Miljoenennota 2000 (Nota over de toestand van 's Rijks Financiën); Advies en nader rapport
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-10 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 26800, nr. A

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer

22-10-1999

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1999-2000

26800 nr. A

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaam1. Economische ontwikkeling.2. Lidmaatschap van de Economische en Monetaire Unie ...3. ... brengt verplichtingen: snellere daling tekort noodzakelijk.4. Mee- en tegenvallers.5. Rijkssaldo bepalend voor EMU-saldo.6. Ook om nationale redenen meer ambitie vereist.7. Lastenverlichting in 2000.8. Nog steeds lage arbeidsparticipatie.9. Overheid, markt en sturing.10. Realisering van beleidsdoeleinden: tussen droom en
daad.11. Slotbeschouwing.OndertekeningLichaamOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 26800Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 40 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
26 800Nota over de toestand van 's-Rijks financiënAADVIES RAAD VAN STATE EN NADER RAPPORTHieronder zijn opgenomen het advies van de Raad van State d.d. 13 september
1999 en het nader rapport d.d. 15 september 1999, aangeboden aan de Koningin
door de minister van Financiën. Het advies van de Raad van State is cursief
afgedrukt. Bij Kabinetsmissive van 1 september 1999, no.99.004050, heeft Uwe Majesteit,
op voordracht van de Minister van Financiën, bij de Raad van State ter
overweging aanhangig gemaakt de ontwerp-Miljoenennota 2000, met bijlagen.Op 13 september 1999 heeft de Raad van State het advies no. W06.99.0385/IV
over de concept-Miljoenennota 2000 uitgebracht. De daarin door de Raad gemaakte
opmerkingen en suggesties hebben de regering aanleiding gegeven tot het navolgende
commentaar.1. Economische ontwikkeling.De Raad van State heeft vorig jaar gewaarschuwd voor een te optimistische
raming van de economische groei in 1999.1 Het
college verheugt zich ongelijk te hebben gekregen. De economische groei heeft
zich immers sneller dan verwacht hersteld, vooral ten gevolge van de opleving
in Azië en gunstige ontwikkelingen in de wereldhandel. Dat Nederland
daarvan kan profiteren is ongetwijfeld mede te danken aan eerdere maatregelen
om structurele onevenwichtigheden aan te pakken. In 2000 zal de veel te hoge
staatsschuld van 75,3% bruto binnenlands product (bbp) in 1996 tot 61,6% bbp
zijn teruggebracht. De lastendruk op bedrijven en gezinnen is daarbij gedaald.
Het aantal personen met een werkloosheidsuitkering zal in die periode zijn
afgenomen van 765 000 tot 540 000. Inmiddels blijft echter de verborgen werkloosheid groot. Ondanks het nog
grote aantal inactieven is de spanning op de arbeidsmarkt duidelijk waarneembaar.
Het aantal openstaande vacatures ligt op een zeer hoog niveau. Sommige groepen
werknemers krijgen extra loonsverhogingen buiten de cao om. De arbeidskosten
nemen toe en werken door in de prijzen. Mede tegen deze achtergrond zal de
Raad het begrotingsbeleid beoordelen.1. De regering onderschrijft de opvatting van de Raad dat eerdere maatregelen
om structurele onevenwichtigheden aan te pakken hebben bijgedragen aan de
veerkracht van de Nederlandse economie. Onevenwichtigheden op het gebied van
de arbeidsmarkt en de collectieve financiën zijn in belangrijke mate
teruggebracht. Met de Raad constateert de regering dat ondanks het hoge niveau
van het aantal openstaande vacatures de inactiviteit in Nederland nog hoog
is. Deze situatie is voor de regering aanleiding geweest om bij de vormgeving
van de lastenverlichting voor 2000 het accent te leggen op stimulering van
het arbeidsaanbod, door middel van een verhoging van het arbeidskostenforfait.2. Lidmaatschap van de Economische en Monetaire Unie ...Dit jaar is Nederland toegetreden tot de Economische en Monetaire Unie
(EMU). Dit is geruisloos verlopen dankzij een proces van convergerende en
steeds meer met elkaar vervlochten rakende economieën. Geruisloos ook
door het gevoerde monetair beleid dat door het aanhouden van een vaste relatie
tussen de gulden en de Duitse mark, gericht was op een lage inflatie. En geruisloos,
tenslotte, dankzij het trendmatige begrotingsbeleid van het vorige kabinet,
gericht op vermindering van het begrotingstekort. Nederland kon zo aan de
toetredingsvoorwaarden voor de EMU voldoen. De Raad wil nogmaals uitdrukkelijk
zijn steun voor het trendmatige begrotingsbeleid uitspreken, temeer nu ook
in de praktijk gebleken is dat het politiek en economisch een hanteerbaar
instrument vormt om het begrotingsproces te beheersen. Met de toetreding tot
de EMU is het werk nog niet gedaan. In aanmerking genomen dat in de begroting
risico's voor de komende jaren liggen besloten, is de Raad dan ook van oordeel
dat een ambitieuzer begrotingsbeleid wenselijk is.2. De Raad constateert dat de Nederlandse toetreding tot de Economische
en Monetaire Unie (EMU) begin dit jaar zonder problemen is verlopen. Met de
Raad is de regering van mening dat het trendmatige begrotingsbeleid, zoals
in de vorige kabinetsperiode geintroduceerd, hieraan een bijdrage heeft geleverd.
De regering is verheugd met de door de Raad opnieuw uitgesproken steun voor
het trendmatige begrotingsbeleid. Dit begrotingsbeleid heeft als belangrijkste
kenmerken een strikte scheiding tussen uitgaven en inkomsten, toepassing van
uitgavenkaders en behoedzame economische uitgangspunten. Deze begrotingssystematiek
heeft gezorgd voor een grote mate van bestuurlijke rust en een stabiel, vertrouwenwekkend
budgettair en fiscaal beleid. Inherent aan deze vorm van begrotingsbeleid
is dat het begrotingstekort geen zelfstandige doelvariabele meer is, maar
een resultante.Zoals de Raad constateert is het werk met de toetreding tot de EMU nog
niet gedaan. Dit geldt onder meer voor het beleid ten aanzien van de collectieve
financiën.Van het oordeel van de Raad dat, gezien de risico's voor de komende jaren
die naar de mening van de Raad in de begroting liggen besloten, een ambitieuzer
begrotingsbeleid wenselijk is, wordt door de regering nota genomen. Op dit
punt is de continuïteit in de advisering zeer herkenbaar. Daarbij wijst
de regering wel op het feit dat de budgettaire voornemens voor de jaren 2001
en 2002, conform de uitgangspunten van het trendmatig begrotingsbeleid, zijn
gebaseerd op behoedzame uitgangspunten waardoor de kans op meevallers groter
is dan op tegenvallers.3. ... brengt verplichtingen: snellere daling tekort noodzakelijk.Het Stabiliteits- en Groeipact heeft tot doel de begrotingsdiscipline
van de lidstaten in de EMU te versterken. Daartoe dienen de in het pact vastgelegde
verplichtingen om op middellange termijn te streven naar een begrotingssituatie
die nabij evenwicht is of een overschot vertoont. Aldus wordt ruimte gecreëerd
om normale conjuncturele schommelingen op te kunnen vangen. De Ecofin, die
de globale richtsnoeren voor het begrotingsbeleid van de EMU-landen vaststelt,
heeft geconcludeerd dat de geplande zeer beperkte terugdringing van het tekort
tot 1,1% van het bbp in 2002 volgens het voorzichtige scenario van het Nederlandse
stabiliteitsprogramma hoe dan ook als een minimumdoel moet worden beschouwd
en dat de Nederlandse regering dient te streven naar betere begrotingsresultaten.1 In 1998 vertoonden zes lidstaten van de Europese Unie
(EU), het Verenigd Koninkrijk, Zweden, Denemarken, Ierland, Finland en Luxemburg,
een begrotingsoverschot.2De Raad ziet hierin dringende redenen het begrotingstekort sneller te
laten verdwijnen. De niet geringe risico's die in de tweede helft van de kabinetsperiode
worden gelopen en waarvoor in de Miljoenennota ook wordt gewaarschuwd maken
een extra inspanning wenselijk. Nu de startpositie gunstiger is
dan tijdens de opstelling van het regeerakkoord was voorzien, is dit ook mogelijk.3. Terecht stelt de Raad dat uit het Stabiliteits- en groeipact verplichtingen
voortvloeien om op middellange termijn te streven naar een begrotingssituatie
die nabij evenwicht is of een overschot vertoont. Bij de beoordeling van het
Nederlandse stabiliteitsprogramma heeft de Ecofin, zo memoreert de Raad, de
Nederlandse regering aangespoord tot het streven naar betere begrotingsresultaten.
De Ecofin baseerde dit oordeel op de daling van het EMU-tekort naar 1,1% BBP
in 2002 op basis van het behoedzame groei-scenario. De Raad wijst erop dat
in 1998 reeds zes EU-lidstaten een overschot op de begroting kenden.Zoals in paragraaf 2 is opgemerkt hanteert de regering geen expliciete
tekortdoelstelling in het begrotingsbeleid, maar is het tekort de resultante
van het begrotingsbeleid. De raming van het EMU-saldo voor de periode 1999–2002
in de Miljoenennota 2000 is gebaseerd op een behoedzame groei-raming van 2%
voor de jaren 2001 en 2002. Zoals ook in de Miljoenennota staat beschreven
heeft de regering, in het licht van deze behoedzaamheid, er vertrouwen in
dat de afspraak in het kader van het Stabiliteits- en groeipact om tot een
begroting te geraken «die vrijwel in evenwicht is of een overschot vertoont»
zal worden nagekomen. Zoals de Raad ook aangeeft zijn er binnen het eurogebied
slechts drie landen die thans reeds een begrotingsoverschot kennen. Met een
geraamd tekort van ½% BBP in 2000 kan niet worden gesteld dat Nederland
binnen het eurogebied ongunstig afsteekt.De opmerking van de Raad dat een extra inspanning ten aanzien van het
tekort wenselijk is, gelet op risico's in de tweede helft van de kabinetsperiode,
geeft de regering aanleiding tot de volgende opmerking. Voor zover de door
de Raad gesignaleerde risico's betrekking hebben op de uitgaven is er geen
reden te veronderstellen dat deze tot een hoger tekort leiden. Centraal beheersingsinstrument
in het gehanteerde trendmatige begrotingsbeleid van de regering is immers
handhaving van de voor deze kabinetsperiode afgesproken reële uitgavenkaders.
Mogelijke overschrijding van deze kaders als gevolg van onverhoopte tegenvallers
aan de uitgavenzijde van de begroting noopt volgens de spelregels van de gehanteerde
begrotingssystematiek tot additionele maatregelen bij de uitgaven, die deze
overschrijding redresseren.4. Mee- en tegenvallers.Onderdeel van het begrotingsbeleid is het behoedzaam ramen van de economische
ontwikkeling. Daarbij zijn afspraken gemaakt over het omgaan met mee- en tegenvallers.
De Raad merkt daarbij op dat de afgesproken formule bij een relatief lage
economische groei of een recessie de stabiliserende werking van de begroting
ten dele uitschakelt, omdat in deze situatie lastenverzwarende maatregelen
de bestedingen extra afremmen. Zo ook leidt bij een meevallende economische
ontwikkeling, zoals thans, de formule tot vertraagde tekortdaling en tot een
onwenselijke stimulering van de economie. Zodra de situatie van evenwicht
of een klein overschot is bereikt zou de toepassing van deze mee- en tegenvallerformule
in ieder geval moeten worden beëindigd.4. Ten aanzien van de mee- en tegenvallerformule legt de Raad de nadruk
op de invloed op de verminderde stabiliserende werking van de begroting op
de economie. De Raad is van mening dat wanneer begrotingsevenwicht of een
klein overschot is bereikt toepassing van de mee- en tegenvallerformule zou
moeten worden beëindigd in verband met de onwenselijke macro-economische
gevolgen (pro-cyclisch beleid). De regering neemt aan dat de Raad impliciet
adviseert om meevallers voor een groter deel aan tekortreductie te laten toevallen.Wat betreft de economische gevolgen van deze afspraken, wijst de regering
er op dat de afspraken ook betrekking hebben op mee- en tegenvallers bij de
premie-ontvangsten. Voordat de mee- en tegenvallerformule was geïntroduceerd
kwamen mutaties bij de premie-ontvangsten automatisch volledig tot uitdrukking
in de lasten terwijl deze nu verdeeld worden over zowel tekort als lasten.
De regering beschouwt de mee- en tegenvallerformule als een integraal onderdeel
van het begrotingsbeleid en een stap vooruit ten opzichte van een beleid met
een tekorttijdpad. De afspraken die zijn gemaakt over de omgang met mee- en
tegenvallers aan de inkomstenzijde van de begroting dragen bij aan de transparantie
en voorspelbaarheid van het overheidsbeleid en houden een goed evenwicht in
tussen de beleidsprioriteiten tekort en lasten.5. Rijkssaldo bepalend voor EMU-saldo.De nota meldt in hoofdstuk 1 dat het overheidstekort naar verwachting
in 1999 en 2000 uit zal komen op ½% bbp en dat door de lastenverlichting
in 2001 het overheidstekort zal oplopen. Toch komt, zo vervolgt de nota, als
het economisch tij meezit en de economische groei zich op het huidige niveau
zou handhaven voor het eerst sinds 25 jaar begrotingsevenwicht in zicht. De Raad gaat ervan uit dat begrotingsevenwicht in de zin van de EU-afspraken,
namelijk een begrotingssituatie die vrijwel in evenwicht is of een overschot
vertoont, ziet op een gemiddelde economische ontwikkeling. Bij een meezittend
economisch tij zou de begroting dan ook een vrij stevig overschot moeten vertonen.Hier komt bij dat blijkens de Macro-Economische Verkenning 2000 van het
Centraal Planbureau (CPB) het tekort van het Rijk in 1999 en 2000 respectievelijk
1,6% bbp en 1,4% bbp zal bedragen. Dankzij overschotten bij de publiekrechtelijke
lichamen en de sociale fondsen zal het tekort in zijn geheel in deze jaren
0,5% en 0,2% bbp zijn. Naar de mening van het college zijn het de begrotingssaldi
van het Rijk die bepalend zijn voor de uitkomsten van het EMU saldo. Op structurele
overschotten bij de overige publiekrechtelijke lichamen en de sociale fondsen
mag immers niet gerekend worden.5. De Raad is van mening dat bij meevallende economische groei de begroting
een stevig overschot zou moeten vertonen. Hij gaat daarbij uit van de EMU-tekort
ramingen in de concept-Macro Economische Verkenning 2000 van het Centraal
Planbureau: 0,5% BBP voor 1999 en 0,2% BBP in 2000 (het CPB heeft deze cijfers
inmiddels opwaarts bijgesteld). Voorts constateert de Raad dat het begrotingssaldo
van het rijk bepalend is voor de uitkomst van het EMU-saldo en dat niet mag
worden gerekend op structurele overschotten van de overige publiekrechtelijke
lichamen en de sociale fondsen.De regering hecht eraan een nadere toelichting te geven op de in de Miljoenennota
geuite verwachting dat «als het economisch tij meezit, en de economische
groei zich op het huidige niveau zou handhaven, voor het eerst sinds 25 jaar
begrotingsevenwicht in zicht komt». Om te beginnen hanteert de regering
in de Miljoenennota iets hogere EMU-tekort ramingen dan de Raad genoemde:
0,6% BBP in 1999 en 0,5% BBP in 2000. Ten opzichte van deze ramingen zou een
groei van 2%, een voortzetting van de huidige voor 1999 voorziene groei, leiden
tot een situatie die begrotingsevenwicht nadert. Een dergelijke groei zou
een meevallende groei zijn ten opzichte van de behoedzame groei van gemiddeld
2¼¢% waarmee in het Regeerakkoord is rekening gehouden.Ten aanzien van de samenstelling van het EMU-saldo wijst de regering erop
dat een partiële beschouwing van de onderdelen van het EMU-saldo geen
recht doet aan de onderlinge samenhang tussen belastingen en premies. Hierbij
kan bijvoorbeeld gewezen worden op de gelijke behandeling van belastingen
en premies in de microlastendruk en mee- en tegenvallerformule, op de verwevenheid
tussen Rijk en sociale fondsen via rijksbijdragen en op het geïntegreerde
middelenbeheer van de sociale fondsen bij 's Rijks schatkist.6. Ook om nationale redenen meer ambitie vereist.Met de regering is de Raad van mening dat de demografische ontwikkeling,
zoals die in elke Miljoenennota sedert 1994 is beschreven, noodzaakt tot het
creëren van begrotingsruimte voor de toekomst. Het begrotingstekort en
in het verlengde daarvan de te hoge overheidsschuld dienen daartoe te worden
teruggebracht. In dit licht is een ambitieuzer streven naar begrotingsevenwicht
op zijn plaats. Voor de uitkomst van de begroting na 2000 is daarvoor nog een extra reden.
In hoofdstuk 4 van de Miljoenennota wordt aandacht besteed aan de ontwikkeling
van de uitgaven over de gehele kabinetsperiode en in het bijzonder ook aan
de ontwikkeling in de jaren 2001 en 2002 in samenhang met de omvangrijke lastenverlichting
van netto 5 miljard gulden in 2001. Voor die twee jaren wordt uitgegaan van
de zeer beperkte contractloonstijging van 1,4% per jaar. De regering onderkent
dat deze loonraming risico's meebrengt. De prijsontwikkeling kan hoger uitvallen
dan de geraamde 2,2%. Voor tegenvallers uit dezen hoofde op de begroting heeft
de regering een reserve van ½ miljard gulden in 2001, oplopend tot
1 miljard gulden in 2002, alsmede een te verwachten rentemeevaller beschikbaar.De Raad kan niet anders dan constateren dat, terwijl de loonkostenraming
altijd al een risicofactor is bij het opstellen van de begroting, de loonkostenontwikkeling
in 2001 en 2002 een wel zeer ongewisse factor is. De Raad wijst op de inmiddels
gewijzigde situatie op de arbeidsmarkt. Indien de economische ontwikkeling
gunstig blijft, zal de spanning op de arbeidsmarkt verder oplopen. Tevens
kan de aangekondigde stijging van de BTW en milieuheffingen een extra prijseffect
teweegbrengen. Onder die omstandigheden acht de Raad de loonkostenraming in
elk geval te optimistisch. De raming gaat ervan uit dat werknemers in de belastingverlaging,
die voor ieder geldt, aanleiding zullen zien om de koopkrachtverbetering te
verdisconteren bij het arbeidsvoorwaardenoverleg en dus genoegen zullen nemen
met een extra lage loonstijging, die beduidend beneden de prijsstijging ligt.
Mocht de loonstijging evenwel enkele procenten hoger uitvallen dan nu geraamd,
dan zou daar een begrotingstegenvaller van miljarden mee zijn gemoeid.Deze dreiging van een verder oplopen van het tekort vormt de actuele reden
met meer ambitie te streven naar begrotingsevenwicht. Dit geldt evenzeer voor
de tegenvallende ontwikkelingen in de sociale sector, waarop het college hierna
terugkomt.6. In het verlengde van de paragrafen 2 t/m 5 is de Raad van mening dat
er voor de begroting van het jaar 2000 nog een extra reden is, bovenop de
demografische ontwikkeling, om een ambitieuzer begrotingsbeleid te voeren:
de risico's met betrekking tot de contractloon-ontwikkeling in 2001 en 2002
in relatie tot de lastenverlichting van 5 miljard in 2001.De regering is van mening dat dit argument van de Raad enige nuancering
behoeft. In de eerste plaats onderkent de regering de risico's die verbonden
zijn aan de aannames voor de contractloonontwikkeling in de door de Raad genoemde
jaren. De regering is evenwel van mening dat de onderkende risico's in de
eerste plaats relevant zijn voor de beheersing van het uitgavenkader en niet
voor het EMU-saldo, zoals de Raad veronderstelt. Mocht de contractloonstijging
hoger uitvallen dan nu wordt voorzien dan zal dit niet alleen leiden tot hogere
uitgaven maar ook doorwerken in hogere ontvangsten, waardoor het EMU-saldo
bij handhaving van de uitgavenkaders op korte termijn zelfs een verbetering
zou kunnen ondergaan.Bij de raming van de contractloonstijging voor 2001 en 2002 heeft het
Centraal Planbureau rekening gehouden met de voorziene lastenverlichting.
Zoals de Raad terecht opmerkt is voorzien in een uitgavenreserve voor het
opvangen van een eventueel hoger uitvallende contractloonstijging dan geraamd
en zou de renteveronderstelling enig tegenwicht kunnen bieden.7. Lastenverlichting in 2000.In hoofdstuk 1 van de Miljoenennota kondigt de regering een pakket lastenverlichting
aan ter grootte van 1 miljard gulden voor het jaar 2000. Daarbij wordt aangesloten
bij de uitgangspunten voor de herziening van het belastingstelsel in 2001.
De ruimte hiervoor is beschikbaar uit hoofde van de afgesproken mee- en tegenvallerformule. De Raad adviseert in het licht van de nog omvangrijke tekortproblematiek
deze lastenverlichting in 2000 in te voeren als een voorschot op de aan de
Tweede Kamer der Staten-Generaal voorgelegde belastingherziening 2001. Deze
voorzichtiger aanpak houdt rekening met de inmiddels gewijzigde omstandigheden
op de arbeidsmarkt en de verminderde effectiviteit van lastenverlichting als
middel tot bevordering van de werkgelegenheid door middel van loonkostenbeheersing. 7. De Raad adviseert om in het licht van de nog omvangrijke tekortproblematiek
de lastenverlichting in 2000 in te voeren als voorschot op de voorziene lastenverlichting
in 2001. De regering is van mening dat dit een te grote inbreuk zou betekenen
op de afspraken aan het begin van deze kabinetsperiode. Op basis van behoedzame
economische uitgangspunten is in het Regeerakkoord een verdeling van de beschikbare
ruimte voorzien, waarbij voor lastenverlichting 4½ miljard is gereserveerd.
Bij de opstelling van het Regeerakkoord is reeds overeengekomen dat additionele
ruimte aan de inkomstenzijde van de begroting voor een deel ten goede zou
komen aan extra lastenverlichting. Deze afspraken zijn vastgelegd in de zogenaamde
mee- en tegenvallerformule.De regering wijst erop dat de voorziene lastenverlichting voor 2001 geheel
samenhangt met de belastingherziening. Bij deze herziening spelen structurele
overwegingen ten aanzien van de belasting op arbeid, vermogensinkomsten en
milieu een centrale rol. Voor een maatschappelijk evenwichtige vormgeving
van de belastingherziening acht de regering een lastenverlichting van 5 miljard
noodzakelijk.De regering deelt niet de mening van de Raad als zou er sprake zijn van
verminderde effectiviteit van lastenverlichting als middel tot bevordering
van de werkgelegenheid door middel van loonkostenbeheersing. Wel dient het
accent te worden verschoven van stimulering van de vraag naar arbeid naar
stimulering van het aanbod. In dat licht heeft de regering ervoor gekozen
de lastenverlichting in 2000 vooral op het aantrekkelijker maken van werken
te richten. Het extra arbeidsaanbod, dat hierdoor gegenereerd wordt, zal een
temperende werking hebben op de loonvorming.8. Nog steeds lage arbeidsparticipatie.Ondanks tal van maatregelen in de afgelopen jaren en ondanks een sterk
groeiende vraag naar arbeid blijft de arbeidsparticipatie laag terwijl het
aantal vacatures stijgt. Het blijkt moeilijk om oudere mensen aan het werk
te houden. Dit hangt samen met de relatief genereuze vervroegde-uittredingsregelingen
die uitnodigen om te stoppen met werken.1 Een
doeltreffende maatregel daartegen op korte termijn, is het verhogen van de
uittredingsgerechtigde leeftijd met bijvoorbeeld twee jaar. Ook versobering
van deze regelingen kan tot positieve effecten leiden. De Raad beveelt aan
de wenselijkheid van deze maatregelen onder ogen te zien. In een aparte paragraaf analyseert het CPB de facetten van de Nederlandse
arbeidsongeschiktheidswetgeving die het Europese gemiddelde overtreffen.2De nota geeft een overzicht van de inspanningen die worden verricht om
te voorkomen dat mensen die buiten het arbeidsproces raken ook werkloos blijven.
De Raad heeft in de afgelopen jaren meermalen vraagtekens geplaatst bij de
effectiviteit van die inspanningen.3 De Raad betreurt
het dat niet nader wordt ingegaan op de vraag waarom de inspanningen die op
dit terrein in het afgelopen decennium zijn verricht – waarbij in het
bijzonder moet worden gedacht aan de premiedifferentiatie en de marktwerking
bij arbeidsongeschiktheidsverzekeringen – niet het effect hebben gehad
dat daarvan was verwacht. Het antwoord op deze vraag zou inzicht kunnen geven
in de haalbaarheid en effectiviteit van nieuw beleid. Dit klemt temeer nu
uit ervaringscijfers blijkt dat de kans op werk na een jaar inactiviteit,
niet alleen na verlies van een baan, maar in het bijzonder ook na ziekte,
sterk vermindert.Hier beperkt het college zich tot een opmerking over de verdeling van
de beschikbare middelen voor activerend arbeidsmarktbeleid. Het ligt naar
het oordeel van de Raad voor de hand om hoge prioriteit toe te kennen aan
de instroom van werkzoekenden. Dan kan daarna ook meer capaciteit van de betrokken
instellingen beschikbaar komen voor het aan werk helpen van de mensen die
een grotere afstand tot de arbeidsmarkt hebben.Blijkens een door de Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid aan
de Tweede Kamer gezonden Notitie Overzicht van reïntegratie-inspanningen4 worden de beschikbare middelen voor activerend arbeidsmarktbeleid
voor meer dan 70% ingezet voor langdurig werklozen, wat meer dan evenredig
wordt genoemd. Volgens de Miljoenennota zal pas in 2003 sprake kunnen zijn
van een aanpak waarbij alle nieuw instromende werklozen binnen een jaar actief begeleid kunnen worden naar werk. De Raad adviseert om de bestaande
middelen meer te richten op deze instroom.8. De Raad geeft aan dat de arbeidsmarktparticipatie van ouderen gestimuleerd
zou kunnen worden door het verhogen van de uittredingsgerechtigde leeftijd
met bijvoorbeeld twee jaar. Ook versoberingen van de regelingen kunnen hierin
een rol spelen.Tevens vraagt de Raad zich af waarom niet wordt ingegaan op de vraag waarom
inspanningen op het terrein van de arbeidsongeschiktheid niet het effect hebben
gehad dat was verwacht. In het bijzonder betreft het hier de premiedifferentiatie
en de marktwerking bij arbeidsongeschiktheidsverzekeringen.Ook geeft de Raad aan dat naar haar mening hoge prioriteit moet worden
gegeven aan de arbeidsmarkttoeleiding van nieuwe instroom van werklozen. De
Raad is van mening dat een te groot aandeel van de beschikbare middelen voor
activerend arbeidsmarktbeleid momenteel naar langdurig werklozen gaat.De regering deelt de mening van de Raad dat de arbeidsmarktparticipatie
van ouderen nog onvoldoende is en dat extra inspanningen op dit vlak noodzakelijk
zijn. De regering merkt daarbij overigens op dat VUT-regelingen de verantwoordelijkheid
van sociale partners zijn. In de recentelijk afgesloten CAO's is reeds een
trend waar te nemen richting meer flexibele pensioneringssystemen in plaats
van VUT-regelingen. Bij het flexibele pensioneringssysteem worden werknemers
geconfronteerd met de individuele kosten van het vervroegd uittreden. Dit
is een stimulans om langer te blijven werken. In het Regeerakkoord is afgesproken
dat, naarmate het leeftijdsbewust personeelsbeleid meer succesvol is en oudere
werkzoekende een reële kans maken op de arbeidsmarkt, de gefaseerde invoering
van sollicitatieplicht voor mensen ouder dan 57,5 jaar in beeld komt. Hierop
vooruitlopend is door de regering besloten dat ook werkloze ouderen boven
de 57,5 jaar passende arbeid moeten aanvaarden. De regering heeft de SER verzocht
advies uit te brengen over de bevordering van arbeidsdeelname van ouderen.
Naar aanleiding van dit advies zal de regering bezien welke aanvullende maatregelen
mogelijk zijn.De regering merkt ten aanzien van de arbeidsongeschiktheid op de conclusie
van de Raad niet te kunnen delen dat de getroffen maatregelen niet het verwachte
effect hebben gehad. De premiedifferentiatie en marktwerking bij arbeidsongeschiktheidsverzekeringen
bevindt zich nog in de overgangsfase. De regering merkt op dat nadere beleidsmaatregelen
om de instroom in de WAO te beperken voor de zomer door de Staatssecretaris
van Sociale Zaken en Werkgelegenheid in het «Plan van Aanpak»
zijn aangekondigd. Hierbij gaat het onder andere om veranderingen in het keuringsregime.
De regering verwijst voor de effecten van bovenstaande maatregelen naar het
CPB. Het CPB geeft aan dat de effecten van bestaand beleid (PEMBA, Wet REA
en Plan van Aanpak WAO) naar verwachting zullen leiden tot 150 duizend minder
arbeidsongeschikten (MEV 2000).Ten aanzien van de instroom van nieuwe werklozen merkt de regering op
dat zij de komende jaren extra geld uittrekt om de nieuwe instroom van werklozen
te begeleiden (sluitende aanpak). Deze sluitende aanpak is er vooral op gericht
langdurige werkloosheid te voorkomen. De sluitende aanpak zal stapsgewijs
worden ingevoerd zodat uiteindelijk in 2003 alle nieuw instromende werklozen
actief begeleid zullen worden naar werk. De regering is van mening dat deze
gefaseerde invoering voordelen met zich meebrengt. Op deze manier kan ervaring
opgedaan worden met verschillende trajecten die worden aangeboden. De regering
is van mening dat langdurige werklozen nog steeds bijzondere aandacht vergen,
vooral omdat hun afstand tot de arbeidsmarkt groot is. Als de sluitende aanpak
goed werkt zal het aantal langdurige werklozen op den duur afnemen. Naar oordeel
van de regering is de huidige invulling van het activerend arbeidsmarktbeleid
evenwichtig.9. Overheid, markt en sturing.De Raad vraagt nog aandacht voor een ander probleem. Het streven om doelstellingen
van overheidsbeleid te bereiken mede met behulp van het marktmechanisme neemt
nog steeds toe. Voorbeelden zijn het invoeren van concurrentie
in het openbaar vervoer, prijsbeleid om de bereikbaarheid van grote steden
te verbeteren, verhandelbare emissierechten op milieugebied. Dit streven heeft tot nu toe niet altijd succes opgeleverd, zoals voorbeelden
op het terrein van de gezondheidszorg en de sociale zekerheid laten zien.
Daarnaast heeft het college eerder reeds kritische kanttekeningen geplaatst
bij de veronderstelling dat prijsverhogingen van bijvoorbeeld water, gas,
elektriciteit wezenlijke gedragsverandering bij de consument zouden kunnen
opleveren. Bij deze essentiële nutsvoorzieningen is een verdergaand streven
aan de orde, te weten privatisering. Daargelaten de vraag of het afstoten
van deze ondernemingen meer opbrengt dan een eenmalige bate, acht het college
dit een streven met belangrijke nadelen. Voor de consument zijn de zekerheid
van een ononderbroken voorziening, een goede kwaliteit en een redelijke prijs
van deze eerste levensbehoeften essentieel. Bij particuliere eigendom van
nutsbedrijven is het noodzakelijk dat de overheid de consumentenbelangen waarborgt.
Daartoe is een ingrijpende regelgeving nodig die hoge bestuurslasten meebrengt.
Het standpunt van de regering dat de waterleidingbedrijven in overheidshanden
dienen te blijven, laat zien dat zij op dit terrein oog heeft voor de nadelen
van privatisering.De Raad adviseert aan verdergaande introductie van marktwerking een grondige
analyse ten grondslag te leggen en daarbij de ervaringen die tot op heden
zijn opgedaan te betrekken.9. De Raad vraagt aandacht voor de nadelen die verbonden kunnen zijn aan
de privatisering van essentiële nutsvoorzieningen. Naar de mening van
de Raad gaat privatisering van nutsvoorzieningen noodzakelijkerwijs gepaard
met ingrijpende regelgeving, waaruit hoge bestuurslasten voortvloeien. Hij
adviseert verdergaande introductie van marktwerking te baseren op een grondige
analyse, waarbij de ervaringen die tot nu toe zijn opgedaan worden betrokken.In de eerste plaats is de regering verheugd over de instemming van de
Raad met het standpunt van de regering ten aanzien van het eigendom van waterleidingbedrijven.
Dit is een goed voorbeeld van het feit dat marktwerking voor de regering zeker
geen doel op zich is, maar alleen een instrument om op een zo efficiënt
mogelijke wijze bepaalde doelstellingen van het overheidsbeleid te verwezenlijken.
De regering onderstreept dat privatiseringen in het algemeen en zeker daar
waar het gaat om nutsvoorzieningen een zeer zorgvuldige afweging vragen, waarbij
niet voorbijgegaan mag worden aan eventuele nadelen.Ten tweede vraagt de regering nogmaals aandacht voor de achtergronden
van herijking van het publieke en private domein. Zowel technologische als
maatschappelijke ontwikkelingen hebben ertoe geleid dat in belangrijke economische
sectoren, waar in het verleden natuurlijke overheidsmonopolies bestonden,
mogelijkheden voor de introductie van concurrentie zijn ontstaan. Deze veranderde
omstandigheden zijn aanleiding om bestaande eigendomsverhoudingen en verantwoordelijkheden
opnieuw tegen het licht te houden. In gevallen waar ruimte is voor veranderingen
in eigendomsstructuren of introductie van marktmechanismen is er vanuit het
oogpunt van doelmatigheid reden om de mogelijkheden nader te onderzoeken.
Privatisering dient bij te dragen aan een verbetering van het functioneren
van markten, hetgeen leidt tot scherpere concurrentie met lagere prijzen en/of
meer service.10. Realisering van beleidsdoeleinden: tussen droom en
daad.In de Miljoenennota wordt een groot aantal beleidsdoelen en -intensiveringen
gepresenteerd om geconstateerde knelpunten op te lossen. In de begrotingen
van de verschillende ministeries wordt hieraan concreet vormgegeven. De Raad
betwijfelt of de uitgetrokken middelen wel steeds toereikend zullen zijn om
deze beleidsdoelen en -intensiveringen te realiseren. De Raad wijst bijvoorbeeld
op het nieuwe opvangmodel voor asielzoekers. Onduidelijk is hoe dat moet worden
gerealiseerd bij een ombuiging op het terrein van het asielbeleid oplopend
tot 1,2 miljard gulden in 2002. Een ombuiging waarvan de haalbaarheid overigens,
gelet op de ervaringen van het verleden, ernstig kan worden betwijfeld. Bovendien
wijst de Raad op het oordeel van de Adviesraad Internationale Vraagstukken
dat Nederland met het huidige defensiebudget niet in staat is
om – volgens zijn eigen ambities – bij te dragen aan de internationale
vrede en veiligheid. Ten derde plaatst de Raad vraagtekens bij de realisering
van de Ecologische Hoofdstructuur. De verhoging met gemiddeld circa 35 miljoen
gulden per jaar over de jaren 2000 tot en met 2003 is – naar het de
Raad voorkomt – onvoldoende om die hoofdstructuur, zoals beoogd, in
2018 te realiseren. De Raad betwijfelt tenslotte of de aangekondigde versnelde
uitbreiding van de rechterlijke macht bereikt kan worden bij een daling van
de budgetten voor de versterking van de rechterlijke organisatie met 23 miljoen
gulden. De realisering van beleidsdoeleinden mag niet blijven steken tussen droom
en daad.10. De regering hecht eraan de twijfel weg te nemen die de Raad heeft
bij de toereikendheid van enkele begrotingen om specifieke knelpunten op te
lossen.Ten eerste twijfelt de Raad aan het realiseren van de ingeboekte ombuiging
tot 1,2 mrd in 2002 bij het asielbeleid.De regering deelt deze twijfels van de Raad niet. Naar verwachting zal
door een aantal nieuwe beleidsmaatregelen, te weten: verdere intensivering
van het terugkeerbeleid, het niet meer opvangen van uitgeprocedeerde asielzoekers
en een kostenbesparing bij de opvang, de ombuiging daadwerkelijk worden gerealiseerd.Hierbij geldt dat de als gevolg van deze maatregelen verwachte daling
van de instroom van asielzoekers en verwachte stijging van de uitstroom van
asielzoekers uit de opvang, ertoe zal leiden dat de werkdruk bij de organisaties
die betrokken zijn bij de uitvoering van het asielbeleid (waaronder Immigratie-
en Naturalisatiedienst, Centraal Orgaan Opvang Asielzoekers en de Vreemdelingenkamers)
zal dalen. Hierdoor zullen deze organisaties beter in staat zijn het nieuwe
opvangmodel voor asielzoekers te realiseren.Ten tweede wijst de Raad op het oordeel van de Adviesraad Internationale
Vraagstukken dat Nederland met het huidige defensiebudget niet in staat is –
volgens zijn eigen ambities – bij te dragen aan de internationale vrede
en veiligheid. In de eerste plaats wil de Regering benadrukken dat er voor
de jaren 1999 en 2000 respectievelijk 200 en 99 miljoen gulden extra is vrijgemaakt
voor de vredesoperatie in Kosovo. Voor het overige wordt verwezen naar de
binnenkort uit te brengen Defensienota. Daarin zal worden ingegaan op de wijze
waarop de regering binnen het beschikbare defensiebudget gestalte geeft aan
de ambities en defensietaken.Ten derde plaatst de Raad vraagtekens bij de realisering van de Ecologische
Hoofdstructuur. De verhoging met gemiddeld circa 35 miljoen gulden per jaar
over de jaren 2000 tot en met 2003 is – naar het de Raad voorkomt –
onvoldoende om die hoofdstructuur, zoals beoogd, in 2018 te realiseren.Bij Regeerakkoord is aan de LNV-begroting voor de jaren 2000–2003
gemiddeld 70 miljoen per jaar toegevoegd in plaats van de door de Raad gemelde
35 miljoen. Na 2003 bedraagt de toevoeging 96 miljoen tot 2011. Volgens de
inzichten ten tijde van het opstellen van het Regeerakkoord waren de bedragen
voor de huidige kabinetsperiode voldoende om de grondprijsstijging op te vangen
en de hectaredoelstelling voor de EHS te realiseren. Uiteraard wordt regelmatig,
zo ook nu, nagegaan in hoeverre de actuele grondprijsstijging tot knelpunten
bij de realisatie van de EHS-doelstellingen kan leiden.Tot slot betwijfelt de Raad of de aangekondigde versnelde uitbreiding
van de rechterlijke macht bereikt kan worden bij een daling van de budgetten
voor de versterking van de rechterlijke organisatie met 23 miljoen gulden.
Deze opmerking van de Raad berust op een misverstand. De budgetten voor de
versterking van de rechterlijke macht stijgen juist. Het kabinet heeft bij
zijn aantreden extra middelen uitgetrokken voor de versterking van de rechterlijke
macht oplopend tot jaarlijks fl. 130 miljoen in 2002. Bovenop deze extra Regeerakkoordmiddelen,
besteedt de regering in het jaar 1999 ruim 34 miljoen en in het jaar 2000
11 miljoen extra aan de versterking van de rechterlijke macht. 11. Slotbeschouwing.De Raad constateert dat de toetreding tot de EMU geruisloos is verlopen.
Het door het vorige kabinet gevoerde trendmatige begrotingsbeleid, gericht
op vermindering van het begrotingstekort, is daarvoor van grote betekenis
geweest. Maar een begrotingssituatie die nabij evenwicht is of een overschot
vertoont, zoals vastgelegd in het Stabiliteits- en Groeipact, is nog niet
bereikt. De Raad ziet, mede gezien de huidige gunstige ontwikkeling van de
economie, dringende redenen om het begrotingstekort sneller te laten verdwijnen
dan thans voorzien. Ook omdat de uitgaven in verband met de vergrijzing van de Nederlandse
bevolking in de komende decennia aanzienlijk zullen stijgen is meer ambitie
vereist. De te verwachten loonkostenontwikkeling in 2001 en 2002 is eveneens
een belangrijke risicofactor. De Raad adviseert de voorgenomen lastenverlichting
van 1 miljard gulden voor volgend jaar in te voeren als een voorschot op de
aan de Tweede Kamer voorgelegde belastingherziening 2001.In de afgelopen jaren zijn tal van maatregelen genomen om de arbeidsparticipatie
te verhogen. Deze maatregelen hebben nog niet het beoogde effect gehad, terwijl
snel resultaat geboden is, aangezien het aantal vacatures nog steeds stijgt.
De verhoging van de uittredingsgerechtigde leeftijd zou op korte termijn soelaas
bieden. De Raad beveelt aan een dergelijke maatregel onder ogen te zien. Ook
is de Raad van mening dat een hogere prioriteit zou moeten worden toegekend
aan maatregelen om werkzoekenden binnen een jaar aan de slag te krijgen.De Raad van State geeft U in overweging het hierbij gaande ontwerp van
de Miljoenennota 2000 te zenden aan de Tweede Kamer der Staten-Generaal, nadat
aan het vorenstaande aandacht zal zijn geschonken.De Vice-President van de Raad van State,H. D. Tjeenk Willink Ingevolge de door Uwe Majesteit bij besluit van 6 maart 1992, no 92.002038
verleende machtiging, zal ondergetekende de begrotingsstukken van het dienstjaar
2000 op 21 september aanbieden aan de Tweede Kamer der Staten-Generaal.De Minister van Financiën,G. Zalm XNoot1Advies van 7 september 1998, kamerstukken II 1998/99, 26 200, A.XNoot1Globale richtsnoeren voor het economisch beleid 1999 voor Nederland. De
laatste gepubliceerde adviezen van de Organisatie voor Economische Samenwerking
en Ontwikkeling en van het Internationale Monetaire Fonds wijzen overigens
eveneens in deze richting.XNoot2Paragraaf 2.3 en grafiek 2.3.6. van de Miljoenennota; van deze zes
lidstaten zijn er drie geen lid van de EMU.XNoot1Macro-Economische Verkenningen 2000, Hoofdstuk VI.2 Arbeidsparticipatie
in Nederland.XNoot2Macro-Economische Verkenningen 2000, Paragraaf VI.2.3 Participatie van
ouderen.XNoot3Bijvoorbeeld in de adviezen van 5 juli 1991 (kamerstukken II 1991/92,
22 228, A), van 22 december 1995 (kamerstukken II 1995/96, 24 667,
A), van 22 februari 1996 (kamerstukken II 1995/96, 24 698, A), van 9
mei 1996 (kamerstukken II 1995/96, 24 787, A) en van 16 oktober 1996
(kamerstukken II 1996/97, 25 122, A).XNoot4Waarnaar wordt verwezen in de brief van 23 augustus van de minister aan
de Voorzitter van de Tweede Kamer; kamerstukken II 1998/99, 23 972,
nr. 37. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-26800-A.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl