Gelijke behandeling voor mensen met een handicap of een chronische ziekte; Brief minister over opnemen handicap of chronische ziekte in artikel 1 Grondwet
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-12 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 29355, nr. 7

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum brief

30-08-2004

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2003-2004

29355 nr. 7

20-08-2004

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaam1. Betekenis van artikel 1 van de GrondwetAd. b) Maakt het voor de omvang van de rechtsbescherming
verschil of een grond expliciet wordt genoemd?2. Wijziging van grondrechten uit hoofdstuk 1 van de Grondwet3. Opneming van de grond handicap of chronische ziekte
en één of meerdere andere gronden in artikel 1 van de Grondwet4. Vereenvoudiging van artikel 15. Advies van de Commissie gelijke behandeling6. ConclusieOndertekeningLichaamBijlage: advies Commissie gelijke behandeling
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Gerelateerde publicaties

Kamerstuk 29355, nr. 7 b1Gerelateerde publicatie

 
 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 29355Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 36 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
29 355Gelijke behandeling voor mensen met een handicap of een chronische ziektenr. 7BRIEF VAN DE MINISTER VOOR BESTUURLIJKE VERNIEUWING EN KONINKRIJKSRELATIESAan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 20 augustus 2004De Tweede Kamer heeft op 20 december 2001 een motie Rouvoet c.s.
aanvaard1, waarin wordt aangedrongen op opneming
van de grond «handicap en chronische ziekte» in artikel 1 van
de Grondwet.Naar aanleiding van deze motie heeft de toenmalige minister van Binnenlandse
Zaken en Koninkrijksrelaties op 5 april 2002 in een brief aan de Tweede
Kamer2 aangekondigd dat een volgend kabinet zijn
reactie op de motie Rouvoet c.s. zou vervatten in een nota. In die brief zijn
de volgende modaliteiten voor een eventuele vervolgstap op de motie genoemd:a) toevoeging van de grond «handicap of chronische ziekte»;b) toevoeging van de gronden die uitwerking hebben gekregen in de Algemene
wet gelijke behandeling of andere gelijkebehandelingswetgeving;c) uitbreiding van de opsomming met alle non-discriminatiegronden in de
diverse verdragen waarbij het Koninkrijk partij is;d) vereenvoudiging van de bepaling door de tweede zin van artikel 1 te
beperken tot «Discriminatie op welke grond dan ook is niet toegestaan»;e) ongewijzigde handhaving van de huidige bepaling.In februari 2004 heeft de Commissie gelijke behandeling (Cgb) op eigen
initiatief advies uitgebracht over de eventuele uitbreiding van artikel 1
van de Grondwet. De Cgb adviseert om de grond handicap of chronische ziekte,
maar ook de gronden nationaliteit, hetero- of homoseksuele gerichtheid, burgerlijke
staat en leeftijd, toe te voegen aan artikel 1 van de Grondwet. Daarmee kiest
de Cgb in feite voor modaliteit b. In paragraaf 5 zal op dit advies nader
worden ingegaan.Na bestudering van de diverse opties en na afweging van de voor- en nadelen
daarvan is het kabinet tot de conclusie gekomen dat handhaving van het huidige
artikel 1 van de Grondwet de voorkeur verdient (modaliteit e). Het belangrijkste
argument om tot die conclusie te komen is dat het kabinet het
onwenselijk acht om zonder dringende juridische of maatschappelijke noodzaak
grondrechtenbepalingen uit hoofdstuk 1 van de Grondwet te wijzigen. Uit het
hiernavolgende zal blijken dat van juridische noodzaak geen sprake is. Opname
van één of meerdere nieuwe gronden in artikel 1 zal leiden tot
ongewenste discussies over de vraag of in dat geval nog meer gronden moeten
worden opgenomen in artikel 1 en zo ja, welke. Daarnaast kan opname van een
beperkt aantal nieuwe gronden leiden tot ongewenste a contrario redeneringen
met betrekking tot gronden die niet worden opgenomen.In het vervolg van deze nota zal de bovengenoemde conclusie nader worden
uitgewerkt. Daartoe zal allereerst in paragraaf 1 de betekenis van het
huidige artikel 1 worden behandeld. Daarbij wordt onder andere de vraag beantwoord
of het voor de omvang van de rechtsbescherming verschil maakt of een grond
expliciet wordt genoemd. Paragraaf 2 gaat in op het wijzigingsbeleid
van hoofdstuk 1 van de Grondwet. Paragraaf 3 behandelt de gevolgen van
eventuele uitbreiding van artikel 1 met de grond handicap en chronische ziekte
of met één of meerdere andere gronden. In paragraaf 4 zal
de optie van een verdergaande vereenvoudiging van artikel 1 aan de orde komen.
Paragraaf 5 behandelt het advies van de Commissie gelijke behandeling
en paragraaf 6 bevat de conclusies.1. Betekenis van artikel 1 van de GrondwetIn deze paragraaf komen twee vragen aan de orde:a) Hoe is artikel 1 van de Grondwet tot stand gekomen en welke non-discriminatiegronden
vallen onder de bescherming van artikel 1?b) Maakt het voor de omvang van de rechtsbescherming verschil of een grond
expliciet wordt genoemd?Ad. a) Hoe is artikel 1 van de Grondwet tot stand gekomen
en welke non-discriminatiegronden vallen onder de bescherming van artikel
1?Artikel 1 van de Grondwet, zoals dat in 1983 is opgenomen, luidt als volgt:
«Allen die zich in Nederland bevinden, worden in gelijke gevallen gelijk
behandeld. Discriminatie wegens godsdienst, levensovertuiging, politieke gezindheid,
ras, geslacht of op welke grond dan ook is niet toegestaan.»De betekenis van de opsomming in de tweede volzin van artikel 1 is tijdens
de parlementaire behandeling uitvoerig aan de orde gekomen1. In het oorspronkelijke ontwerp van artikel 1 was de toevoeging «of
op welke grond dan ook» nog niet opgenomen. Het amendement Bakker, dat
later door de regering is overgenomen, heeft deze passage toegevoegd.De opsomming van de tweede volzin van artikel 1 heeft dus een niet-limitatief
karakter. Dat betekent dat ook gronden die niet uitdrukkelijk in artikel 1
zijn opgenomen, wel de bescherming van het discriminatieverbod genieten.De tweede volzin van artikel 1 moet gezien worden als een explicitering
van de eerste volzin ten aanzien van een aantal vormen van discriminatie die
destijds bijzonder ernstig werden geacht.2 De
keuze voor de in de opsomming voorkomende gronden is mede bepaald door de
maatschappelijke omstandigheden ten tijde van het totstandkomen van de bepaling.Ad. b) Maakt het voor de omvang van de rechtsbescherming
verschil of een grond expliciet wordt genoemd?Welke betekenis heeft nu de explicitering in de tweede volzin van artikel
1? In het rapport «Gelijk in de praktijk» van de interdepartementale
juridische werkgroep gelijkheidsbeginsel (IWEG) uit 1990 wordt hierover opgemerkt
dat het verschil tussen de expliciet en niet-expliciet vermelde gronden
is, dat onderscheid op een van de expliciet genoemde gronden in beginsel een
sterk vermoeden van discriminatie oplevert.1Het uitdrukkelijk opnemen in artikel 1 kan in deze opvatting dus bewijsrechtelijke
gevolgen hebben. Er zijn echter meer omstandigheden van belang die een grond
tot een bij voorbaat verdachte grond te maken. Maatschappelijke opvattingen,
wetgeving en het feit dat een grond verband houdt met persoonsgebonden kenmerken
zijn belangrijke factoren. Ook het IWEG rapport stelt dat enkele niet uitdrukkelijk
genoemde gronden een dergelijke «zware» bewijsrechtelijke status
toegedacht moet worden. Als voorbeelden van gronden die ook bij voorbaat verdacht
zijn, worden burgerlijke staat en seksuele gerichtheid genoemd.2 Dat betekent dat het wel of niet uitdrukkelijk genoemd zijn in artikel
1 geen doorslaggevende betekenis heeft voor de bewijslast.3In het verleden is, onder andere in het onderzoek Gehandicapt(en)recht
uit 1996, betoogd dat de rechterlijke bescherming voor een niet-uitdrukkelijk
genoemde grond, zoals handicap of chronische ziekte, minder is dan voor de
uitdrukkelijk genoemde gronden.4 De jurisprudentie
waarnaar verwezen wordt moet echter worden bezien tegen de achtergrond van
het tijdsgewricht waarin de uitspraken gedaan zijn. Noch in de internationale
verdragen, noch in de nationale wetgeving was destijds expliciet een verbod
op discriminatie van de grond handicap of chronische ziekte opgenomen. Sinds
het verschijnen van het rapport Gehandicapt(en)recht in 1996 is er op dat
gebied veel gebeurd:– In artikel 13 van het EG-verdrag is de grond handicap opgenomen
als discriminatiegrond waartegen de EG maatregelen kan nemen;– Daaropvolgend is Richtlijn 2000/78/EG van de Raad van 27 november
2000 tot instelling van een algemeen kader voor gelijke behandeling in arbeid
en beroep totstandgekomen, die regelgeving voorschrijft die discriminatie
op grond van onder andere handicap bestrijdt;– Mede ter implementatie van die richtlijn is de Wet gelijke behandeling
op grond van handicap of chronische ziekte (Wgbh/cz) totstandgekomen. Deze
wet is voor het grootste gedeelte op 1 december 2003 in werking getreden;– Er is een wetsvoorstel strafbaarstelling discriminatie wegens
handicap ingediend5, dat op dit moment ter behandeling
in de Eerste Kamer ligt;– In VN verband wordt op dit moment onderhandeld over een verdrag
ter bescherming van de rechten van gehandicapten.Op grond van deze ontwikkelingen kan geconcludeerd worden dat, onder de
huidige maatschappelijke en juridische omstandigheden, de grond handicap of
chronische ziekte behoort tot de categorie van bij voorbaat verdachte gronden.Bovenstaande betekent dat expliciete opneming van de grond handicap of
chronische ziekte in de tekst van artikel 1 geen materiële uitbreiding
van het discriminatieverbod betekent.2. Wijziging van grondrechten uit hoofdstuk 1 van de GrondwetHoofdregel van wetgevingsbeleid is dat slechts wordt overgegaan tot nieuwe
wetgeving indien de noodzaak daarvan is komen vast te staan.6 Meer in het bijzonder moet met aanpassingen van bepalingen betreffende
de grondrechten, zoals die zijn opgenomen in hoofdstuk 1 van de Grondwet,
zeer terughoudend worden omgegaan. De bepalingen betreffende de grondrechten
vormen een verankering van de fundamentele waarden van de Nederlandse samenleving;
hun functie bestaat er juist uit dat zij die fundamentele waarden beschermen
tegen al te eenvoudige aantasting. Het kabinet is er geen voorstander van
wijzigingen aan te brengen in grondrechtelijke bepalingen uit hoofdstuk 1
van de Grondwet, tenzij dat absoluut noodzakelijk is. Daarbij
moet worden bedacht dat de betekenis van de Grondwet niet alleen beheerst
wordt door de letterlijke tekst, maar ook door andere omstandigheden. De rechter
zal bij de interpretatie van de Grondwet, bij de rechtsvinding, ook rekening
moeten houden met (internationale) rechtspraak, met stellingnames van de (grond)wetgever
en met ontwikkelingen in de samenleving. Wijziging van de tekst van de grondrechtenbepalingen
kan eventueel ook aangewezen zijn indien die tekst niet meer in overeenstemming
lijkt met de technologische ontwikkeling die de maatschappij heeft doorgemaakt.Overigens maakt de uitbreiding van artikel 1 van de Grondwet door het
amendement Bakker met de zinsnede «of op welke grond dan ook»
al expliciet dat er ruimte is voor maatschappelijke ontwikkelingen bij het
bepalen van de reikwijdte van artikel 1. Zo hoeft de Grondwet niet telkens
aangepast te worden, maar kan de openheid worden ingevuld met ontwikkelingen
in internationale regelgeving, de rechtspraak en lagere wetgeving.3. Opneming van de grond handicap of chronische ziekte
en één of meerdere andere gronden in artikel 1 van de GrondwetDe motie Rouvoet noemt opneming van de grond handicap of chronische ziekte
in artikel 1 het sluitstuk van de wetgeving op het gebied van participatie
en strafrecht. In de afgelopen jaren is de Wet gelijke behandeling op grond
van handicap of chronische ziekte tot stand gekomen en ook de strafbaarstelling
van discriminatie op grond van handicap is in een vergevorderd stadium.1 De maatschappelijke omstandigheden en opvattingen over
discriminatie op grond van handicap of chronische ziekte zijn veranderd sinds
de vaststelling van artikel 1 van de Grondwet in 1983 en daarin lijkt, hoewel
juridisch niet noodzakelijk, wel een politiek argument te kunnen worden gevonden
voor aanpassing van artikel 1.Het overwegen van opneming van handicap of chronische ziekte betekent
ook dat nagegaan moet worden of er niet nog meer gronden aan artikel 1 toegevoegd
zouden moeten worden. Niet alleen met betrekking tot discriminatie op grond
van handicap of chronische ziekte zijn de opvattingen veranderd. Er bestaan
nog vele gronden die ook algemeen erkend zijn als anti-discriminatiegronden.
Sommige daarvan zijn opgenomen in de Algemene wet gelijke behandeling en de
overige nationale gelijkebehandelingswetgeving, anderen in anti-discriminatiebepalingen
in internationale verdragen zoals het EVRM, het IVBPR, het EG-verdrag en het
Handvest van de Grondrechten van de Europese Unie dat in de ontwerpgrondwet
van de Unie is opgenomen. De volgende gronden, die niet expliciet in artikel
1 van de Grondwet genoemd worden, komen voor in één of meer
van de genoemde wetten of verdragen: nationaliteit, hetero- of homoseksuele
gerichtheid, seksuele geaardheid, burgerlijke staat, arbeidsduur, vast of
tijdelijk arbeidscontract, leeftijd, handicap of chronische ziekte, (huids)kleur,
taal, mening, maatschappelijke afkomst, het behoren tot een nationale minderheid,
vermogen, eigendom, genetische kenmerken, geboorte. De opsommingen in de genoemde
verdragen zijn ook allemaal niet-limitatief. Zelfs opneming van al deze gronden
in de Grondwet zou er dus niet toe leiden dat alle mogelijke gronden voor
discriminatie worden genoemd. Er zou nog steeds behoefte bestaan aan de toevoeging
«of op welke grond dan ook».Bovendien opent de keuze voor beperkte uitbreiding van artikel 1 met één
of enkele gronden, de mogelijkheid van a contrario redeneringen met betrekking
tot de gronden die niet worden opgenomen: betoogd zal worden dat de gronden
die niet worden opgenomen toch lager in de hiërarchie van antidiscriminatiegronden
staan.2 Daarmee zou een impuls gegeven
worden voor nieuwe discussies over hiërarchie tussen de gronden.1 Het kabinet heeft in het verleden aangegeven dat een
dergelijke hiërarchie niet bestaat en ook voor de toekomst niet wenselijk
is.24. Vereenvoudiging van artikel 1In de brief van 5 april 2002 heeft mijn ambtsvoorganger een aantal
modaliteiten genoemd voor een mogelijke reactie op de motie Rouvoet c.s. Hierboven
is aandacht geschonken aan de verschillende mogelijkheden voor uitbreiding
van artikel 1. Daarnaast is destijds ook de mogelijkheid genoemd van verdere
vereenvoudiging van de bepaling («Discriminatie op welke grond dan ook
is niet toegestaan»). Betoogd kan worden dat een dergelijke bepaling
het beschermingsniveau niet zou verlagen. Immers alle gronden worden erdoor
afgedekt. Bovendien zou een dergelijke bepaling de discussie over het verschil
in rechtsbescherming en de hiërarchie van non-discriminatiegronden kunnen
beëindigen. Tegengeworpen kan worden dat ook voor een dergelijke wijziging
de noodzaak aangetoond moet worden en dat er zeer zwaarwegende redenen moeten
bestaan voor de aanpassing van een bepaling betreffende een grondrecht in
de Grondwet. Een dergelijke noodzaak lijkt zowel juridisch als politiek niet
aanwezig. Bovendien is de vraag wat een dusdanig vereenvoudigde bepaling nog
inhoudt. Op geen enkele wijze wordt meer in de tekst van de Grondwet duidelijk
gemaakt dat benadeling of vernedering op grond van bepaalde onlosmakelijk
met de persoon verbonden kenmerken nadrukkelijk verboden wordt. Het kabinet
is net als de Commissie gelijke behandeling van mening dat de tweede volzin
van artikel 1 door een dergelijke vereenvoudiging zijn toegevoegde waarde
zou verliezen, wat een verkeerd signaal zou zijn.5. Advies van de Commissie gelijke behandelingDe Commissie gelijke behandeling (Cgb) heeft op 26 februari 2004
op eigen initiatief een advies uitgebracht over artikel 1 van de Grondwet
naar aanleiding van de motie Rouvoet c.s. De Cgb adviseert om niet alleen
de grond handicap of chronische ziekte, maar ook de gronden nationaliteit,
hetero- of homoseksuele gerichtheid, burgerlijke staat en leeftijd, toe te
voegen aan artikel 1 van de Grondwet. Daarmee zouden alle Awgb-gronden en
de gronden leeftijd en handicap of chronische ziekte expliciet worden opgenomen
in het discriminatieverbod van artikel 1. De Cgb is tot dit advies gekomen
op grond van twee argumenten: 1) het oogpunt van consistentie van wetgeving
vereist deze aanpassing en 2) in artikel 1 benoemde gronden genieten in de
rechtspraktijk meer bescherming dan niet benoemde gronden.Ad. 1. Met de door de Cgb voorgestelde wijziging wordt artikel 1 van de
Grondwet meer in overeenstemming gebracht met de Awgb, de Wgbh/cz en de Wet
gelijke behandeling op grond van leeftijd bij de arbeid (Wgbl). Het advies
stelt dat de rechtszekerheid en de rechtseenheid in het geding zouden zijn
als nationale uitvoeringswetten en EG-teksten bescherming bieden tegen non-discriminatiegronden
die niet met zoveel woorden worden genoemd in artikel 1 van de Grondwet. Het
pleidooi van de Cgb is niet overtuigend. De veronderstelling dat de tekst
van de Grondwet in overeenstemming moet worden gebracht met formele wetgeving
wordt afgewezen. De consequentie zou zijn dat bij iedere wijziging van de
gronden van de gelijkebehandelingswetgeving de gronden van artikel 1 Grondwet
ook aangepast zouden moeten worden. Dit stemt niet overeen met de in paragraaf 2
geschetste uitgangspunten van grondwetswijzigingsbeleid. Bovendien wordt daarmee
ook overigens het eigen karakter van de grondwetswijziging ontkend. Anders
dan een wijziging van een wet vereist een grondwetswijziging immers
twee lezingen en een tweederde meerderheid in beide Kamers.Ad. 2. In paragraaf 1 is uiteengezet waarom uitbreiding van artikel
1 van de Grondwet geen materiële uitbreiding van het discriminatieverbod
betekent. De stelling van de Cgb dat de rechter geneigd is minder strikt te
toetsen als een beroep wordt gedaan op een niet uitdrukkelijk genoemde grond
deelt het kabinet niet. Ter ondersteuning van die stelling verwijst het advies
van de Cgb naar jurisprudentie. Niet ontkend kan worden dat het wel of niet
genoemd worden in artikel 1 Grondwet een factor kan zijn bij de mate waarin
een non-discriminatiegrond als «bij voorbaat verdachte grond»
kan worden betiteld. Zoals in paragraaf 1 al is opgemerkt is dit echter
niet de enige factor en is deze niet van doorslaggevende betekenis. Ook maatschappelijke
opvattingen, wetgeving en het feit dat een grond verband houdt met persoonsgebonden
kenmerken zijn belangrijke factoren. Het advies van de Cgb besteedt aan die
factoren ten onrechte geen aandacht. Ook dateert de door de Cgb aangehaalde
jurisprudentie van voor 2000, dus van voor de totstandkoming van de EG richtlijnen
en de specifieke wetgeving tegen discriminatie op grond van handicap of chronische
ziekte en leeftijd.1 In de genoemde uitspraken
zijn de ontwikkelingen die zich op dat vlak hebben voorgedaan niet meegewogen.
Ook de verwijzing naar de wijze waarop internationale toezichthoudende colleges
omgaan met toetsing aan uitdrukkelijk genoemde en niet uitdrukkelijk genoemde
gronden overtuigt niet. Het EHRM hanteert immers ook voor de niet uitdrukkelijk
genoemde grond seksuele oriëntatie het strengste toetsingscriterium:
dat onderscheid op die grond «very weighty reasons» vereist.2 Daarmee wordt duidelijk dat het wel of niet uitdrukkelijk
genoemd worden in artikel 14 van het EVRM niet het (enige) criterium is.Op grond van het bovenstaande zal het kabinet het pleidooi van de Cgb
voor uitbreiding van artikel 1 van de Grondwet niet overnemen.6. ConclusieNu het uitgangspunt is dat voor wijziging van de grondrechten uit hoofdstuk
1 van de Grondwet zeer bijzondere redenen moeten bestaan, acht het kabinet
geen redenen aanwezig een wijzigingsvoorstel voor artikel 1 aanhangig te maken.
Juridisch zijn er, in tegenstelling tot wat de Cgb betoogt, geen materiële
gronden voor een dergelijke wijziging. De Grondwet biedt een brede bescherming
tegen discriminatie, ook tegen discriminatie op grond van handicap of chronische
ziekte. Terecht, want buiten kijf staat dat discriminatie op grond van handicap
of chronische ziekte verwerpelijk is en dat de overheid daartegen bescherming
dient te bieden. De symboliek die uitgaat van opname in artikel 1 zal het
kabinet niet ontkennen. Het vormt echter onvoldoende grond om de tekst van
een bepaling betreffende een grondrecht in de Grondwet te veranderen, sterker
nog, er zijn eveneens sterke juridische en politieke argumenten die juist
pleiten tegen opname van nieuwe gronden: er kan een onwenselijke discussie
ontstaan waarom sommige gronden wel en andere niet worden opgenomen.De bovenstaande bezwaren zijn zo zwaarwegend dat de optie van uitbreiding
van artikel 1 afgewezen moet worden. Als toch voor een wijziging van artikel
1 gekozen moet worden, dan is vereenvoudiging van de bepaling («Discriminatie
op welke grond dan ook is niet toegestaan») nog verkieslijker dan uitbreiding
van de bepaling, hoewel het kabinet, zoals hierboven opgemerkt, ook daarvan
geen voorstander is. De optie van vereenvoudiging leidt echter niet tot de
vraag welke gronden wel en welke niet toegevoegd zouden moeten worden en draagt
niet het gevaar in zich van mogelijke onzekerheid over de hiërarchie
tussen de verschillende non-discriminatiegronden.Dat het kabinet toevoeging van de grond handicap of chronische ziekte
aan artikel 1 niet wenselijk en noodzakelijk acht, neemt niet weg dat het
kabinet eraan hecht nogmaals te benadrukken dat het prioriteit geeft aan bestrijding
van de achterstandspositie van mensen met een handicap of chronische ziekte.
Zo heeft de Staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport op 28 november
2003 namens het kabinet het Actieplan gelijke behandeling in de praktijk aan
de Tweede Kamer gezonden.1 Centraal daarin staat
dat de participatiemogelijkheden van mensen met beperkingen in de samenleving
vergroot moeten worden. Het kabinet heeft zich expliciet uitgesproken voor
het nemen van de gelijke behandelingsnorm als uitgangspunt voor het handelen
van de rijksoverheid. Hiervoor is het begrip «inclusief beleid»
gebruikt. Dit inclusief beleid zal bestaan naast de maatregelen en voorzieningen
ter compensatie van de beperkingen van de persoon en van de belemmeringen
die deze ervaren in de samenleving. Ook zal hiermee het beroep op specifieke
voorzieningen kunnen worden teruggebracht.Voorbeelden hiervan zijn:– de aandacht voor de toegankelijkheid van stembureaus, de bruikbaarheid
van stemmachines en de toepasbaarheid van nieuwe ontwikkelingen op het terrein
van elektronisch stemmen;– sociale alarmering van auditief gehandicapten bij rampen;– het belang van toegankelijke en bruikbare informatie en communicatie
met de overheid.Ook de uitbreiding van de Wgbh/cz en de invoering van het hoofdstuk betreffende
het openbaar vervoer zullen een belangrijke bijdrage leveren aan het voorkomen
van discriminatie van mensen met een handicap of chronische ziekte. Over de
uitbreiding van de Wgbh/cz met het onderwerp wonen is de Tweede Kamer bij
brief van 22 december 2003 meer in detail geïnformeerd.2De Minister voor Bestuurlijke Vernieuwing en Koninkrijksrelaties,Th. C. de GraafBijlage: advies Commissie gelijke behandeling3XNoot1Kamerstukken II 2001/2002, 28 000 XVI, nr. 63.XNoot2Kamerstukken II 2002–2002, 28 000 XVI, nr. 112.XNoot1Kamerstukken II 1975–1976, 13 872, nr. 3, p. 14 en Kamerstukken
II, 1976–1977, 13 872, nr. 7, p. 18.XNoot2Zie ook «Gelijk in de praktijk», het rapport van de Interdepartementale
juridische werkgroep gelijkheidsbeginsel (IWEG), november 1990, p. 10.XNoot1IWEG-rapport p. 10.XNoot2IWEG-rapport p. 10.XNoot3Vergelijk de uitspraak in de zaak Salgueiro da Silva Mouta t. Portugal
(EHRM 21 december 1999, European Human Rights Cases 2000/16 m. nt. J.
Gerards) waarin het Hof voor de eerste keer stelt dat onderscheid op grond
van seksuele geaardheid in strijd is met artikel 14 EVRM. Hoewel seksuele
geaardheid niet expliciet genoemd wordt in artikel 14, wordt aan deze grond
toch een ruime bescherming toegekend. Zie ook de uitspraken L en V t. Oostenrijk
en Karner t. Oostenrijk (EHRM 9 januari 2003, NJB 2004, nr. 10 en EHRM
24 juli 2003, NJB 2004, nr. 46).XNoot4Zie Gehandicapt(en)recht, A.C. Hendriks, 1996, p. 59.XNoot5Kamerstukken II, 2001–2002, 28 221, nr. 1–2.XNoot6Aanwijzing 6, Aanwijzingen voor de regelgeving.XNoot1Kamerstukken II 2001–200, 28 221, nr. 1–2.XNoot2Vergelijk de nota naar aanleiding van het verslag bij de goedkeuringswet
voor Protocol 12 bij het EVRM, Kamerstukken II, 2002–2003, 28 100
(R1705), nr. 7, p. 2.XNoot1Zie voor een pleidooi voor een gedifferentieerde aanpak tussen verschillende
non-discriminatiegronden R. Holtmaat, Stop de inflatie van het discriminatie-begrip!
NJB 2003, p. 1266 e.v. en reacties van J. Gerards en J. Vrielink, NJB 2003,
p. 2250 e.v.XNoot2Zie Kamerstukken II, 20 002–2003, 28 770, nr. 3, p. 3.XNoot1In de recentere uitspraak van de CRvB van 3 september 2002, AB 2003,
69, stelt de Raad vast het gemaakte onderscheid op grond van leeftijd in strijd
is met artikel 1 van de Grondwet en is geen sprake meer van «een grote
mate van terughoudendheid bij de rechterlijke toetsing aan niet uitdrukkelijk
genoemde discriminatieverboden», waar de Raad in eerdere uitspraken
naar heeft verwezen.XNoot2Karner t. Oostenrijk, EHRM 24 juli 2003, NJB 2004, nr. 46.XNoot1Kamerstukken II, 2003–2004, 29 355, nr. 1.XNoot2Kamerstukken II, 2003–2004, 29 355, nr. 3.XNoot3Ter inzage gelegd bij het Centraal Informatiepunt Tweede Kamer. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-29355-7.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl