Vernieuwing financiering in het hoger onderwijs; Lijst van vragen en antwoorden over de brief ter aanbieding van de wetgevingsnotitie 'Naar een nieuwe Wet op het hoger onderwijs en onderzoek'
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-06 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 29853, nr. 13

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer

29-03-2005

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2004-2005

29853 nr. 13

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamOndertekeningLichaam123456789 en 1011121314151617181920212223242526272829303132333435363738394041424344454647484950515253
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 29853Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 55 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
29 853Vernieuwing financiering hoger onderwijsnr. 13LIJST VAN VRAGEN EN ANTWOORDENVastgesteld 15 maart 2005De vaste commissie voor Onderwijs, Cultuur en Wetenschap1 heeft de staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap, dhr.
Rutte, de volgende vragen ter beantwoording voorgelegd over de brief van de
minister en staatssecretaris ter aanbieding wetgevingsnotitie «Naar
een nieuwe Wet op het hoger onderwijs en onderzoek» van 7 februari
2005 (Kamerstuk 29 853, nr. 10). De staatssecretaris heeft deze vragen
beantwoord bij brief van 15 maart 2005. De vragen en antwoorden zijn
hieronder afgedrukt.De voorzitter van de commissie,CornieljeDe adjunct-griffier van de commissie,Boeve1Waarom is er een nieuwe wet nodig? Welke precieze wetsartikelen
uit de huidige Wet op het hoger onderwijs moeten in ieder geval komen te vervallen?Hoofdstuk 2 van de wetgevingsnotitie beschrijft de ontwikkelingen die
gezamenlijk hebben geleid tot de conclusie dat een nieuwe wet noodzakelijk
is:• Vraagsturing, meer flexibiliteit, meer differentiatieDe nieuwe wet zal uitgaan van sturing vanuit de overheid op domeinniveau
in plaats van opleidingsniveau. Deze verandering zal doorwerken in de gehele
wet omdat de huidige WHW bij veel onderwerpen uitgaat van het opleidingsconcept.
Daarnaast biedt het mogelijkheden voor deregulering van wettelijke voorschriften
ten aanzien van het onderwijsproces.• Aanscherpen van kwaliteitDe wetgevingsnotitie noemt bij deze ontwikkeling het belang van de positie
van de student: deze moet versterkt worden om «kwaliteit» af te
kunnen dwingen. Daarnaast is een adequate betrokkenheid van werkgevers van
belang.• Innovatief vermogen versterken, minder bureaucratieDe nieuwe wet wil verder het innovatief vermogen van de instellingen als
één van de uitgangspunten nemen. De nieuwe wet moet leiden tot
een vermindering van de bureaucratische lasten. De overheid zal verder terugtreden,
maar dat kan alleen als de checks en balances in het systeem goed op orde
zijn. Daarmee krijgen de uitkomsten van de governancediscussie een plaats
in de nieuwe wet. Voor deze veranderde relatie tussen overheid en instellingen
is een andere manier van wetgeving nodig, zoals het gebruik van zorgplichtbepalingen.• Binariteit handhaven, maar harmonisering wettelijke
voorschriften hbo-woDaarbij zullen zoveel mogelijk dezelfde voorschriften gelden voor hogescholen
en universiteiten. Hoewel het programmatisch onderscheid tussen beroepsgericht
en wetenschappelijk onderwijs volledig blijft bestaan, is er geen noodzaak
meer om bij de onderwerpen bestuurlijke inrichting van de instellingen en
de medezeggenschap verschillende wettelijke systemen te hanteren. Dit soort
zaken mogen geen onnodige belemmeringen opleveren voor samenwerking en eventuele
fusies.Met oog op de inzichtelijkheid voor de sector is gekozen voor een geheel
nieuwe wet. Op deze manier komen de uitgangspunten beter tot hun recht dan
in het geval van een serie deelwijzigingen. Het is nu nog te vroeg om precies
aan te geven welke artikelen van de huidige WHW vervallen. Wel is bekend dat
eenzelfde regeling voor de bestuurlijke organisatie van de WHW-instellingen
een aanzienlijke vermindering zal betekenen van het aantal artikelen in de
huidige hoofdstukken 9, 10, 11 en 12 van de WHW. Ook het afschaffen van de
(meeste) overleg- en planverplichtingen levert een vermindering van artikelen
op in de hoofdstukken 2 en 3 van de WHW. In de overige hoofdstukken is ook
nog een behoorlijke dereguleringswinst mogelijk. Vanwege de afwegingen tussen
enerzijds het bieden van ruimte en anderzijds het stellen van een helder kader,
is het echter te vroeg in het proces om daar nu reeds op in te gaan.2Welke daadwerkelijke keuzes worden in deze wetgevingsnotitie
gemaakt en welke openingen worden daarnaast voor de toekomst mogelijk gemaakt?De wetgevingsnotitie bevat duidelijke keuzes met betrekking tot de relatie
tussen overheid en instellingen: meer ruimte voor instellingen, met een duidelijke
meervoudige verantwoording. Niet alleen aan de overheid maar ook
aan andere belanghebbenden. Het gaat daarbij vooral om meer ruimte voor de
organisatie van het onderwijs (domeinen) en de inrichting van de bestuursstructuur
(governance). Ook wordt expliciet (her)bevestigd dat het onderscheid tussen
wetenschappelijk- en beroepsgericht onderwijs op programmatisch niveau gehandhaafd
zal worden. Waar het gaat om het onderscheid tussen universiteiten en hogescholen
wordt de mogelijkheid open gehouden voor een classificatie die meer nuances
mogelijk maakt dan de tweedeling universiteit en hogeschool.3Hoe wordt ervoor gezorgd dat, bij de overgang naar
domeinen, onderwijstrajecten straks nog herkenbare opleidingen zijn? Wie bepaalt
de domeinen.De transparantie van het opleidingenaanbod is een taak van de individuele
instellingen. In de nieuwe wet zal het recht op transparante informatie voor
(aanstaande) studenten expliciet worden verankerd, evenwel zonder het opnemen
van gedetailleerde voorschriften. De instellingen bepalen welke leerroutes/opleidingen
binnen domeinen worden aangeboden. In de accreditatieprocedure wordt beoordeeld
of de eindkwalificaties aansluiten bij de eisen die door de (buitenlandse)
vakgenoten en de beroepspraktijk gesteld worden. Bovendien wordt beoordeeld
of de eindkwalificaties aansluiten bij de algemene, internationaal geaccepteerde
beschrijvingen van de kwalificaties van een bachelor of een master.De domeinen worden landelijk door de overheid vastgesteld na overleg met
alle betrokkenen.4Wat zijn zorgplichten en wat betekent dat voor instellingen
in het hoger onderwijs?Een zorgplicht voor een instelling voor hoger onderwijs is een wettelijke
bepaling die in algemene bewoordingen aan de instelling de verantwoordelijkheid
geeft om een bepaald belang te behartigen. Vanuit dit belang geeft de wet
de doelen aan die de instelling moet bereiken. De instelling moet de wijze
waarop zij die doelen wil bereiken, in samenwerking met de direct belanghebbenden
verder uitwerken.Een zorgplicht is overigens niet vrijblijvend. Een in de wet opgenomen
zorgplicht geldt ook als bekostigingsvoorwaarde. Daarmee bepaalt de wetgever
wat de reikwijdte is van een zorgplicht, en geeft zonodig een nadere specificatie
van de zorgplicht. De formulering in de wet is ook leidend voor de criteria
die gehanteerd worden bij het toezicht op de handhaving van de wet.De belangrijkste betekenis voor de individuele instellingen is dat de
wet niet meer tot in detail voorschrijft hoe zij dienen te handelen. Zij hebben
gedragsalternatieven bij de invulling van hun verantwoordelijkheid. Een zorgplicht
is derhalve een juridische vormgeving van de beleidskeuze ten gunste van autonomievergroting.
Het is echter niet een totaal terugtrekken van de overheid: de zorgplicht
geeft de verwachtingen van de overheid aan. Toepassing van zorgplichten betekent
voor de instellingsbesturen verder dat zij actief in contact moeten treden
met belanghebbenden om die verantwoordelijkheid uit te werken. De overheid
zal per onderwerp de afweging moeten maken of zij het wenselijk acht ruimte
voor gedragsalternatieven te laten of dat er redenen zijn om het doel op één
bepaalde manier te bereiken. Als dat laatste het geval is, dan moet dat ook
concreet in de wet worden opgenomen en is er geen ruimte voor zorgplichtbepalingen. Belangrijk voordeel is dat een bestendig wettelijk kader ontstaat. Wettelijke
verplichtingen zullen niet meer steeds aangepast hoeven te worden om nieuwe
initiatieven mogelijk te maken.In het kader van het programma Bruikbare Rechtsorde (Justitie) is door
een interdepartementale werkgroep een rapport opgesteld. Dit zal binnenkort
samen met een kabinetsstandpunt over het gebruik van zorgplichten binnen het
hoger onderwijs aan de Tweede Kamer worden gezonden.Zie verder ook het antwoord op vraag 18.5Met welke andere betrokkenen heeft in de aanloop naar
deze wetgevingsnotitie intensief overleg plaatsgevonden?Behalve regelmatig overleg met VSNU, HBO-raad, Paepon, ISO, LSVb, VNO-NCW
en MKB-NL heeft in de aanloop naar de wetgevingsnotitie overleg plaatsgevonden
met de NVAO, de Inspectie van het onderwijs, de Onderwijsraad, vakbonden,
en departementen: EZ, LNV, Sociale Zaken en Werkgelegenheid, Financiën,
Justitie, VWS. Verder is in het voorjaar van 2004 een aantal brainstormsessies
gehouden met deskundigen en vertegenwoordigers van instellingen, studenten
en departementen.In oktober 2004 is een werkconferentie gehouden waar over een aantal thema's
uit de wetgevingsnotitie is gediscussieerd. Daarbij waren ca. 80 deskundigen,
bestuurders, studenten en vertegenwoordigers van de koepels aanwezig. Over
onderzoek in de nieuwe wet is in november een separate bijeenkomst gehouden
met vertegenwoordigers uit het onderzoeksveld, NWO, en de KNAW.6Wat zijn de belemmeringen voor doorstroom van mbo naar
hbo en van de overige, in paragraaf 2.1 van de wetgevingsnotitie genoemde,
categorieën instromers/doorstromers?De belemmeringen voor studenten voor doorstroom van het mbo naar het hbo
liggen vooral op het vlak van niet goed op elkaar aansluitende onderwijsprogramma's,
geen doorlopende studieloopbaanbegeleiding en onbekendheid met en onzekerheid
over de mogelijkheid om met een mbo-4 diploma in te stromen in het hbo. Het
betreft dus in het algemeen geen wettelijke belemmeringen. Wel hebben instellingen
onvoldoende mogelijkheden voor samenwerking in de vorm van het overhevelen
van middelen en het uitwisselen van personeel. In de nieuwe wet zal dit waarschijnlijk
worden gefaciliteerd door het opnemen van de mogelijkheid van een samenwerkingsinstituut
tussen hogescholen en ROC's. De doorstroom mbo-hbo zal vooral worden gestimuleerd
door het maken van bestuurlijke afspraken (en voorlichting) op sectorniveau
én met instellingen. De verwantschapsregeling, die als weinig flexibel
werd ervaren bij de vormgeving van verkorte leerwegen is per 1 maart
2005 ingetrokken.7In hoeverre is er binnen het kader van een door studenten
gekozen opleiding wel altijd sprake van een helder geformuleerde onderwijsvraag?In de wetgevingsnotitie wordt aangegeven dat een opleiding steeds minder
een vooraf gedefinieerd, uniform onderwijsprogramma is. Bij vraagsturing vormt
de opleiding niet het enige uitgangspunt maar wordt het studietraject mede
ingevuld vanuit door de student te ontwikkelen kennis en vaardigheden. Enerzijds
ontstaat er ruimte om beter in te spelen op de vraag van studenten, anderzijds
worden ook eisen gesteld aan de eindkwalificaties van een onderwijstraject. 8Waarom is ook in het hoger onderwijs competentiegericht
leren nodig en geldt dat voor hoger beroepsonderwijs en wetenschappelijk onderwijs
in dezelfde mate?Competentiegericht leren is een mogelijke invulling van leertrajecten
in het hoger onderwijs. De wetgeving schrijft competentiegericht leren niet
voor, maar dient een competentiegerichte invulling van opleidingen niet te
belemmeren. De keuze voor al dan niet competentiegericht leren is aan de individuele
instellingen, voor zowel hbo- als wo opleidingen.9 en 10Welke effecten van monopolievorming beschouwt u zoal
als ongewenst? Wat wordt bedoeld met «onbedoelde en ongewenste effecten
zoals monopolievorming» mede in het licht van het voorkomen van versnippering
en verwatering van publieke gelden?Het publiek hoger onderwijs bestel kent een beperkt aantal elementen van
marktwerking. Zo is een belangrijke parameter in het bekostigingsstelsel het
aantal ingeschreven studenten. Het bekostigingsstelsel biedt daarom een prikkel
aan instellingen om zoveel mogelijk in te spelen op de vraag van studenten.
De uitgangspunten genoemd in de wetgevingsnotitie richten zich in eerste instantie
op toekomstige ontwikkelingen.Er is een spanningsveld tussen het belang van voldoende prikkels voor
instellingen enerzijds, en het belang van het handhaven van macrodoelmatigheid
en voldoende focus en massa anderzijds. Zie ook de beantwoording van vraag
29.11Bij welke andere zaken dan erkenning van verworven
competenties zullen hogescholen en universiteiten in het kader van Leven Lang
Leren een rol spelen?Hogescholen en universiteiten zijn naast mogelijke aanbieders van EVC
belangrijke onderwijsaanbieders voor diverse groepen, gedurende de gehele
leerloopbaan. Zij kunnen een belangrijkere rol gaan spelen waar het gaat om
«kennisonderhoud». Zoals in het Actieplan Leven Lang Leren staat
vermeld, is de ambitie dat in 2010 het aantal studenten in het hoger onderwijs
in de leeftijd van 25 tot 64 jaar duidelijk zal zijn gegroeid. Het kabinet
denkt hierbij aan een toename van 30 000 tot 45 000 studenten. Dat
is een toename van 20 tot 30 procent ten opzichte van 2004. Met de hogescholen
en universiteiten zal nog overleg plaatsvinden over de precieze invulling
van deze doelstelling.12Wordt de rechtspositie van de student in het hoger
onderwijs nu verzwakt of versterkt?In het kader van de nieuwe wet wordt bezien hoe de rechtspositie van de
student kan worden versterkt. In de wetgevingsnotitie worden hiertoe voorstellen
geformuleerd. Door het vereenvoudigen en verhelderen van klachten- en rechtsbeschermingprocedures
zal de student de mogelijkheid krijgen om problemen sneller, goedkoper en
laagdrempeliger dan thans het geval is, op te lossen.Medezeggenschap voor de student neemt ook in de nieuwe wet een belangrijke
plaats in. Bij de vraag hoe deze optimaal (zonder overbodige regulering maar
optimaal doeltreffend) kan worden vormgegeven in de nieuwe wet,
zullen studenten nadrukkelijk worden betrokken. Ook zal in de wet het recht
op informatie voor de (aanstaande) student worden verankerd.13Is de wens om studenten een onderwijsprogramma te laten
volgen, zoals eerder in het studieprogramma is aangegeven, niet strijdig met
de wens onderwijsvernieuwingen meer te incorporeren in bestaande opleidingen?
Hoe gaat u met deze tegenstelling om?De zinsnede in de wetgevingsnotitie over «de uitvoering van het
onderwijsprogramma zoals eerder in het studieprogramma is aangegeven»
heeft betrekking op de wenselijkheid dat de student aanspraak kan maken op
datgene wat is afgesproken. Dat neemt natuurlijk niet weg dat gedurende de
opleiding voor de hand liggende vernieuwingen kunnen worden doorgevoerd.14Is het nodig om «excellent onderwijs en zichtbare
toppen» te organiseren? Valt zulk onderwijs en vallen zulke toppen niet
vanzelf op? Hoe ging dat in het verleden?Excellent onderwijs en onderzoek valt in veel gevallen op. Ook in het
verleden zijn daar voorbeelden van, zoals bijvoorbeeld sterrenkunde en kunstonderwijs.
Maar het gaat om én het vergroten van de mogelijkheden voor kwalitatieve
differentiatie in onderwijs (evidente meerwaarde) én het herkenbaar
maken ervan (honoursprogrammes, selectieve masters). Voor onderzoek gaat het
om het stimuleren van excellentie (tweede geldstroom, prestatiebekostiging)
en het concentreren van onderzoeksmiddelen waar nodig.15Wordt met «het verschuiven van de opleiding naar
het domein» een systeem bedoeld zoals voorgesteld in de BVE-sector,
waarbij 50% van het curriculum vastgesteld wordt, 30% wordt overgelaten aan
het domein, en 20% vrij door de instelling in te vullen is?Neen. De verschuiving van opleiding naar domein heeft betrekking op de
verschuiving van het aangrijpingspunt van overheidssturing. In de huidige
wet stuurt de overheid op opleidingsniveau, bijvoorbeeld waar het gaat om
accreditatie, macro-doelmatigheid, etc. Voorgesteld wordt het aangrijpingspunt
te verleggen naar het domeinniveau vanuit de doelstelling onderwijsinhoudelijke
en onderwijskundige ontwikkelingen niet te belemmeren en de autonomie van
instellingen te vergroten. De verschuiving naar domeinen is niet ingegeven
vanuit een doelstelling om een kwalificatiestructuur op domeinniveau in het
hoger onderwijs in te voeren. Dat neemt niet weg dat voor bijvoorbeeld hbo-bacheloropleidingen
in een domein competentieprofielen kunnen worden opgesteld die landelijk van
betekenis kunnen zijn.16Wanneer wordt uitgegaan van een systeem waarbij de
kwaliteitsbewaking tot de essentie wordt teruggebracht? Waarom wordt «degree
awarding power» dan (nog) niet als serieuze mogelijkheid beschouwd?Degree awarding power wordt in de wetgevingsnotitie concreet voorgesteld
(pag. 22) maar dan gekoppeld aan een domein. Degree awarding power op instellingsniveau
acht ik niet wenselijk omdat dit tot verlies aan sturingsmogelijkheden voor
de overheid leidt ten aanzien van accreditatie en macro-doelmatigheid. 17Kan geïllustreerd worden hoe het Rekenschapsdossier
(nieuwe) initiatieven bij de instellingen dreigt af te remmen?In het rapport van de Commissie Vervolgonderzoek Rekenschap (Schutte)
is advies uitgebracht over handelwijzen die door instellingen in de afgelopen
jaren zijn toegepast. Op basis daarvan zijn terugvorderingbeslissingen genomen
door de Staatssecretaris. In het voorjaar van 2005 is door een aantal instellingen
bezwaar gemaakt tegen de terugvorderingbeschikking. Hiermee wordt geïllustreerd
dat instellingen het niet in alle gevallen eens zijn met de opvattingen van
de Staatssecretaris over de toepassing van de wet- en regelgeving.Het Rekenschapsdossier heeft duidelijk gemaakt dat nieuwe ontwikkelingen
die bij het totstandkomen van de regels niet waren voorzien, dilemma's oproepen
over wat wel en wat niet mag. Deze dilemma's komen ook aan de orde in de bekostigingsoverleggen.
Met de notities Helderheid van augustus 2003 en augustus 2004 is de instellingen
vervolgens helderheid verschaft over de toepassing van de bestaande bekostigingsregels.18Hoe wordt bij «zorgplichten laten ruimte voor
gedragsalternatieven, maar geven wel een bepaalde norm aan» diffusiteit
voorkomen? Hoe blijft ondubbelzinnig helder wanneer wel of niet aan de gestelde
normen wordt voldaan?Doel van zorgplichten is het creëren van een helder wettelijk kader
waaraan betrokkenen zekerheid kunnen ontlenen, maar waarbinnen ruimte is voor
variëteit en dynamiek.Het is daarbij van bijzonder belang dat «de buitenwereld»
weet op welke wijze een instelling haar verantwoordelijkheid oppakt. Voorbeeld:
het instellingsbestuur zal de uitwerking van zijn verantwoordelijkheid in
een bestuursreglement moeten vastleggen. Dat bestuursreglement is openbaar.Het gebruik van zorgplichtbepalingen vereist daarnaast een versterking
van de interne checks and balances in de onderwijsinstelling.
De instelling krijgt de opdracht belanghebbende partijen bij de uitvoering
van haar verantwoordelijkheden te betrekken. Rechtszekerheid wordt niet alleen
door de wet geboden maar ook door afspraken van de onderwijsinstelling met
de studenten en de omgeving. Tevens krijgen de direct betrokken partijen krachtens
de wet middelen in handen (zoals transparante procedures voor klachtenbehandeling
en geschillenbeslechting) waarmee zij de mogelijkheid hebben zelf hun inspraak
en betrokkenheid af te dwingen. Daar waar deze interne mechanismen onvoldoende
functioneren, kan de instelling alsnog worden gedwongen door bijvoorbeeld
een rechterlijke procedure danwel doordat de overheid kan ingrijpen.Zorgplichtbepalingen zijn niet voor elk soort publiek belang geschikt.
Als het bijvoorbeeld gaat over de rechtmatigheid van het verwerven van middelen
en de verantwoording daarover, dan zijn er eenduidige voorschriften in de
wet nodig. Als er wel ruimte is voor gedragsalternatieven bij het bereiken
van een bepaald doel, dan moet het doel helder in de wet staan. Dit is vergelijkbaar
met hoe het op dit moment is geregeld voor de accreditatie: de aspecten van
kwaliteit staan in de wet genoemd, maar de instelling heeft gedragsalternatieven
bij de uitwerking daarvan. Bij de aanvraag om accreditatie toont de instelling
aan op welke wijze hier invulling aan is gegeven. Als het gaat om de bestuurlijke
inrichting van instellingen, zouden zij gezamenlijk tot een code kunnen komen
waarin een aantal best practices zijn opgenomen. Als een dergelijke code tot
stand komt, is het grote verschil met de huidige situatie dat
deze best practices niet meer door de overheid zijn vastgesteld, maar dat
de overheid het vertrouwen geeft aan de instellingen dat zij goed in staat
zijn dat gezamenlijk uit te werken (autonomievergroting).19Bent u voornemens uniforme richtlijnen in te stellen
voor de financiële verantwoording van instellingen in het hoger onderwijs,
mede gelet op het Schutte-dossier en de aanbevelingen die in dat verband zijn
gedaan?Er zijn en werden ook vóór het Schutte-dossier richtlijnen
voor de financiële verantwoording van instellingen in het hoger onderwijs
opgesteld, te weten de controleprotocollen per sector en de richtlijn voor
het jaarverslag. In de richtlijn voor de jaarverslaggeving geeft het ministerie
aan op welke wijze de door het ministerie van OCW bekostigde instellingen
voor onderwijs en onderzoek zich dienen te verantwoorden in de jaarrekening
en het jaarverslag. Het controleprotocol biedt hierbij een handreiking voor
de instellingsaccountant bij de inrichting en uitvoering van de accountantscontrole
op de jaarrekeningen.Naar aanleiding van de door de Commissie Vervolgonderzoek Rekenschap geconstateerde
onregelmatigheden en de aanbevelingen die deze Commissie heeft gedaan is hieraan
door het ministerie extra aandacht besteed. Er is een stuurgroep ingesteld
die tot doel heeft te komen tot een nieuwe en verbeterde versie van het jaarlijkse
protocol en de richtlijnen. Het herziene controleprotocol voor 2005 wordt
binnenkort gepubliceerd.20Wilt u een combinatie van domeinaccreditatie en instellingsaccreditatie
en is het mogelijk de instellingsaccreditatie te relateren aan de onderwijsopslag
in het bekostigingssysteem?In de wetgevingsnotitie is aangegeven dat afgezien wordt van instellingsaccreditatie.
Gekozen is voor accreditatie van domeinen in plaats van opleidingen. Instellingsaccreditatie
leidt tot ongewenst verlies aan sturingsmogelijkheden voor de overheid met
betrekking tot accreditatie en macrodoelmatigheid.Dit laat onverlet dat het handelen (prestaties) van een instelling ook
kan worden beoordeeld; bijvoorbeeld als het gaat om het instandhouden van
maatschappelijke relevante opleidingen die weinig studenten trekken, of de
omgang met specifieke groepen studenten zoals personen met een functiebeperking.
De beoordeling daarvan kan worden betrokken bij de dynamisering van de onderwijsopslag.
Zie hiervoor ook de beantwoording van de vragen over de brief van 10 februari
2005 «Verheldering en uitwerking beleidsbrief financiering in het hoger
onderwijs» (Kamerstuk 29 853, nr. 11). Bij vraag 22 is sprake van
een limitatieve lijst van situaties waarvoor naar het oordeel van het kabinet
een onderwijsopslag nodig zou zijn. De in dat antwoord gegeven situaties zullen
betrokken worden in het beoogde onderzoek naar nut en noodzaak van een dynamische
onderwijsopslag.21Welke zaken worden straks in algemene wetgeving geregeld
en welke specifieke regels komen in de nieuwe Wet op het hoger onderwijs?Er bestaat op dit moment reeds algemene wetgeving over de bestuurlijke
inrichting van stichtingen en verenigingen en algemene regels voor het personeel.
Het streven is deze algemene regels zoveel mogelijk van toepassing te laten
zijn, zonder hier in de nieuwe wet specifieke regels aan toe te
voegen voor hoger onderwijsinstellingen. In sommige gevallen is een uitzondering
nodig, bijvoorbeeld vanwege de openbare instellingen.Naast algemene wetgeving is op dit moment ook algemeen beleid in ontwikkeling,
dat relevant is voor de hoger onderwijssector. Het gaat om de adviezen van
de WRR over «Bewijzen van goede dienstverlening» en het binnenkort
te verwachten advies van de SER over «Ondernemerschap voor de publieke
zaak». In het wetsvoorstel willen we aansluiten bij dit algemene beleid.
Verder zijn rijksbrede regels in ontwikkeling over bijvoorbeeld openbaarmaking
van het salaris bij maatschappelijke ondernemingen.22Waarom worden aangewezen en niet-bekostigde instellingen
in deze notitie op dezelfde manier behandeld als wel-bekostigde instellingen/opleidingen?In de notitie wordt in een aantal gevallen een onderscheid gemaakt tussen
bekostigde en niet-bekostigde instellingen. In een aantal gevallen ook niet.
De eisen ten aanzien van kwaliteit en graadverlening zijn voor bekostigde
instellingen niet anders dan voor niet-bekostigde instellingen. Het civiel
effect van de graden is immers hetzelfde. Ook zal de transparantie van het
onderwijs(aanbod) van niet-bekostigde instellingen gelden voor het niet-bekostigde
onderwijs.Voor bekostigde instellingen geldt echter een aantal aanvullende voorwaarden.
Deze hebben onder meer betrekking op de positie van de student, zoals het
toelatingsrecht en het wettelijk collegegeld. Voor niet-bekostigde instellingen
geldt bovendien als aanvullende voorwaarde de aanwijzing van de instelling.23Waarom is accreditatie zelf voor niet-bekostigde instellingen
onvoldoende en is het nodig een aanwijzingsprocedure in te stellen (pag. 13)?De accreditatie heeft betrekking op een opleiding, of in de toekomst op
een groep van opleidingen (domein). Om de kwaliteit van het onderwijs ook
op langere termijn te garanderen, is het noodzakelijk ook duidelijke eisen
te stellen aan de instelling: zo moet de continuïteit van de instelling
verzekerd zijn, en moet zeker zijn gesteld dat de instelling voldoet aan de
wettelijke voorschriften m.b.t. de kwaliteitszorg, het onderwijs en de examens.
Dit is van belang voor de transparantie van het onderwijsaanbod en in het
bijzonder met het oog op de belangen van de betrokken studenten. De aanwijzingsprocedure
bestaat al onder de huidige wet.24Zorgt het accent op de autonomie van de instelling
er voor dat in de toekomst niet meer sprake kan zijn van onrechtmatige besteding
van publieke gelden? Hoe wordt dan nog een rechtmatige en doelmatige besteding
van gelden bevorderd?Van de kant van de overheid is de afgelopen periode – in het vervolg
op alles wat er rond het Schutte-dossier en Rekenschap is gebeurd –
vooral aandacht besteed aan het verticale toezicht, d.w.z. het toezicht op
de naleving van relevante wet- en regelgeving en dan nog vooral waar het gaat
om de financiële relatie tussen overheid en de instellingen in het onderwijsveld.
Het toezicht op en de verantwoording over de rechtmatigheid van de besteding
van publieke middelen, die door de overheid namens de samenleving aan instellingen
ter beschikking wordt gesteld, wordt aangescherpt, waarbij de Rekenkamer,
de Audit Dienst van het departement, de Cfi en de Inspectie ieder
hun eigen rol hebben te spelen. Er is een periodiek bekostigingsoverleg ingevoerd
en een beleidsregel«Helderheid» uitgebracht. Geïntegreerd
toezicht is daarbij het sleutelbegrip.Doelmatigheid wordt op instellingsniveau bevorderd door het ter beschikking
stellen van informatie over de prestaties van instellingen en de daarmee samenhangende
kosten. Deze prestatieindicatoren zullen voldoende scherp moeten zijn om de
vergelijking met andere instellingen mogelijk te maken. De veronderstelling
is dat in de interactie met het interne toezicht én de maatschappelijke
omgeving relatief achterblijvende prestaties aanleiding zullen zijn het prestatieniveau
op te voeren.25Hoe ziet u de rol van medezeggenschap in relatie tot
verticale en horizontale verantwoording?In grote lijnen kan worden gezegd dat verticale verantwoording in beginsel
beperkt is tot de prestaties van de instellingen, de rechtmatige besteding
en verkrijging van financiële middelen van de overheid en de governance
van de instelling. Het verticale toezicht zal zich wat medezeggenschap betreft
beperken tot metatoezicht. Dat wil zeggen dat op sectorniveau wordt bekeken
of de instellingen hun «governance», inclusief horizontale verantwoording
op orde hebben.De horizontale verantwoording, die versterkt zal worden door de wettelijke
verplichting tot het inrichten van een raad van toezicht, zal zich ook uitstrekken
tot de medezeggenschap. Het interne toezichthoudend orgaan heeft mede tot
taak toe te zien op horizontale verantwoording, dat wil zeggen op de wijze
waarop het instellingsbestuur belanghebbenden (waaronder studenten en personeel)
in staat stelt invloed uit te oefenen op het beleid van de instelling, de
wijze waarop zij worden geïnformeerd en de wijze waarop aan hen verantwoording
wordt afgelegd over bereikte doelen en geleverde prestaties.26Wordt het promotierecht, in het geval van een fusie
tussen hogeschool en universiteit, toegekend aan de gefuseerde instelling
of wordt het uitsluitend toegekend aan het universitaire deel van de gefuseerde
instelling?Als een hogeschool en universiteit fuseren ontstaat er één
instelling waar zowel hbo- als wo-onderwijs wordt verzorgd. Het promotierecht
is gekoppeld aan wo-domeinen; vanwege de wo-domeinen beschikt deze instelling
over promotierecht.27Kan geconcretiseerd worden waaraan moet worden gedacht
bij een classificatie (in Europees verband) van instellingen met meer categorieën?De classificatie heeft tot doel internationaal de transparantie te vergroten
door instellingen voor hoger onderwijs onder te brengen in verschillende categorieën.
Een dergelijk kwalificatiesysteem is niet bedoeld om instellingen te vergelijken
op kwaliteit of om een ranking op te stellen. De classificatie dient om de
verschillen en overeenkomsten tussen de Europese instellingen voor hoger onderwijs
helder in kaart te brengen. Daarbij wordt bijvoorbeeld gedacht aan dimensies
als het type degree dat door de instellingen wordt verleend, en het niveau
van specialisatie (van breed naar smal programma-aanbod). Een vergelijkbaar
systeem is het US CarnegieClassificationsysteem.28Welke belemmeringen voor fusies zal de nieuwe wet wegnemen? De huidige wet biedt voor hogescholen de mogelijkheid tot «kleur
verschieten» en fusie. Openbare hogescholen kunnen bijzonder worden
en bijzondere instellingen kunnen fuseren. Het kan daarbij zowel gaan om een
fusie van rechtspersonen (die verschillende instellingen in stand houdt) als
om een instellingenfusie. Voor openbare universiteiten daarentegen bestaan
deze mogelijkheden niet. Evenmin bestaat de mogelijkheid tot instellingenfusie
tussen één of meer hogescholen en universiteiten. Deze mogelijkheden
zullen in de nieuwe wet wel geboden worden door de beslissing tot het aangaan
van fusies in beginsel over te laten aan instellingen, onder de voorwaarde
dat de ontwikkelingsmogelijkheden van de student ermee gediend zijn. Zie voor
de beperkingen het antwoord op vraag 9.29Kunnen de huidige schaalgrootte en marktconcentratie
(uitgedrukt in concentratiegraad en Herfindahl-index) op de hoger-onderwijsmarkt
gekwantificeerd worden? Welke schaalgrootte en marktconcentratie is het kabinet
bereid te accepteren?Ja, dit is in principe mogelijk op basis van het aantal inschrijvingen
per instelling. Op het ogenblik zijn dergelijke berekeningen niet beschikbaar.
De vraag is echter wat dergelijke gegevens voor een waarde hebben gegeven
de kenmerken van het publieke hoger onderwijs bestel. Het gaat met name om
de volgende kenmerken:– Er is geen volledig vrije prijsstelling omdat de hoogte van het
collegegeld in een aantal gevallen wettelijk is vastgesteld.– De instellingen hebben geen winstoogmerk.– Omwille van de macrodoelmatigheid van de besteding van publieke
middelen is het opleidingenaanbod niet geheel vrij gegeven. Wanneer een instelling
een nieuwe opleiding voor bekostiging in aanmerking wil laten komen, of een
nieuwe vestigingsplaats voor een bestaande opleiding wil, wordt getoetst op
basis van de beleidsregel macrodoelmatigheid.– Het publieke hoger onderwijsbestel is niet vrij toegankelijk voor
nieuwe aanbieders. Het is wettelijk vastgesteld welke instellingen door de
overheid worden bekostigd. De experimenten in het kader van het open bestel
kunnen nieuwe inzichten opleveren of meer mededinging meerwaarde oplevert
voor het bestel.– Daarnaast kent het publiek hoger onderwijs in haar bestuurlijke
vormgeving een aantal mechanismen van checks and balances die er mede op gericht zijn op andere wijze dan door middel van
concurrentie de responsiviteit van instellingen te waarborgen. Het gaat hierbij
bijvoorbeeld om medezeggenschap van studenten en mechanismen van horizontale
verantwoording die in het kader van de nieuwe wet op het hoger onderwijs verder
worden versterkt.Tegen deze achtergrond zijn normen met betrekking tot mededinging en concentratie
afkomstig uit de private sector niet één op één
toepasbaar op het publiek hoger onderwijs bestel.Welke schaalgrootte en marktconcentratie het kabinet bereid is te accepteren
is een complex vraagstuk. Hiervoor moet in het kader van mogelijke toekomstige
ontwikkelingen een specifiek normenkader worden ontwikkeld. In dit normenkader
gaat het zeker niet alleen om aspecten van mededinging. Van belang is bijvoorbeeld
in hoeverre de bestuurlijke inrichting van een instelling en mechanismen van
horizontale verantwoording de responsiviteit van een instelling voldoende
waarborgen. Daarnaast spelen belangen en factoren een rol zoals macro-doelmatigheid,
focus en massa (zie beantwoording vraag 10), maar ook regionale spreiding,
de mobiliteit van studenten, etc. 30Wat wordt bedoeld met «de meest aantrekkelijke
en effectieve leeromgeving van de student»?De wetgevingsnotitie stelt dat de WHW nog uitgaat van scherp van elkaar
onderscheiden (en daarmee scheiden) van instellingen. De nieuwe wet zoekt
zijn startpunt in een andere organisatiedimensie: de meest aantrekkelijke
en effectieve leeromgeving van de student. Hiermee wordt bedoeld dat het hoger
onderwijs zo georganiseerd moet worden dat de student als vrager van hoger
onderwijs zo goed mogelijk bediend wordt. Dat betekent een leeromgeving die
zowel aansluit op (inhoudelijke) kennis- en vaardigheidsbehoeften als op de
leerstijlen van de student.31Wordt het met de nieuwe wet mogelijk joint degrees
aan te bieden bij gezamenlijke opleidingen tussen hogescholen en universiteiten?Ja, dit wordt mogelijk voor zover het gaat om een gezamenlijke hbo-opleiding
respectievelijk een gezamenlijke wo-opleiding. In de wetgevingsnotitie heb
ik aangegeven dat de programmatische binariteit in stand blijft. Op dit moment
is het al mogelijk dat een universiteit een hbo-opleiding verzorgt en een
hogeschool een wo-opleiding, vanzelfsprekend onder de voorwaarde van een toets-nieuwe-opleiding.32Wat wordt precies bedoeld met joint degrees en is de
betekenis die hieraan wordt gegeven wel hetzelfde zoals die in Europa wordt
bedoeld? Gaat het om de erkenning van elkaars diploma's of om trajecten van
diplomering?Met joint degrees wordt in de wetgevingsnotitie gedoeld op de graad die
verleend wordt door een of meer Nederlandse instellingen samen met één
of meer buitenlandse instellingen.Joint degrees is de term die gebruikt wordt in het Berlijn communiqué
van 2003, waarin de afspraken van de Europese ministers verantwoordelijk voor
hoger onderwijs zijn neergelegd, in het kader van het herstructureringsproces
van het hoger onderwijs als vervolg op hun «Bologna» verklaring
van 1999. De term wordt gebruikt voor het sluitstuk van programma's die «geïntegreerd»
tot stand zijn gekomen. Dat wil zeggen dat programma-onderdelen vanuit diverse
culturele tradities, dikwijls ook met gebruikmaking van verschillende talen
zijn opgebouwd, maar wel een geheel studieprogramma vormen.Het gaat niet zozeer om de erkenning van elkaars diploma's maar om het
gezamenlijk, met instellingen en meerdere landen, verantwoordelijk zijn voor
de gehele graadverlening. De instellingen nemen gezamenlijk de verantwoordelijkheid
op zich voor een kwalitatief goede opleiding. Op deze manier wordt de Europese
dimensie in het hoger onderwijs versterkt.33Kunt u inzicht geven in de essentiële verschillen
tussen de ambtenarenstatus en werknemersstatus?Bij het onderwijs zijn zowel werknemers die vallen onder het ambtenarenrecht
(openbaar onderwijs) als werknemers die vallen onder het privaatrecht (bijzonder
onderwijs) werkzaam. Werknemers met de ambtenarenstatus hebben juridisch gezien
een eenzijdige aanstelling in plaats van een tweezijdige arbeidsovereenkomst.
Daarnaast geldt voor ambtenaren in plaats van het privaatrechtelijke ontslagrecht
het ambtenarenontslagrecht waarin de ontslagbescherming gedetailleerder geregeld
is door onder meer een in beginsel uitputtende opsomming van
de ontslaggronden. Een andere belangrijk verschil in het ontslagrecht is dat
voor het ontslag van een ambtenaar geen voorafgaande toestemming nodig is
van de Centrale organisatie Werk en Inkomen (CWI). Wat betreft de rechtsbescherming
worden conflicten tussen overheidswerkgevers en individuele ambtenaren voorgelegd
aan de bestuursrechter; voor werknemers in de marktsector worden conflicten
voorgelegd aan de burgerlijke rechter.De normalisatieoperatie van de arbeidsvoorwaarden bij de overheid heeft
er de afgelopen jaren toe geleid dat de feitelijke verschillen tussen de ambtenarenstatus
en werknemersstatus beperkter geworden zijn. Zo bestaan er bij de universiteiten
een cao voor bijzondere en een cao voor openbare instellingen, maar deze verschillen
inhoudelijk nauwelijks.Op dit moment wordt een interdepartementaal beleidsonderzoek (IBO) uitgevoerd
naar de normalisatie rechtspositie overheidspersoneel. Bij brief van 7 juli
2004 (Tweede Kamer, vergaderjaar 2003–2004, 29 690, nr. 1) heeft
de minister van Financiën u op de hoogte gesteld van de inhoud van dit
onderzoek. Doelstelling van het onderzoek is het in kaart brengen van vooren
nadelen van verdere normalisatie van de rechtspositie van het overheidspersoneel.
Naar verwachting komen de resultaten deze zomer beschikbaar.34Kan de ambtenarenstatus voor hoger-onderwijspersoneel
niet helemaal afgeschaft worden?Voor openbare instellingen zal voor het personeel de ambtenarenstatus
blijven gelden. Kleurverschieten is al een optie voor de hbo-instellingen
en straks ook voor universiteiten, waardoor een openbare onderwijsinstelling
haar ambtelijke status verliest. Het hbo is overigens bijna volledig privaatrechtelijk
georganiseerd.35Is er in de Angelsaksische landen sprake van «degree
awarding power» op opleidingsniveau of op domeinniveau?In Angelsaksische landen is sprake van «degree awarding power»
op instellingsniveau.36Kunnen er praktijkvoorbeelden worden gegeven, evenals
praktijkvoorbeelden uit het buitenland, van het aggregatieniveau van domeinen,
in verhouding tot faculteiten en opleidingen.Een praktijkvoorbeeld van het aggregatieniveau van domeinen is de ontwikkeling
van de domeincompetentiebank door de HBO-raad. Concreet voorbeeld daarin is
het domein «social work». Zoals aangegeven in de wetgevingsnotitie
zal een domein aanmerkelijk breder zijn dan de bestaande opleidingen maar
minder breed dan de faculteiten zoals we die bij universiteiten kennen.Bij voorbeelden uit het buitenland voor de indeling in domeinen kan bijvoorbeeld
gedacht worden aan de onderwijsindeling ISCED (International Standard Classification
of Education) van de UNESCO.Daarbij wordt opgemerkt dat de in de wetgevingsnotitie geschetste domeinbenadering
geen dwingende organisatorische voorschriften voor de inrichting van instellingen
met zich meebrengt. 37Brengt vervanging van accreditatie op opleidingsniveau
door accreditatie op domeinniveau niet het risico met zich mee dat het opleidingsniveau
binnen een domein flink kan verschillen? Hoe kunnen (aankomende) studenten
en werkgevers het niveau van een opleiding inschatten als de accreditatie
niet meer op dit niveau aangrijpt?Nee, het risico van flinke kwaliteitsverschillen binnen een domein wordt
afgedekt door diverse waarborgen. Eerste waarborg is dat de instelling een
systematiek van interne kwaliteitszorg hanteert (binnen het domein) waarvan
de werking bij de accreditatie van het domein wordt nagegaan. Tweede waarborg
is dat bij de accreditatie gericht onderzoek kan plaatsvinden naar delen van
het domein. Een derde waarborg vormt het gegeven dat het systeem van domein-accreditatie
pas in werking treedt nadat de eerste accreditatieronde waarin alle opleidingen
(incl. het door de instellingen daarbij gehanteerde interne kwaliteitszorgsysteem)
als zodanig worden geaccrediteerd, is voltooid.Het feit dat het domein geaccrediteerd is, vormt voor aanstaande studenten
en werkgevers een goede waarborg van het niveau van de opleidingsmogelijkheden
binnen dat domein.38Hoe kan het dat de macro-doelmatigheid straks op domeinniveau
wordt bepaald, maar voor nieuwe mastertrajecten weer een andere procedure
wordt gekozen?Een separate beoordeling van nieuwe mastertrajecten is nodig om –
binnen een domein waarvoor een instelling degree awarding power beschikt –
een onderscheid te kunnen maken tussen mastertrajecten die door de overheid
worden bekostigd (initiële mastertrajecten) en mastertrajecten die niet
door de overheid worden bekostigd (postinitiële mastertrajecten, zoals
MBA-programma's).39Betekent de zinsnede «dat de minister in voorkomende
gevallen afspraken kan maken over de breedte van het onderwijsaanbod in domeinen»
voor de instellingen toch weer een regeling op opleidingsniveau?Neen. Het gaat hierbij niet om een algemene regeling op opleidingsniveau.
Wel kan de minister in de dialoog met individuele instellingen afspraken maken
over de breedte van het onderwijsaanbod, bijvoorbeeld als de minister van
oordeel is dat het onderwijsaanbod in een bepaald domein op landelijk niveau
niet doelmatig is.40Welke garantie kan voor de student worden afgegeven
dat hij de opleiding naar behoren kan afronden, in het geval een instelling
een hersteltermijn geboden is?In de huidige regelgeving is reeds opgenomen dat indien de hersteltermijn
onverhoopt niet leidt tot een hernieuwde accreditatie van de opleiding de
instelling er zorg voor draagt dat studenten de gelegenheid wordt geboden
de opleiding te voltooien aan een andere instelling. De instelling stelt een
redelijke termijn vast gedurende welke de opleiding wordt voortgezet ten behoeve
van studenten voor wie het niet mogelijk is de opleiding aan een andere instelling
te voltooien, indien zij die opleiding zonder onderbreking blijven volgen.
Ook in de nieuwe wet zal een dergelijke garantie voor studenten worden opgenomen. 41Hoe wordt het zesde uitgangspunt/voorstel voor de nieuwe
wet, te weten invloed van de beroepspraktijk op de onderwijsprogrammering,
geconcretiseerd?Op dit moment wordt in nauw overleg met de vertegenwoordigers uit het
veld gewerkt aan verdere concretisering van de uitgangspunten zoals geschetst
in de wetgevingsnotitie. Het streven is voor de zomer een concreet voorstel
te hebben, dat met de verschillende belanghebbenden is afgestemd.42Hoe wordt voorkomen dat erkenning van elders verworven
competenties ertoe gaat leiden dat leerlingen maar geen examen in het voortgezet
onderwijs doen?Op pagina 26 wordt gesproken over experimenten waarbij instellingen de
mogelijkheid krijgen om op basis van een EVC-assessment studenten toe te laten
die niet aan de wettelijke vereisten voldoen. Deze experimenten vinden plaats
in het kader van de experimenten «Ruim baan voor talent» op het
onderdeel «flexibele toelating». De voorstellen voor deze experimenten
zijn beoordeeld door de Commissie «Ruim baan voor talent».Verwacht wordt dat deze experimenten geen effect zullen hebben op de deelname
van leerlingen aan VO-examens. Om immers in het kader van de genoemde experimenten
te kunnen instromen zal een student ondanks het ontbreken van een afgeronde
wettelijk vereiste vooropleiding over een met die vooropleiding vergelijkbaar
niveau moeten beschikken. Te verwachten is dat dit maar in weinig gevallen
aan de orde is. In dergelijke gevallen zal het vooral gaan om mensen die een
mbo-3 opleiding hebben afgerond en daarna één of twee jaar hebben
gewerkt. Zij zijn nog geen 21 jaar en kunnen dus geen gebruik maken van een
colloquium doctum, maar hebben in sommige gevallen mogelijk een niveau dat
overeenkomt met dat van personen die een mbo-4 opleiding hebben afgerond.
Vooral in gevallen dat er geen pendant van de opleiding is op mbo-4 niveau,
is het goed als er langs de weg van flexibele toelating extra doorstroommogelijkheden
naar het hbo worden geboden.43Kan de werking van het diplomasupplement uitgelegd
worden?Het diplomasupplement is een document bij het diploma dat een toelichting
geeft over de met succes voltooide opleiding. Het document bestaat uit een
beschrijving van het onderwijsstelsel in het land waar het diploma is afgegeven.
Ook bevat het informatie over de inhoud van de opleiding. Met de invoering
van de Aanpassingswet invoering bachelor – masterstructuur is dit supplement
in Nederland verplicht geworden. In het kader van het Bologna proces is een
overkoepelend raamwerk voorgesteld voor graden die afgegeven worden in de
Europese hoger onderwijs ruimte. Een element daarvan is dat het diplomasupplement
aangeeft waar de opleiding in het raamwerk past. Besluitvorming hierover vindt
plaats tijdens de ministersbijeenkomst in mei.Doel van het raamwerk en het diplomasupplement is om iedere (afgestudeerde)
student een inzichtelijk document te verschaffen dat helderheid biedt over
het niveau van de graad en waartoe die toegang geeft aan onderwijsinstellingen
en potentiële werkgevers.44In hoeverre leidt de afwijkende cursusduur van Nederlandse
masteropleidingen tot erkenningsproblemen in internationaal verband en welke
redenen worden hiervoor aangevoerd? Gesignaleerd is dat de afwijkende cursusduur van Nederlandse masteropleidingen
kan leiden tot erkenningsproblemen in internationaal verband. Internationaal
is er een trend om masteropleidingen langer te laten duren dan een jaar. Zo
blijkt ook uit de voorbereiding van de ministersconferentie in het kader van
het Bologna-proces dat in veel landen de cursusduur langer is dan in Nederland.
Dit kan voor universiteiten leiden tot problemen bij samenwerking; de relatief
korte duur van de Nederlandse master is een obstakel voor internationale samenwerkingsverbanden
omdat buitenlandse partners van universiteiten dit veelal niet acceptabel
vinden.45Wat wil dit voorstel nu precies regelen rond mastertrajecten
die langer duren dan een jaar?De wetgevingsnotitie bevat nog geen concreet voorstel. In de komende periode
zullen varianten verkend worden voor differentiatie in de masterfase. In het
wetsvoorstel zal hierop nader worden ingegaan.46Komt er ruimte in de nieuwe wet om de duur van de master
te verlengen, zonder dat daarvoor op dat moment opnieuw een wetswijziging
moet worden doorgevoerd?In de komende periode zullen mogelijke varianten voor verlenging van de
masterfase worden uitgewerkt. Vervolgens zal bezien worden welke regelgeving
daarvoor nodig is.47Wat mogen studenten in de Verenigde Staten op grond
van de Student Right-to-Know Act allemaal weten? Kunt u een samenvatting van
deze wet geven?In de Verenigde Staten zijn er regelingen over bijvoorbeeld licentie-
en accreditatie-status van de instelling, de veiligheid van de campus en studiefinanciering.
In aanvulling daarop is er de Student Right-to-Know Act. Daarin is bepaald
dat instellingen voor hoger onderwijs aan (aanstaande) studenten, student-sporters
en hun ouders en schooldecanen (high school coaches
en high school counselors) informatie dienen te
verstrekken over inschrijvingen en slaagpercentages, uitgesplitst naar ras,
geslacht en sport.48Wordt de constructie, waarbij een beroepscollege bij
bijzondere instellingen zelf partij is bij de rechter in geval van geschil,
met de nieuwe wet onmogelijk gemaakt?Over de inrichting van de rechtsbescherming voor studenten is onlangs
advies gevraagd bij de Raad voor de Rechtspraak. Dit punt is daarin ook aan
de orde gesteld.49Wat is een «nieuwe universiteit» zonder
onderzoek maar met wetenschappelijk onderwijs (pag. 36)?Een hogeschool die wo-opleidingen gaat verzorgen moet voldoen aan alle
eisen die voor een wo-accreditatie gelden. Dat betreft onder meer de verwevenheid
van het onderwijs met wetenschappelijk onderzoek op het terrein van de opleiding.
Bij de toekomstige erkenning als universiteit zal in ieder geval
de eis gelden dat onderzoek van voldoende niveau en omvang wordt verricht.50Wanneer wordt het advies van de nog in te stellen commissie
over de onderzoeksprestaties bij universiteiten opgeleverd?Op dit moment is het streven de commissie binnen een maand in te stellen.
Daarbij is de gedachte de commissie te vragen om in het eerste kwartaal van
2006 met haar advies te komen.51Wat is het tijdpad voor de invoering van de prestatiebekostiging?Zoals de wetgevingsnotitie aangeeft zal het kabinet, op basis van het
advies van een daartoe binnen een maand in te stellen commissie (zie vraag
50), nog deze kabinetsperiode een standpunt innemen over verdere stappen in
de richting van een vorm dan wel vormen van prestatiebekostiging en de randvoorwaarden
die daarvoor vervuld moeten worden. Afhankelijk van dit standpunt kan meer
helderheid gegeven worden over een mogelijk tijdpad.52Komen ook de voorschriften met betrekking tot salariëring
van het personeel te vervallen met de aangekondigde maatregel? Wordt in dit
verband in een grotere verantwoordelijkheid voor de instellingen voorzien?Ja, het aantal voorschriften met betrekking tot het arbeidsvoorwaardenbeleid
zal verminderd worden. Met betrekking tot de de salariëring van het personeel
van het hoger onderwijs zullen voorschriften in de nieuwe wet op het hoger
onderwijs niet meer terugkomen, maar zal het algemene kabinetsbeleid gelden.
Het kabinetsbeleid inzake salariëring van topbestuurders in de publieke
sector en van maatschappelijke ondernemingen is in ontwikkeling; nadere voorstellen
hieromtrent zullen nog volgen. Dit geldt ook voor het voorgenomen kabinetsbeleid
ten aanzien van de openbaarmaking van inkomens genoten in de (semi)publieke
sector, voorzover deze uitgaan boven het inkomensniveau van een minister.
Wat betreft de salarissen van de individuele CvB-leden geldt dat die openbaar
zullen worden gemaakt in het jaarverslag van de instelling.53Welke verschillende voorwaarden stelt de nieuwe wet
aan het hoger beroepsonderwijs en aan het wetenschappelijk onderwijs.De wetgevingsnotitie geeft aan dat op programmatisch niveau het onderscheid
tussen wetenschappelijk onderwijs en hoger beroepsonderwijs zal worden gehandhaafd.
Dat wil zeggen dat opleidingstrajecten ofwel het karakter hebben van wetenschappelijk
onderwijs, danwel van hoger beroepsonderwijs. In de accreditatieprocedure
zal daarop worden toegezien, zoals thans ook al het geval is.XNoot1Samenstelling: Leden: Van de Camp (CDA), Cornielje (VVD), Voorzitter,
Lambrechts (D66), Hamer (PvdA), Van Bommel (SP), Vendrik (GL), Mosterd (CDA),
Blok (VVD), Balemans (VVD), Slob (CU), Vergeer (SP), Tichelaar (PvdA), Joldersma
(CDA), De Vries (CDA), Van Vroonhoven-Kok (CDA), Aasted Madsen-van Stiphout
(CDA), Eski (CDA), Smeets (PvdA), Eijsink (PvdA), Leerdam, MFA (PvdA), Ondervoorzitter,
Van Miltenburg (VVD), Kraneveldt (LPF), Hermans (LPF), Van Dam (PvdA), Visser
(VVD), Azough (GL) en Roefs (PvdA).Plv. leden: Ferrier (CDA), Rijpstra (VVD), Bakker (D66), Bussemaker (PvdA),
Vacature (SP), Tonkens (GL), Jonker (CDA), Hirsi Ali (VVD), Örgü
(VVD), van der Vlies (SGP), Kant (SP), Dijksma (PvdA), Hessels (CDA), Sterk
(CDA), Atsma (CDA), van Bochove (CDA), Van Hijum (CDA), Verbeet (PvdA), Arib
(PvdA), Stuurman (PvdA), De Krom (VVD), Varela (LPF), Nawijn (LPF), Adelmund
(PvdA), Aptroot (VVD), Halsema (GL) en Kalsbeek (PvdA). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-29853-13.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl