Gezin boven tehuis; versterking pleegzorg
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-02 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 31279, nr. 4

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

25-02-2009

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2008-2009

31279 nr. 4

19-02-2009

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 31279Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 56 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
31 279Gezin boven tehuis Aanbevelingen om de positie van pleegzorg in Nederland
te versterken en kinderen in de knel meer kans te geven om op te groeien in
een pleeggezinnr. 4VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEGVastgesteld 19 februari 2009Binnen de algemene commissie voor Jeugd en Gezin1 hebben enkele fracties behoefte over de Initiatiefnota Gezin boven
tehuis Aanbevelingen om de positie van pleegzorg in Nederland te versterken
en kinderen in de knel meer kans te geven om op te groeien in een pleeggezin
(Kamerstuk 31 279, nr. 1) van de leden Cörüz en Sterk
een aantal vragen en opmerkingen ter beantwoording aan de initiatiefnemers
voor te leggen. De op 1 februari 2008 toegezonden vragen zijn, vergezeld
van de bij brief van 19 februari 2009 toegezonden antwoorden, voorzien
van een inleiding, hieronder afgedrukt.De voorzitter van de algemene commissie voor Jeugd en Gezin,HeijnenDe griffier van de algemene commissie voor Jeugd en Gezin,TeunissenI. VRAGEN EN OPMERKINGEN VANUIT DE FRACTIESInbreng CDA-fractieDe leden van de CDA-fractie hebben met belangstelling kennis genomen van
de voorliggende initiatiefnota. Wat deze leden betreft is de versterking van
de pleegzorg van het grootste belang en de initiatiefnota draagt hieraan beslist
bij. In een tijd waarin, terecht, veel aandacht wordt besteed aan de vraagkant
van de jeugdhulpverlening (optimalisering van de vroegsignalering van opgroei/opvoedproblemen
en het laagdrempelig organiseren van de Centra voor Jeugd en Gezin) moet ook
het aanbod onder de loep worden genomen en waar nodig worden versterkt. Nu
alles in het werk wordt gesteld om zo snel mogelijk in beeld te krijgen of
een kind hulp nodig heeft, kan het natuurlijk niet zo zijn dat het hulpaanbod
nog langer te wensen over laat. Zodra duidelijk wordt dat een kind een alternatieve
opgroeiomgeving nodig heeft moet die direct voorhanden zijn en optimaal functioneren,
zo menen de leden van de CDA-fractie. Het is helaas de realiteit dat steeds
vaker een beroep moet worden gedaan op pleegzorg dus de aandacht die de initiatiefnemers
van de nota ervoor vragen is, wat genoemde leden betreft, volkomen terecht.De CDA-fractie hecht zeer aan de opvang van kinderen in pleeggezinnen.
Deze vorm van opvang is het best te vergelijken met een gezonde gezinssituatie
en is daardoor de beste plek voor kinderen die thuis (tijdelijk) niet meer
opgevoed kunnen worden. In alle aandacht die er echter is voor de Jeugdzorg
blijft de pleegzorg vaak achter, en naar de mening van de leden van de CDA-fractie
heeft dit doorgewerkt in de geldende wet- en regelgeving m.b.t. pleegzorg.
Het is dus zaak om goed en zorgvuldig achterstallig onderhoud te plegen zodat
de Pleegzorg als een volwaardige vorm van Jeugdzorg op de kaart komt te staan
en daardoor meer kansen bied voor kinderen om in een pleeggezin opgevangen
te worden.Ten aanzien van enkele aanbevelingen heeft de CDA-fractie nog een aantal
opmerkingen en vragen aan de initiatiefnemers.Het kind staat centraal. Deze initiatiefnota als uitgangspunt nemend,
zijn de leden van de CDA-fractie van mening dat met gezwinde spoed alle bureaucratische
rompslomp en nodeloze ingewikkelde juridische constructies moeten worden aangepakt.
Het is onacceptabel dat pleegouders ervoor moeten knokken om de belangen van
hun pleegkind te kunnen dienen. Sterker nog, het blijkt soms dat het beter
gaat met de kinderen ondanks de regelingen die in hun belang zijn opgesteld
dan dankzij.Zo is het van het grootste belang dat kinderen, na de traumatische ervaring
die de plaatsing in de pleegzorg voor hen vaak toch is, rust vinden om zich,
veilig en geborgen, verder te kunnen ontwikkelen. Indien het in hun belang
is dat zij langer dan een jaar in het pleeggezin verblijven, dan moet de rechter
dat ook kunnen bepalen, zo menen deze leden. Geen jaarlijks terugkerend drama
meer, omdat de rechter opnieuw zich over de OTS moet buigen maar, waar mogelijk,
sneller duidelijkheid in het belang van een evenwichtige ontwikkeling van
een veelal beschadigd kind (Aanbeveling 3). In dit licht vragen de leden van
de CDA-fractie hoe de initiatiefnemers het voorstel beoordelen van de minister
voor Jeugd en gezin in het kader van de beleidswijzigingen in de jeugdbescherming
die met het programma Beter Beschermd in gang zijn gezet (31 001, nr. 37).De leden van de CDA-fractie zijn bezorgd over het onlangs opnieuw verschenen
bericht dat met name in de grote steden 1/3 van de pleegkinderen van allochtone
afkomst is maar dat hiervoor weinig tot geen allochtone pleeggezinnen
beschikbaar zijn. Hier is naar hun mening nog veel werk te verrichten. Op
welke wijze zou het gebrek aan allochtone pleegouders kunnen worden opgelost?
Welke maatregelen staan de initiatiefnemers voor?Een grote groep kinderen krijgt pleegzorg van naasten, de netwerkpleegouders.
Deze pleegouders worden doorgaans acuut met de zorg belast, en lopen daarna
veelal te hoop tegen een enorme juridisering die met name in deze acute situaties
niet te overzien is. «Oma Boom» is hier een wrang voorbeeld van
maar zo zijn er veel grootouders in een zelfde positie. Wat de leden van de
CDA-fractie betreft moet hier lering uit getrokken worden, en moet de positie
van netwerkpleegouders worden versterkt. Zij verdienen een eigen positie binnen
het pleegzorgbeleid, en moeten (o.m. gemeentelijke) voorlichting en ondersteuning
krijgen bij het «inrichten» van hun nieuwe rol. Deze leden zijn
niet langer geïnteresseerd in het «juiste» antwoord op de
vraag of netwerkpleegouders nu wel of geen recht hebben op pleegzorgvergoeding.
Het antwoord mag louter positief zijn, en wel voor iedere netwerkpleegouder,
ongeacht de gemeente waarin hij/zij woonachtig is. De leden van de CDA-fractie
verzoeken de initiatiefnemers duidelijk aan te geven wat nu de consequenties
zijn van de keus om als grootouders voogdij aan te vragen, dan wel te kiezen
voor pleegouderschap. Welke juridische, maar ook financiële regimes gelden
hierbij en wat zijn hiervan de consequenties?Ten aanzien van de netwerkpleegouders merken de leden van de CDA-fractie
nog op dat een tijdelijke voogdij als optie om de netwerkpleegouders ruimte
te bieden om voor de toekomst de beste keuze te kunnen maken (pleegzorg of
voogdij) een zeer terechte aanbeveling is. (7) Hier mag z.s.m. werk van gemaakt
worden.Pleegouders (netwerk- of bestandspleegouders) hebben een zeer marginale
wettelijke positie. Het gaat hier niet om «macht», maar om een
volwaardige positie als medehulpverlener binnen de Wet op de jeugdzorg, en
daarmee de mogelijkheid het beste te doen voor een pleegkind. Zo zij al rechten
hebben (van bijvoorbeeld bezwaar en beroep tegen besluiten van bureaus jeugdzorg
(BJZ) of een pleegzorginstelling) zijn zij hier veelal onvoldoende mee bekend.
Aan deze situatie dient, zo menen de leden van de CDA-fractie, een einde te
komen. Op welke wijze denken de initiatiefnemers dat deze positie niet alleen
verbeterd kan worden in juridische zin, maar ook in de uitvoeringspraktijk?
Een degelijke voorlichtingscampagne moet worden gestart, en extra rechten
en bevoegdheden moeten worden toegekend. Te denken valt ten minste aan hetgeen
de initiatiefnemers van de nota hebben verwoord in de aanbevelingen 1 (instemmingsrecht
bij behandelingsbesluit), 9 (inspraak: pleegouderraden), 11 (gespecialiseerde
hulp, Wmo), 13 (blokkaderecht), 14 (hoorrecht in juridisch procedure) en 16
(voogdij, evt. gezamenlijk).Jeugdzorg is op cruciale onderdelen provinciaal beleid. Dat is in beginsel
prima, zo menen de leden van de CDA-fractie. De uitvoering mag immers dichter
bij de mensen staan dan het «Haagse beleid». Momenteel is het
evenwel zo dat de verschillen die regionaal bestaan zo groot en ondoorzichtig
zijn dat er geen sprake is van een eenduidig jeugdbeleid waardoor grote rechtsongelijkheid
bestaat. Deze moet worden weggenomen (vide aanbeveling 10), al is het maar
omdat provinciegrenzen lang niet altijd stroken met «bedieningsregio’s
door pleegouders. Pleegouders met kinderen uit verschillende regio’s
worden soms horendol van de diversiteit in regelingen en worden daarmee zelfs
simpelweg tekort gedaan. Voorbeeld: een pleegouderechtpaar krijgt geen vergoeding
voor een kind uit een andere regio, terwijl het in het belang van het kind
is dat het op enige afstand van de biologische ouder wordt opgevangen.
Op welke wijze denken de initiatiefnemers dit op te lossen?Besloten is om kinderen met een strafrechtelijke titel niet langer in
eenzelfde jeugdinrichting onder te brengen als kinderen met een civielrechtelijke
titel (gesloten jeugdzorg, scheiding straf/civiel). De consequentie hiervan
kan zijn dat kinderen verder van huis moeten worden opgevangen omdat de regionalisering
onder druk is komen te staan. Pleegzorg zou een deel van de pijn kunnen verzachten
wanneer gebruik zou worden gemaakt van daartoe geëquipeerde pleegouders
die dienst kunnen doen als een soort «tussenfasehuis» voordat
kinderen uit een gesloten jeugdinrichting ver van huis weer definitief naar
huis kunnen terugkeren (pleegzorg als kleinschalige besloten jeugdvoorziening).
Zouden de initiatiefnemers zich hierover willen uitspreken, zo vragen de leden
van de CDA-fractie.Pleegzorg heeft een kind doorgaans veel meer te bieden dan een kindertehuis,
maar kost nog geen 5e! Dan kan het toch niet zo zijn dat pleegouders zo karig
worden bediend. Natuurlijk, pleegouder ben je niet voor het geld, maar er
heel veel op toeleggen is teveel gevraagd, zo menen de leden van de CDA-fractie.
Dat pleegouders met grote betrokkenheid hun hart en huis openstellen is al
heel wat. Daar hoeft hun bankrekening niet aan te worden opgeofferd. Het verdient
aanbeveling de financiële positie van pleegouders grondig te analyseren
en waar nodig aan te passen. Hiermee is niet gezegd dat per definitie extra
middelen moeten worden uitgetrokken. Een andere middelentoedeling kan al veel
opleveren (kinderbijslag, kindertoeslag). Bovendien, hier geldt als nergens
anders: de kosten gaan voor de baat. Kinderen kansen bieden is rijkdom voor
nu en later. Wat is de visie van de initiatiefnemers hierop?Inbreng PvdA-fractieDe leden van de PvdA-fractie hebben met belangstelling kennis genomen
van de initiatiefnota «Gezin boven tehuis». Zij zijn met de indieners
van mening dat pleegouders een belangrijke rol in de samenleving vervullen,
en dat zij kinderen die niet meer bij hun ouders kunnen wonen het beste alternatief
bieden. De leden van de PvdA-fractie onderschrijven de meeste van de door
indieners voorgestelde aanbevelingen en zullen de schriftelijke ronde vooral
aangrijpen om wat meer duidelijkheid op een aantal punten te verkrijgen.In de nota wordt gesteld dat de wettelijke mogelijkheid voor het uitspreken
van een ondertoezichtstelling (OTS) zo moet worden aangepast dat de OTS voor
langere tijd kan worden uitgesproken. De indieners geven als voorbeeld een
termijn van 3 jaar, en willen dat de OTS ook voor een langere tijd kan worden
uitgesproken, omdat pleegkinderen in langdurige zorg dan niet ieder jaar de
gang naar de rechter hoeven te maken. Uit de nota wordt niet duidelijk of
er in dit voorstel ook een maximale termijn geldt en zo ja hoe lang deze termijn
maximaal is. Kan OTS, in de visie van de indieners ook zonder einddatum worden
opgelegd, en bijvoorbeeld duren tot het kind in kwestie meerderjarig wordt?
Hebben de biologische ouders in de visie van de indieners ook recht op een
gang naar de rechter tussentijds, als zij vinden dat zij bijvoorbeeld de zorg
voor hun kind (eren) weer alleen aan kunnen en willen krijgen of hebben zij
gedurende die periode geen recht op een onafhankelijke rechterlijke toets?
Graag ontvangen zij een toelichting.Sommige pleegouders zijn niet goed op de hoogte van hun rechten. De indieners
bepleiten dat pleegouders langer de tijd krijgen om te besluiten in welk juridisch
kader (pleegzorg of voogdij) zij de kinderen willen opvoeden. Waarom hebben
indieners juist deze keuze gemaakt? Waarom is er niet gekozen voor een andere
mogelijkheid, waarbij pleegouders met voogdij hun voogdij weer
kunnen omzetten in pleegzorg als zij dit een verstandig besluit vinden. Graag
ontvangen deze leden een toelichting.De indieners constateren dat de verdeling van de verantwoordelijkheid
tussen ouders en pleegouders soms leidt tot conflicterende situaties. Voor
belangrijke zaken in de opvoeding is de toestemming van de ouders vereist.
(schoolkeuze, artsenbezoek, buitenlandse vakantiereizen en bijvoorbeeld specialistische
jeugdhulp) Als de verhouding tussen pleegouders en ouders niet goed is, dan
kan het toestemmings-vereiste volgens de indieners behoorlijk in de weg zitten.
De indieners willen dat nader onderzoek naar wet- en regelgeving moet worden
gedaan. Kunnen zij aangeven wat er juridisch onderzocht moet worden, en welke
knelpunten van juridische aard er zijn? Zijn de indieners van mening dat het
instemmingvereiste uit het wetboek moet worden geschrapt, en zo ja in welke
omstandigheden? Graag ontvangen deze leden een toelichting.De indieners constateren dat harmonisatie van rechten bij het blokkaderecht
noodzakelijk is. Zij constateren terecht dat verschillende regimes op dit
gebied onwenselijk kan zijn. Zeker als er meerdere kinderen uit vanuit verschillende
juridische kaders geplaatst zijn, werkt dit verwarrend. Kunnen de indieners
toelichten welke regeling hun voorkeur heeft, en hoe het blokkaderecht er
in hun visie uit komt te zien?Tenslotte bestaat er ook nog onduidelijkheid met betrekking tot de financiële
kant van de zaak. Het blijft onduidelijk wat de financiële consequenties
zijn van alle aanbevelingen. Ook is het onduidelijk hoe groot het inverdieneffect
van de voorgestelde maatregelen naar verwachting zal zijn. Zijn de indieners
bereid alsnog de financiële consequenties door een externe organisatie
te laten doorrekenen? Zo neen, waarom niet? De leden van de PvdA-fractie achtten
financiële duidelijkheid noodzakelijk om de consequenties van deze initiatiefnota
op waarde te kunnen schatten.Inbreng SP-fractieDe leden van de SP-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen van
de initiatiefnota van de CDA-fractie en zijn verheugd met de aandacht die
daarin wordt geschonken aan pleegzorg. Zij hebben nog een aantal vragen.1Wanneer een OTS voor bepaalde tijd, bijvoorbeeld voor
drie jaar, wordt uitgesproken hoe en door wie wordt de situatie waarin het
kind verkeert gemonitord?2Welke kwaliteitseisen kunnen en worden gesteld aan
deze personen of instanties/instellingen?3Is bekend hoeveel allochtone pleegouders er zijn? Wat
zijn de redenen dat er weinig allochtone pleegouders zijn?4Hoe wilt u uitvoering geven aan het interculturaliseren
van de pleegzorg? Dient dit ook niet op landelijk niveau vorm te worden gegeven,
zodat er een passend aanbod van voorlichting, cursussen, training etc, ontwikkeld
kan worden en er landelijk geworven en geselecteerd kan worden?5Wat is de reden dat de indieners een scheiding aanbrengen
tussen pleegzorg en netwerkpleegzorg? Wat is het inhoudelijke verschil tussen
de zorg die een pleegouder biedt en die van een netwerkpleegouder?6Bestaat er geen gevaar dat door een scheiding aan te
brengen tussen netwerkpleegzorg en pleegzorg dat bijvoorbeeld bij het verkrijgen
van gespecialiseerde hulp, netwerkpleegzorg geïndiceerd gaat worden als
gebruikelijke zorg of als mantelzorg gezien gaat worden? Hoe gaat voorkomen
worden dat netwerkpleegouders geen toegang krijgen tot gespecialiseerde hulp,
juist omdat er een familierelatie bestaat?7Waar bestaat de gespecialiseerde hulp uit die dient
opgenomen te worden in de Wmo? Betreft het hier zoals huishoudelijke zorg,
ondersteuning en begeleiding op psychosociaal gebied of anders? Hoe rijmt
het geven op recht op deze zorg zich met het compensatiebeginsel uit de Wmo?8Waarom is het belangrijk dat pleegouders wettelijk
de titel «medehulpverlener» krijgen?9Wat is de mening van de indieners over de hoogte van
de vergoedingen voor pleegouders? Zouden deze sowieso niet hoger moeten? Zo
ja, hoe kan daar uitvoering aan gegeven worden? Zo neen, waarom niet?10Hoe staan de initiatiefnemers tegenover een onderzoek
naar de behoeften op financieel gebied van pleegouders en of de hoogte van
de vergoedingen voldoet?11Hoe wordt gewaarborgd dat mensen die kiezen voor pleegzorg
financieel voldoende gefaciliteerd worden?Inbreng VVD-fractieDe leden van de VVD-fractie hebben met belangstelling kennis genomen van
de initiatiefnota van de CDA-fractie «Gezin boven tehuis».De nota bevat aanbevelingen om de positie van pleegzorg in Nederland te
versterken en kinderen in de knel meer kans te geven om op te groeien in een
pleeggezin.De leden van de VVD-fractie kunnen zich vinden in de doelstelling van
de CDA-fractie om meer kinderen in een pleeggezin te laten opgroeien. Wel
hebben deze leden enkele vragen over en gerelateerd aan de initiatiefnota.1De VVD-fractie is voorstander van het in een zo vroeg
mogelijk stadium oplossen van problemen. Daarom is zij voorstander van meer
uitvoeringsmacht bij gemeenten om problemen in de jeugdzorg vroegtijdig aan
te kunnen pakken, en wil daarom dat de ambulante jeugdzorg onder de gemeentelijke
verantwoordelijk komt te vallen en dat de wethouder Jeugd de doorzettingsmacht
krijgt binnen de Centra voor Jeugd en Gezin. Hoe staan de initiatiefnemers
hier tegenover?2De initiatiefnemers constateren dat de pleegzorg als
onderdeel van de Wet op de jeugdzorg decentraal wordt uitgevoerd door de provincies
en grootsstedelijke regio’s. Tegelijk concluderen zij dat veel knelpunten
in de pleegzorg een landelijke aanpak vereisen. De VVD-fractie vindt dat voor
meer aspecten binnen de jeugdzorg geldt dat deze bij de provincie niet op
de juiste plaats zijn belegd. Zijn de initiatiefnemers bereid breder te bezien welke onderdelen van de provinciale jeugdzorg beter elders kunnen worden
belegd?3De initiatiefnemers leunen sterk op de pleegouders
als de belangrijke belangenbehartigers van het pleegkind. Waarom wordt gekozen
vanuit een «kind centraal»-gedachte en niet voor een grotere rol
en bevoegdheid van het kind zelf? Hoe staan de initiatiefnemers tegenover
het idee om kinderen (vanaf een bepaalde leeftijd) zelf meer bevoegdheid te
geven over de invulling van hun opvang?4De VVD-fractie is van mening dat de positie van opvoeders
zou moeten worden versterkt ten opzichte van ouders die falen in hun opvoedingsrol.
Daarom heeft zij er tijdens de behandeling van de VWS begroting van 2007 bij
monde van het VVD-fractielid Van Miltenburg voor gepleit om meer rechten aan
het opvoederschap toe te kennen en dit los te koppelen van het ouderschap.
De CDA-fractie was destijds geen voorstander van dit voorstel. Zijn de initiatiefnemers
bereid dit het voorstel van de VVD-fractie opnieuw in overweging te nemen?5De initiatiefnemers willen netwerkpleegouders meer
financieel en juridisch tegemoetkomen. Achten zij het mogelijk dat door de
verantwoordingseisen deze flexibele vorm van pleegzorg hierdoor gaat verstarren
en bureaucratiseren? Hoe denken zij dit te kunnen voorkomen?6In de initiatiefnota wordt niet ingegaan op de redenen
die mensen ervan weerhouden om zich op te geven als (niet-netwerk)pleegouder.
De VVD-fractie is van mening dat dit niet alleen door financiële en juridische
gebreken in het pleegouderschap komt. Zo kan zij zich inbeelden dat onzekerheden
over problemen met pleegkind(eren), onzekerheid over de professionele achtervang
en afkeer van de bureaucratie hindernissen vormen die veel potentiële
pleegouders ervan weerhouden zich op te geven (of maakt dat bestaande pleegouders
ermee ophouden). Is hier door de initiatiefnemers onderzoek naar gedaan? Als
dit inderdaad zo is, wat moet hier dan aan worden gedaan?7De initiatiefnemers pleiten voor een nader onderzoek
naar de wet- en regelgeving die de verhouding moet bepalen tussen de opvoedingsrelatie
van de pleegouders en de gezagsrelatie van de ouders. De VVD-fractie is van
mening dat ouders meer informatie en/of een omgangsregeling met hun kinderen
zouden moeten kunnen krijgen als deze OTS hebben gekregen. Het gebrek aan
een omgangsregeling met of informatie over hun kind vormt voor veel ouders
een aanleiding om de voogdij voor hun kinderen aan te vechten. Zien de initiatiefnemers
een versoepeling als een mogelijkheid om de strijd om het voogdijschap bij
ouders af te remmen?8De initiatiefnemers zijn er voorstander van om meerjarige
OTS op te kunnen leggen? Zou hier een maximumtermijn voor moeten gelden? Zo
ja, hoe lang zou dit moeten zijn en waarom?Inbreng ChristenUnie-fractieDe leden van de ChristenUnie-fractie hebben met belangstelling kennis
genomen van de initiatiefnota «Gezin boven tehuis». Deze leden
onderschrijven het belang dat genoemde leden hechten aan een goed functionerende pleegzorg, en steunen de initiatiefnota op de meeste onderdelen.
Zij hebben op een aantal onderdelen echter nog enkele vragen.De initiatiefnemers stellen voor de regeling voor ondertoezichtstelling,
die nu voor maximaal een jaar wordt uitgesproken, zo aan te passen dat het
mogelijk wordt dat een OTS voor bepaalde tijd uitgesproken kan worden, zodat
pleegkinderen in langdurige pleegzorg niet ieder jaar de gang naar de rechter
hoeven maken. De leden van de ChristenUnie-fractie begrijpen de belasting
die dit met zich meebrengt, maar vragen de initiatiefnemers dit voornemen
toe te lichten vanuit het oogpunt van proportionaliteit en subsidiariteit.De initiatiefnemers vinden dat BJZ en pleegzorgorganisaties zich dienen
te interculturaliseren, waarbij zij zich moeten richten op het bereiken van
potentiële allochtone pleegouders om zo een geschikt gezin voor allochtone
pleegkinderen te vinden. De leden van de ChristenUnie-fractie vragen de initiatiefnemers
welke mogelijkheden zij daartoe zien. Moet de sector dit zelf afspreken, is
het nodig dit wettelijk te regelen of kan de AMvB worden aangepast?De initiatiefnemers pleiten voor harmonisatie van de regelgeving met betrekking
tot het blokkaderecht. De leden van de ChristenUnie-fractie vragen de initiatiefnemers
deze aanbeveling te onderbouwen vanuit de principes van proportionaliteit
en subsidiariteit.De initiatiefnemers constateren dat aanvangskosten niet worden vergoed.
Als aanbeveling stellen zij dat onderzocht dient te worden of er criteria
zijn op te stellen voor het verstrekken van een standaard vergoeding voor
de aanvangskosten die door pleegouders worden gemaakt alvorens een pleegkind
in het gezin wordt opgenomen. Welke knelpunten verwachten zij ten aanzien
van het opstellen van criteria?Initiatiefnemers pleiten voor een gezin met meerdere pleegkinderen vanuit
verschillende (juridische) plaatsingen, bijvoorbeeld OTS, vrijwillig en voogdij
een uniformering van (financiële) rechten en plichten. De leden van de
ChristenUnie-fractie hebben wel begrip voor het pleidooi, maar vragen de initiatiefnemers
ook dit voorstel toe te lichten vanuit de uitgangspunten van proportionaliteit
en subsidiariteit.Bij eerdere gelegenheden hebben de leden van de ChristenUnie-fractie gevraagd
om meer mogelijkheden voor flexibele inzet van het ouderschapsverlof voor
pleegzorg-ouders. Zij vragen de initiatiefnemers hun visie daarop te geven.Inbreng SGP-fractieDe leden van de SGP-fractie hebben met belangstelling kennis genomen van
de initiatiefnota van de CDA-fractie. Pleegzorg is van cruciaal belang voor
vele jongeren die vanwege allerhande problemen niet normaal thuis kunnen opgroeien.
Het pleeggezin biedt hierbij een natuurlijker klimaat dan een tehuis. De doelstelling
van versterking van de pleegzorg, in het bijzonder van het pleeggezin, wordt
dan ook met sympathie ontvangen.Continuïteit van het behandelingsbeleid is van groot belang, zo constateren
de initiatiefnemers terecht. Zij stellen daarom voor om aan pleegouders het
instemmingsrecht toe te kennen voor de wijziging van het behandelingsbeleid.
Welke afweging maken zij tussen enerzijds het belang van continuïteit
voor pleegouders en kinderen en anderzijds de beoordeling van de juiste behandeling
door de professionals? Een instemmingsrecht is in dit kader wellicht een zwaar
middel. Zijn alternatieve middelen overwogen, bijvoorbeeld een
betere overdracht bij personele wijziging?Eveneens stellen de initiatiefnemers een verruiming van de duur van de
OTS voor. Deze verruiming kan in sommige gevallen een langdurige belasting
betekenen van de ouders. Soms vervalt ineens de noodzaak tot langduriger ondertoezichtstelling.
Op welke wijze wordt de noodzaak van deze verlengde OTS tussentijds getoetst,
en welke effectieve mogelijkheden tot beëindiging worden hierbij geboden?Vanwege het hoge percentage allochtonen onder de pleegkinderen wordt aandacht
gevraagd voor interculturalisering. Het vinden van een geschikt gezin voor
allochtone pleegkinderen is belangrijk. Er zijn echter meer categorieën
dan etniciteit die aandacht verdienen. Te denken valt aan sociale en religieuze
factoren. Wat denken de initiatiefnemers van een bredere definitie waaronder
alle relevante factoren geschaard worden?De initiatiefnemers dringen aan op harmonisering van regelgeving voor
diverse (juridische) plaatsingen (zie ook 3.5 van de nota). Verwarring bestaat
voornamelijk bij gezinnen met meerdere pleegkinderen. Zijn er gegevens bekend
over het aantal gezinnen waarin meerdere pleegkinderen zijn opgenomen? Welke
overwegingen liggen ten grondslag aan het marginaliseren van het wezenlijke
onderscheid tussen vrijwillige en onvrijwillige plaatsing van kinderen in
pleeggezinnen?II. REACTIE VAN DE INDIENERSInleidingMet belangstelling hebben indieners kennisgenomen van de opmerkingen en
vragen van de leden van de fracties van CDA, PvdA, SP, VVD, ChristenUnie en
SGP. Het stemt daarbij tot tevredenheid dat de fracties het hoofddoel van
de initiatiefnota ondersteunen en hun waardering uitspreken over de aandacht
voor de knelpunten in de pleegzorg. Ook de minister van Jeugd en Gezin heeft
positief gereageerd op de aandacht voor pleegzorg die de initiatiefnota met
zich meebrengt en geeft aan bereid te zijn zich in te zetten om de knelpunten
op te lossen. Met deze brief willen indieners reageren op de vragen van de
fracties en ingaan op de verhouding tussen de initiatiefnota en de reeds aangekondigde
maatregelen door de minister vanuit het programma Beter Beschermd.Inbreng CDA-fractieDe leden van de CDA-fractie vragen een reactie van de indieners op het
voornemen van de minister van Jeugd en Gezin in het programma Beter Beschermd
om de ondertoezichtstelling voor een periode van langer dan een jaar mogelijk
te maken. In het programma Beter Beschermd doet de minister een aantal voorstellen
om de positie van pleegkinderen en -ouders te verbeteren. Onder andere de
uitwerking van de motie Çörüz, over de «OTS op maat»,
is in het programma opgenomen. Dit houdt in dat er niet automatisch een OTS
voor de periode van één jaar wordt uitgesproken, maar gekeken
wordt naar de persoonlijke situatie van het kind. Ook wordt geregeld dat bij
langdurige uithuisplaatsing en pleegzorg omzetting van OTS in voogdij (met
gezagsbeëindiging) mogelijk wordt. De rechter krijgt de mogelijkheid
het doel van de OTS vast te stellen en de duur van de OTS daarop af te stemmen.
Het streven is om uiterlijk binnen twee jaar na uithuisplaatsing zekerheid
aan kind en (pleeg)ouders te geven. De wijze waarop de minister uitvoering
geeft aan de motie Çörüz is volledig in lijn met de voostellen
uit de initiatiefnota met betrekking tot de termijn van de OTS. Indieners
zijn dan ook blij dat de minister deze knelpunten nu oppakt. Uit overleg met
de pleegouderorganisaties is gebleken dat het met name van belang is dat pleegouders
duidelijkheid rondom de situatie hebben, dus niet steeds de gang
naar de rechter hoeven te maken en in onzekerheid moeten verkeren. Het voorstel
van de minister kan in ieder geval meer zekerheid voor pleegouders met zich
meebrengen.De leden van de CDA-fractie vragen naar het gebrek aan allochtone pleeggezinnen
en de wijze waarop dit probleem kan worden aangepakt. Indieners zien met name
een rol voor bestaande initiatieven. Een landelijke actie samen met deze minderheidsorganisaties
kan bijdragen aan bekendheid en werving van allochtone pleegouders. Indieners
roepen de minister op om in overleg te treden met deze organisaties zoals
LOM en Forum, die een belangrijke rol kunnen spelen bij met «kleuren»
van de pleegzorg.Ook vragen deze leden naar de verschillende juridische en financiële
regimes bij pleegouderschap en de consequenties die een keuze voor pleegouder
of keuze voor voogdij met zich meebrengt. De biologische ouders of de voogd
(dit kan ook een jeugdzorginstelling zijn) hebben het juridisch gezag over
het kind. Pleegouders kunnen ook de voogdij verkrijgen over hun pleegkind
(pleegouder mét voogdij). Dit is met name een optie bij langdurige
pleegzorg. Pleegouders die ook voogd zijn, zijn verantwoordelijk voor de opvoeding
en verzorging van het pleegkind, dus ook in financiële zin. Ook zijn
zij wettelijk aansprakelijk. Bij eenhoofdige voogdij is de pleegouder niet
onderhoudsplichtig. Wel wordt het vermogen van het kind beheerd. Pleegouders
hebben recht op een pleegvergoeding (tussen de € 450 en € 550
per maand). Wanneer de pleegouders ook de voogdij, dus het gezag, over het
pleegkind hebben, kunnen zij aanspraak maken op kinderbijslag en kindgebonden
budget. Er moet dan voldaan worden aan de formele voorwaarden voor kinderbijslag
en -toeslag zoals die gelden voor alle ouders. Pleegouders die óók
de voogdij over hun pleegkind hebben, behouden (sinds 2001) het recht op de
pleegzorgvergoeding. Pleegouders die vóór 2001 de voogdij hebben
gekregen over hun pleegkind komen ook voor pleegvergoeding en begeleiding
in aanmerking. Er is echter steeds sprake van óf pleegoudervergoeding óf
kinderbijslag en kindgebondenbudget.In het aan de Tweede Kamer toegezegde onderzoek over samenloop van kinderbijslag,
kindertoeslag en de pleegvergoeding wordt ook het kindgebonden budget meegenomen.
In antwoord op de vragen van de leden Omtzigt, Sterk en Aasted Madsen heeft
de minister aangegeven dat dit onderzoek gecompliceerder blijkt dan aanvankelijk
gedacht en daardoor langer op zich zal laten wachten.De leden van de CDA-fractie vragen of de situatie van netwerkpleegouders
met de aanbevelingen van de indieners in de praktijk ook zal verbeteren. Netwerkpleegouders
ondervinden problemen wanneer zij in een hectische tijd naast de plotselinge
zorg voor de kinderen ook zorgen hebben over juridische en financiële
consequenties van het pleegouderschap. Vaak weten zij niet dat ze recht kunnen
hebben op pleegoudervergoeding of kinderbijslag, en nemen op het kritieke
moment de verkeerde (juridische) beslissing die later grote (financiële
gevolgen kan hebben. De trieste situatie waar Oma Boom in terecht kwam is
hier een voorbeeld van. Om deze reden hebben indieners ervoor gepleit netwerkpleegouders
een formele positie binnen de jeugdzorg te geven. Wanneer (informele) netwerkpleegouders
een formele positie krijgen, zullen zij in ieder geval een beroep kunnen doen
op BJZ of andere hulpverleningsinstanties en niet alleen staan in hun zorgen.
Daarnaast zullen netwerkpleegouders met de mogelijkheid van voorlopige voogdij
langer de tijd krijgen te besluiten in welk kader zij het pleegkind willen
opvoeden. Bijbehorende consequenties van de keuze voor pleegzorg en/of voogdij
kunnen dan beter overzien worden.Ook vragen de leden van de CDA-fractie naar een oplossing voor het probleem
dat er verschillen tussen regio’s bestaan binnen de pleegzorg. In zijn
reactie op de initiatiefnota geeft minister Rouvoet aan met het IPO in overleg
te willen treden en tot uniforme afspraken m.b.t. informatievoorziening, begeleiding
en zorgaanbod te willen komen. De indieners houden de minister hieraan en
gaan er van uit dat de verschillende pleegouderorganisaties, zoals de MO-groep,
Pleegzorg Nederland, de NVP en de pleegouderraden, bij deze gesprekken betrokken
zullen worden. De uitkomsten van deze gesprekken kunnen onderdeel worden van
de afspraken die tussen Rijk en provincies in de convenanten zijn vastgelegd.De leden van de CDA-fractie vragen om een reactie van de indieners op
het idee van pleegzorg als «tussenfasehuis» voor kinderen die
vanuit gesloten jeugdzorg terug naar huis mogen. De indieners staat zeker
positief tegenover deze suggestie. Jongeren die een justitiële jeugdinrichting
verlaten zullen binnenkort een verplicht nazorgtraject moeten volgen. Vanaf 1 april
2009 zullen alle jongeren na hun detentie nazorg krijgen aangeboden. De indieners
zien meerwaarde in bijvoorbeeld tijdelijk verblijf in een pleeggezin als onderdeel
van de verplichte nazorg na een verblijf in een residentiële inrichting.
Ook nazorg bij jeugdzorg zou wat de indieners betreft verplicht moeten zijn;
verblijf in een pleeggezin zou hier ook onderdeel van kunnen zijn. Natuurlijk
zal dan wel aan de formele vereisten (o.a. indicatiestelling) voldaan moeten
worden. Jeugdzorginstellingen en provincies zouden er goed aan doen de mogelijkheden
van pleegzorg als «aanvullende» jeugdzorg te bekijken. Het Multidimensional
Treatment Fostercare-programma (MTFC) van het Leger des Heils is overigens
een goed voorbeeld van de mogelijkheid pleegouders in te zetten voor behandeling
van probleemjongeren. Ook stichting Jeugdformaat in Den Haag biedt een dergelijk
hulpverleningstraject in gezinshuizen.Tenslotte vragen de leden van de CDA-fractie naar de visie van de indieners
op een andere middelentoedeling (kinderbijslag, kindertoeslag) voor pleegouders.
(Formele) pleegouders hebben recht op een dagvergoeding en eventueel een extra
toeslag bij crisisopvang, een gehandicapt pleegkind of bij drie of meer pleegkinderen.
Pleegouders die ook de voogdij over het kind hebben kunnen kinderbijslag en
kindertoeslag aanvragen. Indieners pleitten voor onderzoek naar knelpunten
die pleegouders ondervinden o.a. met betrekking tot de kinderbijslag en -toeslag
en zijn dan ook blij dat de minister dit nu ook oppakt. Zie ook hierboven
de passage over de juridische en financiële consequenties van pleegouderschap
en het probleem met de kindertoeslag.Inbreng PvdA-fractieDe leden van de PvdA-fractie vragen of bij het voorstel van indieners
om de OTS-periode te verlengen een maximum aan de termijn wordt gesteld, of
dat het de bedoeling is dat deze maatregel ook zonder einddatum (tot het bereiken
van de meerderjarige leeftijd) opgelegd kan worden. Ook vragen zij daarbij
naar de positie van de biologische ouders in de periode van de maatregel en
of er voor hen een gang naar de rechter mogelijk is. Bij de huidige regeling
van de jaarlijkse gang naar de rechter lopen pleegouders met name aan tegen
de onzekerheid over de duur van de zorg voor hun pleegkind. Het gaat er dus
om dat pleegouders en natuurlijk ook het kind duidelijkheid krijgen over waar
ze aan toe zijn. Als het vanaf het begin af aan duidelijk is dat het kind
niet terug kan naar de biologische ouders, heeft een jaarlijkse gang naar
de rechter geen zin. Het is in sommige gevallen inderdaad voor te stellen
dat een kind tot het bereiken van de meerderjarige leeftijd bij pleegouders
blijft. Indieners zijn blij met het voornemen van de minister om de rechter
de mogelijkheid te geven een «OTS op maat» uit te spreken (uitwerking
van de motie Çörüz), zoals opgenomen in het
programma Beter Beschermd. Zie ook hierboven de reactie van de indieners op
de voorstellen van de minister in Beter Beschermd.De leden van de PvdA-fractie vragen naar de noodzakelijkheid van de voostellen
omtrent voorlopige voogdij voor netwerkpleegouders en of het in bepaalde gevallen
niet beter kan zijn de voogdij om te zetten in pleegzorg. Er is een verschil
in juridische en financiële gevolgen tussen pleegzorg en voogdij (zie
ook de passage hierboven). Het is niet altijd wenselijk automatisch met pleegzorg
te beginnen, maar ook kan het in bepaalde gevallen niet wenselijk zijn het
gezag te verkrijgen vanwege juridische en financiële consequenties. De
twee verschillende vormen moeten dus ook zeker naast elkaar blijven bestaan;
(netwerk)pleegouders zouden alleen langer de tijd moeten krijgen om hun beslissing
te kunnen nemen en de gevolgen te overzien. De indieners zien een oplossing
in de mogelijkheid van voorlopige voordij als «rustfase» in de
hectische periode waar netwerkpleegouders vaak al in terecht zijn gekomen.Ook vragen de leden van de PvdA-fractie welke knelpunten ten grondslag
liggen aan het onderzoek naar wet- en regelgeving voor rechtspositieverdeling
tussen biologische en pleegouders en hoe de indieners staan tegenover het
schrappen van het instemmingsvereiste. Zoals ook al in de initiatiefnota is
aangegeven, kan de verdeling van verantwoordelijkheden tussen pleegouders
en (biologische) ouders tot conflicterende situaties leiden. Bij zwaarwegende
beslissingen moet namelijk eerst toestemming verkregen worden van de ouders.
Voorbeelden hiervan zijn de aanvraag van specifieke jeugdhulp, medische zorg,
schoolkeus en reizen naar het buitenland/paspoortaanvraag. Het juridisch vastleggen
van verantwoordelijkheden, zeggenschap en beslissingsbevoegdheid van zowel
pleegouders als biologische ouders zal bijdragen aan wederzijds begrip omdat
beide partijen weten waar ze aan toe zijn. Onderzoek over deze verdeling kan
hierbij helpen. Dan kan bezien worden of het bijvoorbeeld nodig is om het
instemmingsvereiste in te perken of te schrappen. Overigens geven pleegouders
aan dat ze niet zozeer aanlopen tegen problemen met de biologische ouders,
maar meer moeite hebben om Bureau Jeugdzorg en de gezinsvoogd mee te krijgen.
Het juridisch vastleggen van hun verantwoordelijkheid, zeggenschap en beslissingsbevoegdheid
is nodig voor pleegouders om hun taak uit te kunnen voeren.De leden van de PvdA-fractie vragen naar de verschillende regimes bij
het blokkaderecht en welk regime volgens de indieners de voorkeur heeft. Het
blokkaderecht geldt in zijn geheel niet voor pleegouders bij wie een pleegkind
is geplaatst met een machtiging uithuisplaatsing in het kader van een OTS.
Ook hier zou er wel een blokkaderecht moeten zijn. Kort gezegd heeft het regime
in de andere pleegzorg-gevallen daarmee de voorkeur.Tot slot vragen de leden van de PvdA-fractie naar de mogelijkheid om de
financiële consequenties van de aanbevelingen van de initiatiefnota door
te laten rekenen. Indieners voorzien eventuele financiële consequenties
met name op het punt van de samenloop van kinderbijslag, kindertoeslag en
de pleegvergoeding. Op dat punt wachten indieners het onderzoek af dat de
minister op dit moment uitvoert. Daarnaast zouden indieners graag met behulp
van de minister eventuele overige financiële gevolgen van de voorgestelde
maatregelen onderzoeken.Inbreng SP-fractieDe leden van de SP-fractie vragen naar hoe de situatie van het kind gemonitord
wordt en welke waarborgen er voor deze monitoring kunnen gelden, in verband
met de verlening van de periode voor OTS. Bureau Jeugdzorg en
de gezinsvoogd zijn er om de belangen van het kind te behartigen en wat de
indieners betreft wordt dat niet anders dan het nu is. Gedurende het hele
hulpverleningstraject moet vinger aan de pols gehouden worden door de jeugdzorginstellingen,
ongeacht de (langere) termijn van de maatregel. Ook blijft gelden dat de verantwoordelijkheid
voor de uitvoering van het hulpverleningsplan, inclusief pleegzorgtraject,
bij Bureau Jeugdzorg en de gezinsvoogd liggen. De kinderrechter blijft degene
die de beslissing neemt over de indicatiestelling en de termijn hiervan.Ook vragen de leden van de SP-fractie naar het aantal allochtone pleegouders
en waarom dit aantal zo laag is. Zo’n 30% van de pleegkinderen
is van allochtone afkomst, terwijl slechts zo’n 5% van de pleegouders
allochtoon is. Dit betekent dat er zo’n 6000 allochtone pleeggezinnen
zouden moeten zijn. Daarbij gaat het vooral om netwerkpleegzorg: ruim een
kwart van de netwerkpleegouders is allochtoon. Redenen voor dit lage aantal
zijn onder andere de bureaucratie in de jeugd- en pleegzorg, waardoor het
voor allochtone ouders moeilijker is aansluiting te vinden. Ook zijn veel
allochtone gezinnen al belast met extra zorgtaken zoals voor grootouders,
en speelt geld- en/of ruimtegebrek een rol (bron: factsheet Pleegzorg 2003).De leden van de SP-fractie vragen daarbij ook naar de manier waarop aandacht
voor interculturalisatie binnen de pleegzorg plaats zou kunnen vinden. Zoals
reeds hierboven aangegeven, zien indieners met name een rol voor bestaande
initiatieven van minderheidsgroeperingen. Een landelijke actie samen met deze
minderheidsorganisaties kan bijdragen aan bekendheid en werving van allochtone
pleegouders. Indieners roepen de minister op om in overleg te treden met deze
organisaties zoals LOM en Forum, die een belangrijke rol kunnen spelen bij
met «kleuren» van de pleegzorg.De leden van de SP-fractie vragen naar de scheiding aan tussen pleegzorg
en netwerkpleegzorg en wat het inhoudelijk verschil tussen deze twee vormen
van pleegzorg inhoudt. Dit verschil komt voort uit het feit dat (informele)
netwerkpleegzorg geen juridische vorm van pleegzorg is. Netwerkpleegzorg kan
bijvoorbeeld ontstaan wanneer de ouders overlijden en de grootouders de opvoeding
op zich nemen. In dat geval is er geen hulpverleningstraject en wordt vaak
geen aanspraak gedaan op BJZ of andere hulpverleningsinstanties. Dit is voor
de indieners reden geweest om voor te stellen dat netwerkpleegouders een formele
rol binnen de pleegzorg moeten krijgen.Daarbij vragen de leden van de SP-fractie naar de wens van indieners om
netwerkpleegouders de juridische titel van medehulpverlener te verlenen. Uit
gesprekken die indieners hebben gevoerd met verschillende pleegzorgorganisaties
en pleegouders kwam naar voren dat zowel pleegouders als netwerkpleegouders
onvoldoende ruimte ervaren om hun taken en verantwoordelijkheden uit te voeren
en hun pleegkind een zo normaal mogelijk leven te bieden, vanwege het gebrek
aan juridische status. Doordat niet vast ligt welke rechten en plichten gelden,
bestaat onduidelijkheid over bijvoorbeeld op vakantie gaan en het hechten
aan nieuwe ouders, woonplaats, school etc. Het juridisch vastleggen van verantwoordelijkheden
en bevoegdheden is nodig voor pleegouders om hun taak uit te kunnen voeren.
Volgens de indieners draagt het toekennen van de status van hulpverlener aan
pleegouders bij aan de waardering voor dit belangrijke werk. Voor netwerkpleegouders
kan het overigens logischer zijn om (op termijn) het pleegouderschap om te
zetten in voogdij; daarbij geldt dan niet meer de juridische status van hulpverlener.Ook vragen de leden van de SP-fractie naar de hoogte van vergoedingen
voor pleegouders en hoe de financiële situatie van pleegouders voldoende
gewaarborgd wordt. De indieners hebben vanwege de zorgen die hierom bestaan
aangedrongen op een onderzoek over de samenloop van de verschillende financiële
regelingen die voor pleegouders bestaan en de knelpunten die pleegouders ondervinden
o.a. met betrekking tot de kinderbijslag en -toeslag. Dit onderzoek loopt
nu en de minister heeft aangegeven dat bij de uitkomsten van dit onderzoek
meegenomen wordt of in het systeem van onderhoudskosten voor pleegkinderen
en vergoedingen daarvoor van overheidswege aanpassingen nodig zijn. De indieners
zien de uitkomsten van dit onderzoek met belangstelling tegemoet.Inbreng VVD-fractieDe leden van de VVD-fractie vragen de indieners naar hun mening over het
voorstel om de verantwoordelijkheid voor de ambulante jeugdzorg bij de gemeente
en het CJG neer te leggen. De indieners zien niet direct een relatie met de
(juridische en financiële) knelpunten in de pleegzorg. Als het gaat om
pleegzorg in relatie tot jeugdzorg en de rol van de provincie daarin, zien
indieners wel meerwaarde voor betrokkenheid van de provincie bij de pleegzorg,
omdat pleegouders vaak niet in de eigen woonplaats van het kind gevonden kunnen
worden. Op dit moment zijn gemeenten druk bezig met het ontwikkelen van een
nieuwe eerstelijns hulpvoorziening: het CJG. Hierbij wordt de rol van de gemeente
als coördinator van zorg wettelijk verankerd. De indieners zijn blij
met deze ontwikkelingen, waarbij zorg dichtbij de jongere en zijn gezin kan
worden geboden en waar de gemeente ook verantwoordelijkheid draagt. Er moet
echter voorkomen worden dat dit een nieuwe bureaucratische laag wordt in de
jeugdzorgketen. Indieners volgen kritisch de ontwikkelingen van de CJG’s.Ook vragen de leden van de VVD-fractie naar de visie van de indieners
op het voorstel of niet in breder verband bezien moet worden of de jeugdzorg
beter elders dan de bij provincies kan worden belegd. Ook bij deze vraag zien
indieners niet direct de relevantie er bij behandeling van deze initiatiefnota
op in te gaan. Er zijn vele ontwikkelingen gaande binnen het jeugdzorgbeleid.
De verankering van de coördinerende rol van de gemeente in de wet en
de ontwikkeling van de laagdrempelige CJG’s zullen bijdragen aan de
uitbouw van preventieve jeugdzorg en jeugdbeleid. Met de nieuwe financieringssystematiek
en aanpak van de wachtlijsten en regeldruk verwachten indieners verbeteringen
bij de provinciale jeugdzorg. De indieners gaan hierover graag met minister
Rouvoet en de Kamer in discussie. De evaluatie van de Wet op de jeugdzorg
is een natuurlijk moment om deze discussie verder te voeren.Voorts vragen de leden van de VVD-fractie naar de mening van indieners
over het voorstel om kinderen vanaf een bepaalde leeftijd meer inspraak te
geven bij invulling van de opvang. Naar mening van de indieners zijn inspraakmogelijkheden
voor kinderen goed geregeld. Pleegkinderen hebben recht op informatie en inspraak
in het hulpverleningsplan. Bij kinderen van 12 jaar of ouder geldt de verplichting
dat hulpverleners het hulpverleningsplan, en voorgenomen veranderingen daarin,
met ze bespreken.Ook vragen de leden van de VVD-fractie naar de mening van de indieners
over het voorstel van VVD-fractielid Van Miltenburg om ouderschap los te koppelen
van opvoederschap. Indieners zien in dit voorstel geen directe oplossing voor
de huidige knelpunten die pleegouders ondervinden. Echter, de wettelijke vorm
van ouderschap is naar mening van de indieners toe aan herbeziening. Meerdere
partijen spelen een rol in de opvoeding van een kind: ouders,
stiefouders, pleegouders, andere familieleden, maar ook mensen op school,
van de sportclub of de kerk zijn belangrijk voor een opgroeiend kind. Echter,
de verantwoordelijkheid voor een kind ligt primair bij degene met het gezag:
de ouder of voogd. Tegenwoordig wordt meer dan 50% van de kinderen
geboren buiten een juridisch vastgelegde relatie. Dit kan tot onduidelijkheid
leiden met betrekking tot het gezag en de verantwoordelijkheidsverdeling.
Daarom bereidt de CDA-fractie inmiddels een wetsvoorstel voor om een ouderschapsakte
op te stellen, en daarmee de juridische onderverdeling van rechten en plichten
vast te leggen voor de verschillende verzorgers om een kind heen. De minister
geeft in de gezinsnota «De kracht van het gezin» aan dat scheiding
van ouderschap en opvoederschap bij langdurige pleegzorg een logische keuze
kan zijn.De leden van de VVD-fractie vragen naar een reactie van de indieners op
het risico van verbureaucratisering van informele zorg bij het aanpassen van
de (juridische) positie van netwerkpleegouders. Zoals reeds gezegd willen
indieners met het formaliseren van de positie van netwerkpleegouders bewerkstelligen
dat zij in ieder geval een beroep kunnen doen op BJZ of andere hulpverleningsinstanties.
Daarnaast zullen netwerkpleegouders met de mogelijkheid van voorlopige voogdij
langer de tijd krijgen te besluiten in welk kader zij het pleegkind willen
opvoeden. Bijbehorende consequenties van de keuze voor pleegzorg en/of voogdij
kunnen dan beter overzien worden. Natuurlijk is het niet de bedoeling van
de indieners dat deze maatregelen onnodige regeldruk voor de netwerkpleegouders
met zich meebrengen. Het juridisch vastleggen van hun verantwoordelijkheid,
zeggenschap en beslissingsbevoegdheid draagt bij aan duidelijkheid voor deze
pleegouders. Wanneer (informele) netwerkpleegouders een formele positie krijgen,
zullen zij in ieder geval een beroep kunnen doen op BJZ of andere hulpverleningsinstanties
en niet alleen staan in hun zorgen. Voor netwerkpleegouders kan het zoals
aangegeven logischer zijn om (op termijn) het pleegouderschap om te zetten
in voogdij. Dit zal ook bijdragen aan duidelijkheid over hun (juridische)
positie en de relatie tot hun pleegkind.De leden van de VVD-fractie vragen of er naast financiële, ook andere
oorzaken voor aspirant-pleegouders kunnen zijn die hen kunnen weerhouden van
het pleegouderschap, zoals de onzekerheid over het kind. Deze leden vragen
of hier door indieners onderzoek naar is gedaan en of er oplossingen denkbaar
zijn. In de voorbereiding op de initiatiefnota uit gesprekken met pleegouders
en pleegouderorganisaties bleek het indieners keer op keer dat bureaucratie
en moeizame samenwerking met BJZ inderdaad helaas mensen ervan kunnen weerhouden
pleegouder te worden of te blijven. De indieners spraken onder andere met
mensen die gestopt zijn met het pleegouderschap vanwege de moeizame samenwerking
met jeugdzorginstellingen en het gebrek aan zeggenschap. Met de aanbevelingen
in de initiatiefnota willen de indieners knelpunten wegnemen en pleegouders
de ruimte geven hun belangrijke taken uit te kunnen en willen voeren.De leden van de VVD-fractie vragen naar de rechtspositieverdeling tussen
de biologische en pleegouders en de mogelijkheid om bij het opleggen van een
OTS een omgangsregeling met het biologische kind vast te stellen om zo de
voogdijstrijd te minderen. Indieners hebben uit gesprekken met pleeouders
en pleegouderorganisaties ondervonden dat zowel pleegouders als biologische
ouders in veel gevallen beide het belang van de maatregel inzien en hieraan
ook zullen meewerken. Daarbij spelen de huidige regels omtrent omgang een
rol. Pleegkinderen hebben recht op omgang met hun biologische ouders en familie.
Ook de pleegouders erkennen het belang hiervan. De omgang vindt plaats op
een wijze die past bij (de ontwikkeling van) het kind, de reden
en het doel van de opname. Bij een kortdurende plaatsing zal die omgang anders
zijn dan bij een plaatsing van langere duur. Aard en frequentie van de omgang
moeten hierop zijn aangepast. Alle betrokkenen, inclusief het pleegkind zelf,
moeten in goed overleg tot een evenwichtige omgangsregeling komen. Deze afspraken
worden in het pleegcontract vastgelegd.Inbreng ChristenUnie-fractieDe leden van de ChristenUnie-fractie vragen een toelichting van de indieners
op het voorstel de termijn voor de OTS te verlengen uit oogpunt van proportionaliteit
en subsidiariteit. Zoals reeds gezegd lopen pleegouders bij de huidige regeling
van de jaarlijkse gang naar de rechter aan tegen de onzekerheid over de duur
van de zorg voor hun pleegkind. Het gaat er om dat pleegouders en natuurlijk
ook het kind duidelijkheid krijgen over waar ze aan toe zijn. Indieners zijn
blij met het voornemen van de minister om de rechter de mogelijkheid te geven
een «OTS op maat» uit te spreken (uitwerking van de motie Çörüz),
zoals opgenomen in het programma Beter Beschermd. Dit houdt in dat er niet
automatisch een OTS voor de periode van één jaar wordt uitgesproken,
maar gekeken wordt naar de persoonlijke situatie van het kind. Zie ook hierboven
de reactie van de indieners op de voorstellen van de minister in Beter Beschermd.Ook vragen de leden van de ChristenUnie-fractie naar de interculturalisatie
van de pleegzorg. Zoals reeds hierboven aangegeven, zien indieners met name
een rol voor bestaande initiatieven van minderheidsgroeperingen. Een landelijke
actie samen met deze minderheidsorganisaties kan bijdragen aan bekendheid
en werving van allochtone pleegouders. Indieners roepen de minister op om
in overleg te treden met deze organisaties zoals LOM en Forum, die een belangrijke
rol kunnen spelen bij met «kleuren» van de pleegzorg.De leden van de ChristenUnie-fractie vragen de indieners om een onderbouwing
voor het voorstel omtrent de harmonisatie van het blokkaderecht uit het oogpunt
van de proportionaliteit. Zoals aangegeven geldt het blokkaderecht in zijn
geheel niet voor pleegouders bij wie een pleegkind is geplaatst met een machtiging
uithuisplaatsing in het kader van een OTS. Ook hier kan het pleegzorgtraject
echter voor langer dan een jaar duren. Ook deze pleegouders zijn volledig
begaan met het lot van het kind dat zij al zo’n lange tijd in hun gezin
opnemen, en zouden recht moeten hebben om overplaatsing van het pleegkind
tegen te houden. De indieners zijn blij met het voornemen van de minister
dit knelpunt op te pakken en het blokkaderecht uit te breiden naar pleegzorg
in het kader van OTS.De leden van de ChristenUnie-fractie vragen indieners welke problemen
zij verwachten met het opstellen van criteria voor het onderzoek naar de aanvangkosten
van de pleegzorg. De complexiteit hiervoor zal met name liggen in het feit
dat er zeer veel verschillende situaties denkbaar zijn waaruit pleegouderschap
kan bestaan. Netwerkpleegouders ontstaan vaak uit een hele andere situatie
dan pleegzorg bij crisisplaatsing in een jeugdzorgtraject. Pleegkinderen hebben
vaak meer zorg nodig dan andere kinderen, gehandicapte pleegkinderen zullen
extra inspanningen met zich meebrengen. Het is moeilijk om één
regel te maken die toegesneden is op al deze verschillende situaties. Het
gaat er echter steeds om dat pleegouders ondersteund worden bij het belangrijke
werk dat ze doen, en niet verstrikt raken in regels en bureaucratie. Het zou
daarom goed zijn de verschillende situaties van pleegzorg in kaart te brengen
en per situatie te bekijken hoe een raming van de aanvangskosten opgesteld
kan worden. De indieners vragen de minister dit onderzoek op te pakken en
zo mogelijk te betrekken bij het lopende onderzoek naar de samenloop
van kinderbijslag, kindertoeslag en de pleegvergoeding.Ook vragen de leden van de ChristenUnie-fractie naar de proportionaliteit
bij het voorstel van indieners de (financiële) rechten en plichten bij
verschillende soorten pleegkinderen te uniformeren. Zoals gezegd zijn de verschillen
in pleegzorgsituaties talrijk. Het komt regelmatig voor dat een pleeggezin
bestaat uit pleegkinderen vanuit verschillende (juridische) plaatsingen. Pleegouders
geven aan dat de onduidelijkheid over rechten en plichten bij de verschillende
pleegkinderen grote administratieve last met zich meebrengt en niet bijdraagt
aan het met plezier uitvoeren van hun verantwoordelijkheden als pleegouder.
Uniformering van financiële consequenties en regels omtrent verantwoordelijkheid
en gezag draagt bij aan het wegnemen van belemmeringen die pleegouders ervaren.De leden van de fractie van de ChristenUnie vragen indieners om een reactie
op het voorstel het ouderschapsverlof flexibel in te zetten voor pleegouders.
Indieners staan positief tegenover dit voorstel, onder nader te bepalen voorwaarden.
Pleegouders hebben op dit moment recht op vier weken pleegzorgverlof om te
wennen aan de nieuwe situatie. Indieners gaan graag met de minister in debat
hierover bij de behandeling van de gezinsnota «De kracht van het gezin».
Ook de behandeling van de verlofnotitie van het kabinet kan een natuurlijk
moment zijn dit voorstel verder uit te werken.Inbreng SGP-fractieDe leden van de SGP-fractie vragen naar de proportionaliteit bij het voorstel
met betrekking tot het instemmingsrecht voor pleegouders bij wijziging van
het behandelingsbeleid en vragen of een betere overdracht niet voldoende kan
zijn. Het juridisch vastleggen van verantwoordelijkheden, zeggenschap en beslissingsbevoegdheid
van zowel pleegouders als biologische ouders zal naar mening van de indieners
bijdragen aan wederzijds begrip omdat beide partijen weten waar ze aan toe
zijn. Onderzoek over deze verdeling kan hierbij helpen. Dan kan bezien worden
of het bijvoorbeeld nodig is om het instemmingsvereiste in te perken of te
schrappen. Indieners zijn blij met de toezegging van de minister te zullen
onderzoeken of en zo ja op welke punten het mogelijk is pleegouders instemmingsrecht
te geven.De leden van de SGP-fractie vragen of indieners bij het voorstel voor
de OTS voor een periode van langer dan een jaar een tussentijdse toetsing
of tussentijdse beëindiging van de maatregel mogelijk zien. Indieners
zijn blij met het voornemen van de minister om de rechter de mogelijkheid
te geven een «OTS op maat» uit te spreken (uitwerking van de motie Çörüz),
zoals opgenomen in het programma Beter Beschermd. Dit houdt in dat er niet
automatisch een OTS voor de periode van één jaar wordt uitgesproken,
maar gekeken wordt naar de persoonlijke situatie van het kind. Als het vanaf
het begin af aan duidelijk is dat het kind niet terug kan naar de biologische
ouders, heeft een jaarlijkse gang naar de rechter bijvoorbeeld geen zin. Bureau
Jeugdzorg en de gezinsvoogd zijn er om de belangen van het kind te behartigen.
Ook nu is het al zo dat de verantwoordelijkheid voor de uitvoering van het
hulpverleningsplan, inclusief pleegzorgtraject, bij Bureau Jeugdzorg en de
gezinsvoogd liggen. De kinderrechter blijft degene die de beslissing neemt
over de indicatiestelling en de termijn hiervan. Tussentijdse toetsing of
beëindiging van de maatregel kan tot de mogelijkheden behoren.De leden van de SGP-fractie vragen in het verlengde van het voorstel voor
interculturalisatie van de pleegzorg naar een reactie van de indieners op het voorstel om ook andere factoren, zoals religieuze en sociale,
mee te nemen. Het is in het belang van het kind dat er rekening wordt gehouden
met zijn of haar achtergrond bij het opstellen van een hulpverleningsplan.
Indieners gaan ervan uit dat ook religieuze en sociale aspecten hier onder
vallen en dat deze een belangrijke rol zullen spelen bij bijvoorbeeld de keuze
voor de pleegouders.Tot slot vragen de leden van de SGP-fractie in verband met het voorstel
(financiële) rechten en plichten in de verschillende pleegregimes te
uniformeren of er gegevens bekend zijn van aantallen pleeggezinnen waarin
pleegkinderen vanuit verschillende regimes geplaatst zijn. Er zijn geen gegevens
beschikbaar over aantallen pleeggezinnen waarin pleegkinderen vanuit verschillende
regimes geplaatst worden. Uit informatie van de NVP blijkt wel dat er een
groeiend verschil is tussen regels omtrent de vergoedingen en juridische rechten
van de vrijwillige plaatsingen en de plaatsingen met een maatregel. Voor pleegouders
levert dit onduidelijke situaties op. Daarom pleiten de indieners ook voor
een grotere uniformiteit van de regelingen.XNoot1Samenstelling:Leden: Van der Vlies (SGP), Çörüz (CDA), Tichelaar (PvdA),
Gerkens (SP), ondervoorzitter, Sterk (CDA), Van Miltenburg (VVD), Van Dijken
(PvdA), Dezentjé Hamming-Bluemink (VVD), Aasted Madsen-van Stiphout
(CDA), Koşer Kaya (D66), Jonker (CDA), Teeven (VVD), Wolbert (PvdA),
Voordewind (CU), Zijlstra (VVD), Bouchibti (PvdA), Langkamp (SP), Ouwehand
(PvdD), Agema (PVV), Leijten (SP), Dibi (GL), Heijnen (PvdA), voorzitter,
Van Toorenburg (CDA), Uitslag (CDA) en Vacature (SP).Plv. leden: Vacature (SGP), Omtzigt (CDA), Heerts (PvdA), Kant (SP), Blanksma-van
den Heuvel (CDA), Van der Burg (VVD), Eijsink (PvdA), Vacature (VVD), Biskop
(CDA), Van der Ham (D66), De Pater-van der Meer (CDA), Verdonk (Verdonk),
Bouwmeester (PvdA), Wiegman-van Meppelen Scheppink (CU), Schippers (VVD),
Timmer (PvdA), Gesthuizen (SP), Vacature (PvdD), Bosma (PVV), De Wit (SP),
Azough (GL), Arib (PvdA), De Vries (CDA), Van Dijk (CDA) en Karabulut (SP). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-31279-4.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl