Financiële verantwoording over het jaar 1998; Financiële verantwoording
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-10 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 26541, nr. 43

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer

06-08-1999

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1998-1999

26541 nr. 43

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamOndertekeningLichaamInhoudsopgave Staat behorende bij de financiële verantwoording
over het jaar 1998 Rekening 1998 (exclusief suppletore mutaties) Ministerie
van Buitenlandse Zaken (V) Onderdeel uitgaven en verplichtingen Staat behorende bij de financiële verantwoording
over het jaar 1998 Rekening 1998 (exclusief suppletore mutaties) Ministerie
van Buitenlandse Zaken (V) Onderdeel ontvangsten ALGEMEEN DEEL BIJ DE FINANCIËLE VERANTWOORDING 1998 Hoofdstuk 1 Inleiding 1.1 Leeswijzer1.2 Herijking: stand van zaken1.3 Verbeteringen ten opzichte van de financiële
verantwoording 1997Hoofdstuk 2 Prestatiemeting buitenlands beleid2.1 PrestatiemetingEvaluatiesOrganisatiedoorlichtingenKengetallen2.2 Verzoeken werkgroep Van ZijlHulp aan IndonesiëBesteding van de Europese Structuurfondsen in NederlandEffectiviteit multilaterale kanalenHoofdstuk 3 BZ op hoofdlijnen3.1 Belangrijke beleidsresultaten in 1998 Europese UnieMensenrechten en democratiseringVeiligheidsraad en Internationaal Strafhof3.2 Algemene resultaten ontwikkelingssamenwerkingOntwikkelingen in de internationale hulpverleningWereldwijde hulpstroom naar ontwikkelingslanden Gekwantificeerde kwaliteitdoelstellingenEffectiviteit van de hulpTrends in Geïndustraliseerde- en Ontwikkelingslanden Inspectie Ontwikkelingssamenwerking en Beleidsevaluatie
(IOB)Enkele beleidsconclusiesBeleidswijzigingen3.3 Realisatie begroting op hoofdlijnenHoofdstuk 4 Algemeen binnenland en buitenland Apparaatskosten binnen- en buitenlandPersonenverkeer, migratie en consulaire zakenGebouwen buitenlandVoorlichtingHoofdstuk 5 Europese Unie Europese en Monetaire Unie (EMU)Begroting Europese Unie: Agenda 2000Uitbreiding EUBuitenlands beleid van de EUEuropees Ontwikkelingsfonds EOFHoofdstuk 6 Veiligheid, mensenrechten, conflictbeheersing
en democratisering VeiligheidsbeleidMensenrechtenNoodhulpVN-vluchtelingenprogramma'sRealisatie 1998 per continent Veiligheid, mensenrechten
en Conflictbeheersing Hoofdstuk 7 Milieu KlimaatSchone energieWaterConventiesRealisatie 1998 per continent Milieu Hoofdstuk 8 Maatschappelijke ontwikkeling Ambassade Projecten ProgrammaMedefinancieringSNVGemeente-initiatieven en Kleine Plaatselijke Activiteiten
(KPA)De landenprogramma'sRealisatie 1998 per continent Maatschappelijke ontwikkeling
 Hoofdstuk 9 Onderwijs, onderzoek en cultuur OnderwijsOnderzoekInternationaal cultuurbeleidCultuur en ontwikkelingCommunicatieRealisatie 1998 per continent Onderwijs, Onderzoek en
Culturele Samenwerking Hoofdstuk 10 Macrosteun, Schuldverlichting en Speciale
Landenfondsen Macro-economische steun en SchuldenbeleidMidden- en Oost-Europa (Matra Programma)SurinameAzië-faciliteitRealisatie 1998 per continent Macrosteun, Schuldverlichting
en speciale landenfondsen Hoofdstuk 11 Overige ontwikkelingssamenwerkingsprogramma's Uitzending deskundigenVoorlichtingSpeciale multilaterale activiteitenWereldbank Partnership ProgrammaHoofdstuk 12 Overige uitgaven internationale samenwerking Verenigde Naties algemeenHoofdstuk 13 Economie, werkgelegenheid en regionale ontwikkeling WerkgelegenheidRegionale ontwikkeling en landbouwStedelijke ontwikkelingNederlands bedrijfslevenSpeciale instrumentenRealisatie 1998 per continent Economie, Werkgelegenheid
en Regionale Ontwikkeling Hoofdstuk 14 Organisatie, personeelsbeleid en financieel
beheer 14.1 Algemeen14.2 Vernieuwing personeelsbeleid14.3 Financieel Beheer Veiligstellen financieel BeheerDecentralisatie financiële functie en instelling
klantenteamsNota Beheer en ToezichtSubsidies14.4 Incentivebeleid14.5 Informatisering, euro- en millenniumproblematiek Informatievoorziening Buitenlandse ZakenMillenniumprojectEuroproject14.6 Interne klimaatUITGAVEN EN VERPLICHTINGEN Beleidsveld 06 Algemeen Binnenland Artikel 06.01 Personeel en Materieel Opbouw verplichtingen- en uitgavenramingen vanaf de stand
ontwerp-begroting (x NLG 1000) Verplichtingen en uitgavenDe onderverdeling naar artikelonderdelen van de uitgaven
(x NLG 1000) KengetallenRamingskengetallen ambtelijk personeel binnenland (06.01.01) Formatie, bezetting en gemiddelde loonkostenBezetting en gemiddelde loonkosten 1997 en 1998 (bedragen
x NLG 1 000)aRamingskengetallen bedrijfsvoering binnenland 06.01.03) Ramingskengetallen automatisering, datacommunicatie en
telecommunicatie; beheer (06.01.03 en 07.01.04) Ramingskengetallen automatisering, datacommunicatie en
telecommunicatie; investering (06.01.03 en 07.01.04) Misbruik en Oneigenlijk gebruik problematiek ten aanzien
van het BTZRArtikel 06.02 Loonbijstelling Opbouw loonbijstelling vanaf de stand ontwerp-begroting
(x NLG 1000) Verplichtingen en uitgavenArtikel 06.03 Prijsbijstelling Opbouw prijsbijstelling vanaf de stand ontwerp-begroting
(x NLG 1000) Verplichtingen en uitgavenArtikel 06.06 Subsidies en bijdragen Opbouw verplichtingen- en uitgavenramingen vanaf de stand
ontwerp-begroting (x NLG 1000) Verplichtingen en uitgavenDe onderverdeling naar artikelonderdelen van de verplichtingen
en uitgaven (x NLG 1000) Beleidsveld 07 Algemeen Buitenland Artikel 07.01 Personeel en Materieel Opbouw verplichtingen- en uitgavenramingen vanaf de stand
ontwerp-begroting (x NLG 1000) Verplichtingen en uitgavenDe onderverdeling naar artikelonderdelen van de verplichtingen
en uitgaven (x NLG 1000) KengetallenRamingskengetallen ambtelijk personeel buitenland (07.01.01) Ramingskengetallen post-actief personeel (07.01.03) Ramingskengetallen materieel buitenland (07.01.04) VisumverleningDoelmatigheidskengetallen visumverlening (07.01.01) Uitsplitsing formatie, bezetting en gemiddelde loonkostenUitsplitsing bezetting en gemiddelde loonkosten 1997 en
1998 (x NLG 1 000) Gemiddelde buitenlandvergoedingVergoedingen in 1997 en 1998 (bedragen x NLG 1 000) Kosten post-actief personeelUitsplitsing aantal en gemiddelde kosten post-actief personeel
(x NLG 1 000) Misbruik en oneigenlijk gebruik problematiek wachtgeldenArtikel 07.02 Gebouwen buitenland Opbouw verplichtingen- en uitgavenramingen vanaf de stand
ontwerp-begroting (x NLG 1000) Verplichtingen en uitgavenKengetallen Ramingskengetallen bouwkundige projecten (x NLG 1000) Artikel 07.03 Staatsbezoeken en roulerende voorzitterschappen Opbouw verplichtingen- en uitgavenramingen vanaf de stand
ontwerp-begroting (x NLG 1000) Verplichtingen en uitgavenDe onderverdeling naar artikelonderdelen van de verplichtingen
en uitgaven (x NLG 1 000) Artikel 07.04 Indexering lonen en prijzen HGIS en nader
te verdelen middelen Opbouw uitgavenramingen vanaf de stand ontwerp-begroting
(x NLG 1000) Verplichtingen en uitgavenArtikel 07.05 Adviesraad Opbouw verplichtingen- en uitgavenramingen vanaf de stand
ontwerp-begroting (x NLG 1000) Verplichtingen en uitgavenBeleidsveld 08 Europese Unie Artikel 08.01 Vierde eigen middel Opbouw uitgavenramingen vanaf de stand ontwerp-begroting
(x NLG 1000) UitgavenArtikel 08.02 Europees Ontwikkelingsfonds Opbouw verplichtingen- en uitgavenramingen vanaf de stand
ontwerp-begroting (x NLG 1000) UitgavenBeleidsveld 09 Veiligheid, mensenrechten, conflictbeheersing
en democratisering Artikel 09.01 Veiligheidsbeleid Opbouw verplichtingen- en uitgavenramingen vanaf de stand
ontwerp-begroting (x NLG 1000) Verplichtingen en uitgavenDe onderverdeling naar artikelonderdelen van de verplichtingen
en uitgaven (x NLG 1000) Artikel 09.02 Contributies Opbouw uitgavenramingen vanaf de stand ontwerp-begroting
(x NLG 1000) UitgavenDe onderverdeling naar artikelonderdelen van de uitgaven
(x NLG 1000) Artikel 09.03 Mensenrechten en conflictbeheersing, democratisering
en goed bestuur Opbouw verplichtingen- en uitgavenramingen vanaf de stand
ontwerp-begroting (x NLG 1000) UitgavenVerplichtingenArtikel 09.04 Noodhulp Opbouw verplichtingen- en uitgavenramingen vanaf de stand
ontwerp-begroting (x NLG 1000) UitgavenVerplichtingenDe onderverdeling naar artikelonderdelen van de verplichtingen
en uitgaven (x NLG 1000) Artikel 09.05 VN-vluchtelingenprogramma's Opbouw verplichtingen- en uitgavenramingen vanaf de stand
ontwerp-begroting (x NLG 1000) UitgavenDe onderverdeling naar artikelonderdelen van de verplichtingen
en uitgaven (x NLG 1000) Beleidsveld 12 Milieu Artikel 12.01 Milieubeleid in ontwikkelingslanden Opbouw verplichtingen- en uitgavenramingen vanaf de stand
ontwerp-begroting (x NLG 1000) UitgavenVerplichtingenDe onderverdeling naar artikelonderdelen van de verplichtingen
en uitgaven (x NLG 1000) Artikel 12.03 Natuur en milieu Educatie Opbouw verplichtingen- en uitgavenramingen vanaf de stand
ontwerp-begroting (x NLG 1000) Beleidsveld 13 Maatschappelijke ontwikkeling Artikel 13.04 Ambassade Projecten Programma Opbouw verplichtingen- en uitgavenramingen vanaf de stand
ontwerp-begroting (x NLG 1000) UitgavenKengetallenArtikel 13.05 Medefinanciering van projecten van particuliere
organisaties Opbouw verplichtingen- en uitgavenramingen vanaf de stand
ontwerp-begroting (x NLG 1000) UitgavenVerplichtingenDe onderverdeling naar artikelonderdelen van de verplichtingen
en uitgaven (x NLG 1000) Kengetallen medefinancieringsprogramma (x NLG 1000) Artikel 13.06 Nederlandse ontwikkelingsorganisatie (SNV) Opbouw verplichtingen- en uitgavenramingen vanaf de stand
ontwerp-begroting (x NLG 1000) UitgavenVerplichtingenKengetallen SNV-programma (x NLG 1000) Wachtgelden SNV ToelichtingArtikel 13.07 Gemeente-initiatieven en Kleine Plaatselijke
Activiteiten Opbouw verplichtingen- en uitgavenramingen vanaf de stand
ontwerp-begroting (x NLG 1000) Uitgaven en verplichtingenArtikel 13.08 Landenprogramma's met betrekking tot sociale
ontwikkeling Opbouw verplichtingen- en uitgavenramingen vanaf de stand
ontwerp-begroting (x NLG 1000) UitgavenVerplichtingenArtikel 13.09 Bijdragen met betrekking tot sociale ontwikkeling
 Opbouw verplichtingen- en uitgavenramingen vanaf de stand
ontwerp-begroting (x NLG 1000) De onderverdeling naar artikelonderdelen van de verplichtingen
en de uitgaven (x NLG 1000) Beleidsterrein 14 Onderwijs, onderzoek en culturele samenwerking Artikel 14.03 Internationaal Onderwijs- en Onderzoeksinstituten Opbouw verplichtingen- en uitgavenramingen vanaf de stand
ontwerp-begroting (x NLG 1000) UitgavenVerplichtingenDe onderverdeling naar artikelonderdelen van de verplichtingen
en de uitgaven (x NLG 1000) Artikel 14.04 Onderzoek Opbouw verplichtingen- en uitgavenramingen vanaf de stand
ontwerp-begroting (x NLG 1000) UitgavenVerplichtingenDe onderverdeling naar artikelonderdelen van de verplichtingen
en uitgaven (x NLG 1000) Artikel 14.05 Communicatieprogramma Opbouw verplichtingen- en uitgavenramingen vanaf de stand
ontwerp-begroting (x NLG 1000) VerplichtingenArtikel 14.07 Internationaal Onderwijs Opbouw verplichtingen- en uitgavenramingen vanaf de stand
ontwerp-begroting (x NLG 1000) VerplichtingenDe onderverdeling naar artikelonderdelen van de verplichtingen
en uitgaven (x NLG 1000) Artikel 14.08 Programma's m.b.t. onderwijs en cultuur Opbouw verplichtingen- en uitgavenramingen vanaf de stand
ontwerp-begroting (x NLG 1000) UitgavenVerplichtingenArtikel 14.09 Internationale culturele betrekkingen Opbouw verplichtingen- en uitgavenramingen vanaf de stand
ontwerp-begroting (x NLG 1000) Verplichtingen en uitgavenBeleidsterrein 15 Macrosteun, schuldverlichting en speciale
landenfondsen Artikel 15.01 Macro-economische steun en schuldenbeleid Opbouw verplichtingen- en uitgavenramingen vanaf de stand
ontwerp-begroting (x NLG 1000) UitgavenVerplichtingenDe onderverdeling naar artikelonderdelen van de verplichtingen
en uitgaven (x NLG 1000) Artikel 15.02 Uitbreiding structurele aanpassingsfaciliteit
(ESAF/IMF) Opbouw verplichtingen- en uitgavenramingen vanaf de stand
ontwerp-begroting (x NLG 1000) Artikel 15.04 Midden- en Oost-Europa (Matra-programma) Opbouw verplichtingen- en uitgavenramingen vanaf de stand
ontwerp-begroting (x NLG 1000) Verplichtingen en UitgavenArtikel 15.05 Hulp aan Suriname Opbouw verplichtingen- en uitgavenramingen vanaf de stand
ontwerp-begroting (x NLG 1000) UitgavenVerplichtingenArtikel 15.06 Garanties ten behoeve van Suriname Opbouw verplichtingen- en uitgavenramingen vanaf de stand
ontwerp-begroting (x NLG 1000) Artikel 15.08 Afwikkeling OS-activiteiten in niet DAC-landen Opbouw verplichtingen- en uitgavenramingen vanaf de stand
ontwerp-begroting (x NLG 1000) Uitgaven en verplichtingenArtikel 15.09 Azië-faciliteit Opbouw verplichtingen- en uitgavenramingen vanaf de stand
ontwerp-begroting (x NLG 1000) Verplichtingen en uitgavenBeleidsterrein 16 Overige ontwikkelingssamenwerkingsprogramma's Artikel 16.01 Deskundigenprogramma Opbouw verplichtingen- en uitgavenramingen vanaf de stand
ontwerp-begroting (x NLG 1000) Uitgaven en verplichtingenKengetallen Bedragen (x NLG 1000) ToelichtingArtikel 16.02 Voorlichting, bewustwording en advisering
inzake ontwikkelingssamenwerking Opbouw verplichtingen- en uitgavenramingen vanaf de stand
ontwerp-begroting (x NLG 1000) VerplichtingenDe onderverdeling naar artikelonderdelen van de verplichtingen
en uitgaven (x NLG 1000) Artikel 16.03 Doelbijdragen en speciale activiteiten Opbouw verplichtingen- en uitgavenramingen vanaf de stand
ontwerp-begroting (x NLG 1000) Uitgaven en verplichtingenDe onderverdeling naar artikelonderdelen van de verplichtingen
en uitgaven (x NLG 1000) Artikel 16.04 Bijdrage VN-ontwikkelingsfonds (UNDP) Opbouw verplichtingen- en uitgavenramingen vanaf de stand
ontwerp-begroting (x NLG 1000) VerplichtingenArtikel 16.05 Speciale multilaterale activiteiten Opbouw verplichtingen- en uitgavenramingen vanaf de stand
ontwerp-begroting (x NLG 1000) Uitgaven en verplichtingenArtikel 16.06 Kosten inzake toegelaten vluchtelingen uit
ontwikkelingslanden Opbouw verplichtingen- en uitgavenramingen vanaf de stand
ontwerp-begroting (x NLG 1000) Artikel 16.07 Wereldbank Partnership Programma Opbouw verplichtingen- en uitgavenramingen vanaf de stand
ontwerp-begroting (x NLG 1000) GrondslagUitgavenVerplichtingenBeleidsveld 17 Overige uitgaven Internationale Samenwerking Artikel 17.01 Overige contributies Internationale Organisaties Opbouw verplichtingen- en uitgavenramingen vanaf de stand
ontwerp-begroting (x NLG 1000) Verplichtingen en uitgavenDe onderverdeling naar artikelonderdelen van de verplichtingen
en uitgaven (x NLG 1000) Artikel 17.02 Rentesubsidies en apparaatsuitgaven NIO
 Opbouw verplichtingen- en uitgavenramingen vanaf de stand
ontwerp-begroting (x NLG 1000) UitgavenDe onderverdeling naar artikelonderdelen van de verplichtingen
en uitgaven (x NLG 1000) Artikel 17.03 Garanties op door de NIO verstrekte leningen
aan ontwikkelingslanden Opbouw verplichtingen- en uitgavenramingen vanaf de stand
ontwerp-begroting (x NLG 1000) VerplichtingenArtikel 17.04 Overige garanties Internationale Samenwerking Opbouw verplichtingen- en uitgavenramingen vanaf de stand
ontwerp-begroting (x NLG 1000) Artikel 17.06 Tijdelijke financiering NIO Opbouw verplichtingen- en uitgavenramingen vanaf de stand
ontwerp-begroting (x NLG 1000) Verplichtingen en uitgavenBeleidsterrein 18 Economie, werkgelegenheid en regionale
ontwikkeling Artikel 18.01 Landenprogramma's met betrekking tot economische
ontwikkeling, werkgelegenheid en regionale ontwikkeling Opbouw verplichtingen- en uitgavenramingen vanaf de stand
ontwerp-begroting (x NLG 1000) UitgavenVerplichtingenArtikel 18.02 Bijdrage Wereldvoedselprogramma (WFP/IEFR) Opbouw verplichtingen- en uitgavenramingen vanaf de stand
ontwerp-begroting (x NLG 1000) VerplichtingenArtikel 18.03 Bijdrage Internationaal Fonds voor Agrarische
Ontwikkeling (IFAD) Opbouw verplichtingen- en uitgavenramingen vanaf de stand
ontwerp-begroting (x NLG 1000) UitgavenVerplichtingenArtikel 18.04 Bedrijfslevenprogramma Opbouw verplichtingen- en uitgavenramingen vanaf de stand
ontwerp-begroting (x NLG 1000) Uitgaven ORET/MILIEVProgramma Samenwerking Opkomende Markten (PSOM)Investeringen OntwikkelingssamenwerkingVerplichtingenDe onderverdeling naar artikelonderdelen van de verplichtingen
en uitgaven (x NLG 1000) Artikel 18.05 Bedrijfsmatige technische bijstand Opbouw verplichtingen- en uitgavenramingen vanaf de stand
ontwerp-begroting (x NLG 1000) Uitgaven en verplichtingenArtikel 18.06 PUM-programma Opbouw verplichtingen- en uitgavenramingen vanaf de stand
ontwerp-begroting (x NLG 1000) Artikel 18.07 Bevordering export ontwikkelingslanden Opbouw verplichtingen- en uitgavenramingen vanaf de stand
ontwerp-begroting (x NLG 1000) Uitgaven en verplichtingenDe onderverdeling naar artikelonderdelen van de verplichtingen
en uitgaven (x NLG 1000) Artikel 18.08 Grondstoffen Opbouw verplichtingen- en uitgavenramingen vanaf de stand
ontwerp-begroting (x NLG 1000) VerplichtingenDe onderverdeling naar artikelonderdelen van de verplichtingen
en uitgaven (x NLG 1000) Artikel 18.09 Bijdrage VN-Kapitaalontwikkelingsfonds (UNCDF) Opbouw verplichtingen- en uitgavenramingen vanaf de stand
ontwerp-begroting (x NLG 1000) Artikel 18.11 Financieringsmij voor Ontwikkelingslanden
(FMO) Opbouw verplichtingen- en uitgavenramingen vanaf de stand
ontwerp-begroting (x NLG 1000) De onderverdeling naar artikelonderdelen van de verplichtingen
en uitgaven (x NLG 1000) Artikel 18.12 Allochtoon ondernemerschap Opbouw verplichtingen- en uitgavenramingen vanaf de stand
ontwerp-begroting (x NLG 1000) Uitgaven en verplichtingenONTVANGSTEN 06 Algemeen binnenland Artikel 06.01 Personeel en Materieel Opbouw ontvangstenramingen vanaf de stand ontwerp-begroting
(x NLG 1000) OntvangstenArtikel 06.02 Rente-ontvangsten over banksaldi en voorschotten
aan personeel Opbouw ontvangstenramingen vanaf de stand ontwerp-begroting
(x NLG 1000) Artikel 06.03 Doorberekeningen subsidies en bijdragen
aan andere ministeries Opbouw ontvangstenramingen vanaf de stand ontwerp-begroting
(x NLG 1000) Ontvangsten07 Algemeen Buitenland Artikel 07.01 Personeel en Materieel Opbouw ontvangstenramingen vanaf de stand ontwerp-begroting
(x NLG 1000) OntvangstenArtikel 07.02 Kanselarijrechten en paspoortgelden Opbouw ontvangstenramingen vanaf de stand ontwerp-begroting
(x NLG 1000) OntvangstenDe onderverdeling naar artikelonderdelen van de ontvangsten
is als volgt (x NLG 1000) Toelichting op de artikelonderdelen KanselarijrechtenRamingskengetallen kanselarijrechten PaspoortgeldenRamingskengetallen paspoortgelden LegalisatierechtenRamingskengetallen legalisatierechten Overige consulaire handelingenNaturalisatiesArtikel 07.03 Doorberekening adviesraad aan het ministerie
van Defensie Opbouw ontvangstenramingen vanaf de stand ontwerp-begroting
(x NLG 1000) 09 Veiligheid, mensenrechten, conflictbeheersing en democratisering Artikel 09.02 Restituties NAVO, WEU, OVSE, OPCW Opbouw ontvangstenramingen vanaf de stand ontwerp-begroting
(x NLG 1000) Ontvangsten12 Milieu en natuur Artikel 12.01 Doorberekening bijdrage UNEP aan andere
ministeries Opbouw ontvangstenramingen vanaf de stand ontwerp-begroting
(x NLG 1000) 16 Overige ontwikkelingssamenwerkingsprogramma's Artikel 16.01 Inkomsten uit leningen verstrekt aan ontwikkelingslanden Opbouw ontvangstenramingen vanaf de stand ontwerp-begroting
(x NLG 1000) Artikel 16.02 Diverse ontvangsten Ontwikkelingssamenwerkingsprogramma's Opbouw ontvangstenramingen vanaf de stand ontwerp-begroting
(x NLG 1000) 17 Overige ontvangsten Internationale Samenwerking Artikel 17.01 Restituties en doorberekening bijdragen
aan internationale organisaties Opbouw ontvangstenramingen vanaf de stand ontwerp-begroting
(x NLG 1000) OntvangstenArtikel 17.02 Restituties door NIO van garantiebetalingen
in afgesloten dienstjaren Opbouw ontvangstenramingen vanaf de stand ontwerp-begroting
(x NLG 1000) Artikel 17.03 Tijdelijke financiering van de NIO Opbouw ontvangstenramingen vanaf de stand ontwerp-begroting
(x NLG 1000) SALDIBALANS PER 31 DECEMBER 1998 EN TOELICHTING Ministerie van Buitenlandse Zaken (V) I Saldibalans per 31 december 1998 (in NLG 1 000) II Inleiding 1. Algemeen2. WaarderingsgrondslagenIII Toelichting op de saldibalans per 31 december 1998
(in NLG 1000) 1 Uitgaven ten laste van de begroting (debet NLG 18 873 564
x 1000)2 Ontvangsten ten gunste van de begroting (credit NLG 346 917
x 1000)3 Liquide middelen (debet NLG 8 725 x 1000)3.1 Kassaldi (debet NLG 2 540 x 1000)3.2 Banksaldi (debet NLG 31 896 x 1000) 3.4 Gelden onderweg (credit NLG 25 737 x 1000) 4 Rekening-Courant RHB (credit NLG 18 522 165
x 1000)5 Intra-comptabele vorderingen (debet NLG 29 451
x 1000)5.1 Ministeries (debet NLG 12 886 x 1000) 5.2 Persoonlijke rekeningen (debet NLG 1 337
x 1000)5.3 Externe debiteuren (debet NLG 5 186 x 1000)5.4 Overige vorderingen (debet NLG 10 042 x 1000)6 Intra-comptabele schulden (credit NLG 42 656
x 1000)NationalisatiesLoonheffing en premiesDiverse overige schulden8 Extra-comptabele vorderingen (debet NLG 447 230
x 1000)Te ontvangen aflossingen op begrotingsleningen Verrichte garantiebetalingen Ned. Investeringsbank voor
Ontwikkelingslanden (NIO) Stichting ECDPMDiverse extra-comptabele vorderingen10 Extra-comptabele voorschotten (debet NLG 3 733 521
x 1000)VoorschottenbeheerVoorschottenstandOverzicht verloop voorschotten (exclusief voorschotten
NIO en diverse voorschotten OS en niet-OS) Analyse voorschotten:Overzicht van de voorschotten OS in beheer bij Buitenlandse
Zaken (dus exclusief NIO): Overzicht van de niet OS-voorschotten in beheer bij Buitenlandse
Zaken (voorschot subsidies instellingen en organisaties en voorschotten ACD): 11 Openstaande garantieverplichtingen (credit NLG 4 256 859
x 1000)12 Openstaande verplichtingen (credit NLG 10 844 452
x 1000)Niet uit de saldibalans blijkende verplichtingen:Mutatieoverzicht verplichtingen in duizenden guldens BIJLAGE 1Staat behorende bij de financiële verantwoording
over het jaar 1998 Rekening 1998 (exclusief suppletore mutaties) Ministerie
van Buitenlandse Zaken (V) Agentschap Centrum tot Bevordering van de Import
uit Ontwikkelingslanden (CBI) BIJLAGE 2Dienstonderdelen ressorterend onder de Secretaris-Generaal
(S)/Plaatsvervangend Secretaris-Generaal (PLVS)Directoraat-Generaal Regiobeleid (DGRB)Directoraat-Generaal Politieke Zaken (DGPZ)Directoraat-Generaal Internationale Samenwerking (DGIS)Directoraat-Generaal Europese Samenwerking (DGES)BIJLAGE 3a. naar locatie en geslacht b. naar categorie BIJLAGE 4personeelsleden op het departement en uitgezonden naar
een post BIJLAGE 5BIJLAGE 6
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 26541Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 346 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
26 541Financiële verantwoordingen over het jaar 1998nr. 43FINANCIËLE VERANTWOORDING VAN HET MINISTERIE VAN BUITENLANDSE
ZAKEN (V) OVER HET JAAR 1998Deze financiële verantwoording bestaat uit:– de rekening van verplichtingen, uitgaven en ontvangsten, zoals
blijkt uit bijgevoegde staten, voorzien van een toelichting;– de op deze rekening aansluitende saldibalans per 31 december 1998,
voorzien van een toelichting.De financiële verantwoording van het agentschap Centrum tot Bevordering
van de Import uit ontwikkelingslanden (CBI) bestaat uit de rekening van baten
en lasten en van kapitaaluitgaven en -ontvangsten, zoals blijkt uit de bijgevoegde
staten, voorzien van een toelichting en de balans per 31 december 1998.Den Haag, 29 juni 1999De Minister van Buitenlandse Zaken,J. J. van AartsenDe Minister voor Ontwikkelingssamenwerking,E. L. Herfkens Inhoudsopgave   pagina    Rekeningstaat  – uitgaven en verplichtingen3  – ontvangsten6   Algemeen deel Hoofdstuk 1Inleiding7Hoofdstuk 2Prestatiemeting buitenlands beleid8 Hoofdstuk
3BZ op hoofdlijnen12 Hoofdstuk 4Algemeen binnen- en
buitenland20 Hoofdstuk 5Europese Unie23 Hoofdstuk
6Veiligheid, mensenrechten, conflictbeheersing en democratisering25Hoofdstuk 7Milieu29 Hoofdstuk 8Maatschappelijke
ontwikkeling31 Hoofdstuk 9Onderwijs, onderzoek en cultuur34Hoofdstuk 10Macrosteun, schuldverlichting en speciale landenfondsen37Hoofdstuk 11Overige ontwikkelingssamenwerkingsprogramma's40Hoofdstuk 12Overige uitgaven internationale samenwerking42Hoofdstuk 13Economie, werkgelegenheid en regionale ontwikkeling43Hoofdstuk 14Organisatie, personeel en financieel beheer47   Artikelsgewijze toelichting  –
Uitgaven en verplichtingen57  – Ontvangsten108   Saldibalans115   Bijlagen1.
Centrum tot Bevordering van de Import uit Ontwikkelingslanden (CBI)132 2. Organisatieschema134  3. Personeelssamenstelling136 4. Vrouwen en mannen per rang/salarisschaal137  5.
Ziekteverzuim138  6. Malversaties139Staat behorende bij de financiële verantwoording
over het jaar 1998 Rekening 1998 (exclusief suppletore mutaties) Ministerie
van Buitenlandse Zaken (V) Onderdeel uitgaven en verplichtingen    (1)(2)(3)=(2)–(1)Art.Omschrijving Oorspronkelijk
vastgestelde begrotingRealisatieVerschil realisatie en oorspronkelijk
vastgestelde begroting    Verplich-tingenUitgavenVerplich-tingenUitgavenVerplich-tingenUitgaven   NLG1000NLG1000NLG1000NLG1000NLG1000NLG1000   TOTAAL 10 241 108 10 003 090 – 238 018         06 Algemeen
Binnenland 275 756 295 225 19 469 01Personeel en Materieel254 444255 345280 975277 80926 53122 464 02Loonbijstelling3 6063 606  – 3 606– 3 606 03PrijsbijstellingMemorieMemorie      04Onvoorzien3003004242– 258– 258 05Geheime uitgaven303033– 27– 27 06Subsidies en bijdragen11 16516 47515 07617 3713 911896         07 Algemeen Buitenland 791 030 740 653 – 50 377 01Personeel en materieel601 895606 999682 932649 10681 03742 107 02Gebouwen buitenland91 823101 40680 58882 525– 11 23518 881 03Staatsbezoeken en roulerende voorzitterschappen7 0607 0608 3088 4571 2481 397 04Indexering lonen en prijzen HGIS en nader te verdelen
middelen74 47974 479  – 74 479– 74 479 05Adviesraad1 0861 086429565– 657– 521         08 Europese Unie 4 107 300 3 862 174 – 245 126 01Vierde eigen middel3 794 0003 794 0003 575 7243 575 724– 218 276218 276 02Europees Ontwikkelingsfonds 313 300 286 450 – 26 850         09 Veiligheid, mensenrechten, conflictbeheersing
en democratisering 563 197 596 104 32 907 01Veiligheidsbeleid20 12820 20312 95112 459– 7 1777 744 02Contributies17 49417 49417 57217 5727878 03Mensenrechten, conflictbeheersing, democratisering en
goed bestuur56 75057 00062 59959 5545 8492 554 04Noodhulp410 000410 000453 313445 03443 31335 034 05VN-vluchtelingenprogramma's58 50058 50058 98561 4854852 985          12 Milieu 340 360 308 642 – 31 718 01Milieubeleid in ontwikkelingslanden340 006338 360417 435306 64277 42931 718 03Natuur en Milieu educatie (NME) 2 000 2 000           13 Maatschappelijke ontwikkeling 1 393 585 1 347 538 – 46 047 04Ambassade Projecten Programma20 00020 00019 15717 351– 843– 2 649 05Medefinanciering van projecten van particuliere organisaties728 000683 500722 883681 501– 5 117– 1 999 06Nederlandse Ontwikkelingsorganisatie SNV115 185115 185134 379119 56919 1944 384 07Gemeente-initiatieven en Kleine Plaatselijke Activiteiten12 00012 00013 00012 0001 000  08Landenprogramma's m.b.t. sociale ontwikkeling390 000401 500322 732355 777– 67 268– 45 723 09Bijdragen m.b.t. sociale ontwikkeling160 700161 400149 400161 340– 11 300– 60         14 Onderwijs, Onderzoek en
Culturele Samenwerking 433 825 430 164 – 3 661 03Internationaal Onderwijs- en Onderzoeksinstituten32 43838 15844 53846 26112 1008 103 04Onderzoek40 00044 25039 29745 350– 7031 100 05Communicatieprogramma5 25011 50012 01911 2056 769295 07Internationaal Onderwijs139 900133 400161 107133 60821 207208 08Programma's m.b.t. onderwijs en cultuur180 000183 500288 541174 085108 541– 9 415 09Internationale culturele betrekkingen23 01723 01726 05419 6553 037– 3 362         15 Macrosteun, schuldverlichting en speciale
landenfondsen 461 513 478 137 16 624 01Macro-economische steun en schuldenbeleid245 310228 269497 762321 608252 45293 339 02Bijdrage ESAF/IMFMemorie22 500 22 500   04Midden- en Oost-Europa (MATRA-programma)67 67669 40298 36161 32330 685– 8 079 05Hulp aan Suriname140 000133 27223 49469 294– 116 506– 63 978 06Garanties t.b.v. SurinameMemorie1 728 1 728   08Afwikkeling OS-activiteiten in niet DAC-landen 1 3424891 584489242 09Azie-faciliteit5 0005 000150100– 4 850– 4 900         16 Overige Ontwikkelingssamenwerkingsprogramma's 381 840 408 848 27 008 01Deskundigenprogramma109 600109 600116 808112 1267 2082 526  02Voorlichting, bewustwording en advisering
inzake ontwikkelingssamenwerking29 00029 00029 66929 437669437 03Doelbijdragen en speciale activiteiten21 45021 00016 22116 079– 5 229– 4 921 04Bijdrage VN-Ontwikkelingsprogramma (UNDP)165 000165 000150 000165 000– 15 000  05Speciale
mulitlaterale activiteiten30 50032 50054 03039 36623 5306 866 06Kosten inzake toegelaten vluchtelingen uit ontwikkelingslanden24 74024 74024 74024 740   07Wereldbank Partnership Programma––77 06322 10077 06322 100         17 Overige uitgaven Internationale samenwerking 361 002 488 602 127 600 01Overige contributies Internationale Organisaties100 96790 002113 513101 68912 54611 687 02Rentesubsidies en apparaatsuitgaven NIO5 000236 0005 858217 066858– 18 934 03Garanties op door de NIO verstrekte leningen aan ontwikkelingslanden3 38135 00010 68535 9157 304915 04Overige garanties Internationale samenwerking Memorie1 000 1 000  05Garantie voor de middelenvoorziening van de NIOMemorieMemorie     06Tijdelijke financiering NIOMemorieMemorie133 932133 932133 932133 932         18 Economie, werkgelegenheid en regionale ontwikkeling 1 131 700 1 047 003 – 84 697 01Landenprogramma's m.b.t. economische ontwikkeling499 000499 500546 316548 31747 31648 817  02Bijdrage Wereldvoedselprogramma (WFP/IEFR)120 00060 00055 00060 000– 65 000  03Bijdrage
Internationaal fonds voor Agrarische Ontwikkeling (IFAD)Memorie14 50013 08813 34813 088– 1 152 04Bedrijfslevenprogramma680 000340 000395 714212 991284 286– 127 009 05Bedrijfsmatige technische bijstand1 7004 0003 6732 0061 973– 1 994 06PUM-programma13 50013 50013 50013 496 – 4 07Bevordering export van ontwikkelingslanden19 50019 50018 63418 262– 866– 1 238 08Grondstoffen9008 400227 122– 878– 1 278 09Bijdrage VN-Kapitaalontwikkelingsfonds (UNCDF)15 00015 00015 00015 000   10Particuliere Ontwikkelings- en Participatie Mij'en (POPM)MemorieMemorie     11Financierings Mij voor Ontwikkelingslanden (FMO)35 000155 00035 000155 000   12Allochtoon ondernemerschap2 3002 300 1 461– 2 300– 839* De gerealiseerde bedragen zijn steeds afgerond naar boven (op NLG1000). Staat behorende bij de financiële verantwoording
over het jaar 1998 Rekening 1998 (exclusief suppletore mutaties) Ministerie
van Buitenlandse Zaken (V) Onderdeel ontvangsten    (1)(2)(3)=(2)–(1) Art.OmschrijvingOorspronkelijk vastgestelde begrotingRealisatieVerschil
realisatie en oorspronkelijk vastgestelde begroting    OntvangstenOntvangstenOntvangsten    NLG1000NLG1000NLG1000  TOTAAL109 710223 089113 379      06 Algemeen
Binnenland5 76110 2084 447 01Personeel
en Materieel8044 8634 059 02Rente-ontvangsten
over banksaldi en voorschotten aan het personeel250383133 03Doorberekening subsidies en bijdragen aan andere ministeries4 7074 962255      07 Algemeen Buitenland47 17652 1895 013 01Personeel en materieel11 25013 3362 086 02Kanselarijrechten en paspoortgelden35 79038 7172 927 03Doorberekening bijdrage adviesraad aan het Ministerie
van Defensie136136       09 Veiligheid,
mensenrechten, conlfictbeheersing en democratiseringMemorie177177 02Restituties contributiesMemorie177177      12 Milieu1 8951 895  01Doorberekening
bijdrage UNEP aan andere ministeries1 8951 895       16 Overige
Ontwikkelingssamenwerkingsprogramma's54 61266 38311 771 01Inkomsten uit leningen verstrekt aan ontwikkelingslanden36 59434 917– 1 677 02Diverse ontvangsten Ontwikkelingssamenwerkingsprogramma's18 01831 46613 448      17 Overige
ontvangsten Internationale samenwerking26692 23791 971 01Restituties en doorberekening bijdragen aan internationale
organisaties266486220 02Restituties door
NIO van garantiebetalingen in afgesloten dienstjarenMemorie2 1012 101 03Tijdelijke
financiering van de NIOMemorie89 65089 650ALGEMEEN DEEL BIJ DE FINANCIËLE VERANTWOORDING 1998 Hoofdstuk 1 Inleiding 1.1 LeeswijzerIn de financiële verantwoording van het ministerie van Buitenlandse
Zaken wordt teruggeblikt op de uitvoering van de beleidsvoornemens zoals in
de begroting van 1998 geformuleerd.De financiële verantwoording begint met de rekeningstaat van verplichtingen,
uitgaven en ontvangsten. Hierin is de begrotingsuitvoering cijfermatig zichtbaar
gemaakt. De toelichting op deze staat is gesplitst in een algemeen deel en
een artikelsgewijze toelichting. In het algemene deel wordt verantwoording
afgelegd over het gevoerde beleid en de gerealiseerde uitgaven. Per beleidsveld
wordt kort ingegaan op de belangrijkste ontwikkelingen en hoofdpunten van
beleid in 1998. In de artikelsgewijze toelichting wordt inzicht gegeven in
de uiteindelijke realisaties per begrotingsartikel ten opzichte van de stand
ontwerpbegroting. De Saldibalans completeert de financiële verantwoording.
Hierin is de stand van de administratie per 31 december opgenomen en toegelicht.
Eind 1998 is op het ministerie een meldpunt malversaties ingericht. De daar
gemelde malversaties zijn opgenomen in bijlage 6.De financiële verantwoording is in eerste instantie bedoeld voor
de Eerste en Tweede Kamer der Staten-Generaal. 1.2 Herijking: stand van zakenIn 1998 heeft het adviesbureau KPMG een rapport uitgebracht over de stand
van zaken na een jaar herijking. In antwoord hierop is een managementletter
door het departement opgesteld. Het voltooien van de herijking is een proces
dat niet is afgerond met het herinrichten van het ministerie en de delegatie
van bevoegdheden naar de ambassades. Om de herijking tot een succes te maken
zullen de voorgenomen maatregelen zoals vernieuwing van het personeelsbeleid
en het integrale management met kracht worden doorgevoerd. Hierop wordt verder
ingegaan in hoofdstuk 14.Een belangrijk uitvloeisel van de herijking zijn de nieuw gevormde regiodirecties
op het ministerie van Buitenlandse Zaken. Zij dragen zorg voor het Nederlandse
beleid ten aanzien van bepaalde regio's en specifieke landen. Daarnaast zorgen
zij voor een optimale onderlinge afstemming tussen de betrokken vakministeries
en andere Nederlandse actoren die actief zijn in het buitenland. De regiodirecties
maken ook, samen met andere ministeries, regio- en landenbeleidsdocumenten.
De totstandkoming van deze beleidsdocumenten is een nuttige vingeroefening
geweest. Als instrument voor een samenhangend buitenlands beleid kunnen de
documenten nog worden verbeterd.De samenhang in het buitenlands beleid is zeker bevorderd door de departementale
overleggen in het kader van de Homogene Groep Internationale Samenwerking
(HGIS). Een van de doelstellingen van de HGIS is het bevorderen van interdepartementale
ontschotting en samenwerking. Het eerdergenoemde KPMG-rapport geeft aan dat
het daarmee de goede kant op gaat. Daarnaast is met de HGIS de kiem gelegd
voor samenhang in het buitenlands beleid. Hierop moet worden voortgebouwd
ten behoeve van een verdergaande integratie. In de nota Homogene
Groep Internationale Samenwerking van september 1998 worden de resultaten
van de HGIS op een rijtje gezet: integrale afweging buitenlands beleid, samenwerking
en ontschotting, samenwerking ontwikkelingshulp, het tegengaan van vervuiling
van de norm voor ontwikkelingshulp en het versterken van de internationale
samenwerking. 1.3 Verbeteringen ten opzichte van de financiële
verantwoording 1997De financiële verantwoording is ten opzichte van 1997 op een aantal
punten verbeterd. In de eerste plaats zijn het jaarverslag Ontwikkelingssamenwerking
en de verantwoording over 1998 inhoudelijk beter op elkaar afgestemd. In de
tweede plaats beslaat de financiële verantwoording alleen het departementale
gedeelte van de begroting van Buitenlandse Zaken. Vanwege het departementsoverstijgende
karakter van de HGIS is er voor gekozen om een apart HGIS-jaarverslag op te
stellen waarmee wordt teruggeblikt op de HGIS-programma's en de totale ODA-prestatie.
In de derde plaats is, waar mogelijk, gebruik gemaakt van wereldwijde rapportages
over de effectiviteit van hulp. In de vierde plaats is in de toelichting nog
meer aandacht besteed aan prestaties door op verschillende plaatsen de resultaten
van evaluatieonderzoeken en voorbeelden van projecten op te nemen. Hoofdstuk 2 Prestatiemeting buitenlands beleidDe afgelopen jaren is binnen de rijksoverheid een brede discussie gevoerd
over de verslaggeving van prestaties van beleid. De Tweede Kamer heeft bij
de Algemene Politieke Beschouwingen over 1999 deze discussie een extra impuls
gegeven door aanname van de motie Melkert c.s. (26 200, nr. 6).
In deze motie wordt verwezen naar de toenemende publieke en politieke belangstelling
voor prestatiegegevens over overheidsbeleid. In dit hoofdstuk wordt ingegaan
op de wijze waarop het ministerie van Buitenlandse Zaken vorm geeft aan het
meten van prestaties van het buitenlands- en ontwikkelingsbeleid. Daarnaast
zal in een aparte paragraaf de verzoeken van de werkgroep Van Zijl ten aanzien
van de verslaggeving van prestatiegegevens aan bod komen. Deze verzoeken hebben
betrekking op drie beleidsterreinen waarvan er twee naar hun aard niet representatief
zijn voor de wijze waarop het ministerie van Buitenlandse Zaken in de toekomst
prestatiegegevens kan leveren. 2.1 PrestatiemetingDrie instrumenten zijn nuttig om prestaties van beleid weer te geven:
evaluaties, organisatiedoorlichtingen en het gebruik van kengetallen. Welke
(combinatie van) instrumenten wordt ingezet hangt af van de aard van het werkproces.
Omdat het merendeel van de activiteiten op buitenlands en OS-terrein bestaat
uit meerjarige beleidsprocessen, worden beleidsevaluatie en organisatiedoorlichting
vaak ingezet als instrumenten om de resultaten in kaart te brengen. Waar mogelijk
zijn bij de eenvoudig meetbare processsen kengetallen ontwikkeld en gebruikt.
Hieronder zal ingegaan worden op het gebruik van deze instrumenten. EvaluatiesVoor het beleidsveld van Buitenlandse Zaken is de uitvoering van evaluaties
van groot belang. Met name op het terrein van Ontwikkelingssamenwerking heeft
het ministerie een grote expertise opgebouwd in evaluaties. Binnen het ministerie
voert de Inspectie Ontwikkelingssamenwerking en Beleidsevaluatie (IOB) deze
evaluaties uit. Daarnaast worden door beleidsdirecties evaluaties geëntameerd.
In deze verantwoording wordt op verschillende plaatsen verslag
gedaan van evaluaties die in 1998 zijn afgerond. Daarnaast wordt in hoofdstuk
3 nader ingegaan op het effect van evaluaties in de afgelopen jaren. OrganisatiedoorlichtingenDe Inspectie en Evaluatie Bedrijfsvoering (ISB) voert organisatiedoorlichtingen
uit. Een post wordt doorgaans eens in de vier jaar doorgelicht. OS-posten
komen eens in de twee jaar aan de beurt. In het kader van de herijking is
het proces van organisatiedoorlichting herzien. In 1998 is een tussentijdse
rapportage van de eerste ervaringen met de doorlichting nieuwe stijl gereedgekomen.
Hieruit is gebleken dat doorlichtingen aanzienlijk aan gezag en effectiviteit
kunnen winnen als de aanbevelingen van de doorlichtingsmissie worden gevolgd.
Indien noodzakelijk kan een post of directie na enige tijd door een vervolg-missie
worden bezocht. Een belangrijke beleidsmatige aanbeveling is dat de wisselwerking
tussen de posten en het departement in Den Haag nog kan worden verbeterd.
Met de delegatie van bevoegdheden zijn de posten in veel opzichten zelfstandiger
geworden. Dit komt de kwaliteit van de uitvoering ten goede. Niettemin concludeert
de Inspectie dat de posten nog beter bij het beleidsproces betrokken kunnen
worden. Eveneens heeft er in 1998 een eerste pilot met de doorlichting van
departementsonderdelen plaatsgevonden en is een tweede pilot opgestart waarvan
de resultaten begin 1999 worden verwacht. KengetallenKengetallen zijn in een beperkt aantal gevallen bruikbaar voor het presenteren
van de resultaten van buitenlands beleid. Ramings- en doelmatigheidskengetallen
in de begroting en de verantwoording van het ministerie zijn de afgelopen
jaren in toenemende mate gebruikt. In de begroting over 1999 zijn twee nieuwe
doelmatigheidskengetallen opgenomen. Het betreft hier de prestaties van het
agentschap «Centrum tot Bevordering van de Import uit ontwikkelingslanden»
(CBI) en de doelmatigheidskengetallen voor vertalingen. Deze kengetallen zullen
in de financiële verantwoording over 1999 terugkomen.Het gebruik van doeltreffendheidskengetallen in de begroting is op geen
enkel beleidsterrein van Buitenlandse Zaken zinvol omdat beleidseffecten op
het niveau van de begroting niet direct gecorreleerd kunnen worden aan de
besteding van Nederlandse middelen. GEBRUIK KENGETALLENHet gebruik van kengetallen is voor ontwikkelingssamenwerking weinig zinvol.
Om dit te illustreren een voorbeeld: als de Nederlandse regering besluit om
fondsen voor de bouw van lokale gezondheidscentra beschikbaar te stellen,
zou als resultaatgegeven het aantal extra mensen dat geholpen wordt kunnen
gelden. Het terugdringen van het sterftecijfer in een bepaalde regio is een
andere optie. Ook andere factoren kunnen kengetallen echter beïnvloeden,
zoals een slechte watervoorziening of een eenzijdig voedselpatroon. Bovendien
is niet alleen de bouw van een gezondheidscentrum van belang, maar ook het
vervolg dat aan de hulp wordt gegeven, zoals een verzekerde aanvoer van medicijnen
of de aanwezigheid van goed gekwalificeerd medisch personeel. Naast de hoofdvragen
als «wat wil je meten» en «wat kun je meten», roept
dit dus ook de vraag op van het moment van meten. Na afloop van het project
of nog eens vier jaar later (gericht op duurzaamheid)?Daarbij is nog geen rekening gehouden met het belangrijke aspect van de
«fungibiliteit»: de financiering door Nederland van de bouw van
de lokale gezondheidscentra maakt dat geld vrij komt voor de overheid van
het ontvangende land om aan iets anders te besteden. En de vraag is of het
zelfde resultaat zou zijn bereikt zonder de Nederlandse inbreng. Kengetallen
gaan aan dit probleem van fungibiliteit voorbij.Zijn kengetallen op projectniveau al zeer moeilijk te realiseren, op het
niveau van de begroting wordt dit vrijwel onmogelijk. Gezien de grote heterogeniteit
van activiteiten die binnen één begrotingsartikel zijn opgenomen,
is het onmogelijk (en ook niet zinvol) om voorzover er al kengetallen zijn,
deze te vergelijken, laat staan te aggregeren.In bovengenoemd voorbeeld zijn kengetallen, voor wat betreft de correlatie
met de Nederlandse bijdrage, van onvoldoende waarde. Dit betekent echter niet
dat de beleidsmatige verantwoording over de besteding van die gelden achterwege
moet worden gelaten of dat er helemaal geen bijdrage geleverd kan worden.
Integendeel, via verantwoordingsrapporten van multilaterale organisaties,
evaluaties en rapportages van de posten kan een waardevol beeld worden gevormd
van de wijze waarop Nederlandse middelen zijn besteed. De toepassing van kengetallen
alleen is in dit geval ontoereikend om de resultaten in kaart te brengen.
Resultaten kunnen echter beschreven worden door gebruik te maken van een evenwichtige
mix aan instrumenten (evaluatie, doorlichting). Intensieve benutting van deze
instrumenten heeft overigens laten zien dat het succes van projecten en programma's
sterk afhangt van de kwaliteit en de inzet van ontvangende organisaties. Daarnaast
zijn ook andere omgevingsfactoren van grote invloed. In de eerste plaats is
dat het institutionele kader waarin hulp wordt gegeven. Het beleid van de
regering en de kwaliteit van de instituties van het ontvangende land zijn
in hoge mate voorwaardenscheppend voor het succes van de hulp. In de tweede
plaats kunnen andere externe factoren grote gevolgen hebben. Goed beleid is
belangrijk voor de effectiviteit van hulp maar tegelijkertijd zijn de meeste
ontwikkelingslanden, ongeacht de kwaliteit van hun institutionele kader, nog
uitermate kwetsbaar voor externe schokken zoals economische crises en sterk
fluctuerende grondstoffenprijzen. 2.2 Verzoeken werkgroep Van ZijlIn de financiële verantwoording 1999 zal aandacht worden besteed
aan verslaggeving van prestatiegegevens conform de verzoeken door de werkgroep
Van Zijl (26 347, nrs. 1 en 2). Aan het ministerie van Buitenlandse Zaken
is gevraagd om prestatiegegevens te leveren ten aanzien van drie beleidsonderdelen.
Hieronder wordt aangegeven hoe Buitenlandse Zaken daaraan invulling zal geven. Hulp aan IndonesiëZoals reeds is aangegeven in de brief die de ministers van Buitenlandse
Zaken en Ontwikkelingssamenwerking op 8 oktober 1998 naar de Kamer hebben
gestuurd, is de hulp aan Indonesië in september 1998 hervat (26 049,
nr. 5). In eerste instantie heeft deze hulp de vorm van een schuldconsolidatie-operatie.
Buiten deze schuldconsolidatie is het nog onzeker of de komende jaren nieuw
beleid ten aanzien van Indonesië ontworpen kan worden. Indien dat wel
gebeurt, zal de focus liggen op directe armoedebestrijding, bij voorkeur via
multilaterale kanalen. Bij daadwerkelijke hervatting van de hulp aan Indonesië
zal de Kamer nader worden geïnformeerd over mogelijke meetbare doelstellingen
en/of resultaatafspraken. Besteding van de Europese Structuurfondsen in NederlandZoals de leden van de werkgroep Van Zijl al aangeven, is dit een onderwerp
dat de departementsgrenzen overschrijdt. De begroting van het ministerie van
Buitenlandse Zaken kent geen uitgaven die betrekking hebben op
co-financiering vanuit de Europese Structuurfondsen. Het betreft hier binnenlandse
uitgaven die niet onder de Homogene Groep Internationale Samenwerking vallen.
Met de betrokken departementen is overleg gaande teneinde op adequate wijze
aan het verzoek van de werkgroep tegemoet te komen. Effectiviteit multilaterale kanalenBij de behandeling van de begroting over 1999 is aan de Kamer een notitie
toegezegd over de effectiviteit van multilaterale kanalen. Deze notitie zal
nader ingaan op de vragen van de werkgroep Van Zijl. Hieronder zal reeds ingegaan
worden op de verantwoordingssystematiek bij multilaterale kanalen en op de
wijze waarop het ministerie van Buitenlandse Zaken in de toekomst een waardering
zal geven van de prestaties van de verschillende multilaterale organisaties.
Wat betreft de verantwoordingssystematiek van multilaterale organisaties dient
een onderscheid te worden gemaakt tussen algemene bijdragen (vrijwillig of
contributies) en bilaterale middelen (multi-bi). Verantwoording over het totaal
van algemene bijdragen door de organisatie wordt afgelegd aan het beheersorgaan
in financiële jaarverslagen, accountantsrapporten en dergelijke. Er wordt
niet afzonderlijk gerapporteerd over de Nederlandse algemene bijdrage aan
multilaterale organisaties. De organisaties zijn gehouden aan het door het
eigen beheersorgaan vastgestelde beleid, de eigen financiële regels en
aan de financiële regels van de Verenigde Naties (VN Accounting Standards
die vanzelfsprekend in overeenstemming zijn met de internationale standaarden
voor accounting). Nederland kan als een van de leden invloed uitoefenen in
het beheersorgaan.Voor bilaterale middelen ten behoeve van multi-bi-activiteiten wordt de
bestemming door de ambassade per project of programma met de organisatie overeengekomen.
De wijze van verantwoording wordt vastgelegd in een «arrangement»,
dat moet corresponderen met de financiële regels, het mandaat en het
beleid van de organisatie en eveneens moet sporen met de bilaterale beheerseisen.
Toetsing van de geleverde prestaties, beoordeling van de rapportage en een
eventuele evaluatie moet sporen met deze afspraken. In feite heeft deze hulp
dus hetzelfde karakter als andere vormen van bilaterale hulp. Net als overige
bilaterale activiteiten zijn deze middelen derhalve uitgespreid over vele
projecten met even zovele begrotingscategorieën en budgethouders. Een
overzicht van de uitgaven en prestatiegegevens van verschillende projecten
binnen die kanalen is vanwege de heterogeniteit van de projecten niet zinvol.Van een aantal organisaties zijn ten behoeve van een beter inzicht in
de meerwaarde van multilaterale organisaties op onderdelen van hun mandaat
appreciaties opgesteld door het ministerie van Buitenlandse Zaken. Deze kunnen
worden gebruikt bij de kanaalkeuze voor multi-bi-activiteiten. Tevens is in
samenwerking met de ambassades een «quick-scan» opgesteld om een
globaal beeld te krijgen van de waardering van verschillende multilaterale
organisaties op landenniveau. Het materiaal van de appreciaties en de «quick-scan»
zal ook worden gebruikt bij het opstellen van de notitie over de effectiviteit
van multilaterale kanalen. Op basis van deze notitie zal in het financieel
jaarverslag 1999 voor een aantal kanalen aangegeven worden wat de Nederlandse
waardering is van de prestaties van die kanalen.De notitie over effectiviteit van multilaterale kanalen zal tevens de
basis vormen voor de stroomlijning van activiteiten met multilaterale organisaties
in toekomstige «partnership programma's» met multilaterale organisaties. Deze «partnership programma's» zullen enerzijds
gericht zijn op prioritaire thema's, waarop de betreffende organisatie een
meerwaarde bezit, en anderzijds een deel van de huidige multi-bi activiteiten
vervangen.Vermelding van prestatiegegevens bij artikel 16.05 «Speciale Multilaterale
Activiteiten», zoals de werkgroep Van Zijl voorstelt, is niet aan de
orde. Dit is namelijk een verzamelpost waaruit een groot aantal kleinere multilaterale
bijdragen worden gefinancierd. De verantwoording over deze bijdragen is multilateraal,
dat wil zeggen dat geen verantwoording wordt afgelegd over het specifieke
Nederlandse aandeel daarin. Het is derhalve niet opportuun om voor dit artikel
specifieke prestatiegegevens overeen te komen. Hoofdstuk 3 BZ op hoofdlijnenHet Nederlandse buitenlandse beleid heeft in 1998 in belangrijke mate
in het teken gestaan van de groeiende internationale vervlechting en de bevordering
van vrede, orde en recht in internationaal verband. Belangrijke beleidsvoornemens
voor 1998 waren:– de verbreding en verdieping van de EU;– het verbeteren van de situatie van de mensenrechten en het bevorderen
van democratisering;– het verkrijgen van een zetel in de Veiligheidsraad en van een
Nederlandse standplaats voor het Internationaal Strafhof.In dit hoofdstuk worden belangrijke resultaten van het afgelopen jaar
beschreven. Er wordt teruggeblikt op een aantal voornemens uit de begroting
1998. Daarnaast komen internationale ontwikkelingen binnen ontwikkelingssamenwerking,
de effectiviteit van de hulp en de kwantitatieve beleidsdoelstellingen die
Nederland ten aanzien van ontwikkelingssamenwerking hanteert aan de orde.
In de laatste paragraaf worden de belangrijkste ontwikkelingen in de begroting
beschreven. 3.1 Belangrijke beleidsresultaten in 1998 Europese UnieDe voorziene uitbreiding van de Europese Unie met landen van Midden-Europa
en Cyprus was in 1998 een belangrijk punt op de Europese agenda. Nederland
ondersteunt deze uitbreiding. In de begroting 1998 is benadrukt dat Nederland
belang hecht aan een goede relatie met de Midden-Europese landen die tot de
EU zullen toetreden. Binnen het MATRA-programma is de behoefte aan ondersteuning
van deze landen in 1998 in kaart gebracht. Als resultaat hiervan zijn verschillende
meerjarige programma's ontwikkeld voor gemeentelijke samenwerking, stages
en uitzending van gepensioneerde ambtenaren. Tevens is begonnen met de formulering
van projecten op basis van een in het eerste halfjaar gehouden inventarisatie
in de vijf als eerste toetredende Midden-Europese landen. De jarenlange aanloop
naar één Europese munt leidde in 1998 tot een reeks van beslissingen,
die nodig waren om op 1 januari 1999 met de derde fase van de EMU te kunnen
starten. Volgens plan is in mei 1998 tijdens een extra top over de samenstelling
van de kopgroep van de EMU besloten. Elf lidstaten bleken te voldoen aan de
criteria voor deelname aan de derde fase van de EMU. Mensenrechten en democratiseringIn 1998 heeft Nederland zich opnieuw actief ingezet voor de mensenrechten en democratisering. Zo speelde Nederland een actieve rol tijdens
de 54e zitting van VN Commissie voor de Rechten van de Mens. Nederland heeft
tijdens de onderhandelingen over de Declaration on Human Rights Defenders
bereikt dat een aantal paragrafen over schadelijke traditionele praktijken
in resoluties over de rechten van het kind en de rechten van de vrouw zijn
opgenomen. Het belangrijkste resultaat tijdens de zitting van de Derde Commissie
van de Algemene Vergadering van de VN over mensenrechten was een resolutie
over schadelijke traditionele praktijken, in het bijzonder vrouwenbesnijdenis.Democratisering en goed bestuur zijn randvoorwaarden voor de bevordering
en naleving van mensenrechten en het bereiken van een evenwichtige sociaal-economische
ontwikkeling. Om het democratiseringsproces te bevorderen streeft Nederland
naar vrije en eerlijke verkiezingen, bewustwording van de bevolking en de
uitbreiding van het maatschappelijk middenveld. Nederland is altijd voorstander
geweest van een gezamenlijk EU-optreden op het terrein van verkiezingswaarneming
en heeft zich ingezet voor het gemeenschappelijk beleid dat halverwege 1998
tot stand is gekomen. Goed bestuur als voorwaarde voor ontwikkelingshulp wint
internationaal steeds meer terrein. Met het verschijnen van het rapport «Assessing
Aid» van de Wereldbank is de relatie van het overheidsbeleid van een
ontwikkelingsland en de effectiviteit van ontwikkelingshulp empirisch onderbouwd.
Kernelementen van goed bestuur zijn: participatie van de bevolking, transparantie
van bestuur en het afleggen van rekenschap, rechtszekerheid en effectiviteit.
Wil een land in de toekomst in aanmerking komen voor ontwikkelingshulp, dan
zal het een deugdelijk beleid moeten voeren. Veiligheidsraad en Internationaal StrafhofIn 1998 heeft Nederland zich ingezet om een zetel in de Veiligheidsraad
van de VN te verkrijgen. Deze inzet heeft resultaat gehad; Nederland bezet
in de jaren 1999 en 2000 een niet-permanente zetel in de Veiligheidsraad.In de zomer van 1998 vond een diplomatieke conferentie plaats waar het
statuut van het permanent Internationaal Strafhof is vastgesteld. In de begroting
1998 werd het voornemen geuit om dit strafhof in Den Haag gevestigd te krijgen.
Tijdens de diplomatieke conferentie werd de ingezette campagne bekroond en
Den Haag tot standplaats van het strafhof uitgeroepen. Daarmee is de positie
van Den Haag als juridische hoofdstad van de VN nog eens versterkt. 3.2 Algemene resultaten ontwikkelingssamenwerkingWat waren de belangrijkste ontwikkelingen op het gebied van ontwikkelingssamenwerking?
Wat kan worden gezegd over de effectiviteit van de hulp? In hoeverre zijn
de kwantitatieve kwaliteitsdoelstellingen gehaald? En welke beleidswijzigingen
zijn in 1998 voorbereid op het gebied van de Nederlandse ontwikkelingssamenwerking?
Deze vragen komen hieronder aan de orde. Ontwikkelingen in de internationale hulpverleningVolgens het OECD/DAC-rapport over 1998 («Efforts and Policies of
the Members of the Development Assistance Committee») is de afgelopen
jaren een aantal ontwikkelingen waarneembaar onder de donoren. Zo tekent zich
een groeiende consensus over het concept «partnerschap» af. Voorkomen
moet worden dat de armste landen slechts een marginale plaats in de wereldeconomie
innemen. Daarom moet de participatie van de armsten in de politiek, economie
en culturele leven van hun samenlevingen worden bevorderd. De
tijd van eenzijdige aanpassingen en het ongenuanceerde marktdenken is voorbij.
Er zal meer aandacht moeten komen voor regulering van de marktwerking. Aanpassing
moet, maar op verantwoorde wijze. Ook bij de internationale organisaties zoals
IMF, Wereldbank en VN-instellingen wordt meer nadruk gelegd op het belang
van groei voor ontwikkeling en op het belang van armoedevermindering. Er is
meer aandacht gekomen voor de institutionele aspecten van de economie. De
toenemende consensus heeft ook geleid tot een steviger fundament voor donorsamenwerking.
Enerzijds is er sprake van een effectievere donorcoördinatie, en anderzijds
van hulp via internationale organisaties.Een belangrijke ontwikkeling betreft ook de omvang van de steun aan de
ontwikkelingslanden door de internationale gemeenschap. Het OECD/DAC rapport
geeft aan dat in 1992 de DAC-leden nog 0,33% van hun totale BNP aan ontwikkelingssamenwerking
gaven en dat dit percentage in 1998 is gedaald naar 0,22%, het laagste percentage
sinds de oprichting van de DAC. Daarnaast gaat een steeds kleiner deel van
de internationale steun naar de allerarmste landen. Met brede steun van het
parlement heeft Nederland in 1998 vastgehouden aan het besteden van 0,8% van
het BNP aan zuivere ontwikkelingshulp. Hiermee geeft Nederland ruimschoots
gehoor aan de afspraak die de lidstaten van de VN in de jaren zeventig hebben
gemaakt om te streven naar de besteding van 0,7% van hun BNP aan ontwikkelingssamenwerking.Onderstaand overzicht laat zien dat het totale budget voor ontwikkelingssamenwerking
van industrielanden niet alleen in relatie tot hun BNP is afgenomen, maar
ook in absolute zin licht is gedaald. Daarentegen staat een opmerkelijke toename
van particuliere geldstromen. Deels wordt dit echter veroorzaakt doordat de
particuliere sector een grotere rol is gaan spelen in andere sectoren. De
afgelopen jaren is een explosieve stijging te zien van particuliere kapitaalstromen
vanuit OECD-landen naar ontwikkelingslanden (van ruim 40 miljard naar 92 miljard
dollar in de periode 1992/1995). Hiervan hebben echter met name ontwikkelingslanden
in Azië en Latijns Amerika voordeel. De landen in Sub Sahara Afrika daarentegen
profiteren nauwelijks van deze geldstromen. Wereldwijde hulpstroom naar ontwikkelingslanden Gekwantificeerde kwaliteitdoelstellingenHet DAC-rapport «Shaping the 21st Century» (1996) heeft een
aantal doelstellingen voor het jaar 2015 geformuleerd: universeel basisonderwijs,
vermindering van de sterfte van moeders en kinderen jonger dan 5 jaar, universele
toegang tot reproductieve gezondheidsdiensten, gender gelijkheid en halvering
van extreme armoede. Sinds 1997 streeft Nederland vijf inputdoelstellingen
na: 20% van de uitgaven van ontwikkelingssamenwerking wordt besteed aan basis
sociale voorzieningen, 4% van de uitgaven aan reproductieve gezondheid, 0,1%
van het BNP aan milieu, NLG 50 miljoen aan het behoud van tropisch regenwoud
en 0,25% van het BNP aan de minst ontwikkelde landen. In 1998 zijn de doelstellingen
benaderd. Nederland heeft in 1998 19,9% van de ontwikkelingsgelden uitgegeven
aan basis sociale voorzieningen, 3,8% van het budget aan reproductieve gezondheid
en 0,095% van het BNP aan het internationaal milieu- en natuurbeleid in ontwikkelingslanden.
Van de andere doelsstellingen waren bij het opstellen van de financiële
verantwoording de gegevens voor de berekening nog niet bekend. Hierover wordt
in een later stadium gerapporteerd. Effectiviteit van de hulpHet blijft buitengewoon moeilijk om verbanden te leggen tussen de hoeveelheid
steun die wordt geboden en de afname van de armoede in de wereld. Het percentage
absoluut armen daalt – ondanks de financiële crisis – in
Oost-Azië, het Midden-Oosten, Noord-Afrika en Zuid-Azië. Daarentegen
stijgt het percentage absoluut armen nog steeds in Latijns-Amerika en in Afrika
ten zuiden van de Sahara. Volgens een schatting van de Wereldbank leefden
in 1993 ongeveer 1,3 miljard mensen onder de armoedegrens zonder vooruitzicht
op een verbetering van de levensomstandigheden. Het «Human Development
Report 1998» van UNDP vermeldt dat sinds 1980 een verdubbeling heeft
plaatsgevonden van het aantal mensen dat toegang heeft tot veilig drinkwater.
Daarnaast is het aantal mensen dat toegang heeft tot basis en hoger onderwijs
verdubbeld in de afgelopen dertig jaar. Toch hebben nog steeds meer dan 1,2
miljard mensen geen toegang tot deze belangrijke levensvoorziening. Bovendien
neemt het aantal mensen dat verstoken is van sociale basisvoorzieningen toe.
800 Miljoen mensen lijden aan ondervoeding en hebben geen toegang tot gezondheidszorg.
Ook (goed) onderwijs hoort in vele minst ontwikkelde landen (MOL's) niet tot
de basisvoorzieningen; zo'n 900 miljoen mensen zijn analfabeet onder wie 62%
vrouwen. De onderstaande tabellen geven de trends weer van de afgelopen 25
jaar ten aanzien van de levensverwachting, sterftecijfer van de kinderen jonger
dan 5 jaar en alfabetisme. Er is een vergelijking gemaakt tussen de minst
ontwikkelde landen, de overige ontwikkelingslanden en de geïndustrialiseerde
landen. Trends in Geïndustraliseerde- en Ontwikkelingslanden Nederland zal in de toekomst meer aandacht besteden aan de effectiviteit
van de Nederlandse ontwikkelingshulp. Zo zal alleen bilaterale hulp gegeven
worden aan landen die voldoen aan de criteria van goed bestuur. In het eerder
genoemde rapport «Assessing Aid» van de Wereldbank (1998) wordt
aangetoond dat hulp aan landen met een goed sociaal-economisch beleid en een
goed bestuur effectiever is. Juist in zulke landen blijkt hulp goede resultaten
op te leveren. De gedachte dat je slecht bestuur kunt bijsturen door hulp
te geven, wordt in dit rapport verlaten. In de toekomst zal Nederland bij
de selectie van landen die in aanmerking komen voor ontwikkelingshulp rekening
houden met het sociaal-economisch beleid en de kwaliteit van bestuur (inclusief
corruptie, mensenrechten en democratisering).Jan Willem Gunning en Thijs de Ruyter van Steveninck menen dat alleen
met deze beleidsmaatregel de effectiviteit van de Nederlandse hulp nog niet
is gegarandeerd. In hun artikel «Vernieuwing in de Nederlandse ontwikkelingshulp»
(Internationale Spectator, februari 1999-nr 2) bespreken zij andere aandachtspunten
voor het Nederlandse beleid: Nederland geeft hulp aan te veel landen, Nederland
streeft te veel doelstellingen na, Nederland zou zich minder exclusief op
projecthulp moeten richten, het Nederlands beleid is doordrenkt van paternalisme
en het personeelsbeleid zou niet alleen op generalisten, maar vooral op professionals
gericht moeten zijn. Gunning en De Ruyter van Steveninck benadrukken het belang
van ownership. Zelden is de hulp effectief als de donor de «soevereiniteit
in eigen kring» van de regering van het ontvangende land niet respecteert.
Het nieuwe Nederlandse beleid ontwikkelt zich in de richting die deze auteurs
voorstaan. Inspectie Ontwikkelingssamenwerking en Beleidsevaluatie
(IOB)De discussie over de effectiviteit van de hulp is niet nieuw. Al eerder
heeft de Inspectie Ontwikkelingssamenwerking en Beleidsevaluatie (IOB) kritische
kanttekeningen geplaatst bij het effect van ontwikkelingshulp. Uit de resultaten
van de evaluaties van de IOB over de periode 1984–1998 blijkt dat de
gehanteerde benadering van grote invloed is op de behaalde resultaten:
bij succesvolle activiteiten bleek het vaak te gaan om activiteiten die zijn
gericht op één sector en op activiteiten die een grote samenhang
kennen. Daarnaast is een zorgvuldige afstemming op een duidelijk geïdentificeerde
doelgroep en op de lokale omstandigheden een vereiste. Een stimulerend overheidsbeleid
is een noodzakelijke voorwaarde voor succes op langere termijn. Zelfs projecten
met redelijke tot goede resultaten hebben weinig of geen kans op duurzame
resultaten, indien de beleidsomgeving ongunstig is. Voorts is een continue
dialoog tussen Nederland en het ontwikkelingsland op beleids- én uitvoeringsniveau
van cruciaal belang. De stem van het ontwikkelingsland moet daarbij voldoende
doorklinken.Commitment van de ontvanger voor de doelstellingen van de hulp is een
voorwaarde voor duurzaamheid. Gebrek aan werkelijke overeenstemming tussen
Nederland en het ontwikkelingsland over doelstellingen bemoeilijkt het realiseren
van duurzame resultaten van de hulpinspanning.De criteria voor allocatie van hulpgelden moeten transparanter worden.
De mate waarin hulpprogramma's succesvol bleken, heeft nauwelijks een rol
gespeeld gespeeld bij de hoogte van de allocaties. Het beleidsmatig uitgangspunt
is dat programmahulp slechts gegeven dient te worden indien instemming bestaat
met het sociaal-economisch beleid van een ontwikkelingsland. Landen waar het
pad van privatisering en liberalisering met enig succes werd betreden, hebben
in het verleden echter niet meer programmahulp van Nederland ontvangen.Projecten moeten als integraal onderdeel van sectorontwikkeling worden
gezien. Daartoe is kennis van de bredere sociale en institutionele context
onontbeerlijk. De nadruk op structurele armoedebestrijding in het Nederlandse
ontwikkelingsbeleid heeft geleid tot een streven naar meer hulp die direct
is gericht op de arme doelgroepen. In toenemende mate wordt dit gerealiseerd
via hulp aan sociale sectoren en via medefinancieringsorganisaties en NGO's.
Hoewel effectief in het bereiken van de armen, blijken de effecten van deze
hulpinspanningen vaak niet duurzaam te zijn, met name niet in arme gebieden
met een beperkt sociaal-economisch ontwikkelingspotentieel. SUCCESFACTOREN NEDERLANDSE OS HULPHieronder worden de kenmerken genoemd van succesvolle hulpinspanningen
met duurzame resultaten. Deze succesfactoren zijn gebaseerd op bevindingen
uit evaluaties van de Inspectie Ontwikkelingssamenwerking en Beleidsevaluatie
in de periode 1984–1998:– een gedegen voorbereiding– een langdurige aanwezigheid in een sector– een flexibele inzet van middelen– een consistente boodschap– een bescheiden, maar kwalitatief hoogwaardig niveau van technische
assistentie– doelstellingen die nauw aansluiten bij de prioriteiten van de
lokale uitvoerende organisatie– technische en institutionele vereisten die de capaciteit van de
counterpart niet te boven gaan– een goede monitoring Enkele beleidsconclusiesGezegd kan worden dat de beschikbare hulp buitengewoon schaars is in verhouding
tot de behoefte. De internationale hulpinspanning loopt de laatste jaren zelfs
schrikbarend hard terug. Des te noodzakelijker is het die schaarse
middelen zo effectief mogelijk in te zetten. Daarnaast is in de afgelopen
decennia duidelijk geworden dat de inzet van de regering en de inwoners van
het ontvangende land van grote invloed zijn op de effectiviteit van de hulp.
Er moet «ownership» zijn van het ontwikkelingsbeleid en de ontwikkelingsactiviteiten.
Ook de evaluaties die IOB in de afgelopen 15 jaar heeft uitgevoerd ondersteunen
deze conclusies. BeleidswijzigingenInternationaal groeit dus de overtuiging dat hulp vooral helpt in arme
landen waar de kwaliteit van het bestuur en het beleid goed zijn. Dit is een
belangrijke reden voor de eind 1998 ingezette discussie om de Nederlandse
hulp te concentreren op een selectie van landen. Een andere reden is een te
beperkte uitvoeringscapaciteit aan Nederlandse kant om met de ontvangende
landen een intensieve en veelomvattende dialoog te kunnen onderhouden. In
die dialoog moeten de wensen en plannen van het ontwikkelingslanden centraal
staan en wordt bezien hoe Nederland deze het beste kan ondersteunen. In de
brief van de minister voor Ontwikkelingssamenwerking aan de Tweede Kamer van
5 november 1998 wordt uitvoerig ingegaan op de toekomst van de structurele
bilaterale hulp. Voor de landen waarmee Nederland een structurele bilaterale
ontwikkelingsrelatie aangaat of continueert, wordt een sectorale benadering
ontwikkeld in een beperkt aantal sectoren. Bij de invulling van een dergelijke
samenwerkingsrelatie staat de vraag van het ontvangende land centraal («ownership»).
Deze benadering gaat uit van de eigen verantwoordelijkheid en leidende rol
van de overheid van het ontvangende land met betrekking tot sectorbeleidsontwikkeling.
In nauwe samenspraak met het ontvangende land zal op basis van een sectoranalyse
een dialoog worden aangegaan met de overheid en andere actoren. In deze dialoog
worden prioriteiten gesteld en afspraken gemaakt over coördinatie en
uitvoering van meerjarige sectorale programma's.De voorstellen voor beperking van het aantal landen worden in 1999 gepresenteerd.
Drie criteria hebben bij de landenkeus een rol gespeeld: de mate van armoede
en de behoefte aan hulp, de kwaliteit van beleid en de kwaliteit van bestuur.
Die instrumenten zullen, gezien hun specifieke karakter, ook nog in andere
dan de genoemde landen worden ingezet: het milieuprogramma, de activiteiten
op het gebied van mensenrechten, vredesopbouw, goed bestuur en het bedrijfslevenprogramma.
Ook hier vindt waar mogelijk concentratie plaats op de armste landen.Een andere beleidsconclusie is dat een begin van consensus bij de donorgemeenschap
heeft geleid tot meer aandacht voor effectieve donorcoördinatie en tot
meer multilateralisering van de hulp. Het geven van hulp via multilaterale
kanalen is in potentie effectiever dan bilaterale hulp, vooral als het in
de plaats komt van de verzameling kleine activiteiten van bilaterale donoren.
In veel multilaterale organisaties is over het algemeen meer kennis en ervaring
aanwezig en gebundeld op specifieke werkterreinen dan individuele donoren
in huis kunnen halen. Ook kan een multilaterale hulp fragmentatie en overlapping
van activiteiten voorkomen en is bij multilaterale hulp over het algemeen
meer sprake van «ownership». Krachtenbundeling geeft meer schaalvoordelen
(meer fondsen, completere programma's om aan te bieden). Samenwerking tussen
donoren legt een geringer beslag op de institutionele capaciteit van het ontvangende
land en daardoor wordt de overhead van de verschillende organisaties verlaagd.
Om deze redenen zal ook in de Nederlandse hulp een verschuiving optreden van
bilaterale naar multilaterale hulp. Tevens wordt een afweging gemaakt van
de omvang van de Nederlandse hulp binnen het geheel van de hulp die het betreffende
land in een bepaalde sector ontvangt van de internationale donorgemeenschap. Als er een goed functionerend multilateraal kanaal aanwezig
is, zal dit eveneens kunnen worden benut voor het vormgeven van de bilaterale
ontwikkelingsrelatie. Donorcoördinatie is ook op sectorniveau van groot
belang om met andere donoren te bezien wat de mogelijkheden zijn voor wederzijdse
herschikking. Zowel een te dichte donorpopulatie als te grote donorafhankelijkheid
kan op deze wijze worden vermeden. 3.3 Realisatie begroting op hoofdlijnenIn totaal is op de begroting van Buitenlandse Zaken NLG 10 miljard
uitgegeven. Hiervan betreft NLG 3,6 miljard de afdracht aan de Europese
Unie (Vierde Eigen Middel) en NLG 0,3 miljard zijn binnenlandse uitgaven.
De overige NLG 6,1 miljard behoort tot de Homogene Groep Internationale
Samenwerking (HGIS). Een groot deel van deze uitgaven wordt toegerekend aan
de zuivere ontwikkelingshulp (ODA). De HGIS is een bundeling van buitenland
uitgaven op verschillende begrotingen. De totale HGIS- en ODA-prestatie worden
toegelicht in een aparte HGIS-verantwoordingsnota.De totale uitgaven zijn ten opzichte van 1997 fors gestegen. Oorzaken
zijn de stijging van de afdracht aan de EU (Vierde Eigen Middel) en een toename
van de omvang van de HGIS. De omvang van de HGIS en de afdracht aan de EU
zijn (gedeeltelijk) gekoppeld aan het Nederlandse BNP. Mede door de economische
groei zijn dus ook de uitgaven gestegen. Uitgaven Buitenlandse Zaken (x NLG 1 000)Realisatie
1997Begroting 1998Realisatie 1998 06 Algemeen Binnenland260 931275 756295 22507 Algemeen Buitenland696 730791 030740 65308 Europese Unie2 972 9624 107 3003 862 17409 Veiligheid, Mensenrechten, Conflictbeheersing en Democratisering642 926563 197596 10412 Milieu289 617340 360308 642 13
Maatschappelijke Ontwikkeling1 270 7471 393 5851 347 53814 Onderwijs, Onderzoek en Culturele Samenwerking375 136433 825430 16415 Macrosteun, Schuldverlichting en Speciale Landenfondsen422 246461 513478 13716 Overige Ontwikkelingssamenwerkingsprogramma's417 428381 840408 84817 Overige Uitgaven Internationale Samenwerking450 460361 002488 60218 Economie, Werkgelegenheid en Regionale Ontwikkeling1 071 3441 131 7001 047 003Totaal8 870 52710 241 10810 003 090De totaal gerealiseerde uitgaven laten een bescheiden daling zien van
NLG 0,2 miljard ten opzichte van de begroting 1998. De voornaamste daling
is de afdracht aan de Europese Unie. De definitieve begroting van de EU viel
lager uit dan eerder verwacht waardoor de Nederlandse bijdrage ook lager werd.
Andere onderschrijdingen hadden betrekking op de volgende beleidsvelden. De
substantiële verlaging van beleidsveld 7 wordt met name veroorzaakt door
de uitdeling van het reserve-artikel van de Homogene Groep Internationale
Samenwerking (HGIS) over diverse ministeries. Daarnaast is er vertraging van
projecten in aankoop, verbouwing en renovaties van gebouwen in het buitenland
en automatiseringsprojecten. De beleidsvelden 12 en 13 kennen een onderschrijding
als gevolg van vertraging van de programma's die gedelegeerd zijn aan de ambassades.
De onderschrijding op beleidsveld 18 wordt grotendeels veroorzaakt door een
grote onderuitputting op het ORET-programma. Op de volgende beleidsvelden heeft een verhoging plaatsgevonden. De stijging
bij beleidsveld 6 is met name het gevolg van loon- en prijscompensatie van
de apparaatsuitgaven van het Haagse departement. De overschrijding op beleidsveld
9 wordt voornamelijk veroorzaakt door extra uitgaven voor noodhulp. Beleidsveld
15 kent een overschrijding vanwege het feit dat in 1998 meer programmahulp
is gegeven dan voorzien door de extra schuldverlichting aan landen in Midden
Amerika vanwege de gevolgen van de orkaan Mitch en door extra macrosteun aan
landen die getroffen werden door de Russische roebel crisis. De overschrijding
op beleidsveld 16 wordt veroorzaakt door de toevoeging van een nieuw artikel,
het Wereldbank Partnership Programma. De overschrijding op beleidsveld 17
wordt veroorzaakt door het feit dat het artikel «Tijdelijke Financiering
NIO» pro memorie wordt opgenomen in de begroting en bij de realisatie
het saldo van de rekening-courant van de NIO bij de Staat wordt vermeld. In
1998 was dit ruim NLG 133 miljoen. In de hoofdstukken 3 tot en met 13
wordt een nadere toelichting gegeven op de afzonderlijke beleidsvelden. Hoofdstuk 4 Algemeen binnenland en buitenland Algemeen
Binnenland; beleidsveld 06Begroting 1998MutatieRealisatie
1998 01 Personeel en Materieel255 34522 464277 80902 Loonbijstelling3 606– 3 606003 PrijsbijstellingMemorie00 04 Onvoorzien300– 2584205 Geheime Uitgaven30– 273 06
Subsidies en Bijdragen16 47589617 371 Totaal275 75619 469295 225Algemeen Buitenland; beleidsveld 07   01
Personeel en Materieel606 99942 107649 10602 Gebouwen Buitenland101 406– 18 88182 52503 Staatsbezoeken en Voorzitterschappen7 0601 3978 45704 Indexering lonen en prijzen HGIS en onvoorzien74 479– 74 479005 Adviesraad1 086– 521565Totaal791 030– 50 377740 653De personele en materiële uitgaven van het departement in Den Haag
en de posten in het buitenland vormen de hoofdmoot van bovenstaande beleidsvelden.
In totaal werken er 1674 ambtenaren op het departement en 1255 op de circa
140 posten in het buitenland (exclusief lokaal personeel). De hogere realisatie
heeft met name te maken met de verhoging van de apparaatsuitgaven als gevolg
van loon- en prijsstijgingen, de asielproblematiek, het millenniumproof maken
van de systemen en de herziening van de rechtspostitie van lokaal personeel
op de posten. Daartegenover staan belangrijke verlagingen door vertragingen
van projecten in de aankoop, verbouwing en renovatie van de gebouwen in het
buitenland en door uitdeling van middelen uit de reservepot van de HGIS. Apparaatskosten binnen- en buitenlandEen belangrijke ontwikkeling in het personeelbeleid was de herziening
van de rechtspositie van het lokaal personeel bij Nederlandse vertegenwoordigingen
in het buitenland per 1 januari 1998. Achtergrond van de ingrijpende wijzigingen
waren de aanpassingen in de Nederlandse belastingwetgeving en het stelsel
van volks- en werknemersverzekeringen. De uitgaven voor automatisering laten door vertragingen een onderuitputting
zien. In december 1998 is in dat kader besloten het automatiseringsproject
GMIS in tijd en omvang te faseren, gezien de grootte van het project en de
complexiteit van invoering (zie verder hoofdstuk 14). Personenverkeer, migratie en consulaire zakenIn 1998 heeft het ministerie van Buitenlandse Zaken geïnvesteerd
in de capaciteit en kwaliteit op departement en posten om de inbreng van Buitenlandse
Zaken in de asielketen te verbeteren en de instroom van asielzoekers en migranten
te beperken. Er zijn in 1998 stappen ondernomen om de kwaliteit van de individuele
en algemene ambtsberichten te verbeteren. In dit verband waren het onderzoek
en de aanbevelingen van de nationale ombudsman naar de individuele ambtsberichten
en van de commissie Wijnholt naar de algemene ambtsberichten van belang. Het
rapport «Asiel en migratie: een gedeelde zorg» van het externe
advies bureau Twijnstra & Gudde sluit aan bij de bevindingen van de ombudsman
en de commissie Wijnholt.Op de posten werd met de middelen voor asiel, fraude bestrijding en intensivering
van de visumverlening in Schengen-verband een netwerk van lokale en uitgezonden
medewerkers (35 personen in 18 landen) opgezet speciaal belast met taken op
deze terreinen.In EU-verband werd een door het ministerie van Buitenlandse Zaken gelanceerd
voorstel overgenomen om een High Level Working Group on Asylum and Migration
(HLWG) op te richten. Deze HLWG moet voorstellen uitwerken over de belangrijkste
landen van herkomst van asielzoekers en migranten. De HLWG is in december
1998 met haar werkzaamheden begonnen. Veel aandacht was er in 1998 voor de zorg voor Nederlanders in buitenlandse
gevangenissen. Het ministerie heeft in 1998 aangekondigd vanaf 1999 NLG 2
miljoen beschikbaar te stellen voor de intensivering van de gedetineerdenzorg.
Zes Nederlandse gevangenen in Marokko begonnen in december 1998 een hongerstaking.
Zij willen dat er een verdrag komt met Marokko dat het mogelijk maakt een
opgelegde straf in Nederland uit te zitten. Na een bezoek van medewerkers
van het ministerie aan de gevangenen werd de hongerstaking beëindigd.
Inmiddels is het ministerie van Justitie in overleg met Buitenlandse Zaken
begonnen met de voorbereiding van bilaterale onderhandelingen met Marokko
over een dergelijk verdrag.In 1998 werd ook een groot aantal evacuaties uitgevoerd. De grootste operatie
was wel de evacuatie in mei 1998 vanuit Indonesië. Een team van het ministerie
van Buitenlandse Zaken heeft met een ingehuurd vliegtuig een groot aantal
gestrande Nederlanders kunnen evacueren naar Singapore. Kosten van deze operatie
bedroeg NLG 1,7 miljoen. Eveneens vonden evacuaties plaats vanuit Eritrea,
Guinee-Bissau en Congo. EVALUATIELegalisatie en verificatie van documenten in probleemlanden op het gebied
van schriftelijk bewijsGhana, Nigeria, India, Pakistan en de Dominicaanse Republiek zijn in 1996
aangewezen als probleemlanden op het gebied van schriftelijk bewijs. Documenten
die na 1 april 1996 ter legalisatie worden aangeboden aan de Nederlandse vertegenwoordigingen
dienen geverifieerd te worden op inhoudelijke juistheid. Aanleiding voor deze
maatregel was de constatering dat veel valse of vervalste documenten uit de
probleemlanden werden aangeboden aan de Nederlandse Gemeentelijke basisadministratie
(GBA). Dit leidde tot vervuiling van de GBA en tot ernstige (financiële)
schade bij haar afnemers, zoals de Sociale Verzekeringsbank en de Immigratie-
en Naturalisatiedienst.Als gevolg van de maatregel is het aantal geweigerde legalisaties sterk
gestegen. Een groot aantal bezwaarschriften (1500 in 1998) zijn tegen deze
afwijzingen ingediend. Een aantal afwijzingen heeft geleid tot klachten bij
de Nationale Ombudsman. Vanwege het grote aantal bezwaarschriften en klachten
is besloten de maatregel te laten evalueren door een onafhankelijk adviesbureau.
Uit de evaluatie, die op 18 december 1998 aan de Tweede Kamer is aangeboden,
blijkt dat de maatregel (meetbaar) effectief is. Niettemin heeft de complexiteit
van de werkprocessen geleid tot lange afhandeltijden op de Nederlandse vertegenwoordigingen
en tot grote werkvoorraden op het ministerie van Buitenlandse Zaken. Het productie-achtige
karakter van de legalisatieprocessen is onvoldoende onderkend. Het adviesbureau
heeft maatregelen geadviseerd die moeten leiden tot intensivering van de ondersteuning
van posten vanuit het ministerie van Buitenlandse Zaken. De minister heeft
in zijn brief aan de Kamer van 18 december 1998 aangegeven deze aanbevelingen
over te zullen nemen. Gebouwen buitenlandIn 1998 zijn tal van kleine en grote projecten voor de huisvesting van
de posten in het buitenland uitgevoerd. Enkele voorbeelden hiervan zijn de
volledige renovatie van de residentie in Budapest, de nieuwe kanselarij en
residentie in Beirut en de verbouwing van het voormalige consulaat van Zuid-Afrika
in Sint-Petersburg tot Nederlandse ambassade in diezelfde stad (in deze verbouwing
dient de Nederlandse identiteit centraal te staan; bijzonder is het monumentale
werk van Hugo Kaagman). In 1997 zijn extra middelen beschikbaar gesteld voor de periode 1997–2002
voor het wegwerken van achterstallig onderhoud en voor het project Berlijn.
In 1998 is gebleken dat de oorspronkelijke planning van uitvoering van bouwkundige
projecten te ambitieus was. Hierdoor was in 1998 sprake van een forse onderbesteding.
Diverse voor 1998 geplande projecten zullen naar verwachting in 1999 en volgende
jaren worden gerealiseerd. In een aantal huisvestingssituaties is overgegaan
tot omzetting van huur naar aankoop. Rentabiliteitsoverwegingen speelden hierbij
een rol. Voorbeelden hiervan zijn de aankoop van residenties in Seoul en Ottawa
en de aankoop van twee personeelswoningen in Washington.De planning voor de tijdelijke voorzieningen in Berlijn verliepen in 1998
volgens schema. De aanstaande verhuizing wordt in nauwe samenwerking met de
post begeleid. Voor de tijdelijke ambtswoning wordt gezocht op de vrije markt.
In november werd door de architect aan Buitenlandse Zaken het definitief ontwerp
voor de kanselarij in Berlijn gepresenteerd. In 1998 zijn – rijksbreed – acht interdepartementale beleidsonderzoeken
(zgn. IBO's) uitgevoerd met als doel voorstellen te ontwikkelen voor verbetering
en modernisering van de bedrijfsvoering op de departementen. Eén van
deze onderzoeken heeft betrekking op de Dienst Gebouwen Buitenland.Kern van het IBO-rapport DGB is het voorstel om op termijn over te gaan
op de invoering naar een resultaatgericht besturingsmodel. Via een pilot wordt
de toegevoegde waarde van een baten-lastenstelsel bezien. Hiermee wordt een
meer bedrijfsmatige werkwijze geïntroduceerd. VoorlichtingDe directie Voorlichting van het ministerie speelt een cruciale rol in
het uitdragen van het beleid van het ministerie. In 1998 waren er nog twee
directies die zich met voorlichting bezig hielden. De in augustus nieuw aangetreden
bewindspersonen hebben direct besloten dat ook Voorlichting «ontschot»
moet worden; in 1999 zullen beide samengevoegd worden tot één
directie. Vooruitlopend hierop brachten de twee directies in 1998 een gezamenlijk
communicatieplan uit. De aanleiding voor dit plan was de gebrekkige communicatie
van Buitenlandse Zaken met de buitenwereld. Het profiel van het ministerie
was onduidelijk, de communicatie vertoonde weinig samenhang. Buitenlandse
Zaken stond bekend als deskundig, maar passief en naar binnen gekeerd als
het er om ging deze deskundigheid met de buitenwereld te delen. In het communicatieplan
staan voorstellen om het functioneren van BZ als communicatieve organisatie
te verbeteren zodat het Nederlandse ontwikkelings- en buitenlands beleid meer
zichtbaar wordt.Ten tijde van de Tweede Kamerverkiezingen in mei 1998 is er door het departement
en de posten een campagne opgezet om stemgerechtigde Nederlanders in den vreemde
te bereiken. De respons van de doelgroep was zeer laag.Het meest in het oog springende aspect van het voorlichtingsbeleid van
1998 was waarschijnlijk de introductie van de nieuwe huisstijl. De verschillende
huisstijlen die bestonden zijn vervangen door een uniform logo dat op alle
correspondentie en publikaties terugkeert. Thans wordt het 24-uurs bedrijf
gesymboliseerd door een reeks aardbollen die laten zien dat elk moment van
de dag er wel ergens binnen de organisatie mensen in touw zijn. Hoofdstuk 5 Europese Unie Beleidsveld
08 (x NLG 1 000)Begroting
1998MutatieRealisatie 1998 01 Vierde Eigen Middel3 794 000– 218 2763 575 72402 Europees Ontwikkelingsfonds313 300– 26 850286 450Totaal4 107 300– 245 1263 862 174De Europese Unie staat voor ingrijpende veranderingen. Zij bereidt zich
voor op verbreding en verdieping: de toetreding van enkele landen uit Midden-
en Zuid-Europa en de Europese Monetaire Unie (EMU). Gezien het cruciale belang
van een stabiel en welvarend Europa zal Buitenlandse Zaken er alles aan blijven
doen de ontwikkelingen in goede banen te leiden, zonder de specifiek Nederlandse
belangen uit het oog te verliezen.De lagere realisatie in 1998 op het Vierde Eigen Middel is met name terug
te voeren op een neerwaartse bijstelling op grond van de definitieve vaststelling
van de EU-begroting 1998, minder nabetaling voor het BNP en de
verwachte onderuitputting van de EU-begroting in 1997. De substantiële
neerwaartse bijstelling van het Europees Ontwikkelingsfonds werd gedeeltelijk
veroorzaakt door het feit dat Lomé IV bis pas op 1 juni 1998 in werking
trad. Europese en Monetaire Unie (EMU)De jarenlange aanloop naar de invoering van één Europese
munt leidde in 1998 tot een reeks van beslissingen, die nodig waren om te
starten met de derde fase van de EMU op 1 januari 1999. Volgens plan werd
in het eerste weekeinde van mei 1998 tijdens een extra top besloten over de
samenstelling van de kopgroep van de EMU. Elf lidstaten bleken te voldoen
aan de criteria voor deelname aan de derde fase van de EMU, die per 1 januari
1999 is ingegaan. De Europese Centrale Bank werd opgericht met de heer W.
Duisenberg als president. In de tweede helft van 1998 vond intensief overleg
plaats in verband met de verdere voorbereidingen van de derde fase. Zo werd
tijdens de Europese Raad te Wenen een compromis bereikt over de externe vertegenwoordiging
van de EMU, zodat «Euroland» in de diverse gremia als de G7 met
één stem kan spreken. Op 31 december 1998 werd de conversiekoers
van de Euro bepaald en per 1 januari 1999 werden de koersen van de deelnemende
valuta's onherroepelijk aan elkaar vastgeklonken en was de Euro een feit. Begroting Europese Unie: Agenda 2000Na de medio 1997 verschenen nota «Agenda 2000» over het toekomstige
financiële kader van de Unie, presenteerde de Commissie in maart 1998
de nadere uitwerking van de voorstellen in de vorm van een pakket ontwerpverordeningen.
Zoals in het Regeerakkoord was aangekondigd houdt de regering onverkort vast
aan een stringente begrotingsdiscipline in de Unie met als oogmerk een vermindering
van de EU-afdrachten c.q. een verlaging van het Vierde Eigen Middel. De verlaging
is vanaf 1987 bij het Vierde Eigen Middel verwerkt. Gestreefd wordt naar
een financieringsmechanisme dat sterk rekening houdt met de evenredigheid
van de bijdragen naar welvaartsniveau. Nederland hecht aan het vasthouden
van een ruime marge tussen het Eigen Middelen Plafond en de nieuwe Financiële
Perspectieven, zonder dat hierdoor de uitgaven voor nieuwe lidstaten verlaagd
mogen worden. Cruciaal is een verlaging van de landbouwuitgaven en een verdere
herziening van de Europese landbouwpolitiek met inachtneming van milieuvoorwaarden.
De regering gaat uit van een vermindering van het totaalbeslag van de structuurfondsen
en – qua verdeling – van een sterkere relatie met de relatieve
welvaart van de lidstaten. Uitbreiding EUNaast de Financiële Perspectieven domineerde de uitbreiding van de
Unie met landen van Midden-Europa en Cyprus in 1998 de Europese agenda. Nederland
ondersteunt deze uitbreiding. Tevens stond in 1998 het thema van een slagvaardige
EU centraal, ook en met name na de toetreding van een aantal nieuwe lidstaten.
Dit vergt aanpassingen op het institutionele vlak. Ook zal gezocht zal moeten
worden naar een goede afweging tussen doelmatigheid, cohesie en een rechtvaardige
verdeling van lasten. Buitenlands beleid van de EUHet Verdrag van Amsterdam verschaft een aantal nieuwe instrumenten voor
het functioneren van het Gemeenschappelijk Buitenlands en Veiligheidsbeleid
(GBVB) van de EU. Het nieuwe verdrag voorziet in een aantal verbeterde besluitvormingsprocedures
die de slagvaardigheid kunnen vergroten. In 1998 heeft Nederland
zich sterk gemaakt voor de aanstelling van een Hoge Vertegenwoordiger voor
het GBVB, die de EU internationaal beter zichtbaar kan maken en een element
van continuïteit in het gemeenschappelijk buitenlands beleid van de Unie
kan introduceren. Nederland streefde ook in 1998 naar een beter functioneren
van de Algemene Raad, zodat deze een betere grip krijgt op de Europese agenda.Uiteraard ging in 1998 grote aandacht naar de kandidaat-lidstaten in Midden-Europa
uit. Daarnaast heeft een intensivering van contacten plaatsgevonden met andere
regio's, zoals de landen rond de Middellandse Zee, de Verenigde Staten en
Canada. De banden met de landen van Midden- en Zuid-Amerika zijn aangehaald,
onder andere door het aangaan van nieuwe kaderakkoorden of handels- en samenwerkingsakkoorden. Europees Ontwikkelingsfonds EOFHet huidige vierde Verdrag van Lomé heeft een geldigheidsduur van
tien jaar (1990–2000). In het Verdrag is voorzien in een tussentijdse
herziening. Vanwege de late ratificatie door een aantal lidstaten is dit herziene
verdrag van Lomé (te noemen: Lomé IV bis) met vertraging op
1 juli 1998 in werking getreden. Het eerste Financieel Protocol (EOF VII)
liep van 1990 tot 1995. Het tweede Financieel Protocol (EOF VIII), behorende
bij Lomé IV bis is op 1 juni 1998 van toepassing geworden. Dit betekent
dat programma's en projecten onder EOF VIII met ingang van 1 juni 1998 van
start zijn gegaan. Hoofdstuk 6 Veiligheid, mensenrechten, conflictbeheersing
en democratisering Beleidsveld
09 (x NLG 1 000)Begroting
1998MutatieRealisatie 1998 01 Veiligheidsbeleid20 203– 7 74612 45902 Contributies17 4947817 572 03 Mensenrechten,
Conflictbeheersing, Democratisering en Goed Bestuur57 0002 55459 55404 Noodhulp410 00035 034445 034 05
VN-vluchtelingenprogramma's 58 5002 98561 485Totaal563 19732 907596 104Het beleidsveld veiligheid, mensenrechten, conflictbeheersing en democratisering
kenmerkt zich door een grote variëteit aan programma's. Het programma
noodhulp is met NLG 35 miljoen overschreden. De overschrijding is met
name veroorzaakt door extra noodhulp aan Angola, de Republiek Srpska en aan
de door de orkaan Mitch getroffen landen. De onderschrijding van NLG 7,7
miljoen op het Veiligheidsbeleid wordt veroorzaakt door de vertraging van
twee projecten uit het Programma Ondersteuning Buitenlands Beleid (POBB).
Deze projecten zijn gericht op de ontmanteling van nucleaire wapens en vernietiging
van chemische wapens in de Russische Federatie. VeiligheidsbeleidIn het kader van het Programma Ondersteuning Buitenlands Beleid (POBB)
werd in 1998 subsidie verleend aan ongeveer zestig projecten op het gebied
van vrede, veiligheid en stabiliteit, mensenrechten en goed bestuur, internationale
juridische en justitiële samenwerking, milieu, bevordering van multilaterale
samenwerking en verbetering van bilaterale betrekkingen. De meerderheid van
de projecten was kortlopend en kleinschalig van aard. Bijzondere
inspanning op het beleidsterrein internationale veiligheid is besteed aan
de bestrijding van (nucleaire) proliferatie en bevordering van ontwapening.
Nederland nam in internationaal verband het initiatief om de verspreiding
van kleine (hand-)wapens tegen te gaan. Verder heeft Nederland bijgedragen
aan een programma om de nucleaire vervuiling in de Russische Arctische regio
aan te pakken. PROGRAMMA ONDERSTEUNING BUITENLANDS BELEID (POBB)Poster Universele Verklaring van de Rechten van de Mens (UVRM)Het bevorderen van mensenrechten is één van de kernpunten
van het Nederlands buitenlands beleid.ProjectomschrijvingHet jaar 1998 stond voor wat betreft de mensenrechten in het teken van
50 jaar UVRM. Om meer bekendheid te geven aan de inhoud van deze verklaring
heeft het ministerie van Buitenlandse Zaken een poster vervaardigd met de
tekst van de 30 artikelen van de Universele Verklaring, verlevendigd met een
illustratie. De poster wordt bij velerlei mensenrechtenactiviteiten en in
vele scholen in Nederland en België gebruikt. (De kosten van de 150 000
gedrukte exemplaren bedroegen NLG 62 100)De Nederlandstalige poster werd overal met veel enthousiasme ontvangen.
Al snel kwamen er van veel verschillende kanten (posten, NGO's, IO's, andere
EU-lidstaten) verzoeken binnen voor een Engelstalige versie van de poster.
Hiermee werd het bereik aanmerkelijk vergroot. (Financiering van 50 000
exemplaren; totaal NLG 31 349)Militaire oefening «Exercise Blue Crane»Operatie Blue Crane wordt als een belangrijke stap gezien in de opbouw
van een Afrikaanse «peace-keeping capability». Daarmee past ondersteuning
van deze oefening uitstekend in de uitgangspunten van het Nederlandse beleid
met betrekking tot conflictpreventie in het algemeen en in Afrika in het bijzonder.
Vergroting van deze onderlinge Afrikaanse capaciteitsopbouw zal bovendien
mogelijk een spin-off hebben op andere samenwerkingsterreinen.ProjectomschrijvingZuid-Afrika organiseert in Southern African Development Community (SADC)-verband
een militaire oefening, «Exercise Blue Crane». De oefening, die
plaatsvindt van 12–30 april 1999, wordt gehouden op Zuid-Afrikaans grondgebied
en is een vervolg op de eerste SADC-peace-keeping oefening, «Blue Hungwe»,
in Zimbabwe. De internationale donorgemeenschap werd om financiële en/of
materiële bijdragen voor de oefening gevraagd (Financiering NLG 495 000). MensenrechtenMensenrechten, conflictbeheersing, democratisering en goed bestuur zijn
belangrijke onderdelen van het buitenlands beleid die elkaar wederzijds versterken.
Mensenrechten gedijen het beste in een democratie en een democratie zonder
goed bestuur is slecht denkbaar. In het afgelopen jaar is intensief bijgedragen
aan het werk in het kader van multilaterale en regionale fora. Daarnaast is
verder gestalte gegeven aan een integrale aanpak van de drie thema's. Gedurende
1998 werd bijna NLG 23 miljoen besteed aan de bevordering van mensenrechten
en NLG 36,5 miljoen aan de bevordering van democratisering en goed bestuur.
Hieronder volgt een aantal voorbeelden.In 1998 bestond de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens 50
jaar. Ter gelegenheid daarvan bracht het ministerie van Buitenlandse Zaken
een Engelstalig jubileumboek uit en een poster met illustraties en de artikelen
uit het handvest. In ontwikkelingslanden steunde Nederland activiteiten zoals
juridische, medische of psychologische hulp aan slachtoffers
van mensenrechtenschendingen. Daarnaast werden projecten ondersteund die een
omgeving creëren waarin respect voor de mensenrechten kan gedijen. Door
educatie en voorlichting, en door een onafhankelijke pers, kan een maatschappelijk
klimaat ontstaan waarin schendingen van de mensenrechten niet langer geaccepteerd
worden.Nederland wil via ontwikkelingssamenwerking de opbouw van een rechtsstaat
en een maatschappelijk middenveld bevorderen. Beide zijn noodzakelijke ingrediënten
om te komen tot een samenleving waarin sociaal-economische ontwikkeling mogelijk
is. Het bevorderen van eerlijke en vrije verkiezingen versterkt de democratische
tendensen. Daarom heeft Nederland in 1998 ook financiële ondersteuning
gegeven voor de verkiezingen in Burkina Faso en Mozambique en gingen er diverse
waarnemingsmissies naar verkiezingen in Cambodja en landen in Midden- en Oost-Europa.
Kenmerkend voor een goed bestuur is dat het handelen van de overheid gecontroleerd
kan worden, dat er wetten en regels bestaan die willekeur uitbannen, dat er
een apparaat is om naleving van die wetten af te dwingen, en dat de bevolking
zeggenschap heeft in het beleid. Projecten in dat kader, zoals training van
de rechterlijke macht, de instelling van een kadaster, een Rekenkamer, en
training van een belastingdienst zijn in 1998 door Nederland ondersteund. NoodhulpNederland besteedde in 1998 ongeveer NLG 445 miljoen aan verlichting
van schrijnende nood aan mensen in crisisgebieden en aan vredesopbouw en conflictpreventie.
Dit is aanzienlijk meer dan in de ontwerpbegroting was voorzien, ondermeer
vanwege de verdubbeling van de opbrengst van de actie hulp aan Midden Amerika.
Daarnaast verslechterde de situatie in Angola zodanig dat het gedelegeerde
programma sterk vertraagde en er weer overgegaan moest worden op noodhulp.In de Nederlandse opvatting is noodhulp slechts één stap
in het continuüm dat loopt van preventie tot wederopbouw. Daarbij probeert
Nederland zoveel mogelijk de diplomatieke, humanitaire en militaire inzet
op één lijn te krijgen, zodat effectiever opgetreden kan worden.
Ook coördinatie van inspanningen van donoren, niet-gouvernementele organisaties
en soms ook vredesmachten in een gebied zijn hard nodig.In 1998 steunde Nederland met geld, advies of diplomatie de vredespogingen
in onder meer Afghanistan, Soedan, het Grote-Merengebied, Congo, Macedonië,
Bosnië, Liberia en Sierra Leone.Veel landen worden geteisterd door landmijnen, het «wapen van de
armen». Bij vredesopbouw en rehabilitatie van een land is het dringend
noodzakelijk dat mijnen opgeruimd worden, zodat mensen weer toegang krijgen
tot landbouwarealen. Nederland steunde met NLG 19 miljoen de mijnenopruiming
in Afghanistan, Angola, Bosnië, Cambodja, Laos en Mozambique.In 1998 droeg Nederland NLG 39 miljoen bij aan humanitaire hulp in
Zuid-Soedan. Daarvan ging NLG 22 miljoen naar VN-instellingen (WFP en
Unicef) voor het lenigen van de nood. Bovendien verdubbelde de minister voor
Ontwikkelingssamenwerking het bedrag dat de nationale inzamelingsactie voor
Soedan opleverde: NLG 4,7 miljoen.De behoefte aan humanitaire hulp in Oost-Europa was in 1998 groot. In
tegenstelling tot het jaar daarvoor was het mogelijk om voldoende betrouwbare
kanalen en effectieve programma's te identificeren. Het Nederlandse Rode Kruis
fungeerde als belangrijkste kanaal voor hulpverlening aan slachtoffers van
de sociale en economische crises in Bulgarije, Belarus en Rusland.
In deze landen werd voor ruim NLG 4,3 miljoen aan activiteiten uitgevoerd
ten behoeve van kwetsbare groepen, waaronder voedselverstrekking en medische
zorg aan bejaarden, gehandicapten en arme kinderrijke gezinnen. BEOORDELING HULP RWANDAIn de periode die Rwanda sinds de volkenmoord in 1994 heeft doorgemaakt,
heeft het land zich vanuit onvoorstelbaar slechte omstandigheden opgewerkt
naar een situatie waarin herstel en opbouw vaste vorm hebben gekregen. Direct
na de gebeurtenissen heeft Nederland Rwanda ondersteund met noodhulp. Na deze
noodhulpfase heeft de ondersteuning zich meer gericht op rehabilitatie en
reconstructie van het vrijwel volledig ontregelde staatsbestel. De belangrijkste
doelstellingen van het hulpprogramma zijn: versterking van de nationale veiligheid,
rehabilitatie van het justitieel systeem, terugkeer en reïntegratie van
vluchtelingen en capaciteitsopbouw. Zo heeft Nederland bijgedragen aan de
vorming van een nieuw politiekorps (communal police) door bouw van politiebureaus
en training van politiepersoneel. Daarnaast is juridisch personeel getraind,
is de bouw van nieuwe detentiecentra gefinancierd en is assistentie verleend
bij de samenstelling van dossiers van verdachten. Projecten voor herstel,
wederopbouw en integratie van vluchtelingen waren gericht op de constructie
van huizen, scholen en ziekenhuizen. Op het gebied van de capaciteitsopbouw
zijn suppletiedeskundigen ingezet ten behoeve van ministeries in opbouw en
zijn trainingen georganiseerd voor personeel van ministeries en niet gouvernementele
organisaties. Uit diverse rapportages blijkt dat de aandachtsgebieden waarop
het Nederlandse beleid is gericht over de gehele linie een verbetering laten
zien. VN-vluchtelingenprogramma'sDe Nederlandse bijdrage aan de VN-vluchtelingenprogramma's UNHCR en UNRWA
was NLG 3 miljoen hoger dan de raming in de ontwerpbegroting. De achtergrond
van deze verhoging stamt uit 1997. Door een verlate betaling werd in dat jaar
het UNRWA-programma onderschreden. In 1998 werd dit bedrag aan het programma
toegevoegd. Realisatie 1998 per continent Veiligheid, mensenrechten
en Conflictbeheersing Hoofdstuk 7 Milieu Beleidsveld
12 (x NLG 1 000)Begroting
1998MutatieRealisatie 1998 01 Milieubeleid in Ontwikkelingslanden338 360– 31 718306 64203 Natuur en Milieu Educatie (NME)2 000–2 000Totaal340 360– 31 718308 642Op dit beleidsveld worden programma's op het gebied van klimaat, schone
energie, water en bossen gefinancierd. Deze programma's zijn voor het grootste
deel gedelegeerd aan de ambassades en kennen een onderschrijding van ruim
NLG 33 miljoen. De zwakke institutionele basis van de counterpart en
de gebrekkige donorcoördinatie hebben geleid tot vertragingen van de
programma's. KlimaatIn internationaal verband is in 1998 veel aandacht besteed aan de klimaatproblematiek.
In Buenos Aires kwamen ministers bijeen om opnieuw te praten over de manier
waarop de CO2-uitstoot in de wereld verminderd kan worden. Daarover
zijn in VN-verband afspraken gemaakt.Zo was in Kyoto in 1997 afgesproken dat rijke landen en ontwikkelingslanden
zouden samenwerken om de uitstoot van broeikasgassen te reduceren. Dat zou
bijvoorbeeld kunnen door «joint implementation»: rijke landen
betalen voor maatregelen in ontwikkelingslanden en mogen de resultaten optellen
bij hun eigen verplichting tot CO2-reductie. Nederland heeft een
aantal proefprojecten rond «joint implementation» lopen. PROJECTProefprojecten Programma Joint Implementation met ontwikkelingslandenJoint ImplementationHet VN-Klimaatverdrag (Rio, 1992) voorziet in de mogelijkheid van gezamenlijke
activiteiten tussen partijen teneinde broeikasgasemissies te verminderen.
Het idee achter deze samenwerking (Joint Implementation) is dat een land dat
zelf met hoge kosten voor emissiebeperkende maatregelen te maken heeft, investeert
in projecten in een ander land waar dat goedkoper kan. Projecten dienen tevens
de duurzame ontwikkeling van het ontvangende land te stimuleren. Wereldwijd
is tot een proefperiode voor dit type projecten besloten, die tot eind 2000
zal duren.In 1995 werd door de Nederlandse regering het «Proefprojecten Programma
Joint Implementation» ingesteld om ervaring op te doen met Joint Implementation.
Proefprojecten Joint Implementation kunnen worden beschouwd als «voorlopers»
van projecten die na 2000 van start zullen gaan.ProjectenIn 1998 is een aantal nieuwe proefprojecten van start gegaan in Bolivia,
Zuid Afrika, Honduras, Peru, Bangladesh en India. Met deze projecten is een
totale bijdrage van ruim NLG 15 miljoen gemoeid. Ongeveer vijftien projecten
zijn in voorbereiding met een geschatte bijdrage van NLG 12 miljoen.ReviewIn 1998 is een korte review gehouden van de ervaringen die tot nu toe
zijn opgedaan met het Proefprojecten Programma Joint Implementation. Een belangrijke
conclusie betrof de complexe financiële en organisatorische structuur
van Joint Implementation Proef-projecten. Hierdoor is de ontwikkeling van Proefprojecten tijdrovend.
Een andere belangrijke conclusie was dat de projectstructuur zoals die in
het Nederlandse Programma wordt gebruikt, goede aanknopingspunten biedt voor
de CO2 reductie projecten die na 2000 van start zullen gaan. Vanaf 2000
zullen dergelijke projecten in ontwikkelingslanden aangeduid worden met «Clean
Development Mechanism» (CDM).Die zijn in 1998 met projecten in Zuid-Afrika, Bangladesh, Peru en Bolivia
uitgebreid. Het oudste proefproject, in de koffiesector in Costa Rica, bleek
inderdaad tot vermindering van de uitstoot van broeikasgassen te hebben geleid. Schone energieDuurzame energievormen introduceren en het energiegebruik terugdringen
zijn de doelstellingen van het Nederlandse milieubeleid in ontwikkelingssamenwerking.
In de energiesector wordt hard gewerkt aan modernisering. Zowel om vervuiling
tegen te gaan als om energie beschikbaar te krijgen voor mensen in afgelegen
gebieden. Nederland probeert ook bedrijven hierbij in te schakelen. Zo helpen
Nederlandse bedrijven windparken in India op te zetten en apparatuur voor
het gebruik van zonne-energie in het tropisch regenwoud van Bolivia bij boerenfamilies
te plaatsen. WaterNederland heeft in 1998 een beleidsdocument uitgebracht, waarin beschreven
is hoe ontwikkelingssamenwerking kan bijdragen aan integraal waterbeheer.
De bedoeling van dit document is dat alle instanties en donoren die bij waterprojecten
betrokken zijn, tot een gezamenlijke benadering kunnen komen. Een benadering
die rekening houdt met alle factoren: de beschikbare hoeveelheid water, de
kwaliteit ervan, de manier waarop het gebruikt wordt en de verdeling ervan.
Nederland zet zich vanouds sterk in voor waterbeheer, in eigen land en in
ontwikkelingslanden. De World Water Council, in 1998 opgericht door een aantal
vooraanstaande figuren, heeft het Nederlandse aanbod geaccepteerd om in 2000
als gastheer op te treden voor een internationale conferentie over waterbeheer.
Tijdens die conferentie zullen een beleidsvisie en een actieplan worden gepresenteerd.
In 1998 zijn de voorbereidingen voor deze conferentie geïntensiveerd. ConventiesNederland heeft talrijke conventies op het gebied van wetlands, biodiversiteit,
klimaat en verwoestijning getekend. Voor een aantal van die conventies is
de Global Environment Facility geïntroduceerd, een fonds waaraan rijke
landen geld geven. Uit dit GEF kunnen bijdragen worden betaald aan grote ontwikkelingsprojecten
van de Wereldbank, UNDP of UNEP, om speciale milieumaatregelen te kunnen nemen.
In 1998 hebben de donoren opnieuw geld toegezegd aan dit fonds. Nederland
is voor NLG 145 miljoen verplichtingen aangegaan. Daarnaast betaalt Nederland
jaarlijks een bijdrage aan het VN-milieufonds UNEP. Dat fonds heeft in 1998
een nieuwe directeur gekregen, de voormalige Duitse milieuminister Klaus Töpfer.
Onder zijn leiding is een begin gemaakt met hervorming van UNEP, dat zich
geplaatst ziet voor steeds minder inkomsten. UNEP zal zich vooral concentreren
op de zoetwaterproblematiek en wereldwijde milieucrises. Voor wetlands in
West- en Oost-Afrika is in 1998 ruim NLG 18 miljoen uitgegeven. In Uganda
blijkt dat er goede vorderingen zijn gemaakt met het opbouwen
van institutionele capaciteit en dat er in toenemende mate sprake is van duurzaam
gebruik. Realisatie 1998 per continent Milieu Hoofdstuk 8 Maatschappelijke ontwikkeling Beleidsveld
13 (x NLG 1 000)Begroting
1998MutatieRealisatie 1998 04 Ambassade Projecten
Programma20 000– 2 64917 35105 Medefinanciering van projecten van particuliere organisaties683 500– 1 999681 50106 Nederlandse Ontwikkelingsorganisatie (SNV)115 1854 384119 56907 Gemeente-initiatieven en Kleine Plaatselijke Activiteiten12 000–12 00008 Landenprogramma's m.b.t. Sociale Ontwikkeling401 500– 45 723355 77709 Bijdragen m.b.t. Sociale Ontwikkeling161 400– 60161 340Totaal1 393 585– 46 0471 347 538Meer dan de helft van de uitgaven binnen het beleidsveld maatschappelijke
ontwikkeling komt ten goede aan de medefinancieringsorganisaties en SNV. Binnen
het landenprogramma met betrekking tot sociale ontwikkeling is in 1998 veel
nadruk gelegd op beleidsontwikkeling en -uitvoering van de doelstelling basis
sociale voorzieningen. De grootste mutatie ten opzichte van de ontwerpbegroting
wordt veroorzaakt door het landenprogramma. Dit programma is grotendeels gedelegeerd
aan de ambassades. Door uiteenlopende oorzaken, waaronder het grensconflict
tussen Ethiopië en Eritrea en stagnatie in de hervorming van de gezondheidszorgsector
in Kenia, werden de programma's vertraagd en was de uiteindelijke realisatie
lager dan begroot. Ambassade Projecten ProgrammaDe ambassades beschikken over een fonds waarmee ze zonder al te veel administratieve
inspanning kleine lokale projecten kunnen steunen. In 1998 gaven ze ruim NLG 17
miljoen uit aan dit soort projecten. MedefinancieringDe medefinancieringsorganisaties (MFO's) Novib, Hivos, Icco en Bilance
ontvingen in 1998 volgens een bepaalde verdeelsleutel 9,75% van de begrote
«zuivere hulp». Dat kwam neer op een bedrag van bijna NLG 592
miljoen. Zij gebruiken dit geld voornamelijk om partnerorganisaties in ontwikkelingslanden
te steunen bij projecten op het gebied van sociale ontwikkeling, maatschappelijke
opbouw, economische activiteiten en mensenrechten. Regelmatig laten de MFO's
hun programma's in ontwikkelingslanden evalueren. Deze programma-evaluaties
wijzen uit dat de MFO's zich weliswaar op de armste groepen richten, maar
dat er meer effecten te bereiken zijn als de partnerorganisaties in het Zuiden
beter functioneren. SNVDe Nederlandse ontwikkelingsorganisatie SNV ontving in 1998 NLG 119
miljoen voor activiteiten in een kleine 30 landen, deels door uitzending van
eigen personeel of inschakeling van lokaal personeel, deels door steun aan
projecten (zie kader). Gemeente-initiatieven en Kleine Plaatselijke Activiteiten
(KPA)De Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG) beheert het programma Gemeentelijke
Samenwerking Ontwikkelingslanden. De Nationale Commissie Internationale Samenwerking
en Duurzame Ontwikkeling (NCDO) beheert het KPA-programma en brengt haar eigen
jaarverslag uit. Gemeenten hadden in 1998 een budget van NLG 5,0 miljoen
tot hun beschikking om hun collega's in ontwikkelingslanden te helpen bij
de versterking van het lokale bestuur. De VNG heeft de criteria aangescherpt
waaraan de Nederlandse ambtelijke adviseurs die uitgezonden worden moeten
voldoen. SNVDe Inspectie Ontwikkelingssamenwerking en Beleidsevaluatie (IOB) bracht
in 1998 een evaluatierapport uit van de SNV-hulp aan Benin, Nepal en Bolivia.
De evaluatie van de SNV-hulp aan Benin en Nepal, beide behorend tot de groep
van armste landen, besloeg de periode 1985–1995. Het rapport over Bolivia
bestudeerde de periode 1969–1995. In het algemeen was de IOB positief
over de kwaliteit en inzet van SNV-personeel in de drie landen. Maar tevens
constateerde zij een grote variatie in resultaten per land, soort project
en gekozen strategie. In het algemeen is te stellen dat de projecten die zich
richten op een hele sector, bijvoorbeeld landbouw, infrastructuur, gezondheidszorg
of onderwijs, succesvoller waren dan de geïntegreerde streekontwikkelingsprojecten.
Veel activiteiten leiden weliswaar tot verhoging van de organisatiegraad en
het zelfbewustzijn van mensen (vooral vrouwen) in de drie landen, maar ze
hebben een beperkt effect gehad op de werkgelegenheid, het inkomen en de voedselzekerheid.
De IOB vindt dan ook dat de SNV in de toekomst zich meer moet richten op het
vergroten van het inkomen van mensen. Bovendien hebben de resultaten meer
kans op duurzaamheid als de SNV-activiteiten verankerd worden in de bestaande
lokale organisaties en overheden. De SNV heeft inmiddels een aantal aanbevelingen
van de IOB overgenomen.Follow upDe minister voor OS alsmede SNV hebben de bevindingen uit de IOB-evaluatie
op hoofdlijnen onderschreven. SNV heeft aangegeven al in 1996 een Bedrijfsplan
te hebben opgesteld om tot grotere resultaatgerichtheid te komen op alle niveaus
in de organisatie. Voorts heeft SNV aangegeven tegenwoordig bij het ontwerpen
van programma's en projecten gedegen integrale streekanalyses te maken en
meer rekening te houden met debeperkingen van de door haar gehanteerde ontwikkelingsbenadering. Ook
wordt nadrukkelijk de integratie van projecten die SNV financiert en beheert
in de lokale bestuursstructuren nagestreefd. De Minister voor OS heeft in
de beleidsreactie op het IOB-rapport SNV geadviseerd de opmerkingen van IOB
over de identiteit van de organisatie en het gebrek aan ondersteuning door
het hoofdkantoor ter harte te nemen. De landenprogramma'sDe landenprogramma's voor maatschappelijke ontwikkeling waren in 1998
grotendeels gericht op vergroting van de toegang van arme mensen tot gezondheidszorg,
voedsel en drinkwater. Nederland besteedde in 1998 3,8% van de ontwikkelingshulp
aan reproductieve gezondheidszorg, waarvan bijna de helft in 1998 terecht
kwam in Afrikaanse landen. In 1998 speelde met name de kwestie van de behandeling
van HIV-besmette moeders, om te voorkomen dat het virus op hun kinderen overgaat.
Ook de eventuele besmetting via borstvoeding kwam sterk in de belangstelling
te staan.Belangrijke activiteiten op het gebied van veilig drinkwater en goede
sanitatie werden in 1998 gefinancierd in India, Egypte, Jemen, Bangladesh,
Pakistan, Namibië, Tanzania, Kenia, Niger, Guinee-Bissau, Angola, Suriname
en Nicaragua. Daar was ongeveer NLG 100 miljoen mee gemoeid, waarvan
NLG 68 miljoen uit de landenprogramma's maatschappelijke ontwikkeling.In 1998 heeft Nederland NLG 50,2 miljoen uitgegeven aan projecten
die de instituties in ontwikkelingslanden moeten versterken: zoals onder andere
ministeries van Planning, Onderwijs en Gezondheidszorg, een deskundig ambtenarenapparaat.
In 1998 is de concept-Beleidsnotitie Institutionele Ontwikkeling gereed gekomen,
waarin onder meer instrumenten staan die het complexe begrip institutionele
ontwikkeling in praktisch toepasbare termen omzetten.In 1998 is veel aandacht uitgegaan naar de bestrijding van kinderarbeid.
Nederland steunde de internationale campagne tegen kinderarbeid, die resulteerde
in een Global March van kinderen uit alle continenten naar Genève,
waar de internationale arbeidsorganisatie (ILO) zich boog over een nieuwe
conventie. In landen als Cambodja, Vietnam, Costa Rica, Ecuador, Zimbabwe,
Nepal, Bolivia en Peru zijn projecten gefinancierd om kinderen uit de prostitutie
te houden, of hen op zijn minst enige bescherming te geven.Het ILO-verdrag over inheemse volken is in 1998 door Nederland bekrachtigd.
Dat betekent onder meer dat Nederland verslag zal moeten uitbrengen van zijn
inspanningen. Niet alleen projecten rond inheemse volken zijn gesteund, ook
in internationale fora heeft Nederland voor een verbetering van hun positie
gestreden. VROUWEN EN ONTWIKKELINGDe IOB-evaluatie «Vrouwen en ontwikkeling in de periode 1985–1996»
werd in 1998 afgerond. Uit de evaluatie komt naar voren dat in 1996 meer vrouwen
profiteerden van bilaterale hulpprojecten dan tien jaar daarvoor. Niettemin
hebben projecten nog altijd een beperkt bereik, waardoor het aantal begunstigde
vrouwen te klein is. Projecten zijn ook nog niet voldoende verankerd in lokale
en nationale instellingen om de duurzaamheid te garanderen. De soms aanzienlijke
maatschappelijke weerstanden tegen een sterkere rol van vrouwen lijkt eerder
overwonnen te worden als een project niet exclusief op de positie van vrouwen
is gericht, maar een bredere doelgroep op het oog heeft. Follow-upIn de toekomst zal het accent op Vrouwen en Ontwikkeling blijven liggen.
De inzet van themadeskundigen op de ambassades wordt voortgezet en zo nodig
uitgebreid. Bij de invoering van sectorale en andere programmahulp zal, evenals
bij de landenkeuze, uitdrukkelijk voorrang worden gegeven aan de integratie
van vrouwenbelangen. Ook zal het vrouwenfonds voorlopig gehandhaafd blijven
en zal het zichtbaar opgenomen worden in de jaarplannen van ambassades. Realisatie 1998 per continent Maatschappelijke ontwikkeling
 Hoofdstuk 9 Onderwijs, onderzoek en cultuur Beleidsveld
14 (x NLG 1 000)Begroting
1998MutatieRealisatie 1998 03 Internationaal Onderwijs-
en Onderzoeksinstituten38 1588 10346 26104 Onderzoek44 2501 10045 350 05
Communicatieprogramma11 500– 29511 20507 Internationaal Onderwijs133 400208133 60808 Programma's m.b.t. Onderwijs en Cultuur183 500– 9 415174 08509 Internationale Culturele Betrekkingen23 017– 3 36219 655Totaal433 825– 3 661430 164De forse onderschrijding op het programma Onderwijs en Cultuur heeft diverse
oorzaken. Door een staking van het onderwijzend personeel in Kenia is het
onderwijsprogramma in dat land vertraagd. Als gevolg van het grensconflict
tussen Ethiopië en Eritrea zijn onderwijsprojecten stil komen te liggen.
In Burkina Faso is de sectorale begrotingssteun voor de onderwijssector niet
uitgevoerd, omdat de voltooiing van het beleidsplan van het ministerie van
onderwijs voor basic education op zich liet wachten. Deze onderschrijding
ging overigens niet ten koste van de uitvoering van het amendement Van der
Stoel. Overeenkomstig dit amendement, aangenomen tijdens de begrotingsbehandeling
van 1998, is de begrotingspost «basic education» voor 1998 verhoogd
van NLG 110 miljoen naar NLG 130 miljoen en bedraagt vanaf 1999
structureel NLG 175 miljoen. De overschrijding van NLG 8 miljoen
op het programma Internationaal Onderwijs- en Onderzoekinstituten wordt voor
een belangrijk deel verklaard uit een eenmalige subsidie voor de financiering
van de doorlopende wachtgelden en mogelijke herinrichtingskosten van het Koninklijk
Instituut voor de Tropen (KIT). OnderwijsIn 1998 is NLG 132 miljoen uitgegeven aan «basic education».
De Nederlandse aandacht gaat vooral uit naar hervormingen van het onderwijssysteem
in ontwikkelingslanden. De bedoeling is dat deze hervormingen leiden tot een
grotere toegankelijkheid van het «basic education» voor iedereen,
ongeacht geslacht, leeftijd, etniciteit en inkomen. In 1998 is het beleid
op dit terrein verder uitgewerkt. Zo is er een beleidsnotitie «basic
education» geschreven met een handleiding voor de uitvoering van het
themabeleid; er is een workshop «Van project naar (sub-)sectorale steun –
beleidsvorming en uitvoering vanuit ervaringen met basic education»
georganiseerd; enkele internationale bijeenkomsten zijn gehouden; er is een
notitie sectorale benaderingen opgesteld en het aantal landen waarmee wordt
samengewerkt, is uitgebreid. PROJECTKeniase kinderen krijgen schoolboekenNederland betaalt sinds 1998 mee aan schoolboeken voor de armste kinderen
in enkele streken in Kenia. De ambassade in Nairobi heeft voor vier jaar 25
miljoen gulden voor het project uitgetrokken. Het geld voor de schoolboeken
gaat zoveel mogelijk rechtstreeks naar de scholen, zodat de leerlingen direct
aan hun leermateriaal kunnen komen. De scholen beslissen zelf welke boeken
ze nodig hebben en waar ze die kopen. De Keniase overheid heeft toegezegd
ook zelf geld vrij te maken voor schoolboeken voor de allerarmsten. Het eerste
jaar zal dat 20% zijn van het Nederlandse bedrag. In vier jaar tijd moet dat
oplopen tot 80%. De experimenten die in het kader van dit project zijn uitgevoerd
verliepen succesvol. In 1998 kregen ruim 150 000 leerlingen van 533 scholen
in midden-Kenia gratis leerboeken. De scholen bestelden die vaak bij plaatselijke
leveranciers en uitgevers, terwijl voor die tijd semi-overheidsuitgevers een
monopolie hadden.Het Nederlandse beleid ten aanzien van het voortgezet en hoger onderwijs
stond in 1998 vooral in het teken van de in 1997 ingezette beleids- en beheersmatige
wijzigingen. Een nieuwe programmering is van start gegaan waarbij de samenwerking
op het terrein van voortgezet en hoger onderwijs wordt gekanaliseerd via vier
programma's (Programma Institutionele Versterking Onderwijs, Samenwerking
met Internationale Instituten, Academisch Samenwerkingsprogramma en Nederlands
Fellowships Programma). OnderzoekEr wordt al jarenlang naar gestreefd de onderzoeksprogramma's sterk te
laten bepalen door de behoefte van de ontwikkelingslanden. Deze werkwijze,
die in een aantal landen werd toegepast, is in 1998 geëvalueerd en blijkt
goed te werken. Weliswaar duurt het voortraject vaak langer, soms wel vier
of vijf jaar, maar als eenmaal het contract is getekend, kunnen de onderzoekers
onafhankelijk aan de slag. In een land als Zimbabwe bijvoorbeeld is besloten
het onderzoek op het gebied van biotechnologie in de toekomst zelfstandig
te financieren. Op deze manier leidt ontwikkelingssamenwerking tot duurzame
versterking van de onderzoekscapaciteit in ontwikkelingslanden. In 1998 is
eenzelfde werkwijze gestart met onderzoeksinstituten in Colombia, Kenia en
India. Internationaal cultuurbeleidIn 1998 lag het zwaartepunt van de uitvoering van het buitenlands cultureel
beleid vooral bij de invulling van de doelstellingen zoals deze zijn aangegeven
in de notitie van de voormalige staatssecretarissen van Buitenlandse
Zaken en van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen. Een groot aantal projecten
in het kader van het thema «cultureel erfgoed» is in 1998 van
start gegaan. Zo heeft Nederland financiële steun verleend aan de Mondriaan
Stichting, aan het Fonds voor de Podiumkunsten en aan een project om de Nederlandse
film onder de aandacht van het Amerikaanse publiek te brengen. Cultuur en ontwikkelingTijdens de internationale conferentie «Cultuur en ontwikkeling»
in Stockholm is gesproken over een nieuwe ethiek van culturele pluriformiteit.
Op bilateraal niveau werkt Nederland daaraan mee via talrijke kleinschalige
projecten. Sommige daarvan zijn speciaal gericht op het behoud van waardevol
cultureel erfgoed. Het Prins Claus Fonds, in 1996 opgericht om de aandacht
voor cultuur te bevorderen door lezingen te organiseren en publicaties uit
te brengen, reikt jaarlijks een prijs uit voor een cultuuruiting in het Zuiden.
In 1998 ging deze Prins Claus Award naar enkele Afrikaanse mode-ontwerpers. CommunicatieHet communicatieprogramma financiert activiteiten van lokale organisaties
en media die de vrijheid van meningsuiting stimuleren en de participatie van
burgers in de maatschappij bevorderen. Hierin spelen naast de traditionele
media zoals krant, radio en televisie, steeds meer nieuwe media, zoals internet,
een belangrijke rol.Daarnaast heeft Nederland in 1998 drie instellingen op dit gebied financieel
ondersteund. De Stichting Communicatie Ontwikkelingssamenwerking (SCO) richt
zich op verbetering van de nieuwsvoorziening in ontwikkelingslanden. Het International
Institute for Communication and Development (IICD) stimuleert het gebruik
van informatie- en communicatietechnologie in ontwikkelingslanden, en het
Radio Nederland Training Centre ontvangt subsidie om journalisten uit ontwikkelingslanden
de mogelijkheid te bieden zich bij te scholen. Hiertoe worden ondermeer rondetafelconferenties
georganiseerd in vijf concentratielanden (Zambia, Burkina Faso, Ghana, Tanzania
en Jamaica). Realisatie 1998 per continent Onderwijs, Onderzoek en
Culturele Samenwerking Hoofdstuk 10 Macrosteun, Schuldverlichting en Speciale
Landenfondsen Beleidsveld
15 (x NLG 1 000)Begroting
1998MutatieRealisatie 1998 01 Macro-economische Steun
en Schuldenbeleid228 26993 339321 60802 Bijdrage ESAF/IMF22 500022 50004 Midden- en Oost-Europa (MATRA-programma)69 402– 8 07961 32305 Hulp aan Suriname133 272– 63 97869 29406 Garanties t.b.v. Suriname1 728–1 72808 Afwikkeling van OS-activiteiten in niet DAC-landen1 3422421 58409 Azië-faciliteit5 000 – 4 900100Totaal461 51316 624478 137Binnen het beleidsveld Macrosteun, Schuldverlichting en Speciale Landenfondsen
hebben zich grote mutaties voorgedaan. Een belangrijke oorzaak voor de overschrijding
op Macro-economische steun en Schuldenbeleid van NLG 93,3 miljoen is
de economische crisis die in 1997 enkele landen in Zuid-Azië trof en
zich in 1998 verspreidde naar Rusland en Brazilië. Het ontbreken van
het halfjaarlijkse beleidsoverleg tussen Suriname en Nederland is oorzaak
van de grote onderschrijding op het programma Hulp aan Suriname. Macro-economische steun en SchuldenbeleidMacrosteun is een verzamelnaam voor onder andere betalingsbalanssteun,
algemene importsteun, financiering van aanpassingsprogramma's en schuldverlichting.
Sinds begin jaren negentig voeren steeds meer landen een behoorlijk macro-economisch
beleid, waardoor er voor deze vormen van hulp toenemende ruimte is.Nederland heeft in 1998 met lede ogen aangezien dat niet het IMF maar
de Wereldbank zich in de Aziatische crisis mengde met grootscheepse betalingsbalanssteun.
Nederland heeft zijn onvrede over deze praktijk laten merken tijdens de onderhandelingen
over de bijdragen van donoren aan de International Development Association
(IDA) van de Wereldbank door de bijdrage aan IDA te verlagen van 3,3% naar
2,6%.De eerdergenoemde Aziatische crisis leidde er mede toe dat Indonesië
de ontwikkelingssamenwerking met Nederland wilde hervatten. Hierdoor kwam
Indonesië in aanmerking voor schuldverlichting door de Club van Parijs.
Schuldverlichting in dit kader kan alleen als alle leden bijdragen. Nederland
draagt voor bijna NLG 200 miljoen bij aan de Indonesische schuldverlichting.
De Club van Parijs verleende verder schuldverlichting door kwijtschelding
of uitstel van betaling aan Bolivia, Ivoorkust, Kameroen, Rwanda, Senegal
en Tanzania. Verder werd na de orkaan Mitch besloten de betaling van rente
en aflossing door Honduras en Nicaragua voor drie jaar op te schorten. In
totaal gaf Nederland NLG 310,1 miljoen uit aan schuldverlichting, waarvan
ruim tweederde aan de categorie arme landen met een zware schuldenlast. Midden- en Oost-Europa (Matra Programma)Binnen het Matra Programma werd in 1998 veel aandacht besteed aan de beheersbaarheid
van een steeds groter projectenprogramma en aan de ontwikkeling van het preaccessie-instrument
(steun aan landen in Midden- en Oost-Europa ter voorbereiding op toetreding
tot de EU). De behoefte aan preaccessiesteun is in 1998 in kaart gebracht.
Als resultaat hiervan zijn verschillende meerjarige programma's
ontwikkeld voor gemeentelijke samenwerking, stages en uitzending van zogenaamde
post-actieve ambtenaren. Tevens werd een begin gemaakt met de formulering
van projecten op basis van een in het eerste halfjaar gehouden inventarisatie
in de eerste vijf toetredende Midden-Europese landen. Identificatie en formulering
van projecten kostte echter veel tijd en energie zodat nog niet veel preaccessieprojecten
konden worden aangegaan.In mei 1998 werd de jaarlijkse voortgangsnotitie over de Midden- en Oost-Europahulp
aan de Tweede Kamer aangeboden. Hierin worden zowel de uitvoering van Matra
als het Programma Personele Samenwerking met Ontwikkelingslanden (PSO) als
instrumenten van andere ministeries verantwoord. Het Matra Programma werd
in 1998 geëvalueerd door de Inspectie Ontwikkelingssamenwerking en Beleidsevaluatie
(IOB). Het evaluatierapport verschijnt in 1999.In het onderstaande linkertaartdiagram wordt duidelijk dat Bulgarije (18%),
Roemenië (14.8%) en de Tsjechische Republiek (11.7%) procentueel het
hoogst aantal committeringen in 1998 hebben gehad binnen het Matra Programma.
Voor wat betreft het KAP Programma, de Kleine Ambassade Projecten (taartdiagram
rechtsboven) is de Russische Federatie koploper met NLG 890 000;
hierna volgt de Ukraïne (UA) met NLG 400 000. Indien de onderverdeling
naar bilateraal en regionaal wordt gemaakt, is in het taartdiagram rechtsonder
te zien dat bijna 60% van het Matra Programma uit bilaterale projecten bestaat.PROJECTENNederland is via het Matra Programma actief betrokken bij de opbouw van
milieu-organisaties in Midden- en Oost-Europa. Dit gebeurt door inhoudelijke
en management trainingen, het helpen opzetten van publiekscampagnes en milieu-informatiediensten,
alsmede het bevorderen van samenwerking met gemeentelijke en regionale overheden
en tussen NGO's onderling. Tevens wordt met het oog op de bestaanszekerheid
van de organisaties veel aandacht besteed aan onderwerpen als ledenwerving,
het vinden van (ook lokale) financieringsbronnen en het ontwikkelen van nationale
en internationale milieunetwerken.Nederland ondersteunt verschillende projecten die gericht zijn op parlementariërs
in de nieuwe democratieën van Midden-en Oost-Europa. Het Matra Programma
financiert in dat kader workshops over diverse aspecten van parlementair werk,
zoals wetgeving, de verhoudingen tussen verschillende «Kamers»,
de scheiding der machten, de rol van belangengroeperingen en parlementaire
lobby's, en de interactie tussen parlement en publiek. SurinameDe nieuwe ministers van Buitenlandse Zaken en voor Ontwikkelingssamenwerking
hebben bij hun aantreden in 1998 direct verklaard te kiezen voor een duidelijke
en zakelijke opstelling tegenover Suriname.Suriname liet najaar 1997 weten dat het halfjaarlijkse beleidsoverleg
over ontwikkelingssamenwerking pas kon plaatsvinden na overleg «op het
hoogste politieke niveau». Nederland was tot politiek overleg bereid,
mits zo'n top ook werkelijk succesvol zou zijn. Door onvoldoende vooruitzicht
op succes is het bij enige ambtelijke bilaterale voorbereiding gebleven. Bij
ontbreken van het beleidsoverleg konden intussen geen nieuwe committeringen
voor ontwikkelingsprojecten worden aangegaan. Dit verklaart de lage realisatie
op dit programma. De macro-economische situatie in Suriname is sterk verslechterd.
De algemeen geldende voorwaarden voor hulp, zoals goed bestuur en een evenwichtig
economisch beleid, komen steeds meer in het gedrang. Dat betekent dat de mogelijkheden
om invulling te geven aan de ontwikkelingsrelatie in de loop van 1998 in feite
zijn weggevallen. Zolang hierin geen verandering ten goede komt, heeft hervatting
van het beleidsoverleg geen zin. In 1998 is aan nog lopende projecten ongeveer
NLG 70 miljoen uitgegeven. Eind 1998 resteerden nog circa NLG 450
miljoen van de schenkingsmiddelen die op grond van het OS-verdrag voor Suriname
gereserveerd zijn. Azië-faciliteitNederland hecht een toenemend gewicht aan samenwerkingsprojecten met landen
in Azië. De samenwerking kan de basis vormen voor sterkere sociale en
politieke banden en een versterking van de economische samenwerking. De faciliteit
richt zich vooralsnog op een beperkt aantal landen in de regio. In 1998 heeft
een incidentele overheveling plaatsgevonden van het budget naar de begrotingen
van andere departementen. Dit verklaart de grote mutatie op dit programma. Realisatie 1998 per continent Macrosteun, Schuldverlichting
en speciale landenfondsen Hoofdstuk 11 Overige ontwikkelingssamenwerkingsprogramma's Beleidsveld
16 (x NLG 1 000)Begroting
1998MutatieRealisatie 1998 01 Deskundigenprogramma109 6002 526112 12602 Voorlichting, Bewustwordingen Advisering inzake Ontwikkelingssamenwerking29 00043729 43703 Doelbijdragen en Speciale Activiteiten21 000– 4 92116 07904 Bijdrage VN-ontwikkelingsfonds (UNDP)165 000–165 00005 Speciale Multilaterale Activiteiten32 5006 86639 36606 Kosten inzake toegelaten Vluchtelingen uit Ontwikkelingslanden24 740–24 74007 Wereldbank Partnerschap Programma 22 10022 100Totaal381 84027 008408 848Onder «Overige Ontwikkelingssamenwerkingsprogramma's vallen zeer
uiteenlopende uitgaven. Van de kosten van uitzending van deskundigen tot bijdragen
aan opvang van asielzoekers en terugkeer van vluchtelingen. Uitzending deskundigenNederland zond in 1998 zo'n 645 (assistent-)deskundigen met een contract
langer dan 6 maanden uit naar ontwikkelingslanden of naar VN-instellingen
en ruim 30 mensen met een kort contract (tot 6 maanden).Al enige jaren is de trend zichtbaar dat er minder deskundigen met een
lang contract worden uitgezonden. Dat komt doordat steeds meer ontwikkelingslanden
lokale deskundigen inzetten en de vraag naar buitenlands personeel afneemt.
Bovendien is het oude vak van «ontwikkelingswerker binnen een project»
langzaam maar zeker aan het verdwijnen, doordat het accent verschuift van
projecthulp naar programmahulp. De verwachting is dat deze trend zal doorzetten.Eind 1998 is een Interdepartementaal Beleidsonderzoek (IBO) gestart naar
alle vormen van uitzending van deskundigen, dus ook die van het Programma
Uitzending Managers (PUM), van de Nederlandse ontwikkelingsorganisatie SNV,
van de vereniging Personele Samenwerking met Ontwikkelingslanden
(PSO) en van het Kabinet van de Nederlandse Antillen en Aruba (KABNA). De
bedoeling van het onderzoek is om te zien of de uitzending van deskundigen
wellicht efficiënter kan plaatsvinden.Ook de inzet van Nederlandse deskundigen bij VN-instellingen is kritisch
tegen het licht gehouden. Overwogen wordt of hun effectiviteit niet te vergroten
is door hun inzet strakker te koppelen aan activiteiten die Nederland financiert.
In dit kader heeft Nederland de VN aangeboden om een conferentie te organiseren
over het personeelsbeleid van de VN. VoorlichtingIn februari 1998 is een onderzoek afgerond naar de mening van Nederlandse
burgers over het ontwikkelingsbeleid. Daaruit bleek dat het publiek de hulp
nodig en belangrijk vindt. Tegelijkertijd weet het merendeel niet precies
wat de overheid op dit punt doet en men betwijfelt of de hulp de gewenste
resultaten oplevert. Daarom is besloten in de voorlichting aan pers en publiek
meer aandacht te besteden aan de concrete resultaten van ontwikkelingssamenwerking.De campagne «Move Your World» voor jonge mensen van 18 tot
30 jaar is in maart 1998 afgesloten met een culturele manifestatie op het
Leidseplein in Amsterdam. Daar werd een door jongeren opgestelde Toekomstagenda
overhandigd aan politici. De campagne bestond uit een reeks debatten voor
en door jongeren en een eigen website op internet.Voor het genereren van journalistieke belangstelling voor gebeurtenissen
in ontwikkelingslanden subsidieert Nederland de Dick Scherpenzeel Stichting.
De stichting organiseerde onder meer twee bijeenkomsten: Journalisten &
Karakter en Journalistiek & Propaganda. De Dick Scherpenzeelprijs 1998
ging naar de auteurs Marc Broere en Roy van der Drift voor hun boek «Afrika
voetbalt». Aan de prijsuitreiking werd een discussie gekoppeld over
«Sport, journalistiek en Afrika». Speciale multilaterale activiteitenIn dit programma worden activiteiten gefinancierd op het gebied van gezondheid
en ziektebestrijding door de Wereld Gezondheidsorganisatie (WHO). Ook heeft
Nederland in 1998 bijdragen verstrekt aan wereldwijde activiteiten van de
Verenigde naties (onderzoeksprogramma's, het aids programma en het drugsprogramma).
De verhoging van dit programma was bedoeld om het multilateralisme te versterken
door hervorming en samenwerking van en tussen het VN-systeem, Bretton Woodsinstellingen
en WTO. In dit kader zijn ook de transitie van de WHO en ILO gesteund. In
1998 zijn twee initiatieven gestart voor een WTO-rechtswinkel voor ontwikkelingslanden.
Tevens was het voornemen de WTO-rechtswinkel te steunen, maar totstandkoming
daarvan is enigszins vertraagd als gevolg van andere gezichtspunten vanuit
DG-I van de Europese Commissie. De twee initiatieven wijken weinig af van
elkaar. Bij de ILO is in 1998 een nieuwe DG aangetreden. Nederland steunt
samen met Zweden in financieel opzicht zijn ideeën om de organisatie
te hervormen. Voor deze reorganisatie is een transitieteam aangetreden om
hem daarbij te helpen. Meerdere landen hebben personen voor dit team geleverd.
Nederland en Zweden dragen zorg voor de financiering van het team. Wereldbank Partnership ProgrammaAlle projecten die niet gedelegeerd zijn aan de Nederlandse ambassades,
waarbij samengewerkt wordt met de Wereldbank, zijn in 1998 ondergebracht in
één nieuw programma: het Wereldbank Partnership Programma. Dit vereenvoudigt het beheer van de activiteiten en maakt een betere
afweging tussen de diverse activiteiten mogelijk. In de begroting is NLG 22,1
miljoen opgenomen voor dit nieuwe programma. Vanaf 1999 wordt NLG 40
miljoen gereserveerd. Hoofdstuk 12 Overige uitgaven internationale samenwerking Beleidsveld
17 (x NLG 1000)Begroting 1998MutatieRealisatie
1998 01 Overige Contributies Internationale Organisaties90 00211 687101 68902 Rentesubsidies en Apparaatsuitgaven NIO236 000– 18 934217 06603 Garanties op door NIO verstrekte Leningen aan Ontwikkelingslanden35 00091535 91504 Overige Garanties Internationale SamenwerkingMemorie–005 Garanties voor de Middelenvoorziening van de NIOMemorie–006 Tijdelijke Financiering NIOMemorie133 932133 932Totaal361 002127 600488 602In dit hoofdstuk komen naast uitgaven in het kader van de Nederlandse
Investeringsbank voor Ontwikkelingslanden N.V. de verdragsmatige financiële
verplichtingen jegens internationale (VN-)organisaties aan de orde als gevolg
van Nederlands lidmaatschap. De belangrijkste wijziging is de ophoging van
het artikel tijdelijke financiering NIO met NLG 133,9 miljoen. De reden
hiervoor is dat de NIO op 31 december 1998 een negatief saldo op de rekening-courant
bij de Staat der Nederlanden had. In 1999 is dit bedrag aangezuiverd door
de NIO en geboekt als ontvangsten op de begroting van Buitenlandse Zaken. Verenigde Naties algemeenHet kalenderjaar 1998 was een bewogen jaar voor de Verenigde Naties (VN).
De organisatie werd geconfronteerd met een flink aantal grote politieke vraagstukken
(Irak, Angola, Kosovo, Congo, de Westelijke Sahara en Ethiopië-Eritrea),
waarover de Secretaris-Generaal van de VN, Kofi Annan, zelfs beweerde dat
in het geval van de Irakese kwestie de VN werd «verlamd». Bovendien
werd eind 1998 het wetsontwerp met betrekking tot de betaling van meer dan
USD 900 miljoen aan achterstallige contributies van de Verenigde Staten aan
de VN door een veto van President Clinton getroffen. Naast deze gebeurtenissen
speelde ook het hervormingsproces een belangrijke rol in 1998. De SG van de
VN heeft in maart en juli 1997 een reeks hervormingsvoorstellen ingediend
die tijdens de 52e zitting van de Algemene Vergadering zijn behandeld en door
middel van twee resoluties in november en december 1997 voor een groot deel
zijn aanvaard. In de loop van 1998 is het proces in de Algemene Vergadering
weliswaar weer opgepakt maar heeft een soort hervormingsmoeheid toegeslagen.
Veel concreets heeft het niet opgeleverd, hoewel er toch nog een aantal belangrijke
zaken op de agenda staat zoals bijvoorbeeld betere samenwerking tussen Gespecialiseerde
VN-organisaties en de rest van de VN-familie. De SG laat dit dossier over
aan zijn plaatsvervanger, die tot nu andere prioriteiten stelt. Het VN-hervormingsproces
wordt overigens gezien als een doorlopend proces. Deze gebeurtenissen hebben
ook hun weerslag gehad op de dagelijkse werkzaamheden van het ministerie van
Buitenlandse Zaken. Hoofdstuk 13 Economie, werkgelegenheid en regionale ontwikkeling Beleidsveld
18 (x NLG 1 000)Begroting
1998MutatieRealisatie 1998 01 Landenprogramma's m.b.t.
Economische Ontwikkeling499 50048 817548 31702 Bijdrage Wereldvoedselprogramma (WFP/IEPR)60 000–60 00003 Bijdrage aan Internationaal Fonds voor Agrarische Ontwikkeling14 500– 1 15213 34804 Bedrijfslevenprogramma340 000– 127 009212 99105 Bedrijfsmatige Technische Bijstand4 000– 1 9942 00606 PUM-programma13 500– 413 49607 Bevordering Export van Ontwikkelingslanden19 500– 1 23818 26208 Grondstoffen8 400– 1 2787 12209 Bijdrage VN-kapitaalontwikkelingsfonds (UNCDF)15 000–15 00010 Particuliere Ontwikkelings- en Participatie Maatschappijen
(POPM)Memorie–0 11 Financierings
Mij voor Ontwikkelingslanden (FMO)155 000–155 00012 Allochtoon Ondernemerschap2 300– 8391 461Totaal1 131 700– 84 6971 047 003Op het terrein van economie en regionale ontwikkeling worden activiteiten
gefinancierd die betrekking hebben op rurale en stedelijke ontwikkeling en
de instrumenten ter bevordering voor particuliere investeringen in ontwikkelingslanden
en exportfinanciering. Het landenprogramma is voor meer dan 90% gedelegeerd
aan de ambassades en kent een overschrijding van ruim NLG 48 miljoen.
Vanwege de onderschrijdingen in 1998 op de landenprogramma's milieu en maatschappelijke
ontwikkeling (zie hoofdstuk 7 en 8), hebben de ambassades bedragen uit deze
programma's gebruikt voor het landenprogramma Economische Ontwikkeling. De
aanzienlijke onderuitputting op het bedrijfslevenprogramma wordt deels veroorzaakt
door de economische crisis in Azië. Het aantal aanvragen is sterk teruggelopen.
De handelspartners in ontwikkelingslanden hebben moeite om het commerciële
gedeelte van de transactie gefinancierd te krijgen. WerkgelegenheidNederland besteedt via het landenprogramma speciaal aandacht aan werkgelegenheid
in arbeidsintensieve micro- en kleinbedrijven. Met kleine kredieten kan de
particuliere sector een geweldige injectie krijgen. De terugbetaling van deze
kredietprogramma's blijkt nauwelijks een probleem op te leveren.In 1998 werd actieve ondersteuning van het African Project Development
Facility (APDF) voortgezet. In dit, onder leiding van de International Finance
Corporation (IFC) uitgevoerde project, worden kleine en middelgrote ondernemers
in sub Sahara Afrika ondersteund bij de uitwerking van investeringsplannen
tot zogenaamde «bankable proposals» die voor financiering aan
lokale en internationale banken kunnen worden voorgelegd. Inmiddels zijn enkele
honderden gezonde investeringen uitgevoerd. Daarmee zijn vele duizenden arbeidsplaatsen
gecreëerd.In 1998 is tevens een instrument van kracht geworden waarmee Nederlandse
particulieren buitenlandse projecten kunnen steunen. Voor het zogeheten Groen
Beleggen is een aantrekkelijk fiscale regeling gemaakt. Als het ministerie
van VROM een groenverklaring afgeeft, hoeft de belegger geen belasting te
betalen over inkomsten uit projecten die voor meer dan 70% uit een groen fonds
betaald worden. Het directoraat-generaal Internationale Samenwerking
van Buitenlandse Zaken beoordeelt samen met het ministerie van VROM of de
beleggingsprojecten inderdaad milieu en ontwikkeling ten goede komen. Regionale ontwikkeling en landbouwNederland heeft via het landenprogramma in diverse landen aanpassings-
en investeringsprogramma's voor de landbouw ondersteund. Liberalisering, privatisering
en beperking van de rol van de overheid nemen in die programma's een belangrijke
plaats in. De overheid blijft echter een noodzakelijke rol houden in «het
regelen van de markt» en het scheppen van voorwaarden waarin landbewerkers
hun bedrijf tot bloei kunnen brengen. Daarnaast financiert Nederland streekontwikkelingsprogramma's.
In die programma's wordt een zwaar accent gelegd op de deelname van de bewoners
aan de planning van de dienstverlening op lokaal niveau. Bovendien wordt gewerkt
aan vergroting van de kennis van de bevolking en versterking van hun onderhandelingspositie.
Tevens zijn de programma's er op gericht een betere aansluiting tussen het
platteland en de stad als centrum van economische activiteit te bewerkstelligen. EVALUATIEHulp aan Egypte 1975–1996In 1998 is de evaluatie over de Nederlandse hulp aan Egypte in de periode
1975–1996 voltooid. Deze hulp had een totale omvang van 960 miljoen
gulden, 1% van de totale buitenlandse hulp aan Egypte in de betreffende periode.
De Nederlandse hulp heeft zich voor een groot deel gericht op het functioneren
van overheidsorganisaties en staatsbedrijven. De programmahulp had tot doel
een bijdrage te leveren aan het stabiliseren van de economie, het terugbrengen
van het overheidstekort en de verbetering van de levensomstandigheden van
de bevolking in een overgangsperiode van een staatsgeleide naar een marktgestuurde
economie. De projecthulp richtte zich vooral op het verbeteren van de infrastructuur
en de transportsector, landbouw en veehouderij. Gedurende de gehele periode
is bovendien ook substantiële steun verleend aan waterbeheer en drainage.De bijdrage van de Nederlandse hulp aan de groei van de Egyptische economie
is, door het geringe Nederlandse aandeel in de buitenlandse hulp, moeilijk
vast te stellen. Het is echter wel duidelijk dat de totale buitenlandse hulp
van grote betekenis was voor zowel de opbouw van de economische structuur
van Egypte na de oorlogen met Israël als bij de overgang naar de marktgestuurde
economie. Op onderdelen is een wisselend beeld te zien van de doeltreffendheid
van de hulp. Duidelijk succes is geboekt bij de verbetering van de dienstverlening
van een aantal overheidsorganisaties. Met name organisaties die over enige
zelfstandigheid beschikten en projecten met hoofdzakelijk technische doelstellingen,
boekten een goed resultaat als gevolg van de Nederlandse steun. Daarnaast
is vastgesteld dat de bevolking van Kaïro en Alexandrië heeft geprofiteerd
van de Nederlandse steun aan de verbetering van de drinkwatervoorziening en
de rioleringssystemen. De doeltreffendheid van de hulp is teleurstellend geweest
in de agrarische sector en bij het opzetten van financieel levensvatbare nutsbedrijven.
Volgens de evaluatie liet in beide sectoren de organisatie van de Egyptische
overheid sterk te wensen over.Volgens de evaluatie kenmerkte de doelmatigheid van de projecthulp zich
door problemen in het beheer van de projectenportefeuille en de grote diversiteit
aan projecten. Veelal startte een project met algemene doelstellingen die
onvoldoende uitgewerkt waren in concrete doeleinden. Daarnaast traden vaak
vertragingen op die kostenverhogend werkten. Monitoring liet aanvankelijk
te wensen over maar verbeterde na de aanstelling van sectorspecialisten op
de ambassade. De nadruk lag hierbij eenzijdig op de financiëleverantwoording over de inzet van middelen. Er is minder aandacht geweest
voor de resultaten en de gevolgen van de hulp voor de verschillende sociaal-economische
groepen.Follow-upGebleken is dat de Nederlandse hulp niet tot een effectiever functioneren
van de Egyptische overheidsdiensten heeft geleid. De structurele problemen
van de publieke sector konden immers niet op projectniveau worden opgelost.
Het huidige Egyptische hervormingsbeleid biedt uitzicht op verbetering van
de kwaliteit van het bestuur. Sectorhulp zal daarom uitdrukkelijk in het teken
staan van steun aan het terugtreden van de overheid in enkele kernsectoren
van de economie. Ook zal op projectniveau systematisch ondersteuning blijven
plaatsvinden van de institutionele ontwikkeling van betrokken diensten. Meer
dan voorheen zal selectie van projecten plaatsvinden op basis van een analyse
van de insitutionele capaciteit van de betrokken dienst. Stedelijke ontwikkelingSteden verdienen aparte aandacht van ontwikkelingssamenwerking: in steden
worden grondstoffen verwerkt tot producten; de producten van het platteland
worden er verhandeld; de verstedelijking in ontwikkelingslanden leidt tot
grote problemen. De tegenstellingen tussen arm en rijk nemen toe, evenals
de milieu- en gezondheidsproblemen en het geweld en de criminaliteit. Nederland
steunde in diverse landen de zogeheten «bruine agenda»: verwijdering
vast afval, verbetering van de afwatering en de sanitaire voorzieningen. Tevens
werd steun verleend op het terrein van grond- en huisvestingsproblematiek,
geweldbestrijding, misdaadpreventie, verbetering van arbeidsomstandigheden,
en de verbetering van lokaal bestuur. Nederlands bedrijfslevenOm deelname van het Nederlandse bedrijfsleven aan de economische ontwikkeling
van het Zuiden te stimuleren, bestaan sinds een aantal jaren de programma's
voor «Ontwikkelingsrelevantie Exporttransacties» (ORET) en «Milieu
en Economische Verzelfstandiging» (MILIEV). Beide programma's zijn in
1998 samengevoegd. Ze kennen nu dezelfde voorwaarden en gelden voor dezelfde
landen. Nederland levert een financiële bijdrage voor de export van kapitaalgoederen,
aannemingswerken en diensten door Nederlandse ondernemers naar geselecteerde
ontwikkelingslanden. Voorwaarde is dat deze transacties relevant zijn voor
de ontwikkeling van de landen. De financiële bijdrage bestaat uit een
schenking. Levering van militaire goederen, vliegtuigen, kernenergiecentrales,
bulkgoederen, consumptiegoederen, agrarische producten en haalbaarheidsstudies
is verboden. Voorbeelden van goedgekeurde aanvragen zijn de aanleg van drinkwater-zuiveringsinstallaties
in Ghana, vuilverwerkingsinstallaties in Libanon en Vietnam, milieuvriendelijke
verwerking van afgedankte bankbiljetten in China en uitvoering van baggerprojecten
in diverse landen waaronder Bangladesh en China.In 1998 zijn 33 aanvragen goedgekeurd en is NLG 212 miljoen uitgegeven.
Dit betekent een forse onderschrijding van NLG 103 miljoen. Als gevolg
van de Aziëcrisis is het aantal ingediende verzoeken teruggelopen. De
bij de transactie betrokken partijen in ontwikkelingslanden ondervinden meer
en meer problemen met de financiering van het commerciële deel van de
transactie. In een aantal gevallen is de aanvraag later ingetrokken. De resterende
onderschrijding van NLG 15 miljoen betreft het onderdeel MILIEV. Speciale instrumentenVan het bedrag dat Nederland jaarlijks besteedt aan economische ontwikkeling,
gaat het grootste deel naar vaste afnemers. Zo ging er in 1998 NLG 120
miljoen naar de FMO (Financieringsmaatschappij voor Ontwikkelingslanden).
De FMO schenkt steeds meer aandacht aan kleinere bedrijven. De nieuwe financieringen
nemen jaarlijks toe. De evaluatie van de FMO is in 1998 met goede resultaten
afgerond.In 1998 ging een nieuw instrument van start, het Programma Samenwerking
met Opkomende Markten (PSOM). Het PSOM stimuleert investeringen in ontwikkelingslanden.
Nederlandse bedrijven krijgen de gelegenheid een proefproject in een ontwikkelingsland
op te zetten, dat voor tweederde gefinancierd wordt door Ontwikkelingssamenwerking.
Als het proefproject slaagt, moet het worden omgezet in formele investering
die leidt tot werkgelegenheid.Het idee voor het PSOM is in 1998 overgenomen van het ministerie van Economische
Zaken en is uitgebreid met zeven landen: China, India, Egypte, Ghana, Ivoorkust,
Zimbabwe en Zuid-Afrika. Voor het PSOM was in 1998 NLG 5 miljoen beschikbaar.
Dit bedrag zal oplopen tot NLG 40 miljoen in 2001.Het PUM-programma voorziet in uitzending van gepensioneerde Nederlandse
managers naar ontwikkelingslanden voor adviezen en kennisoverdracht. In 1998
waren dat zo'n 700 managers. Overigens is in 1998 besloten het PUM-programma
tezamen met andere programma's voor uitzending van personeel interdepartementaal
te onderzoeken. De bedoeling is te kijken of alle bestaande vormen van uitzending
efficiënter en doelgerichter kunnen verlopen dan tot nu toe. EVALUATIEHulp aan Bolivia 1969–1996In 1998 is de evaluatie over de Nederlandse hulp aan Bolivia in de periode
1969–1996 gepubliceerd. De ondersteuning van Nederland tot 1985 werd
vooral uitgevoerd via de Medefinancieringsorganisaties en SNV en was voornamelijk
gericht op de ondersteuning van het democratiseringsproces. Na 1985 is Nederland
met Bolivia een regulier bilateraal ontwikkelingsprogramma overeengekomen.
Hierbij lag de nadruk op activiteiten in het kader van programma- en projecthulp.De effectiviteit van de hulp aan Bolivia varieerde aanzienlijk
tussen de verschillende vormen van programma's en projecten. Terwijl de commerciële
schuldverlichting en programmahulp effectief bleken, was dit minder het geval
voor de importsteun. De effectiviteit van projectsteun wisselde. Zo waren
onderzoeksprogramma's gericht op één bepaald landbouwgewas effectief,
maar was de bijdrage van geïntegreerde ontwikkelingsprojecten en projecten
van NGO's aan directe armoedebestrijding gering. NGO-projecten droegen daarentegen
wel bij aan institutionele versterking en een betere toegang tot sociale diensten.
Ook de doelmatigheid van de hulp varieerde. De verlichting van
commerciële schuld en de budgetsteun waren heel efficiënt, de verleende
importsteun in de meeste gevallen ook, maar de efficiency van de projecthulp
was beperkt. De duurzaamheid van de verleende hulp was in een aantal
gevallen beperkt, wegens de beperkte institutionele capaciteit van Bolivia
en een te grote afhankelijkheid van externe financiering. De bijdrage aan
het sociale fonds scoorde goed op duurzaamheid. De kans voor duurzame activiteiten
op lokaal niveau is toegenomen na de in 1995 in Bolivia doorgevoerde begrotingsdecentralisatie
en bevolkingsparticipatie op gemeentelijk niveau.De Boliviaanse overheid heeft instemmend op de evaluatie gereageerd en
toegezegd een hernieuwde inspanning te zullen leveren met betrekking tot armoedebestrijding
op het hoogland van Bolivia. Realisatie 1998 per continent Economie, Werkgelegenheid
en Regionale Ontwikkeling Hoofdstuk 14 Organisatie, personeelsbeleid en financieel
beheer 14.1 AlgemeenDe herijking heeft aanzienlijke implicaties gehad voor de organisatie,
het personeelsbeleid en het financieel beheer op BZ. Ook in 1998 stond een
aantal belangrijke ontwikkelingen op deze terreinen in het teken van de uitwerking
van de herijking. Zo wordt sinds de herijking op het ministerie van Buitenlandse
Zaken gewerkt met een besturingsmodel dat is gebaseerd op integraal management.
Zoveel als mogelijk is de manager verantwoordelijk voor zowel de uitvoering
van beleid als de daarvoor benodigde inzet van middelen. In het afgelopen
jaar is op diverse fronten gewerkt aan de verdere invulling van integraal
management. Daarnaast zijn – ook als onderdeel van de herijking –
belangrijke stappen gezet om te komen tot een vernieuwing van het personeelsbeleid. Op het terrein van financieel beheer is de eerste fase van het project
Veiligstellen Financieel Beheer afgerond. Na het realiseren van een inhaalslag
ligt daar nu de prioriteit bij de structurele inbedding van het financieel
beheer in de organisatie. In 1998 is daartoe een tweede fase van het project
gestart.Dit zijn in grote lijnen de onderwerpen die op het terrein van organisatie,
personeelsbeleid en financieel beheer van belang waren in het afgelopen jaar
en die in dit hoofdstuk nader aan de orde komen. Daarnaast komen ook andere
beheerszaken aan de orde zoals de invoering van de euro en de millenniumproblematiek. 14.2 Vernieuwing personeelsbeleidOnder het oude personeelsbeleid was de verdeling van kennis en vaardigheden
over de organisatie niet optimaal. Het functioneren van de organisatie ondervond
daarvan hinder terwijl aan gerichte ontplooiing en ontwikkeling van de medewerkers
onvoldoende aandacht kon worden besteed.De vernieuwing van het personeelsbeleid is neergelegd in het Voorgenomen
Besluit Vernieuwing Personeelsbeleid, dat op 30 september 1998 werd aangeboden
aan de Ondernemingsraad. Met de Ondernemingsraad is overeenstemming bereikt
over de hoofdlijnen van het nieuwe beleid. Het vernieuwde personeelsbeleid kenmerkt zich door vijf elementen:– decentralisatie: in het nieuwe personeelsbeleid komen
meer verantwoordelijkheden decentraal te liggen, namelijk bij de integraal
manager en de medewerker zelf; de rol van de personeelsdienst verschuift van
regisseur naar makelaar.– algehele mobiliteit: het onderscheid tussen overplaatsbare
en niet-overplaatsbare ambtenaren wordt afgeschaft; voor iedereen geldt het
systeem van periodieke functiewisseling.– transparantie; de besluitvormingsprocessen worden zo
ingericht, dat optimale duidelijkheid ontstaat over beslissingen op personeelsgebied;
hierbij wordt als uitgangspunt gehanteerd: wie beslist, motiveert.– verbetering van de kennisopbouw; er wordt gestreefd
naar gerichte ontwikkeling en inzet van personeel op die terreinen (zowel
wat kennis als vaardigheden betreft) waaraan enerzijds de organisatie behoefte
heeft en anderzijds de betrokken medewerker het sterkst is. Hierdoor zullen
loopbanen minder breed uitwaaieren dan thans het geval is.– een loopbaanontwikkeling op basis van prestatie in
plaats van anciënniteit.EVALUATIE 36-URIGE WERKWEEKIn 1998 is de invoering van de 36-urige werkweek op het ministerie geëvalueerd.
Uit deze evaluatie is naar voren gekomen dat de waardering onder de medewerkers
voor de invoering van de 36-urige werkweek, nogal verschilt. De medewerkers
op het departement in Den Haag oordelen per saldo niet negatief over de invoering
van de 36-urige werkweek. Vaak wegen de positieve aspecten (zoals meer vrije
tijd) op tegen de negatieve aspecten die vaak op de werkvloer ervaren worden
(zoals extra werkdruk). De 36-urige werkweek blijkt vooral knelpunten te veroorzaken
op de posten. Het opnemen van opgebouwde verlof-uren blijkt op de posten problematisch
te zijn. De evaluatie beveelt aan om ruimere mogelijkheden te scheppen voor
het afkopen van compensatieverlof. Daarnaast zou een onderzoek uitgevoerd
moeten worden naar mogelijke problemen en oplossingen bij het opnemen van
spaarverlof. In 1999 zal de personeelsdienst de aanbevelingen uit de evaluatie
nader uitwerken. 14.3 Financieel Beheer Veiligstellen financieel BeheerMedio 1997 is het project Veiligstellen financieel Beheer gestart, mede
naar aanleiding van geconstateerde achterstanden in werkvoorraden en bij het
afwikkelen van voorschotten. Dit gold met name voor de uitgaven voor Ontwikkelingssamenwerking.
Daarnaast werd geconstateerd dat het nog schortte aan een structurele inbedding
van het financieel beheer. Naast het wegwerken van de achterstanden was daarom
een tweede doelstelling van het project om maatregelen te nemen die de inbedding
van het financieel beheer bij BZ zouden waarborgen.Vanaf medio 1997 tot medio 1998 is met name een grote inspanning verricht
om de achterstanden bij het verwerken van voorschotten in te lopen. Daarnaast
zijn zogenaamde «tussenstanden» opgesteld per budgethouder (post
of directie): deze geven een beschrijving in brede zin van de stand van zaken
op het terrein van financieel beheer. Deze tussenstanden worden periodiek
geactualiseerd in de vorm van «management-summaries» door de nieuw
ingestelde klantenteams van de directie Financieel-Economische Zaken. Verder
heeft het project zich gericht op de totstandkoming en kwaliteit van interne
controleplannen bij budgethouders.De eerste fase van het project heeft ertoe geleid dat de aandacht voor
het financieel beheer binnen het ministerie is toegenomen. Een toenemend aantal budgethouders is in staat om een goed financieel beheer op
eigen kracht uit te voeren.Het is belangrijk deze resultaten vast te houden. Daarvoor is een goede
inbedding nodig van het beheer in het reguliere werkproces. Gezien de aanzienlijke
inspanning die nodig was om de achterstanden weg te werken, is nog veel minder
succes geboekt met de tweede, meer lange-termijn doelstelling van het project:
de structurele inbedding van het financieel beheer in het beleidsproces. Hoewel
wel een inventarisatie is gemaakt van benodigde maatregelen om tot een structurele
inbedding te komen, bleek het medio 1998 toch nodig om een vervolg-operatie
te starten. Deze vervolgoperatie (Verbeteren financieel Beheer (VfB-2)) heeft naast het monitoren van beheersachterstanden en -voorschotten
dan ook als kerntaak de invoering van een aantal structurele, kaderstellende
maatregelen te bewaken. Het gaat hier om een groot aantal maatregelen op de
volgende terreinen:* de ontwikkeling van een incentivebeleid (zie ook 14.4);* de operationalisering en invulling van het begrip integraal management;* de verdere uitwerking van opleidingen op het terrein van financieel
beheer;* het ontwikkelen van prestatie-indicatoren ten aanzien van de kwaliteit
van de bedrijfsvoering;* het meer transparant en toegankelijk maken van de beheersregelgeving.In 1998 is begonnen met de uitwerking van elk van deze maatregelen. Inmiddels
zijn enkele resultaten geboekt op het terrein van de incentives (zie par.
14.4) en op het terrein van opleidingen. De beoogde inbedding van het financieel
beheer is echter nog lang niet gerealiseerd. Op het terrein van opleidingen
zijn onder meer een eerste cursus Integraal Management voor Chefs de Poste
gehouden (tijdens de ambassadeursconferentie in de zomer van 1998), een cursus
financieel management voor plaatsvervangend Chefs de Poste en heeft een uitgebreide
kennisoverdracht plaatsgevonden richting de decentrale financiële functie
op het departement in Den Haag.Met name in 1999, maar ook in de jaren daarna, zullen bovengenoemde maatregelen
verder geïmplementeerd worden. Belangrijkste uitdaging hierbij is het
creëren van draagvlak binnen het ministerie zelf en het adequaat reageren
op mogelijke vertragingen in het implementatieproces. De genoemde maatregelen
zijn van eminent belang omdat zij, samen met een goed functionerende informatievoorziening,
de randvoorwaarden vormen voor een financieel beheer dat optimaal bijdraagt
aan de kwaliteit van het buitenlands beleid van Nederland. EVALUATIE PILOT BEDRIJFSBUREAUSIn 1998 is geëvalueerd in hoeverre de inrichting van drie pilotbedrijfsbureaus
voldeden aan de twee geformuleerde doelstellingen: (1) verbetering van de
bedrijfsvoering; (2) verhoging van de arbeidssatisfactie en (3) vergroting
van de perspectieven voor medewerkers in de ondersteunende functies door verbreding
van takenpakketten. De evaluatie wijst uit dat de doelstellingen van de pilots
zijn bereikt. Tevens zijn leereffecten geïdentificeerd: maatwerk blijkt
vereist. Aan de hand van de uitkomsten van de evaluatie is besloten bedrijfsbureaus
geleidelijk in te voeren. Inmiddels is bij drie directies een bedrijfsbureau
in oprichting. Decentralisatie financiële functie en instelling
klantenteamsIn 1998 zijn bij de meeste budgethouders op het departement controller-units
ingesteld. In het kader van de herijking waren reeds enkele controllerunits
ingesteld bij de «grotere» budgethouders. Voor andere budgethouders
faciliteerde de directie Financieel-Economische Zaken. Met deze veranderingen
hebben budgethouders thans zowel verantwoordelijkheden als bevoegdheden en
taken gekregen op het terrein van financieel beheer. Om deze veranderingen
te begeleiden is in de eerste plaats tussen de concerncontroller en de budgethouder
een «protocol van overdracht» opgesteld en heeft in de tweede
plaats een aanzienlijke opleidingsinspanning ten aanzien van de decentrale
controllerunits plaatsgevonden. Verder zijn in het kader van de reorganisatie
van de directie Financieel-Economische Zaken in 1998 klantenteams ingesteld.
Deze klantenteams vormen een eerste aanspreekpunt voor de budgethouders voor
financieel-beheeraangelegenheden. Nota Beheer en ToezichtOp 16 januari 1998 werd de Nota Beheer en Toezicht aan het parlement aangeboden.
Met deze nota en de daaruit voortvloeiende uitwisseling van gedachten met
de Tweede Kamer is een eind gekomen aan een lange discussie met het parlement
over de reikwijdte van de ministeriële verantwoordelijkheid voor de rechtmatigheid
van OS-uitgaven. Uitgangspunt van de nota is dat de minister altijd verantwoordelijk
is voor de uitvoering en besteding van gelden door derden, tenzij vooraf een
adequate toets heeft plaatsgevonden op de beheerscapaciteit. De uitwerking
van de nota is in de eerste helft van 1998 voortvarend ter hand genomen. Hoewel
de nota oorspronkelijk uitsluitend betrekking had op ontwikkelingssamenwerking
is bij de uitwerking in de geest van de herijking en ontschotting zoveel mogelijk
rekening gehouden met een werking voor het gehele ministerie.Bij de uitwerking stonden drie kernthema's centraal:a. de toetsing van de beheerscapaciteit: organisaties van derden die door
het ministerie verstrekte gelden besteden, worden kritisch getoetst op hun
vermogen om deze gelden op een goede wijze te beheren, efficiënt te besteden
en daarover verantwoording af te leggen. Toetsing vindt plaats aan de hand
van de zogenaamde COCA-lijst (Checklist Organisational Capacity Assessment).
Deze vernieuwde COCA-lijst is in 1998 in werking getreden. Het gebruik ervan
zal in 1999 worden geëvalueerd.b. voorschotverlening: in 1998 is de regelgeving verduidelijkt. In het
verleden bestond er grote onduidelijkheid over de definitie van voorschotverlening,
de termijnen en de minimumbedragen. Met de Nota Beheer en Toezicht is helderheid
verschaft rondom de procedures van voorschotverlening.c. sanctiebeleid: het sanctiebeleid is in 1998 eenduidig vastgelegd door
formalisatie van de normale procedures en standaardisatie door middel van
een beslissingsschema en standaardbrieven. Ook is er een intern communicatiesysteem
opgezet waarop organisaties van derden gemeld kunnen worden die hun verplichtingen
niet nakomen. In 1999 zal bezien worden hoe deze procedures in de praktijk
worden toegepast. SubsidiesEen groot deel van de uitgaven van het ministerie van Buitenlandse Zaken
betreft subsidies. Mede naar aanleiding van de inwerkingtreding van de derde
tranche van de Algemene Wet Bestuursrecht (AWB) per 1 januari 1998 is op het
gebied van subsidiëring veel veranderd. In 1998 is derhalve hard gewerkt
om de nog ontbrekende wet- en regelgeving ten aanzien van subsidies op te
stellen en af te ronden. Met ingang van 1 januari 1999 is de Kaderwet subsidies
Ministerie van Buitenlandse Zaken van kracht geworden (Stb. 1998, 740). In deze wet wordt op hoofdlijnen geregeld op welke beleidsterreinen
door BZ subsidie wordt verleend. De ministeriële regeling van 24 december
1998 (Stcrt. 1998, 249) welke tevens op 1 januari 1999 van kracht
is geworden stelt nadere regels voor de subsidieverstrekking door BZ. In deze
ministeriële regeling staat omschreven voor welke activiteiten subsidie
mag worden toegekend en welke criteria daarbij moeten worden toegepast. Tevens
zijn diverse standaardbeschikkingen voor subsidieverlening opgesteld. In 1998
is uitgebreid voorlichting gegeven aan de medewerkers van het ministerie teneinde
hen vertrouwd te laten worden met de nieuwe regelgeving. 14.4 IncentivebeleidDe overstap naar integraal management betekent ook een verandering in
gedrag bij leidinggegevenden op het terrein van management en beheer. Om dit
gedrag te optimaliseren is een incentivebeleid geformuleerd. In dit beleid
staan beloningen en sancties centraal om de lijnmanagers te motiveren tot
het optimaal uitvoeren van hun taken. De kern van het incentivebeleid is helderheid
over de manier waarop men voor het dragen van verantwoordelijkheid wordt afgerekend
en (vervolgens) het adequaat reageren op de door managers geleverde resultaten.
Daarbij zijn in de eerste plaats kaderstellende incentives geformuleerd: instrumenten
die de verantwoordelijkheden zo transparant mogelijk maken en duidelijke relaties
leggen tussen vooraf vastgelegde afspraken en achteraf over de uitvoering
ervan afgelegde verantwoording. Voorbeelden hiervan zijn een goede werkoverdracht
tussen een «gaande» en een «komende» manager, het
verlenen van décharge aan managers en het gebruik van een zogenaamde
«letter of representation» waarin de manager formeel bevestigt
hetgeen in een jaarverslag is opgenomen. Deze incentives zijn in 1998 uitgewerkt
en worden in 1999 geïmplementeerd.In de tweede plaats zijn er «zakelijke» incentives, zoals
het vergroten of verkleinen van managementvrijheden en «benchmarking»
(onderlinge vergelijking van prestaties). En ten derde zijn er incentives
op het personeelsmatige vlak zoals prestatiebeloning en het rechtspositionele
instrumentarium. Deze laatste twee soorten incentives zijn in 1998 nog niet
uitgewerkt. Dit vindt in 1999 plaats. 14.5 Informatisering, euro- en millenniumproblematiek Informatievoorziening Buitenlandse ZakenDe coördinerende rol van Buitenlandse Zaken in het buitenlands beleid
van de Nederlandse overheid vereist een slagvaardig gebruik van kennis en
ervaring die in Den Haag en de posten wordt vergaard. Om dit mogelijk te maken
heeft BZ in 1996 aanzet gegeven tot een omvangrijke aanpassing van haar informatievoorziening.Een belangrijk onderdeel van deze omvangrijke aanpassing is het realiseren
van een Geïntegreerd Management Informatie Systeem (GMIS) door middel
van een standaardpakket (ERP). Het in 1997 gestarte GMIS-project voorziet
zowel in een vernieuwde informatievoorziening voor enkele BZ-processen
(financieel, personeel, OS en logistiek) als een IT-infrastructuur waarmee
dit mogelijk wordt gemaakt. In 1998 zijn twee pakketten geselecteerd waarmee
de gevraagde informatievoorziening wordt gerealiseerd. Gezien de omvang van
het project en de complexiteit van invoering (wereldwijde implementatie op
meer dan 150 locaties) zal de invoering van GMIS gefaseerd gebeuren. MillenniumprojectHet millenniumprobleem is binnen BZ vroegtijdig opgepakt. Hierdoor zijn
in 1998 nagenoeg alle bedrijfskritische systemen millenniumbestendig gemaakt.
Alle vitale computer- en informatiesystemen zijn hiermee millenniumproof geworden.
De meeste van deze aangepaste systemen zijn inmiddels weer operationeel. Vanwege
de drukke periode rondom de jaarafsluiting is voor de financiële systemen
gekozen voor een implementatiedatum van eind maart 1999. Voorts zijn in 1998
de facilitaire systemen, zoals liften, toegangsbeveiliging en klimaatbeheersing
grotendeels millenniumbestendig gemaakt. Afronding van deze operatie vindt
in 1999 plaats. Voor enkele vitale diensten die reeds millenniumbestendig
zijn, zijn tevens noodscenario's opgesteld teneinde de continuïteit van
de bedrijfsvoering maximaal te garanderen. Hierbij zijn ook de posten betrokken.
Bij deze scenario's is rekening gehouden met exogene factoren, zoals stroomuitval
en uitval van telefoonverbindingen. EuroprojectDe invoering van de euro is bij het departement een project met een voornamelijk
administratief-technisch karakter. Het ministerie van Buitenlandse Zaken kent
relatief weinig wetten en algemene maatregelen van bestuur waardoor aanpassing
aan de euro minder tijdrovend is dan bij andere (wetgevende) ministeries.
Het accent ligt op de omschakeling van de informatiesystemen.Naast de interne administratief-technische omschakeling heeft het departement
ook een verantwoordelijkheid met betrekking tot het vergroten van het bewustzijn
omtrent de euro. In 1998 is een start gemaakt met een informatiecampagne binnen
het departement. Tevens is per post een functionaris aanspreekbaar voor informatie
over de euro aan Nederlanders in het buitenland. Inmiddels wordt gewerkt aan
een overkoepelend masterplan voor de invoering van de euro. 14.6 Interne klimaatIn 1998 heeft een aantal gebruikers van het departementsgebouw in Den
Haag klachten geuit over de huisvesting en de klimaatbeheersing in het hoofdgebouw.
Deze klachten komen voornamelijk voort uit overbezetting van het gebouw en
een ontoereikend klimaatbeheersingssysteem. Bij het ontwerp van het Haagse
departement in 1979, is uitgegaan van een personeelsbezetting van circa 1800
personen. Op dit moment werken er 2300 personen. Deze toename heeft gevolgen
voor het klimaatbeheersingssysteem. De meer dan evenredige toename van het
gebruik van computer-apparatuur heeft eveneens bijgedragen aan een slechter
binnenklimaat. UITGAVEN EN VERPLICHTINGEN Beleidsveld 06 Algemeen Binnenland Artikel 06.01 Personeel en Materieel Opbouw verplichtingen- en uitgavenramingen vanaf de stand
ontwerp-begroting (x NLG 1000)  Verplichtingen
1998Uitgaven1998 Stand ontwerp-begroting 1998254 444255 3451e suppletore begroting 19987 3457 9162e suppletore begroting 199815 92915 246Mutatie3 257– 698 Stand
slotwet 1998280 975277 809Verplichtingen en uitgavenOp dit artikel worden de apparaatsuitgaven van het departement in Den
Haag verantwoord. De uitgaven zijn in totaal met NLG 22,5 miljoen verhoogd
ten opzichte van de raming. De belangrijkste ophogingen zijn de compensatie
voor loon- en prijsstijgingen (NLG 7,4 miljoen), extra middelen in het
kader van asielproblematiek (NLG 2,4 miljoen) en een incidentele toevoeging
uit de reservering van het ministerie van Financiën inzake de kosten
voor het millennium-proof maken van de verschillende geautomatiseerde systemen
(NLG 10,5 miljoen). Daar tegenover staat onder andere een verlaging van
uitgaven door de omvorming tot een agentschap van het Centrum tot Bevordering
van Import uit ontwikkelingslanden (CBI) per 1 januari 1998. In dat kader
is NLG 1,6 miljoen overgeboekt naar artikel 18.07 waarop voortaan alle
uitgaven van het CBI worden verantwoord.De hogere verplichtingenrealisatie in vergelijking tot de uitgaven heeft
met name betrekking op extra verplichtingen die zijn aangegaan ten behoeve
van het automatiseringsproject Geïntegreerd Management Informatie Systeem
(GMIS). GMIS wordt gefaseerd ingevoerd en de in 1998 aangegane verplichtingen
zullen in 1999 tot uitgaven leiden. De onderverdeling naar artikelonderdelen van de uitgaven
(x NLG 1000) OnderdeelUitgaven  ontwerp begrotingmutatieslotwet01Ambtelijk personeel156 14011 954168 09402Overige personele uitgaven8 2951 1889 48303Materieel90 9109 322100 232 Totaal255 34522 464277 809KengetallenDe hieronder weergegeven ramingskengetallen hebben betrekking op het in
de formatie opgenomen ambtelijk personeel op het departement. Het grote verschil
in gemiddelde bezetting tussen raming en realisatie wordt veroorzaakt doordat
uitzendkrachten en overige externen op formatieplaatsen niet
bij de realisatiecijfers zijn opgenomen. Daarnaast zijn de salarissen van
personeelsleden in opleiding die op korte termijn naar een post zullen gaan
(21 fte's) ten laste van de personeelsuitgaven buitenland gebracht. Voorts
is het toegelicht begrotingsbedrag lager dan het artikelonderdeel ambtelijk
personeel, omdat de bezetting en personeelskosten van het A&O-fonds en
het Nationaal Bureau Verbindingsbeveiliging buiten beschouwing zijn gelaten. Ramingskengetallen ambtelijk personeel binnenland (06.01.01)  Raming
1998Realisatie 1998 Gemiddelde bezetting in fte's
(q)1 7531 653 Gemiddelde kosten per
fte (p)87 78996 471 Toegelicht begrotingsbedrag
(pxq) x 1 000153 894159 467De schijnbaar aanzienlijke kostenstijging heeft voornamelijk een technische
achtergrond: voor de raming van de gemiddelde kosten is het totaal van de
middelen gedeeld door de formatie; voor de realisatie zijn de totale uitgaven
gedeeld door de werkelijke bezetting. Daarnaast namen de loonkosten in 1998
gemiddeld toe met 4,4 procent. De belangrijkste verklaringen hiervoor zijn
contractloonmutaties (2,1 procent), premie-effecten (0,7 procent) en incidentele
loonontwikkeling (circa 1,6 procent). Voor de verklaring van verschillen tussen
raming en realisatie is voorts de loonontwikkeling in 1997 van belang (2,8
procent). Deze laatste stijging was niet verdisconteerd in de raming 1998. Formatie, bezetting en gemiddelde loonkostenOnderstaande tabel geeft inzicht in de ontwikkeling van het personeelsvolume
op het departement en de gemiddelde loonkosten, uitgesplitst naar dienstonderdeel. Bezetting en gemiddelde loonkosten 1997 en 1998 (bedragen
x NLG 1 000)a Bezetting
(fte's)Gemiddelde loonkosten  1997199819971998Centrale directies (PLVS)9769988790 Directoraat-Generaal
Regio Beleid (DGRB)115115105108 Directoraat-Generaal
Politieke Zaken (DGPZ)7668108109 Directie Crisisbeheersing
en Humanitaire Hulp (DCH)     Directie Verenigde Naties (DVN)55569196Directoraat-Generaal Internationale Samenwerking (DGIS)246243103107Directoraat-Generaal Europese Samenwerking (DGES)1531529898Personele Reserve Pool (PRP)194276117Totaal1 6401 6749196a Inclusief Werving Selectie & Opleiding overplaatsbare
beleidsambtenaren (WSO I-«diplomatenklasje»), exclusief uitzendkrachten
en overige externen; de Personele Reserve Pool (PRP) was in 1997 begrepen
in PLVSMede onder invloed van de efficiency-taakstellingen uit het Regeerakkoord
is binnen het ministerie van Buitenlandse Zaken eind 1998 een omvangrijke
bezuinigingsoperatie opgezet, zowel op de posten als op het departement. Besparingen
zullen in belangrijke mate op de personeelsbegroting moeten worden gevonden.
Het jaar 1998 is dan ook waarschijnlijk het laatste jaar waarin nog een groei
is van het personeelsvolume. De formatie is in 1998 toegenomen van 1742 fte's
tot 1774 fte's in het kader van de asielproblematiek, secretariaat van het
de Interdepartementale Commissie Europees Recht (ICER), oplossing van personele
knelpunten in het kader van het MATRA programma en compensatie voor het
lidmaatschap van de ondernemingsraad van Buitenlandse Zaken. Inclusief de
verzelfstandiging van het CBI (13 fte's) en enkele interne herschikkingen
komt het totaal op 20 fte's. De gemiddelde bezetting nam in 1998 van 1640
tot 1674 toe. Inclusief uitzendkrachten en externen bedraagt de gemiddelde
bezetting 1 742. Dit is een bezettingsgraad van gemiddeld 98%.Voor het ambtelijk personeel op het departement namen de loonkosten in
1998 gemiddeld toe met 4,4 procent. Tussen de centrale directies en de directoraten-generaal
bestaan aanzienlijke verschillen in gemiddelde loonkosten. De gemiddelde loonkosten
bij de centrale directies zijn lager, omdat er relatief meer uitvoerende medewerkers
werken, terwijl bij de directoraten-generaal relatief meer beleidsmedewerkers
werkzaam zijn. Ramingskengetallen bedrijfsvoering binnenland 06.01.03)  Raming
1998Realisatie 1998 Gemiddelde bezetting in fte's
(q)1 7161 674 Gemiddelde kosten per
fte (p)10 31511 657 Toegelicht begrotingsbedrag
(pxq) x 1 00017 70119 514De hierboven genoemde kengetallen hebben betrekking op de uitgaven voor
de bedrijfsvoering binnenland. Hierin zijn de uitgaven voor huisvesting en
automatisering niet inbegrepen. Hiervoor zijn aparte kengetallen ontwikkeld.
De stijging van de gemiddelde kosten per fte worden veroorzaakt door prijsbijstelling,
een lagere bezetting (omdat in de realisatie geen rekening is gehouden met
uitzendkrachten en inhuur externen) en vanwege de aard van de kosten die deels
een vast karakter hebben.In onderstaande tabellen worden de automatiseringsuitgaven van het departement
(artikelonderdeel 06.01.03) en de posten (artikelonderdeel 07.01.04) gerelateerd
aan het totaal aantal medewerkers (binnenland en buitenland) Ramingskengetallen automatisering, datacommunicatie en
telecommunicatie; beheer (06.01.03 en 07.01.04)  Raming
1998Realisatie 1998 Gemiddelde bezetting in fte's
(q)3 979,54 641 Gemiddelde kosten
per fte (p)7 5393 232 Toegelicht begrotingsbedrag
(pxq) x miljoen3015Onder uitgaven beheer wordt verstaan alle uitgaven voor de exploitatie
en onderhoud van de basisinfrastructuur (inclusief satelliet en telefonie)
en de bestaande applicaties. De ramingskengetallen zijn in het kader van een
proefprojekt opgesteld. De verhouding beheer en investering is arbitrair,
enige nuancering hierin is gewenst om de ontwikkeling van het kengetal nader
te verklaren. In de toekomst zullen de kengetallen op basis van de gerealiseerde
cijfers worden aangepast. Van het geraamde bedrag ad NLG 30 miljoen is
daadwerkelijk NLG 15 miljoen toegekend voor exploitatie en onderhoud.
Deze NLG 15 miljoen is ook gerealiseerd.De gemiddelde kosten per fte zijn aanzienlijk gedaald. De oorzaak hiervan
is de toename van het aantal lokale personeelsleden. In de raming is, conform
voorgaande jaren, het lokale nietNederlandse personeel buiten beschouwing
gelaten. In de realisatie zijn deze aantallen wel verwerkt. Dat geldt ook
voor de personeelsleden van vakdepartementen waarvoor met ingang van 1 januari
1998 een structurele overheveling naar de BZ-begroting heeft plaatsgevonden Ramingskengetallen automatisering, datacommunicatie en
telecommunicatie; investering (06.01.03 en 07.01.04)  Raming
1998Realisatie 1998 Gemiddelde bezetting in fte's
(q)3 979,54 641 Gemiddelde kosten
per fte (p)19 97716 160 Toegelicht begrotingsbedrag
(pxq) x miljoen79,575De investeringen in automatisering, data- en telecommunicatie zijn bij
de raming achtergebleven. De uitvoering van het project ten behoeve van een
Geïntegreerd Management Informatie Systeem (GMIS) laat op zich wachten
vanwege vertraging in de uitvoering van de roll out van de technische infrastructuur
(Projekt Architectuur en Infrastructuur). Er is overigens wel overgegaan tot
aanschaf van software (licenties en onderhoud licenties). De gemiddelde kosten
per fte zijn aanzienlijk gedaald. De oorzaak hiervan is de toename van het
aantal lokale personeelsleden. Zie de toelichting bij de vorige tabel. Misbruik en Oneigenlijk gebruik problematiek ten aanzien
van het BTZRHet Besluit Tegemoetkoming Ziektekosten Rijkspersoneel (BTZR) is in principe
gevoelig voor misbruik en oneigenlijk gebruik (M&O). Bij de uitkering
van de BTZR wordt immers gebruik gemaakt van de opgaven van de betrokkenen
zelf. In 1998 is in totaal NLG 16,2 miljoen uitgekeerd. Het controlebeleid is ten eerste gericht op de onderbouwing van mutaties
met bewijsstukken (de polis voor de ziektekostenverzekering). Daarnaast wordt
gebruik gemaakt van de rapportages van de Dienst Informatievoorziening Overheidspersoneel
(IVOP), die bestandskoppelingen tot stand heeft gebracht om onderzoek naar
dubbele uitkeringen bij overheidspersoneel mogelijk te maken. Jaarlijks wordt
een additionele controle uitgevoerd binnen de risicogroepen (bijvoorbeeld
personeelsleden in tariefgroep 2 van de loonbelasting die aanspraak maken
op een tegemoetkoming voor de partner). Op basis van de bevindingen uit deze
controle wordt de omvang van de M&O-problematiek geraamd op circa 3% van
de uitgaven. Artikel 06.02 Loonbijstelling Opbouw loonbijstelling vanaf de stand ontwerp-begroting
(x NLG 1000)  Uitgaven
1998 Stand ontwerp-begroting 19983 606 1e
suppletore begroting 1998– 3 606 2e
suppletore begroting 1998– Mutatie–Stand slotwet 19980In dit artikel wordt de loonbijstelling verwerkt in het kader van algemene
salarismaatregelen, incidentele loonbijstelling en overige specifieke loonbijstellingen
voor ambtelijk personeel dat in Nederland werkzaam is. Verplichtingen en uitgavenBovenop het reeds gereserveerde bedrag van NLG 3,6 miljoen is een
bedrag van NLG 1,2 miljoen toegevoegd in verband met de invoering van
de wet Premiedifferentiatie en marktwerking bij arbeidsongeschiktheid (PEMBA)
en een bedrag van NLG 2,8 miljoen voor loonbijstelling 1998.Het totale bedrag is vervolgens verdeeld over de artikelen 06.01 (NLG 7,2
miljoen) en 06.06 (NLG 0,4 miljoen). Artikel 06.03 Prijsbijstelling Opbouw prijsbijstelling vanaf de stand ontwerp-begroting
(x NLG 1000)  Uitgaven
1998 Stand ontwerp-begroting 1998pm 2e
suppletore begroting 1998– Mutatie–Stand slotwet 19980Verplichtingen en uitgavenOp dit artikel wordt de prijsbijstelling verdeeld over de prijsgevoelige
artikelen van deze financiële verantwoording. In het kader van de prijsbijstelling
1998 zijn structureel middelen toegevoegd en vervolgens verdeeld over artikelen
06.01 (NLG 0,2 miljoen) en 06.06 (NLG 0,3 miljoen). Artikel 06.06 Subsidies en bijdragen Opbouw verplichtingen- en uitgavenramingen vanaf de stand
ontwerp-begroting (x NLG 1000)  Verplichtingen
1998Uitgaven1998 Stand ontwerp-begroting 199811 16516 4751e suppletore begroting 1998665– 412e suppletore begroting 19982 5222 522Mutatie724– 1 585 Stand
slotwet 199815 07617 371Verplichtingen en uitgavenIn dit artikel worden subsidies en bijdragen verantwoord aan stichtingen
die zich ten doel stellen het begrip voor internationale verhoudingen te vergroten.
Daarnaast worden op dit artikel diverse Nederlandse bijdragen verantwoord
die voortvloeien uit internationale verplichtingen of die samenhangen met
het internationaal recht.De uitgaven zijn in totaal NLG 0,9 miljoen hoger uitgevallen. Dit
is een saldo van diverse kleinere mutaties, waaronder de uitdeling van loon-
en prijsbijstelling. De belangrijkste mutatie is een ophoging
van de subsidie aan de Carnegie Stichting. De bijdrage is verhoogd met jaarlijks
NLG 2 miljoen voor de jaren 1998, 1999 en 2000 en is bedoeld voor achterstallig
onderhoud en renovatie van het Vredespaleis waarbij tevens aandacht zal worden
besteed aan de bibliotheek. Wegens een trage start van de renovatie is in
1998 uiteindelijk een lager bedrag gerealiseerd.De verplichtingen zijn verhoogd met in totaal NLG 3,9 miljoen. Dit
heeft met name te maken met de hiervoor genoemde extra committering inzake
de Carnegie Stichting ten behoeve van achterstallig onderhoud en renovatie
van het Vredespaleis en de bibliotheek (structurele verhoging van het bibliotheekbudget
ad NLG 825 000) en een driejarige committering inzake de Europese
Beweging in Nederland (EBN) voor de jaren 1998, 1999 en 2000. Daarnaast werd
de bijdrage in de arbeidsontwikkeling (post-WAGGS) over de jaren 1995 en 1998
betaald. De onderverdeling naar artikelonderdelen van de verplichtingen
en uitgaven (x NLG 1000) Onderdeel VerplichtingenUitgaven  ontwerp begrotingmutatieslotwetontwerp
begrotingmutatieslotwet 1Subsidie
Stichting Instituut Clingendael4 341– 114 3304 341– 114 3302Subsidie Carnegie Stichting3 5063 1926 6983 8168624 6783Subsidie Stichting Atlantische Commissie60416620604166204Subsidie Europese Beweging in Nederland3537171 070353113645Subsidie JASON17–-171716336Bijdragen samenhangend met het internationaal recht45575530455755307Uitgaven ihkv Rijnvaartcommissie65854712658547128 Consulaire bijstand350– 130220350– 1302209 Doelbijdragen117– 7542117– 704710 OPCW0–-05 000–-5 00011 Subsidie Stichting GOA200–-200200–-20012Subsidie Eur. Instituut Bestuurskunde500–-500500–-50013Overige subsidies (incl. VN-jongeren)64731376473137 Totaal11 1653 91115 07616 47589617 371Beleidsveld 07 Algemeen Buitenland Artikel 07.01 Personeel en Materieel Opbouw verplichtingen- en uitgavenramingen vanaf de stand
ontwerp-begroting (x NLG 1000)  Verplichtingen
1998Uitgaven1998 Stand ontwerp-begroting 1998601 895606 9991e suppletore begroting 199898 07081 0702e suppletore begroting 1998– 3 786– 3 786Mutatie– 13 247– 35 177Stand slotwet 1998682 932649 106Het artikel omvat de personele en materiële uitgaven op de Nederlandse
vertegenwoordigingen in het buitenland (ambassades, consulaten-generaal, economische
steunpunten). Het artikel bestaat uit 7 onderdelen, te weten ambtelijk personeel,
overige personele uitgaven, post-actief personeel, materieel, voorlichting,
evaluatie en accountantscontrole ontwikkelingssamenwerking en koersverschillen
en bankkosten. Verplichtingen en uitgavenDe ophoging van de uitgaven met per saldo NLG 42,1 miljoen heeft
enerzijds te maken met een aantal belangrijke kostenstijgingen en anderszijds
met een onderuitputting.De kostenstijgingen van het apparaat zijn uiteindelijk meegevallen en
betroffen in 1998 voor NLG 24 miljoen stijgingen van de salarissen van
uitgezonden personeel, wijziging in de rechtspositie van het lokaal personeel,
prijsbijstelling buitenlandvergoedingen en prijsstijgingen bij onder meer
de bedrijfsvoerings-budgetten van de posten en automatiseringsuitgaven. Voorts
heeft er een verhoging van NLG 18 miljoen plaatsgevonden vanwege prijsstijgingen
van de huuruitgaven op kanselarijen en dienstwoningen. In het kader van asielproblematiek
en consulaire handelingen is de begroting verhoogd met NLG 6,4 miljoen.
Kleinere kostenstijgingen betroffen onder meer de onverwachte evacuaties uit
Guinee Bissau, Indonesië en Eritrea, invoering huisstijl en overige voorlichtingsactiviteiten.
Door de vertraagde invoering van het automatiseringsproject Geïntegreerd
Management Informatie Systeem (GMIS) is de verplichtingenstand hoger in verhouding
tot de uitgaven. Deze verplichtigen hebben door die vertraging niet tot uitgaven
in 1998 geleid, doch zullen in 1999 uitgegeven worden. Voorts was er sprake
van onderbesteding bij de personele uitgaven, huren, exploitatie en overige
materiële uitgaven door meevallende prijs- en koersontwikkelingen en
een lagere gemiddelde bezetting van uitgezonden personeel. De verplichtingen
zijn met in totaal NLG 81,0 miljoen verhoogd. Dit is hoger dan de uitgavenverhoging,
onder andere in verband met diverse huurcontracten voor gebouwen in het buitenland
die voor een periode van drie jaar zijn aangegaan. De onderverdeling naar artikelonderdelen van de verplichtingen
en uitgaven (x NLG 1000) Onderdeel VerplichtingenUitgaven  ontwerp begrotingmutatieslotwetontwerp
begrotingmutatieslotwet 01Ambtelijk personeel193 03934 033227 072193 03934 033227 07202 Overige personele uitgaven170 2058 291178 496170 2058 291178 49603 Post actief personeel11 217– 41110 80611 217– 41110 80604 Materieel214 60436 432251 036220 208– 2 640217 56805 Voorlichting5 3652 3307 6955 3652 3307 69506 Evaluatie en accountantscontrole OS6 5005807 0806 0007356 735 en en bankkosten965– 218747965– 231734 Totaal601 89581 037682 932606 99942 107649 106KengetallenDe onderstaande kengetallen betreffen de gemiddelde bezetting en de omvang
van de loonkosten van het ambtelijk personeel op de posten en vertegenwoordigingen
in het buitenland. Ramingskengetallen ambtelijk personeel buitenland (07.01.01)  Raming
1998Realisatie 1998 Uitgezonden personeel  Gemiddelde
bezetting in fte's (q)11 260,51 211Gemiddelde prijs per fte (p)101 575  107 750Toegelicht begrotingsbedrag (pxq) x 1 000128 035 130 485    Lokaal personeel  Gemiddelde
bezetting in fte's (q)40221 692 Gemiddelde
prijs per fte (p)46 488 50 376 Toegelicht begrotingsbedrag
(pxq) x 1 00018 688 85 236 Themadeskundigen  Gemiddelde
bezetting in fte's (q)8564 Gemiddelde prijs per fte (p)127 941133 918Toegelicht begrotingsbedrag (pxq) x 1 00010 8758 571   Totalen  Gemiddelde bezetting in
fte's (q)1 747,52 967 Toegelicht begrotingsbedrag
(pxq) x 1 000157 598  224 292ad 1: Inclusief WSOad 2: Exclusief lokale medewerkers, die niet de Nederlandse nationaliteit
hebbenVoor het uitgezonden personeel was in de raming een totaal van 1 260,5
fte's verwerkt. De realisatie valt lager uit, als gevolg van vacatures en
de bezetting van plaatsen voor uitgezonden personeel door lokaal personeel.
De salarissen van het uitgezonden personeel stegen in 1998 gemiddeld met 3,3
procent (zie ook de toelichting bij 06.01.01). In de raming is, conform voorgaande
jaren, het lokale niet-Nederlandse personeel buiten beschouwing gelaten. In
de realisatie zijn deze aantallen wel verwerkt. Dat geldt ook voor de lokale
personeelsleden van vakdepartementen waarvoor met ingang van 1 januari 1998
een structurele overheveling naar de begroting van Buitenlandse Zaken heeft
plaatsgevonden. In 1998 waren 534 Nederlandse lokale personeelsleden werkzaam
op de posten, waarvan 467 in dienst van BZ. Totaal zijn er 1692 lokale personeelsleden
werkzaam op de posten. De gemiddelde loonkosten voor lokaal personeel stegen
in 1998 met 15 procent, hetgeen een gevolg is van (wereldwijd) nieuw vastgestelde
arbeidsvoorwaarden voor lokaal personeel en hogere belastingafdrachten in
Nederland. Ramingskengetallen post-actief personeel (07.01.03)  Raming
1998Realisatie 1998 Gemiddelde bezetting in fte's (q)242196Gemiddelde kosten per fte (p)46 35155 133 Toegelicht
begrotingsbedrag (pxq) x 1 00011 21710 806In bovenstaande cijfers zijn alle wachtgeld- en uitkeringsregelingen verwerkt,
exclusief ontwikkelingssamenwerking. De vermelde aantallen zijn gebaseerd
op het aantal uitkeringsgerechtigden. In de prijscomponent zijn behalve de
verwachte kosten aan de uitkeringsgerechtigden ook de aan de Stichting Uitvoeringsinstelling
Sociale Zekerheid voor Overheid en Onderwijs (USZO) te betalen uitvoerings-
en apparaatskosten opgenomen. De volumecomponent is constant, aangezien wordt
aangenomen dat de instroom in de diverse regelingen zal worden gecompenseerd
door de uitstroom naar de diverse pensioenregelingen.Het gemiddelde aantal postactieven is gedaald met 19 procent, terwijl
de gemiddelde kosten per fte met 18 procent stegen, als gevolg van hogere
kosten van wachtgelders door uitkeringsmutaties en loonontwikkelingen, gekoppeld
aan de uitkeringsgelden. Ramingskengetallen materieel buitenland (07.01.04)  Raming
1998Realisatie 1998 Gemiddelde bezetting in fte's3 04612 947Gemiddelde kosten per fte (p)24 570 27 328Toegelicht begrotingsbedrag (pxq) x 1 00074 839 80 536Ad 1: exclusief Werving, Selectie en Opleiding (WSO)De hierboven weergegeven kengetallen hebben betrekking op de naar de posten
gedecentraliseerde budgetten voor onder andere onderhoud, beveiliging en de
exploitatie van kanselarijen, dienstwoningen en auto's. Voor de uitgaven ten
behoeve van bouwkundige projecten en voor de automatiseringsuitgaven zijn
aparte kengetallen opgesteld. Voorts is de raming voor 1998 bijgesteld ten
opzichte van de begroting 1998 vanwege het opnemen van lokaal personeel in
de bezettingscijfers over 1998. Hierdoor kan een beter beeld worden verkregen
van de gemiddelde kosten per fte. De in de begroting 1998 opgenomen ramingskengetallen
zijn destijds in het kader van een proefproject opgesteld (zie artikel 07.02).
De gemiddelde kostenstijging zijn o.a het gevolg van uitgedeelde prijsbijstellingen.
Daarnaast heeft een deel van deze kosten een vast karakter. VisumverleningOnderstaande tabel geeft inzicht in de gemiddelde uitvoeringskosten per
visumaanvraag. Deze kostprijs per visum wordt gerelateerd aan het aantal aangevraagde
visa. Uitgangspunt is het aantal aangevraagde en niet het aantal verleende
visa, omdat ook de beslissing tot het weigeren van een visum uitvoeringskosten
met zich meebrengt. Doelmatigheidskengetallen visumverlening (07.01.01)  Raming
1998Realisatie 1998 Aantallen aangevraagde visa (q)520 000447 286Gemiddelde uitvoeringskosten per aanvraag (p)42,4471,10Toegelicht begrotingsbedrag (pxq: NLG x 1000)22 06931 802De raming 1998 is gebaseerd op berekeningen uit 1996. Tijdens een proefproject
is toen voor het eerst een berekening gemaakt van de kostprijs per visumaanvraag.
Daarbij zijn de realisatiecijfers van 1996 als uitgangspunt genomen. De berekening
van de kostprijs is inmiddels aangepast en verbeterd. Op basis van realisatiecijfers
uit 1997 heeft dit geleid tot een nieuwe kostprijs van NLG 53,31. De
aanpassing verklaart voor een belangrijk deel het verschil tussen raming en
realisatie. In de begroting 1999 zijn de nieuwe ramingen gepresenteerd.Dankzij de daling van het aantal gerealiseerde visumaanvragen (72 714)
zijn de uitvoeringskosten per visumaanvraag gestegen. De vaste kosten (huisvesting,
materieel en afschrijving) drukken zwaar op de uitvoeringskosten per visumaanvraag.
Algemene prijsstijgingen in 1998 voor personeel, huisvesting en materieel
op posten en departement hebben hierop eveneens een opwaartse druk uitgeoefend.
De aanzienlijke afname van het aantal visumaanvragen in 1998 is een gevolg
van de economische crisis in Zuid-Oost Azië en de crisis in de voormalige
Sovjet-unie. Uitsplitsing formatie, bezetting en gemiddelde loonkostenIn onderstaande tabel wordt inzicht gegeven in de omvang en samenstelling van de in 1998 gerealiseerde personeelsvolume en gemiddelde
loonkosten ten behoeve van het personeel op de diplomatieke vertegenwoordigingen.
Deze worden vergeleken met die in 1997. Uitsplitsing bezetting en gemiddelde loonkosten 1997 en
1998 (x NLG 1 000)  Bezetting
(in fte's)Gemiddelde loonkosten  1997199819971998Uitgezonden personeel11 1401 191105109Themadeskundigen6864130134 Totaal uitgezonden1 2081 255106110Lokaal personeel21 6251 6924350ad 1: exclusief Werving, Selectie en Opleiding (WSO).ad 2: voor 1998 inclusief lokaal personeel vakdepartementen (maar exclusief
LNV en EZ).De formatie op de posten bedroeg 1 403,5 fte's bij ontwerpbegroting
1998 (exclusief lokaal personeel). In het kader van de asielproblematiek en
het lidmaatschap van de Veiligheidsraad is deze formatie uitgebreid tot 1417,5
fte's. De gemiddelde bezetting van het uitgezonden personeel bedroeg in 1998
1255 fte's. De posten kennen dus een aanzienlijk lagere bezettingsgraad dan
het departement, maar daar moet bij worden bedacht dat 53 formatieplaatsen
lokaal worden ingevuld. Indien daarmee rekening wordt gehouden komt de bezettingsgraad
voor de posten uit op 97 procent (exclusief personeel voor bijzondere opdrachten
en themadeskundigen).Voor het lokaal personeel is geen formatie vastgesteld. De delegatie brengt
met zich mee dat de posten binnen de eigen middelen zelf personeel kunnen
aanstellen. In lijn hiermee werd in 1997 ook geen centrale registratie bijgehouden,
zodat het voor dat jaar gepresenteerde cijfer voor het lokaal personeel indicatief
is. Het lokaal personeel kent een sterkte van 1,692 fte's (exclusief lokaal
personeel LNV en EZ), waarvan 53 op formatieplaatsen voor uitgezonden medewerkers.De stijging van het uitgezonden personeel in 1998 hangt samen met de uitbreiding
en versterking van het postennet, waartoe reeds was besloten in het kader
van de begroting 1998, en de asielproblematiek.De sterke stijging van de gemiddelde loonkosten voor het lokaal personeel
hangt samen met de invoering van de nieuwe rechtspositionele regels voor lokaal
personeel 1998, waarbij de salarissen voor het personeel op de posten op basis
van een wereldwijd loononderzoek opnieuw zijn vastgesteld en aanzienlijk hogere
belastingafdrachten in Nederland. Voor BZ namen de afdrachten in Nederland
toe van NLG 5,6 miljoen. in 1997 tot 11,8 miljoen. in 1998. Een element
dat tenslotte een rol speelt is dat belangrijke koersstijgingen in de tweede
helft van 1997 pas in 1998 volledig doorwerken. Gemiddelde buitenlandvergoedingOnderstaande tabel bevat enige informatie over de hoogte van de verschillende
vergoedingen. Onderscheid is gemaakt tussen de periodieke (maandelijkse) betalingen
aan het uitgezonden personeel en de overige vergoedingen. Tot de overige vergoedingen
behoren onder meer vergoedingen voor onderwijskosten (10,3 miljoen), kosten
jaarlijks verlof (5,8 miljoen), de kernstafvergoeding (6,8 miljoen) en overplaatsingkosten
(20 miljoen). Opleidingen, aanloopvoor-schotten en betalingen aan derden (o.a.
betalingen voor EZ-personeel op de posten) zijn buiten beschouwing gelaten. Vergoedingen in 1997 en 1998 (bedragen x NLG 1 000)  Totaal
vergoedingGemiddelde vergoeding  1997199819971998Periodieke vergoedingen77 40585 4326468Overige vergoedingen51 23851 3154241Totaal128 643136 747106109Per uitgezonden medewerker liggen de uitgaven voor de buitenland-vergoedingen
gemiddeld 1,9 procent boven het niveau van 1997. Voor de periodieke vergoedingen
is dat 6,3 procent. De hoogte van dit cijfer wordt veroorzaakt door koersontwikkelingen
in de tweede helft van 1997 die – als gevolg van de aanpassingssystematiek –
pas vanaf februari 1998 volledig doorwerken in de vergoedingen. Kosten post-actief personeelOnderstaande tabel geeft inzicht in de realisaties voor het post-actieve
personeel over de jaren 1997 en 1998. Gepresenteerd worden de gemiddelde aantallen
ontvangers en de daarbij behorende gemiddelde kosten. Uitsplitsing aantal en gemiddelde kosten post-actief personeel
(x NLG 1 000)  Realisatie
1997Realisatie 1998 CategorieAantalGem.kostenAantalGem.kosten Wachtgeld15753 00016058 442FLO-uitkering1843 0001740 823 Onderstand1813 0001913 842Totaal193 196 Misbruik en oneigenlijk gebruik problematiek wachtgeldenDe minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties is verantwoordelijk
voor de uitvoering van de uitkerings- en wachtgeldregelingen voor het Rijkspersoneel.
De feitelijke uitvoering vond ook in 1998 plaats door de USZO. De wachtgeldregelingen
zijn gevoelig voor misbruik en oneigenlijk gebruik, omdat voor de aspecten
arbeidsverleden en neveninkomsten gebruik gemaakt wordt van de gegevens van
de betrokkenen zelf. De USZO heeft hiervoor een controlebeleid ontwikkeld.De declaraties met betrekking tot de postactieven zijn als voorschot aan
USZO voldaan en in de extra-comptabele voorschottenadministratie opgenomen.
De definitieve vaststelling zal plaatsvinden op basis van jaarstukken van
USZO met de bijbehorende accountantsverklaring. Over 1997 zijn goedkeurende
accountantsverklaringen afgegeven. Artikel 07.02 Gebouwen buitenland Opbouw verplichtingen- en uitgavenramingen vanaf de stand
ontwerp-begroting (x NLG 1000)  Verplichtingen
1998Uitgaven1998 Stand ontwerp-begroting 199891 823101 4062e suppletore begroting 1998– 6 017– 6 017Mutatie– 5 218– 12 864Stand slotwet 199880 58882 525Dit artikel heeft betrekking op de materiële uitgaven voor de investeringen
ten behoeve van de Nederlandse vertegenwoordigingen in het buitenland. Onder
dit onderdeel vallen in hoofdlijnen twee soorten investeringen, te weten bouwkundige
projecten en inrichting. Tot bouwkundige projecten behoren groot onderhoud,
renovatie, nieuwbouw en koop. Tot bouw of koop wordt besloten indien dat in
meerjarig perspectief voordeliger is dan huur. Tot de inrichting behoren investeringen
die noodzakelijk zijn om de eigendomspanden (kantoren en woningen) in een
goede staat te houden, de aankoop van kantooren beveiligingsapparatuur, telefooncentrales,
dienstvoertuigen en inventarissen van kantoren en woningen. Verplichtingen en uitgavenDe uitgaven zijn in totaal NLG 18,9 miljoen lager uitgekomen. Dit
heeft voor het grootste deel te maken met vertraging van een aantal voorgenomen
nieuwbouw- en renovatieprojecten (NLG 24,8 miljoen). Wel zijn hiervoor
deels al verplichtingen aangegaan, zodat de onderschrijding van de verplichtingen
lager is. In 1998 zijn grond en onroerende goederen verkocht waarvan de opbrengsten
van NLG 3,3 miljoen zijn afgedragen aan Domeinen. Conform de middelenafspraak
is de uitgavenbegroting met deze opbrengsten verhoogd. Daarnaast is de uitgavenbegroting
met NLG 2,7 miljoen verhoogd in verband met prijsstijgingen en voorgenomen
vervangingen van dienstauto's. De uiteindelijke lagere realisatie van NLG 24
miljoen is het gevolg van vertragingen in diverse bouwkundige projecten. Hieraan
liggen diverse oorzaken aan ten grondslag, zoals de herziening van prioriteitsstelling
vanwege de efficiency-operatie, tussentijdse aanpassing van het programma
van eisen, langere doorlooptijd in aanbestedingsprocessen en een onvoorziene
uitbreiding van het beveiligingsprogramma. Kengetallen Ramingskengetallen bouwkundige projecten (x NLG 1000) Stichtingskosten
van de projecten (p)< 1 miljoen1–5
miljoen5–15 miljoen>15 miljoenTotaal Begroting
1998     Aantal projecten (q)37165058Toegelicht begrotingsbedrag (pxq)15 10032 20036 400083 700Realisatie 1998     Aantal projecten (q)294418394Toegelicht begrotingsbedrag (pxq)5 50019 20020 30019 40064 400Ten opzichte van de raming is het aantal projecten gestegen met 36. Dit
wordt verklaard door het feit dat de reeds geplande projecten weliswaar vertraging
opliepen, maar toch reeds tot uitgaven leidden (bv vooronderzoeken, voorlopige
ontwerpen e.d.) Aan de andere kant is de vraag naar assistentie door de Dienst
Gebouwen Buitenland bij huisvestingsproblemen nog steeds groeiend en wordt
getracht zo veel als mogelijk aan deze vraag te voldoen. Het gevolg hiervan
is wel dat meer projecten in behandeling worden genomen dan verwacht bij de
opstelling van de ramingscijfers. Overigens zij opgemerkt dat met name in
de categorie 5–15 miljoen het aantal projecten (ook in de toekomst)
naar verwachting toeneemt. Dit laatste wordt nu ook in de realisatie bevestigd;
18 ten opzichte van 5 projecten. Ook is een verschuiving merkbaar van het
aantal projecten van kleiner dan NLG 1 miljoen naar de categorie NLG 1–5
miljoen. In 1998 zijn onder andere bij de volgende projecten vertragingen
in de uitvoering opgetreden: Abuja, Accra, Athene, Beirut, Berlijn, Dar Es
Salaam, Dublin, Guatemala, Istanbul, Maputo, Moskou, New Delhi, Ottawa, Rome,
Santiago de Chile en Washington. Artikel 07.03 Staatsbezoeken en roulerende voorzitterschappen Opbouw verplichtingen- en uitgavenramingen vanaf de stand
ontwerp-begroting (x NLG 1000)  Verplichtingen
1998Uitgaven1998 Stand ontwerp-begroting 19987 0607 0601e suppletore begroting 19981 9001 9002e suppletore begroting 1998– 10560Mutatie– 547– 563 Stand
slotwet 19988 3088 457Via dit artikel worden de kosten van staatsbezoeken en conferenties gefinancierd.
De kosten, gemoeid met staatsbezoeken behelzen alle uitgaven die betrekking
hebben op inkomende en uitgaande bezoeken van leden van het Koninklijk Huis,
staatshoofden, minister-presidenten en hun delegaties, die het openbaar belang
dienen. Het artikelonderdeel conferenties betreft de huur van conferentiecentra,
en personele en logistieke uitgaven. Verplichtingen en uitgavenHet artikel is per saldo met NLG 1,4 miljoen verhoogd. Er zijn met
name extra middelen toegevoegd aan het conferentiebudget ten behoeve van de
internationale conferentie «Bridging Gaps in Financing Infrastructure»
(NLG 1,9 miljoen).De uiteindelijke realisatie op het onderdeel «Staatsbezoeken»
is NLG 0,7 miljoen hoger door het in een eerder stadium indienen van
declaraties door het Hof en de Rijksvoorlichtingsdienst van het ministerie
van Algemene Zaken.Het conferentiebudget liet uiteindelijk een onderuitputting zien van NLG 1,2
miljoen door meevallende uitgaven voor de grote conferenties «Bridging
Gaps», het Eeuwfeest, het seminar Raad van Europa/OVSE en de Cultuurgoederenconferentie,
door geringere belangstelling vanuit de media en/of kleinere delegaties. De onderverdeling naar artikelonderdelen van de verplichtingen
en uitgaven (x NLG 1 000) OnderdeelVerplichtingen
1998Uitgaven1998 1. Staatsbezoeken4 0074 0072. Bevordering goed nabuurschap204353 3.
Conferenties4 0974 097 Totaal8 3088 457Artikel 07.04 Indexering lonen en prijzen HGIS en nader
te verdelen middelen Opbouw uitgavenramingen vanaf de stand ontwerp-begroting
(x NLG 1000)  Uitgaven
1998 Stand ontwerp-begroting 199874 479 1e
suppletore begroting 1998– 28 973 2e
suppletore begroting 1998– 45 506 Mutatie–Stand slotwet 19980Dit artikel bevat een voorziening die bestemd is voor de budgettaire dekking
van loon- en prijsontwikkelingen en onvoorziene uitgaven binnen de Homogene
Groep Internationale Samenwerking (HGIS). Naar analogie van de systematiek
voor de reguliere loon- en prijsbijstelling worden de noodzakelijke overboekingen
naar de verschillende (bij de HGIS betrokken) begrotingen bij suppletore begroting
geregeld. Verplichtingen en uitgavenDe omvang bedroeg aan het begin van 1998 een kleine NLG 75 miljoen.
Gedurende het jaar nam de voorziening in geringe mate af als gevolg van macro-bijstellingen
(NLG 8 miljoen). Daar stond een substantiële toename als gevolg
van een bijstelling van de EU-toerekening (NLG 39 miljoen) en verwerking
van de eindejaarsmarge (NLG 37 miljoen) tegenover. In verband met loonen
prijsstijgingen, wisselkoersontwikkelingen, contributiestijgingen en dergelijke
werd in totaal NLG 85 miljoen overgeboekt naar artikelen van de bij de
HGIS betrokken ministeries. Ten tijde van de afronding van de opstelling van
de Najaarsnota resteerde nog NLG 67 miljoen op dit artikel. Deze onbestede
reserve werd bij tweede suppletore begroting teruggebracht tot nul. Artikel 07.05 Adviesraad Opbouw verplichtingen- en uitgavenramingen vanaf de stand
ontwerp-begroting (x NLG 1000)  Verplichtingen
1998Uitgaven1998 Stand ontwerp-begroting 19981 0861 0862e suppletore begroting 1998– 266– 266Mutatie– 391– 255 Stand
slotwet 1998429565De oude adviescolleges voor het buitenlands beleid zijn per 1 januari
1997 opgeheven. De adviestaak ten behoeve van het buitenlands beleid is overgenomen
door de nieuwe Adviesraad Internationale Vraagstukken (AIV). Verplichtingen en uitgavenDe verlaging van de uitgaven heeft twee oorzaken. In de eerste plaats
was 1998 het eerste jaar dat de Adviesraad Internationale Vraagstukken formeel
functioneerde. De activiteiten hebben zich in dat jaar nog niet ten volle
ontplooid. In de tweede plaats is de uitputting van het budget van de Adviesraad
afhankelijk van adviesaanvragen door bewindslieden. De Commissie voor Vrede
en Veiligheid heeft na het afronden van een advies begin 1998 tot oktober
geen nieuwe adviesaanvragen ontvangen. In 1998 uitgebrachte adviezen:1. «Conventionele wapenbeheersing: dringende noodzaak, beperkte
mogelijkheden» (april 1998);2. «De doodstraf en de rechten van de mens – Recente ontwikkelingen»
(april 1998);3. «Universaliteit van de rechten van de mens en culturele verscheidenheid»
(juni 1998);4. «Europa inclusief II» (november 1998);5. «Humanitaire hulp: naar een nieuwe begrenzing» (november
1998);6. «Commentaar op de criteria voor structurele bilaterale hulp»
(november 1998).In 1998 heeft de AIV de volgende adviesaanvragen in behandeling gekregen:1. Adviesaanvraag «Turkije» (8 juli 1998; geplande afronding
eind mei/begin juni 1999).2. Adviesaanvraag inzake het functioneren van de VN-Mensenrechtencommissie
(29 oktober 1998; geplande afronding juli 1999);3. Verzoek om commentaar op de brief van de minister voor Ontwikkelingssamenwerking
aan de Tweede Kamer over de beleidsvoornemens inzake de toepassing van criteria
op het vlak van stucturele bilaterale hulp (10 november 1998; afgerond eind
november 1998, zie boven punt 6.);4. Adviesaanvraag inzake de internationale veiligheidssituatie en de gevolgen
daarvan voor het Nederlandse defensiebeleid en voor de wijze waarop de krijgsmacht
haar taken gestalte geeft (18 november 1998; geplande afronding eind mei/begin
juni 1999). Beleidsveld 08 Europese Unie Artikel 08.01 Vierde eigen middel Opbouw uitgavenramingen vanaf de stand ontwerp-begroting
(x NLG 1000)  Uitgaven
1998 Stand ontwerp-begroting 19983 794 0001e suppletore begroting 1998– 429 0002e suppletore begroting 1998170 000 Mutatie40 724Stand slotwet 19983 575 724Het vierde eigen middel heeft een aanvullend karakter en fungeert als
sluitpost van de inkomstenkant van de EU-begroting. De hoogte van het vierde
eigen middel is derhalve direct gerelateerd aan de hoogte van de drie overige
eigen middelen van de EU-begroting. De ramingen zijn gebaseerd op de systematiek
van het huidige Eigen Middelenbesluit en impliceren ten opzichte van het vorige
Eigen Middelenbesluit een verschuiving van BTW- naar BNP-afdrachten door de
lidstaten. Het artikel maakt geen deel uit van de HGIS. UitgavenDe afdracht aan de Europese Unie is per saldo met NLG 219 miljoen
meegevallen ten opzichte van de raming. De belangrijkste oorzaken voor de
lagere afdracht is de definitieve vaststelling van de EU-begroting 1998 (waarbij
de uitgavenraming neerwaarts is bijgesteld), lagere Nederlandse BNP-groei
en een lagere aanspraak op de monetaire reserve in 1998. Artikel 08.02 Europees Ontwikkelingsfonds Opbouw verplichtingen- en uitgavenramingen vanaf de stand
ontwerp-begroting (x NLG 1000)  Verplichtingen
1998Uitgaven1998 Stand ontwerp-begroting 19980313 3001e suppletore begroting 1998–-2 5002e suppletore begroting 1998–-– 31 183Mutatie–-1 833 Stand slotwet
19980286 450Vanuit het Europees Ontwikkeling Fonds worden projecten en programma's
gefinancierd in het kader van de Lomé-overeenkomst. Het verdrag is
een samenwerkingsovereenkomst tussen de Europese Unie en eenenzeventig landen
in Afrika, het Caribisch gebied en de Stille Oceaan (ACS-landen). UitgavenDe hoogte van jaarlijkse bijdrage van de lidstaten aan het Europees Ontwikkelings
fonds wordt elk jaar in december, op voorstel van de Europese Commissie vastgesteld
door de Raad. In december 1997 werd de Nederlandse bijdrage vastgesteld
op NLG 341 miljoen. Uiteindelijk heeft de Commissie in 1998 een bedrag
afgeroepen van NLG 286 miljoen.De substantiële neerwaartse bijstelling werd gedeeltelijk veroorzaakt
door het feit dat de overeenkomst in het kader van Lomé IV bis pas
op 1 juni 1998 in werking trad door de late ratificatie door een aantal lidstaten.
De Europese Commissie had verwacht dat dit eerder zou gebeuren. Hierdoor konden
de programma's en projecten die onder de achtste middelenaanvulling (EOF VIII)
vallen, niet worden voorgelegd aan het EOF-comité.Daarnaast is de uiteindelijke realisatie lager dan verwacht vanwege het
feit dat de Europese Commissie te optimistisch geraamd heeft. Gedeeltelijk
worden deze hoge ramingen veroorzaakt door het feit dat vanwege onvoorziene
omstandigheden projecten of programma's niet konden doorgaan vanwege de situatie
in een bepaald land. Voorbeelden hiervan zijn Ethiopië en Eritrea, landen
waar de hulp weliswaar niet formeel is opgeschort, maar waar de Europese Commissie
in 1998 vanwege de oorlogssituatie geen nieuwe projecten heeft opgestart.
Naast dergelijke onvoorziene omstandigheden, moet worden opgemerkt dat bij
het Europees Ontwikkelingsfonds sprake is van een structurele onderuitputting.
Nederland heeft er bij de Europese Commissie menigmaal op aangedrongen dat
de ramingen een realistischer gehalte moeten gaan krijgen, en zal hier op
blijven hameren. Beleidsveld 09 Veiligheid, mensenrechten, conflictbeheersing
en democratisering Artikel 09.01 Veiligheidsbeleid Opbouw verplichtingen- en uitgavenramingen vanaf de stand
ontwerp-begroting (x NLG 1000)  Verplichtingen
1998Uitgaven1998 Stand ontwerp-begroting 199820 12820 2031e suppletore begroting 1998– 1 278– 1 3522e suppletore begroting 1998– 898– 898Mutatie– 5 001– 5 494Stand slotwet 199812 95112 459Op dit artikel worden uitgaven weergegeven die betrekking hebben op initiatieven
voor vrede en veiligheid. Het artikel omvat het Programma Ondersteuning Buitenlands
Beleid (POBB) en een aantal kleinere bijdragen en contributies (zoals het
Joegoslavië Tribunaal). Er hebben in 1998 15 projecten op het gebied
van vrede, veiligheid, conflictpreventie (waaronder 10 seminars, cursussen
e.d.) plaatsgevonden, naast de financiering van activiteiten die bijdragen
aan een intensivering van de betrekkingen met de kandidaat-lidstaten EU/NAVO.
Verder werden in 1998 3 projecten gestart op het gebied van internationale
juridische en justitiële samenwerking, 2 milieu-projecten, 3 detacheringen
van Nederlanders bij internationale organisaties en 3 exploitatiesubsidies. Verplichtingen en uitgavenHet artikel is in totaal met NLG 7,7 miljoen verlaagd. Deze forse
verlaging heeft enerzijds te maken met een aantal overboekingen. De belangrijkste
zijn de verlaging met NLG 0,95 miljoen ten behoeve van de conferentie
«Bridging Gaps in Financing Infrastructure» (overboeking naar
artikel 07.03) en de overboeking van NLG 0,95 miljoen naar de begroting
van de Rijksgebouwendienst ten behoeve van de bouw van de tweede
zittingszaal van het Joegoslavië Tribunaal. Anderszijds is er voor het
eerst sprake van een forse onderuitputting van het POBB (bijna NLG 5
miljoen). Dit is met name veroorzaakt doordat het niet mogelijk is gebleken
om in 1998 te starten met een tweetal POBB-projecten inzake de ontmanteling
van nucleaire en de vernietiging van chemische wapens in de Russische Federatie.
Het laatstgenoemde verdrag is in december ondertekend door de minister van
Buitenlandse Zaken en zijn Russische collega. De reservering voor de nucleaire
wapens is in 1998 gehandhaafd, omdat er hoop was op spoedige ondertekening.
Uitvoering van deze meerjarige projecten zal naar verwachting starten in 1999. De onderverdeling naar artikelonderdelen van de verplichtingen
en uitgaven (x NLG 1000) OnderdeelVerplichtingen
1998Uitgaven1998 1. POBB11 04510 7812. Overige uitgaven1 9061 678 Totaal12 95112 459Artikel 09.02 Contributies Opbouw uitgavenramingen vanaf de stand ontwerp-begroting
(x NLG 1000)  Uitgaven
1998 Stand ontwerp-begroting 199817 494 1e
suppletore begroting 1998763 Mutatie– 685Stand slotwet 199817 572Dit artikel bestaat uit contributies aan de Noordatlantische Raad (NAVO),
de West-Europese Unie (WEU), de Organisatie voor Veiligheid en Samenwerking
in Europa (OVSE, de Organisatie voor het Verbod op Chemische Wapens (OPCW)
en de Verdragsorganisatie van het Alomvattend Kernstopverdrag (CTBTO). De
realisatie wijkt nauwelijks af van de geraamde contributies. Bij dit begrotingsartikel
geldt dat verplichtingen gelijk zijn aan de uitgaven. UitgavenDe belangrijkste wijziging is de ophoging van de bijdrage aan het Alomvattend
Kernstop-verdrag (CTBTO) van NLG 0,2 miljoen als gevolg van de goedkeuring
van een hogere CTBTO-begroting en wisselkoersmutaties. De onderverdeling naar artikelonderdelen van de uitgaven
(x NLG 1000) OnderdeelUitgaven  ontwerp
begrotingmutatieslotwet 1. NAVO8 640– 3768 2642. WEU2 702– 622 640 3.
OVSE2 2001382 338 4. OPCW2 2521572 4095. CTBTO1 7002211 921 Totaal17 4947817 572Artikel 09.03 Mensenrechten en conflictbeheersing, democratisering
en goed bestuur Opbouw verplichtingen- en uitgavenramingen vanaf de stand
ontwerp-begroting (x NLG 1000)  Verplichtingen
1998Uitgaven1998 Stand ontwerp-begroting 199856 75057 0002e suppletore begroting 19987 6662 842Mutatie– 1 817– 288Stand slotwet 199862 59959 554Met dit artikel worden zowel bilaterale als multilaterale programma's
en projecten met betrekking tot mensenrechten en de bevordering van een democratische
samenleving gefinancierd. Het programma is deels centraal en deels gedelegeerd
naar de posten. UitgavenDe overschrijding van het uitgavenbudget werd veroorzaakt door het aangaan
van een verplichting ten behoeve van de Stichting Nieuw Zuid Afrika voor Mozambique
en Zuid Afrika. Het ging om meerjarige verplichting met een kasbeslag in 1998
van NLG 2 miljoen gulden. Daarnaast is het afgelopen jaar een verschuiving
te zien geweest van gedelegeerde naar centrale fondsen vanwege het feit dat
programma's op de posten vertraging opliepen doordat in de praktijk activiteiten
op het gebied van goed bestuur en democratiseringsprocessen vaak vertraagd
worden. VerplichtingenDe verplichting die in 1998 is aangegaan voor de Stichting Nieuw Zuid
Afrika betreft een meerjarige verplichting waarvoor het verplichtingenbudget
een ophoging behoefde. Artikel 09.04 Noodhulp Opbouw verplichtingen- en uitgavenramingen vanaf de stand
ontwerp-begroting (x NLG 1000)  Verplichtingen
1998Uitgaven1998 Stand ontwerp-begroting 1998410 000410 0002e suppletore begroting 1998– 28 144–Mutatie71 45735 034 Stand slotwet
1998453 313445 034Multilaterale en bilaterale projecten op het vlak van humanitaire hulp,
crisisbeheersing en wederopbouw in crisislanden (ook ten behoeve van niet-DAC
landen) worden met dit artikel gefinancierd. UitgavenIn verband met de schade veroorzaakt door de orkaan Mitch heeft Midden
Amerika eind 1998 NLG 20 miljoen ontvangen als bijdrage voor de wederopbouw
in de meest getroffen landen, NLG 15 miljoen is daarvan reeds gemeld
bij decemberbrief. Het programma kent daarnaast nog een additionele overschrijding
van NLG 15 miljoen als gevolg van de verslechterde situatie in Angola;
het gedelegeerde programma in dat land is vertraagd, maar de noodhulpuitgaven
zijn met NLG 10 miljoen gestegen. Om de acute begrotingsproblemen van
de republiek Srpska op korte termijn op te lossen heeft de gematigde regering
van de republiek extra steun (NLG 5 miljoen) ontvangen. VerplichtingenDe verplichtingen die voor noodhulp worden aangegaan worden voor het grootste
deel in hetzelfde jaar uitgegeven. De verlaging bij najaarsnota werd veroorzaakt
door het feit dat in 1997 in tegenstelling tot andere jaren een aantal verplichtingen
is aangegaan die in 1998 tot uitgaven leidden. De verplichtingenoverschrijding
heeft deels te maken met de extra noodhulpuitgaven (NLG 35 miljoen) en
deels met verplichtingen die pas in 1999 tot uitgaven zullen leiden (NLG 37
miljoen). De onderverdeling naar artikelonderdelen van de verplichtingen
en uitgaven (x NLG 1000) Onderdeel VerplichtingenUitgaven  ontwerp begrotingmutatieslotwetontwerp
begrotingmutatieslotwet 01Noodhulp ODA400 00043 281443 281400 00034 936434 93602 Noodhulp non-ODA10 0003210 03210 0009810 098 Totaal410 00043 313453 313410 00035 034445 034Artikel 09.05 VN-vluchtelingenprogramma's Opbouw verplichtingen- en uitgavenramingen vanaf de stand
ontwerp-begroting (x NLG 1000)  Verplichtingen
1998Uitgaven1998 Stand ontwerp-begroting 199858 50058 500Stand 2e suppletore begroting 1998–2 500Mutatie485485 Stand slotwet 199858 98561 485UitgavenDit artikel bevat de vrijwillige bijdrage aan het Hoge Commissariaat voor
Vluchtelingen van de Verenigde Naties (UNHCR) en de vrijwillige bijdragen
aan de United Nations Relief and Works Agency for Palestine Refugees in the
Near East (UNWRA).De overschrijding werd veroorzaakt door het feit dat de laatste termijn
van de bijdrage aan de organisatie voor hulp aan Palestijnse vluchtelingen
in 1997 per abuis niet in 1997 is overgemaakt. Dit bedrag is ten laste gekomen
van 1998. De onderverdeling naar artikelonderdelen van de verplichtingen
en uitgaven (x NLG 1000) Onderdeel VerplichtingenUitgaven  ontwerp begrotingmutatieslotwetontwerp
begrotingmutatieslotwet 01Bijdrage UNHCR47 50048547 98547 50048547 98502 Bijdrage UNWRA11 000–11 00011 0002 50013 500 Totaal58 50048558 98558 5002 98561 485Beleidsveld 12 Milieu Artikel 12.01 Milieubeleid in ontwikkelingslanden Opbouw verplichtingen- en uitgavenramingen vanaf de stand
ontwerp-begroting (x NLG 1000)  Verplichtingen
1998Uitgaven1998 Stand ontwerp-begroting 1998340 006338 3602e suppletore begroting 1998– 119 132– 25 365Mutatie196 561– 6 353 Stand
slotwet 1998417 435306 642Op dit artikel worden de landenprogramma's met betrekking tot het milieubeleid
in ontwikkelingslanden, de bijdrage aan de Global Environment Facility (GEF)
en de bijdrage aan het VN-milieufonds (UNEP) gefinancierd. Het landenprogramma
is voor een groot deel gedelegeerd aan de ambassades UitgavenDe onderschrijding van de uitgaven is een saldo van enkele verhogingen
en een groot aantal verlagingen van landenprogramma's. De redenen voor deze
onderuitputting zijn divers, maar genoemd kan worden dat in het noordoosten
van India de voorbereiding van milieu-activiteiten is stopgezet vanwege politieke
problemen (rebellen). Een ander voorbeeld is dat bij een aantal posten een
zwakke institutionele basis van de lokale counterpart heeft geleid tot een
vertraging van activiteiten. Daarnaast is een gebrekkige donorcoördinatie
bij een aantal ambassades reden geweest voor een onderschrijding van het milieu-budget.
Ook heeft een beperkt aantal ambassades een tijdelijke temporisering van het
aangaan van nieuwe committeringen opgelegd gekregen om zodoende capaciteit
vrij te maken voor de verbetering van het financieel beheer op de post. Hoewel
bij decemberbrief werd gemeld dat ten opzichte van de tweede wijzigingswet
een verhoging van het uitgavenbudget werd verwacht is gebleken dat door bovengenoemde
redenen de uiteindelijke realisatie toch lager uitkwam. VerplichtingenDe uiteindelijke overschrijding van het verplichtingenbudget is voor een
groot deel veroorzaakt door de verplichte meerjarige middelenaanvulling voor
het GEF (NLG 151 miljoen). Het betreft een verplichting voor de periode
van 1998 tot en met 2002. Bij de opstelling van de begroting is hier geen
rekening mee gehouden. Daarnaast zijn extra nieuwe verplichtingen aangegaan
die pas in latere jaren tot uitgaven leiden. Omdat in eerdere jaren aangegane
verplichtingen leiden tot een hoger kasbeslag in 1998 en volgende jaren dan
aanvankelijk geraamd, werd het verplichtingenbudget bij najaarsnota neerwaarts
bijgesteld. De onderverdeling naar artikelonderdelen van de verplichtingen
en uitgaven (x NLG 1000) Onderdeel VerplichtingenUitgaven  ontwerp begrotingmutatieslotwetontwerp
begrotingmutatieslotwet 01Landenprogramma's mbt milieu336 646– 73 951262 695325 000– 40 992284 00802.01Bijdrage GEF–-151 340151 34010 0009 23419 23402.02 Bijdrage UNEP3 360403 4003 360403 400 Totaal340 00677 429417 435338 360– 31 718306 642Artikel 12.03 Natuur en milieu Educatie Opbouw verplichtingen- en uitgavenramingen vanaf de stand
ontwerp-begroting (x NLG 1000)  Verplichtingen
1998Uitgaven1998 Stand ontwerp-begroting 199802 000Mutatie–– Stand slotwet 199802 000Beleidsveld 13 Maatschappelijke ontwikkeling Artikel 13.04 Ambassade Projecten Programma Opbouw verplichtingen- en uitgavenramingen vanaf de stand
ontwerp-begroting (x NLG 1000)  Verplichtingen
1998Uitgaven1998 Stand ontwerp-begroting 199820 00020 0002e suppletore begroting 1998– 979– 979Mutatie136– 1 670 Stand
slotwet 199819 15717 351Het Ambassade Projecten Programma is volledig gedelegeerd aan ambassades
en geeft posten de mogelijkheid om op flexibele wijze financiële steun
te geven aan initiatieven van lokale groepen en maatschappelijke organisaties. UitgavenHet programma kent een onderschrijding van het budget met NLG 1,7
miljoen, waarvan reeds NLG 0,4 miljoen is gemeld bij decemberbrief. Aangezien
het programma is gedelegeerd aan de ambassades is de onderschrijding een resultante
van over- en onderschrijdingen op meerdere posten. Voorbeelden van onderschrijdingen
zijn:Abidjan en Addis Abeba:Het aantal aanvragen is gelijk gebleven, echter het gemiddelde bedrag
per aanvraag nam af (onderschrijding van NLG 0,15 miljoen).Cairo:Communicatie met uitvoerende organisaties buiten Cairo verloopt moeizaam.
Om te voorkomen dat het merendeel van de APP-activiteiten in de hoofdstad
zelf plaatsvindt moest relatief veel inspanning worden geleverd om goede activiteiten
buiten Cairo te vinden. Dit leidde tot een onderschrijding van (NLG 0,1
miljoen).Pretoria:Gebrek aan kwalitatief goede voorstellen uit Lesotho en Swaziland resulteerde
in een onderschrijding van het budget van Pretoria van NLG 0,1 miljoen.Maputo en Manilla:Beide posten ontvingen voldoende voorstellen om het verplichtingenbudget
uit te putten, echter deze verplichtingen leiden voor een deel pas volgend
jaar tot uitgaven. De onderschrijding voor beide posten bedraagt NLG 0,2
miljoen. KengetallenOnderstaande tabellen geven inzicht in de aantallen landen met App-fondsen,
de gemiddelde omvang van de App-fondsen en het totaalbedrag van het programma,
gesplitst naar regio.  begroting 1998  TotaalAfrika/Midden
OostenAzië/ OceaniëLatijns AmerikaOverig aantal
landen met App-fonds13060263212 gemiddelde
omvang App-fonds15415811021080 begroting
199820 0009 4602 8646 716960 realisatie 1998  TotaalAfrika/Midden
OostenAzië/ OceaniëLatijns AmerikaOverig aantal
landen met App-fonds13060263212 gemiddelde
omvang App-fonds1331378418880 uitgaven
199817 3518 1902 1846 017960Artikel 13.05 Medefinanciering van projecten van particuliere
organisaties Opbouw verplichtingen- en uitgavenramingen vanaf de stand
ontwerp-begroting (x NLG 1000)  Verplichtingen
1998Uitgaven1998 Stand ontwerp-begroting 1998727 000682 500Nota van Wijziging1 0001 000 1e
suppletore begroting 1998–-– 5 500 2e
suppletore begroting 1998– 4 7003 500 Mutatie– 4171Stand slotwet 1998722 883681 501Op dit artikel worden de programma's gefinancierd in het kader van de
medefinancieringsovereenkomsten. De medefinancieringsorganisaties beogen een
bijdrage te leveren aan structurele armoedebestrijding, dat wil zeggen het
duurzaam verbeteren van de positie van arme groepen en individuen in ontwikkelingslanden. UitgavenDe bijdrage aan het medefinancieringsprogramma is gekoppeld aan de omvang
van het bruto nationaal product. Voor 1998 bedroeg de grondslag 9,75% van
0,8% van het BNP. Bij voorjaarsnota is het BNP bijgesteld naar NLG 754,050
miljard, hetgeen betekende dat het uitgavenbudget verlaagd werd met NLG 5,5
miljoen. Bij miljoenennota 1999 is de BNP-raming voor 1998 aangepast tot NLG 758,650
miljard. De bijdrage voor de MFO's kwam hiermee op NLG 591,7 miljoen,
hetgeen een opwaartse bijstelling betekende van NLG 3,5 miljoen. Dit
is bij tweede wijzigingswet gemeld. VerplichtingenOmdat bij miljoenennota 1999 is voorzien dat het BNP lager uitvalt zal
de verplichting voor het medefinancieringsprogramma, die in 1998 wordt aangegaan, lager zijn dan voorzien. Om die reden is bij tweede wijzigingswet
het verplichtingenbudget met NLG 4,7 miljoen verlaagd. De onderverdeling naar artikelonderdelen van de verplichtingen
en uitgaven (x NLG 1000) Onderdeel VerplichtingenUitgaven  ontwerp begrotingmutatieslotwetontwerp
begrotingmutatieslotwet 01Medefinancieringsprogramma
(MFP)637 200 – 4 200633 000593 700 – 1 999591 70102 Prog Voedselzekerheid en Voedingsverbetering (VPO)30 000 –30 00030 000 –30 00003 Prog Personele Samenwerking met Ontw. landen (PSO)36 800 –36 80036 800 –36 80004Vakbondsmedefinancieringsprog (VMP)24 0001– 91723 08323 0001–23 000 Totaal728 000 – 5 117722 883683 500 – 1 999681 5011 Stand ontwerpbegroting is inclusief Nota van Wijziging.Kengetallen medefinancieringsprogramma (x NLG 1000)  realisatie
1997begroting1998verm. beloop 1998 Grondslag
m.i.v. 1997 Netto-ODA tot maximaal 0,8% BNP
x NLG mlrd714,45761,20758,65 0,8%
BNP x NLG mlrd5,715 606,089 606,069 20 Bijdrage
1997: 9,50% van 0,8% BNP543 000  Bijdrage
1998: 9,75% van 0,8% BNP 593 700 Bijdrage 1998:
9,75% van 0,8% BNP  591 700Bovenstaande kengetallen geven inzicht in de wijze waarop de medefinancieringsorganisaties
gefinancierd worden. Artikel 13.06 Nederlandse ontwikkelingsorganisatie (SNV) Opbouw verplichtingen- en uitgavenramingen vanaf de stand
ontwerp-begroting (x NLG 1000)  Verplichtingen
1998Uitgaven1998 Stand ontwerp-begroting 1998115 185115 1851e suppletore begroting 1998– 115 1851 8502e suppletore begroting 1998129 9631 534Mutatie4 4161 000 Stand slotwet
1998134 379119 569De kerncompetentie van SNV is en blijft technische assistentie. SNV werkt
samen met een kleine driehonderd partner-organisaties in 29 landen, waarvan
het merendeel NGO's. In deze samenwerking speelt SNV enerzijds een intermediaire
rol tussen NGO's en overheid en anderzijds een rol van stimulator van netwerken. UitgavenIn het afgelopen jaar is het uitgavenbudget zowel bij eerste als tweede
wijzigingswet verhoogd als gevolg van de oorlogssituatie in Guinee Bissau,
waardoor het SNV-programma tijdelijk is stopgezet en de Nederlandse deskundigen
moesten worden geëvacueerd. Daarnaast is het budget verhoogd ten behoeve
van het project «ervaringsplaatsen». De overschrijding op de uitgaven
bij slotwet wordt veroorzaakt door de service-overeenkomst met SNV Bhutan
en Nepal die in 1998 is aangegaan. VerplichtingenBij eerste wijzigingswet is het verplichtingenbudget naar beneden bijgesteld
aangezien de verplichting voor het SNV-programma 1998 reeds in 1997 was aangegaan.
Bij deze mutatie is per abuis geen rekening gehouden met het feit dat in 1998
de verplichting (NLG 126,6 miljoen) voor 1999 moest worden aangegaan.
Dit is bij tweede suppletore begroting weer gecorrigeerd door verhoging van
de verplichtingenraming. Daarnaast moest in 1998 de verplichting voor wachtgelden
SNV (NLG 7,8 miljoen) worden aangegaan. Daarvan is NLG 3,4 miljoen
bij tweede wijzigingswet gemeld en NLG 4,4 miljoen bij slotwet. Kengetallen SNV-programma (x NLG 1000)  Begroting
1998 MensjaarKosten/jaarTotaalNederlandse contractanten49012058 826 Lokale
contractanten250409 003     Subtotaal740 67 829Personeelsbegeleiding/selectie  3 411 Doorberekening
diverse kosten  – Lokale exploitatiekosten  10 832    Totale kosten uitzendingen  14 243Programma-ondersteuning  17 372 Algemene
kosten  7 941 T.l.v. financieringssaldo  pm    Subtotaal  25 313Wachtgelden  7 800Totaal  115 185 Realisatie 1998 MensjaarKosten/jaarTotaal Nederlandse
contractanten440137,760 605 Lokale contractanten22545,910 331    Subtotaal665 70 936Personeelsbegeleiding/selectie  4 312Doorberekening diverse kosten  – Lokale
exploitatiekosten  10 853     Totale kosten
uitzendingen  15 165Programma-ondersteuning  14 797Algemene kosten  1 776 Harde verplichtingen  2 500Evacuatie Guinee Bissau  485 UNV-programma  4 913T.l.v. financieringssaldo  747     Subtotaal  25 218Wachtgelden  8 250 Totaal  119 569Wachtgelden SNV  realisatie
1997begroting 1998realisatie 1998 Aantallen post-actieven
(q)220252188 Gemiddelde kosten (p)32 54130 95243 880begrotingsbedrag (pxq); x 10007 1597 8008 250ToelichtingDoor de reorganisatie van SNV, die in 1998 zijn beslag heeft gekregen,
is er ook een nieuw rekeningschema in gebruik genomen. Consequentie daarvan
is dat de kosten duidelijker zijn benoemd waardoor een verschuiving heeft
plaatsgevonden van de post voor algemene kosten naar de kosten voor personele
begeleiding en selectie.In 1995 is het salarissysteem van SNV herzien en werden hogere salarissen
uitbetaald. Vanwege het feit dat het aantal personen dat op basis van het
herziene hogere salarisniveau wachtgeld krijgt toeneemt worden nu de effecten
op de kosten voor wachtgelden zichtbaar. Naar verwachting zal de stijging
van deze kosten zich nog de komende drie jaar voortzetten. Artikel 13.07 Gemeente-initiatieven en Kleine Plaatselijke
Activiteiten Opbouw verplichtingen- en uitgavenramingen vanaf de stand
ontwerp-begroting (x NLG 1000)  Verplichtingen
1998Uitgaven1998 Stand ontwerp-begroting 199812 00012 0002e suppletore begroting 1998750750 Mutatie250– 750Stand slotwet 199813 00012 000Het programma gemeente-initiatieven richt zich op het versterken van het
lokaal bestuur in ontwikkelingslanden door middel van samenwerkingsverbanden
met Nederlandse gemeenten. De Vereniging Nederlandse Gemeenten voert dit programma
uit. Het Programma Kleine Plaatselijke Activiteiten richt zich op lokale en
regionale Nederlandse organisaties die fondsen inzamelen voor kleinschalige
projecten in ontwikkelings- of transitielanden. Uitgaven en verplichtingenVoor het programma Gemeente-initiatieven en Kleine Plaatselijke Activiteiten
is zowel het verplichting- als uitgavenbudget bij tweede wijzigingswet naar
boven bijgesteld met NLG 0,75 miljoen. Dit om gevolg te geven aan de
motie Dijksma cs. om het programma in de huidige contractperiode stapsgewijs
te verhogen. Bij de realisatie bleek dat de ophoging te laat in het jaar werd
toegezegd, waardoor de VNG wel in staat bleek om extra verplichtingen aan
te gaan, maar niet meer in staat om de uitgaven te realiseren. Artikel 13.08 Landenprogramma's met betrekking tot sociale
ontwikkeling Opbouw verplichtingen- en uitgavenramingen vanaf de stand
ontwerp-begroting (x NLG 1000)  Verplichtingen
1998Uitgaven1998 Stand ontwerp-begroting 1998400 000411 500Amendement Van der Stoel c.s. – 10 000– 10 0001e suppletore begroting–-– 4 9832e suppletore begroting 1998– 91 591– 22 846Mutatie24 323– 17 894 Stand
slotwet 1998322 732355 777Op dit artikel worden de programma's met betrekking tot sociale ontwikkeling
in ontwikkelingslanden gefinancierd. Dit programma is grotendeels gedelegeerd
aan de ambassades. UitgavenDe onderschrijding van de uitgaven is een saldo van enkele verhogingen
en vooral verlagingen van uitgaven op individuele projecten. De onderuitputting
werd voor een groot deel veroorzaakt door de ambassades Addis Abeba, Nairobi
en Sana'a. In Ethiopië en Eritrea werden activiteiten vertraagd door
het grensconflict dat uitbrak in de zomer van 1998. Daarnaast werd het Nederlandse
aidsbestrijdingsprogramma vertraagd door een discussie over de samenvoeging
van dit programma met het Ethiopische Aidsbestrijdingsprogramma die werd ingegeven
door vergroting van de ownership van de Ethiopische regering. In Kenia leidde
stagnatie in de hervorming in de gezondheidszorg tot een grote onderschrijding
op het Nederlandse ondersteuningsprogramma voor de gezondheidssector. Daarnaast
heeft een beperkt aantal ambassades een tijdelijke temporisering op het aangaan
van nieuwe committeringen opgelegd gekregen om zodoende capaciteit vrij te
maken voor de verbetering van het financieel beheer op de post. Dit leidde
tot een onderschrijding van de uitgaven op deze ambassades. VerplichtingenDe mutatie bij tweede wijzigingswet werd doorgevoerd vanwege het feit
dat in het verleden aangegane verplichtingen een toenemend beslag leggen op
de kasmiddelen in 1998 en later. Hierin besloten ligt een ophoging van het
verplichtingenbudget als gevolg van een overheveling van artikel 13.09 naar
13.08. Het betreft bijdragen aan internationale NGO's (IPPF, Population Council
en IUSSP) die ten onrechte onder het artikel onderdeel bijdragen aan UNFPA
verantwoord werden. Extra verplichtingen zijn aangegaan die pas vanaf 1999
tot uitgaven leiden.Het amendement Van der Stoel was ingediend om het beschikbare budget voor
basisonderwijs te verhogen. Dekking voor deze ophoging is gevonden door een
verlaging van artikel 13.08 en 18.01 Artikel 13.09 Bijdragen met betrekking tot sociale ontwikkeling
 Opbouw verplichtingen- en uitgavenramingen vanaf de stand
ontwerp-begroting (x NLG 1000)  Verplichtingen
1998Uitgaven1998 Stand ontwerp-begroting 1998160 700161 4001e suppletore begroting 1998–-– 1002e suppletore begroting 1998– 11 30040Mutatie–-–- Stand slotwet
1998149 400161 340De verlaging van het verplichtingenbudget bij tweede wijzigingswet hangt
samen met het overhevelen van de bijdragen aan drie internationale organisaties
(IPPF, Population Council en IUSSP) van begrotingsartikel 13.09.01 naar 13.08.
Deze bijdragen werden ten onrechte onder artikelonderdeel 13.09.01 verantwoord.
Deze verschuiving van middelen heeft geen invloed gehad op de Nederlandse
bijdrage aan de UNFPA. De onderverdeling naar artikelonderdelen van de verplichtingen
en de uitgaven (x NLG 1000)  VerplichtingenUitgaven  ontwerp begrotingmutatieslotwetontwerp
begrotingmutatieslotwet 01 Bijdrage VN bevolkingsfonds
(UNFPA)87 500– 9 00078 50087 500–-87 50002 Bijdrage VN-AIDS programma (UNAIDS)12 000–-12 00012 000–-12 00003 Bijdrage Ontwikkelingsfonds Sociale Infrastructuur van de Caribische
Ontwbank (CDB)2 200– 2 20002 900402 94004 Bijdrage UNIFEM & INSTRAW7 000– 1006 9007 000– 1006 90005 Bijdrage VN-Kinderfonds (UNICEF)52 000–-52 00052 000052 000 Totaal160 700– 11 300149 400161 400– 60161 340Beleidsterrein 14 Onderwijs, onderzoek en culturele samenwerking Artikel 14.03 Internationaal Onderwijs- en Onderzoeksinstituten Opbouw verplichtingen- en uitgavenramingen vanaf de stand
ontwerp-begroting (x NLG 1000)  Verplichtingen
1998Uitgaven1998 Stand ontwerp-begroting 199832 43838 1582e suppletore begroting 1998849849 Mutatie11 2517 254Stand slotwet 199844 53846 261UitgavenBij najaarsnota is het uitgavenbudget bijgesteld naar NLG 39 miljoen.
Het betrof de jaarlijkse correctie van de bijdragen aan het Koninklijk Instituut
voor de Tropen (KIT) en het Opleidingscentrum Wereldomroep. Deze bijdragen
werden gecorrigeerd voor loon- en prijsbijstellingen. Aan het eind van het
jaar is de voorziene nieuwe subsidierelatie met het instituut geformaliseerd.
Een eenmalige additionele subsidie van NLG 5 miljoen werd verstrekt voor
de financiering van de doorlopende wachtgelden en mogelijke herinrichtingskosten.
Daarnaast heeft de Stichting Pensioenfonds KIT het departement verzocht medewerking
te verlenen aan de liquidatie van de stichting. De stichting kon de statutaire
verplichting tot een paritaire samenstelling van het bestuur niet meer nakomen.
De doorlopende pensioenrechten worden overgedragen aan het Algemeen Burgerlijk
Pensioenfonds (ABP). De contante waarde is bepaald op NLG 1,8 miljoen.
Een bedrag van NLG 1,5 miljoen is als voorschot uitbetaald aan de stichting
ten behoeve van de overdracht van de pensioenrechten aan ABP.Het overige deel van de overschrijding (NLG 0,7 miljoen) is veroorzaakt
door het verwerken van loon-en prijsbijstelling uit 1997. VerplichtingenDoor de formalisering van de nieuwe subsidierelatie met het Koninklijk
Instituut voor de Tropen en de liquidatie van de Stichting pensioenfonds KIT
is de realisatie van het verplichtingenbudget NLG 11,2 miljoen hoger
dan bij tweede wijzigingswet was voorzien. De onderverdeling naar artikelonderdelen van de verplichtingen
en de uitgaven (x NLG 1000)  VerplichtingenUitgaven  ontwerp begrotingmutatieslotwetontwerp
begrotingmutatieslotwet 01Afrika Studiecentrum1 106921 1981 106921 19801 Koninklijk Instituut voor de Tropen27 85511 96539 82027 8557 96035 81501 Opleidingscentrum Wereldomroep (RNTC)2 3581222 4802 3581302 48802 Huisvesting IO-instituten1 119– 791 0401 119– 791 04003Huisvestingsvoorziening KIT–-–-–-5 720–-5 720 Totaal32 43812 10044 53838 1588 10346 261Artikel 14.04 Onderzoek Opbouw verplichtingen- en uitgavenramingen vanaf de stand
ontwerp-begroting (x NLG 1000)  Verplichtingen
1998Uitgaven1998 Stand ontwerp-begroting 199840 00044 2502e suppletore begroting 19981 3001 200Mutatie– 2 003– 100Stand slotwet 199839 29745 350Op dit artikel worden bijdragen gefinancierd aan projecten ter versterking
van de onderzoekscapaciteit in ontwikkelingslanden en de versterking van de
maatschappelijke relevantie van onderzoek door de uitvoering van meerjarig
en multidisciplinaire onderzoeksprogramma's in tien ontwikkelingslanden. Daarnaast
worden de kosten verantwoord van de raad van advies voor het Wetenschappelijk
Onderzoek in het kader van Ontwikkelingssamenwerking (RAWOO). UitgavenAanvankelijk was voor het onderzoeksprogramma NLG 44 miljoen geraamd.
Het budget is het afgelopen jaar verhoogd in verband met het geven van een
zekere compensatie voor de sterke terugval van de Nederlandse bijdrage ten
opzichte van vorige jaren. Tevens werd het uitgavenbudget voor het Wetenschappelijk
Onderzoek in het kader van Ontwikkelings-samenwerking verhoogd om te voldoen
aan noodzakelijke betalingsverplichtingen uit hoofde van het koninklijk instellingsbesluit. VerplichtingenBinnen het onderzoeksprogramma is weinig vrije beleidsruimte. Als gevolg
hiervan voert het Onderzoeksprogramma een voorzichtig «verplichtingenbeleid».
Dit beleid is vastgelegd in een prioriteitennota.De voorbereidingen met betrekking tot een aantal onderzoeksactiviteiten
zoals het meerjarige, multidisciplinaire onderzoeksprogramma in Egypte en
de bijdrage aan de Universiteit van Amsterdam ten behoeve van de Monitor duurden
langer dan vooraf voorzien werd. Het aangaan van andere verplichtingen zou
afbreuk hebben gedaan aan het beleid zoals is vastgelegd in de prioriteitennota.
Een onderbesteding van NLG 2,0 miljoen is het gevolg. De onderverdeling naar artikelonderdelen van de verplichtingen
en uitgaven (x NLG 1000) Onderdeel VerplichtingenUitgaven  ontwerp begrotingmutatieslotwetontwerp
begrotingmutatieslotwet 01Onderzoeksprogramma39 750– 1 38038 37044 00076044 76002 RAWOO250677927250340590 Totaal40 000– 70339 29744 2501 10045 350Artikel 14.05 Communicatieprogramma Opbouw verplichtingen- en uitgavenramingen vanaf de stand
ontwerp-begroting (x NLG 1000)  Verplichtingen
1998Uitgaven1998 Stand ontwerp-begroting 19985 25011 5002e suppletore begroting 19982 989– 500Mutatie3 780205 Stand slotwet 199812 01911 205Op dit artikel worden bijdragen gefinancierd voor het communicatieprogramma.
Het communicatieprogramma ondersteunt activiteiten die gericht zijn op zowel
de meer traditionele communicatiemiddelen als moderne toepassingen van informatie-
en communicatietechnologie (ICT). VerplichtingenNaast de vernieuwing van de reguliere bijdrage aan de Stichting Steun
Communicatie Ontwikkelingslanden (NLG 3,5 miljoen), is in 1998 een aantal
langlopende verplichtingen aangegaan die in de komende jaren tot uitgaven
zullen leiden. Voorbeelden hiervan zijn de bijdrage aan UNESCO van NLG 1,85
miljoen en de bijdrage aan NOVIB van NLG 2,1 miljoen ten behoeve van
de «regionale centres for public and policy debate» van PANOS,
een communicatie-instituut waarvan het hoofdkantoor in Londen zit. Artikel 14.07 Internationaal Onderwijs Opbouw verplichtingen- en uitgavenramingen vanaf de stand
ontwerp-begroting (x NLG 1000)  Verplichtingen
1998Uitgaven1998 Stand ontwerp-begroting 1998139 900133 4002e suppletore begroting 1998– 76 532–Mutatie97 739208 Stand slotwet 1998161 107133 608Het Academisch Samenwerkingsprogramma beoogt een bijdrage te leveren aan
de institutionele versterking van academische onderwijsinstellingen in ontwikkelingslanden
en aan het ontwikkelen van «human resources» in die landen om
een duurzame capaciteitsverbetering te bewerkstelligen. Het Nederlands Fellowships
Programma bood oorspronkelijk alleen beurzen aan voor beroepsopleidingen ten
behoeve van het middenkader, maar biedt de laatste jaren ook meer en meer
de mogelijkheid om opleidingen te volgen die leiden tot een «masters
degree». De samenwerking met Internationale Instituten biedt de mogelijkheid
tot «corefunding», programmafinanciering en projectfinanciering
van internationale instituten en organisaties, die zich richten op het versterken
van de sector onderwijs, anders dan «basic education», in ontwikkelingslanden. VerplichtingenBij de najaarsnota is het verplichtingenbudget voor de drie programma's
naar beneden bijgesteld aangezien de verplichting voor 1998 reeds in 1997
was aangegaan. Bij deze mutatie is er per abuis geen rekening gehouden dat
in 1998 de verplichting voor 1999 moest worden aangegaan. Dit heeft de overschrijding
van het verplichtingenbudget veroorzaakt. De onderverdeling naar artikelonderdelen van de verplichtingen
en uitgaven (x NLG 1000) Onderdeel VerplichtingenUitgaven  ontwerp begrotingmutatieslotwetontwerp
begrotingmutatieslotwet 01 Academisch
Samenwerkingsprog. (ASP)68 00021 98589 98568 0008168 08102 Nederlands Fellow-ships Prog. (NFP)55 700– 2 11753 58354 300254 30203 Directe Steun aan Opleidingsinstituten in Ontwikkelingslanden
(DSO)16 2001 33917 53911 10012511 225 Totaal139 90021 207161 107133 400208133 608Artikel 14.08 Programma's m.b.t. onderwijs en cultuur Opbouw verplichtingen- en uitgavenramingen vanaf de stand
ontwerp-begroting (x NLG 1000)  Verplichtingen
1998Uitgaven1998 Stand ontwerp-begroting 1998120 000163 500Amendement Van der Stoel60 00020 0002e suppletore begroting 199860 195– 14 355Mutatie48 3464 940 Stand slotwet
1998288 541174 085Op dit artikel worden projecten en programma's gefinancierd inzake basisonderwijs
en vorming en cultuur en ontwikkeling. Dit programma is grotendeels gedelegeerd
naar ambassades. UitgavenDoor vertraging in de programma's die onder verantwoordelijkheid van de
posten worden uitgevoerd, wijkt de uiteindelijke realisatie af van de oorspronkelijke
planning. Deze onderuitputting was grotendeels al aangekondigd bij tweede
wijzigingswet en de realisatie was uiteindelijk toch nog wat hoger dan verwacht.
Hieronder volgt een toelichting.Het (pre-)basisonderwijs en -vorming kent een kleine overschrijding van
het oorspronkelijk toegekende budget. De uiteindelijke realisatie voor het
programma (pre-)basisonderwijs en -vorming bedraagt NLG 132 miljoen (voorzien
was NLG 130 miljoen), waarmee gehoor is gegeven aan het amendement Van
der Stoel om NLG 20 miljoen extra uit te geven voor basisonderwijs. De
uiteindelijke overschrijding is veroorzaakt door zowel over- als onderschrijdingen
bij de aan de ambassades gedelegeerde programma's. De onderbesteding is voor
een deel veroorzaakt door vertraging in de onderwijsprogramma's onder andere
door een staking van het onderwijzend personeel in Kenia, door het grensconflict
tussen Ethiopië en Eritrea waardoor onderwijsprojecten tot stilstand
kwamen en in Burkina Faso werd de sectorale begrotingssteun voor de onderwijssector niet gerealiseerd als gevolg van vertraging in de voltooiing
van het beleidsplan van het ministerie van Onderwijs voor «basic education».
Daartegenover staan overbestedingen op het onderwijsprogramma bij verschillende
ambassades vanwege een grotere voortgang in de programma's dan verwacht. Dit
is ondermeer veroorzaakt door het toekennen van een extra bijdrage aan de
Palestijnse autoriteiten ten behoeve van aanschaf van schoolboeken in het
licht van de grote groei van het aantal scholieren en extra begrotingssteun
voor de kapitaalbegroting van het ministerie van Onderwijs in Namibië
voor rehabilitatie van onderwijsvoorzieningen.Het cultuurprogramma kent een realisatie van NLG 13,7 miljoen hetgeen
een kleine overschrijding is van het oorspronkelijk beschikbare budget (voorzien
was NLG 12,5 miljoen).Het programma Institutionele Onderwijsversterking kent een uiteindelijke
realisatie van NLG 28,3 miljoen, terwijl oorspronkelijk NLG 41 miljoen
was voorzien. Het programma Institutionele Onderwijsversterking is een samenvoeging
van drie programma's, te weten: het programma Internationaal Onderwijsprojecten,
Overig Onderwijs en het programma Directe Steun. Het programma dat uit deze
samenvoeging is ontstaan is tegen de verwachting in pas in het tweede kwartaal
1998 gedelegeerd aan de ambassades waardoor de uitvoering is vertraagd. Deze
vertraging is de oorzaak van de onderbesteding van het programma. VerplichtingenDe mutatie op het verplichtingenbudget wordt voor een deel veroorzaakt
door het feit dat de verplichtingen die in het eerste deel van 1998 zijn aangegaan
voor een groot deel pas tot uitgaven zullen leiden in 1999 en later. Om het
voorgestelde kasbudget 1998 te realiseren, is een verhoging van het verplichtingenbudget
gemeld bij tweede wijzigingswet. De slotwetmutatie is veroorzaakt door samengaan
van drie programma's, te weten: het programma Internationaal Onderwijsprojecten,
Overig Onderwijs en het programma Directe Steun aan Opleidingsinstituten in
Ontwikkelingslanden, tot het programma Institutionele Onderwijsversterking.
Door deze samenvoeging dienden verplichtingen voor lopende activiteiten overgeboekt
te worden naar dit nieuwe programma, hetgeen een ophoging van het totale verplichtingenbudget
met zich meebracht. Artikel 14.09 Internationale culturele betrekkingen Opbouw verplichtingen- en uitgavenramingen vanaf de stand
ontwerp-begroting (x NLG 1000)  Verplichtingen
1998Uitgaven1998 Stand ontwerp-begroting 199823 01723 0171e suppletore begroting 19983 6113 6112e suppletore begroting 1998– 6 801– 6 801Mutatie6 227– 172 Stand
slotwet 199826 05419 655Op dit artikel worden de uitgaven gefinancierd ten behoeve internationaal
cultuurbeleid, internationale manifestaties en enkele bijdragen aan instituten. Verplichtingen en uitgavenDe mutaties in verplichtingen en uitgaven hangen samen met de bijdrage
aan Rotterdam Culturele Hoofdstad 2001. Voor 1998 werd de bijdrage verhoogd
met NLG 3 miljoen tot NLG 6 miljoen. In 1999 zou aan dit bedrag
NLG 3 miljoen worden toegevoegd. In de loop van 1998 werd besloten NLG 6
miljoen te reserveren voor 1999. Deze reservering verklaart de verlaging in
de tweede suppletore begroting. De totale bijdrage van NLG 9 miljoen
wordt gerealiseerd in 1999.In verband met de viering van 400 jaar Nederland-Japan wordt verwacht
dat er in de komende drie jaar onvoldoende middelen zullen resteren om andere
manifestaties te kunnen financieren. Daarom is het budget verhoogd met NLG 0,5
miljoen. Door het ontbreken van projectvoorstellen werd het budget later in
het jaar verlaagd. Beleidsterrein 15 Macrosteun, schuldverlichting en speciale
landenfondsen Artikel 15.01 Macro-economische steun en schuldenbeleid Opbouw verplichtingen- en uitgavenramingen vanaf de stand
ontwerp-begroting (x NLG 1000)  Verplichtingen
1998Uitgaven1998 Stand ontwerp-begroting 1998246 310229 269Nota van Wijziging– 1 000– 1 0001e suppletore begroting– 20 0002 3062e suppletore begroting 1998258 24043 235Mutatie14 21247 798 Stand slotwet
1998497 762321 608Via dit artikel wordt non-sectorale programmahulp gefinancierd. Onder
macro-georiënteerde hulp valt een scala van instrumenten, te weten betalingsbalanssteun,
algemene importsteun, cofinanciering van aanpassingsprogramma's en schuldverlichting. UitgavenBij eerste en tweede wijzigingswet is het uitgavenbudget voor dit artikel
verhoogd om zo multilaterale schuldverlichtingsmaatregelen mogelijk te maken
ten behoeve van Nicaragua, Moçambique, Tanzania en Burkina Faso, bilaterale
schuldverlichting ten behoeve van Peru en Zimbabwe, schuldconsolidatie aan
Indonesië en algemene begrotingssteun aan Mali. Bij decemberbrief werd
een verhoging van NLG 27,4 miljoen aangekondigd in verband met additionele
schuldverlichtingsmaatregelen ten behoeve van Peru, Tanzania en Zimbabwe.
Naast deze verhoging kent het programma nog een overschrijding van NLG 18,7
miljoen. Dit wordt veroorzaakt door extra macro-economische steun aan enkele
Oost-Europese republieken die zwaar getroffen zijn door de Russische roebel
crisis. Daarnaast zijn de Middenamerikaanse landen, die getroffen zijn door
de orkaan Mitch, in aanmerking gekomen voor extra schuldverlichting. VerplichtingenDe neerwaartse bijstelling van het verplichtingenbudget bij eerste wijzigingswet
is het gevolg van een beslissing om Zuid Afrika sectorale programmahulp te
verlenen ten koste van de algemene, non-sectorale programmahulp die onder
dit artikel valt. Bij tweede wijzigingswet is het verplichtingenbudget aanzienlijk
verhoogd door het aangaan van de verplichting in het kader van de Club van
Parijs ten behoeve van Indonesië. De overschrijding van het verplichtingenbudget
ten opzichte van najaarsnota werd veroorzaakt door het aangaan van de verplichting
in het kader van steun aan de landen die getroffen zijn door de orkaan Mitch. De onderverdeling naar artikelonderdelen van de verplichtingen
en uitgaven (x NLG 1000) Onderdeel VerplichtingenUitgaven  ontwerp begrotingmutatieslotwetontwerp
begrotingmutatieslotwet 01Non-sectorale programmahulp92 7613 17795 93894 0004 43898 43802Schuldverlichting142 549259 275401 824124 26998 901223 17003Betalingsbalans-steun niet DAC-landen10 000– 10 000010 000– 10 0000 Totaal245 310252 452497 762228 26993 339321 608Artikel 15.02 Uitbreiding structurele aanpassingsfaciliteit
(ESAF/IMF) Opbouw verplichtingen- en uitgavenramingen vanaf de stand
ontwerp-begroting (x NLG 1000)  Verplichtingen
1998Uitgaven1998 Stand ontwerp-begroting 1998pm22 500mutatie–– Stand slotwet 1998022 500Artikel 15.04 Midden- en Oost-Europa (Matra-programma) Opbouw verplichtingen- en uitgavenramingen vanaf de stand
ontwerp-begroting (x NLG 1000)  Verplichtingen
1998Uitgaven1998 Stand ontwerp-begroting 199867 67669 4021e suppletore begroting 199820 857– 2 9502e suppletore begroting 1998– 900– 900Mutatie10 728– 4 229 Stand
slotwet 199898 36161 323Verplichtingen en UitgavenOp dit artikel worden de gelden ter ondersteuning van de maatschappelijke
transformatie in de landen van Midden- en Oost-Europa en de voormalige Sovjet-Unie
verantwoord. Bij de eerste suppletore begroting werd het verplichtingenbudget
van het MATRA-Programma fors verhoogd, om het starten van nieuwe projecten,
die ook in de komende jaren tot uitgaven zullen leiden, mogelijk
te maken. Deze verhoging voorkwam tevens dat de uitgaven in 1998 een forse
onderschrijding zouden vertonen. Teneinde kasoverschrijdingen in de toekomst
te voorkomen is het verplichtingenbudget in latere jaren verlaagd.Evenals in voorgaande jaren werd in 1998 in het kader van de Subsidieregeling
Algemene Vorming en Scholing Politiek Kader in Midden- en Oost-Europa bij
de eerste suppletore begroting vanuit het MATRA-programma NLG 2,0 miljoen
overgeheveld naar het Ministerie van Binnenlandse Zaken, die deze subsidieregeling
uitvoert. Daarnaast is het Matra-Programma bij de eerste suppletore begroting
incidenteel verlaagd met een bedrag van NLG 0,95 miljoen ten gunste van
de organisatie van de internationale Conferentie «Bridging Gaps in Financing
Infrastructure», met als onderwerp (de obstakels ten aanzien van) financiering
van infrastructurele projecten in Midden- en Oost-Europa (zie ook artikel
07.03).Door de forse toename van het Matra-programma en de daarmee gepaard gaande
extra werkdruk, is het nodig gebleken om bij de tweede suppletore begroting
structureel een bedrag van NLG 0,1 miljoen over te hevelen naar artikel
06.01 om additionele inzet van menskracht op het departement mogelijk te maken.
In 1998 bleek dat er bij een aantal departementen behoefte bestaat om over
fondsen te beschikken voor kleine activiteiten op het gebied van pre-accessie,
steun aan die landen die op termijn zullen toetreden tot de Europese Unie,
die de reeds bestaande directe contacten tussen de vakdepartementen en instanties
in Midden- en Oost-Europa een extra dimensie kunnen geven. Om dit mogelijk
te maken is in 1998 NLG 0,1 miljoen overgeboekt uit het MATRA Good Governance
en Pre-accessie Programma (GGP) naar een aantal ministeries (in totaal NLG 0,8
miljoen).Extra verplichtingen van NLG 10,7 miljoen zijn aangegaan voor pre-accessieprojecten.
Qua uitgaven is daarentegen een onderuitputting van NLG 4,2 miljoen gerealiseerd,
daar een aantal projecten pas vanaf 1999 tot uitgaven zal gaan leiden
en doordat bij de slotwet een bedrag van NLG 0,3 miljoen is overgeheveld
naar een aantal vakdepartementen ten behoeve van kleine pre-accessieprojecten. Artikel 15.05 Hulp aan Suriname Opbouw verplichtingen- en uitgavenramingen vanaf de stand
ontwerp-begroting (x NLG 1000)  Verplichtingen
1998Uitgaven1998 Stand ontwerp-begroting 1998140 000133 2721e suppletore begroting–-– 12 8952e suppletore begroting 1998– 130 782– 40 500Mutatie14 276– 10 583 Stand
slotwet 199823 49469 294De samenwerking onder het Raamverdrag met Suriname waarin de hulp aan
Suriname is geregeld kent een breed scala aan activiteiten bijvoorbeeld op
het gebied van basisinfrastructuur voor drinkwater- en elcetriciteitsvoorziening
en post-doctorale beroepsopleidingen. UitgavenIn de loop van 1998 is het uitgavenbudget naar beneden bijgesteld in verband
met een committeringsstop voor het Suriname-programma. Vanwege de committeringsstop
moesten de uitgavenramingen op projectniveau steeds verder naar beneden worden
bijgesteld. Daarnaast heeft een aantal andere factoren, zoals de stopzetting
van enkele projecten na constatering van onregelmatigheden, vertragingen in
de uitvoering van projecten en de ontwaarding van de Surinaamse gulden, een
neerwaartse bijstelling noodzakelijk gemaakt. In december bleek het effect
van bovengenoemde factoren nog groter te zijn dan eerder werd verondersteld
en is bij decemberbrief een additionele onderuitputting gemeld van NLG 10,6
miljoen. De uitzonderingspositie die Suriname had is ongedaan gemaakt. Het
niet nakomen van de verplichtingen betekent dat projecten worden stopgezet. VerplichtingenOp 1 december 1997 is een committeringsstop voor Verdragsmiddelen ingesteld
naar aanleiding van de Surinaamse afzegging van het reguliere beleidsoverleg
inzake ontwikkelingssamenwerking. Door de committeringsstop zijn in 1998 alleen
bij wijze van uitzondering nieuwe verplichtingen uit Verdragsmiddelen aangegaan.
Bij de uiteindelijke realisatie bleek dat de mutatie bij tweede wijzigingswet
te groot was zodat bij slotwet nog een mutatie van NLG 14,3 miljoen wordt
gemeld. Artikel 15.06 Garanties ten behoeve van Suriname Opbouw verplichtingen- en uitgavenramingen vanaf de stand
ontwerp-begroting (x NLG 1000)  Verplichtingen
1998Uitgaven1998 Stand ontwerp-begroting 1998pm1 728mutatie–– Stand slotwet 199801 728Artikel 15.08 Afwikkeling OS-activiteiten in niet DAC-landen Opbouw verplichtingen- en uitgavenramingen vanaf de stand
ontwerp-begroting (x NLG 1000)  Verplichtingen
1998Uitgaven1998 Stand ontwerp-begroting 1998–-1 342Stand 2e suppletore begroting 1998641641 Mutatie– 152– 399Stand slotwet 19984891 584Uitgaven en verplichtingenIn verband met de afwikkeling van een tweetal oude OS-activiteiten in
niet-DAC landen is een onvermijdelijke overschrijding op van zowel het verplichtingen-
als uitgavenbudget die bij tweede wijzigingswet is aangemeld. De uiteindelijke
realisatie bleek iets lager dan bij tweede wijzigingswet werd verwacht. Artikel 15.09 Azië-faciliteit Opbouw verplichtingen- en uitgavenramingen vanaf de stand
ontwerp-begroting (x NLG 1000)  Verplichtingen
1998Uitgaven1998 Stand ontwerp-begroting 19985 0005 0002e suppletore begroting 1998– 2 560– 2 560Mutatie– 2 290– 2 340Stand slotwet 1998150100De Azië-faciliteit voor samenwerkingsprojecten op het gebied van
human resources development vormt de vertaling van een toenemend gewicht van
Azië binnen het Nederlands buitenlands beleid. Beoogd wordt een diepgaandere
relatie met de onderhavige landen c.q. regio aan te gaan, die de basis kan
vormen voor sterkere sociale en politieke banden en een versteviging van de
economische samenwerking. De faciliteit zal zich vooralsnog richten op een
beperkt aantal landen in de regio. Verplichtingen en uitgavenEr heeft in 1998 een incidentele overheveling plaatsgevonden van het budget
dat beschikbaar was voor de Azië-faciliteit voor projecten die door andere
departementen worden uitgevoerd (Sociale Zaken en Werkgelegenheid, Landbouw,
Natuurbeheer en Visserij, Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties, Justitie,
Economische Zaken, Verkeer & Waterstaat en Onderwijs, Cultuur & Wetenschappen.
In totaal bedraagt dit over 1998 NLG 4 850 miljoen (NLG 2 560 miljoen
bij de tweede suppletore begroting en NLG 2 290 miljoen bij
slotwet). Per 1 januari 1999 is de advisering en het beheer van deze faciliteit
in handen van Senter, een agentschap van het ministerie van Economische Zaken,
en zullen alle kosten op de begroting van het ministerie van Buitenlandse
Zaken blijven staan. Voor NLG 150 000 is een contract gesloten met
Senter, waarvan NLG 100 000 is uitgegeven. Beleidsterrein 16 Overige ontwikkelingssamenwerkingsprogramma's Artikel 16.01 Deskundigenprogramma Opbouw verplichtingen- en uitgavenramingen vanaf de stand
ontwerp-begroting (x NLG 1000)  Verplichtingen
1998Uitgaven1998 Stand ontwerp-begroting 1998109 600109 6001e suppletore begroting 19981 5003 4002e suppletore begroting 1998–-4 000Mutatie5 708– 4 874 Stand
slotwet 1998116 808112 126De uitzending van deskundigen, waaronder bijdragen aan multilaterale instellingen
worden onder dit artikel gefinancierd. De uitzending van deskundigen heeft
alleen een duurzaam effect als deze geschiedt in nauw overleg
met de lokale autoriteiten en internationale organisaties. De deskundige richt
zich met name op versterking van de institutionele capaciteit van de partnerorganisatie. Uitgaven en verplichtingenDe verhogingen bij eerste en tweede wijzigingswet werden veroorzaakt door
dollarkoersmutaties en door het feit dat een betaling aan de International
Labour Organisation (ILO) die in 1997 niet was doorgegaan in, 1998 moest worden
overgemaakt. De realisatie laat een onderschrijding zien ten opzichte van
het laatst toegekende budget die werd veroorzaakt doordat niet alle VN-instellingen
aan hun rapportage-verplichtingen hebben voldaan. In verband met het sanctiebeleid,
neergelegd in de nota beheer en toezicht, is een aantal betalingen ten bedrage
van bijna NLG 5 miljoen aangehouden. Kengetallen Bedragen (x NLG 1000)  realisatie
1997begroting 1998realisatie 1998 aantal
mensjarenkosten p. mensjaartotaalaantal mensjarenkosten
p. mensjaartotaalaantal mensjarenkosten p. mensjaartotaalBAD/DAD19114012 71710013013 0009114813 469MAD234915754 71234013044 20031814445 859SUP317819133 94220016533 00017220735 682ONRI-programma4   251503 7505135958Wachtgelden  6 919  7 300  7 466Diverse  148  250  374Totaal  108 438  101 500  103 8081 BAD staat voor bilateraal assistent-deskundige, DAD voor
gedetacheerd assistent-deskundige. Deskundigen die zijn uitgezonden via het
ISNAR zijn begrepen in de regel BAD/DAD.2 MAD staat voor multilateraal assistent-deskundige.3 SUP staat voor suppletiedeskundige.4 ONRI staat voor de Orde van Nederlandse Raadgevende Ingenieurs. ToelichtingDe kosten per mensjaar zijn hoger dan begroot in verband met een hogere
dollarkoers. Dit had als gevolg dat in 1998 minder deskundigen een contract
aangeboden kregen, waardoor de uitgaven de begroting niet overschreden. Het
aantal ONRI-deskundigen dat in 1998 een contract kreeg aangeboden bedraagt
7, het aantal mensjaren bedraagt echter 5. De verklaring hiervoor is dat dit
nieuwe programma een aanloopperiode kent en het ten doel gestelde aantal van
25 niet is gehaald. De kosten per mensjaar van de ONRI-deskundige bedragen
NLG 135 000. Aangezien het totale bedrag voor een contractjaar in
een keer wordt betaald zijn de totale kosten hoger dan het aantal mensjaren
maal de kosten per mensjaar. Artikel 16.02 Voorlichting, bewustwording en advisering
inzake ontwikkelingssamenwerking Opbouw verplichtingen- en uitgavenramingen vanaf de stand
ontwerp-begroting (x NLG 1000)  Verplichtingen
1998Uitgaven1998 Stand ontwerp-begroting 199829 00029 0001e suppletore begroting 19981 500–2e suppletore begroting 1998– 1 300300Mutatie469137 Stand slotwet 199829 66929 437Op dit artikel wordt de programmafinanciering met de NCDO met betrekking
tot de uitvoering van het programma Voorlichting en Bewustwording Ontwikkelingssamenwerking
gefinancierd. Daarnaast worden de voorlichtingsactiviteiten van de Voorlichtingsdienst
Ontwikkelingssamenwerking gefinancierd, inclusief de uitgaven van de periodieken
Internationale Samenwerking, Samsam, alsmede de Dick Scherpenzeel Stichting. VerplichtingenDe mutatie van het verplichtingenbudget bij eerste wijzigingswet is abusievelijk
aangemeld en werd bij tweede wijzigingswet gecorrigeerd. De onderverdeling naar artikelonderdelen van de verplichtingen
en uitgaven (x NLG 1000) Onderdeel VerplichtingenUitgaven  ontwerp begrotingmutatieslotwetontwerp
begrotingmutatieslotwet 01Nat.
Commissie voor Internat. Samenwerking en Duurzame Ontwikkeling20 000–-20 00020 000–-20 00002 Voorlichtingsactivi-teiten Ontwikkelingssamenwerking3 5005414 0413 5003333 83303 Samsam/Internationale Samenwerking/ Scherpenzeel5 5001285 6285 5001045 604 Totaal29 00066929 66929 00043729 437Artikel 16.03 Doelbijdragen en speciale activiteiten Opbouw verplichtingen- en uitgavenramingen vanaf de stand
ontwerp-begroting (x NLG 1000)  Verplichtingen
1998Uitgaven1998 Stand ontwerp-begroting 199821 45021 0001e suppletore begroting 1998–-1 6352e suppletore begroting 1998– 3 300– 666Mutatie– 1 929– 5 890Stand slotwet 199816 22116 079Het doelbijdragenprogramma is een wereldwijd programma bestemd voor de
financiering van eenmalige ontwikkelingsrelevante activiteiten die ondersteunend
of vernieuwend zijn voor het Nederlands ontwikkelingsbeleid en/of het beleid
van ontwikkelingslanden. Het programma speciale activiteiten is bedoeld voor
activiteiten die ontwikkelingsrelevant zijn, maar niet aan de criteria van
andere programma's voldoen. Het gaat daarbij vooral om seminars, conferenties,
publicaties en documentaires. Uitgaven en verplichtingenHet onderdeel projecten en programmavoorbereiding is een programma dat
in 1997 is afgesloten, maar waarvoor in 1998 nog uitgaven gedaan moesten worden.
In eerste instantie was hiervoor geen reservering gemaakt in de ontwerp begroting.
Om hieraan tegemoet te komen is in eerste instantie het uitgavenbudget verhoogd.
Bij de realisatie bleek dat dit programma een onderschrijding kende van NLG 3,7
miljoen, vanwege het feit dat niet alle in het verleden aangegane verplichtingen
volledig tot uitgaven hebben geleid. Het restant van de mutatie is veroorzaakt
door een onderuitputting op dit begrotingsartikel is veroorzaakt door het
doelbijdragenprogramma. Dit programma is volledig vraaggestuurd met vaak kortlopende
activiteiten, waardoor het moeilijk is in te schatten wat de exacte realisatie
wordt. De onderverdeling naar artikelonderdelen van de verplichtingen
en uitgaven (x NLG 1000) Onderdeel VerplichtingenUitgaven  ontwerp begrotingmutatieslotwetontwerp
begrotingmutatieslotwet 01Doelbijdragen6 000– 1 4004 6006 000– 3 0152 98502 Speciale activiteiten7 950– 1 1536 7977 500– 5556 94503 Project- en Programmavoorbereiding en -begeleiding7 500– 2 6764 8247 500– 1 3516 149 Totaal21 450– 5 22916 22121 000– 4 92116 079Artikel 16.04 Bijdrage VN-ontwikkelingsfonds (UNDP) Opbouw verplichtingen- en uitgavenramingen vanaf de stand
ontwerp-begroting (x NLG 1000)  Verplichtingen
1998Uitgaven1998 Stand ontwerp-begroting 1998165 000165 000Mutatie– 15 000– Stand
slotwet 1998150 000165 000VerplichtingenDe realisatie van het verplichtingenbudget is NLG 15 miljoen lager
dan bij stand ontwerpbegroting aangezien de verplichting voor 1999, die in
1998 wordt aangegaan, lager is dan geraamd. De minister voor Ontwikkelingssamenwerking
heeft besloten de beslissing over NLG 15 miljoen van de oorspronkelijk
geraamde verplichting onder dit artikel op te schorten tot september 1999
in afwachting van de uitkomsten van een appreciatie van UNDP's coördinerende
rol in het veld en de samenwerking van UNDP met de Wereldbank-groep. Artikel 16.05 Speciale multilaterale activiteiten Opbouw verplichtingen- en uitgavenramingen vanaf de stand
ontwerp-begroting (x NLG 1000)  Verplichtingen
1998Uitgaven1998 Stand ontwerp-begroting 199830 50032 500Stand 2e suppletore begroting 19982 50010 000Mutatie21 030– 3 134 Stand
slotwet 199854 03039 366In dit programma worden activiteiten gefinancierd op het gebied van gezondheid
en ziektebestrijding door de Wereld Gezondheidsorganisatie (WHO). Ook heeft
Nederland in 1998 bijdragen verstrekt aan wereldwijde activiteiten van de
Verenigde Naties (onderzoeksprogramma's, het aids programma en het drugsprogramma).
De verhoging van dit programma was bedoeld om het multilateralisme te versterken
door hervorming en samenwerking van en tussen het VN-systeem, Bretton Woodsinstellingen
en WTO. In dit kader zijn ook de transitie van de WHO en ILO gesteund. Uitgaven en verplichtingenIn eerste instantie werd het budget voor uitgaven en verplichtingen voor
dit artikel verhoogd omdat er structureel te weinig middelen beschikbaar waren
voor doorlopende activiteiten en verplichtingen en de mogelijkheid tot ondersteuning
van nieuwe initiatieven in het geheel niet bestond.Uiteindelijk is het beschikbare kasplafond niet geheel gerealiseerd. Vanwege
aangescherpt toezicht op naleving van rapportageverplichtingen en op de kwaliteit
van de rapportage, is een aantal betalingen opgeschort. Verder zijn enkele
bijdragen niet doorgegaan omdat in een laat stadium anders werd besloten. Artikel 16.06 Kosten inzake toegelaten vluchtelingen uit
ontwikkelingslanden Opbouw verplichtingen- en uitgavenramingen vanaf de stand
ontwerp-begroting (x NLG 1000)  Verplichtingen
1998Uitgaven1998 Stand ontwerp-begroting 199824 74024 740Mutatie00 Stand slotwet 199824 74024 740Artikel 16.07 Wereldbank Partnership Programma Opbouw verplichtingen- en uitgavenramingen vanaf de stand
ontwerp-begroting (x NLG 1000)  Verplichtingen
1998Uitgaven1998 Stand ontwerp-begroting 1998––2e suppletore begroting 199832 10022 100Mutatie44 963– Stand slotwet
199877 06322 100GrondslagAlle projectactiviteiten die niet gedelegeerd zijn aan de posten en waarbij
samengewerkt wordt met de Wereldbank, zijn met ingang van 1998 ondergebracht
in één nieuw programma. Dit vereenvoudigt het beheer van de
diverse activiteiten en er kan een betere afweging tussen de activiteiten
gemaakt worden.Het betreft hier enerzijds activiteiten waarbij cofinanciering plaatsvindt
en sprake is van een thematische opzet met een mondiaal of regionaal karakter.
Anderzijds betreft het financiering van consultancy-opdrachten (consultancy
trust funds). Dit Partnerschap Programma is in 1998 van start gegaan. Voor
1999 en latere jaren is NLG 40 miljoen opgenomen in de begroting. Het
betreft een nieuw artikel dat is toegevoegd aan de begroting. UitgavenAangezien dit programma in 1998 van start is gegaan is voor dit jaar nog
niet het gehele bedrag van NLG 40 miljoen benodigd, maar NLG 22,1
miljoen. VerplichtingenDe mutatie van het verplichtingenbudget is veroorzaakt door een meerjarige
verplichting van NLG 48 miljoen voor het partnership-programma. Daarnaast
is in 1998 een verplichting aangegaan voor een incidentele ophoging van het
programma voor uitsluitend milieu-activiteiten. Deze verplichting van NLG 29
miljoen zal in 1999 tot uitgaven leiden. Beleidsveld 17 Overige uitgaven Internationale Samenwerking Artikel 17.01 Overige contributies Internationale Organisaties Opbouw verplichtingen- en uitgavenramingen vanaf de stand
ontwerp-begroting (x NLG 1000)  Verplichtingen
1998Uitgaven1998 Stand ontwerp-begroting 1998100 96790 0021e suppletore begroting 199810 0348 4312e suppletore begroting 19983 8623 862Mutatie– 1 350– 606Stand slotwet 1998113 513101 689Verplichtingen en uitgavenArtikel 17.01 behelst de overige contributies internationale samenwerking,
waaronder contributies aan de Verenigde Naties (VN) en haar gespecialiseerde
organisaties, contributie aan het Internationale Rode Kruis (ICRC), aan de
Internationale Organisatie voor Migratie (IOM), aan de Organisatie voor Economische
Samenwerking en Ontwikkeling (OESO) en aan de Raad van Europa (RvE).Op deze elf artikelonderdelen worden uitgaven verantwoord die samenhangen
met financiële jaarlijkse verplichtingen die Nederland dient te vervullen
vanwege verdragsverplichtingen. Dit betreft naast de VN-contributie bijdragen
aan de VN-erebegraafplaats Korea, het Joegoslavie Tribunaal en het Rwanda
Tribunaal. De overschrijdingen (ad NLG 3,7 miljoen) zijn met name te
verklaren door lage ramingen van de kosten van de tribunalen en koersverschillen
of door een hogere of lagere contributieaanslag. Ten gevolge van de aanwezige
«cash surpluses» uit 1992–1995 en voorschotten bij het IAEA
kon de oorspronkelijke toekenning met bijna NLG 1 miljoen worden teruggebracht.De stijging van 8,4 miljoen bij de eerste suppletore begroting wordt veroorzaakt
door een verhoging van de contributies aan internationale organisaties. De
stijging wordt voor een deel veroorzaakt door de correctie voor inflatie en
koersverschillen. Een groter deel echter wordt verklaard door de verhoging
van een aantal contributies als gevolg van (nieuwe) internationale afspraken
over meerjarige begrotingen en contributieschalen. Dit geldt met name voor
de contributies aan de Verenigde Naties (NLG 5,8 miljoen), de Wereld
Gezondheidsorganisatie (WHO/PAHO; NLG 1,6 miljoen) en de Raad van Europa
(NLG 1,4 miljoen). De hogere verplichtingenmutatie wordt verklaard door
het feit dat de WHO/PAHO een begroting voor twee jaar heeft vastgesteld.Bij de tweede suppletore begroting laten de contributies een stijging
zien van NLG 3,8 miljoen (waarvan NLG 0,8 miljoen ODA). Deze stijging
wordt met name veroorzaakt door een hogere (dollar)koers dan geraamd op het
moment van betalen van de contributies van de VN, UNESCO, WHO/PAHO en IAEA.
Ook laat het VN-klimaatverdrag een kleine stijging zien als gevolg van de
verrekening van de in 1997 teveel ontvangen bijdragen van de ministeries van
Economische Zaken, Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieu en Verkeer
en Waterstaat. De lidstaten hebben de OESO in 1996 de taakstelling gegeven om de totale
begroting van de organisatie in de periode 1997 tot en met 1999 met 10 procent
te verminderen. Als gevolg van deze begrotingsinkrimping is de realisatie
van de contributiebijdrage aan de OESO, ten opzichte van de ontwerp-begroting,
NLG 452 000 lager. De budgettaire doelstelling van de OESO zal in
1999 worden gerealiseerd. De lidstaten hebben zich gecommitteerd om vanaf
2000 volume-nulgroei van de OESO-begroting na te streven. De onderverdeling naar artikelonderdelen van de verplichtingen
en uitgaven (x NLG 1000) Onderdeel VerplichtingenUitgaven  ontwerp begrotingmutatieslotwetontwerp
begrotingmutatieslotwet 01 Verenigde
Naties (VN)28 7979 05837 85528 7979 05837 85502 VN-organisaties voor industriële ontwikkeling (UNIDO)3 484– 5082 9763 484– 5082 97603 Internationale Arbeidsorganisatie (ILO)7 1172627 3797 1172627 37904 Wetenschap en Cultuur (UNESCO)10 44584311 28810 44584311 28805 Wereldgezondheids-organisatie benevens Pan-Amerikaanse Gezondheidsorganisatie
(WHO/PAHO)21 9302 87124 80110 9652 01212 97706 Internationale Organisatie voor Atoomenergie (IAEA)8 720– 5048 2168 720– 5048 21607 VN-Klimaatverdrag (UNFCCC)24518042524518042508 Internationaal Comité van het Rode Kruis (ICRC)380–-380380–-38009 Internationale Organisatie voor Migratie (IOM)1 316– 971 2191 316– 971 21910 Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling (OESO)7 948– 4537 4957 948– 4537 49511 Raad van Europa10 58589411 47910 58589411 479 Totaal100 96712 546113 51390 00211 687101 689Artikel 17.02 Rentesubsidies en apparaatsuitgaven NIO
 Opbouw verplichtingen- en uitgavenramingen vanaf de stand
ontwerp-begroting (x NLG 1000)  Verplichtingen
1998Uitgaven1998 Stand ontwerp-begroting 19985 000236 0001e suppletore begroting 1998–-– 7 000Mutatie858– 11 934 Stand
slotwet 19985 858217 066Op dit artikel worden de rentesubsidielasten verantwoord uit hoofde van
door de Nederlandse Investeringsbank voor Ontwikkelingslanden N.V. (NIO) op
verzoek en onder garantie van de Staat met kapitaalmarktmiddelen verstrekte
leningen aan ontwikkelingslanden, alsmede de apparaatskosten van de NIO. UitgavenVanwege de beëindiging van de kapitaalmarktfinanciering conform de
Tussenbalans nemen de uitgaven voor dit artikel geleidelijk af. Door de daling
van de marktrente in de afgelopen jaren blijven de uitgaven achter bij de
verwachtingen hetgeen een neerwaartse bijstelling van het uitgavenbudget van
NLG 18,9 miljoen tot gevolg heeft gehad. De onderverdeling naar artikelonderdelen van de verplichtingen
en uitgaven (x NLG 1000) Onderdeel VerplichtingenUitgaven  ontwerp begrotingmutatieslotwetontwerp
begrotingmutatieslotwet 01Rentesubsidies
ontwikkelingssamenwerkingsleningen0–-0231 000– 19 560211 44002 Apparaatsuitgaven NIO5 0008585 8585 0006265 62603 Rentesubsidies leningen aan Turkije0–00–0 Totaal5 0008585 858236 000– 18 934217 066Artikel 17.03 Garanties op door de NIO verstrekte leningen
aan ontwikkelingslanden Opbouw verplichtingen- en uitgavenramingen vanaf de stand
ontwerp-begroting (x NLG 1000)  Verplichtingen
1998Uitgaven1998 Stand ontwerp-begroting 19983 38135 0001e suppletore begroting 19982 678 2e
suppletore begroting 19981– Mutatie4 625915Stand slotwet 199810 68535 915Op dit artikel worden de verplichtingen en uitgaven verantwoord inzake
door de NIO onder garantie van de Staat aan ontwikkelingslanden verstrekte
leningen. VerplichtingenIn het verleden is het totale bedrag dat aan leningen uitstaat bij ontwikkelingslanden
als verplichting ingevoerd. Indien een land door de schuldenproblematiek waar
het in verkeert niet in staat is om rente en aflossing te betalen kan de NIO
een beroep doen op de Staat die vervolgens de rentelasten – op basis
van de overeenkomst tussen de Staat en de NIO van 23 december 1993 –
op zich neemt. Dit wordt dan als een nieuwe verplichting geboekt. Het is moeilijk
in te schatten hoe hoog dit bedrag zal zijn, aangezien dit afhangt van de
schuldensituatie van de landen in kwestie. Gebleken is dat het verplichtingenbudget
met NLG 7,3 miljoen moest worden opgehoogd om aan de verplichting van
de garantieregeling te kunnen voldoen. Artikel 17.04 Overige garanties Internationale Samenwerking Opbouw verplichtingen- en uitgavenramingen vanaf de stand
ontwerp-begroting (x NLG 1000)  Verplichtingen
1998Uitgaven1998 Stand ontwerp-begroting 1998–pmMutatie1 000– Stand slotwet
19981 0000Borgstelling van BZ ten behoeve van Dutch Relief Agency zodat deze organisatie
in de gelegenheid kon worden gesteld om een project voor de Europese Commissie
in Bosnië Herzegovina uit te voeren. De Europese Commissie stelt altijd
als voorwaarde dat een organisatie die een project voor de Europese Commissie
gaat uitvoeren een bankgarantie afgeeft. Artikel 17.06 Tijdelijke financiering NIO Opbouw verplichtingen- en uitgavenramingen vanaf de stand
ontwerp-begroting (x NLG 1000)  Verplichtingen
1998Uitgaven1998 Stand ontwerp-begroting 1998pmpmMutatie133 932133 932 Stand
slotwet 1998133 932133 932Verplichtingen en uitgavenOnder dit artikel wordt het saldo op de rekening-courant van de NIO bij
de Staat der Nederlanden per 31 december 1998 verantwoord. In 1999 wordt het
saldo aangezuiverd. Dit wordt verantwoord op ontvangstenartikel 17.03. De
hierop betrekking hebbende begrotingswijziging zal bij eerste suppletore wet
worden verwerkt. Beleidsterrein 18 Economie, werkgelegenheid en regionale
ontwikkeling Artikel 18.01 Landenprogramma's met betrekking tot economische
ontwikkeling, werkgelegenheid en regionale ontwikkeling Opbouw verplichtingen- en uitgavenramingen vanaf de stand
ontwerp-begroting (x NLG 1000)  Verplichtingen
1998Uitgaven1998 Stand ontwerp-begroting 1998509 000509 500Amendement Van der Stoel cs– 10 000– 10 000Mutatie47 31648 817 Stand slotwet
1998546 316548 317Via dit artikel worden programma's en projecten gefinancierd ten behoeve
van de landenprogramma's met betrekking tot economie, werkgelegenheid en regionale
ontwikkeling. Het grootste deel van dit programma is gedelegeerd aan ambassades. UitgavenUit oogpunt van kasmanagement zijn de ambassades gemachtigd om te schuiven
tussen de verschillende landenprogramma's. Vanwege het feit dat de uiteindelijke
realisatie van de landenprogramma's ten behoeve van milieu en sociale ontwikkeling
lager lag dan het oorspronkelijk toegekende bedrag is er een verschuiving
opgetreden naar het landenprogramma voor economie, werkgelegenheid en regionale
ontwikkeling. Dit veroorzaakte een overschrijding van NLG 48,8 miljoen,
waarvan NLG 33 miljoen is gemeld bij decemberbrief. VerplichtingenDe uiteindelijke realisatie van het verplichtingenbudget is hoger dan
stand ontwerpbegroting vanwege het feit dat in 1998 verplichtingen zijn aangegaan
die in 1999 en later tot uitgaven zullen leiden.Het amendement Van der Stoel was ingediend om het beschikbare budget voor
basisonderwijs te verhogen. Dekking voor deze ophoging is gevonden door een
verlaging van artikel 13.08 en 18.01 Artikel 18.02 Bijdrage Wereldvoedselprogramma (WFP/IEFR) Opbouw verplichtingen- en uitgavenramingen vanaf de stand
ontwerp-begroting (x NLG 1000)  Verplichtingen
1998Uitgaven1998 Stand ontwerp-begroting 1998120 00060 0002e suppletore begroting 1998– 60 000–Mutatie– 5 000– Stand
slotwet 199855 00060 000Dit artikel betreft de bijdrage aan het Wereld Voedselprogramma. Dit programma
omvat drie hoofddoelstellingen namelijk het uitvoeren van ontwikkelingsprojecten
met voedselhulp, het bevorderen van de voedselzekerheid in de wereld en het
verlenen van noodhulp. VerplichtingenDe verplichting die in 1998 is aangegaan in verband met de algemene bijdrage
aan WFP voor 1999 is f 55 miljoen. Dit is f 5 miljoen minder dan
geraamd. De verlaging van de algemene bijdrage is bedoeld als signaal aan
WFP en aan de Uitvoerende Raad van WFP dat Nederland zich zorgen maakt over
het multilateraal karakter van het programma en de sterk dalende algemene
bijdragen aan de financiering van het programma. Nederland is nu nog een van
de weinige donoren die een flexibele algemene bijdrage aan het programma leveren.
Om dit signaal kracht bij te zetten is voor 1999 een lagere bijdrage toegezegd
dan oorspronkelijk was voorzien. Artikel 18.03 Bijdrage Internationaal Fonds voor Agrarische
Ontwikkeling (IFAD) Opbouw verplichtingen- en uitgavenramingen vanaf de stand
ontwerp-begroting (x NLG 1000)  Verplichtingen
1998Uitgaven1998 Stand ontwerp-begroting 1998pm14 5001e suppletore begroting 199813 000–2e suppletore begroting 199887– 1 152Mutatie10 Stand slotwet 199813 08813 348UitgavenOp basis van een geactualiseerde uitgavenprognose van IFAD en rekening
houdend met een koersaanpassing van de dollarkoers is het budget het afgelopen
jaar naar beneden bijgesteld. VerplichtingenIn 1997 zijn de onderhandelingen afgerond in het kader van de vierde middelenaanvulling.
Formalisatie heeft echter in dit jaar plaatsgevonden op grond waarvan het
verplichtingenbudget met NLG 13 miljoen is opgehoogd bij eerste wijzigingswet. Artikel 18.04 Bedrijfslevenprogramma Opbouw verplichtingen- en uitgavenramingen vanaf de stand
ontwerp-begroting (x NLG 1000)  Verplichtingen
1998Uitgaven1998 Stand ontwerp-begroting 1998680 000340 0002e suppletore begroting 1998– 284 047– 110 000Mutatie– 239– 17 009Stand slotwet 1998395 714212 991Ontwikkelingsrelevante Exporttransacties (ORET) en het programma voor
Milieu en Economische Verzelfstandiging (MILIEV) zijn programma's voor het
verstrekken van schenkingen aan overheden van ontwikkelingslanden ter gedeeltelijke
financiering van de aankoop van goederen, diensten of werken in Nederland.Het programma voor Samenwerking met Opkomende Markten (PSOM) bevordert
de ontwikkeling van commerciële projecten door Nederlandse ondernemingen
in een aantal sectoren, die in overleg met de overheid van het betreffende
land worden aangewezen.Het programma voor investeringsbevordering is bedoeld om deelname van
Nederlandse ondernemers in het eigen vermogen van bedrijven in ontwikkelingslanden
te verdubbelen. Daardoor komt naar verwachting voor deze landen meer risicokapitaal
beschikbaar. Uitgaven ORET/MILIEVBegin 1998 werden ORET en Miliev samengevoegd. Beide programma's kennen
voortaan dezelfde voorwaarden en gelden voor dezelfde landen. Aanpassing van
de schenkingspercentages en van het transactieplafond begin 1998 waren een
gevolg van het dichtgaan van het programma in de tweede helft van 1997. Het
kasplafond werd aanzienlijk verhoogd tot NLG 315 miljoen. In 1998 werden
33 aanvragen goedgekeurd en werd voor een bedrag van ruim NLG 212 miljoen
uitgegeven. Dit houdt een onderuitputting in van ruim NLG 102 miljoen.
Van de mogelijkheid om aanvragen in te dienen met een transactiewaarde boven
de NLG 60 miljoen werd geen gebruik gemaakt. De Azië-crisis lijkt
tot gevolg te hebben dat het aantal ingediende vragen terugloopt. De counterparts
in de ontwikkelingslanden ondervinden meer en meer problemen om het commerciële
gedeelte van de transactie gefinancierd te krijgen.De discussie omtrent instelling van een Tweede Loket, waarin overheidsinstrumenten
voor export- en investeringssteun worden samengevoegd, leidde in 1998 nog
niet tot duidelijkheid. Programma Samenwerking Opkomende Markten (PSOM)De operationalisering van het PSOM in een concreet programma bleek meer
voeten in de aarde te hebben dan vooraf was verwacht. Het inpassen van het
programma binnen OESO- en EU-regelgeving en het sluiten van de eerste PSOM-Memoranda
of Understanding met de ontvangende landen nam veel tijd in beslag. Daarnaast
werd, vooruitlopend op definitieve besluitvorming omtrent de beperking van
de landenlijst voor bilaterale hulp, besloten om Brazilië van de PSOM-landenlijst
af te voeren.Dit alles leidde ertoe dat er in 1998 geen aanbestedingsronde voor PSOM
plaatsvond, waardoor er ook geen PSOM-activiteiten zijn gestart. De uiteindelijke
uitgaven betreffen aanloopkosten van het agentschap Senter, zoals reizen,
de ontwikkeling van informatiemateriaal en het inrichten van de Internetsite. Investeringen OntwikkelingssamenwerkingEind 1997 was aangekondigd dat gestart zou worden met een investeringsfaciliteit
voor ontwikkelingslanden. Deze regeling, uit te voeren door de FMO, zou gelijkenis
vertonen met de Investeringsfaciliteit voor Midden- en Oost-Europa (IFMOE)
van het Ministerie van Economische Zaken. Tegelijk met de gedachtenvorming
over de investeringsfaciliteit voor ontwikkelingslanden besloot Economische
Zaken om de IFMOE te verruimen tot de Investeringsfaciliteit voor Opkomende
Markten (IFOM). Deze nieuwe regeling stuitte echter op bezwaren in bij de
Europese Commissie in Brussel, met name op het terrein van mededinging. De
regeling is uiteindelijk aangepast, zodanig dat hij nog uitsluitend openstaat
voor het Midden- en Kleinbedrijf.Het is in 1998 niet gelukt duidelijkheid te krijgen omtrent de vraag of
de beperkingen van de IFOM ook van toepassing zijn voor de investeringsfaciliteit
voor ontwikkelingslanden. Hierdoor is de faciliteit in 1998 nog niet opgericht
en zijn er ook geen uitgaven onder deze noemer gerealiseerd. VerplichtingenDoordat in 1998 bleek dat een ondermeer door de crisis in Azië minder
aanvragen werden ingediend dan verwacht is het aantal verplichtingen dat in
1998 werd aangegaan achtergebleven bij de verwachting. Het verplichtingenbudget
is daarom met NLG 284 miljoen naar beneden bijgesteld. De onderverdeling naar artikelonderdelen van de verplichtingen
en uitgaven (x NLG 1000) Onderdeel VerplichtingenUitgaven  ontwerp begrotingmutatieslotwetontwerp
begrotingmutatieslotwet 01 ORET schenkingen470 000– 260 909209 091235 000– 93 307141 69302 MILIEV schenkingen160 000– 63 37796 62380 000– 8 99671 00403 Programma Samenwerking Opkomende Markten (PSOM)10 00080 00090 0005 000– 4 70629404 Investeringen OS (NIMF)40 000– 40 000020 000– 20 0000 Totaal680 000– 284 286395 714340 000– 127 009212 991Artikel 18.05 Bedrijfsmatige technische bijstand Opbouw verplichtingen- en uitgavenramingen vanaf de stand
ontwerp-begroting (x NLG 1000)  Verplichtingen
1998Uitgaven1998 Stand ontwerp-begroting 19981 7004 0001e suppletore begroting 1998–– 4002e suppletore begroting 19982 300–Mutatie– 327– 1 594Stand slotwet 19983 6732 006Uit dit artikel wordt de beoordeling door externe deskundigen van aanvragen
voor ORET- en MILIEV-activiteiten bekostigd. Uitgaven en verplichtingenDe uitgaven ten behoeve van externe bedrijfsmatige technische bijstand
is lager dan voorzien vanwege sluiting van het ORET/MILIEV-loket in 1997.
Bij eerste wijzigingswet werd dit reeds gedeeltelijk gemeld. Door heropening
van ORET/MILIEV-loket in 1998 is het aantal aanvragen voor beoordeling van
ORET/MILIEV programma's wel weer wat toegenomen, hetgeen geleid heeft tot
een verhoging van het verplichtingenbudget bij tweede wijzigingswet. Artikel 18.06 PUM-programma Opbouw verplichtingen- en uitgavenramingen vanaf de stand
ontwerp-begroting (x NLG 1000)  Verplichtingen
1998Uitgaven1998 Stand ontwerp-begroting 199813 50013 500Mutatie–– 4 Stand slotwet
199813 50013 496Artikel 18.07 Bevordering export ontwikkelingslanden Opbouw verplichtingen- en uitgavenramingen vanaf de stand
ontwerp-begroting (x NLG 1000)  Verplichtingen
1998Uitgaven1998 Stand ontwerp-begroting 199819 50019 5001e suppletore begroting 19982 8842 8842e suppletore begroting 1998–– 1 250Mutatie– 3 750– 2 872Stand slotwet 199818 63418 262Uit dit artikel worden de uitgaven voor activiteiten van het Centrum tot
bevordering van Importen (CBI) op het gebied van de bevordering van de export
van ontwikkelingslanden naar de Europese Unie bekostigd. Uitgaven en verplichtingenMet ingang van 1998 heeft het CBI de status van agentschap gekregen en
als gevolg daarvan is bij voorjaarsnota zowel het verplichtingen als uitgavenbudget
verhoogd. Buiten de uitvoering van de reguliere programmabudgetten zal het
CBI met ingang van dit jaar ook zorg dragen voor de uitvoering en monitoring
van de apparaatskosten. Een deel van dit bedrag betreft een overheveling uit
de artikelen 06.01 en 07.01.Het gebruik van Europese aanbestedingen en het vergelijkende offerte-onderzoek
heeft gezorgd voor bijstellingen/veranderingen in de uitvoering van diverse
programma's en activiteiten. Ook heeft het CBI twee beursdeelnames verplaatst
naar volgend jaar. Dit heeft geleid tot een neerwaartse bijstelling van het
verplichtingen- en uitgavenbudget voor 1998. De onderverdeling naar artikelonderdelen van de verplichtingen
en uitgaven (x NLG 1000) Onderdeel VerplichtingenUitgaven  ontwerp begrotingmutatieslotwetontwerp
begrotingmutatieslotwet 01 CBI16 500– 4 00012 50016 500– 3 97912 52102 Bijdrage Internationaal Trade Centre3 000–-3 0003 000–-3 00003 Apparaatsuitgaven CBI–-3 1343 134–-2 7412 741 Totaal19 500– 86618 63419 500– 1 23818 262Artikel 18.08 Grondstoffen Opbouw verplichtingen- en uitgavenramingen vanaf de stand
ontwerp-begroting (x NLG 1000)  Verplichtingen
1998Uitgaven1998 Stand ontwerp-begroting 19989008 4001e suppletore begroting 1998–-– 7002e suppletore begroting 19981 729–-Mutatie– 2 607– 578Stand slotwet 1998227 122Op dit artikel worden projecten gefinancierd op het gebied van grondstoffen
en projecten die gericht zijn op efficiënte(re) marketing, kwaliteitsselectie
en verbeterde transport- en opslagmogelijkheden van grondstoffen. VerplichtingenDoor vertraging in de onderhandelingen over de nieuwe overeenkomst voor
projecten met betrekking tot grondstoffen is de verplichting voor 1999 niet
in 1998 aangegaan zoals bij tweede wijzigingswet werd aangekondigd. Dit veroorzaakt
de uiteindelijke onderschrijding van het verplichtingenbudget met NLG 2,6
miljoen. De onderverdeling naar artikelonderdelen van de verplichtingen
en uitgaven (x NLG 1000) Onderdeel VerplichtingenUitgaven  ontwerp begrotingmutatieslotwetontwerp
begrotingmutatieslotwet 01Gemeenschappelijke Grondstoffen
Fonds022227 500– 3787 12203 Projecten mbt grondstoffen900– 9000900– 9000 Totaal900– 878228 400– 1 2787 122Artikel 18.09 Bijdrage VN-Kapitaalontwikkelingsfonds (UNCDF) Opbouw verplichtingen- en uitgavenramingen vanaf de stand
ontwerp-begroting (x NLG 1000)  Verplichtingen
1998Uitgaven1998 Stand ontwerp-begroting 199815 00015 000Mutatie–-–- Stand slotwet
199815 00015 000Artikel 18.11 Financieringsmij voor Ontwikkelingslanden
(FMO) Opbouw verplichtingen- en uitgavenramingen vanaf de stand
ontwerp-begroting (x NLG 1000)  Verplichtingen
1998Uitgaven1998 Stand ontwerp-begroting 199835 000155 0002e suppletore begroting 19982 500–Mutatie– 2 500– Stand
slotwet 199835 000155 000De incidentele verhoging van de bijdrage voor het IBTA- programma werd
vertraagd. Uiteindelijk werd de subsidiebeschikking waarin de verhoging formeel
werd bekrachtigd pas op 4 januari 1999 geslagen. Dit had tot gevolg dat de
verhoging van de verplichtingenruimte bij najaarsnota uiteindelijk niet in
1998 werd gebruikt. De onderverdeling naar artikelonderdelen van de verplichtingen
en uitgaven (x NLG 1000) Onderdeel VerplichtingenUitgaven  ontwerp begrotingmutatieslotwetontwerp
begrotingmutatieslotwet 01 Middelenvoorziening FMO0–-0120 000–120 00002Speciale programma's FMO35 000–-35 00035 000 –-35 00003 Rentesubsidies0–-00 –-0 Totaal35 000–-35 000155 000 –-155 000Artikel 18.12 Allochtoon ondernemerschap Opbouw verplichtingen- en uitgavenramingen vanaf de stand
ontwerp-begroting (x NLG 1000)  Verplichtingen
1998Uitgaven1998 Stand ontwerp-begroting 19982 3002 3001e suppletore begroting 1998–– 8002e suppletore begroting 1998– 2 300–Mutatie–– 39 Stand slotwet
199801 461Op dit artikel worden activiteiten gefinancierd die gericht zijn op het
aangaan van joint-ventures tussen bedrijven van succesvolle allochtone ondernemers
in Nederland en bedrijven in hun land van herkomst. Uitgaven en verplichtingenDe uitvoeringsovereenkomst met de stichting IntEnt is pas eind 1997 afgesloten,
waardoor het programma later is gestart dan voorzien. Het uitgavenbudget werd
daarom met NLG 0,8 miljoen naar beneden bijgesteld. Het aangaan van de
verplichting voor komende jaren is vertraagd en daarom is het verplichtingenbudget
naar 0 bijgesteld. ONTVANGSTEN 06 Algemeen binnenland Artikel 06.01 Personeel en Materieel Opbouw ontvangstenramingen vanaf de stand ontwerp-begroting
(x NLG 1000)  ontvangsten
1998 Stand ontwerp-begroting 1998804 2e
suppletore begroting 19981 137 Mutatie2 922Stand slotwet 19984 863OntvangstenDe mutaties hebben betrekking op de structurele inhoudingen op de salarissen
ten behoeve van de verstrekte leningen in het kader van het pc-privé-project.
Voorts heeft het ministerie extra ontvangsten verkregen met betrekking tot
het Rode Kruis, het instituut Clingendael en een vrijwillige bijdrage uit
Bali. Artikel 06.02 Rente-ontvangsten over banksaldi en voorschotten
aan personeel Opbouw ontvangstenramingen vanaf de stand ontwerp-begroting
(x NLG 1000)  ontvangsten
1998 Stand ontwerp-begroting 1998250 Mutatie133Stand slotwet 1998383Artikel 06.03 Doorberekeningen subsidies en bijdragen
aan andere ministeries Opbouw ontvangstenramingen vanaf de stand ontwerp-begroting
(x NLG 1000)  ontvangsten
1998 Stand ontwerp-begroting 19984 707 1e
suppletore begroting 1998129 2e suppletore begroting
1998134 Mutatie– 8 Stand slotwet
19984 962OntvangstenDe verhoging betreft het aandeel van het ministerie van Defensie inzake
ontwikkelingskosten voor computer- en netwerkbeveiligingen. Een bedrag van
NLG 134 000 wordt aan dit ministerie doorberekend. Voorts vond in
1998 een verhoging plaats van NLG 379 000 in verband met de doorberekening
van de personele kosten in het kader van de operationale aanpak van de crypto-problematiek. 07 Algemeen Buitenland Artikel 07.01 Personeel en Materieel Opbouw ontvangstenramingen vanaf de stand ontwerp-begroting
(x NLG 1000)  ontvangsten
1998 Stand ontwerp-begroting 199811 250 1e
suppletore begroting 1998750 2e suppletore begroting
1998500 Mutatie836 Stand slotwet 199813 336OntvangstenDe in voorafgaande jaren verstrekte vergoedingsregelingen aan uitgezonden
medewerkers hebben in 1998 geleid tot hogere terugbetalingen. Voorts waren
er extra ontvangsten van NLG 500 000 ten gevolge van terugbetalingen
van de aanloopvoorschotten bij overplaatsingen. Artikel 07.02 Kanselarijrechten en paspoortgelden Opbouw ontvangstenramingen vanaf de stand ontwerp-begroting
(x NLG 1000)  ontvangsten
1998 Stand ontwerp-begroting 199835 790 1e
suppletore begroting 19981 400 2e suppletore
begroting 1998700 Mutatie827 Stand slotwet
199838 717OntvangstenOp basis van realisatiecijfers werden in 1998 de ontvangsten consulaire
handelingen met NLG 1,2 miljoen structureel verhoogd. Verder was er een
meevaller van NLG 700 000 als gevolg van een hogere afgifte van
paspoorten en visa dan geraamd. De onderverdeling naar artikelonderdelen van de ontvangsten
is als volgt (x NLG 1000)  Begroting
1998MutatieSlotwet Kanselarijrechten24 600– 53024 070Paspoortgelden7 5001 0768 576 Legalisatierechten600366966Visumrechten aan de grens250428678 Naturalisaties
en overige consulaire handelingen2 8401 5874 427Totaal35 7902 92738 717Toelichting op de artikelonderdelen KanselarijrechtenHieronder volgt een overzicht van het aantal verleende visa en gemiddelde prijs per visum. Tot voor kort kon uitsluitend informatie worden
verkregen over het aantal aangevraagde visa vanwege de handmatig gevoerde
en over vele locaties verspreide administratie. Vanwege de in gebruik genomen
informatiesystemen is het vanaf 1998 informatie te geven over het aantal
verleende visa. De raming 1998 was echter nog gebaseerd op het aantal visumaanvragen. Ramingskengetallen kanselarijrechten  Raming
1998Realisatie 1998 Aantallen verleende visa (q)520 000375 333Gemiddelde opbrengst (p)4151 Toegelicht begrotingsbedrag
(pxq)(x NLG 1000)20 00019 267 Opbrengsten
overige consulaire dienstverlening (x NLG 1000)4 6004 803Totale begrotingsbedrag (x NLG 1000)24 60024 070De inkomsten op basis van de Wet op de Kanselarijrechten bestaan voornamelijk
uit inkomsten verkregen uit visumverlening op de Nederlandse Vertegenwoordigingen
in het buitenland. De verschillende tarieven voor de diverse categorieën
visa zijn vastgelegd in de Wet op de Kanselarijrechten. Het uitgangspunt bij
de vaststelling van de tarieven voor visa is kostendekkendheid. De gemiddelde
prijs bij de realisatie 1998 is het gemiddelde van alle gehanteerde tarieven.In de raming van de kengetallen visumverlening (07.01.01) en kanselarijrechten
is geen onderscheid gemaakt tussen het aantal visumaanvragen en aantal verleende
visa. Beide getallen zijn geraamd op 520 000. In 1998 bleek er echter
een groot verschil tussen aangevraagde en verleende visa. In het verslagjaar
zijn 447 286 visa aangevraagd, terwijl er 375 333 zijn verleend.
Voor de aangevraagde en niet verleende visa (71 953) zijn wel kosten
gemaakt, maar daar staan geen opbrengsten tegenover. Dit verklaart de stijging
van de gemiddelde prijs. PaspoortgeldenHieronder volgt een overzicht van het aantal afgegeven paspoorten en de
prijs per paspoort. Ramingskengetallen paspoortgelden  Raming
1998Realisatie 1998 Aantal paspoorten (q)77 00084 274Prijs (p) (nationaal paspoort)9496,15 Aantal Europese
Identiteitskaarten6 5003 855 Prijs (p) Eur. Identiteitskaart3535,70Toegelicht begrotingsbedrag (pxq) x f 1000 x f 10007 5008 576Het toegelichte begrotingsbedrag over 1998 betreft ook de gerealiseerde
opbrengsten van afgegeven zakenpaspoorten, laissez passers en dienstpaspoorten
(totale opbrengst NLG 684 744). In het aantal paspoorten en Europese
identiteitskaarten zijn de aantallen van deze reisdocumenten niet opgenomen.Bij de raming voor 1998 werd nog uitgegaan van een sterke stijging van
de goedkopere Europese Identiteitskaarten ten koste van het aantal paspoorten.
In 1995 is deze Europese Identiteitskaart ingevoerd. Het aantal Europese identiteitskaarten
is ten opzichte van 1996 (1615) en 1997 (2144) weliswaar gestegen, maar slaat
minder goed aan dan verwacht. Bovendien is het aantal paspoorten –
ondanks een hogere afgifte van de nieuwe identiteitskaart – ongeveer
gelijk gebleven ten opzichte van 1997 (84 076). De prijs van het paspoort
is met ingang van 1998 verhoogd naar NLG 96,15 en de prijs van de Europese
Identiteitskaart is verhoogd naar NLG 35,70. Door het uitblijven van
de verschuiving van paspoort naar Europees identiteitskaart en door verhoging
van de prijzen zijn de totale ontvangsten hoger uitgekomen dan geraamd. LegalisatierechtenIn onderstaand overzicht wordt het aantal legalisaties en de prijs per
legalisatie weergegeven. In de loop van 1997 is de prijs per legalisatie verhoogd
van NLG 15 naar NLG 20. Dit is de voornaamste oorzaak voor de extra
ontvangsten. Daarnaast is in de afgelopen jaren het aantal legalisaties gestegen.
In 1996 bedroeg het aantal legalisaties 39 908 (opbrengst NLG 639 000)
en 46 270 in 1997 (opbrengst NLG 908 000). Ramingskengetallen legalisatierechten  Raming
1998Realisatie 1998 Aantal legalisaties (q)40 00048 300Prijs (p)1520 Toegelicht begrotingsbedrag (pxq) x 1000600966Overige consulaire handelingenGelet op artikel 2, lid F van de Wet op de Kanselarijrechten van 1 november
1948 zijn per Ministerieel Besluit van 14 december 1995 tarieven vastgesteld
voor bemiddeling door het departement aan de in Nederland woonachtige particulieren.
Het Ministerieel Besluit omvat diverse handelingen met daaraan gekoppelde
tarieven. Bij het vaststellen van de tarieven is kostendekkendheid het uitgangspunt
geweest. In het verslagjaar is het aantal keren dat ambassades en posten zijn
verzocht te bemiddelen bij het verkrijgen van documenten, het verkrijgen van
adressen, geneeskundige onderzoeken, het afleggen van tentamens, onderzoeken
naar welstand/vermissing van personen, het legaliseren van documenten en het
verifiëren van documenten sterk toegenomen. Dit verklaart de mutatie
ten opzichte van de begroting 1998. NaturalisatiesTot voor kort werden de opbrengsten uit naturalisatieverzoeken afgedragen
aan het ministerie van Justitie. Sinds april 1998 komen bij Koninklijk Besluit
de opbrengsten die voortvloeien uit verzoeken tot naturalisatie bij het ministerie
van Justitie deels ten gunste van het ministerie van Buitenlandse Zaken (NLG 200
per verzoek). Dit ter dekking van de door dit ministerie gemaakte kosten.
Aan het eind van het verslagjaar bleek dat een deel van de opbrengsten volgens
de verantwoordingssystematiek van voor april 1998 is geboekt. Als gevolg hiervan
is het opnemen van de ramingskengetallen naturalisaties weinig zinvol. In
1999 zal het ministerie van Buitenlandse Zaken de nodige correctieve acties
ondernemen. Artikel 07.03 Doorberekening adviesraad aan het ministerie
van Defensie Opbouw ontvangstenramingen vanaf de stand ontwerp-begroting
(x NLG 1000)  ontvangsten
1998 Stand ontwerp-begroting 1998136 Mutatie0Stand slotwet 199813609 Veiligheid, mensenrechten, conflictbeheersing en democratisering Artikel 09.02 Restituties NAVO, WEU, OVSE, OPCW Opbouw ontvangstenramingen vanaf de stand ontwerp-begroting
(x NLG 1000)  ontvangsten
1998 Stand ontwerp-begroting 1998p.m. 1e
suppletore begroting 1998196 Mutatie– 19Stand slotwet 1998177OntvangstenIn 1998 werd NLG 177 000 aan restituties ontvangen van de NAVO
en de Organisatie voor Verbod op Chemische Wapens (OPCW). 12 Milieu en natuur Artikel 12.01 Doorberekening bijdrage UNEP aan andere
ministeries Opbouw ontvangstenramingen vanaf de stand ontwerp-begroting
(x NLG 1000)  ontvangsten
1998 Stand ontwerp-begroting 19981 895 Mutatie0Stand slotwet 19981 89516 Overige ontwikkelingssamenwerkingsprogramma's Artikel 16.01 Inkomsten uit leningen verstrekt aan ontwikkelingslanden Opbouw ontvangstenramingen vanaf de stand ontwerp-begroting
(x NLG 1000)  ontvangsten
1998 Stand ontwerp-begroting 199836 594 1e
suppletore begroting 1998– 37 Mutatie– 1 640Stand slotwet 199834 917Artikel 16.02 Diverse ontvangsten Ontwikkelingssamenwerkingsprogramma's Opbouw ontvangstenramingen vanaf de stand ontwerp-begroting
(x NLG 1000)  ontvangsten
1998 Stand ontwerp-begroting 199818 018 Mutatie13 448Stand slotwet 199831 466Aanvankelijk was op dit artikel een bedrag ad NLG 18 miljoen geraamd,
ervan uitgaande dat diverse voorschotacties zouden leiden tot forse terugbetalingen
aan Buitenlandse Zaken. Op basis van de realisatiecijfers bleek dat het aantal
terugbetalingen een forse meevaller kent als gevolg van het project verbetering
financieel beheer. 17 Overige ontvangsten Internationale Samenwerking Artikel 17.01 Restituties en doorberekening bijdragen
aan internationale organisaties Opbouw ontvangstenramingen vanaf de stand ontwerp-begroting
(x NLG 1000)  ontvangsten
1998 Stand ontwerp-begroting 1998266 1e
suppletore begroting 1998– 196 Mutatie416Stand slotwet 1998486OntvangstenIn 1998 werd NLG 487 000 ontvangen aan restituties over voorgaande
jaren van de Raad van Europa en de OESO. In 1998 is de contributie aan het
VN-Klimaatverdrag voor het eerst in zijn geheel door Buitenlandse Zaken betaald.
Voorheen bestond een systeem waarbij door middel van een verdeelsleutel de
ministeries van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieu (VROM), Verkeer
& Waterstaat (V&W), Economische Zaken (EZ) en Buitenlandse Zaken gezamenlijk
de contributies voor zowel het Klimaatverdrag als voor het International Panel
on Climate and Change (IPCC) droegen. Omdat dit door alle betrokkenen als
omslachtig werd ervaren, heeft Buitenlandse Zaken voorgesteld voortaan de
contributie voor het Klimaatverdrag op zich te nemen, waarbij V&W zorg
zou dragen voor de bijdrage aan het IPCC. De ministeries van V&W, EZ en
VROM zijn formeel akkoord gegaan met deze nieuwe opzet. Artikel 17.02 Restituties door NIO van garantiebetalingen
in afgesloten dienstjaren Opbouw ontvangstenramingen vanaf de stand ontwerp-begroting
(x NLG 1000)  ontvangsten
1998 Stand ontwerp-begroting 1998pm Mutatie2 101Stand slotwet 19982 101Artikel 17.03 Tijdelijke financiering van de NIO Opbouw ontvangstenramingen vanaf de stand ontwerp-begroting
(x NLG 1000)  ontvangsten
1998 Stand ontwerp-begroting 1998pm 1e
suppletore begroting 199889 650 Mutatie–Stand slotwet 199889 650Het betreft hier een rekening-courant verhouding tussen de Staat der Nederlanden
en de Nederlandse Investeringsbank voor Ontwikkelingslanden (NIO) per 31-12-1997
lastens uitgavenartikel 17.06. De rekening-courant stelt de NIO in staat op
de kapitaalmarkt opgenomen gelden voor de (her)financiering van leningen hier
tijdelijk te plaatsen c.q. voor (her)financiering van leningen benodigde gelden
tijdelijk op te nemen, vooruitlopend op het aantrekken van die gelden op de
kapitaalmarkt. Het saldo werd in 1998 gecorrigeerd via dit ontvangsten-artikel. SALDIBALANS PER 31 DECEMBER 1998 EN TOELICHTING Ministerie van Buitenlandse Zaken (V) I Saldibalans per 31 december 1998 (in NLG 1 000) 1 Uitgaven
ten laste van de begroting18 873 564 2Ontvangsten ten gunste van de begroting346 9173Liquide middelen8 725 4aRekening-Courant
RHB18 522 165 5Intra-comptabele vorderingen29 451 6Intra-comptabele
schulden42 656  Intra-comptabele activa18 911 740  Intra-comptabele
passiva18 911 738 8Extra-comptabele vorderingen447 230 8aT.r.
extra-comptabele vorderingen447 232 10Voorschotten3 733 521 10aT.r.
voorschotten3 733 521 11aT.r. garantieverplichtingen4 256 859 11Garantieverplichtingen4 256 
859 12aT.r. openstaande verplichtingen10 844 452 12Openstaande
verplichtingen10 844 452  Extra-comptabele
activa19 282 062  Extra-comptabele passiva19 282 064 Totaal activa38 193 802  Totaal
passiva38 193 802II Inleiding 1. AlgemeenDe saldibalans is een financiële staat waarop de standen van de intra-
en extra comptabele rekeningen van het ministerie van Buitenlandse Zaken worden
verantwoord.Het intra-comptabele deel van de saldibalans geeft inzicht in de kasstromen.
Het gaat hier met name om de uitgaven en ontvangsten van lopende en oude dienstjaren,
i.c. dienstjaar 1998 en 1997, welke nog met het ministerie van Financiën
moeten worden verrekend. Na goedkeuring van de Rijksrekening vindt de verrekening
plaats. De tegenrekening van de uitgaven en ontvangsten is de post «rijkshoofdboekhouding»,
de rekening-courant tussen de ministeries van Buitenlandse Zaken en Financiën.
Onder het intra-comptabele deel zijn ook de liquide middelen van het ministerie
opgenomen. De uitgaven en ontvangsten buiten begrotingsverband, die met derden
zullen worden verrekend en niet ten laste c.q. ten gunste van de begroting
zijn gebracht, zijn verantwoord onder de intra-comptabele vorderingen en schulden.Het extra-comptabele deel van de saldibalans geeft inzicht in de standen
van de uitstaande vorderingen en voorschotten welke in het verleden tot kasstromen
hebben geleid (ten laste c.q. ten gunste van de begrotingen van voorgaande
jaren) en bevat tevens de post openstaande verplichtingen die inzicht geeft
in de toekomstige kasstromen en kan leiden tot uitgaven ten laste van begrotingen
van volgende jaren. De extra-comptabele rekeningen worden met behulp van diverse
tegenrekeningen in evenwichtsverband geboekt.De saldibalans en de toelichting daarop zijn opgesteld conform de richtlijnen
in de HAFIR. 2. WaarderingsgrondslagenDe intra-comptabele activa en passiva, die luiden in vreemde valuta, zijn
gewaardeerd tegen de geldende administratiekoersen per 31 december 1998, welke
een afspiegeling zijn van de werkelijke koersen per die datum.De voorschotten, die luiden in vreemde valuta zijn, per activiteit, gewaardeerd
tegen de administratiekoers die gold op de einddatum van de laatst verwerkte
financiële verantwoording van de desbetreffende activiteit. De waardering van de verplichtingen, die luiden in vreemde valuta, is
afhankelijk van het soort verplichting. Committeringen worden gewaardeerd
tegen de op het moment van aangaan van de betreffende verplichting geldende
committeringskoers die enigszins hoger is dan de op dat moment geldende administratiekoers.
Deze verplichting wordt verminderd met de betalingen luidend in vreemde valuta
die omgerekend worden tegen de administratiekoers per betaaldatum. Wijzigingen
van de committeringskoers die een bepaald percentage overschrijden resulteert
bij verplichtingen luidend in vreemde valuta in herwaardering van het resterende
saldo. De overige verplichtingen worden tegen de administratiekoersen van
het moment van aangaan van de betreffende verplichting geboekt. Betalingen
worden tegen de geldende administratiekoers op het moment van betaling in
mindering gebracht op deze verplichting.De overige in de saldibalans en de toelichting opgenomen bedragen zijn
gewaardeerd tegen de historische waarde. III Toelichting op de saldibalans per 31 december 1998
(in NLG 1000) 1 Uitgaven ten laste van de begroting (debet NLG 18 873 564
x 1000)Onder deze post zijn de gerealiseerde uitgaven opgenomen van de jaren
1997 en 1998. Na goedkeuring van de slotwet door de Staten-Generaal worden
deze bedragen verevend met het ministerie van Financiën. Het saldo is
als volgt opgebouwd:Uitgaven dienstjaar 1996 8 551 542Uitgaven dienstjaar 1997 8 870 498Te verevenen per 1 januari 1998 17 422 040Af: In 1998 verevende uitgaven dienstjaar 1996 8 551 542Bij: Uitgaven dienstjaar 1998 10 003 066Te verevenen per 31 december 1998 18 873 564   Voor een nadere specificatie van de uitgaven 1998 wordt verwezen naar
de artikelsgewijze toelichting bij de rekening 1998. 2 Ontvangsten ten gunste van de begroting (credit NLG 346 917
x 1000)Onder deze post zijn de gerealiseerde ontvangsten opgenomen van de jaren
1997 en 1998. Na goedkeuring van de slotwet door de Staten-Generaal worden
deze bedragen verevend met het ministerie van Financiën. Het saldo is
als volgt opgebouwd:Ontvangsten dienstjaar 1996 109 463Ontvangsten dienstjaar 1997 123 829Te verevenen per 1 januari 1998 233 292Af: In 1998 verevende ontvangsten dienstjaar 1996 109 463Bij: Ontvangsten dienstjaar 1998 223 088Te verevenen per 31 december 1998 346 917 Voor een nadere specificatie van de ontvangsten 1998 wordt verwezen naar
de artikelsgewijze toelichting bij de rekening 1998. 3 Liquide middelen (debet NLG 8 725 x 1000)De liquide middelen omvatten girale en chartale gelden, alsmede gelden
onderweg en hebben betrekking op het departement en de vertegenwoordigingen
in het buitenland. Het treasury-beleid is er met betrekking tot de gelden
van Hoofdstuk V van de Rijksbegroting op gericht, te komen tot een optimale
beheersing van de geldomvang en een kostenminimalisatie ten aanzien van bankkosten
en rentederving. Hierbij spelen aspecten als liquiditeitenbeheer, valutarisicobeheer,
debiteuren- en crediteurenbeheer een grote rol. Specificatie x NLG 1 00031
december 199831 december 1997 3.1 Kassaldi2 5401 8763.2 Banksaldi31 896– 41 985 3.3
Girosaldi2611 3.4 Gelden onderweg– 25 73738 322Totaal8 725– 1 7763.1 Kassaldi (debet NLG 2 540 x 1000)Uit oogpunt van een adequaat liquiditeitenbeheer wordt ernaar gestreefd
de hoogte van de kassaldi zoveel mogelijk te beperken. Naast de normale kassaldi
wordt op een elftal vertegenwoordigingen contanten in voorraad gehouden (zogenaamde
noodreserves) in verband met eventuele calamiteiten. Per 31 december 1998
bedroegen deze noodreserves NLG 0,6 mln. Voorts zijn er enkele vertegenwoordigingen
die in dit kader een verhoogd kassaldo aanhouden. Enkele vertegenwoordigingen
worden regelmatig voorzien van contanten, omdat giraal bankverkeer niet mogelijk
is. Het merendeel van de kassaldi wordt in vreemde valuta bijgehouden. 3.2 Banksaldi (debet NLG 31 896 x 1000) Specificatie
x NLG 1 00031 december 199831
december 1997 Banksaldi buitenland21 36229 553Banksaldi binnenland10 534– 71 538Totaal31 896– 41 985Van de banksaldi binnenland betreft NLG 141,4 mln de vertegenwoordigingen
en NLG – 130,9 mln het departement. De bankrekeningen die
de vertegenwoordigingen in Nederland aanhouden zijn tezamen met bankrekeningen
van het departement ondergebracht in een pool waarbij saldo nul het uitgangspunt
is. Deze vertegenwoordigingen kunnen op basis van een vooraf ingediende liquiditeitsplanning
zelfstandig gelden uit de pool overtrekken naar de lokale bankrekeningen.Het feit dat het saldo in de pool ultimo het jaar niet nul is wordt veroorzaakt
door overmakingen van het departement aan de vertegenwoordigingen.Van de in het buitenland aanwezige bankgelden bedroeg het tegoed in Nederlandse
guldens NLG 1,5 mln en het equivalent van de vreemde valuta NLG 19,9
mln. 3.4 Gelden onderweg (credit NLG 25 737 x 1000) Specificatie
x NLG 1 00031 december 199831
december 1997 Betalingsopdrachten binnenland11 38694 713Kruisposten155– 464 Overmakingen van het
Departement naar de Vertegenwoordigingen16 377– 3 536Betalingsopdrachten Vertegenwoordigingen– 20 901– 52 391Totaal– 25 73738 322De post betalingsopdrachten binnenland betreft de overmaking van het departement
naar de vertegenwoordigingen in verband met het beschikbaar stellen van kwartaallimieten
op de bankrekeningen van de vertegenwoordigingen in Nederland. De afwikkeling
door de bank heeft begin 1999 plaatsgevonden.De post betalingsopdrachten vertegenwoordigingen betreft gelden onderweg
die zijn verantwoord in het cheque-dagboek van de administraties van de vertegenwoordigingen. 4 Rekening-Courant RHB (credit NLG 18 522 165
x 1000)Op de rekening-courant met de rijkshoofdboekhouding is de financiële
verhouding met het ministerie van Financiën weergegeven. Specificatie x NLG 1 00031
december 199831 december 1997 4.1 Rekening-courant RHB18 522 17817 198 0824.2 Te verrekenen RHB– 13– 19 482Totaal18 522 16517 178 600Het verschuldigde saldo op de rekening-courant met de rijkshoofdboekhouding
is in overeenstemming met de opgave van de RHB. 5 Intra-comptabele vorderingen (debet NLG 29 451
x 1000)Onder deze post zijn de vorderingen opgenomen, die zijn ontstaan als gevolg
van uitgaven ten behoeve van derden. Specificatie x NLG 1 00031
december 199831 december 1997 5.1 Ministeries12 88612 4185.2 Persoonlijke rekeningen1 3371 752 5.3
Externe debiteuren5 1866 682 5.4 Overige
vorderingen10 04211 627 Totaal29 45132 479Van de totale NLG 29,5 mln aan vorderingen per 31 december 1998 is
NLG 5,3 mln opgenomen in de debiteurenadministratie, in 1997 bedroeg
dat saldo NLG 7,8 mln. Het betreffen ministeries, persoonlijke rekeningen
en externe debiteuren.De individuele posten worden hieronder nader toegelicht. 5.1 Ministeries (debet NLG 12 886 x 1000) Specificatie
x NLG 1 00031 december 199831
december 1997 Nog in te dienen verrekenstukken12 72311 325Geschillen met andere Ministeries95357 Ingediende
verrekenstukken68736 Totaal12 88612 418De nog in te dienen verrekenstukken per 31 december 1998 betreffen de
volgende ministeries:Landbouw, Natuurbeheer en Visserij 1 599Defensie 4 048Economische Zaken 3 290Sociale Zaken en Werkgelegenheid 1 627Overige 2 159Totaal 12 723De vorderingen zijn alle ontstaan in 1998. 5.2 Persoonlijke rekeningen (debet NLG 1 337
x 1000)Deze categorie vorderingen heeft betrekking op ambtenaren. Het betreft
geldverstrekkingen die zowel op het departement als op de vertegenwoordigingen
plaatsvinden. De invordering vindt op het departement plaats via de debiteurenadministratie,
danwel door inhouding op het salaris. Specificatie x NLG 1 00031
december 199831 december 1997 Te verrekenen met DGIS-deskundigen8101 156Diverse vorderingen527596 Totaal1 3371 752Te verrekenen met DGIS-deskundigen betreft salarisvoorschotten, reis-
voorschotten en huurwaarborgsommen en zijn voornamelijk afkomstig uit 1998.
De diverse vorderingen zijn voornamelijk afkomstig uit 1998. 5.3 Externe debiteuren (debet NLG 5 186 x 1000)Deze categorie vorderingen heeft betrekking op derden zoals particulieren,
bedrijven en dergelijke. Het betreft onder meer vorderingen die ontstaan zijn
met betrekking tot uitgaven in het kader van dienstverlening danwel afrekeningen
van projecten in de OS-sector. Deze vorderingen ontstaan zowel op het departement
als op de vertegenwoordigingen in het buitenland. De invordering vindt plaats
op het departement via de debiteurenadministratie. Specificatie x NLG 1 00031
december 199831 december 1997 Vorderingen op bedrijven3 7185 563Diverse vorderingen1 4681 119 Totaal5 1866 682De vorderingen op bedrijven betreft voor NLG 3,3 mln een vordering
op SNV inzake wachtgelden november 1998. Vrijwel alle vorderingen op bedrijven
zijn ontstaan in 1998. De diverse vorderingen zijn voor NLG 1,2 mln afkomstig
uit 1998. NLG 0,2 mln is afkomstig uit 1993, dit betreft privacygevoelige
debiteuren. 5.4 Overige vorderingen (debet NLG 10 042 x 1000)Onder deze categorie worden vorderingen opgenomen die niet in de overige
categorieën vallen. Hieronder vallen ook vorderingen ontstaan naar aanleiding
van een uitgave, die ter plaatse op de vertegenwoordiging verrekend wordt. Specificatie x NLG 1 00031
december 199831 december 1997 Te vorderen BTW3 6903 026Overlopende rekeningen oude boekjaar3 0472 411Ter plaatse te verrekenen uitgaven buitenland2 5015 616Diverse vorderingen804574 Totaal10 04211 627Vrijwel alle vorderingen zijn ontstaan in 1998. 6 Intra-comptabele schulden (credit NLG 42 656
x 1000)Hieronder vallen schulden ontstaan door ontvangsten en inhoudingen die
met derden verrekend zullen worden. Specificatie x NLG 1 00031
december 199831 december 1997 Nationalisaties19 74020 028Loonheffing en premies18 65717 786 Diverse
overige schulden4 2593.031 Totaal42 65640 845Vrijwel alle schulden zijn ontstaan in 1998, NLG 0,3 mln van de diverse
overige schulden is ontstaan in eerdere jaren. NationalisatiesHet saldo van de nationalisaties per 31 december 1998 heeft betrekking
op eventueel uit te keren schadeclaims met betrekking tot Indonesië. Verloop x NLG 1 00019981997Beginsaldo per 1 januari20 02827 635 Af:
Uitkeringen– 12 885– 12 880 Af:
Afdracht aan Financiën– 7 143– 14 655Bij: Ontvangen rente en aflossing19 74019 928Saldo per 31 december19 74020 028De te ontvangen rente en aflossing krachtens de «Overeenkomst tussen
het Koninkrijk der Nederlanden en de Republiek Indonesië inzake de tussen
de beide landen nog bestaande financiële vraagstukken» van 7 september
1966 bedraagt per balansdatum NLG 77,1 mln. De nog verschuldigde uitkeringen
krachtens de Rijkswet van 15 maart 1969 artikel 10 4e lid bedraagt op balansdatum
NLG 64,4 mln.Jaarlijks wordt het restant van de jaartermijn, na aftrek van een reserve
van NLG 0,1 mln voor mogelijke rechthebbenden (consignatiekas art. 12
Rijkswet), afgedragen aan het ministerie van Financiën. In 1998 is echter
het totale restant aan het ministerie van Financiën afgedragen. Het nog
af te dragen saldo aan het ministerie van Financiën (op balansdatum NLG 6,9
mln) zal in 1999 onder aftrek van de NLG 0,1 mln reserve worden afgedragen
aan Financiën. Loonheffing en premiesLoonheffing en premies betreffen de op de salarissen van december 1998
ingehouden loonheffing en premies. De totale loonheffing en premies worden
in 1999 afgedragen. Diverse overige schuldenOnder de diverse overige schulden is een bedrag van NLG 1,2 mln opgenomen
met betrekking tot stortingen in het kader van de KLM-financiering vertegenwoordigingen
en NLG 1,5 mln voor inspectie der domeinen. 8 Extra-comptabele vorderingen (debet NLG 447 230
x 1000)Dit betreffen vorderingen die reeds ten laste van de begroting zijn gebracht
en extra-comptabel worden bewaakt. Deze vorderingen hebben vaak een langdurig
karakter. Specificatie x NLG 1 00031
december 199831 december 1997 Te ontvangen aflossingen
op begrotingsleningen225 160216 465 Verrichte
garantiebetalingen NIO133 667107 697 Stichting
ECDPM40 50040 500 Diverse extra-comptabele
vorderingen47 90325 687 Totaal447 230390 349Ouderdomsanalyse x NLG 1 000Totaal1998199719961995
en ouder Te ontvangen aflossingen op begrotingsleningen225 16039 895 16 482168 783Verrichte garantiebetalingen NIO133 66736 19318 21615 89463 364Stichting ECDPM40 50040 500    Diverse
extra-comptabele vorderingen47 90325 9061 5851 43018 982Totaal447 230101 99419 80133 806291 629Te ontvangen aflossingen op begrotingsleningen Saldo
per 1 januari 1998 216 465 Consolidaties
Indonesië/Ivoorkust/Kameroen 39 894  256 359Aflossingen in 199829 764  Kwijtschelding in 1998 (Peru)1 435   31 199 Saldo per 31 december
1998 225 160   De begrotingsleningen zijn voornamelijk met OS-landen afgesloten. Overeenkomstig
het in de leningovereenkomsten vastgestelde aflossingsschema zal het saldo
per 31 december 1998 in de volgende jaren worden afgelost. Hierbij is geen
rekening gehouden met eventuele toekomstige kwijtscheldingen en nog op te
nemen begrotingsleningen (consolidaties). 1999 32 0462000 31 6212001 21 1922002 20 5142003 17 256na 2003 102 531225 160 Verrichte garantiebetalingen Ned. Investeringsbank voor
Ontwikkelingslanden (NIO) Saldo per 1 januari 1998 107 697Overmakingen aan de NIO in 1998 67 378  175 075    Ontvangsten van de NIO in 199823 437 Kwijtscheldingen in 19984 530  Consolidaties13 441   41 408Saldo per 31 december 1998 133 667   Stichting ECDPMDe minister voor Ontwikkelingssamenwerking heeft in 1986 besloten in totaal
NLG 40,5 mln ter belegging aan de Stichting European Centre for Development
Policy Management ter beschikking te stellen. De opbrengst van de belegde
middelen zal worden aangewend ter dekking van de personeels- en exploitatiekosten
van de Stichting. Het is de Stichting verboden de beschikbaar gestelde bedragen
te beleggen in risicodragend vermogen. De overeenkomst met het Centrum loopt
tot 31 december 2001. Bij beëindiging van deze overeenkomst staan de
belegde middelen ter beschikking van de Staat. Diverse extra-comptabele vorderingenDiverse extra-comptabele vorderingen bestaat ondermeer uit:– te ontvangen rente op begrotingsleningen engarantiebetalingen NLG 14,7 mln– RSS NLG  9,8 mln– restfondsen bij de Wereldbank NLG  7,6 mln– (huur)waarborgsommen NLG  5,6 mln– achtergestelde lening SNV NLG 4,0 mln metouderdomsjaar 1992 NLG  4,0 mln– restfondsen bij VN-organisaties NLG  2,7 mln– vorderingen in het kader van PC-prive NLG  2,2 mln– ingevorderde voorschotten NLG  0,9 mlnHet saldo restfondsen bij de Wereldbank betreft het daar fysiek aanwezige
saldo. Het opgenomen saldo bij VN-organisaties betreft het bedrag dat sinds
de invoering van de restfondsenprocedure als restfonds van de voorschottenstand
is afgeboekt. In 1999 zullen ook de daadwerkelijk bij de VN-organisaties aanwezige
saldi worden opgenomen.Het verschil van de balanspost extra-comptabele vorderingen met de tegenrekening
wordt veroorzaakt door verschillen bij de (huur)waarborgsommen. Dit zal in
1999 worden gecorrigeerd. 10 Extra-comptabele voorschotten (debet NLG 3 733 521
x 1000)Dit betreffen nog openstaande voorschotten, waarvan de uitgaven reeds
ten laste van de begroting zijn gebracht. Afwikkeling vindt plaats op basis
van ontvangen verantwoordingen. Specificatie x NLG 1 00031
december 199831 december 1997 Voorschot subsidies instellingen
en organisaties OS2 959 5683 057 495 Voorschotten
aan lokale organisaties228 089196 422 Medefinanciering
organisaties (MFO'S)97 064119 712 Werkvoorschotten
consultants92 864107 826 Voorschot RVM-1 via de
NIO105 886112 221 Diverse voorschotten
OS73 12023 240 Subtotaal voorschotten
OS3 556 5913 616 916 Voorschot subsidies
instellingen en organisaties niet-OS138 15689 917 Diverse
voorschotten niet-OS38 77437 371 Subtotaal
voorschotten niet-OS176 930127 288 Totaal3 733 5213 744 204VoorschottenbeheerIn 1997 is een start gemaakt met de verbetering van het voorschottenbeheer
in het kader van het project «Veiligstellen Financieel Beheer»
(VFB). In 1998 is dit project voortgezet en uiteindelijk afgerond. Dit heeft
ertoe geleid dat met betrekking tot het voorschottenbeheer de volgende doelen
zijn bereikt:– achterstanden zijn met 80% afgenomen;– onjuistheden zijn grotendeels hersteld.De door het VFB in gang gezette structurele verbetering van het financieel
beheer in relatie tot voorschotten wordt voortgezet door het VFB-2. Maandelijks
wordt op basis van een aantal ijkpunten en een bandbreedte de voortgang bij
de budgethouders gevolgd. Deze ijkpunten hebben betrekking op de openstaande
rapportageverplichtingen en de verwerkingstijd van ontvangen rapportages.Eind 1998 is, naar aanleiding van de Nota Beheer en Toezicht, nieuwe regelgeving
ontwikkeld voor het voorschottenbeheer en het sanctiebeleid.De nieuwe regelgeving voor voorschottenbeheer omvat ondermeer:– een beslissingsschema voor de toepassing van de voorschotdefinitie;– OS-activiteiten onder NLG 50 000 worden niet meer als
voorschot aangemerkt (met uitzondering van werkvoorschotten);– de termijn van bevoorschotten is bij voorkeur niet meer dan zes
maanden;– de jaargrens is geen hindernis meer voor het bevoorschotten;– de nieuwe regeling inzake restfondsen.De regelgeving voor het sanctiebeleid beschrijft hoe te handelen bij het
niet nakomen van verplichtingen door een wederpartij. Sancties die kunnen
worden opgelegd variëren van het opschorten van de betaling tot terugvordering
van de betaling en het eventueel instellen van een gerechtelijke procedure.
Voor nieuwe activiteiten van bekende subsidieontvangers geldt de richtlijn
dat het niet nakomen van de rapportageverplichtingen door de wederpartij kan
leiden tot het instellen van een committeringsstop. De structurele verbetering van het voorschottenbeheer is in gang gezet
door de combinatie van bovengenoemde akties. Duidelijke afspraken maken met
de wederpartij bij het starten van nieuwe aktiviteiten, vereenvoudiging en
meer duidelijkheid bij het verstrekken van voorschotten voor de budgethouders,
helder sanctiebeleid bij het niet nakomen van verplichtingen door de wederpartij
etcetera zullen uiteindelijk leiden tot een structurele verbetering van het
voorschottenbeheer. VoorschottenstandTen opzichte van vorig jaar is de totale voorschottenstand met NLG 10,7
mln afgenomen (afname OS met NLG 60,3 mln, toename niet-OS met NLG 49,6
mln). De trend van een jaarlijks stijgende voorschottenstand is dus doorbroken.Van invloed op de voorschottenstand per 31 december 1998:– De actualiteit van de voorschotten is toegenomen. Dit geeft aan
dat er minder achterstanden zijn met betrekking tot het ontvangen en beoordelen
van rapportages en dat voorschotten tijdiger kunnen worden afgeboekt.– De stijging van de voorschottenstand niet-OS wordt veroorzaakt
door het MATRA-programma. Dit is het gevolg van een in het verleden ingezette
beleidsintensivering.– In het kader van de versnelling van de jaarafsluiting is opnieuw
de regelgeving voor het afboeken van voorschotten verscherpt. Rapportages
die op 15 december waren ontvangen en beoordeeld konden nog tot 31 december
1998 tot afboeking van het voorschot leiden. In 1997 konden rapportages die
op 31 december 1997 waren ontvangen en beoordeeld nog tot afboeking van het
voorschot leiden. Overzicht verloop voorschotten (exclusief voorschotten
NIO en diverse voorschotten OS en niet-OS) Specificatie
x NLG 1 0001 januari 1998opboekingenafboekingen31
december 1998 Voorschot subsidies instellingen en organisaties OS3 057 4952 576 1422 674 0692 959 568Voorschotten aan lokale organisaties196 422263 013231 346228 089Medefinanciering organisaties (MFO'S)119 712119 417142 06597 064Werkvoorschotten consultants107 82671 00685 96892 864Voorschot subsidies instellingen en organisaties niet-OS89 91793 16744 928138 156Analyse voorschotten:De huidige geautomatiseerde financiële systemen bieden geen ondersteuning
bij het opstellen van een ouderdomsanalyse, zoals deze is voorgeschreven in
de geïntegreerde rijksbegrotingsaanschrijving en -voorschriften. Bij
het vervangen van de ministeriële Financiële Administratie (MFA)
zullen voorzieningen worden getroffen voor het ondersteunen van het opstellen
van een ouderdomsanalyse.In 1997 is gestart met accountmanagementrapportages voor de voorschotten.
Deze rapportages geven inzicht in de actualiteit van de voorschotten, met
andere woorden of er geen achterstand is in ontvangst, beoordeling en verwerking
van rapportages en de daarmee samenhangende verwerking in de voorschottenadministratie.Over 1997 kon voor het eerst de actualiteit worden bepaald en tezamen
met de resultaten over 1998 kan voor het eerst een vergelijking worden gemaakt. In 1998 is het percentage actuele voorschotten OS (in beheer bij Buitenlandse
Zaken) toegenomen met 12 tot 78% (in aantallen met 8 tot 69%). Het percentage
actuele voorschotten niet-OS is afgenomen met 2 tot 85%. In aantallen is echter
een stijging met 6 tot 81% waarneembaar. Overzicht van de voorschotten OS in beheer bij Buitenlandse
Zaken (dus exclusief NIO):  Activiteiten
1998Bedrag (x 1 000) 1998Activiteiten 1997Bedrag
(x 1 000) 1997 Actueel2 7012 676 0052 2392 317 899Rapportage in behandeling per 31 december 1998330236 533440352 444Achterstand bij organisatie met betrekking tot indienen rapportage,
wel gerappelleerd468296 931527476 341 Achterstand
bij organisatie met betrekking tot indienen rapportage, nog niet gerappelleerd16797 768191137 833Rapportage niet akkoord6976 0004458 691Overige16167 468249161 487Totaal:3 8963 450 7053 6903 504 695Overzicht van de niet OS-voorschotten in beheer bij Buitenlandse
Zaken (voorschot subsidies instellingen en organisaties en voorschotten ACD):  Activiteiten
1998Bedrag (x 1 000) 1998Activiteiten 1997Bedrag
(x 1 000) 1997 Actueel358118 37424378 377Rapportage in behandeling per 31 december 1998154 871131 971Achterstand bij organisatie met betrekking tot indienen rapportage,
wel gerappelleerd358 430386 456 Achterstand
bij organisatie met betrekking tot indienen rapportage, nog niet gerappelleerd183 300172 264Rapportage niet akkoord461210149 Overige143 1065700Totaal:444138 69332689 917Toelichting:– Actueel wil zeggen geen achterstand in ontvangst, beoordeling
en verwerking van rapportages en de daarmee samenhangende verwerking in de
voorschottenadministratie.– Rapportage in behandeling per 31 december 1998 wil zeggen: de
rapportage is ontvangen en per 31 december 1998 nog niet beoordeeld en derhalve
nog niet verwerkt in de voorschottenadministratie.– Achterstand bij organisatie met betrekking tot indienen rapportage,
wel gerappelleerd wil zeggen: de betreffende rapportages zijn niet door de
organisatie ingediend en buza heeft hiervoor een rappel verzonden.– Achterstand bij organisatie met betrekking tot indienen rapportage,
nog niet gerappelleerd wil zeggen: betreffende rapportages zijn niet door
de organisatie ingediend en buza heeft hiervoor nog geen rappel verzonden. – Rapportage niet akkoord wil zeggen dat op basis van de beoordeelde
rapportage het voorschot nog niet kan worden afgeboekt.– Onder overige is onder andere opgenomen: voorschotten waarbij
er sprake is van nog niet opgeloste problemen en restfondsen. 11 Openstaande garantieverplichtingen (credit NLG 4 256 859
x 1000)Dit betreffen door de Nederlandse Investeringsbank voor Ontwikkelingssamenwerking
(NIO) onder staatsgarantie verstrekte kapitaalmarktleningen aan ontwikkelingslanden,
de garantstelling inzake de raffinaderij Staatsoliemaatschappij en Spoorweg
Suriname, de garantstelling inzake de levering van Fokkers aan Ethiopië
en de borgstelling Dutch Relief Agency.Opbouw garantieverplichtingen: Garantieverplichtingen
per 1 januari 1998 4 590 350Aangegane verplichtingen in 1998 + 11 685 Tot
betaling gekomen verplichtingen 1998 –/-37 642 Negatieve
bijstellingen aangegane verplichtingen uit jaar voor 1998   – Aflossingen
ontwikkelingslanden250 627  – Consolidaties in 199827 659 – Kwijtscheldingen Ontwikkelingslanden18 752  –
Fokkers Ethiopië10 496   –/-  307 534Garantieverplichtingen per 31 december 1998 4 256 859     De specificatie van de garantieverplichtingen per land per 31 december
1998 luidt als volgt:Indonesië 1 305 796India 1 304 442Pakistan 162 733China 144 886Kenia 138 232Egypte 131 113Jamaica (incl. IADB) 128 051Ghana 99 604Angola 97 031Nicaragua 96 428Sri Lanka 95 688Peru 83 566Zimbabwe 61 470Tunesië 54 516Overige landen (< NLG 50 mln per verplichting)  207 510Subtotaal 4 111 066Garantstelling Suriname 52 000Garantstelling Ethiopië 92 793Borgstelling Dutch Relief Agency   1 000Totaal 4 256 859   12 Openstaande verplichtingen (credit NLG 10 844 452
x 1000)Opbouw openstaande verplichtingen:Openstaande verplichtingen per 1 januari 1998 11 266 234Aangegane verplichtingen in 1998 + 10 038 043Tot betaling gekomen verplichtingen 1998 -/- 9 965 424Negatieve bijstellingen aangegane verplichtingen uit jaarvoor 1998 -/-  494 401Openstaande verplichtingen per 31 december 1998 10 844 452   In de stand openstaande verplichtingen per 31 december 1998 is een bedrag
van circa NLG 70 mln door Paramaribo aangegane committeringen begrepen
welke eenzijdig ontbonden zullen worden. Totdat de inventarisatie volledig
is afgerond blijven deze committeringen in de administratie opgenomen.De oorzaken van de negatieve bijstellingen zijn:– de conversie naar aanleiding van de herstructurering van het onderwijsprogramma
(circa NLG 120 mln);– de bijstelling van de NIO-rentesubsidies (NLG 125 mln). Dit
was mogelijk doordat de NIO tegen gunstige voorwaarden een lening van NLG 500
mln heeft kunnen aantrekken;– bij de reguliere beëindiging van een aantal projecten zijn
de totale kosten verbonden aan de uitvoering lager uitgevallen dan oorspronkelijk
begroot;– een aantal projecten werd voortijdig beëindigd;– bij een aantal projecten vonden projectonderdelen geen doorgang;– betalingen in vreemde valuta die in totaal kleiner zijn dan het
gecommitteerde bedrag, waarna de resterende committering wordt gedecommitteerd;– herwaardering van de resterende verplichting in vreemde valuta.De specificatie van de openstaande verplichtingen 31 december 1998 luidt
als volgt:Europees ontwikkelingsfonds (EOF) 1 964 945NIO rentesubsidie 1 581 826Medefinancieringsorganisaties (MFO) 632 417Financieringsmaatschappij voor ontwikkelingslanden (FMO) 589 900Global Environment Facility 254 259Club v Parijs/Indonesië 175 257Bijdrage ESAF/IMF 165 000VN-ontwikkelingsprogramma UNDP 150 000SNV-programma 126 579Programma Samenwerking Opkomende Markten 89 706Tanzania District Development Fund and Management Support 81 681VN-bevolkingsfonds UNFPA 78 500Bijdrage WFP/IEFR 55 000Partnership program Wereldbank 54 963VN-kinderfonds UNICEF 52 000Overige openstaande verplichtingen (< NLG 50 mln perverplichting) 4 792 419Totaal 10 844 452   Niet uit de saldibalans blijkende verplichtingen:De NIO financiert haar leningenportefeuille met opgenomen obligatieleningen,
onderhandse leningen en «Medium Term Notes». De Staat de Nederlanden
heeft zich garant gesteld voor de betaling van rente en aflossing hiervan.
De nominale waarde hiervan bedroeg per 31 december 1998 NLG 4 581
mln (31 december 1997 NLG 4 930 mln). Deze verplichting is niet
in de saldibalans opgenomen aangezien de door de NIO verstrekte leningen en
de toekomstige rentesubsidies reeds als garantieverplichting respectievelijk
als acute verplichting zijn opgenomen.Het restant van de verplichting uit hoofde van de verdragsmiddelen Suriname
ad NLG 442,5 mln per 31 december 1998. Voor dit restant zijn nog geen
activiteiten gecommitteerd.De garantie betreffende het «Hervestigingsfonds» van de Raad
van Europa, ofwel het Europese Fonds voor Sociale Ontwikkeling stamt uit 1978
en geldt voor onbepaalde tijd. De garantie doet dienst als een soort dekkingskapitaal
om het risico van de verstrekte leningen indien nodig te dekken. Het bestaande
vermogen van het fonds is echter groot genoeg om eventuele claims af te dekken.
Derhalve is de garantie niet in de saldibalans opgenomen. Mutatieoverzicht verplichtingen in duizenden guldens ArtOmschrijving Openstaande
verplichtingen per 1–1-98Aangegane verplichtingen in 1998Uitgaven
t.l.v. de begroting 1998Negatieve bijstellingen 1998Openstaande
verplichtingen per 31–12–98 BELEIDSVELD 6     1Personeel en Materieel7 220280 975277 8081 1499 2382Loonbijstelling00000 3Prijsbijstelling000004Onvoorzien0424200 5Geheime
uitgaven03300 6Subsidies
en bijdragen10 95215 07517 3719307 726TOTAAL BELEIDSVELD 618 172296 095295 2242 07916 964       BELEIDSVELD 7     1Personeel en Materieel196 195682 919649 10519 474210 5352Gebouwen buitenland29 36080 58882 52540027 0233Staatsbezoeken3278 3078 45713641 Indexering lonen en prijzen HGIS HGIS HGIS000005Adviesraadrijzen04285640– 136TOTAAL BELEIDSVELD 7225 882772 242740 65120 010237 463       BELEIDSVELD 8     1Vierde eigen middel03 575 7243 575 724002Europees Ontw.fonds2 251 3950286 45001 964 945TOTAAL BELEIDSVELD 82 251 3953 575 7243 862 17401 964 945       BELEIDSVELD 9     1Veiligheidsbeleid2 14212 95112 4586232 0122Contributies017 57117 571003Mensenrechten conflictbeh. 41 12962 59859 5543 42340 750 4Noodhulp125 198453 312445 0336 692126 7855VN-vluchtelingenprogramma61 00058 98461 484058 500 TOTAAL BELEIDSVELD
9229 469605 416596 10010 738228 047       BELEIDSVELD 12     1Milieubeleid in ontw.
landen843 989417 434306 64214 188940 5933Natuur en Milieu educatie4 00002 00002 000TOTAAL BELEIDSVELD 12847 989417 434308 64214 188942 593       BELEIDSVELD 13     4Ambassade Projecten
Progr.3 37919 15717 3511 6963 4895Medefinanc. part. org. 682 325722 882681 5001 490722 2176Ned. Ontwikk. Org SNV115 185134 379119 5693 416126 5797Gem. initiatieven en KPA Ontwikk. Org SNV11 50013 00012 0001 00011 5008Landenprog. mbt soc. onwikkel.797 442322 731355 77662 670701 7279Bijdrage mbt soc.ontwikkeling164 281149 400161 3400152 341TOTAAL BELEIDSVELD 131 774 1121 361 5491 347 53670 2721 717 853BELEIDSVELD 14     3Int. onderwijs/onderzoeksinst.62 95844 53846 260061 2364Onderzoek121 62039 29645 3503 343112 2235Communicatieprogramma27 65112 01911 2052228 4437Internationaal onderwijs131 161161 107133 60727 797130 8648Land.prog.mbt onderw.&cultuur308 487288 541174 084103 164319 7809Int. Culturele betrekkingen4 66626 05419 65519910 866TOTAAL BELEIDSVELD 14656 543571 555430 161134 525663 412       BELEIDSVELD 15      (excl. garantieverpl.)     1Macro-economische steun161 201497 761321 6073 199334 1562Bijdrage ESAF/IMF187 500022 5000165 0004Midden- en Oost Europa42 85798 36161 32299278 9045Hulp aan Suriname247 22823 49469 2948 812192 6168Afw. OS-act niet DAC-landen2 2404881 5831939529Azie-faciliteit0150100050TOTAAL BELEIDSVELD 15641 026620 254476 40613 196771 678       BELEIDSVELD 16     1Deskundigenprogramma41 185116 807112 1255 40040 4672Voorl. bewustw. en adv. OS20 00029 66829 437020 2313Doelbijdragen en speciale act.15 89716 22116 0793 95912 0804Bijdr. VN-Ontw. programma165 000150 000165 0000150 0005Speciale multilaterale act. 20 15254 03039 365734 8106Kstn toegel.vluchtel.OSlanden024 74024 74000 Wereldbank partnership progr.077 06322 100054 963TOTAAL BELEIDSVELD 16262 234468 529408 8469 366312 551       BELEIDSVELD 17      (excl. garantieverpl.)     1Overige contributies Int. Org. 0113 512101 689011 8232Rentesubs. en app. uitg. NIO1 919 7725 858217 065124 9921 583 5736Tijdelijke financiering NIO0133 931133 93100TOTAAL BELEIDSVELD 171 919 772253 301452 685124 9921 595 396       BELEIDSVELD 18     1Landpr. mbt ec.ontw,werkg.
ec.ontw,werkg.,r.o. 1 143 898546 316548 31647 0901 094 8082Bijdr.wereldvoedselpr. (WFP)60 00055 00060 000055 0003Bijdr. Int.Fonds Agr.Ont (IFAD)49 84513 08713 348049 5844Bedrijfsleven-programma446 845395 714212 99047 806581 7635Bedrijfsmatige tech.bijstand8623 6722 005602 4696PUM-programma013 50013 496047Bevordering export ontw.landen10018 63418 262793938Grondstoffen7 340217 12102409Bijdr.VN-kapitaalfonds(UNCDF)15 00015 00015 000015 00011Fin.maatschap.ont.landen FMO709 90035 000155 0000589 90012Allochtoon ondernemingschap5 85001 46104 389TOTAAL BELEIDSVELD 182 439 6401 095 9441 046 99995 0352 393 550TOTAAL VERPL.11 266 23410 038 0439 965 424494 40110 844 452       BELEIDSVELD 15      Garantieverplichtingen     6Garanties tbv Suriname53 72801 728052 000TOTAAL BELEIDSVELD 1553 72801 728052 000 Garantieverplichtingen  BELEIDSVELD
17      Garantieverplichtingen      3Gar.NIO verstr.
len. OS4 433 33310 68535 914297 0384 111 0664Overige garanties Int. samenw.103 2891 000010 49693 793TOTAAL BELEIDSVELD 174 536 62211 68535 914307 5344 204 859 Garantieverplichtingen  TOTAAL
GARANTIEVERPL.4 590 35011 68537 642307 5344 256 859TOTAAL VERPLICHTINGEN15 856 58410 049 72810 003 066801 93515 101 311BIJLAGE 1HET CENTRUM TOT BEVORDERING VAN DE IMPORT UIT ONTWIKKELINGSLANDEN
(CBI)Het Centrum tot Bevordering van de Import uit Ontwikkelingslanden (CBI)
heeft per 1 januari 1998 als eerste onderdeel van het Ministerie van Buitenlandse
Zaken de status van agentschap gekregen. Met de start van het agentschap is
het CBI overgeschakeld van het kasstelsel naar een stelsel van baten en lasten.Het CBI heeft als budgethouder de verantwoording voor het reguliere programmabudget,
de bijdrage aan het trustfund van het International Trade Center in Genève
en het apparaatskostenbudget.Vanaf 1 januari 1998 hanteert het CBI het systeem van tijdschrijven
en worden mede op grond van dit systeem de interne kosten toegerekend aan
de activiteiten en producten. Kengetallen en indicatoren worden gebruikt om
inzicht te krijgen in het realiseren van gestelde doelen en de effectiviteit
en doelmatigheid van het productieproces en de bedrijfsvoering.Als gevolg van het uitschrijven van Europese aanbestedingen en vergelijkende
offertes, voor publicaties, algemeen drukwerk, hotelovernachtingen, standbouw,
catering, drukwerkmailingen en telefonie alsmede door een efficiëntere
organisatie zijn in 1998 aanzienlijke besparingen op het programmabudget gerealiseerd.In 1998 zijn om uiteenlopende redenen een aantal geplande activiteiten
verschoven naar een latere datum of geannuleerd.Beide factoren hebben in 1998 geleid tot een onderuitputting van het programmabudget. Staat behorende bij de financiële verantwoording
over het jaar 1998 Rekening 1998 (exclusief suppletore mutaties) Ministerie
van Buitenlandse Zaken (V) Agentschap Centrum tot Bevordering van de Import
uit Ontwikkelingslanden (CBI)   (1)(2)(3)=(2)–(1) Art.OmschrijvingOorspronkelijk vastgestelde begrotingRealisatieVerschil
realisatie en oorspronkelijke begroting   NLG x 1000NLG x 1000NLG x 100018.07Agentschap
CBI    Totale baten22 38419 3143 070 Totale lasten22 38419 1383 246 Saldo0176176  Totale kapitaalontvangsten07373 Totale kapitaaluitgaven03535BIJLAGE 2ORGANISATIESCHEMA BUITENLANDSE ZAKEN Dienstonderdelen ressorterend onder de Secretaris-Generaal
(S)/Plaatsvervangend Secretaris-Generaal (PLVS)Bureau PLVS (BLS)Directie Financieel-Economische Zaken (FEZ) en Decentrale Controller Units
(CU)Hoofddirectie Dienst Buitenlandse Zaken (HDBZ)Stafeenheid Strategische Beleidsoriëntatie (SBO)Directie Informatie- en Communicatie Technologie i.o. (ICT)Dienst Juridische Zaken (DJZ)Dienst Documentaire Informatievoorziening (DDI)Directie Voorlichting Buitenlandse Zaken (DVL/BZ)Facilitaire Dienst Interne Zaken (FDI)Directie Voorlichting Ontwikkelingssamenwerking (DVL/OS)Dienst Gebouwen Buitenland (DGB)Inspectie Ontwikkelingssamenwerking en Beleidsevaluatie (IOB)Hoofdafdeling Vertalingen (AVT)Inspectie en Evaluatie Bedrijfsvoering (ISB)Expertise Centrum Inkoop (ECI)Centrale Dienst Beveiliging (CDB)Nationaal Bureau voor Verbindingsbeveiliging (NBV)Accountantsdienst (ACD)Directie Kabinet en Protocol (DKP)Expertisecentrum Reizen en Verhuizingen (ERV) Directoraat-Generaal Regiobeleid (DGRB)Directie Europa (DEU)Directie Noord-Afrika en Midden-Oosten (DAM)Directie Sub-Sahara Afrika (DAF)Directie Azië en Oceanië (DAO)Directie Westelijk Halfrond (DWH) Directoraat-Generaal Politieke Zaken (DGPZ)Directie Veiligheidsbeleid (DVB)Directie Politieke Zaken (DPZ)Directie Mensenrechten, Goed Bestuur en Democratisering (DMD)Directie Crisisbeheersing en Humanitaire Hulp (DCH)Directie Verenigde Naties (DVN) Directoraat-Generaal Internationale Samenwerking (DGIS)Bureau DGIS (BSC)Directie Ontwikkelingssamenwerking en Nederlands Bedrijfsleven (DOB)Directie Rurale en Urbane Ontwikkeling (DRU)Directie Milieu en Ontwikkeling (DML)Directie Sociale en Institutionele Ontwikkeling (DSI)Directie Culturele Samenwerking, Onderwijs en Onderzoek (DCO)Directie Multilaterale Ontwikkelingsfinanciering en Macro-Economische
Aangelegenheden (DMO)Hoofdafdeling Personele Zaken Internationale Samenwerking (HPI)SNV Nederlandse OntwikkelingsorganisatieCentrum tot Bevordering van de Import uit Ontwikkelingslanden (CBI) Directoraat-Generaal Europese Samenwerking (DGES)Directie Economische Samenwerking (DES)Directie Personenverkeer, Migratie en Consulaire zaken (DPC)Directie Integratie Europa (DIE) BIJLAGE 3PERSONEELSSAMENSTELLING*a. naar locatie en geslacht  mannenvrouwentotaalpercentage departement1 0087941 80239%uitgezonden naar een post7624691 23126%plaatselijk in dienst genomen in het buitenland9557871 74235%totaal2 7252 0504 775100% percentage57%43%100% b. naar categorie  mannenvrouwentotaalpercentage overplaatsbaar ambtenaar1 0386681 70636%niet-overplaatsbaar ambtenaar6735711 24426%tijdelijke ambtenaren in de DBZ5924832% lokale
werknemers**9557871 74236% totaal2 7252 0504 775100%percentage57%43%100% * exclusief politieke leiding (3), inclusief zieken, exclusief personen
gedetacheerd bij BZ van andere departementen en universiteiten, exclusief
NBV (25)/inclusief NBV (2) lastens BZ, exclusief werkervaringsprojecten** plaatselijk in het buitenland in dienst genomen BIJLAGE 4VROUWEN EN MANNEN PER RANG/SALARISSCHAALpersoneelsleden op het departement en uitgezonden naar
een post rang/salarisschaalmannenvrouwentotaalpercentage1–57026033011% 6–94785671 04535%10–1142225667822% 12–1456816773524%15–20232132458% totaal1 7701 2633 033100%BIJLAGE 5ZIEKTEVERZUIMDoor de invoering van een nieuwe database ziekteverzuimregistratie is
het niet mogelijk de cijfers over 1998 weer te geven. BIJLAGE 6MALVERSATIESIn de nota «Beheer en Toezicht» die op 16 januari 1998 naar
de Tweede Kamer is gezonden (Kamerstuk nr. 25 860, nr.1), is toegezegd
dat bij de jaarlijkse rekening het parlement geïnformeerd zal worden
over gevallen van malversatie en de daarbij getroffen sancties. In deze financiële
verantwoording wordt melding gemaakt van malversaties en sancties zoals die
bij het centraal aanspreekpunt zijn binnengekomen. In de rekening over 1999
zal ook in ruimere zin aandacht worden besteed aan knelpunten en onregelmatigheden
bij het verstrekken van subsidies en bijdragen in het kader van ontwikkelingshulp.De Dienst Juridische Zaken van het ministerie fungeert als centraal aanspreekpunt
bij vermoedens van malversatie en wordt tevens ingeschakeld wanneer gerechtelijke
stappen worden ondernomen als uiterste consequentie bij het niet nakomen van
verplichtingen. Het meldpunt malversaties binnen deze dienst functioneert
vanaf oktober 1998. Het overzicht kan derhalve geen volledigheid garanderen
over het gehele jaar 1998.In augustus 1996 zijn onzorgvuldigheden geconstateerd in de financiële
huishouding van een Indiase niet-gouvernementele organisatie. Pogingen om
duidelijkheid te verkrijgen zijn stukgelopen op een gebrek aan medewerking
van de betreffende NGO. Malversatie kon derhalve niet worden bewezen. In 1998
is besloten om met betreffende NGO geen zaken meer te doen.Tevens is een bijdrageovereenkomst met een Nederlandse NGO in Burkina
Faso ontbonden. Ofschoon malversatie niet vastgesteld kon worden, bleek de
beheerscapaciteit van deze organisatie ernstig tekort te schieten. Substantiële
uitgaven bleven onverantwoord en een goedkeurende accountantsverklaring kon
niet worden geleverd.Ook is in 1998 gebleken dat een Nederlandse NGO de ingediende rapportages
over hun activiteiten een te rooskleuring beeld schetste van hun werkzaamheden.
Dit was reden voor een nader onderzoek. Uit dit onderzoek kwamen te weinig
aanknopingspunten voort om juridische stappen te ondernemen. Momenteel wordt
overlegd in hoeverre er mogelijkheden bestaan hier een vervolg aan te geven.Tot slot is in 1998 een project in Suriname (optopping uitkeringen Surinaamse
bijstand) stilgezet op grond van een vermoeden van fraude. De Surinaamse autoriteiten
bleken niet in staat rapportages te overleggen. Eveneens werd op de aanbieding
van externe bijstand bij het opstellen van een rapportage niet gereageerd.
Een en ander heeft geleid tot bevriezing van betalingen. Bij een eventueel
nader beleidsoverleg met Suriname zal deze kwestie onderwerp van bespreking
zijn. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-26541-43.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl