Vaststelling begroting van het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (VII) voor het jaar 2006; Brief minister bij het beleidskader spontane vernietiging
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-05 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 30300-VII, nr. 75

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum brief

30-08-2006

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2005-2006

30300-VII nr. 75

21-08-2006

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamOndertekeningLichaamBELEIDSKADER SPONTANE VERNIETIGING1. Spontane vernietiging van provinciale en gemeentelijke
besluiten2. Aanleiding3. De plaats en de functie van het instrument van
de spontane vernietiging4. Verhouding tot andere instrumenten5. Toetsingskader van de spontane vernietiging5.1. Inleiding5.2. Strijd met het rechtA. Een bestuursorgaan van een decentrale overheid
oefent een bevoegdheid uit die expliciet aan een hoger orgaan is toevertrouwdB. Een bestuursorgaan van een decentrale overheid
oefent een bevoegdheid uit die de wetgever heeft toevertrouwd aan een ander
orgaan binnen hetzelfde overheidsverbandC. Een bestuursorgaan van een decentrale overheid
oefent een bevoegdheid uit in strijd met de grond- en mensenrechten5.3 Strijd met het algemeen belangA. Het decentrale bestuursorgaan claimt een bevoegdheid
die impliciet aan een hoger orgaan is toevertrouwd.B. Een bestuursorgaan van een decentrale overheid
heeft de bevoegdheid, maar oefent deze op een zodanige manier uit, dat een
aan een hoger orgaan toevertrouwd belang wordt doorkruistC. De bevoegdheid wordt door een bestuursorgaan van
een decentrale overheid uitgeoefend op een wijze die indruist tegen het belang
van de burgerD. Overige6. SchorsingBIJLAGE 1. SCHORSING EN VERNIETIGING IN DE PERIODE 1993–20051
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 30300-VIIToon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 57 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
30 300 VIIVaststelling van de begrotingsstaten van het Ministerie van Binnenlandse
Zaken en Koninkrijksrelaties (VII) voor het jaar 2006nr. 75BRIEF VAN DE MINISTER VAN BINNENLANDSE ZAKEN EN KONINKRIJKSRELATIESAan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 21 augustus 2006Bijgaand zend ik u het beleidskader spontane vernietiging, zoals vastgesteld
in de vergadering van de ministerraad van 23 juni jl. Met dit beleidskader
wordt de notitie van 9 april 1992 (21 427, nr. 21) vervangen.
In het nieuwe beleidskader wordt het toetsingskader aangegeven waarbinnen
de Kroon gebruik kan maken van de hem toekomende bevoegdheid van spontane
vernietiging.De Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties,J. W. RemkesBELEIDSKADER SPONTANE VERNIETIGING1. Spontane vernietiging van provinciale en gemeentelijke
besluitenDit beleidskader richt zich primair op de vernietigingsbevoegdheid zoals
deze in artikel 132, vierde lid, Grondwet aan de Kroon is toebedeeld en zoals
deze is uitgewerkt in de Gemeentewet, de Provinciewet en de Algemene wet bestuursrecht
en vervangt het beleidskader uit 1992.1 Op grond
van artikel 10:43 Algemene wet bestuursrecht is de schorsingsbevoegdheid aan
deze grondwettelijke vernietigingsbevoegdheid gekoppeld. De mogelijkheid van
toepassing van de spontane vernietiging is een onmisbaar instrument in ons
staatsbestel. Dit beleidskader beoogt de voorspelbaarheid en legitimatie van
het gebruik van dit middel te vergroten en geeft daarbij de waarborgen aan
voor een goed gebruik. Dit beleidskader beoogt voorts nog beter in kaart te
brengen aan welke voorwaarden verzoeken voor spontane vernietiging moeten
voldoen, willen zij kans van slagen hebben. Op deze wijze kan er een preventieve
werking uitgaan van dit beleidskader.De instrumenten van schorsing en vernietiging staan sinds kort nadrukkelijk
in het middelpunt van de belangstelling. Dit komt onder meer door een aantal
in het oog springende schorsingen, zoals Haarlemmermeer2 en Limburg (Onderbanken).3 Deze schorsingen
geven, samen met diverse andere ontwikkelingen, aanleiding tot een aantal
belangrijke vragen met betrekking tot de plaats en functie van het instrument
van de spontane vernietiging.Het beleidskader is als volgt ingedeeld. In paragraaf 2 worden de
diverse aanleidingen weergeven die tot dit beleidskader spontane vernietiging
hebben geleid. In paragraaf 3 wordt ingegaan op de plaats en de functie
van het instrument van de spontane vernietiging. Paragraaf 4 gaat in
op de verhouding tussen het spontane vernietigingsrecht en andere instrumenten.
Paragraaf 5 bevat de kern van dit beleidskader. In deze paragraaf worden
de twee toetsingscriteria voor spontane vernietiging, te weten strijd met
het recht en strijd met het algemeen belang, nader uitgewerkt. In paragraaf 6
zullen nog enkele voor schorsingen specifieke elementen aan bod komen.2. AanleidingHet instrument van de spontane vernietiging wordt toegepast binnen een
politiek-bestuurlijk krachtenveld. Toen dit instrument werd geïntroduceerd
waren de verhoudingen tussen de lichamen nog sterk hiërarchisch van aard.
De verhoudingen waren minder gepolitiseerd. Die situatie is met name sinds
de jaren zestig van de vorige eeuw veranderd. Deze ontwikkeling heeft ertoe
geleid dat de Kroon zich voortdurend dient te rechtvaardigen waar het de uitoefening
van de bevoegdheden van schorsing en vernietiging betreft. Het beleidskader
van 1992 draagt daarvan het stempel.4 De Kroon
geeft daarin te kennen dat de bestuurlijke verhoudingen vragen om een terughoudend
gebruik van het middel van de spontane vernietiging. In het beleidskader 1992
is niet nader uitgewerkt hoe deze terughoudende aanpak in de praktijk gestalte
zal moeten krijgen. Aangezien het beleidskader beoogt een kompas te zijn waarop
de medeoverheden in de dagelijkse praktijk kunnen varen, is er voor gekozen
om de terughoudende aanpak in dit beleidskader te verklaren en nader uit te
werken, vooral ook als het gaat om de toetsing aan het algemeen belang.Hiermee wordt tevens tegemoetgekomen aan de meermaals geuite wens om het
beleidskader uit 1992 te actualiseren. Zo deed de toenmalige minister
van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties, dr. A. Peper, naar aanleiding
van de Ceteco-affaire de toezegging om het beleidskader te actualiseren.1 Bovendien hebben zich op het terrein van de wetgeving
diverse belangrijke wijzigingen voorgedaan, waaronder de invoering van de
nieuwe Provinciewet en Gemeentewet en de Algemene wet bestuursrecht en de
daarmee samenhangende uitbreiding van de rechtsbescherming tegen besluiten.
Zoals reeds vermeld vormen ook de recente schorsingen in Haarlemmermeer en
Limburg, alsmede het over Haarlemmermeer gevoerde debat in de Tweede Kamer,
aanleiding om de plaats en functie van het instrument van de spontane vernietiging
in dit document te verduidelijken. In het onderhavige beleidskader is de reikwijdte
van het instrument van de spontane vernietiging nader omlijnd. Er is een terrein
aangegeven waarop de Kroon zonder enige aarzeling kan optreden, zij het wel
binnen een helder omschreven kader. Het instrument van de spontane vernietiging
strekt er voornamelijk toe om de door of krachtens de Grondwet geschapen verhoudingen,
in het bijzonder waar het de gedecentraliseerde eenheidsstaat betreft, en
gegarandeerde grondrechten te waarborgen. De Kroon zal in deze visie derhalve
ingrijpen wanneer een orgaan van een decentraal lichaam zijn constitutionele
mandaat overschrijdt. Van het vernietigingsrecht wordt in die zin een terughoudend
gebruik gemaakt, dat het slechts op een beperkt terrein, namelijk dat van
de constitutionele bevoegdheidsverdeling, wordt toegepast. Deze grondwettelijke
opdracht krijgt zo tevens een interbestuurlijke vertaling.Het is evident dat de toepassing van dit middel de interbestuurlijke verhoudingen
in sterke mate raakt en beïnvloedt. Die relatie tussen rijk en decentrale
overheden staat voortdurend in de sleutel van functionele spanning (checks and balances). Deze spanning vloeit enerzijds voort
uit de verhoudingen tussen de verschillende bestuurslagen in een gedecentraliseerde
eenheidsstaat en heeft anderzijds te maken met de interbestuurlijke omgangsvormen.
Op 9 november 2004 is de Code Interbestuurlijke Verhoudingen2 (hierna: de Code) vastgesteld door het rijk, het IPO
en de VNG. Het is een document waarin de afspraken en omgangsvormen tussen
het rijk en de decentrale overheden zijn vastgelegd. Een belangrijke reden
daarvoor was gelegen in de verbetering van de interbestuurlijke verhoudingen
tussen het rijk en de decentrale overheden. Goede interbestuurlijke verhoudingen
zijn ook van belang voor een goede relatie tussen overheid en samenleving.3 Het uitgangspunt is »decentraal wat kan, centraal
wat moet».Daarnaast nodigt de Code uit tot meer bestuurlijk lef waar het gaat om
de verdeling van verantwoordelijkheden over de verschillende lagen heen. Bestuurders
moeten hun verantwoordelijkheid durven te nemen en moeten óók
het lef hebben om te zeggen dat een ander verantwoordelijk is.4Een van de afspraken uit de Code is het vereenvoudigen van het toezichtsstelsel.5 Op 7 december 2005 is in dat kader het rapport «Interbestuurlijk toezicht herijkt: Toe aan nieuw zicht
op overheden» van de Bestuurlijke Werkgroep Alders uitgebracht.6 In het rapport wordt ook ingegaan op het instrument van
de spontane vernietiging. De Bestuurlijke Werkgroep
Alders stelt voor om diverse bijzondere toezichtsinstrumenten tegen het licht
te houden, wetende dat er een algemeen toezichtsinstrument, dat van de spontane
vernietiging, achter de hand is. De werkgroep suggereert voorts om intensiever
gebruik te maken van het middel van de spontane vernietiging.7 In het kabinetsstandpunt op het advies van de Bestuurlijke Werkgroep
Alders wordt aangegeven dat het kabinet van oordeel is dat het beleidskader
moet worden geactualiseerd en verduidelijkt.Het kabinet meent met dit beleidskader in de geest van de Code te handelen.
Aan het IPO, de Kring van Commissarissen en de VNG is gevraagd om een reactie
te geven op het concept-beleidskader. In algemene zin waren de reacties positief.
De suggesties voor verbetering en verheldering van het beleidskader zijn zoveel
mogelijk meegenomen.3. De plaats en de functie van het instrument van
de spontane vernietigingArtikel 132, vierde lid, Grondwet geeft de Kroon de bevoegdheid om besluiten
van gemeente- en provinciebesturen te vernietigen. Deze bevoegdheid wordt
nader uitgewerkt in artikel 261 Provinciewet en verdere en artikel 268 Gemeentewet
en verdere. Om de plaats en functie van dit instrument goed te kunnen begrijpen,
wordt allereerst bij de bron te rade gegaan. Onder de Bataafse Republiek (1795–1806)
werd de gedecentraliseerde eenheidsstaat ingevoerd.1
Deze kwam onder meer tot uitdrukking in de vormgeving van het interbestuurlijke
toezicht. Deze gedecentraliseerde eenheidsstaat is bij de Grondwet van 1814
gehandhaafd, en zo ook het instrument van de spontane vernietiging. Artikel
91 Grondwet-1814 bepaalde ten aanzien van de Staten:«Zij mogen geen besluiten nemen strijdig met de algemeene wetten
of het algemeen belang der Vereenigde Nederlanden. In geval zulks mogt gebeuren,
heeft de Souvereine Vorst het vermogen die besluiten te schorsen en buiten
effect te stellen.»Buijs zegt over de ratio van dit instrument:«Het is zeer duidelijk, dat hoe breed men het zelfstandig gezag
van provinciën en gemeenten ook uitmete, dit gezag altijd in de voorschriften
van wet en in de eischen van het algemeen belang zijne natuurlijke grenzen
vindt, en dat er dus eene macht moet zijn, bevoegd om alle handelingen, welke
deze natuurlijke grenzen overschrijden, ongedaan te maken. Al onze constitutiën
hebben dit ingezien en sedert 1814 die onmisbare macht in handen van den Koning
gelegd.»2De grondwetgever heeft er dus bewust voor gekozen om de Kroon de opdracht
te geven de grondwettelijke bevoegdheidsverdeling te waarborgen. Deze constitutionele
opdracht houdt in dat besluiten van decentrale overheden wegens strijd met
het recht en het algemeen belang kunnen worden vernietigd. Zodra een decentraal
orgaan zijn bevoegdheid overschrijdt, kan de Kroon ingrijpen. De bevoegdheid
besluiten te vernietigen ziet in de eerste plaats op die gevallen waarin het
eenheidskarakter3 van de Nederlandse staat onder
druk komt te staan, maar is daartoe niet beperkt. Ook wanneer een decentraal
orgaan handelt op een wijze die indruist tegen een bevoegdheid van een ander
decentraal orgaan is dat voor de Kroon aanleiding tot ingrijpen. Zie hiervoor
de recente KB’s met betrekking tot de rekenkamerfunctie.4 De Kroon kijkt dus ook of de door de grondwetgever beoogde bevoegdheidsverdeling
binnen één verband op een adequate wijze wordt nageleefd. Nog
twee voorbeelden zijn te vinden ten aanzien van referendumverordeningen.5 Daarnaast ziet de Kroon toe op de naleving van de grondrechten,
zoals deze onder andere worden beschermd door de Grondwet, het Europees Verdrag
voor de Rechten van de Mens en de Fundamentele Vrijheden en het Internationaal
Verdrag inzake Burgerlijke en Politieke Rechten.6
Dit constitutionele karakter van de vernietigingsbevoegdheid vindt bevestiging
in het feit dat deze bij de grondwetherziening in 1983 in de Grondwet zelve
bleef opgenomen, terwijl het preventieve toezicht werd gedeconstitutionaliseerd.7 Ook in de juridische literatuur komt men deze benadering
tegen. Zo wijzen Dölle, Elzinga en Engels er op dat publieke ambtsdragers
gehouden zijn het recht hoog te houden en de in de constitutie
manifest gewilde bevoegdheidsverdeling tussen overheden te respecteren.1Dit beleidskader neemt deze grondwettelijke opdracht van de Kroon als
ankerpunt en verbindt daaraan de volgende consequenties.De Grondwet geeft een taak- en bevoegdheidsverdeling aan tussen rijk,
provincies en gemeenten, en daarbinnen tussen de diverse organen. Sinds de
vernietigingsbevoegdheid in de Grondwet is opgenomen is Nederland partij geworden
bij diverse verdragen die het Nederlandse constitutionele bestel mede vorm
geven. Daarbij moet in de eerste plaats natuurlijk worden gedacht aan de EG-Verdragen
en het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens. De constitutionele bevoegdheidsverdeling
wordt mede door dergelijke verdragen bepaald. Daarnaast geeft de Grondwet
de scheidslijn aan tussen het terrein waarop de burger zijn bestaan naar eigen
inzicht kan inrichten – grondrechten, bijzondere belangen der ingezetenen –
en het terrein waarop de overheid kan optreden. Ook deze demarkatie kan als
een bevoegdheidsverdeling worden gezien en wordt daarom in deze notitie ook
als zodanig beschouwd. Elk orgaan beschikt over zijn eigen door of krachtens
de Grondwet gegarandeerde ruimte.2 Daarnaast geeft
de Grondwet aan één orgaan, de Kroon, de bevoegdheid om, zo
nodig op eigen initiatief, in te grijpen wanneer de decentrale besturen hun
bevoegdheden te buiten gaan. Het spontane vernietigingsinstrument is bedoeld
om te garanderen dat organen binnen de door of krachtens de Grondwet gegarandeerde
ruimte naar eigen inzicht besluiten kunnen nemen, zonder dat zij daarbij het
risico lopen dat andere organen hun bevoegdheidsterrein doorkruisen. Het instrument
wordt alleen dan toegepast als het gaat om een constitutionele misstand, dat
wil zeggen wanneer het handelen van een decentraal orgaan in strijd is met
de constitutionele ordening. In de Grondwet en de organieke wetgeving die
strekt tot uitwerking daarvan (zoals onder andere de Gemeentewet en de Provinciewet),
zijn de bevoegdheden op drie manieren verdeeld. Allereerst tussen de drie
overheidslagen, ten tweede tussen de organen binnen de respectieve overheidslagen
en als laatste tussen de overheid en de burger. Wanneer een besluit deze bevoegdheidsverdeling
te buiten gaat, komt het voor vernietiging in aanmerking. Een nadere uitwerking
hiervan is gegeven in paragraaf 5.Door of krachtens de Grondwet beschikt ieder decentraal orgaan over een
eigen terrein waarop het in beginsel naar eigen inzicht kan handelen. Die
ruimte vindt zijn begrenzing in de Grondwet, de wet en het algemeen belang.
Met andere woorden, zodra het decentrale orgaan in strijd handelt met de (Grond-)wet
of het algemeen belang, gaat het de hem toegemeten ruimte te buiten. De Kroon
zal dan ook niet ingrijpen als het decentrale orgaan binnen deze ruimte blijft.
Er kan echter wel ingegrepen worden wanneer een decentraal bestuursorgaan
deze ruimte te buiten gaat door te handelen in strijd met de (Grond-)wet en/of
het algemeen belang en daardoor ten onrechte treedt op een terrein dat aan
een ander bestuursorgaan is voorbehouden. Hoewel niet onbegrijpelijk is dat
het decentrale bestuursorgaan wiens besluit vernietigd wordt dit als ingrijpend
zal ervaren, strekt die vernietiging er nu juist toe om de – gekaderde –
autonomie veilig te stellen, te weten die van een ander orgaan. Het te vernietigen
besluit ondermijnt de constitutionele verhoudingen, de Kroon zorgt ervoor
dat deze weer in ere worden hersteld. De Kroon kan dit middel ook niet gebruiken
om haar eigen beleidswensen te realiseren of om de eigen positie ten opzichte
van de decentrale overheden te versterken, want dat zou in strijd zijn met
de ratio van dit instrument.De spontane vernietiging is een discretionaire bevoegdheid waarbij de
Kroon in haar oordeel nadrukkelijk geacht wordt ook de bestuurlijke opportuniteit
te betrekken. Burgers kunnen de Kroon op bepaalde misstanden wijzen, maar
de Kroon kan ook eigener beweging een onderzoek instellen naar de vraag of
schorsing of vernietiging in een bepaald geval is aangewezen. Vernietiging
is geen doel op zich en is alleen gerechtvaardigd als er een dwingend openbaar
belang met de vernietiging gediend is.1 Daarom
is ook niet iedere strijd met het recht of met het algemeen belang een grond
voor vernietiging. Alleen als daarbij tevens de door de Grondwet beoogde bevoegdheidsverdeling
in gevaar komt, zal de Kroon het middel inzetten. De ratio is dus gelegen
in de waarborging van de gedecentraliseerde eenheidsstaat en de grondrechten.
Rechtsbescherming wordt uitdrukkelijk niet beoogd met de spontane vernietiging.2Hier en daar wordt wel de mening verkondigd dat de Kroon rechter in eigen
zaak zou zijn als deze van het instrument van de spontane vernietiging gebruik
maakt. Naar ons oordeel is dat niet het geval. Zoals hierboven reeds is opgemerkt
wordt het vernietigingsinstrument ingezet om de constitutionele verhoudingen
te waarborgen. Een helder omschreven en afgebakend beleidskader dat de bestaande
(grond-)wettelijke vereisten zoveel mogelijk verduidelijkt en preciseert,
geeft de nodige houvast en vormt bovendien een garantie voor de autonomie
van provincies en gemeenten. Daarnaast is inmiddels de praktijk gegroeid dat
de direct belanghebbende bewindspersonen alleen in overeenstemming met de
minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties besluiten voor schorsing
kunnen voordragen.3 Vernietiging vindt plaats
op voordracht of mede op voordracht van de minister van Binnenlandse Zaken
en Koninkrijksrelaties.4 Zoals bekend is deze
minister belast met een bijzondere verantwoordelijkheid ten aanzien van de
decentrale overheden.5 Tenslotte geldt dat de
betrokken ministers voor het Koninklijk Besluit, waarbij een besluit geschorst
dan wel vernietigd is, politieke verantwoording schuldig zijn aan de Staten-Generaal.64. Verhouding tot andere instrumentenSpontane vernietiging wordt als een ultimum remedium aangeduid. Daarmee wordt bedoeld dat dit middel alleen gebruikt
kan worden als de waarborging van de constitutionele verhoudingen niet op
een andere, reguliere manier kan worden gerealiseerd. Met andere woorden,
de openstaande wegen zullen in beginsel eerst moeten worden uitgeput alvorens
tot vernietiging kan worden overgegaan.7 Dit zogenaamde uitputtingsvereiste heeft drie consequenties.In de eerste plaats zal de Kroon in beginsel niet tot vernietiging van
een besluit overgaan als dat besluit nog vatbaar is voor herroeping of correctie
in het kader van het democratische besluitvormingsproces. De achterliggende
gedachte is dat het politieke proces op decentraal niveau zijn zelfreinigende
werking moet kunnen verrichten. De Kroon moet er derhalve voor waken voortijdig
in dat proces in te grijpen op verzoek van een raadsminderheid of oppositiepartij
die aan het kortste eind heeft getrokken. Het uitgangspunt blijft echter dat
voor ingrijpen door de Kroon plaats is indien het een doorkruising van de
constitutionele bevoegdheidsverdeling betreft. Met name als het een kwestie
betreft die als het ware het politieke proces frustreert of het onmogelijk
maakt dat die reinigende werking op gang wordt gebracht, zal er plaats zijn
voor een eventuele ingreep.8 Dit is ook als uitgangspunt
afgesproken in de Code.9In de tweede plaats gaat in ons stelsel in beginsel de rechtsbescherming
aan een eventuele vernietiging door de Kroon vooraf. Dat betekent dat de belanghebbende
die meent dat een bepaald besluit in strijd met de constitutionele
bevoegdheidsverdeling is genomen, gehouden is om eerst via aanwending van
de hem openstaande rechtsmiddelen tot een bevredigend resultaat te komen.
Dat blijkt uit artikel 10:38, tweede lid, Algemene wet bestuursrecht waarin
is bepaald dat een besluit niet kan worden vernietigd wanneer daartegen nog
bezwaar of beroep open staat. Indien de rechter een oordeel gegeven heeft,
kan voorts niet in afwijking van de gronden waarop die uitspraak steunt worden
vernietigd, aldus artikel 10:37 Algemene wet bestuursrecht.Er moet overigens op gewezen worden dat er een belangrijk verschil in
perspectief is tussen rechtsbescherming en het instrument van de spontane
vernietiging. Bij de rechter staat de rechtsbescherming van de belanghebbende
bij een besluit centraal, bij vernietiging gaat het om een bestuurlijk middel
dat dient om de constitutionele verhoudingen en daarmee samenhangende belangen
te beschermen. Niet het dienen van het individuele belang van de verzoeker
is het uitgangspunt, maar het verzekeren van (een goede werking van) het constitutionele
bestel. Niettemin kan een vernietiging bij wijze van neveneffect het individuele
belang van de verzoeker mede dienen. Dit verklaart waarom het niet volgen
van de bestuursrechtelijke weg aan de verzoeker in beginsel wordt tegengeworpen,
en dat schorsing en vernietiging, anders dan bij de bestuursrechtelijke rechtsbescherming,
in beginsel1 niet aan termijnen gebonden zijn.
Ook het indienen van een verzoek tot schorsing en vernietiging is niet aan
termijnen gebonden. Omdat er geen termijnen zijn waarbinnen een verzoek tot
schorsing en vernietiging moet zijn ingediend, wordt in de praktijk vaak om
dit middel verzocht als een alternatieve vorm van rechtsbescherming, namelijk
als de termijnen voor bezwaar en beroep verlopen zijn. Om te voorkomen dat
de spontane vernietiging gaat dienen als een «bypass» voor de
bestuursrechtelijke procedure zal de minister in beginsel weigeren om op een
dergelijk verzoek in te gaan. Niettemin is en blijft het besluit om al dan
niet tot vernietiging over te gaan een discretionaire bevoegdheid, dus wanneer
de minister van oordeel is dat het besluit mogelijk strijd oplevert met de
constitutionele verhoudingen, dan kan hij het verzoek niettemin in behandeling
nemen.Aan de andere kant biedt de rechterlijke weg niet in alle gevallen een
adequate remedie, vooral niet wanneer de kwestie een overwegend bestuurlijk
belangenconflict betreft en het algemeen belang in het geding is. Het is niet
de taak van de rechter om zich met die bestuurlijke aspecten of een toetsing
aan het algemeen belang in te laten. Deze kan slechts marginaal toetsen. Wanneer
dus formeel nog rechtsmiddelen open staan, maar deze rechtsmiddelen materieel
niet tot een oplossing kunnen leiden, hoeft deze weg niet te worden uitgeput,
maar kan de Kroon een verzoek tot schorsing en vernietiging in behandeling
nemen en indien nodig het besluit hangende het onderzoek naar vernietiging
schorsen. Dit is dus een materiële benadering van het uitputtingsvereiste.
Deze door de Kroon geëxpliciteerde benadering is erkend door de president
van de rechtbank die optrad in kort geding in de zaak over het KB Haarlemmermeer.2 Het spreekt voor zich dat een dergelijk besluit goed
gemotiveerd dient te worden. Voor alle duidelijkheid: van vernietiging kan pas sprake zijn wanneer bezwaar en beroep niet meer
mogelijk of aanhangig zijn (art. 10:38, tweede lid Awb).Ten derde is in de Gemeentewet, de Provinciewet en in diverse bijzondere
wetten voorzien in bijzondere vormen van interbestuurlijk toezicht. Gelet
op het adagium dat «bijzonder toezicht voor gaat op algemeen toezicht»
geldt dat eerst de bijzondere vormen van toezicht moeten worden aangewend
alvorens tot spontane vernietiging kan worden overgegaan.3 Dit uitgangspunt is op enkele plaatsen in de wetgeving tot uitdrukking
gebracht. Zo stelt de Algemene wet bestuursrecht dat wanneer goedkeuring
nog nodig is, niet geschorst of vernietigd kan worden.1 Net als bij het uitputtingsvereiste in de verhouding tot de rechter,
wordt het uitputtingsvereiste materieel ingekleurd. De bijzondere toezichtinstrumenten
moeten wel materieel tot een oplossing kunnen bijdragen, anders kan –
voor zover de wet zich er uiteraard niet tegen verzet – vernietiging
direct worden ingezet.5. Toetsingskader van de spontane vernietiging5.1. InleidingDe Kroon kan slechts vernietigen wanneer er sprake is van een strijd met
het recht of het algemeen belang. Welke handelingen strijd met het recht opleveren
valt door de medeoverheden doorgaans wel te voorzien, maar door het relatief
onbepaalde karakter van het begrip «algemeen belang» is het doorgaans
lastiger te voorzien wanneer strijd daarmee ontstaat. In deze paragraaf wordt
aangegeven wanneer sprake is van strijd met het recht en het algemeen belang
van zodanige aard is dat deze tot vernietiging kan leiden. Met het oog op
rechtszekerheid in het interbestuurlijke verkeer wordt getracht dit beleidskader
een preventief karakter te geven.2 Daarom is in
dit document gepoogd zo duidelijk mogelijke richtsnoeren te verschaffen aan
de hand waarvan de medeoverheden hun gedrag kunnen bepalen.5.2. Strijd met het rechtOnder strijd met het recht moet worden verstaan strijd met de wet en de
algemene rechtsbeginselen. Onder strijd met de wet wordt verstaan strijd met
de Grondwet en alle regels die krachtens de Grondwet een hogere status hebben3, strijd met wetten in formele en materiële zin en
strijd met het EU-recht. Echter niet iedere strijd met het recht leidt automatisch
tot een vernietiging. Alleen wanneer de strijd met het recht een inbreuk maakt
op de constitutionele verhoudingen, kan vernietiging aan de orde komen.A. Een bestuursorgaan van een decentrale overheid
oefent een bevoegdheid uit die expliciet aan een hoger orgaan is toevertrouwdEen eerste categorie besluiten die voor vernietiging op deze grond in
aanmerking komt betreft de taak- en bevoegdheidsbegrenzing in de relatie tussen
de decentrale overheid en de hogere overheid. Een decentraal bestuursorgaan
mag slechts die bevoegdheden uitoefenen zoals die door of krachtens de Grondwet
aan hem worden gelaten (autonomie) dan wel worden toebedeeld (medebewind).
Als een decentraal bestuursorgaan een bevoegdheid uitoefent die door de Grondwet
aan het centrale niveau is toegekend, is er plaats voor spontane vernietiging.
Daarvan is bijvoorbeeld sprake wanneer het decentrale orgaan zich begeeft
op het terrein van de buitenlandse en internationale betrekkingen (art. 90–95
Grondwet) of het defensierecht van de staat (art. 96–100 Grondwet).B. Een bestuursorgaan van een decentrale overheid
oefent een bevoegdheid uit die de wetgever heeft toevertrouwd aan een ander
orgaan binnen hetzelfde overheidsverbandEen tweede categorie vernietigbare besluiten betreft de relatie tussen
de bestuursorganen binnen een decentraal overheidsverband. De onderscheiden
organen beschikken over eigen bevoegdheden. Bestuursorganen moeten deze scheidingen
respecteren en mogen niet de bevoegdheden van andere bestuursorganen aan zich
trekken. Het is slechts aan de grondwetgever en de wetgever om deze bevoegdheden
te regelen (art. 132, eerste lid, Grondwet).C. Een bestuursorgaan van een decentrale overheid
oefent een bevoegdheid uit in strijd met de grond- en mensenrechtenVan een strijd met de constitutionele bevoegdheidsverdeling is in de derde
plaats sprake wanneer bestuursorganen handelen in strijd met grondrechten
en andere fundamentele vrijheden. Een voorbeeld hiervan is te vinden in het
koninklijk besluit van 30 maart 1985.1 In
dit besluit werd het besluit van de gemeenteraad van Bunschoten vernietigd,
waarin was gesteld dat de gemeente Bunschoten bij de uitvoering van het beleid
Gods woord als richtsnoer zou gebruiken. De Kroon oordeelde dit in strijd
met de Grondwet, het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens en de Fundamentele
Vrijheden en het Internationaal Verdrag inzake Burgerlijke en Politieke Rechten.
Ook bij het stellen van beperkingen aan grondrechten mogen bestuursorganen
hun bevoegdheden niet overschrijden. Hiervan zijn voorbeelden te vinden in
de koninklijke besluiten van 5 juni 1986 (vloekverboden).2 De Kroon oordeelde dat in dit geval vloeken onder de vrijheid van
meningsuiting van artikel 7 Grondwet viel, en dat bij uitsluiting van anderen
de wetgever bevoegd is beperkingen aan dit recht te stellen. De gemeentelijke
verordeningen waren derhalve in strijd met de Grondwet.5.3 Strijd met het algemeen belangDe strijd met het algemeen belang is een vernietigingsgrond die meer vragen
oproept dan de strijd met het recht. Opgemerkt moet worden dat toepassing
van de vernietigingsgrond «strijd met het algemeen belang» sedert
1993 nagenoeg altijd gepaard gaat met de andere vernietigingsgrond, namelijk «strijd
met het recht».3 Het uitgangspunt dat eerst
naar strijd met het recht wordt gekeken, is in dit beleidskader niet verlaten.
De Kroon zal terughoudender optreden wanneer er enkel sprake is van strijd
met het algemeen belang. Niettemin acht het kabinet het van belang om deze
toetsingsgrond nader te specificeren. Voor vernietiging (mede) wegens strijd
met het algemeen belang is plaats in die gevallen waarin het duidelijk is
dat de Kroon door zich afzijdig te houden zou berusten in de krenking van
belangen die ver uitgaan boven die, welke een provinciaal of gemeentelijk
bestuursorgaan met zijn besluit beoogt te dienen.4
In de volgende gevallen kan er sprake van strijd met het algemeen belang die
tot vernietiging kan leiden. Ter illustratie zijn, onder de verschillende
rubrieken, ter verduidelijking voorbeelden gegeven van bestaande schorsings-
dan wel vernietigings-KB’s.A. Het decentrale bestuursorgaan claimt een bevoegdheid
die impliciet aan een hoger orgaan is toevertrouwd.In sommige gevallen is het decentrale besluit niet in strijd met de expliciete
constitutionele taakverdeling, maar met de taakverdeling die in politiek opzicht
is bepaald. In een dergelijk geval wordt aangenomen dat het besluit de behartiging
van een taak doorkruist die aan een hoger orgaan moet worden toegerekend.5 In een dergelijke situatie wordt nu eens vernietigd wegens
strijd met het recht, dan weer met strijd wegens het algemeen belang of zelfs
met beide gronden. Wanneer wordt verondersteld dat een taak aan het centrale
niveau toekomt, dan wordt de schending afgedaan als strijd met het algemeen
belang.6 Een voorbeeld is te vinden op het gebied
van inkomensbeleid. Dit beleid komt toe aan de centrale overheid.7 Decentrale overheden mogen dan ook geen beleid voeren
waarbij in algemene zin wordt afgeweken van het door het rijk vastgestelde
inkomensbeleid. In het algemeen wordt het minimuminkomen voldoende geacht
om mede te voorzien in de betaling van belastingen en heffingen. Slechts op
individuele basis kan een kwijtschelding van belastingen en heffingen plaatsvinden.
In de zaak Driebergen-Rijsenburg nam het college echter een algemeen kwijtscheldingsbesluit
wat wegens strijd met de wet en het inkomensbeleid werd vernietigd.8Ook het eenmalig toekennen van uitkeringen is in strijd met het inkomensbeleid.1 Overigens levert het in strijd handelen met het inkomensbeleid
van het rijk in de praktijk nog wel eens vragen op, omdat beleid van gemeenten
wel effect kan hebben op inkomens, ook als er geen sprake is van gemeentelijk
inkomensbeleid. Zo is het aan gemeenten toegestaan om kwijtschelding van lokale
heffingen te verlenen (binnen de grenzen van de wet). Ook gemeentelijke beslissingen
in de sfeer van lokale heffingen kunnen wel individuele gevolgen hebben voor
burgers. Een recent voorbeeld van dat laatste is het introduceren van het
rioolrecht door enkele gemeenten.B. Een bestuursorgaan van een decentrale overheid
heeft de bevoegdheid, maar oefent deze op een zodanige manier uit, dat een
aan een hoger orgaan toevertrouwd belang wordt doorkruistSoms komt een bepaalde bevoegdheid weliswaar aan een decentraal orgaan
toe, maar levert de wijze van uitoefening daarvan strijd op met de behartiging
van een belang dat aan een hoger orgaan is toevertrouwd (zie bijvoorbeeld
de KB’s Haarlemmermeer2 en Limburg3 ). Zo heeft de gemeenteraad in beginsel de bevoegdheid
om zich over landelijke politieke kwesties uit te spreken, maar door deze
bevoegdheid te gebruiken om zichzelf kernwapenvrij te verklaren, wordt de
behartiging van het defensiebelang, dat door de Grondwet aan de regering is
opgedragen, doorkruist.4 Anders dan in de eerste
categorie is er geen twijfel dat het bestuursorgaan over de ingeroepen bevoegdheid
beschikt, maar levert de uitoefening daarvan bezwaren op.5C. De bevoegdheid wordt door een bestuursorgaan van
een decentrale overheid uitgeoefend op een wijze die indruist tegen het belang
van de burgerZoals uit de grondwetsgeschiedenis blijkt, werd het algemeen belang aanvankelijk
ook wel aangeduid als «het algemeen belang van allen».6 Daaruit kan worden afgeleid dat de grondwetgever daarbij
ook het oog had op de belangen van de burger, hetgeen eveneens zijn weerslag
vindt in de zogenoemde ondergrens van de gemeentelijke autonomie, hetgeen
wil zeggen dat de gemeente niet mag treden in de bijzondere belangen van de
ingezetenen.7 Die belangen zijn inmiddels voor
een groot deel als grondrechten gecodificeerd. Zo oordeelde de Kroon in 1896
dat een gemeentelijk vloekverbod niet tot de openbare orde, zedelijkheid of
gezondheid noch de gemeentelijke huishouding kan worden gerekend.8 Strijd met de belangen van de burger zal nu dus veelal
als strijd met het recht worden afgedaan. De vernietigingen van de vloekverboden
op grond van artikel 7 Grondwet, zoals hierboven genoemd, illustreren dit.
Niettemin zou zich de situatie voor kunnen doen waarin het betrokken burgerbelang
geen grondwettelijke of verdragsrechtelijke basis heeft. In een dergelijke
situatie biedt strijd met het algemeen belang uitkomst. Zo is het opsplitsen
van het brandweerkorps binnen een gemeente niet alleen in strijd met het recht
maar tevens in strijd met de belangen van de bevolking van die gemeente.9D. OverigeMet de term «algemeen belang» heeft de grondwetgever de Kroon
bewust een eigen beoordelingsruimte willen toekennen. Als gevolg daarvan is
het de Kroon niet toegestaan om dit begrip tot in alle details uit te werken.
Als dit wel zou gebeuren, wordt de beoordelingsruimte van de Kroon teveel
ingesnoerd.10 Daarom dient te worden erkend
dat het begrip algemeen belang tevens een restcategorie omvat, die de Kroon
tot op zekere hoogte in staat stelt zijn besluit in sterke mate te laten bepalen
door de omstandigheden van het geval.6. SchorsingSchorsing is geen zelfstandig middel.1 Tot
schorsing wordt overgegaan om de werking van een besluit te voorkomen, hangende
het onderzoek naar de vraag of er sprake is van een zodanige strijd met het
recht of het algemeen belang dat vernietiging gerechtvaardigd wordt. Het is
niet noodzakelijk om voorafgaand aan een vernietiging een besluit eerst te
schorsen. Omgekeerd hoeft ook de schorsing niet altijd tot een vernietiging
te leiden. Het onderzoek of het overleg met het betrokken bestuursorgaan kan
leiden tot een conclusie dat de bezwaren minder ernstig zijn dan ze zich aanvankelijk
lieten aanzien2 of tot een zodanige aanpassing
van het besluit dat de bezwaren wegvallen.3BIJLAGE 1. SCHORSING EN VERNIETIGING IN DE PERIODE 1993–20051JaarProvincie/GemeentePublicatieBesluitGrond voor schorsing/vernietigingSchorsing/Vernietiging1993ZaanstadStb. 1993, 289Vaststellen
Drank- en horecaverordeningDrank- en horecawetV1993ArnhemStb. 1993, 589Referendum-verordening
(mogelijkheid van zelfbinding door raadsleden)Artikel 129 lid 6 Grondwet, artikel 27 GemeentewetS2*1993RotterdamStb. 1993, 706Vaststelling
plan van scholenWet op het basisonderwijsV1994GelderlandStb. 1994, 662Goedkeuringsbesluit
huisvestings-verordening NijkerkHuisvestingswetV1994GelderlandStb. 1994, 663Goedkeuringsbesluit
huisvestingsverordening BarneveldHuisvestingswetV1994GelderlandStb. 1994, 664Goedkeuringsbesluit
huisvestingsverordening HarderwijkHuisvestingswetV31994GelderlandStb. 1994, 665Goedkeuringsbesluit
huisvestingsverordening ApeldoornHuisvestingswetV1994Provincie UtrechtStb. 1994, 666Goedkeuringsbesluit
huisvestingsverordening Wijk bij DuurstedeHuisvestingswetV1994Provincie UtrechtStb. 1994, 667Goedkeuringsbesluit
huisvestingsverordening WoerdenHuisvestingswetV1994Provincie UtrechtStb. 1994, 668Goedkeuringsbesluit
huisvestingsverordening VeenendaalHuisvestingswetV1994Provincie UtrechtStb. 1994, 669Goedkeuringsbesluit
huisvestingsverordening De Ronde VenenHuisvestingswetV1994Zuid-HollandStb. 1994, 670Goedkeuringsbesluit
huisvestingsverordening Alphen a/d RijnHuisvestingswetV1994Zuid-HollandStb. 1994, 671Goedkeuringsbesluit
huisvestingsverordening GoudaHuisvestingswetV1995SimpelveldStb. 1996, 22Besluit tot aangaan
overeenkomstArtikel 28 GemeentewetS / V41996Noordwijker-houtStb. 1996, 70Bijzondere
bijstandsverleningAlgemene bijstandswetV1996ZandvoortStb. 1996, 484Bedrag buiten
de rekening latenArtikel 189 GemeentewetS / V *1996AmsterdamStb. 1996, 535Referendum-verordening
(mogelijkheid van zelfbinding door raadsleden)Artikel 129 lid 6 Grondwet, artikel 27 GemeentewetV51997ThornStb. 1997, 579Bedrag buiten de rekening
latenArt. 189 GemeentewetS * 1999Lelystad / Provincie
FlevolandStb. 1999, 396Verkoop grond ten behoeve van vestiging Factory Outlet CentreWet op de Ruimtelijke OrdeningS62001ValkenswaardStb. 2001, 117Bouwvergunning
Keersop 11Wet op de Ruimtelijke Ordening, bestemmingsplanS / V72001ValkenswaardStb. 2001, 289Bouwvergunning
Maastrichterweg 203Wet op de Ruimtelijke Ordening,
bestemmingsplanS / V82002BoxmeerStb. 2002, 79Splitsing brandweerkorpsBrandweerwet, veiligheidsbelangS / V *2003HeumenStb. 2003, 332Verlaging prijzen bouwkavels
te MaldenArtikel 28 lid 1 GemeentewetS *2005LelystadStb. 2005, 270Verordening
op de rekenkamerfunctieArtikel 182 lid 2 GemeentewetS / V *2005OirschotStb. 2005, 556Verordening
op de rekenkamerfunctieArtikel 182 lid 2 GemeentewetS *2005Haarlemmer-meerStb. 2005, 634Sluiting detentiecentrumWet op de Ruimtelijke Ordening, strijd met justitiebeleidS92005Provincie Limburg
(Onderbanken)Stb. 2006, 12Provinciale milieuverordeningStrijd met het recht
en het algemeen belangS* De desbetreffende besluiten zijn voorgedragen door de burgemeester
krachtens artikel 273 Gemeentewet.1 Zie voor een inhoudelijk overzicht van de vernietigingen
R.J.M.H. de Greef, Inventarisatie spontane vernietigingsbesluiten van de Kroon
1993–2004 in Gst. 2006, 55.2 De schorsing is bij KB van 21 september 1994, Stb.
1994, nr. 735, opgeven.3 Zie ook Vz. ABRvS 22 december 1994, AB 1995, 274,
m.nt. RMvM. Ook in de huisvestingszaken betreffende Nijkerk, Barneveld, Apeldoorn,
Gouda, Veenendaal, Alphen aan den Rijn en Wijk bij Duurstede is om een voorlopige
voorziening gevraagd. In alle gevallen is het verzoek niet ingewilligd.4 De Afdeling Bestuursrechtspraak heeft deze vernietiging
ongedaan gemaakt bij uitspraak van 20 februari 1998, AB 1998, 269, m.nt.
MSV.5 De Afdeling Bestuursrechtspraak heeft deze vernietiging
ongedaan gemaakt bij uitspraak van 5 maart 1998, JB 1998, 79, m.nt. R.J.N.S.6 Bij KB van 13 juni 2000, Stb. 2000, nr. 277 is
de schorsing opgeheven.7 De Afdeling Bestuursrechtspraak heeft bij uitspraak
van 20 november 2002, AB 2003, 2, m.nt. dG, deze vernietiging niet onrechtmatig
geacht.8 De Afdeling Bestuursrechtspraak heeft bij uitspraak
van 20 november 2002, AB 2003, 1, m.n.t. dG, deze vernietiging niet onrechtmatig
geacht.9 De voorzieningenrechter van de Rechtbank ’s-Gravenhage
heeft geoordeeld dat deze schorsing niet onrechtmatig is bij vonnis in kort
geding van 23 december 2005, Gst. 2006, 57, m.nt. JT. De schorsing is
bij KB van 20 april 2006, Stb. 2006, nr. 205 opgeheven.XNoot1Kamerstukken II, 1992/92, 21 427, nr. 21.XNoot2KB 7 december 2005, Stb. 2005, nr. 634 (Detentiecentrum Haarlemmermeer).XNoot3KB 20 december 2005, Stb. 2006, nr. 12 (Milieuverordening Limburg).XNoot4Kamerstukken II, 1991/92, 21 427, nr. 21, zie met name p. 6.XNoot1Kamerstukken II, 1999/00, 26 721, nr. 4, p. 16.XNoot2De Code is te vinden op: http:// www.minbzk.nl/interbestuurlijkebetrekkingen.
Zie Kamerstukken II, 2004/05, 29 800 VII, nr. 15.XNoot3Code, p. 5.XNoot4Code, p. 7.XNoot5Code, p. 31 onder B.XNoot6Kamerstukken II, 2005/06, 30 300 VII, nr. 50.XNoot7Bestuurlijke Werkgroep Alders, p. 7.XNoot1Zie hiervoor G. van der Meulen, Het koninklijk vernietigingsrecht, Groningen
1898, hoofdstuk 1.XNoot2J.T. Buijs, De Grondwet, Toelichting en kritiek, deel II, Arnhem 1887,
p. 102.XNoot3Zie onder andere C.A.J.M. Kortmann, Constitutioneel recht, 5e druk, Kluwer,
Deventer 2005, p. 485–486 en A.K. Koekkoek, De Grondwet, een systematisch
en artikelsgewijs commentaar, derde druk 2000, p. 592.XNoot4KB 10 mei 2005, Stb. 2005, nr. 270 (Lelystad) en KB 26 oktober
2005, Stb. 2005, nr. 556 (Oirschot).XNoot5KB 2 november 1993, Stb. 1993, nr. 589 (Arnhem) en KB 17 oktober
1996, Stb. 1996, nr. 535 (Amsterdam).XNoot6KB 30 maart 1985, Stb. 1985, nr. 245 (Welzijn in Bunschoten). Zie
verder § 5.1 onder C.XNoot7Kamerstukken II, 1975/76, 13 990, nr. 3, p. 9.XNoot1A.H. Dölle, D.J. Elzinga, m.m.v. J.W.M. Engels, Handboek van het
Nederlandse gemeenterecht, derde druk, 2004, p. 719.XNoot2Artikel 3, eerste lid, Europees Handvest inzake Lokale Autonomie.XNoot1Kamerstukken II, 1991/92, 21 427. nr. 21. Zie ook ABRvS 20 november
2002, AB 2003, 1, m.nt. dG.XNoot2Kamerstukken II, 1991/92, 21 427, nr. 21, p. 3–4.XNoot3De tekst van art. 267 Provinciewet en art. 274 Gemeentewet luidt: «Een
voordracht tot schorsing wordt gedaan door de minister die het aangaat. Over
de voordracht pleegt onze minister die het aangaat overleg met Onze minister,
tenzij schorsing onverwijld plaats dient te vinden. In de voordracht wordt
het achterwege blijven van overleg gemotiveerd».XNoot4Zie de artikelen 271 Provinciewet en 278 Gemeentewet.XNoot5Zie de artikelen 114–115 Provinciewet en 116–117 Gemeentewet.XNoot6Dit is recentelijk nog gebeurd bij het schorsingsbesluit inzake Haarlemmermeer.
Op 20 december 2005 heeft de minister van Justitie in een algemeen overleg
met de vaste kamercommissie voor Justitie uitleg gegeven over het schorsingsbesluit.
Zie Kamerstukken II, 2005/06, 24 587, nr. 158.XNoot7Kamerstukken II, 1991/92, 21 427, nr. 21, p. 3.XNoot8KB 19 december 1995, Stb. 1996, 22 (Simpelveld).XNoot9Zie de Code p. 20. Zie ook Bestuurlijke Werkgroep Alders, p. 8 en
p. 29.XNoot1Behoudens bij besluiten tot het aangaan van privaatrechtelijke rechtshandelingen
(art. 10:39 Awb).XNoot2Vzngr. Rb. ’s-Gravenhage 23 december 2005, Gst. 2006, 57, m.nt.
JT. Zie ook ABRvS 20 november 2002, AB 2003, 2, m.nt. dG (Valkenswaard
II).XNoot3Zie ook Kamerstukken II, 1991–1992, 21 427, nr. 21, p.
2.XNoot1Artikel 10:38, eerste lid, en art.10:45 Awb.XNoot2J.R. Stellinga, «Het begrip algemeen belang», TvO, jrg. 6,
nr. 266, 11 mei 1950, p. 221.XNoot3Het gaat onder meer om een ieder verbindende verdragsbepalingen.XNoot1 KB 30 maart 1985, Stb. 1985, nr. 245 (Welzijn in Bunschoten).XNoot2KB’s 5 juni 1986, Stb. 1986, nrs. 337–342 (Vloekverboden).XNoot3In de periode 1980–1992 werd 21 maal een besluit vernietigd wegens
strijd met het algemeen belang als enige vernietigingsgrond (dertien besluiten
hadden wel betrekking op dezelfde regeling). In dezelfde periode werden drie
besluiten vernietigd wegens strijd met de wet en het algemeen belang. Zie
voor deze periode: A.M.J. van Wijck, Het spontane schorsings- en het
spontane vernietigingsrecht van de Kroon krachtens de provincie- en gemeentewet,
Den Haag 1991, p.95–103. Zie ook P.H. van der Tang-Van Loenen,
Inventarisatie spontane vernietigingsbesluiten van de Kroon, 1987–1988–1989
in Gst. 1990, 6912, nr. 2 en P.H. van der Tang-Van Loenen, Inventarisatie
spontane vernietigingsbesluiten van de Kroon, 1990–1991–1992 in
Gst. 1993, 6966, nr. 2. In de periode sedert 1993 zijn geen besluiten meer
vernietigd alleen op grond van het algemeen belang. Er is wel drie maal vernietigd
wegens strijd met het recht en het algemeen belang. Zie hiervoor R.J.M.H. de
Greef, Inventarisatie spontane vernietigingsbesluiten van de Kroon 1993–2004
in Gst. 2006, 55.XNoot4Loenen-Troostwijk, De Gemeentewet en haar toepassing, Samson 185–11,
12.XNoot5Kamerstukken II, 1991/92, 21 427, nr. 21, p. 3.XNoot6Zie eveneens het KB 28 december 1990, Stb. 1991, nr. 25 (Economisch
anti-apartheidsbeleid Rhenen) en het KB 22 december 1988, Stb. 1988,
nr. 675 (Anti-apartheid Hilversum).XNoot7Stcrt. 1985, nr. 45.XNoot8KB 20 december 1984, Stb. 1984, nr. 691 (Driebergen-Rijsenburg).XNoot1KB 23 januari 1985, Stb. 1985, nr. 92 (Muiden).XNoot2KB 7 december 2005 Stb. 2005, nr. 634 (Detentiecentrum Haarlemmermeer).XNoot3KB 23 december 2005, Stb. 2006, nr. 12 (Milieuverordening Limburg).XNoot4KB 21 juni 1985, Stb. 1985, nr. 353 (Hellevoetsluis) en KB 23 december
1987, Stb, 1987, nr. 659 (Boarnsterhim).XNoot5Van der Pot, Preadvies NJV 1925, p. 20–22, Loenen-Troostwijk, de
Gemeentewet en haar toepassing, Samson 185–11, 12, zie onder meer KB
23 januari 1985, Stb. 1985, nr. 92 (Muiden); KB 3 maart 1992, Stb.
1992, nr. 122 (Herindeling Herten); KB 22 december 1988, Stb. 1988, nr.
675 (Anti-apartheid Hilversum) en de KB’s van 28 december 1990,
Stb. 1991 nrs. 24–37 (Anti-apartheidsbeleid).XNoot6Zie G. van der Meulen, Het koninklijk vernietigingsrecht, Groningen 1898,
hoofdstuk III.XNoot7Kamerstukken II, 1991/92, 21 427, nr. 21, p. 3.XNoot8KB 3 december 1896, Stb. 1896, 77 (Vloekverbod Wonseradeel). Zie
ook Kamerstukken II, 1991/92, 21 427, nr. 21, p. 2.XNoot9KB 4 februari 2002, Stb. 2002, 79 (Boxmeer).XNoot10CBB 24 januari 1992, AB 1992, 253, m.nt. RMvM en ABRvS 1 april
1996, JB 1996, 154, m.nt. F.A.M.S.XNoot1Zie ook Kamerstukken II, 1991/92, 21 427, nr. 21, p. 4.XNoot2Zo kwam de Kroon tot de conclusie dat de Arnhemse referendumverordening
die geschorst was (KB 2 november 1993, Stb. 1993, 589) niet in strijd
was met de Grondwet of de Gemeentewet. De schorsing werd dan ook opgeheven
(KB 21 september 1994, Stb. 1994, 735). Het overleg met het betrokken
bestuursorgaan kan ook leiden tot overeenstemming, waarna het schorsingsbesluit
kan worden opgeheven. Dit is gebeurd bij de schorsing inzake het detentiecentrum
te Haarlemmermeer (KB 20 april 2006, Stb. 2006, nr. 205).XNoot3Zo besloot de gemeente Heumen naar aanleiding van het koninklijk schorsingsbesluit
(KB 12 augustus 2003, Stb. 2003, nr. 332) om haar raadsbesluit aan te
passen, waardoor er geen sprake meer was van een mogelijke strijd met het
recht of het algemeen belang. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-30300-VII-75.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl