Wijziging Wet op het hoger onderwijs en wetenschappelijk onderzoek i.v.m. aanpassing selectie bij toelating studenten; Memorie van antwoord
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-10 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 19981999-25947, nr. 176c

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum ontvangst

12-03-1999

Eerste Kamer der Staten-Generaal

1998-1999

25947 nr. 176c

09-03-1999

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 25947Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 35 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
25 947Wijziging van de Wet op het hoger onderwijs en wetenschappelijk onderzoek,
houdende aanpassingen in het systeem van selectie voor opleidingen waarvoor
een toelatingsbeperking is vastgesteldnr. 176cMEMORIE VAN ANTWOORDOntvangen 9 maart 1999De leden van de vaste commissie voor wetenschapsbeleid en hoger onderwijs
ben ik zeer erkentelijk voor de voortvarende behandeling van het wetsvoorstel.
In mijn brief aan de voorzitter van de Eerste Kamer van 27 januari 1999 (kamerstukken
I 1998/1999, 25 947, nr. 176a) heb ik reeds tot uitdrukking gebracht
welke belangen daarmee worden gediend.De vragen en opmerkingen in het voorlopig verslag beantwoord ik mede namens
mijn ambtgenoot van Landbouw, Natuurbeheer en Visserij.De leden van de fractie van het CDA vragen om een nadere omschrijving
van de uitdrukking «een onbillijkheid van overwegende aard», die
voorkomt in de voorgestelde artikelen 7.57c, vierde lid, en 7.57d, derde lid.De uitdrukking «een onbillijkheid van overwegende aard» is
overgenomen uit het artikel 7.53, tweede lid, van de Wet op het hoger onderwijs
en wetenschappelijk onderzoek (WHW). Deze uitdrukking is een standaardformulering
om een hardheidsclausule in een wet op te nemen. Dit blijkt uit aanwijzing
131a van de Aanwijzingen voor de regelgeving. Ook in aanwijzing 131, die betrekking
heeft op de toelaatbaarheid van hardheidsclausules, zomede in de toelichting
daarop, wordt deze uitdrukking stelselmatig gebezigd, zonder dat enige nadere
omschrijving wordt gegeven. Het zou mij niet verstandig lijken een poging
te doen om een begrip dat voor bestuurders en rechter kennelijk reeds voldoende
duidelijk is, van een nadere interpretatie te voorzien.Wel kan uit de genoemde aanwijzingen de conclusie worden getrokken dat
het opnemen van een hardheidsclausule aanvaardbaar kan zijn in situaties waarin
voor het bestuursorgaan zeer weinig beleidsruimte bestaat. Over de wenselijkheid
van het handhaven van de hardheidsclausule voor uitgelote gegadigden, binnen
een systeem waarvan ook decentrale selectie en directe toelating deel uitmaken,
is met de Tweede Kamer uitgebreid van gedachten gewisseld. Deze discussie
is uitgemond in artikel III van het wetsvoorstel volgens welke bepaling de
hardheidsclausule voor uitgelote gegadigden komt te vervallen. In artikel
V, tweede lid, is bepaald dat het tijdstip waarop die clausule vervalt, bij
koninklijk besluit wordt vastgesteld.Voor een oriëntatie op de praktische toepassing van de hardheidsclausule
voor uitgelote gegadigden kan ik de leden van de CDA-fractie tot slot nog verwijzen naar de Regeling van de hoofddirecteur van de Informatie
Beheer Groep van 13 mei 1997. Deze beleidsregels zijn gepubliceerd in Uitleg
OcenW-Regelingen (gele katern)1997,13, blz.5–6.De leden van de fractie van de PvdA hebben met enige ambivalentie
kennis genomen van wetsvoorstel 25 947 en informeren naar de mogelijke
spanning die bij invoering van dit wetsvoorstel, met name bij decentrale selectie,
zou kunnen ontstaan tussen het belang van de individuele student en het belang
van vergroting van de eigen verantwoordelijkheid van de instelling.Mijn mening is dat hier geen sprake is van tegengestelde belangen. Het
belang van aankomende studenten staat voorop. Het wetsvoorstel beoogt studenten
die kiezen voor een opleiding waar een toelatingsbeperking van kracht is,
beter in staat te stellen hun kansen op inschrijving te vergroten. Zeer passend
lijkt mij dat de leden van de PvdA-fractie de considerans van het wetsvoorstel
citeren.In het overleg dat is voorafgegaan aan het indienen van de nota van wijziging
(stuk nr. 4), is niet tevergeefs een beroep gedaan op de instellingsbesturen
om medewerking te verlenen aan de experimenten met decentrale selectie. Ik
verheug mij daarover. Via die nota van wijziging is de armslag van de instellingen
daarbij verruimd, doordat de centrale stuurelementen bij decentrale selectie
uit het wetsvoorstel zijn verwijderd. Het is juist dat dit laatste past in
het streven van de regering naar deregulering en versterking van de autonomie
van de instellingen. doch dit beleid is daarmee niet primair gericht op het
behartigen van de belangen van instellingen. Bij deregulering en bevordering
van instellingsautonomie gaat het om verbetering van bestuurlijke processen.
Door het versterken van de eigen verantwoordelijkheid van instellingen wordt
de kans vergroot dat in concrete situaties gevonden oplossingen beter zijn
toegesneden op de behoeften van betrokkenen.Dat is ook het motief om de instellingen bij decentrale selectie zo veel
mogelijk op eigen kompas te laten varen. Ik ga er van uit dat instellingen,
die veel beter dan de centrale overheid kunnen overzien welke eisen het volgen
van specifieke opleidingen aan de studenten stelt, ook het best invulling
kunnen geven aan wat het regeerakkoord via experimenten beoogt te bevorderen.
Namelijk het selecteren van die studenten die door hun inzet, motivatie en
specifieke talenten een kans verdienen de fixusopleidingen van hun keuze te
volgen.Ik ga er tevens van uit dat instellingen hierbij niet hun eigen belangen
kunnen laten prevaleren (welke die dan nog zouden kunnen zijn). Dit brengt
mij bij het voorbeeld dat de leden van de PvdA-fractie in hun vraagstelling
verwerken.In dit wetsvoorstel is de algemene toegankelijkheid van het hoger onderwijs
niet in het geding, omdat de combinatie van gewogen loting, directe toelating
en decentrale selectie waarborgt dat een ieder die daarvoor is gekwalificeerd,
kansen krijgt om een bewijs van toelating voor de fixusopleiding van zijn
keuze te verwerven. Voorts wijs ik er op dat beslissingen in het kader van
decentrale selectie zijn onderworpen aan rechterlijke toetsing. Het college
van beroep voor het hoger onderwijs is de bevoegde instantie (betreft het
bijzondere instellingen die zich niet bij dat college hebben aangesloten,
dan is een eigen college van beroep dat die bijzondere instelling in het leven
heeft geroepen of waarbij zij is aangesloten, dan wel de gewone rechter bevoegd).Indien een instelling derhalve criteria hanteert of beslissingen neemt
die inbreuk maken op algemene rechtsbeginselen of beginselen van behoor- lijk
bestuur – het gelijkheidsbeginsel lijkt mij in dit verband relevant –
, dan verwacht ik dat dergelijke beslissingen rechterlijke toetsing niet zullen
kunnen doorstaan. De leden van de fractie van de PvdA vragen vervolgens of de regering verwacht
dat de stijging in het aantal 8-plussers in de komende jaren verder zal doorzetten.
Ook vragen deze leden of – indien zich een inflatie van de 8 en hoger
voordoet – de regering over instrumenten beschikt om die ontwikkeling
tegen te gaan.De trend uit het verleden laat zien dat het aantal 8-plussers dat zich
heeft aangemeld voor de loting voor fixusopleidingen, in de afgelopen jaren
inderdaad is toegenomen. Er is geen grond voor verwachtingen omtrent het toekomstig
verloop van deze ontwikkeling. De toename in het aantal 8-plussers dat zich
aanmeldt voor de loting voor fixusopleidingen, is niet het gevolg van inflatie
in de eindexamenresultaten. Zo bedroeg het aantal 8-plussers in de twee door
deze leden genoemde jaren steeds 5 procent van het totale aantal geslaagden
in het voorbereidend wetenschappelijk onderwijs. De gesignaleerde toename
kan dus alleen worden verklaard door de stijging van de populariteit van fixusopleidingen
bij de groep van leerlingen die zeer goede eindexamenresultaten heeft behaald.Het wetsvoorstel voorziet er overigens in dat, indien het aantal 8-plussers
toeneemt, dit ten koste gaat van het deel dat beschikbaar is voor de decentrale
selectie. De positie van degenen die zijn aangewezen op de gewogen loting,
is daarmee veilig gesteld.De leden van de PvdA-fractie vragen de regering nog eens uit te leggen
waarom een bezitter van een in Nederland erkend buitenlands diploma die kennelijk
met zeer hoge cijfers is geslaagd, wel toegang heeft tot de lotingsklasse
7 tot 7½, maar niet tot de lotingsklasse van de 8-plussers.Dit probleem heeft twee kanten. Namelijk de bejegening van de groep van
bezitters van buitenlandse diploma's als geheel en de bejegening van hen die
met glans een dergelijk diploma hebben behaald.Voorop staat dat de examenprogramma's van Nederlandse vooropleidingen
niet met die van buitenlandse opleidingen vergelijkbaar zijn als het om de
precieze vergelijking van de waarderingen gaat. Om die reden worden voor de
loting alle bezitters van buitenlandse diploma's in één lotingsklasse
geplaatst, namelijk die van 7 tot 7½.Gemiddeld genomen is dit een vriendelijke bejegening van deze belanghebbenden.Volgens jurisprudentie van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad
van State is een dergelijke bejegening van de groep als geheel aanvaardbaar.Gaat het nu – in de licht van het voorstel om Nederlandse 8-plussers
directe toegang tot fixusopleidingen te geven – om bezitters van buitenlandse
diploma's die kennelijk met zeer hoge waardering zijn geslaagd, dan zou het
toch rechtvaardig en logisch lijken deze gegadigden eveneens directe toegang
te verschaffen. Echter, het probleem is niet om degenen te herkennen die kennelijk
met zeer hoge waarderingen zijn geslaagd, maar om binnen die categorie het
voor de Nederlandse wetgeving relevante onderscheid te markeren tussen degene
die net wel gelijk moeten worden gesteld met gemiddeld 8 en degene die niet
hoger heeft gescoord dan een 7,9. Zodanig scherp markeren is essentieel, omdat
zonder een dergelijke peilstok zelfs degene die met «behoorlijke»
waarderingen een buitenlands diploma hebben behaald door een beroep op het
gelijkheidsbeginsel aanspraak zouden kunnen maken op directe plaatsing. Het
definiëren van een scherp onderscheid in de uiteenlopende waarderingssystemen
van alle erkende buitenlandse diploma's en overigens ook in alle buitenlandse
diploma's die krachtens artikel 7.28, tweede en volgende leden, van de WHW
door instellingsbesturen kunnen worden «erkend», is niet geloofwaardig
en eerlijk tot uitvoering te brengen.Om die reden heb ik ervoor gekozen de aanbeveling van de Raad van State
op dit punt niet te volgen. Ik acht dus de situatie waarbij de meerderheid
van de bezitters van buitenlandse diploma's enigermate wordt bevoordeeld,
waar tegenover staat dat sommige bezitters van buitenlandse diploma's misschien
iets te klagen zouden kunnen hebben, aanvaardbaar.De leden van de PvdA-fractie vragen tot slot welke ook weer de criteria
zijn die er toe leiden dat voor een bepaalde opleiding een toelatingsbeperking
wordt vastgesteld.Er zijn twee soorten van fixusopleidingen, te weten opleidingen waarvoor
een capaciteitsfixus is vastgesteld en opleidingen waarvoor een arbeidsmarktfixus
van kracht is.Een capaciteitsfixus kan door het instellingsbestuur in het leven worden
geroepen door gebruik te maken van de bepalingen van artikel 7.53, eerste
en tweede lid, van de WHW. De arbeidsmarktfixus wordt op grond van artikel
7.56 bij ministeriële regeling vastgesteld. De criteria zijn in dat artikel
vastgelegd. De aanhef van artikel 7.56, eerste lid, luidt: «Indien het
aanbod van afgestudeerden van een bepaalde opleiding de behoefte daaraan op
de arbeidsmarkt in aanmerkelijke mate dreigt te overtreffen of daadwerkelijk
overtreft en dit naar verwachting gedurende een reek van jaren het geval zal
zijn, kan ...». Een arbeidsmarktfixus wordt telkens voor twee jaren
vastgesteld en geldt steeds voor alle instellingen die de desbetreffende opleiding
verzorgen. Men spreekt daarom ook wel van een landelijke arbeidsmarktfixus.
Het voornemen tot het instellen van een arbeidsmarktfixus moet van te voren
in het hoger onderwijs en onderzoekplan (HOOP) worden aangekondigd. Van de
bevoegdheid om een arbeidsmarktfixus in het leven te roepen is sedert 1996
in het hoger onderwijs geen gebruik gemaakt. De betrokken instellingen hebben
er de voorkeur aan gegeven daarvoor in de plaats zelf een capaciteitsfixus
vast te stellen. Zo werd de toelatingsbeperking voor bij voorbeeld de opleiding
geneeskunde de laatste jaren steeds op een capaciteitsfixus gebaseerd.De instellingen zijn vrij in het zelf bepalen van het maximum van het
aantal studenten dat zij voor de eerste maal voor de propedeutische fase van
een opleiding willen inschrijven. Tot voor kort werd die vrijheid beperkt
door getalscriteria. Zo mocht een instellingsbestuur de capaciteit van een
opleiding voor het volgende studiejaar niet lager vaststellen dat op 75 procent
van het gemiddelde van de instroom in de drie voorafgaande jaren. Mocht daarnaast
sprake zijn van een landelijke ondercapaciteit van een bepaalde opleiding,
dan waren de gezamenlijke instellingen ieder voor zich zelfs verplicht om
de capaciteit uit te breiden tot ten minste 125 procent van het zojuist genoemde
gemiddelde. Deze 75/125-regeling is tezamen met de regeling van de landelijke
capaciteitsfixus (artikel 7.54 WHW) afgeschaft bij Wet van 2 april 1998 (Stb.216).
Sinds 1 september 1998 gelden geen wettelijke getalscriteria meer. In de memorie
van toelichting bij het desbetreffende wetsvoorstel wordt wel ingegaan op
de mogelijke beweegredenen voor verhoging of verlaging van de capaciteit.
Vanuit de veronderstelling dat er goede redenen moeten zijn om gebruik te
maken van de bevoegdheid om de instroom te beperken. worden de volgende, mogelijke
beweegredenen genoemd: financiële en personele mogelijkheden en prioriteitstellingen
van de instelling, arbeidsmarktoverwegingen, de aanwezigheid van geschikte
ruimtes en andere onderwijsvoorzieningen als ook afspraken met zusterinstellingen
(zie kamerstukken II 1996/97, 25 370, nr.3, p. 39–40).De leden van de fractie van GroenLinks vragen welke opleidingen
in het afgelopen studiejaar een toelatingsbeperking kenden, hoeveel opleidingen
met een toelatingsbeperking er in de komende jaren te verwachten zijn en hoeveel
instellingen met (opleidingen met) een toelatingsbeperking decentrale selectie
zullen toepassen. In het wetenschappelijk onderwijs waren er in het studiejaar 1998/1999
toelatingsbeperkingen voor de opleidingen:– Biomedische gezondheidswetenschappen (KU Nijmegen)– Biomedische technologie (TU Eindhoven)– Biomedische wetenschappen (U Leiden)– Medische biologie (U Utrecht)– Geneeskunde (U Leiden, RU Groningen, U Utrecht, EU Rotterdam,
U Maastricht, U van Amsterdam, VU Amsterdam, KU Nijmegen)– Tandheelkunde (RU Groningen, U van Amsterdam en VU Amsterdam,
KU Nijmegen)– Diergeneeskunde (U Utrecht).In het hoger beroepsonderwijs gold in het studiejaar 1998/1999 voor de
volgende opleidingen een landelijke toelatingsbeperking:– Ergotherapie– Fysiotherapie– Hoger toeristisch en recreatief onderwijs– Journalistiek– Journalistiek en voorlichting– Logopedie– Mondhygiëne– Orthoptie– Sociaal-juridische dienstverlening.Voor de volgende opleidingen in het hoger beroepsonderwijs was in het
studiejaar 1998/1999 een instellingsfixus van kracht:– Accountancy (HS Brabant)– Bedrijfseconomie (HS Brabant)– Bedrijfskundige informatica (HS Brabant)– Bouwkunde (HS 's-Hertogenbosch)– Commerciële economie (HS Brabant)– Management, economie en recht (HS Brabant)– Small business en retail management (HS Enschede).Maar verwachting zullen in het wetenschappelijk onderwijs de komende studiejaren
dezelfde opleidingen als in het studiejaar 1998/1999 een toelatingsbeperking
kennen.Uit de mij ter beschikking gestelde gegevens valt af te leiden dat in
het hoger beroepsonderwijs voor verschillende opleidingen een toelatingsbeperking
zal worden ingesteld. Door de Universiteit Maastricht is voor het studiejaar
1999/2000 aan de Informatie Beheer Groep (IBG) gemeld dat de capaciteit voor
de opleiding Internationale bedrijfskunde beperkt is. Indien het aantal studenten
dat zich voor die opleiding aanmeldt groter is dan de opgegeven capaciteit,
dan zal ook voor die opleiding een toelatingsbeperking gelden.Vooralsnog hebben alleen de universiteiten met opleidingen geneeskunde,
tandheelkunde en diergeneeskunde aangegeven voor die opleidingen gebruik te
zullen maken van de mogelijkheid van decentrale selectie.De leden van de fractie van GroenLinks vragen vervolgens hoe de minister
komt aan het percentage voor directe toelating via het 8+-criterium dat op
twintig wordt geschat. Dat percentage lijkt deze leden hoog. Ook vragen zij
of instellingen voor opleidingen zonder toelatingsbeperking een eigen selectie
mogen toepassen.Het is de instellingen voor hoger onderwijs niet toegestaan voor opleidingen
waarvoor geen toelatingsbeperking van kracht is, een eigen selectie toe te
passen. In het hoger onderwijs is immers een recht op inschrijving van kracht
voor een ieder die aan de vooropleidingseisen van artikel 7.24 en –
in voorkomende gevallen – aan de nadere vooropleidingseisen van artikel
7.25 van de WHW voldoet. Een uitzondering op dat beginsel bestaat
voor die instellingen die op grond van de artikelen 7.26 of 7.26a van
de WHW zogenoemde aanvullende eisen kunnen stellen.De aan het woord zijnde leden hebben gelijk met hun veronderstelling dat
de schatting van twintig procent van de plaatsen die zullen worden bezet door
8-plussers hoog is. Bij veruit de meeste fixusopleidingen zal dat percentage
niet worden gehaald. Een uitzondering daarop vormen de opleidingen geneeskunde.
Bij die opleidingen is twintig procent conservatief geschat. Dat komt doordat
voor die opleidingen zoals bekend – het aantal gegadigden het aantal
beschikbare opleidingsplaatsen verre overtreft. Ik verwijs de leden van de
fractie van GroenLinks in dit verband graag ook naar mijn antwoord, hiervoor,
op de vraag van de leden van de PvdA-fractie over de mogelijke stijging van
het aantal 8-plussers bij geneeskunde. Overigens merk ik op dat de schatting
van twintig procent voor het wetsvoorstel geen betekenis meer heeft door de
aanvaarding door de Tweede kamer van het amendement Lambrechts c.s. (stuk
nr.12) betreffende artikel 7.57e, eerste lid.De leden van de fractie van GroenLinks vragen vervolgens welke maatregelen
worden overwogen om in een uitbreiding van de opleidingsplaatsen voor geneeskunde
te voorzien.De aanvankelijke uitbreiding van de opleiding geneeskunde met 125 plaatsen
zoals aangegeven door mijn ambtgenoot van VWS is thans voor de helft gerealiseerd.
Met verdere uitbreiding zijn kosten gemoeid waarvoor nog geen dekking bestaat.
Zo moeten mogelijke effecten op ruimtelijke voorzieningen en onder meer ook
de personele bezetting onder ogen worden gezien. Ik bekijk thans samen met
mijn ambtgenoot van Volksgezondheid, Welzijn en Sport of het mogelijk is de
andere helft te realiseren in het kader van de begroting voor het jaar 2000
en wat daarvan de financiële gevolgen zullen zijn. Ik ben van plan in
het HOOP 2000 hierover nadere bijzonderheden bekend te maken.De leden van de fractie van GroenLinks doen de suggestie om aanstaande
studenten direct tot de opleiding toe te laten indien men zich – na
het afronden van de studie – verbindt tot het vervullen van moeilijk
vervulbare medische vacatures voor een vast te stellen aantal jaren en vragen
of uitbreiding van de selectie met dit alternatief het overwegen waard is.In de systematiek van het wetsvoorstel hebben de instellingen uitdrukkelijk
de vrijheid gekregen zelf te bepalen op welke wijze elementen als inzet, motivatie
en specifiek talent bij decentrale toelating worden meegewogen. Deze suggestie
is derhalve tot de instellingen gericht. Het lijkt mij niet juist van mijn
kant over mogelijke specifieke invullingen van die vrijheid uitspraken te
doen.De leden van de fractie van GroenLinks stellen vervolgens het voorgestelde
artikel 7.57b aan de orde. In de eerste plaats vragen naar de zin van het
onderscheid tussen klasse a (hoger of gelijk aan 8½) en klasse b (lager
dan 8½, maar hoger dan of gelijk aan 8) als in de selectie bij directe
toelating geen onderscheid wordt gemaakt tussen a en b.Ik wijs deze leden erop dat in artikel II van het wetsvoorstel dit onderscheid
in artikel 7.57b wordt opgeheven. Voor het eerste jaar van directe plaatsing
moest dit onderscheid nog tijdelijk worden gehandhaafd, omdat de IBG desgevraagd
niet in staat bleek op zo korte termijn het geautomatiseerde systeem aan te
passen. Terecht gaan de leden van de fractie van GroenLinks ervan uit dat
dit tijdelijke onderscheid voor de gegadigden geen verschil maakt. Beide groepen
hebben aanspraak op directe toelating tot de fixusopleiding van hun keuze. Naar aanleiding van het voorgestelde vijfde lid van dit artikel vragen
de leden van de fractie van GroenLinks om hoeveel aanstaande studenten, afkomstig
van de Nederlandse Antillen en Aruba, het gaat.Deze aantallen staan reeds sinds enige jaren vermeld in de Regeling aanmelding
en loting hoger onderwijs. Het betreft twintig studenten voor het hoger beroepsonderwijs
en eveneens twintig voor het wetenschappelijk onderwijs.Van de Nederlandse Antillen worden steeds 14 en van Aruba steeds zes kandidaten
geplaatst. Zes van die 14 zijn – zo mogelijk – vrouwelijke kandidaten,
terwijl van de Arubanen zo mogelijk steeds twee van de zes vrouw zijn.Het ligt niet in mijn bedoeling deze totale aantallen en de aangegeven
verhoudingsgetallen te veranderen. Wat wel verandert is dat de kandidaten
door de IBG zullen worden geselecteerd, nadat ze door de regeringen van de
Nederlandse Antillen en Aruba zijn aangemeld. Daarbij zal de IBG zich van
het advies van deskundigen verzekeren.De leden van de fractie van GroenLinks stellen vast dat de in artikel
7.57e genoemde criteria voor decentrale selectie door het instellingsbestuur
moeten worden uitgewerkt en tijdig bekend moeten worden gemaakt. Wat wordt
onder tijdig verstaan, is daar een datum aan verbonden en wordt dat in de
ministeriële regeling volgens het vijfde lid geregeld, zo vragen deze
leden.Met «tijdig» wordt beoogd een norm te stellen die gegadigden
voldoende tijd geeft om voor zichzelf te bepalen of het zinvol kan zijn aan
de decentrale selectie voor de desbetreffende opleiding deel te nemen. Om
een aantal redenen kan op het niveau van de wet niet een preciezer tijdstip
worden opgenomen. Indien men ervan uitgaat dat circa 1 januari, voorafgaand
aan het studiejaar waarvoor de decentrale selectie plaatsvindt, een redelijk
tijdstip is, dan zou een dergelijk tijdstip nog niet perfect in het stelsel
passen. Immers op dat tijdstip staat nog niet voor alle opleidingen vast of
al dan geen fixus van kracht zal zijn. Dat blijkt uit de tijdstippen die zijn
vermeld in artikel 7.53. Dit zou kunnen betekenen dat instellingen steeds
moeten anticiperen op de situatie dat een fixus zou worden vastgesteld. Dat
is in verreweg de meeste gevallen geen probleem, want de ervaring speelt een
belangrijke rol: veelal staat bij voorbaat vast wanneer die fixus nodig is.
Toch heb ik welbewust geen exact tijdstip in de wet willen opnemen, omdat
het al dan niet vastleggen van een precies tijdstip mij een kwestie van goed
overleg met de instellingen lijkt te zijn. Ik heb wel het voornemen dat tijdstip
vast te leggen in de ministeriële regeling, doch ik kan in dit stadium
geen uitspraak doen over het karakter van een dergelijke bepaling. Zou dat
een fatale datum moeten inhouden, of moet het om een «richtlijn»
gaan ? Kan worden afgeweken of moet in het overleg worden vastgesteld dat
met verschillende, harde data kan worden gewerkt ? Zeer wel denkbaar is ook
dat in het begin een krap tijdschema zal moeten gelden, doch dat na een of
twee jaar ervaring de meeste elementen van het instellingsbeleid zodanig vastliggen
dat in een veel vroeger stadium bekendheid kan worden geven over de wijze
van decentraal selecteren. Ik herhaal dat dit een belangrijk onderdeel voor
het overleg met de instellingen is over de uitvoering van decentrale selectie.Dat brengt mij bij de volgende vraag van de leden van de GroenLinks-fractie.
Deze leden vragen wat de «nadere voorschriften» zijn die in de
ministeriële regeling worden opgenomen.Ook hier geldt dat goed overleg tot duidelijke afspraken zal moeten leiden,
die vervolgens kunnen worden vastgelegd in de ministeriële regeling.
Het gaat om de goede organisatie van het proces van decentrale selectie. Dat
zal zich in de meeste gevallen vertalen in het vastleggen van tijdstippen,
die aangeven wanneer bepaalde handelingen moeten zijn voltooid, zowel door de IBG als door instellingen en gegadigden. Zeer belangrijke tijdstippen
lijken mij de aanvang van de feitelijke selectie en de afronding daarvan.Ik verwijs de leden van de GroenLinks-fractie graag ook naar mijn antwoord
hierover op vragen van de leden van de CDA-fractie in de Tweede Kamer in de
nota naar aanleiding van het verslag (kamerstukken 11 1998/99, 25 947,
nr. 6, p.25–26). In lijn met de motie De Vries c.s. (stuk nr.17) die
door de Tweede Kamer is aanvaard, streef ik er naar in de ministeriële
regeling tot uitdrukking te brengen dat de decentrale selectie steeds wordt
afgerond voordat de gewogen loting feitelijk plaatsvindt.Dit laatste sluit aan bij de vraag van de leden van de GroenLinks-fractie,
die opheldering wensen over de relatie tussen deze uitspraak en het bepaalde
in het vierde lid van artikel 7.57e, waar staat dat deelname aan de centrale
selectie voorwaarde is voor deelname aan decentrale selectie.Dit is een kernbepaling en brengt tot uitdrukking dat de IBG het bestuursorgaan
is die het totale selectieproces in de hand moet houden. De IBG is en blijft
de centrale instantie die door een gegadigde, die streeft naar inschrijving
voor een fixusopleiding, moet worden benaderd. Ook na een geslaagde deelname
een decentrale selectie bij een instelling zal de IBG uiteindelijk het bewijs
van toelating verstrekken. Door registratie en verwijzing voorkomt de IBG
dat gegadigden – in strijd met de wet – in hetzelfde jaar kunnen
deelnemen aan decentrale selectie bij verschillende instellingen voor dezelfde
opleiding. Ook houdt de IBG bij welke instellingen bereid zijn dezelfde gegadigde
vaker dan één maal te ontvangen voor decentrale selectie. Decentrale
selectie blijft steeds gekoppeld aan deelname aan de lotingsprocedure, Aldus
wordt bij voorbeeld ook voorkomen dat een gegadigde die – zie mijn uitspraak –
eerst deelneemt aan decentrale selectie, daarbij wordt afgewezen en zich vervolgens
ook terugtrekt voor deelname aan de loting, zich op die manier ten nadele
van anderen een extra kans verschaft in de selectieprocedure als geheel. Dit
zou neerkomen op misbruik en wordt door de bedoelde koppeling voorkomen. De
gegadigde is natuurlijk wel vrij om zich voor de loting terug te trekken,
doch bereikt daarmee niet dat hij al zijn resterende lotingskansen nog heeft
behouden. Dit alles brengt artikel 7.57e, vierde lid, tot uitdrukking.De ministeriële regeling ben ik van plan niet later dan in het najaar
van 1999 tot stand te brengen of zoveel eerder als het overleg met de instellingen
dat mogelijk maakt, dit in antwoord op de vraag daarover van de leden van
de fractie van GroenLinks.De leden van de fractie van GroenLinks vragen of het eerste verslag over
de effecten van deze wet pas in 2003 te verwachten is en of dat niet te laat
is om het effect te meten van de twee andere selectiecriteria, het 8+-criterium
en de – in relatie tot het huidige lotingssyteem – zwaardere gewogen
loting. Voorts vragen deze leden of het verslag na die eerste keer jaarlijks
wordt uitgebracht.Artikel IV van het wetsvoorstel bepaalt dat de minister van Onderwijs,
Cultuur en Wetenschappen binnen drie jaar na het tijdstip waarop artikel 7.57e
van de WHW van toepassing is geworden aan de Staten-Generaal een verslag uitbrengt
over de doeltreffendheid en de effecten van deze wet. Er is hier geen sprake
van een eerste verslag, maar van een eindverslag dat aanbevelingen zal bevatten
voor de vormgeving van een meer definitief wettelijk stelsel. Met de Tweede
Kamer is afgesproken dat de minister in de tussenliggende periode jaarlijks
over de gang van zaken zal rapporteren aan de Kamer. Hij doet dat aan de hand
van een door de begeleidingscommissie decentrale selectie jaarlijks aan hem
en de instellingen uit te brengen rapport. Een goede evaluatie brengt uiteraard
met zich mee dat met de ontwikkeling van het stelsel meerdere jaren ervaring
wordt opgedaan. Via de genoemde jaarlijkse rapportages kunnen de ontwikkelingen
ook op een korter tijdsbestek worden gevolgd.De leden van de GroenLinks-fractie informeren voorts naar de criteria
voor de evaluatie en hoe de beginsituatie wordt vastgelegd. Ook vragen zij
of er al meer gegevens zijn over de samenstelling van de begeleidingscommissie.De verantwoordelijkheid voor de evaluatie en de begeleiding daarvan ligt
bij de begeleidingscommissie decentrale selectie. Die commissie zal aan de
hand van de evaluatie een eindverslag met aanbevelingen opstellen aan de hand
waarvan door Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen conclusies kunnen
worden geformuleerd over de meer definitieve vormgeving van het wettelijk
stelsel. Zij zal ook de evaluatiecriteria formuleren, die uiteraard betrekking
zullen hebben op de vraag of de met de wet beoogde doelstellingen al dan niet
zijn gehaald, welke aanpassingen er eventueel nodig zijn en welke punten voor
verbetering vatbaar zijn. Voorts zullen zij rekening houden met hetgeen in
de toelichting op de nota van wijziging (stuk nr. 4) is aangegeven en in de
openbare behandeling van het wetsvoorstel in de Tweede Kamer aan de orde is
geweest, namelijk dat bij de evaluatie conclusies zullen worden getrokken
over zaken als het al dan niet centraal regelen van de inhoudelijke criteria
bij decentrale selectie en de omvang van het decentrale deel. De evaluatie
kan uitmonden in het inzicht dat de selectie voor fixusopleidingen geheel
centraal dient plaats te vinden of, omgekeerd, juist geheel decentraal moet
geschieden, dan wel dat alle mogelijkheden daar tussenin kunnen worden benut.De commissie zal bestaan uit een onafhankelijk voorzitter, een lid aan
te wijzen door de VSNU en een lid aan te wijzen door de HBO-Raad. De ISO en
de LSVB wijzen ieder een lid aan en ten slotte zullen, overeenkomstig de door
de Tweede Kamer aanvaarde motie Hamer c.s. (stuk nr.16), twee onafhankelijke
leden worden benoemd.De leden van de fracties van de RPF, de SGP en het GPV willen graag een nadere toelichting hebben op de verhouding tussen
decentrale selectie en de twee ander systeemonderdelen, te weten de directe
toelating en de gewogen loting. Meer in het bijzonder vragen zij welke criteria
bij de decentrale selectie worden gehanteerd en of deze vergelijkbaar zijn
met criteria van gewogen loting. Is hier sprake van ongelijke behandeling
van studenten, zo vragen deze leden, of dreigt ongelijke behandeling te ontstaan
door hantering van ongelijke criteria door de verschillende instellingen ?
Ook vragen deze leden of er geen ongewenste ongelijkheid tussen de instellingen
kan ontstaan door de hantering van ongelijke criteria. Deze leden informeren
ten slotte welke mogelijkheden er voor de overheid zijn om op te treden, indien
er te grote verschillen ontstaan bij toelating van studenten en onderwijsinstellingen.De criteria die bij decentrale toelating worden gehanteerd worden bepaald
door de instellingen zelf. Deze criteria moge niet vergelijkbaar zijn met
gewogen loting, omdat daar het gemiddeld eindexamencijfer een doorslaggevende
rol speelt. Het wetsvoorstel bepaalt uitdrukkelijk dat eindexamencijfers bij
decentrale selectie geen rol mogen spelen. Bij decentrale selectie gaat het
juist om andere eigenschappen, waarbij inzet, motivatie en specifieke talenten
worden meegewogen. Het is in de experimentele fase juist van belang dat ervaring
wordt opgedaan met diverse vormen van decentrale selectie bij meerdere opleidingen
gedurende meerdere jaren. Diversiteit tussen de instellingen en criteria bevordert
het inzicht in mogelijkheden en onmogelijkheden van het stelsel en levert
waardevol materiaal voor de evaluatie. De hantering van ongelijke criteria
door de instellingen en het verschillend gebruik van vormen van decentrale
selectie zou ik dan ook niet als een ongelijke behandeling van studenten of
een ongewenste diversiteit tussen instellingen willen kwalificeren,
maar als een voorwaarde voor een afgewogen evaluatie. Terzijde merk ik op
dat de aanstaande studenten zelf hun keuze bepalen van de instelling waarbij
zij aan het proces van decentrale selectie willen deelnemen. Indien met ongelijke
behandeling evenwel wordt gedoeld op een behandeling die in strijd komt met
de wet of andere rechtsbeginselen, acht ik dit uiteraard niet aanvaardbaar.
Dit wordt ondervangen door de rechtsbescherming.De Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen,L. M. L. H. A. Hermans 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-19981999-25947-176c.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl