Wijziging van belastingwetten i.v.m. dividendstripping en het verlenen van optierechten aan werknemers; Memorie van toelichting
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-08 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 27896, nr. 3

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer

05-09-2001

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2000-2001

27896 nr. 3

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaam1. Inleiding2. Dividendstripping3. Fiscale behandeling van werknemersopties bij de werkgeverStructurele oplossing voor werknemersopties 4. Budgettair5. Uitvoeringsaspecten6. Artikelsgewijze toelichtingArtikel I (wijziging Veegwet Wet inkomstenbelasting 2001)Artikel II, onderdeel A (wijziging artikel 3 Wet op de
dividendbelasting 1965)Artikel II, onderdeel B (wijziging artikel 3a Wet op de
dividendbelasting 1965)Artikel II, onderdelen C en D, artikel III, onderdeel
C, en artikel IVArtikel III, onderdeel A (wijziging artikel 9 Wet op de
vennootschapsbelasting 1969)Artikel III, onderdeel B (invoeging artikel 10c Wet op
de vennootschapsbelasting 1969)Artikel V, onderdeel A (artikel 34a Wet op belastingen
van rechtsverkeer)Artikel V, onderdeel B (artikel 35 Wet op belastingen
van rechtsverkeer)Artikel VI (inwerkingtreding)Ondertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 27896Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 37 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
27 896Wijziging van belastingwetten in verband met dividendstripping en het
verlenen van optierechten aan werknemersnr. 3MEMORIE VAN TOELICHTING1. InleidingHet onderhavige wetsvoorstel bevat maatregelen tegen dividendstripping
en daarnaast wetgeving naar aanleiding van recente jurisprudentie op het terrein
van de inkoop van aandelen ter afdekking van optieverplichtingen aan werknemers.De maatregelen tegen dividendstripping zijn reeds aangekondigd bij persbericht
van 27 april 2001 in reactie op kort daaraan voorafgaande dividendstrippingtransacties
en de commotie daarover in de pers. Daarbij is aangegeven dat de maatregelen
zullen terugwerken tot en met de datum van het persbericht om zodoende nieuwe
gevallen van dividendstripping effectief te kunnen bestrijden. De maatregelen
zijn voorbereid door de Studiegroep Van Rooij.De regeling met betrekking tot de inkoop van aandelen ter afdekking van
optieverplichtingen aan werknemers is aangekondigd bij persbericht van 23
maart 2001 en beoogt de ongewenste effecten van recente jurisprudentie weg
te nemen.2. DividendstrippingAls onderdeel van de Belastingherziening 2001 waren maatregelen getroffen
tegen het zogenoemde dividendstrippen. De maatregelen bestonden uit drie componenten,
te weten een maatregel in de inkomstenbelasting, in de vennootschapsbelasting
en in de dividendbelasting. De gekozen opzet van deze maatregelen heeft tijdens
de parlementaire behandeling van de Belastingherziening 2001 tot kritische
kanttekeningen geleid, onder meer van de zijde van de Nederlandse Vereniging
van Banken en de AEX. De maatregelen zouden niet goed uitvoerbaar zijn en
vanwege de gehanteerde termijnen, overkill bevatten. Die kritiek had tot gevolg
dat de inwerkingtreding van de maatregelen is uitgesteld om het bedrijfsleven
meer ruimte te geven om alternatieven aan te dragen. Naar aanleiding hiervan
zijn nieuwe maatregelen tegen dividendstripping ontwikkeld door de Studiegroep
vennootschapsbelasting in internationaal perspectief onder voorzitterschap
van mw. mr. Y. van Rooij. Deze maatregelen, die in samenspraak met de meest
betrokken marktpartijen zoals de Nederlandse Vereniging van Banken, de Nederlandse
Marketmakers Associatie en Euronext, tot stand zijn gekomen, zijn meer toegespitst
en kennen geen termijnen meer zodat de door partijen gevreesde
overkill van het eerdere voorstel zich niet meer voordoet.Dividendstripping houdt in dat een (buitenlandse) aandeelhouder met behoud
van het economische belang bij de aandelen, de dividendbelasting ontgaat door
het recht op dividend over te dragen aan een persoon die een gunstiger recht
heeft op verrekening, teruggaaf of vermindering van dividendbelasting dan
de oorspronkelijke aandeelhouder, of aan een rechtspersoon ten aanzien van
wie inhouding van dividendbelasting achterwege mag blijven, terwijl dit ten
aanzien van de oorspronkelijke aandeelhouder niet het geval is. Daarbij kunnen
twee hoofdvormen worden onderscheiden. Ten eerste de situaties waarin de buitenlandse
partij het dividend doet toekomen aan een binnenlandse partij, we spreken
dan van hollandrouting. Ten tweede de zuiver buitenlandse situaties, ook wel
aangeduid met treaty shopping, waarin het recht op dividend overgaat op een
andere buitenlandse partij die een gunstiger recht heeft op vermindering of
teruggaaf dan de oorspronkelijke aandeelhouder.Dividendstripping onderscheidt zich van normale effectentransacties doordat
in de periode waarin afstand wordt gedaan van de aandelen, het belang bij
die aandelen blijft rusten bij de oorspronkelijke aandeelhouder. In die periode
wordt getracht het koersrisico zoveel mogelijk uit te sluiten. Daartoe wordt
veelal gebruik gemaakt van een samenstel van rechtshandelingen met aanwending
van verschillende financiële instrumenten. In de praktijk zijn vele vormen
van dividendstripping te onderscheiden. Zo kan dividendstripping zich manifesteren
bij onder meer «securities lending», «repurchase agreements»
ofwel repo's en bij verkoop van aandelen in combinatie met het schrijven van
«deep in the money» put opties. Deze laatste vorm deed zich voor
bij de procedure die heeft geleid tot het arrest van de Hoge Raad van 21 februari
2001, nr. 35 415 (BNB 2001/196) waarin is geconcludeerd dat de bereidheid
van belanghebbende (binnenlands belastingplichtige) om mee te werken aan een
constructie die gericht is op verijdeling door derden (buitenlandse partij)
van dividendbelasting als eindheffing, geen grond is om aan te nemen dat voor
belanghebbende niet het behaalde transactieresultaat maar de verijdeling van
dividendbelasting de doorslaggevende beweegreden is geweest.Om alle bekende vormen van dividendstripping te kunnen aanpakken en tevens
tegemoet te komen aan het bezwaar van overkill dat zich richtte tegen de eerder
voorgestelde maatregelen, wordt in het onderhavige wetsvoorstel een omschrijving
gehanteerd van het resultaat dat met de dividendtransacties wordt bereikt.
Tevens wordt de bewijslast gelegd bij de fiscus.De maatregel houdt in dat verrekening of teruggaaf van dividendbelasting
wordt uitgesloten ten aanzien van degene die het dividend heeft ontvangen
en om verrekening of teruggaaf verzoekt, maar die niet de uiteindelijk gerechtigde
(beneficial owner) is tot het dividend. Daarmee grijpt de maatregel aan bij
een voor de belastingdienst bekende persoon of instelling, namelijk degene
ten laste van wie de dividendbelasting is ingehouden.In bepaalde situaties behoeft de dividendontvanger echter niet per se
te wachten tot het moment waarop verrekening of teruggaaf van ingehouden dividendbelasting
mogelijk is, maar kan hij in plaats daarvan de inhoudingsplichtige verzoeken
inhouding van dividendbelasting achterwege te laten of te verminderen. Die
mogelijkheid bestaat in de situatie waarin het ontvangen dividend bij de ontvanger
onder de deelnemingsvrijstelling voor de vennootschapsbelasting valt en in
de situatie waarin het belastingverdrag voorziet in vermindering van dividendbelasting.
Voor het geval dat de dividendontvanger van die mogelijkheid gebruik wenst
te maken, is bepaald dat inhouding niet achterwege kan blijven of kan worden
verminderd voorzover de dividendontvanger niet tevens de uiteindelijk gerechtigde
is.Wat betreft de werking van de voorgestelde maatregel in internationaal verband zij het volgende opgemerkt. In de belastingverdragen die de
uitdrukking «uiteindelijk gerechtigde» hanteren kan de voorgestelde
maatregel worden toegepast, omdat de uitdrukking volgens de nationale betekenis
daarvan moet worden uitgelegd. In de oudere belastingverdragen komt deze uitdrukking
echter niet voor. Ik neem daarbij echter het standpunt in dat – omdat
impliciet de notie daarin wel aanwezig is – de aanspraak op toepassing
van de desbetreffende verdragsbepalingen tot de uiteindelijk gerechtigde beperkt
is.Diegene die het dividend heeft ontvangen wordt niet aangemerkt als uiteindelijk
gerechtigde (beneficial owner) als het dividend door middel van een tegenprestatie
geheel of gedeeltelijk ten goede is gekomen aan een ander. Om redenen van
uitvoerbaarheid is de maatregel beperkt tot situaties waarin die ander een
geringer recht heeft op verrekening, teruggaaf of vermindering dan degene
die het dividend ontvangt, en de situatie waarin ten aanzien van die ander
geen inhouding van dividendbelasting achterwege mag blijven, terwijl dit ten
aanzien van de dividendontvanger wel mag. Bovendien moet degene die het dividend
op deze wijze indirect geniet, zijn oorspronkelijke aandelenpositie op directe
of indirecte wijze behouden hebben of na dividenddatum opnieuw verkrijgen
als onderdeel van een samenstel van transacties.3. Fiscale behandeling van werknemersopties bij de werkgeverOp 21 februari 2001 heeft de Hoge Raad twee arresten gewezen voor situaties
waarin een vennootschap aan werknemers van die vennootschap optierechten had
verstrekt op aandelen in de vennootschap. In een van deze arresten –
nr. 35 639, onder meer gepubliceerd in BNB 2001/161 – heeft de
Hoge Raad aangegeven dat indien een vennootschap eigen aandelen inkoopt om
aan een optieverplichting te voldoen, de ingekochte aandelen als ingetrokken
dienen te worden beschouwd. Met andere woorden, de ingekochte aandelen worden
niet als een tijdelijke belegging aangemerkt.Dit oordeel van de Hoge Raad heeft veel stof doen opwaaien. Met dit oordeel
brak de Hoge Raad namelijk met de voordien heersende opvatting dat een vennootschap
in het kader van een afdekking van een optieverplichting jegens een werknemer
eigen aandelen als een tijdelijke belegging kan inkopen.Het oordeel van de Hoge Raad heeft verstrekkende gevolgen met name voor
de dividendbelasting, de kapitaalsbelasting en de heffing van vennootschapsbelasting
wegens excessieve winstuitdelingen (hierna: surtax) zoals geregeld in de Invoeringswet
Wet inkomstenbelasting 2001. De gevolgen voor de dividendbelasting zijn dat
ter zake van de inkoop dividendbelasting moet worden afgedragen over het verschil
tussen de inkoopprijs en het gemiddelde op de aandelen gestorte kapitaal.
Deze dividendbelasting zal de inkopende vennootschap veelal voor eigen rekening
moeten nemen nu dergelijke inkopen doorgaans via een effectenbeurs worden
gerealiseerd. De gevolgen voor de kapitaalsbelasting zijn dat wanneer deze
ingekochte aandelen weer in omloop komen, ter zake van de heruitgifte kapitaalsbelasting
verschuldigd is. Ook in het kader van de surtax kan de door de Hoge Raad geoordeelde
inkoop gevolgen hebben, namelijk wanneer de inkoop al dan niet in samenhang
met regelrechte winstuitdelingen de begrenzingen van de surtax-regeling overschrijdt.Deze gevolgen zijn voor mij reden geweest, zoals ik heb aangekondigd in
de beantwoording van schriftelijke vragen vanuit de Tweede Kamer (Vergaderjaar
2000–2001, Aanhangsel van de Handelingen, nr. 925), mij te beraden over
een (wettelijke) oplossing om deze gevolgen te beperken en om vooruitlopend
daarop het beleid van voor de arresten te continueren. Dit laatste heb ik
vormgegeven in mijn Beleidsbesluit van 30 mei 2001, nr. RTB 2001/1738 (aangevuld
bij besluit van 13 juli 2001, nr. RTB2001/2296M). Het resultaat
van het beraad over een wettelijke oplossing is in het onderhavige wetsvoorstel
opgenomen.Het voorstel is de heersende opvatting van voor het arrest, te weten dat
inkoop ter tijdelijke belegging mogelijk is, expliciet op te nemen in de wetgeving
betreffende de dividendbelasting; door een reeds bestaande verwijzing geldt
dit dan ook voor de surtax. Voor de kapitaalsbelasting is het voorstel expliciet
te bepalen dat een heruitgifte van ingekochte aandelen ter dekking van een
werknemersoptie, niet leidt tot verschuldigdheid van die belasting.Omdat het resultaat van de arresten voor de vennootschapsbelasting ook
naar mijn oordeel op zich evenwichtig is – het mag voor de te belasten
winst bij het lichaam geen verschil maken of de optieverplichting betrekking
heeft op nieuwe aandelen dan wel op bestaande aandelen en of de vennootschap
zich al dan niet heeft ingedekt door inkoop van eigen aandelen – is
een bepaling nodig die zeker stelt dat het waardeverloop van de ingekochte
aandelen en de op die aandelen genoten dividenden niet via de verlies- en
winstrekening lopen (met andere woorden het resultaat dat de Hoge Raad had
bereikt door intrekking aan te nemen). Deze bepaling is nodig om te voorkomen
dat de redenering zou worden gevolgd dat hetgeen thans wordt voorgesteld voor
de dividendbelasting automatisch zou doorlopen naar de vennootschapsbelasting.
Deze bepaling is opgenomen in het nieuwe artikel 10c van de Wet op de vennootschapsbelasting
1969.Ten slotte is voor de kapitaalsbelasting uit een oogpunt van doelmatigheid
een waarderingsvoorschrift opgenomen. In het arrest van 21 februari 2001,
nr. 35 074, onder meer gepubliceerd in BNB 2001/160, heeft de Hoge Raad
namelijk geoordeeld dat ten tijde van de toekenning van de optie aan de werknemer
tot het bedrag van de waarde van de optie in de vennootschap een informele
kapitaalinbreng plaatsvindt. Het voorstel is voor de bepaling van de omvang
van deze informele kapitaalinbreng aan te sluiten bij het waarderingsvoorschrift
van de loonbelasting net zoals dat reeds in de vennootschapsbelasting is geschied
voor de bepaling van de omvang van de bedrijfslast ter zake van de toekenning
van de optie.Hierna is in een schema een overzicht opgenomen van de fiscale behandeling
aan de zijde van de werkgever van de toekenning en afhandeling van werknemersopties.Structurele oplossing voor werknemersopties  VpbDividendbel.Kapitaalsbel. Surtax Toekenning van de optieBedrijfslast: waarde optie conform LB Informeelkap.: waarde optie conform LB OptieverplichtingKapitaalsfeer   Inkoop aandelen ter dekking van de optieverplichtingTijd. belegging die niet via verlies- en winstrekening
looptTijd. beleggingTijd. BeleggingTijd. belegging Uitoefening optie: ingekochte aandelen worden uitgereikt    Uitoefening optie: nieuwe aandelen worden uitgereikt  Kapitaalbel. over storting Optierecht wordt niet uitgeoefend Ter dekking ingekochte aandelen worden geamortiseerd Ter dekking ingekochte aandelen
worden geamortiseerd4. BudgettairDe maatregelen tegen dividendstripping voorkomen een derving van de opbrengst
dividendbelasting, en leiden niet tot een budgettaire opbrengst.De budgettaire consequenties van de voorstellen inzake de behandeling
van werknemersopties bij de werkgever zijn ten opzichte van de situatie van
voor de arresten van 21 februari van dit jaar per saldo op PM te stellen.
Enerzijds is er een geringe meeropbrengst nu er geen verlies meer ten laste
van het fiscale resultaat kan worden gebracht in gevallen waarin de optieverstrekkende
vennootschap zich niet op tijd heeft ingedekt door eigen aandelen tijdelijk
in te kopen. Ook is er een geringe meeropbrengst doordat ter zake van de optieverlening
kapitaalsbelasting verschuldigd is vanwege de door de Hoge Raad geoordeelde
informele kapitaalstorting. Tegenover deze meeropbrengsten staat een verlies
aan opbrengst nu volgens het voorstel ook de voordelen uit hoofde van de tijdelijk
ingekochte eigen aandelen buiten het fiscale resultaat blijven.5. UitvoeringsaspectenDe maatregel tegen dividendstripping brengen geen extra werkzaamheden
voor de Belastingdienst; bij toepassing van de maatregel ligt de bewijslast
weliswaar bij de fiscus, maar dat is bij bestrijding van dividendstripping
onder de huidige wetgeving, ook al het geval. Verder kan worden opgemerkt
dat deze maatregel geen nieuwe informatieverplichtingen aan de overheid of
een derde inhoudt voor belastingplichtigen, en om die reden niet relevant
is voor de vermindering van de administratieve lasten voor het bedrijfsleven.De maatregelen met betrekking tot de inkoop van aandelen ter afdekking
van optieverplichtingen aan werknemers, zorgen voor een bestendiging van de
praktijk zoals die bestond voorafgaand aan de recente jurisprudentie. Het
voorstel van een waarderingsvoorschrift voor de kapitaalsbelasting ter zake
van de informele kapitaalinbreng bij toekenning van een optie, vermindert
de administratieve lasten zowel voor het bedrijfsleven als de belastingdienst.
Deze administratieve lasten vloeien voort uit het oordeel van de Hoge Raad
dat de toekenning van een werknemersoptie een informele kapitaalstorting impliceert.
Deze administratieve lasten voor het bedrijfsleven liggen in de orde van grote
van 0,5 mln. gulden. Het betreft per jaar ongeveer 1000 tot 5000 ondernemingen
die uit deze hoofde te maken zullen krijgen met een aangifte kapitaalsbelasting.6. Artikelsgewijze toelichtingArtikel I (wijziging Veegwet Wet inkomstenbelasting 2001)De maatregelen tegen dividendstripping die onderdeel vormen van de Belastingherziening
2001 zijn opgenomen in artikel XIIIc van de Veegwet Wet inkomstenbelasting
2001. In artikel XV, vijfde lid, van die wet is de inwerkingtreding van die
maatregelen opgenomen. Aangezien in het onderhavige wetsvoorstel nieuwe maatregelen
tegen dividendstripping worden voorgesteld, vervallen beide bepalingen
in de Veegwet. Hierop ziet artikel I van het onderhavige wetsvoorstel.Artikel II, onderdeel A (wijziging artikel 3 Wet op de
dividendbelasting 1965)In het nieuwe derde lid van artikel 3 wordt geregeld dat tijdelijke inkoop
met het oog op de afdekking van een werknemersoptieverplichting mogelijk is.
Zolang de optieverplichting loopt, worden de ingekochte aandelen als een tijdelijke
belegging aangemerkt. Mocht bij het einde van de optieperiode de optie nog
steeds niet zijn uitgeoefend – de koers is onvoldoende gestegen –
dan loopt de periode van tijdelijke belegging nog drie maanden door. Deze
drie maanden is opgenomen om de vennootschap in de gelegenheid te stellen
de als tijdelijke belegging ingekochte aandelen weer af te stoten. Zijn na
afloop van de drie maanden de tijdelijk ingekochte aandelen nog steeds in
het bezit van de vennootschap (en vervullen zij inmiddels niet een dekkingsfunctie
voor een ander optiecontract), dan worden zij op dat moment geacht te zijn
geamortiseerd. Als inkoopprijs wordt dan gehanteerd de waarde van de aandelen
op het tijdstip van de amortisatie.Het nieuwe derde lid is zodanig geformuleerd dat de tekst ook betrekking
heeft op de situatie waarin een dochtermaatschappij een optierecht op aandelen
in haar moedermaatschappij toekent en zich indekt door aandelen in de moedermaatschappij
op de beurs of op andere wijze te kopen. Ook de situatie waarin een moedermaatschappij
aan een werknemer van een dochtermaatschappij een optierecht toekent op aandelen
in de moedermaatschappij of in de dochtermaatschappij valt onder de werkingssfeer
van het nieuwe lid.Artikel II, onderdeel B (wijziging artikel 3a Wet op de
dividendbelasting 1965)De Hoge Raad heeft geoordeeld dat bij de toekenning van een werknemersoptie
een informele kapitaalstorting plaatsvindt. Om discussie te voorkomen over
de omvang van deze kapitaalstorting en het tijdstip van de storting wordt
het nieuwe zevende lid voorgesteld. De inhoud van dit lid komt overeen met
het voorstel ook een dergelijke bepaling op te nemen voor de kapitaalsbelasting.Artikel II, onderdelen C en D, artikel III, onderdeel
C, en artikel IVGezien de verscheidenheid aan vormen waarin dividendstripping zich kan
voordoen, dienen maatregelen tegen dividendstripping zich uit te strekken
tot de inkomstenbelasting, de vennootschapsbelasting en de dividendbelasting.De maatregelen opgenomen in artikel 9.2 van de Wet inkomstenbelasting
2001 en in artikel 25 van Wet op de vennootschapsbelasting 1969 zien op situaties
waarin het recht op dividend wordt overgedragen aan een binnenlandse belastingplichtige
die de dividendbelasting als voorheffing kan verrekenen met door hem verschuldigde
inkomsten- of vennootschapsbelasting. In de genoemde artikelen 9.2 en 25 is
bepaald dat verrekening van dividendbelasting als voorheffing slechts mogelijk
is als degene ten laste van wie de dividendbelasting is ingehouden tevens
de uiteindelijk gerechtigde is.De maatregel opgenomen in artikel 10, eerste en tweede lid, van de Wet
op de dividendbelasting 1965 heeft betrekking op het onder de werking van
de voorgestelde maatregel tegen dividendstripping brengen van de niet aan
vennootschapsbelasting onderworpen in Nederland gevestigde rechtspersonen
(artikel 10, eerste lid) en in Nederland gevestigde beleggingsinstellingen
(artikel 10, tweede lid). Aangezien voor deze rechtspersonen in
het huidige eerste lid van artikel 10 van de Wet op de dividendbelasting 1969
reeds een specifieke bepaling tegen dividendstripping was opgenomen in de
vorm van een bezitsvereiste, wordt voorgesteld deze specifieke bepaling te
laten vervallen. In artikel 10, eerste en tweede lid, is bepaald dat teruggaaf
van dividendbelasting slechts mogelijk is als degene ten laste van wie de
dividendbelasting is ingehouden tevens de uiteindelijk gerechtigde is.De maatregel opgenomen in artikel 4, derde en vierde lid, van de Wet op
de dividendbelasting 1965 heeft betrekking op situaties waarin het recht op
dividend wordt overgedragen aan een buitenlandse partij. Een situatie als
hier bedoeld, was onderwerp van de procedure die heeft geleid tot het arrest
van 6 april 1994, nr. 28 638, BNB 1994/217. De fiscus werd in deze procedure
in het ongelijk gesteld omdat de Hoge Raad besliste dat degene die vóór
het moment van betaalbaarstelling van het dividend in het bezit is van de
dividendbewijzen, wordt aangemerkt als de uiteindelijk gerechtigde tot de
dividenden en mitsdien recht heeft op het verminderd tarief dividendbelasting.
De regeling die in artikel 4, derde en vierde lid, is opgenomen sluit aan
bij de systematiek van de belastingverdragen; er bestaat geen recht op vermindering
of teruggaaf van belasting indien de ontvanger van het dividend niet tevens
de uiteindelijk gerechtigde is. Het recht op vermindering of teruggaaf als
zodanig vloeit in principe rechtstreeks voort uit het van toepassing zijnde
belastingverdrag. In de voorgestelde wettelijke bepaling wordt slechts aangegeven
wanneer voor de toepassing van die vermindering of teruggaaf geen sprake is
van een uiteindelijk gerechtigde.Bij deze aanpak, die aangrijpt bij de verrekening, de teruggaaf of de
vermindering van de ingehouden dividendbelasting, behoeft de vennootschap
zich bij de inhouding van dividendbelasting niet te buigen over de vraag of
degene die het dividend ontvangt, ook de uiteindelijk gerechtigde is.Zoals in paragraaf 2 is opgemerkt, behoeft de dividendontvanger in
bepaalde situaties echter niet persé te wachten tot het moment waarop
verrekening of teruggaaf of vermindering van ingehouden dividendbelasting
mogelijk is, maar kan hij in plaats daarvan de inhoudingsplichtige verzoeken
inhouding van dividendbelasting achterwege te laten of te verminderen. Die
mogelijkheid bestaat in de situatie waarin het ontvangen dividend bij de ontvanger
onder de deelnemingsvrijstelling voor de vennootschapsbelasting valt en in
de situatie waarin het belastingverdrag voorziet in vermindering van dividendbelasting.Voor het geval dat de dividendontvanger van die mogelijkheid gebruik wenst
te maken, is in het nieuwe derde lid van artikel 4 van de Wet op de dividendbelasting
1965 bepaald dat inhouding niet achterwege kan blijven of worden verminderd
voorzover de dividendontvanger niet tevens de uiteindelijk gerechtigde is.
Voor de inhoudingsplichtige behoeft deze aanpak niet bezwaarlijk te zijn.
In de huidige praktijk zal het reeds zo zijn, dat de dividendontvanger er
ten opzichte van de inhoudingsplichtige voor instaat dat er bij hem inderdaad
sprake is van deelnemingsvrijstelling of dat hij recht heeft op vermindering
op grond van een belastingverdrag. Bij de voorgestelde maatregel zal hij er
in dat geval ook voor moeten instaan dat hij met betrekking tot het dividend
de uiteindelijk gerechtigde is.Met betrekking tot de vraag wanneer de ontvanger van het dividend niet
de uiteindelijk gerechtigde is, volgen de maatregelen opgenomen in de genoemde
heffingswetten eenzelfde stramien: zij grijpen steeds aan bij situaties waarin
de opbrengst die is genoten door de bezitter van het aandeel of dividendbewijs,
door middel van een tegenprestatie ten goede komt aan een natuurlijk persoon
of rechtspersoon die in mindere mate gerechtigd is tot verrekening, vermindering
of teruggaaf van dividendbelasting, of aan een rechtspersoon ten aanzien van
wie inhouding van dividendbelasting niet achterwege mag blijven of mag worden
verminderd, terwijl dat ten aanzien van de bezitter van het aandeel of het
dividendbewijs wel mag. Onder tegenprestatie wordt in dit verband
verstaan al hetgeen kan worden aangemerkt als een vergoeding voor het op de
aandelen verwachte dividend (dividendvervangende betaling). In geval van een
dividendvervangende betaling wordt dus aangenomen dat het dividend niet aan
de houder van de dividendbewijzen maar – uiteindelijk – aan een
ander ten goede is gekomen.De maatregel is eveneens van toepassing ingeval de opbrengst indirect
ten goede is gekomen. Hiermee worden situaties ondervangen waarin de aandelen
worden overgedragen aan een stroman alvorens doorlevering plaatsvindt aan
een partij die beroep op teruggaaf of verrekening doet. Eventueel tussenliggende
schakels kunnen op deze wijze worden genegeerd. Uiteraard zal in de praktijk
de bewijsvoering voor de fiscus lastiger zijn naarmate meer schakels worden
tussen geschoven. Aan de andere kant zullen de kosten van de transactie toenemen
waardoor dividendstripping onaantrekkelijker wordt.De maatregel beperkt zich tot situaties waarin personen die hun dividendrechten
hebben overgedragen, hun oorspronkelijke aandelenpositie op directe of indirecte
wijze hebben behouden of na dividenddatum opnieuw verkrijgen als onderdeel
van een samenstel van transacties. De maatregel blijft derhalve buiten toepassing
ingeval er geen verband bestaat tussen de verkoop vóór dividenddatum
en terugkoop van de aandelen na die datum.De maatregel strekt zich ook uit tot de verkoop van losse dividendbewijzen.
Ook in die situatie behoudt de aandeelhouder zijn belang bij de aandelen,
terwijl het dividend wel door een ander, namelijk de houder van de dividendbewijzen,
wordt ontvangen. Een dergelijke casus was aan de orde in het hiervoor vermelde
arrest van 6 april 1994, BNB 1994/217. Voorts is de maatregel van toepassing
in geval van vestiging van genotsrechten op de aandelen waarbij een tegenprestatie
wordt bedongen. Met vestiging van genotsrechten kan namelijk hetzelfde worden
bereikt als met de overdracht van losse dividendbewijzen. Het nieuwe vierde
lid van artikel 4 van de Wet op de dividendbelasting 1965 respectievelijk
het nieuwe derde lid van artikel 9.2 van de Wet inkomstenbelasting 2001 en
van artikel 25 van de Wet op de vennootschapsbelasting 1964 zien hierop.De bewijslast van de maatregel ligt bij de fiscus. Dat wil zeggen dat
de fiscus aannemelijk moet maken dat sprake is van dividendstripping zoals
gedefinieerd in de maatregel. Ik ben mij ervan bewust dat het in de praktijk
lastig zal kunnen zijn met name vanwege de betrokkenheid van buitenlandse
partijen en doordat transacties over de beurs kunnen lopen. Consequentie is
dat de maatregel in zijn praktische toepassing slechts gericht zal zijn tegen
evidente vormen van dividendstripping.Dividendstripping onderscheidt zich van andere transacties doordat het
economische belang van de aandelen bij de aandeelhouder blijft, terwijl het
dividend op die aandelen, niet rechtstreeks maar door tussenkomst van andere
partijen wordt genoten. Bij de eenvoudige vormen van dividendstripping zullen
de aandelen na dividenddatum op enig moment worden teruggeleverd aan de oorspronkelijke
aandeelhouder. Als onderdeel van een meer gecompliceerde vorm is echter voorstelbaar
dat de aandelen niet als zodanig terugkeren in het bezit van de oorspronkelijke
aandeelhouder, maar dat hij het economische belang bij de aandelen behoudt
door gebruikmaking van bijvoorbeeld een derivaat. De wettekst houdt met deze
vorm rekening door te spreken van het op directe of indirecte wijze behouden
van de aandelenpositie.Artikel III, onderdeel A (wijziging artikel 9 Wet op de
vennootschapsbelasting 1969)De tekst van artikel 9, eerste lid, onderdeel i, is opnieuw geformuleerd
om beter tot uitdrukking te brengen dat onder de werkingssfeer
van het artikelonderdeel ook de situatie valt waarin een dochtermaatschappij
aan eigen werknemers toekent een optierecht op aandelen in haar moedermaatschappij.Om ook in de tekst van het derde lid tot uitdrukking te brengen dat ter
zake van de toekenning van een werknemersoptie en de afwikkeling van de daaruit
voortvloeiende verplichting niet meer ten laste van de winst kan worden gebracht
dan het bedrag dat in het derde lid is aangegeven, wordt het woord «slechts»
in de wettekst opgenomen. Voorts is nu het tijdstip van de aftrek expliciet
aangegeven.Artikel III, onderdeel B (invoeging artikel 10c Wet op
de vennootschapsbelasting 1969)In het nieuwe artikel 10c is de tijdelijke inkoop van eigen aandelen voor
de vennootschapsbelasting geregeld. Het eerste lid heeft betrekking op tijdelijke
inkoop in het algemeen. Het tweede lid ziet specifiek op tijdelijke inkoop
met het oog op werknemersopties. Ook voor de vennootschapsbelasting wordt
derhalve aangenomen dat tijdelijke inkoop ter afdekking van een werknemersoptieverplichting
mogelijk is.Gelet op het bijzondere karakter van eigen aandelen lopen de opbrengsten
van een tijdelijke belegging daarin en het koersverloop van deze belegging
niet via de verlies- en winstrekening.Het eerste lid heeft niet alleen betrekking op de situatie waarin nadien
«eigen» aandelen rechtstreeks worden ingekocht, maar ook op de
situatie waarin deze inkopen via een (klein)dochter lopen; een dochtermaatschappij
koopt aandelen in de moedermaatschappij.Het tweede lid is zodanig geformuleerd dat naast de situatie waarin een
maatschappij aan eigen werknemers een optie toekent op eigen aandelen en zich
indekt door van derden eigen aandelen te kopen, daaronder ook de situatie
valt waarin een dochtermaatschappij aan eigen werknemers een optierecht op
aandelen in haar moedermaatschappij toekent en zich indekt door aandelen in
de moedermaatschappij op de beurs of op andere wijze te kopen. Ook de situatie
waarin een moedermaatschappij aan een werknemer van een dochtermaatschappij
een optierecht toekent op aandelen in de moedermaatschappij of in de dochtermaatschappij
valt onder de werkingssfeer van het tweede lid. Voorts valt onder het tweede
lid de uitzonderlijke situatie dat een maatschappij werknemersopties toekent
op aandelen in een zustermaatschappij. Aangezien tijdelijke inkoop van aandelen
in een zustermaatschappij niet valt onder de werkingssfeer van het eerste
lid, is in het tweede lid, tweede volzin, afzonderlijk bepaald dat het eerste
lid toch van toepassing is indien de tijdelijk inkoop van aandelen van een
zustermaatschappij plaatsvindt in het kader van een werknemersoptieplan.Artikel V, onderdeel A (artikel 34a Wet op belastingen
van rechtsverkeer)In het nieuwe artikel 34a is voor de kapitaalsbelasting de mogelijkheid
van tijdelijke inkoop ter afdekking van werknemersoptieverplichtingen geregeld.Artikel V, onderdeel B (artikel 35 Wet op belastingen
van rechtsverkeer)De Hoge Raad heeft geoordeeld dat bij de toekenning van een werknemersoptie
een informele kapitaalstorting plaatsvindt. Om discussie te voorkomen over
de omvang van deze kapitaalstorting en het tijdstip van de storting wordt
het nieuwe vierde lid voorgesteld.Bij een concern waarbij de moedermaatschappij en de dochtermaatschappij
niet een fiscale eenheid zijn aangegaan doet zich de vraag voor of deze informele
kapitaalstorting zich ook voordoet (a) ingeval de moeder aan
werknemers van de dochter een optierecht toekent op aandelen in de moeder
en (b) ingeval de dochter aan eigen werknemers een optierecht toekent op aandelen
in de moeder.In de eerste casus (moeder kent optie toe) zal de moeder de optieverlening
moeten doorbelasten aan de dochter; in dat geval ontstaat bij de moeder informeel
kapitaal.In de tweede casus (dochter kent optie toe) moet een onderscheid gemaakt
worden tussen de situatie waarin de dochter de optietoekenning op «eigen
kracht« afwikkelt en de situatie waarin de dochter zich indekt bij de
moeder door bij de moeder een optierecht «te kopen» ter afdekking
van het aan de werknemer toegekende optierecht. In de situatie waarin de dochter
de zaak op «eigen kracht» afwikkelt – door rechtstreeks
op de beurs aandelen in de moeder te kopen of vergelijkbare opties –
is het redelijk bij de moeder geen informele kapitaalstorting aan te nemen
omdat dan alles buiten de moeder omgaat. In de situatie waarin de dochter
zich indekt bij de moeder, zal de moeder daarvoor van de dochter een vergoeding
moeten bedingen en ontstaat er derhalve wel een informele kapitaalinbreng.Artikel VI (inwerkingtreding)De voorstellen met betrekking tot de inkoop van aandelen ter dekking van
optieverplichtingen aan werknemers treden in werking met ingang van de dag
na de datum van uitgifte van het Staatsblad waarin zij worden geplaatst.De maatregelen tegen dividendstripping vormen een reparatiemaatregel.
Zoals vaak bij reparatiewetgeving komt ook hier het vraagstuk van het tijdstip
van inwerkingtreding aan de orde, in het bijzonder de vraag of aan de maatregelen
terugwerkende kracht moet worden gegeven. Over dit vraagstuk is in het algemeen
van gedachten gewisseld met de Tweede Kamer van de Staten-Generaal. De uitkomst
daarvan is neergelegd in de brief van 25 juni 1997 van mijn ambtsvoorganger
aan de Tweede Kamer (kamerstukken ll 1996/97, 25 212, nr.2). Afhankelijk
van de mate waarin aankondigingseffecten te verwachten zijn en van de omvang
van het oneigenlijk gebruik of misbruik van een wettelijke voorziening, ligt
terugwerkende kracht in meer of mindere mate in de rede.Het wetsvoorstel voorziet erin dat de bepalingen waarmee dividendstripping
wordt bestreden, terugwerken tot en met 27 april 2001. Op die datum is door
middel van persbericht nr. 01/121 kenbaar gemaakt dat de ministerraad op voorstel
van ondergetekende had ingestemd met het treffen van wetgevende maatregelen
tegen dividendstripping. Aanleiding daartoe was een nieuw geval van dividendstripping
dat zich medio april 2001 had voorgedaan en het feit dat in de daaropvolgende
weken het dividend van een aantal grote beursfondsen zou worden vastgesteld.
Teneinde te voorkomen dat daarbij – mogelijk op grote schaal –
oneigenlijk gebruik van verrekening, vermindering of teruggaaf van dividendbelasting
zou kunnen plaatsvinden, is in het persbericht terugwerkende kracht van de
maatregel tot en met de datum van het persbericht aangekondigd.In het persbericht is duidelijk uiteengezet wanneer sprake is van dividendstripping.
Namelijk, indien diegene die dividend ontvangt, niet de uiteindelijk gerechtigde
is tot dat dividend, omdat het als gevolg van een samenstel van transacties
geheel of gedeeltelijk ten goede komt aan een ander, terwijl die ander het
belang bij de aandelen waarop het dividend is uitgekeerd op directe of indirect
wijze heeft behouden. Tevens is aangegeven dat de maatregel de mogelijkheid
van verrekening, teruggaaf of vermindering van dividendbelasting in het geval
van dividendstripping zou uitsluiten, als die ander een geringer recht op
verrekening, vermindering of teruggaaf van dividendbelasting heeft dan de
dividendontvanger. Verrekening, teruggaaf of vermindering van dividendbelasting
door de dividendontvanger kan in een tweetal situaties worden vervangen door het achterwege laten of verminderen van inhouding door de inhoudingsplichtige.
Deze situatie is daarom in de thans voorstelde bepalingen expliciet meegenomen.Een belangrijk aspect is in dit verband nog dat de thans voorgestelde
maatregel in de plaats komt van de veel strengere bepalingen tegen dividendstripping
die zijn opgenomen in de Veegwet Wet inkomstenbelasting 2001. In de Veegwet
is inwerkingtreding van deze bepalingen bij koninklijk besluit voorzien. In
de nota naar aanleiding van het verslag over de Veegwet heb ik aangegeven
dat deze bepalingen op ieder gewenst moment in werking zouden kunnen treden,
indien zou blijken dat in de praktijk de situatie zich zou gaan voordoen dat
met budgettaire gevolgen gebruik gemaakt zou gaan worden van dividendstripping1. Reeds na het hiervoor genoemde geval van dividendstripping
dat zich in april 2001 voordeed, werd in de (fiscale) pers gespeculeerd op
het onmiddellijk in werking treden van deze strengere reeds beschikbare reparatiemaatregel.
Ik heb daarvoor niet gekozen, omdat ik in de parlementaire behandeling bij
de Veegwet1 ook had aangekondigd dat nog nader
overleg gezocht zou worden met de betrokken partijen met betrekking tot een
alternatieve oplossing en dat daarbij ook de studiegroep Vennootschapsbelasting
in internationaal perspectief een bijdrage zou kunnen leveren. De thans voorgestelde
maatregel sluit aan bij de aanbevelingen van de studiegroep. Ook kunnen de
betrokken partijen uit het bedrijfsleven zich in dit voorstel, met inbegrip
van de terugwerkende kracht daarvan, vinden.De Staatssecretaris van Financiën,W. J. BosXNoot1Kamerstukken II 2000/01, 27 466, nr. 6, blz. 47. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-27896-3.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl