Wijziging van de Ontgrondingenwet; Memorie van antwoord
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-04 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 20062007-30346, nr. C

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

22-05-2007

Eerste Kamer der Staten-Generaal

2006-2007

30346 nr. C

16-05-2007

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 30346Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 25 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
30 346Wijziging van de OntgrondingenwetCMEMORIE VAN ANTWOORDOntvangen 16 mei 2007Met belangstelling heb ik kennisgenomen van het voorlopig verslag van
de vaste commissie voor Verkeer en Waterstaat, waarin de leden van de CDA-fractie
een aantal opmerkingen maken en vragen stellen over het wetsvoorstel tot wijziging
van de Ontgrondingenwet.Deze leden vragen wat de regierol van het Rijk met betrekking tot de bouwgrondstoffenvoorziening
in feite heeft voorgesteld en waarom door het Rijk nimmer is ingegrepen teneinde
een tijdige en voldoende voorziening van bouwgrondstoffen te waarborgen. Deze
leden denken in dit verband met name aan de ontwikkelingen zoals die in Gelderland
hebben plaatsgevonden.De regierol bestond uit ambtelijk en bestuurlijk overleg en het maken
van bestuurlijke afspraken voor de winning van beton- en metselzand («taakstellingen»).
In enkele gevallen is overwogen om formeel in te grijpen in gevallen waarin
deze taakstellingen onvoldoende werden uitgevoerd.Illustratief in dit verband zijn de ontwikkelingen rond het Gelderse project «Watergoed»
(ook wel F3b genoemd), waar daadwerkelijk is ingegrepen, maar uiteindelijk
niets is bereikt. Dit project is in 1992 formeel verankerd in het streekplan.
Omdat de gemeenteraad het bestemmingsplan niet wilde herzien heeft de provincie
Gelderland in 1993 een aanwijzing gegeven op basis van artikel 37 van de Wet
op de Ruimtelijke Ordening (WRO). Nadat die aanwijzing niet werd opgevolgd,
heeft de provincie zelf in 1997 het bestemmingsplan vastgesteld en de ontgrondingsvergunning
verleend. Vervolgens heeft de gemeente echter een bestemmingsplan vastgesteld
waarin het gebied wordt terugbestemd tot agrarisch gebied. De provincie had
deze terugbestemming kunnen tegenhouden door onthouding van goedkeuring aan
dit bestemmingsplan, maar de brief hierover werd één dag te
laat verzonden. De provincie heeft toen, met steun van het kabinet,1 een zogenoemde Nimby-procedure gestart op basis van artikel
40 van de WRO.Na provinciale verkiezingen is echter op aandrang van Provinciale Staten
een onderzoek gestart naar mogelijke alternatieve locaties. Hieruit heeft
GS geconcludeerd dat er voldoende alternatieven zijn en is in 2001 besloten
de Nimby-procedure stop te zetten. Tegen dit besluit heeft de toenmalige
Staatssecretaris van Verkeer en Waterstaat nog bezwaar gemaakt, maar uiteindelijk
heeft het toenmalige kabinet berust in dit oordeel van de provincie.1Dit voorbeeld laat zien hoe het planmatige beleid van Rijk en provincie
stuitte op grote weerstand bij bewoners en gemeente. Daarbij ging het niet
om de ruimtelijke kwaliteit, maar om de schaalgrootte en het gevoel dat er
beslissingen werden genomen over de hoofden van de burgers heen. Waar daadwerkelijk
ingegrepen had kunnen worden, hebben de verantwoordelijke politici uiteindelijk
geconcludeerd dat dit niet haalbaar was. Een overweging bij deze keuze was
dat nut en noodzaak van specifieke locaties niet aan te tonen zijn, omdat
er altijd alternatieve voorzieningsmogelijkheden te bedenken zijn. Daarnaast
bemoeilijkt het juridische kader het uitoefenen van doorzettingsmacht omdat
er diverse wetten, bestuurslagen en bewindslieden betrokken zijn. De commissie
Taakstellingen en flankerend beleid beton- en metselzandvoorziening (commissie-Tommel)
constateerde in haar eerste jaarlijkse advies van 21 oktober 2002 dat
het systeem met taakstellingen voor beton- en metselzand niet werd waargemaakt
en dat er daardoor sprake was van schijnzekerheid. Ik onderschrijf deze conclusie.
Op belangrijke onderdelen is het gevoerde beleid ten aanzien van de tijdige
en voldoende voorziening niet effectief gebleken. Dit vormde een belangrijke
aanleiding voor de beleidswijziging.Het ontgrondend bedrijfsleven onderkent dat de marktwerking er de afgelopen
jaren bij is ingeschoten door de regierol van de overheid. Door het gedeeltelijk
terugtreden van de overheid ontstaat er voor de ontgronders weer ruimte om
te ondernemen. Wel waren er bij het bedrijfsleven aanvankelijk bezwaren tegen
de korte overgangstermijn, maar die zijn weggenomen door het aanwijzen van
de Gelderse projecten Geertjesgolf en Over de Maas als overgangslocatie.De leden van de CDA-fractie vragen of de oude taakstellingen voldoende
zijn verzekerd, leggen daarbij een verband met de Gelderse projecten Geertjesgolf
en Over de Maas, en vragen of de voortgang van deze projecten voldoende verzekerd
is.De eerder genoemde commissie-Tommel, die onder andere als taak heeft om
de uitvoering van de taakstellingen te volgen, heeft in haar vierde jaarlijkse
advies geoordeeld dat de taakstellingen voor de periode 1999–2008 zijn
uitgevoerd.2In de Nota Ruimte is aangegeven dat het voor een goede overgang naar meer
marktwerking noodzakelijk is dat reeds in voorbereiding zijnde projecten voor
de winning van beton- en metselzand zo spoedig mogelijk in uitvoering worden
gebracht.3 De twee genoemde projecten zijn daarvan
de meest aansprekende voorbeelden. Bij Over de Maas is de bestuurlijke voortgang
in het algemeen voldoende. Wel is er een beroep aanhangig bij de Afdeling
bestuursrechtspraak van de Raad van State; dit is welhaast onvermijdelijk
bij dit soort projecten.Voor Geertjesgolf is de voortgang minder. De gemeente heeft in 2001 toegezegd
mee te zullen werken aan het project. De gemeente heeft er later voor gekozen
om taken naar zich toe te trekken die normaal gesproken bij de ontgrondende
bedrijven liggen, wat in de praktijk blijkt te leiden tot vertraging. Omdat
het project bedoeld is als overgangslocatie, is spoedige totstandkoming cruciaal.
De minister van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer en
de staatssecretaris van Verkeer en Waterstaat hebben in brieven aan de gemeente
de bereidheid uitgesproken om zo nodig het instrumentarium van de Wet op de
Ruimtelijke Ordening in te zetten teneinde het project alsnog tot stand te
laten komen. Het bestuurlijke overleg hierover loopt nog.De leden van de CDA-fractie vragen of de «zandlening» van
de provincie Noord-Brabant aan de provincie Gelderland onder het voorgestelde
nieuwe stelsel van kracht blijft.Ik acht dit een zaak tussen beide provincies.Deze leden vragen verder waarop het optimisme van het Rijk is gebaseerd
dat de voorziening van bouwgrondstoffen aan de markt overgelaten kan worden
en of de weerstand bij lagere overheden tegen ontgrondingsprojecten afgenomen
is.Marktpartijen zijn zeer optimistisch dat ze erin zullen slagen van onder
op nieuwe projecten te ontwikkelen, juist door samen te werken met gemeenten
en regionale partners. De weerstand van gemeenten was het grootst bij grootschalige
projecten voor beton- en metselzand die Rijk en provincie van boven af wilden
doordrukken.Ook de provincies, die als vergunningverlener voor ontgrondingen een belangrijke
rol spelen in dit dossier, maken de omslag van sturing naar marktwerking.
Inmiddels hebben diverse provincies hun ontgrondingenbeleid bijgesteld. Andere
herijken op dit moment het provinciale beleid. De koerswijziging in het rijksbeleid
werkt goed door in het regionale beleid en de provincies omarmen de filosofie
van de Nota Ruimte.De leden van de CDA-fractie vragen of er enige grens of limiet bestaat
(hogere regelgeving of beginselen van behoorlijk bestuur) die lagere overheden
in acht moeten nemen indien zij een financieel eisenpakket voorleggen aan
een ontgrondingsbedrijf dat ter plaatse een ontgronding wil uitvoeren. Deze
leden schetsen een beeld waarin de kostprijs van specie steeds verder oploopt,
hetgeen ten slotte dan weer terechtkomt in de kostprijs van gebouwen of nieuwe
infrastructuur. Op die wijze gaat iedere burger in feite meebetalen aan die
kosten, terwijl de baten van dit systeem terechtkomen bij een beperkt aantal
gemeentebesturen waar de specie in winbare hoeveelheden aanwezig is. Beschouwt
de staatssecretaris dit als een vorm van aanvaardbare marktwerking, zo vragen
deze leden.De Ontgrondingenwet biedt een wettelijke basis voor het stellen van financiële
eisen voor inrichting van de ontgronding en de omgeving daarvan en voor toekomstig
beheer en onderhoud van deze gebieden. Net als in de Grondexploitatiewet gaat
het hier om verevening van toerekenbare kosten: er dient een causaal verband
te zijn met het project (de kosten zouden niet gemaakt worden zonder het project
of worden mede gemaakt ten behoeve van het project).1Ontgrondingen maken steeds vaker deel uit van een project voor gebiedsontwikkeling.
De verevening van kosten en opbrengsten kan betrekking hebben op het gehele
project.Voor aspecten waarin de wettelijke regeling niet voorziet, worden vaak
privaatrechtelijke overeenkomsten afgesloten tussen gemeente en ontgrondend
bedrijf. Daarin kunnen bijvoorbeeld vergoedingen worden overeengekomen voor
de plankosten en voor aanpassingen en extra onderhoud aan het lokale wegennet,
en afspraken worden gemaakt over grondoverdracht. Indien de gemeente het toekomstige
beheer van het gebied op zich neemt, kan een dergelijke overeenkomst ook betrekking
hebben op de gekapitaliseerde kosten daarvan. Dit kan om substantiële
bedragen gaan.Indien via de weg van het privaatrecht voorwaarden worden gesteld die
redelijkerwijs niets meer te maken hebben met de ontgronding zelf (bijvoorbeeld
de bouw van maatschappelijke voorzieningen),2
dan kan dat in strijd zijn met het recht. Het beeld dat de CDA-fractie schept,
namelijk dat een gemeente de medewerking aan een project laat afhangen van
een financiële eis die meer bedraagt dan een vergoeding van de kosten
voor de gemeente, acht ik geen aanvaardbare vorm van marktwerking.De leden van de CDA-fractie vragen of het de bedoeling van dit beleid
is om de kosten van ontgrondingen in Nederland zo op te laten lopen dat de
markt uiteindelijk vooral wordt voorzien vanuit het buitenland.Ik acht het acceptabel dat grondstoffen enigszins in prijs stijgen om
een hoogwaardige inrichting van winlocaties mogelijk te maken. Dit sluit aan
bij het kabinetsbeleid om milieuvervuiling en milieubevordering beter in marktprijzen
tot uiting te laten komen. Deze prijsverhoging heeft overigens geen significant
effect voor de consument die een huis koopt.1
Afwenteling op het buitenland is niet de bedoeling van het nieuwe beleid.
De Nota Ruimte geeft aan dat het doel van het beleid ten aanzien van bouwgrondstoffenvoorziening
is om de winning van deze stoffen in Nederland te stimuleren op een maatschappelijk
aanvaardbare wijze.2 Een belangrijke reden daarvoor
is juist de beperking van de afwenteling van de ruimtelijke problemen op buurlanden
en de afwenteling op andere milieuthema’s, zoals de transporthinder
en extra energiegebruik die optreden bij aanvoer over grote afstanden.Marktpartijen verwachten voor de komende jaren een opleving van de productie
als gevolg van het nieuwe beleid. Op welk niveau de productie in verschillende
landen zich stabiliseert, zal niet door de overheid worden bepaald, maar zal
net als bij andere investeringen afhangen van de relatieve kosten van projectontwikkeling,
productie en transport. De nationale grenzen zijn daarbij als gevolg van de
Europese eenwording steeds minder bepalend.De leden van de CDA-fractie vragen verder nog hoe het schrappen van onderdeel
i in artikel 3, derde lid, kan werken indien meerdere ontgrondingsbedrijven
grond op een bepaalde locatie bezitten.Dit onderdeel is een uitvloeisel van het oude beleid. Het onderdeel is
bij de vorige wetswijziging aan de wet toegevoegd omdat verwacht werd dat
het planmatige beleid ertoe zou leiden dat vaker twee of meer aanvragen voor
hetzelfde perceel zouden worden gedaan.3 Dit werd
verwacht omdat de planning inzicht zou verschaffen in de gebieden waar aanvragen
het kansrijkst zijn, en omdat het beeld bestond dat grotere winplaatsen aangewezen
zouden worden. Vanwege het schrappen van de regierol is een dergelijke expliciete
bepaling niet meer nodig. Het schrappen van dit onderdeel betekent echter
niet dat een voorschrift dat de vergunninghouder andere bedrijven toelaat
in een ontgronding, in de toekomst in een concreet geval niet meer aan een
vergunning verbonden kan worden. De opsomming in artikel 3, derde lid, is
immers niet limitatief («in ieder geval»).Het schrappen van de wettelijke bepaling brengt echter wel een motiveringsplicht
voor het bevoegd gezag met zich mee. Marktordening kan daarin geen plaats
hebben, maar eigendomsposities kunnen dat wel hebben. Als twee bedrijven grond
bezitten ter plaatse van een ontgronding, dan kan hier op verschillende wijzen
mee worden omgegaan. De eenvoudigste route is dat de bedrijven vrijwillig
samenwerken in een projectvennootschap die de vergunning aanvraagt. Indien
een eigenaar niet wenst mee te werken aan het realiseren van het project is
onteigening mogelijk. Maar het blijft mogelijk dat de ontgrondingsvergunning
wordt verleend aan één van de eigenaren, waarbij deze verplicht
wordt om de ander gelegenheid te geven een deel van de grondstoffen te winnen.De leden van de CDA-fractie noemen twee concrete voorbeelden: één
waarbij twee ontgronders 65% resp. 35% van een gebied bezitten,
en één waarbij een ontgronder 95% bezit en een ander
een strook van 5%. Bij het eerste voorbeeld zullen bedrijven waarschijnlijk
kiezen voor vrijwillige samenwerking omdat dit het meest praktisch is. Onteigening
is in dit geval waarschijnlijk niet mogelijk omdat beide eigenaren op hun
eigen grond willen meewerken aan het realiseren van het project (zelfrealisatie).
Als vrijwillige samenwerking strandt, kan het bevoegd gezag kiezen voor afdwingen
van samenwerking via vergunningvoorschriften. In het tweede voorbeeld
noemen deze leden de strook van 5% een «peststrook». Ik
maak uit deze benaming op dat de tweede ontgronder hier beoogt zijn concurrent
tegen te werken. Dan ligt onteigening meer voor de hand. Steeds zal het bevoegd
gezag van geval tot geval moeten bezien wat de beste oplossing is.Tot slot vragen de leden van de CDA-fractie waarom in de huidige wet in
artikel 8, eerste lid, «de zee» apart wordt genoemd, naast de
categorie van bij ministeriële regeling aan te wijzen rijkswateren.Op grond van artikel 1 van de huidige wet wordt met de term «de
zee» bedoeld: de Noordzee en de Waddenzee. Waarom deze rijkswateren
nu nog in de wet zelf worden genoemd, terwijl andere rijkswateren worden aangewezen
krachtens de wet (in het huidige Rijksreglement Ontgrondingen) bleek niet
meer te achterhalen. In elk geval is het voor de praktijk duidelijker als
alle rijkswateren op dezelfde manier worden aangewezen.De staatssecretaris van Verkeer en Waterstaat,J. C. Huizinga-HeringaXNoot1Zie ook Aanhangsel Handelingen II 1999/2000, nr. 1697.XNoot1Zie ook Aanhangsel Handelingen II 2002/03, nr. 260.XNoot2Vierde jaarlijkse advies van de Commissie Taakstellingen en flankerend
beleid voor de beton- en metselzandvoorziening, december 2005, bijlage bij
de brief van 26 september 2006, Kamerstukken II 2006/07, 30 800
XII, nr. 4.XNoot3Kamerstukken II 2004/05, 29 435, nr. 154, blz. 194.XNoot1Zie memorie van antwoord bij de vorige wijziging van de wet (Kamerstukken
II, 1994/95, 23 568, nr. 6, blz. 30) en memorie van toelichting bij de
Grondexploitatiewet (Kamerstukken II, 2004/05, 30 218, nr. 3, blz. 23).XNoot2Ook onder de Grondexploitatiewet vallen dergelijke voorzieningen niet
onder de kostenverevening.XNoot1Een modale woning bevat circa 30 ton beton- en metselzand. De huidige
marktprijs is circa € 8 per ton, dus er wordt € 240 aan zand verwerkt
per woning. Als het zand duurder wordt, wordt een woning waarschijnlijk niet
meer dan enkele tientallen euro’s duurder.XNoot2Kamerstukken II 2004/05, 29 435, nr. 154, blz. 194.XNoot3Kamerstukken II 1993/94, 23 568, nr. 3, blz. 43–44. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-20062007-30346-C.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl