Wijziging van de Telecommunicatiewet in verband met de Nota frequentiebeleid 2005; Brief regering; Aanbiedingsbrief bij de vierde nota van wijziging inzake wijziging van de Telecommunicatiewet in verband met de Nota Frequentiebeleid 2005
Staten-Generaal — Kamerstuk Brief regering
Datum: 2014-06-30 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


Tweede Kamer der Staten-Generaal
 2
 Vergaderjaar 2009-2010
 
 
 
 KST141104
 2009-2010
 
 31 412
 Wijziging van de Telecommunicatiewet in verband met de Nota frequentiebeleid
2005
 
 
 
 
 Nr. 
 18
 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN ECONOMISCHE ZAKEN
 Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
 
 Den Haag, 22 februari 2010
 
 Hierbij bied ik u de vierde nota van wijziging inzake het bovenvermelde
voorstel aan.
 
 Bij de motie van de leden Gerkens, Van Dam en Peters, is de regering verzocht
om met een nota van wijziging te komen op de Telecommunicatiewet (Tw), waarin
in ieder geval de volgende punten aan de orde komen:
 – de rol van de telecomprovider;
 – betalingsopschorting;
 – aanprijzing van een dienst
 – bevestiging van een abonnement;
 – bescherming van minderjarigen;
 – gebruikersinformatie over de kosten van de dienst.
 
 Hieronder zal ik puntsgewijs ingaan op deze onderwerpen.
 De rol van de telecomprovider
 Het grootste deel van de problematiek rondom contentdiensten en dan vooral
premium sms-diensten, schuilt in het feit dat deze diensten worden afgerekend
via de telefoonrekening. De telecomprovider int en verrekent voor de contentleverancier
de bedragen die bij de consument in rekening worden gebracht voor de contentdienst.
Het voorgestelde artikel 7.9 Tw geeft een grondslag om bij ministeriële
regeling te regelen aan welke voorschriften moet zijn voldaan, wil de telecomprovider
incassodiensten mogen verrichten voor andere diensten dan de door hem geleverde
openbare elektronische communicatiedienst. Deze andere diensten zullen dan
vooral contentdiensten betreffen. Bij ministeriële regeling zullen deze
voorwaarden verder worden uitgewerkt. Deze voorwaarden zijn erop gericht de
consument de bescherming te bieden, waar in de motie Gerkens om wordt gevraagd.
 Betalingsopschorting
 Bij het aanpakken van de problematiek rondom de levering van contentdiensten
zal een grote rol zijn weggelegd voor het stellen van voorwaarden
aan betalingopschorting. Parallel aan het voorgestelde artikel 7.9 is een
voorstel tot wijziging van het Besluit universele dienstverlening en eindgebruikers
(Bude) in gang gezet. Deze wijziging zal op korte termijn – na goedkeuring
in de ministerraad – voor advies aan de Raad van State worden voorgelegd.
Deze wijziging van het Bude ziet ook op de rol van de telecomprovider. Met
deze wijziging wordt het mogelijk gemaakt om op korte termijn in een ministeriële
regeling voorwaarden te stellen aan het door de telecomprovider mogen opschorten
of beëindigen van de levering van zijn elektronische communicatiedienst.
Zo wordt voorkomen dat bij geschillen over de betaling van (een deel van)
de telefoonrekening, de telecomprovider zijn dienstverlening voor de elektronische
communicatiedienst zonder meer kan beëindigen of opschorten. Met andere
woorden: een geschil over de betaling van een contentdienst via de telefoonrekening
kan niet meer automatisch leiden tot het opschorten of beëindigen van
de levering van de elektronische communicatiedienst. De verdere uitwerking
bij ministeriële regeling van deze wijziging van het Bude zal snel ter
hand genomen worden.
 Daarnaast zullen, op grond van het voorgestelde artikel 7.9 Tw, bij ministeriële
regeling ook andere voorschriften worden opgenomen met als doel de positie
van de consument ten aanzien van contentdiensten te versterken. Het is van
belang dat de «bonafide» contentdienstverlening gewoon doorgang
kan vinden en dat bona fide dienstverleners niet met aanzienlijke kostenstijgingen
worden geconfronteerd. In dat kader zal bij de keuze voor de te nemen maatregelen
eveneens aandacht worden besteed aan de kosten die de telecomproviders naar aanleiding van de nieuwe voorwaarden zullen
moeten maken.
 Aanprijzing van een dienst
 In de algemene perceptie van de problemen rondom contentdiensten zoals
sms-diensten bestaat het grootste deel van de problematiek uit de wijze waarop
deze diensten worden aangeprezen. Vooral de reclame omtrent de zgn. «fun-diensten»
wordt over het algemeen als misleidend gezien. In de motie wordt daarom gevraagd
om regels de Telecommunicatiewet ten aanzien van de aanprijzing van een dienst.
 Bij reclame wordt een zogenaamde uitnodiging tot aankoop gedaan: een commerciële
boodschap die beoogt om een potentiële afnemer ertoe aan te zetten de
aangeprezen dienst aan te schaffen. Dergelijke reclame mag natuurlijk niet
misleidend zijn. Bij het aangaan van een overeenkomst moet de wederpartij
van de aanbieder immers duidelijk voor ogen hebben waar hij zich aan bindt.
 De wetgeving met betrekking tot misleidende reclame in de relatie tussen
consument en handelaar is te vinden in afdeling 6.3.3A van het Burgerlijk
Wetboek (hierna: Wet oneerlijke handelspraktijken). In deze bepalingen is
de Richtlijn oneerlijke handelspraktijken (2005/29/EG) geïmplementeerd.
 
 Deze richtlijn gaat uit van maximumharmonisatie. Dit betekent dat lidstaten
op het gebied van oneerlijke handelspraktijken geen andere, aanvullende, wettelijke maatregelen mogen vaststellen, zelfs niet als
deze maatregelen gunstiger zijn voor de consument.
De Richtlijn oneerlijke handelspraktijken staat er echter niet aan in de weg
dat er op grond van zelfregulering aanvullende
strengere, eisen worden gesteld aan reclames, opdat deze niet misleidend zijn.
Wanneer bijvoorbeeld in een gedragscode gedetailleerde
voorschriften zouden worden opgenomen voor de vormgeving van niet-misleidende
reclames voor contentdiensten, dan is dat niet in strijd met het uitgangspunt
van maximumharmonisatie. Sterker nog: het niet nakomen van een verplichting
die voortvloeit uit een gedragscode kan volgens artikel 6:193c, tweede lid,
BW een misleidende en dus oneerlijke handelspraktijk zijn, wanneer de gemiddelde
consument hierdoor een besluit over een overeenkomst neemt of kan nemen die
hij anders niet genomen had.
 Een voorbeeld. Op grond van de afdeling oneerlijke handelspraktijken in
het BW geldt dat reclame niet misleidend mag zijn. Om te voorkomen dat reclame
misleidend is, geldt dat voldaan moet zijn aan een aantal informatievoorschriften.
Over het algemeen wordt de vereiste informatie wel gegeven. Een grote groep
consumenten is echter van mening dat die informatie verstrekt wordt op een
wijze die niet duidelijk genoeg is. De informatie is bijvoorbeeld slecht of
te kort leesbaar. Stel dat er op basis van een niet wettelijke gedragscode concrete en kenbare regels gesteld worden die inhouden
dat bij reclame voor contentdiensten een bepaald format gebruikt moet worden.
Essentiële informatie moet bijvoorbeeld zodanig weergegeven worden dat
de helft van het beeldscherm wordt gevuld. Als de contentleverancier aangeeft
aan deze gedragscode gebonden te zijn, maar hij geeft zijn beeldreclame anders
vorm, dan zal er sprake zijn van misleidende reclame en dus een oneerlijke
handelspraktijk in de zin van afdeling 6.3.3A BW. Zouden dergelijke voorschriften
echter in de Telecommunicatiewet worden opgenomen,
dan is er sprake van aanvullende wettelijke regels
op het gebied van oneerlijke handelspraktijken. Nederland zou daarmee in strijd
handelen met het beginsel van maximumharmonisatie en dus met haar europeesrechtelijke
verplichtingen. Om deze reden zal ik geen aanvullende regels in de Telecommunicatiewet
opnemen ten aanzien van de aanprijzing van een dienst. Ik heb echter vanzelfsprekend
geen enkel bezwaar tegen strengere reclamevoorschriften in een niet-wettelijke
gedragscode.
 Bevestiging van een abonnement & gebruikersinformatie
over de kosten van de dienst
 Sowieso gelden voor een contentleverancier, in zijn hoedanigheid van dienstverlener,
de informatieverplichtingen zoals die voortvloeien uit de Dienstenrichtlijn
(afdeling 6.5.2a het BW). De dienstverrichter kan voldoen aan deze informatieverplichtingen
wanneer de gevraagde informatie voor de afnemer gemakkelijk elektronisch toegankelijk
is op een door de dienstverrichter meegedeeld adres.
 Overeenkomsten tot het leveren van contentdiensten die worden gesloten
met behulp van een mobiele telefoon of via internet zijn meer specifiek overeenkomsten op afstand tot het verrichten van diensten in de zin van
artikel 7:46a BW. Overeenkomsten op afstand waarbij een contentdienst wordt
geleverd, moeten op grond van artikel 7:46i, eerste lid, BW, voldoen aan de
vereisten van artikel 7:46c BW. Dit artikel bevat de bepalingen omtrent de
informatieverplichtingen bij koop op afstand. Tijdig voordat de overeenkomst
op afstand wordt gesloten, moeten aan de wederpartij met alle aan de gebruikte
techniek voor communicatie op afstand aangepaste middelen en op duidelijke
en begrijpelijke wijze, onder andere de volgende
gegevens worden verstrekt: de identiteit van de verkoper, de belangrijkste
kenmerken van het product, de prijs van het product
en in geval van een koop op afstand die strekt tot voortdurende
of periodieke aflevering: de minimale duur van de overeenkomst. Als
de overeenkomst betrekking heeft op een abonnement
op contentdiensten moet dat dus worden aangegeven zodra de consument heeft
aangegeven de dienst te willen afnemen.
 Aangezien in het Burgerlijk Wetboek reeds is voorzien in een bepaling
die waarborgt dat aan de consument op tijd duidelijk wordt gemaakt dat hij
op het punt staat een abonnement af te sluiten, zal ik hierover in de Telecommunicatiewet
geen bepaling opnemen. De Consumentenautoriteit is reeds op grond van bestaande
wetgeving bevoegd om op te treden tegen contentleveranciers die nalaten aan
te geven dat hun dienst een abonnement betreft.
 Bescherming van minderjarigen
 In het recht geldt het uitgangspunt dat zelfstandige deelneming aan het
rechtsverkeer slechts opengesteld moet zijn voor hen die in staat zijn een juiste afweging van hun belangen te maken. Daarom stelt de wet aan
een onaantastbare rechtshandeling onder andere de eis dat deze is verricht
door een handelingsbekwaam persoon. Ieder natuurlijk persoon is in principe
handelingsbekwaam, maar de wet kan anders bepalen (art. 3:32 BW). Voor minderjarigen,
dus personen die de leeftijd van 18 jaar nog niet hebben bereikt, bepaalt
artikel 1:234 BW anders. Dit artikel zegt dat een minderjarige in principe
niet bekwaam is om rechtshandelingen te verrichten zonder toestemming van
zijn wettelijke vertegenwoordigers.
 Nu is het zo dat het derde lid van artikel 1:234 BW aangeeft dat de vereiste
toestemming in bepaalde gevallen verondersteld wordt
te zijn gegeven. Dat is het geval bij rechtshandelingen ten aanzien waarvan het in het maatschappelijk verkeer gebruikelijk is dat
minderjarigen van die leeftijd dergelijke rechtshandelingen zelfstandig verrichten. Dit derde lid van artikel 1:234 BW is gebaseerd op de maatschappelijke
realiteit. Zonder deze bepaling zouden minderjarigen niet eens een zakje drop
kunnen kopen in de supermarkt. Er wordt in artikel 1:234 BW, derde lid, ter
inkleuring van de clausule «waarvan het in het maatschappelijk verkeer
gebruikelijk is dat minderjarigen van die leeftijd dergelijke rechtshandelingen
zelfstandig verrichten» geen leeftijdscategorieën gehanteerd. Hiervan
is afgezien, omdat «gelet op de praktijk iedere leeftijdsgrens in zekere
mate willekeurig is en bovendien de te stellen grenzen tamelijk betrekkelijk
zouden zijn in verband met het hanteren van het criterium «in het maatschappelijk
verkeer gebruikelijk». Het opnemen van
leeftijdsgrenzen voor het aangaan van verschillende soorten overeenkomsten
in de Telecommunicatiewet is om diezelfde redenen geen goed idee. De praktijk
is moeilijk in regelgeving te vatten. Wanneer voor het kunnen aangaan van
overeenkomsten voor het leveren van contentdiensten een leeftijdsgrens zou
moeten gelden, rijst allereerst de vraag: welke leeftijd dan? Gevolgd door
de vraag: waarop is de keuze voor juist deze leeftijd gebaseerd? De verkeersopvatting
over leeftijdsgrenzen is verder niet statisch en kan veranderen met de tijdsgeest.
Daarom is het beter de beoordeling hiervan aan de rechter te laten.
 Het stellen van een leeftijdsgrens voor het aangaan van overeenkomsten
ten aanzien van contentdiensten zet daarbij de deur open naar een veel bredere
differentiatie. Als voor allerlei verschillende soorten overeenkomsten verschillende
leeftijdsgrenzen gaan gelden, dan is het overzicht voor alle partijen snel
zoek. Daarnaast speelt er bij overeenkomsten via de gsm een praktisch probleem met leeftijdsgrenzen, te weten de onmogelijkheid
voor een contentleverancier om de leeftijd van zijn wederpartij te controleren.
 In het geval van overeenkomsten ten aanzien van contentdiensten lijkt
het probleem bovendien voornamelijk te liggen in misleidende reclame. Hierdoor
weten minderjarigen vaak niet dat ze een overeenkomst voor een abonnement
aangaan. Bepaalde malafide contentleveranciers richten zich geheel op het
jongerenpubliek, dat voor een aanzienlijk deel uit minderjarigen bestaat.
Zij zenden bijvoorbeeld hun reclames uit via de kanalen van de muziekzenders.
De Wet oneerlijke handelspraktijken biedt minderjarigen in dit geval extra
bescherming. Op grond van artikel 6:193i, onderdeel e, jo 6:193b BW, is de
handelspraktijk waarbij kinderen er in reclame rechtstreeks toe aangezet worden
om geadverteerde producten te kopen onder alle omstandigheden een agressieve
en daarmee oneerlijke handelspraktijk en dus onrechtmatig. De Consumentenautoriteit
kan handhavend optreden tegen contentleveranciers die zich schuldig maken
hieraan en boetes opleggen tot een bedrag van 450 000 euro.
 
 De staatssecretaris van Economische Zaken,
 F. Heemskerk
 
 
 
 
 Alleen met betrekking tot voorschriften inzake gezondheids- en veiligheidsaspecten
van producten laat de wet OHP enige ruimte aan de lidstaten voor extra maatregelen.
 
 
 Dit is het geval wanneer de verplichting concreet en kenbaar is en de
handelaar aangeeft dat hij aan die gedragscode is gebonden.
 
 
 Lid 4 van artikel 7:46i is hier niet van toepassing, omdat het bij abonnementen
niet gaat om diensten die eenmalig worden verstrekt.
 
 
 Kamerstuknummer II, 1994–1995, 23 012, nr. 3, p. 13.