Wijziging Leerplichtwet 1969 m.b.t. criteria voor scholen bedoeld in art. 1, onderdeel b, subonderdeel 3 van de wet; Advies en nader rapport
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-05 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 30652, nr. 4

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer

24-07-2006

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2005-2006

30652 nr. 4

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamOndertekeningLichaamOndertekeningBijlage bij het advies van de Raad van State betreffende no. W05.05.0500/III
met redactionele kanttekeningen die de Raad in overweging geeft.
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 30652Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 42 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
30 652Wijziging van de Leerplichtwet 1969 met betrekking tot criteria voor
scholen als bedoeld in artikel 1, onderdeel b, subonderdeel 3, van die wetnr. 4ADVIES RAAD VAN STATE EN NADER RAPPORT1Hieronder zijn opgenomen het advies van de Raad van State d.d. 2 maart
2006 en het nader rapport d.d. 11 juli 2006, aangeboden aan de Koningin
door de minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap, mede namens de minister
van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit. Het advies van de Raad van State
is cursief afgedrukt.Bij Kabinetsmissive van 16 november 2005, no. 05.004292, heeft
Uwe Majesteit, op voordracht van de Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap,
mede namens de Minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit, bij de Raad
van State ter overweging aanhangig gemaakt het voorstel van wet houdende wijziging
van de Leerplichtwet 1969 met betrekking tot criteria voor scholen als bedoeld
in artikel 1, onderdeel b, subonderdeel 3, van die wet, met memorie van toelichting.Het voorstel voorziet in een procedure om particuliere scholen door de
Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap aan te laten merken als scholen
in de zin van de Leerplichtwet 1969 (Lpw), alsmede in een grondslag om bij
algemene maatregel van bestuur criteria vast te stellen waaraan scholen moeten
voldoen om als zodanig aangemerkt te worden. Bij kabinetsmissive is verzocht
bijzondere aandacht te besteden aan de verhouding van dit voorstel tot artikel
23, tweede lid, van de Grondwet.De Raad van State maakt opmerkingen over de noodzaak van het voorstel,
de grondwettelijke implicaties van de voorgestelde procedure, de beoogde delegatie
van de aanmerkingcriteria en het overgangsrecht. Hij is van oordeel dat in
verband met deze opmerkingen over het voorstel niet positief kan worden geadviseerd.Blijkens de mededeling van de Directeur van Uw kabinet van 16 november
2005, nr. 05.004292, machtigde Uwe Majesteit de Raad van State zijn advies
inzake het bovenvermelde voorstel van wet rechtstreeks aan mij te doen toekomen.Dit advies, gedateerd 2 maart 2006, nr. W05.05.0500/III, bied ik
U hierbij aan.In het hiernavolgende zal ik ingaan op de door de Raad gemaakte opmerkingen.Voorafgaand hieraan merk ik op dat met de voorgenomen harmonisatie van
onderwijswetgeving ook de Leerplichtwet 1969 onder de loep zal worden genomen.
Ik vind het wenselijk met een beperkte wijziging van de Leerplichtwet spoedig
een betere beoordeling door de leerplichtambtenaar mogelijk te maken voor
zover het gaat om het typeren van onbekostigde scholen die wat
betreft de inrichting en de bevoegdheden van leraren overeenkomen met de bekostigde
scholen, daar nog veel stappen te nemen zijn voordat harmonisatie concreet
gestalte kan krijgen.Ik hecht eraan op te merken dat mijn verantwoordelijkheid voor de kwaliteit
van het onderwijs dat aan leerlingen wordt geboden ook betrekking heeft op
de kwaliteit van het niet-bekostigde onderwijs. Naar aanleiding van het advies
van de Raad van State is de regering er echter wel toe overgegaan het wetsvoorstel
zodanig aan te passen dat de leerplichtambtenaar blijft beoordelen of een
niet bekostigde school wat de inrichting van het onderwijs en de bevoegdheden
van leraren betreft, overeenkomt met bekostigde scholen (de bevoegdheid gaat
dus niet over naar de Minister), maar dat oordeel – verplicht –
baseert op het oordeel van de inspectie ter zake, waarbij dezelfde wettelijke
criteria gelden als voor het bekostigd onderwijs.1. Noodzaak van de aanmerkingprocedureIngevolge artikel 2, eerste lid, van de Lpw zijn ouders of verzorgers
verplicht hun kinderen op een school in te schrijven en ervoor te zorgen dat
deze de school geregeld bezoeken. Bekostigde en aangewezen scholen zijn ingevolge
artikel 1, aanhef en onder b, van deze wet in ieder geval scholen in de zin
van de Lpw. Voor andere dagscholen [hierna ook : particuliere scholen]
geldt ingevolge subonderdeel 3 van artikel 1, aanhef en onder b, de eis dat
deze «wat de inrichting van het onderwijs en de bevoegdheden van de
leraren betreft, overeenkomen met een van de onder 1 genoemde (bekostigde)
scholen».Het toezicht op de naleving van de Lpw, waaronder de beoordeling of een
zogeheten andere dagschool aan de hiervoor genoemde eis voldoet, berust bij
het college van burgemeester en wethouders van de desbetreffende gemeente.
Het college wijst daartoe een leerplichtambtenaar aan.Volgens de toelichting bij het voorstel kan deze procedure tot rechtsongelijkheid
leiden, namelijk in die gevallen waar (a) de particuliere dagschool wordt
bezocht door leerlingen die uit verschillende gemeenten afkomstig zijn, (b)
en de leerplichtambtenaren van de verschillende gemeenten tot een verschillend
oordeel komen met betrekking tot die dagschool, (c) waardoor voor de ouders
van de leerlingen die dezelfde school bezoeken, er verschil van beoordeling
kan ontstaan over de vraag of zij aan de eisen van de Lpw voldoen. Voorts
vindt de Landelijke vereniging van leerplichtambtenaren de hier aan de orde
zijnde beoordeling een oneigenlijke taak voor leerplichtambtenaren. Bovendien
is het begrip «inrichting» in de omschrijving van «andere
dagscholen» in de Lpw niet geconcretiseerd. Door de recente toename
van het aantal particuliere scholen is wijziging van de bestaande regeling
noodzakelijk geworden, aldus de toelichting.Uit de memorie van antwoord bij de Lpw blijkt dat de taak om te beoordelen
of een particuliere school voldoet aan de eisen van subonderdeel 3 van artikel
1, onder b, uitdrukkelijk is toegedacht aan de leerplichtambtenaar van de
gemeente waar de leerling van die school is ingeschreven. Hij zal daarbij
de medewerking van het rijksschooltoezicht echter niet kunnen missen, aldus
de toelichting bij de Lpw.1 De onderwijsinspectie
heeft op grond van de Wet op het onderwijstoezicht (WOT) tot taak periodiek
kwaliteitstoezicht uit te oefenen, ook op niet-bekostigde onderwijsinstellingen,
terwijl zij daarnaast ingevolge artikel 15, eerste lid, van die wet op verzoek
van de Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap dan wel uit eigen beweging,
incidenteel onderzoek kan verrichten naar de kwaliteit van het onderwijs van
een instelling. Er stond en staat de leerplichtambtenaar niets in de weg,
om de inspectie om een oordeel te vragen.Indien de beoordeling van de inspectie leidt tot een negatief oordeel
over de conformiteit van de onderzochte niet-bekostigde school met wél
bekostigde scholen en het college van burgemeester en wethouders dit advies
overneemt, is het de taak van de leerplichtambtenaar de ouders van de leerlingen
erop te wijzen dat zij met de inschrijving van hun kinderen aan de betreffende
school niet voldoen aan de eisen van de Lpw.Indien leerplichtambtenaren uit verschillende gemeenten met betrekking
tot dezelfde school overeenkomstig het op die school betrekking hebbende advies
van de inspectie handelen, zal van rechtsongelijkheid voor leerlingen uit
verschillende gemeenten die dezelfde school bezoeken, geen sprake zijn. Als één leerplichtambtenaar om een beoordeling van de inspectie
heeft gevraagd, kunnen ook de leerplichtambtenaren uit andere gemeenten de
hiervoor geschetste lijn volgen. Er is geen enkele noodzaak voor leerplichtambtenaren
om zelfstandig tot een inhoudelijke beoordeling te komen van de vraag of deze
particuliere school in kwaliteit overeenkomt met het bekostigde onderwijs.De Raad meent dat, gelet op het bovenstaande, onvoldoende is gemotiveerd
dat de huidige procedure leidt tot rechtsongelijkheid. Gelet op het feit dat
de leerplichtambtenaar zijn besluiten kan baseren op een advies van de onderwijsinspectie
en dat dit al van meet af aan was voorzien bij de opzet van de Lpw, is evenmin
duidelijk waarom hier sprake zou zijn van een oneigenlijke taak van de leerplichtwetambtenaar.De noodzaak voor de wetswijziging wordt verder gemotiveerd met de constatering
dat de criteria waaraan een particuliere school moet voldoen, voor veel onduidelijkheid
zorgen.De onderwijsinspectie oefent, volgens artikel 1, aanhef en onder e en
g van de WOT, haar toezichthoudende taken ook uit ten aanzien van scholen
als bedoeld in artikel 1, onder b, subonderdeel 3 van de Lpw. De criteria
waaraan de inspectie toetst, staan in artikel 11, tweede lid, van de WOT en
de werkwijze van de inspectie is vastgelegd in toezichtkaders die ingevolge
artikel 13 van de WOT door de minister worden goedgekeurd en die openbaar
zijn. Inmiddels heeft de inspectie een toezichtkader voor niet-bekostigd primair
onderwijs ontwikkeld.1 De aanmerkingcriteria,
waarop de Raad in het derde onderdeel van dit advies terugkomt, zullen volgens
de toelichting onderdeel zijn van dit toetsingskader. Na goedkeuring van het
toetsingskader door de minister staat vast waaraan een instelling voor onderwijs
moet voldoen. Overigens zullen volgens de minister alle particuliere scholen
vóór 1 april 2006 door de inspectie worden bezocht en aan
de hand van de criteria in de proeve worden beoordeeld.2 De inspectie stelt op basis hiervan adviezen op ten behoeve van de
leerplichtambtenaren.Naar de Raad voorkomt zal hiermee de eventueel bestaande onduidelijkheid
over de criteria zijn weggenomen.Nu de inspectie beschikt over een toetsingskader voor niet-bekostigd primair
onderwijs, alle particuliere scholen vóór april 2006 door de
inspectie zullen zijn bezocht en de leerplichtambtenaren gebruik kunnen maken
van de onderzoeksresultaten van de inspectie, ontgaat de Raad de noodzaak
van de voorgestelde wijziging.Hij adviseert van de indiening van het voorstel af te zien.1. Ik deel de opvatting van de Raad dat een leerplichtambtenaar ook
nu al het oordeel van de inspectie kan vragen. De ervaring leert echter dat
in veel gevallen geen advies wordt gevraagd (Research voor Beleid, De omvang
van het particulier onderwijs in Nederland, maart 2005). De individuele leerplichtambtenaren
geven dan ieder hun eigen invulling omdat in de wet het begrip inrichting
niet geconcretiseerd is. Dit zorgt voor veel onduidelijkheid en wordt ook
bij de Landelijke Vereniging van Leerplichtambtenaren (LVLA, tegenwoordig
bekend als Ingrado) als problematisch ervaren. Het is van belang het bestaande
criterium te verduidelijken mede gelet op het belang van ouders te weten of
zij voldoen aan hun wettelijke verplichting op grond van de Leerplichtwet.Ieder kind heeft recht op goed onderwijs. Het is daarbij niet van belang
of een leerling nu onderwijs volgt aan een door de overheid bekostigde (verder:
bekostigde) of aan een particuliere school. Een goede beoordelingsprocedure
en heldere criteria zijn noodzakelijk om te kunnen beoordelen of een particuliere
school onderwijs van voldoende kwaliteit levert om een kind zijn leerplicht
te laten vervullen.De huidige ontwikkelingen in de particuliere sector ondersteunen het belang
van de voorgestelde regeling. Het aantal particuliere scholen is de afgelopen
jaren gestegen. Uit het aangehaalde onderzoek van Research voor Beleid blijkt
dat in het schooljaar 2004/2005 48 particuliere scholen onderwijs boden aan
leerplichtige leerlingen. In 2003 waren er nog slechts 15 particuliere scholen
bij het ministerie van OCW bekend. De diversiteit van de scholen is groot.
De recent opgerichte particuliere scholen onderscheiden zich in
een eigen visie. Dit vergt duidelijke richtlijnen voor de beoordeling van
een school. De conclusie die hieruit wordt getrokken, is dat zonder duidelijke
richtlijnen de ontwikkelingen leiden tot een verhoogd risico op ongelijkheid
in de beoordeling. Met de voorgestelde regeling wordt gewaarborgd dat in alle
gevallen dezelfde werkwijze wordt gevolgd bij het toezicht, hetgeen bijdraagt
aan de effectiviteit van de wet en de daarmee te bereiken doelen.De Raad gaat er naar mijn mening aan voorbij dat juist om te beoordelen
of een school een school is als bedoeld in artikel 1, onder b, subonderdeel
3, de criteria helder moeten zijn. Pas nadat door de leerplichtambtenaar is
geconstateerd dat een school een school is als bedoeld in genoemd artikelonderdeel
is er sprake van een toezichtstaak van de inspectie op grond van de Wet op
het onderwijstoezicht (WOT). Anders gezegd: het inspectietoezicht op grond
van de WOT is pas aan de orde als door de leerplichtambtenaar is geconstateerd
dat de inrichting van het onderwijs en de bevoegdheden van leraren van een
niet-bekostigde school overeenkomen met die van een bekostigde school.Het voorgaande betoog is in de memorie van toelichting bij het wetsvoorstel
ook scherper tot uitdrukking gebracht.Zoals hiervoor is aangegeven is het oorspronkelijke voorstel om de beoordeling
van de inrichting van het onderwijs te laten overgaan van de leerplichtambtenaar
naar de Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap, losgelaten. Die beoordeling
blijft een taak van de leerplichtambtenaar, zij het op basis van een advies
van de inspectie. Heeft de inspectie op verzoek van één leerplichtambtenaar
het onderwijs aan de desbetreffende school beoordeeld, dan is dat oordeel
ook de basis voor het oordeel van de leerplichtambtenaar in een andere gemeente
waarin een van de leerlingen van die school woont.Ik wijs erop dat het toezichtskader dat de Inspectie bij wijze van proeve
heeft ontwikkeld, pas daadwerkelijk in het kader van de handhaving kan worden
gebruikt – in die zin dat daarmee ook de basis is gecreëerd voor
het optreden bij niet naleving van de wettelijke criteria- als daarvoor een
wettelijke basis is gegeven in de Leerplichtwet, zoals het onderhavige wetsvoorstel
beoogt.Ik ben dan ook van oordeel dat, anders dan de Raad meent, in dit verband
wetswijziging noodzakelijk is.2. Verhouding tot artikel 23, tweede lid, van de GrondwetBij kabinetsmissive is verzocht bijzondere aandacht te besteden aan de
verhouding van dit voorstel tot artikel 23, tweede lid, van de Grondwet. Aan
dit verzoek wordt hier gevolg gegeven.Ingevolge artikel 23, tweede lid, van de Grondwet, is het geven van onderwijs
vrij, behoudens het toezicht van de overheid, en voor wat bij de wet aangewezen
vormen van onderwijs betreft, het onderzoek naar de bekwaamheid en zedelijkheid
van hen die onderwijs geven, een en ander bij wet te regelen.De Raad merk allereerst op dat het voorgestelde artikel 1a1 geen verplichting
bevat tot melding van het oprichten van een school, waarna op grond van de
aanmerkingprocedure vooraf kan worden beoordeeld of een school wordt aangemerkt
als een school als bedoeld in artikel 1, aanhef en onderdeel b, subonderdeel
3 van de Lpw. Bij het ontbreken van een wettelijke grondslag daarvoor kan
een dergelijke plicht ook niet worden opgelegd bij de in artikel 1a1 genoemde
algemene maatregel van bestuur. Nu deze verplichting ontbreekt, raakt het
voorstel niet de in artikel 23, tweede lid, van de Grondwet genoemde vrijheid.In de tekst van het voorgestelde artikel 1a1 is sprake van melding door
degene die «een school in stand houdt». Het instandhouden van
een school is meer dan de oprichting bij stichtingsakte; het betekent immers
dat er een school moet zijn die via exploitatie in stand wordt gehouden. Er
moet daarvoor een gebouw of locatie zijn waarin les kan worden gegeven en
er moeten bevoegde leerkrachten aanwezig zijn die aan ingeschreven leerlingen
tegen betaling lesgeven. Voor bekostigde scholen geldt dat, na goedkeuring
van het plan van scholen waarop de te stichten school is vermeld, bekostiging
voor de instandhouding van die school eerst plaatsvindt nadat
er huisvestingsvoorzieningen zijn en feitelijk onderwijs wordt gegeven. Alleen
als een school gedurende enige tijd in stand kan worden gehouden, heeft deze
de gelegenheid om tot ontwikkeling te komen. De Raad merkt in dit verband
op dat het enige criterium dat geldt voor het bekostigde primair onderwijs
om op het plan van scholen te worden vermeld en op grond daarvan voor bekostiging
in aanmerking te worden gebracht, het geprognosticeerde leerlingenaantal is,
dat aan een bepaalde norm moet voldoen.1 Indien
de school vervolgens voor bekostiging in aanmerking komt, is dat in feite
niet anders; voor de bekostiging is alleen het aantal leerlingen op de relevante
teldatum van belang, en dat geldt ook voor de daaraan gerelateerde personeelskosten.
Weliswaar worden in de Wet op het primair onderwijs (WPO) allerlei bekostigingsvoorwaarden
gesteld, maar voor de vermelding op het plan van scholen hoeft niet te worden
aangetoond dat, noch te worden vastgesteld of de school aan deze voorwaarden
zal of kan voldoen. Voor het bekostigde primaire onderwijs stelt de inspectie
dus eerst na verloop van tijd, na de aanvang van het onderwijs in de school,
vast of de kwaliteit van het onderwijs aan de normen voldoet, dan wel of deze
ernstig of langdurig te kort schiet. Het vorenstaande geldt niet alleen voor
het bekostigde onderwijs: de beoordeling van de kwaliteit van het onderwijs
kan, nadat het onderwijs daadwerkelijk is begonnen, op grond van artikel 1a1
evenzeer worden toegepast op particuliere scholen. In die zin wordt bij zo’n
beoordeling gehandeld in overeenstemming met artikel 23, tweede lid, van de
Grondwet.Artikel 2 van de WPO bepaalt dat het basisonderwijs de grondslag legt
voor het volgen van aansluitend onderwijs. De inhoud van het basisonderwijs
moet daarom zodanig zijn dat daarna de overstap naar het aansluitend onderwijs
kan worden gemaakt. Vervolgens worden eisen gesteld met betrekking tot de
bekwaamheid en zedelijkheid van de degenen die schoolonderwijs geven.2 Op grond van artikel 7 van de WPO is hoofdstuk 1, titel
I, ook van toepassing op de particuliere scholen voor dagonderwijs. Met betrekking
tot het voortgezet onderwijs dat wordt gegeven aansluitend aan het basisonderwijs,
zijn in artikel 3 van de Wet op het voortgezet onderwijs (WVO) verplichtingen
opgenomen met betrekking tot de zedelijkheid van de leerkrachten, terwijl
in de artikelen 54 en 55 wordt bepaald waaraan een niet uit de openbare kas
bekostigde bijzondere school moet voldoen die opleidt voor een staatsexamen.
In de Wet op het onderwijstoezicht is het toezicht op het primair en het voortgezet
onderwijs geregeld. Deze wet is ook van toepassing op de andere – niet-bekostigde –
dagscholen. Dat betekent dat de inspectie toeziet op de naleving van de hiervoor
genoemde wettelijke bepalingen en de kwaliteit van het onderwijs beoordeelt
op grond van de eerdergenoemde criteria. Het voorstel brengt geen wijziging
aan in dit al sinds jaar en dag bestaande systeem waarin eisen worden gesteld
aan een school (ook aan niet door het Rijk bekostigde en aangewezen scholen)
waarop een kind de leerplicht kan vervullen. Het geven van onderwijs is en
blijft vrij, aldus de toelichting. Daarmee wordt erkend dat de wettelijke
grondslag waarop ook aan particuliere scholen kwaliteitseisen kunnen worden
gesteld, thans reeds aanwezig is. Dit verandert niet en artikel 1a1 accordeert
ook op dit punt met artikel 23, tweede lid, van de Grondwet.In het licht van vorenstaande ziet de Raad geen noodzaak de criteria voor
aanmerking als een school als bedoeld in artikel 1, onderdeel b, subonderdeel
3, (tevens) op te nemen in een algemene maatregel van bestuur als bedoeld
in artikel 1a1, eerste lid.De Raad adviseert deze bepaling uit het voorstel te halen.Ten slotte merkt de Raad op dat op sommige punten in de memorie van toelichting
de indruk wordt gewekt dat de in de algemene maatregel van bestuur op te nemen
criteria zouden moeten worden gebruikt door de minister om na een verplichtgestelde
melding en voorafgaand aan het daadwerkelijke begin van het onderwijs een
oordeel te geven over de status van de school in verband met de Leerplichtwet.
Mocht het voorstel in die zin nader worden ingevuld of gewijzigd, dan is een
nieuwe toets aan artikel 23, tweede lid, van de Grondwet noodzakelijk. De
Raad gaat ervan uit dat in dat geval een gewijzigd voorstel aan hem wordt
voorgelegd.Onverlet het bovenstaande merkt de Raad over de voorgenomen delegatie
het volgende op.2. Naar aanleiding van de opmerkingen van de Raad is het wetsvoorstel
zodanig aangepast dat de criteria aan de hand waarvan de inrichting van het
onderwijs zal worden beoordeeld niet zullen worden opgenomen in een algemene
maatregel van bestuur, maar in de wet zelf.3. De algemene maatregel van bestuurHet voorstel delegeert de bevoegdheid tot het vaststellen van een procedure
voor de beoogde aanmerking, evenals de criteria waaraan andere dagscholen
in de zin van de Lpw ten tijde van de aanmerkingprocedure moeten voldoen,
aan de Kroon om deze bij algemene maatregel van bestuur te regelen.De Raad merkt over de voorgestelde delegatie en de inhoud van de criteria
het volgende op.a. Opmerking van formele aardIngevolge artikel 23, tweede lid, van de Grondwet dient het toezicht op
het onderwijs bij wet te worden geregeld. Hoewel deze bepaling geen voorwaarden
bevat of gevallen voorziet van delegatie aan de Kroon, is naar algemene opvatting
enige delegatie mogelijk, maar moet deze wel terughoudend worden toegepast.
Het voorstel delegeert de bevoegdheid tot vaststelling van zowel de beschrijving
van de procedure als de inhoudelijke criteria waaraan particuliere scholen
bij melding moeten voldoen om aangemerkt te kunnen worden, aan de Kroon. Wat
de inhoudelijke criteria betreft, gaat het echter om eisen die van zo wezenlijk
belang zijn dat de hoofdlijnen in de wet zelf dienen te worden opgenomen.
Wat de procedurele regels betreft, herinnert de Raad er aan dat de beoogde
algemene maatregel van bestuur de grondslag mist voor het opleggen van de
verplichting om een school aan te melden bij de minister.b. Opmerking betreffende de inhoudelijke criteriaIn aansluiting op het gestelde onder a. merkt de Raad het volgende op.
Volgens de memorie van toelichting is het de bedoeling dat voor het primair
onderwijs op particuliere scholen de kerndoelen voor het bekostigd onderwijs
verplicht zullen worden gesteld, evenals een aantal uitgangspunten uit de
WPO. Voor het voortgezet onderwijs zullen vergelijkbare criteria gelden. Volgens
de toelichting zijn de kerndoelen tot een minimum teruggebracht en is zoveel
mogelijk ruimte gegeven om de inhoud van het onderwijs zelf in te vullen.
De resterende kerndoelen zijn zo belangrijk, dat deze ook voor het particuliere
onderwijs moeten gelden; de wijze waarop particuliere scholen onderwijs verzorgen,
zal zoveel mogelijk vrij zijn, aldus de toelichting. Wat daarvan ook zij,
dat er van «minimale» invulling sprake zal zijn, blijkt niet uit
het tweede lid van het voorgestelde artikel 1a1.De Raad wijst erop dat de kerndoelen zijn opgenomen in titel II van de
WPO. Daarmee behoren zij tot de regels die rechtstreeks gelden voor het openbaar
onderwijs en vormen zij bekostigingsvoorwaarden voor het bijzonder onderwijs.
Deze kerndoelen geven een beschrijving van kwaliteiten op het gebied van kennis,
inzicht en vaardigheden waarover een leerling dient te beschikken om te kunnen
doorstromen naar het voortgezet onderwijs. Artikel 23, tweede lid, van de
Grondwet staat er niet aan in de weg dat bekostigingsvoorwaarden ook als uitgangspunt
worden genomen bij de uitoefening van het toezicht op niet-bekostigd onderwijs.
Het zonder meer voor het particulier onderwijs voorschrijven van dezelfde
eisen als aan het bekostigde onderwijs met betrekking tot de uitgangspunten
en doelstellingen van het onderwijs als bedoeld in artikel 8, alsook met betrekking
tot de inhoud van het te geven onderwijs en de daaruit voortvloeiende of samenhangende
activiteiten, vormt naar het oordeel van de Raad echter een te forse inperking
van de vrijheid van onderwijs. Hij wijst er in dat verband op dat voor een
bijzondere bekostigde school geldt dat, als zij dringende bezwaren heeft tegen
de vastgestelde kerndoelen als bedoeld in artikel 9, vijfde lid, van de WPO,
het bevoegd gezag op grond van het zevende lid eigen kerndoelen voor de school
kan vaststellen. Stelt de school de eigen kerndoelen vast, dan vormen die
voor de inspectie het toetsingskader. Niet valt in te zien waarom deze vrijheid
tot het zelf vaststellen van kerndoelen wel aan een bekostigde bijzondere
school wordt toegestaan en niet aan een niet-bekostigde particuliere school.
Ook valt een dergelijke inperking slecht te verenigen met de ruimte voor pluriformiteit
en innovatie die het particulier onderwijs volgens paragraaf 1.2
van de toelichting moet krijgen. Deze ruimte zou dan uitsluitend betrekking
hebben op pedagogische uitgangspunten waarin het bekostigd onderwijs niet
kan voorzien, terwijl een aanzienlijk deel van de betrokken ouders en leerlingen
de inhoud van het onderwijs juist als motief noemt voor de keuze voor particulier
onderwijs.1 Vrijheid van onderwijs houdt ook in
dat de rechtspersoon waarvan de instelling van onderwijs uitgaat, voor alle
activiteiten de organisatievorm naar eigen inzicht mag kiezen.2 Het in de aanmerkingcriteria stellen van eisen als bedoeld in artikel
8 van de WPO, beperkt die vrijheid en is daarmee in strijd. De inrichting
van het onderwijs heeft immers betrekking op (de kwaliteit van) de inhoud
van dat onderwijs en niet op andere (maatschappelijk) gewenste voorwaarden
die wel in het kader van de bekostiging worden gesteld.Voor het voortgezet onderwijs dienen de kerndoelen waarop wordt toegezien,
beperkt te blijven tot hetgeen nodig is om het staatsexamen te kunnen behalen
van de onderwijsvorm waarvoor de leerling is ingeschreven. De Raad wijst op
het bepaalde in artikel 9, eerste lid, van de Wet op de erkende onderwijsinstellingen.
Die bepaling schrijft slechts voor dat de cursus zodanig is afgestemd op de
kennis en de ervaring van de cursist, dat het gestelde doel redelijkerwijs
kan worden bereikt.Duidelijkheid over de invulling van kerndoelen die een individuele school
vaststelt, is van groot belang voor de inspectie als toetsingsinstrument bij
het toezicht op de kwaliteit van het onderwijs. Dat betekent echter niet dat
deze kerndoelen voor alle scholen in dezelfde mate moeten worden voorgeschreven.
Evenals voor de hiervoor genoemde bekostigde bijzondere school, moet het voor
een particuliere niet-bekostigde school mogelijk zijn om aan de kerndoelen
een andere en aan de school eigen, invulling te geven.De Raad adviseert om niet alleen om de kerndoelen waaraan wordt getoetst
in de wet op te nemen, mits beperkt tot de hiervoor genoemde onderdelen, maar
daarbij ook voor de particuliere scholen een afwijkingsbepaling op te nemen
als bedoeld in artikel 9, zevende lid, van de WPO.Daarnaast adviseert de Raad om de eisen als bedoeld in artikel 8 van de
WPO daarbij niet op te nemen.De Raad voegt hieraan nog het volgende toe. In de toelichting bij het
voorstel wordt vermeld dat de inspectie op grond van de WOT ook een toetsingskader
hanteert in het kader van het reguliere toezicht op de particuliere scholen.
De aanmerkingcriteria zijn onderdeel van dit toetsingskader, aldus de toelichting
op pagina 7. Daarvan uitgaande merkt de Raad op dat dat toetsingskader dient
aan te sluiten bij de beperkte eisen zoals hiervoor is geadviseerd.3. Naar aanleiding van de opmerkingen van de Raad biedt het wetsvoorstel
ook de mogelijkheid – door de van overeenkomstige toepassing verklaring
van onder meer artikel 9 van de Wet op het primair onderwijs (WPO) –
dat ook niet-bekostigde scholen voor basisonderwijs (op basis van het zevende
lid van genoemd artikel) eigen kerndoelen kunnen vaststellen die van gelijk
niveau moeten zijn als de op grond van de WPO vastgestelde kerndoelen. De
opvatting van de Raad dat het stellen van eisen als bedoeld in artikel 8 WPO
in strijd zou zijn met de vrijheid van onderwijs deel ik niet. De in artikel
8 WPO gestelde eisen zijn van zodanig fundamenteel belang voor het functioneren
in de Nederlandse pluriforme samenleving, dat die eisen ook gesteld moeten
worden aan het niet-bekostigde onderwijs.4. OvergangsbepalingenZoals hiervoor is opgemerkt, bestaat er voor degene die een school instandhoudt,
op grond van het voorgestelde artikel 1a1 geen verplichting tot melding. Tegen
die achtergrond heeft de voorgestelde overgangsbepaling ingevolge artikel
II geen betekenis. De Raad merkt evenwel bij het voorgestelde artikel II het
volgende op. Als de leerplichtwetambtenaar op grond van ingewonnen advies
bij de inspectie al heeft geoordeeld dat een school kan worden aangemerkt
als een zogenoemde «leerplichtwetschool», is zonder nadere toelichting
niet duidelijk waarom deze school toch nog na inwerkingtreding van de wet
binnen 4 weken zou moeten worden gemeld. Evenmin is zonder nadere toelichting
duidelijk waarom ouders van leerlingen die deze «leerplichtwetschool»
bezoeken, indien een dergelijke melding uitblijft slechts voor een periode
van ten hoogste 7 maanden aan hun verplichtingen zouden voldoen. Daar komt
bij dat, zoals hiervoor is opgemerkt en ook in de toelichting
bij artikel II wordt vermeld, in het schooljaar 2005–2006 het periodieke
kwaliteitsonderzoek bij alle particuliere scholen door de inspectie zal plaatsvinden.
Naar verwacht is dat onderzoek voor 1 april 2006 afgerond. Daarmee komt
vast te staan of de school aan de kwaliteitscriteria voldoet. Het inspectierapport
is openbaar. Als de school aan deze criteria voldoet, valt niet in te zien
wat de meerwaarde van het voorschrift is dat degene die de school in stand
houdt, deze school binnen 4 weken na de inwerkingtreding van de wet kan melden.
De leerplichtambtenaar weet met de publicatie van het rapport, als dat positief
is, dat de ouders aan hun verplichtingen voldoen. Publicatie in de Staatscourant
dat een school voldoet aan de criteria van artikel 1a1 van de Leerplichtwet,
maakt dat niet anders. Als de kwalificatie onvoldoende is, kunnen ouders van
leerlingen van het rapport van de inspectie op de hoogte zijn en tijdig maatregelen
nemen om hun kinderen elders te plaatsen, of, in het uiterste geval, de aanzegging
van de leerplichtambtenaar afwachten. Verder voorziet de overgangsregeling
er niet in dat de minister na een mededeling in de Staatscourant waaruit blijkt
dat de school niet aan de criteria voldoet, een termijn stelt waarin de school
de gelegenheid krijgt alsnog aan die criteria te voldoen. De toelichting op
dit punt overtuigt niet. Weliswaar kan de school de criteria die door de inspectie
bij de kwaliteitscontrole op grond van de WOT worden gehanteerd, kennen, doch
dat wil niet zeggen dat het voor het bevoegd gezag duidelijk kan zijn dat
de school daaraan niet of niet geheel voldoet: dat blijkt pas uit het inspectierapport.
Daarbij komt dan nog de vraag die eerder aan de orde is gesteld of de beoogde
aanmerkingcriteria zonder meer voor iedere particuliere school het relevante
toetsingskader kunnen of mogen zijn. De Raad adviseert artikel II te heroverwegen.4. Zoals hiervoor reeds aangegeven blijft de leerplichtambtenaar
degene die beoordeelt of de inrichting van het onderwijs en de bevoegdheden
van de leraren van een niet bekostigde school overeenkomen met die van een
bekostigde school. Hij wordt echter verplicht dat oordeel te baseren op een
advies van de inspectie daarover. Op basis van het wetsvoorstel geldt die
verplichting ook voor de reeds bestaande niet-bekostigde scholen. Dit betekent
dat in de gevallen waarin de inspectie reeds een positief advies over een
bepaalde school heeft uitgebracht aan de leerplichtambtenaar, de inspectie
vervolgens op die school toezicht houdt op grond van de WOT. Voor scholen
die bij inwerkingtreding van het wetsvoorstel niet door de leerplichtambtenaar
zijn beoordeeld op basis van een inspectie-advies, zal dat inspectie-advies
alsnog door de leerplichtambtenaar moeten worden gevraagd. Gelet op het vorenstaande
bestaat in het gewijzigde wetsvoorstel niet langer behoefte aan de eerder
opgenomen overgangsbepaling. Die bepaling is dan ook komen te vervallen.5. Voor redactionele kanttekeningen verwijst de Raad naar de bij
het advies behorende bijlage.5. Redactionele opmerkingenAan de redactionele opmerkingen is aandacht geschonken.De Raad van State heeft mitsdien bezwaar tegen het voorstel van wet en
geeft U in overweging dit niet te zenden aan de Tweede Kamer der Staten-Generaal.De Vice-President van de Raad van State,H. D. Tjeenk WillinkIk moge U, mede namens mijn ambtgenoot van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit,
verzoeken het hierbij gevoegde gewijzigde voorstel van wet en de gewijzigde
memorie van toelichting aan de Tweede Kamer der Staten-Generaal te zenden.De Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap,M. J. A. van der HoevenBijlage bij het advies van de Raad van State betreffende no. W05.05.0500/III
met redactionele kanttekeningen die de Raad in overweging geeft.– In artikel I, onder B, in het vijfde lid van artikel 1a1, de zinsnede «als
bedoeld in het tweede lid» vervangen door: als bedoeld in het derde
en vierde lid.– In het derde tot en met vijfde lid van deze bepaling consequent
de begrippen «besluit aan te merken» en «besluit de aanmerking
in te trekken» gebruiken, teneinde aan te sluiten bij de terminologie
in de Algemene wet bestuursrecht.– In artikel I, onder E, «zendt hij proces-verbaal»
vervangen door: zendt de ambtenaar proces-verbaal.– In paragraaf 1.2 van de toelichting, onder het kopje «Internationale
regelgeving» tevens ingaan op het recht op onderwijs, zoals dit is vastgelegd
in artikel 2 van het Protocol bij het Europees Verdrag tot bescherming van
de rechten van de mens en de fundamentele vrijheden.XNoot1De oorspronkelijke tekst van het voorstel van wet en van de memorie van
toelichting zoals voorgelegd aan de Raad van State is ter inzage gelegd bij
het Centraal Informatiepunt Tweede Kamer.XNoot1Kamerstukken II 1967/68, 9039, nr. 5, blz. 12. Het rijksschooltoezicht
is thans vervangen door de onderwijsinspectie.XNoot1Inspectie voor het onderwijs, «Proeve van een toezichtkader niet-bekostigd
primair onderwijs», rapportnummer 2005 – 14.XNoot2Kamerstukken II 2004/05, 29 800 VIII, nr. 257, brief van 25 augustus
2005 en Kamerstukken II 2005/06, 30 300 VIII, nr. 6, blz. 9.XNoot1Artikel 73 e.v. WPO.XNoot2De artikelen 2, 3 en 4a WPO.XNoot1«Particulier onderwijs in Nederland. Over leerlingenaantallen en
keuzemotieven» Regioplan, november 2005, publicatienummer 1329a, blz.
27, 32 en 37.XNoot2«De Grondwet, Een artikelsgewijs commentaar, onder redactie van
P. W. C. Akkermans, Zwolle 1987, blz. 361. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-30652-4.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl