Aanpassing van wetten in verband met de nieuwe staatsrechtelijke positie van Bonaire, Sint Eustatius en Saba als openbaar lichaam binnen Nederland (Aanpassingswet openbare lichamen Bonaire, Sint Eustatius en Saba); Nota naar aanleiding van het nader verslag
Staten-Generaal — Kamerstuk Nota n.a.v. het (nader, tweede nader, enz.) verslag
Datum: 2014-07-03 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


Tweede Kamer der Staten-Generaal
 2
 Vergaderjaar 2009-2010
 
 
 
 KST139150
 2009-2010
 
 31 959
 Aanpassing van wetten in verband met de nieuwe staatsrechtelijke positie
van Bonaire, Sint Eustatius en Saba als openbaar lichaam binnen Nederland
(Aanpassingswet openbare lichamen Bonaire, Sint Eustatius en Saba)
 
 
 
 
 Nr. 
 10
 NOTA NAAR AANLEIDING VAN HET NADER VERSLAG
 Ontvangen 21 december 2009
 I. ALGEMEEN
 De regering heeft met belangstelling kennis genomen van de vragen en opmerkingen
van de leden van de fracties die een inbreng hebben gehad in het nader verslag.
 
 De leden van de CDA-fractie hebben kennisgenomen van de eerste nota van
wijziging. Vooral het advies van de Raad van State met betrekking tot de belastingwetgeving
heeft hun aandacht gescherpt. De leden van de PvdA-fractie hebben met belangstelling
kennisgenomen van de nota naar aanleiding van het verslag bij het onderhavig
wetsvoorstel en hebben slechts enkele vragen. De leden van de SP-fractie richten
zich in het nader verslag volledig op hoofdstuk 6. De leden van de VVD-fractie
richten hun vragen en opmerkingen op de – vooral op fiscaal terrein
ingrijpende – nota van wijziging op het aanvankelijke wetsvoorstel.
Deze leden merken daarbij op dat daaruit niet de conclusie moet worden getrokken
dat zij overtuigd zijn van de validiteit van de door de regering gebruikte
argumentatie inzake andere aan de orde zijnde overwegingen. In een aantal
opzichten is het tegendeel het geval.
 
 Onderstaand worden de in het nader verslag gestelde vragen zoveel mogelijk
beantwoord in de volgorde zoals deze in het nader verslag zijn gesteld. Gelijktijdig
met deze nota naar aanleiding van het nader verslag wordt een tweede nota
van wijziging op voorliggend wetsvoorstel aan de Tweede Kamer aangeboden.
 II. HOOFDSTUKKEN
 HOOFDSTUK 2. MINISTER VAN BINNENLANDSE ZAKEN EN KONINKRIJKSRELATIES
 Artikel 2.19
 Wet basisadministraties persoonsgegevens BES
 De leden van de PvdA-fractie lezen dat later nog zal worden bezien of
de bevolkingsadministratie van de BES-eilanden in het Nederlandse systeem
zal moeten worden geïncorporeerd. Hiertoe is inmiddels een onderzoek
gestart. De aan het woord zijnde leden vroegen waarom de bevolkingsadministratie
van de BES-eilanden op de Nederlandse leest geschoeid zou moeten worden en
wat de reden voor het genoemde onderzoek is. In het verlengde hiervan vroegen
deze leden of de huidige praktijk enige aanleiding geeft om te veronderstellen
dat de bevolkingsadministratie niet goed functioneert.
 
 Het algemene uitgangspunt bij de staatkundige vernieuwing is dat met ingang
van de transitie vooralsnog de Nederlands-Antilliaanse regelgeving van toepassing
blijft en dat deze geleidelijk zal worden vervangen door Nederlandse regelgeving.
De BES-eilanden bevinden zich na de transitie dus in een fase van overgang
van Nederlands-Antilliaanse naar Nederlandse regelgeving. Op termijn zal waar
mogelijk worden overgegaan op de Nederlandse systematiek; dit geldt ook voor
de systematiek van de bevolkingsadministratie. Dit betekent dat op termijn
in beginsel dient te worden overgegaan van de Persoonsinformatievoorziening
Nederlandse Antillen en Aruba (PIVA) naar de Nederlandse gemeentelijke basisadministratie
persoonsgegevens (GBA).
 De bevolkingsadministraties van de BES-eilanden zijn weliswaar ingericht
naar het voorbeeld van de Nederlandse GBA, maar verschillen toch op een aantal
belangrijke punten daarvan. Ook is de context die bepalend is voor de inhoud
en het functioneren van deze bevolkingsadministraties niet gelijk aan de context
van de GBA. Dit geldt bijvoorbeeld voor de bestaande afspraken tussen de zes
bevolkingsadministraties van de Caribische eilanden, de afwijkingen in bronnen
waaraan gegevens worden ontleend (zo geldt voor de BES-eilanden een eigen
Burgerlijk Wetboek en eigen vreemdelingenwetgeving, en kennen zij een eigen
identiteitsdocument), het ontbreken van een burgerservicenummer (BSN) en het
feit dat de bevolkingsadministraties BES geen functie als basisregistratie
hebben. De regering acht het derhalve zinvol een goed beeld te hebben opgebouwd
alvorens te beslissen over de toekomst van de bevolkingsadministraties van
de BES. Het resultaat van het inventarisatieonderzoek zal ofwel resulteren
in een overgang naar de GBA dan wel voldoende argumenten opleveren om het
huidige systeem van bevolkingsadministratie te behouden. De regering ziet
het verrichten van dit onderzoek dan ook als een noodzakelijke stap in het
geschetste proces.
 
 Wat de stand van zaken met betrekking tot het functioneren van de bevolkingsadministraties
op de BES betreft, kan worden gemeld dat dit voorjaar met instemming van de
bestuurscolleges van de BES-eilanden hiernaar een onderzoek is uitgevoerd.
Uit dit onderzoek is gebleken dat de kwaliteit van de bevolkingsadministraties
op hoofdlijnen vergelijkbaar is met die in de Nederlandse gemeenten tijdens
de overgangsfase naar de GBA. Dit geldt ook voor de stand van zaken met betrekking
tot de techniek van de gegevensverstrekking, die ondanks de mogelijkheden
daartoe niet op geautomatiseerde wijze plaatsvindt. De uitkomst van dit onderzoek
is reden geweest om de BES-eilanden ondersteuning aan te bieden bij het op het niveau van de Nederlandse gemeenten brengen van hun bevolkingsadministraties.
Sint Eustatius en Saba hebben dit aanbod intussen geaccepteerd. Het gaat daarbij
om twee trajecten, het verbeteren van de kwaliteit van de persoonsgegevens
en de werkprocessen en het inrichten van een systeem van verstrekkingen van
persoonsgegevens uit de bevolkingsadministraties. Voor dit laatste zijn juridische
aanpassingen meegenomen in het onderhavige wetsvoorstel. Dit dient nog te
worden aangevuld met een juridisch kader voor de technische voorzieningen
die nodig zijn voor geautomatiseerde verstrekkingen. De voorstellen hiervoor
kunt u tegemoet zien zodra de keuzes hiervoor zijn gemaakt. Naar verwachting
zal dit in februari 2010 zijn. De voorbereidingen voor de uitvoering zijn
intussen van start gegaan. Beoogd is de concrete uitvoering op locatie te
starten op 1 februari 2010.
 
 De leden van de PvdA-fractie lezen voorts dat voor in Nederland geregistreerde
partnerschappen en huwelijken, ook als dat personen van gelijk geslacht betreft,
de mogelijkheid wordt gecreëerd dat deze gegevens in de basisadministratie
van de BES-eilanden komen te staan. Zij vragen hoe dit moet worden uitgelegd,
en of dit een stap is naar erkenning en invoering van dergelijke huwelijken
en partnerschappen op de BES-eilanden.
 
 In artikel 5 van het voorstel Invoeringswet openbare lichamen BES wordt
in navolging van artikel 40 van het Statuut – kort gezegd – bepaald
dat grossen van authentieke akten overal in Nederland ten uitvoer kunnen worden
gelegd. Dit brengt met zich dat rechtsfeiten als een huwelijk tussen personen
van gelijk geslacht en geregistreerd partnerschap ook moeten kunnen worden
ingeschreven in de basisadministraties van de BES-eilanden.
 
 Omdat hiermee nog niet geregeld is welke rechtsgevolgen aan een dergelijke
inschrijving zijn verbonden, is de regering voornemens aan het voorstel voor
de Invoeringswet BES bovendien een nieuw artikel 4a toe te voegen, dat aan
huwelijken en geregistreerd partnerschappen die in het Europese deel van Nederland
gesloten zijn, dezelfde publiekrechtelijke rechtsgevolgen verbindt als ten
aanzien van huwelijken die gesloten zijn in een van de openbare lichamen.
Voor wat betreft de privaatrechtelijke rechtsgevolgen bestaat het voornemen
aan Boek 1 van het Burgerlijk Wetboek BES de artikelen 80a en 80b toe te voegen.
Daarin zal worden bepaald dat een in het Europese deel van Nederland gesloten
huwelijk of geregistreerd partnerschap in de openbare lichamen dezelfde rechtsgevolgen
heeft die het Europees Nederlandse burgerlijk recht aan het huwelijk, onderscheidenlijk
geregistreerd partnerschap verbindt. Deze onderdelen van het voorstel van
Invoeringswet BES zijn opgenomen in het voorstel voor de Tweede Aanpassingswet
BES die momenteel ter advisering bij de Raad van State ligt. Het voornemen
is derhalve om de Invoeringswet BES door middel van de Tweede Aanpassingswet
BES op dit punt aan te vullen.
 
 Over de openstelling van het huwelijk voor personen van gelijk geslacht
en de mogelijkheid van partnerschapregistratie op de BES-eilanden zal de Nederlandse
wetgever op een later moment beslissen. Zoals hiervoor ter sprake kwam, is
afgesproken dat de Nederlands-Antilliaanse wetgeving voorlopig van toepassing
blijft op Bonaire, Sint Eustatius en Saba en dat deze wetgeving geleidelijk
zal worden vervangen door Nederlandse wetgeving. Er zal daarbij zorgvuldig
worden geanalyseerd wanneer deze wetgeving wordt vervangen en op welke punten
van de Nederlandse wetgeving afwijkende voorzieningen moeten worden getroffen.
De inzet van Nederland is om ten aanzien van de huwelijkswetgeving niet tot
een afwijkende voorziening te komen (Kamerstukken II 2008–2009, Aanhangsel
nr. 1316).
 Artikel 2.21
 Wet recht van vergadering BES
 De leden van de CDA-fractie vragen in verband met het vervallen van artikel
2.21 of de Tambú bijeenkomsten onder de Wet recht van vergadering BES
vallen.
 In antwoord op deze vraag wijst de regering er eerst op dat zij naar aanleiding
van het advies van de Raad van State er voor gekozen heeft de Wet openbare
manifestaties op de BES-eilanden van toepassing te verklaren en de Wet recht
van vergadering BES van de IBES-lijst te halen. Per abuis was artikel 2.21,
dat de aanpassing van de Wet recht van vergadering BES betrof, aanvankelijk
in voorliggend wetsvoorstel blijven staan. Bij nota van wijziging is artikel
2.21 alsnog geschrapt. Wat betreft de Tambú bijeenkomsten merkt de
regering op dat deze niet onder de Wet openbare manifestaties vallen.
 HOOFDSTUK 6. MINISTER VAN FINANCIËN
 Par. 2. Inkomstenbelasting en loonbelasting
 De leden van de fractie van het CDA vragen of uit het advies van de Raad
van State met betrekking tot de belastingwetgeving kan worden geconcludeerd
dat het kabinet er onvoldoende in is geslaagd om tijdig met een goed, samenhangend
wetsvoorstel te komen.
 
 De regering is met deze leden van mening dat uit het advies van de Raad
van State op de belastingwetgeving (in het bijzonder het wetsvoorstel Belastingwet
BES ) moest worden geconcludeerd dat het oorspronkelijke
voorstel zoals dat aan de Raad van State was voorgelegd niet voldragen was.
Echter, het advies van de Raad van State is door de regering ter harte genomen.
 
 De Raad van State had fundamentele kritiek op de vormgeving van de voorgestelde
inkomstenbelasting en loonbelasting. Deze inkomstenbelasting en loonbelasting
waren weliswaar grotendeels gebaseerd op de thans bestaande landsverordeningen,
maar deze waren sterk verouderd en alleen al vanuit dat oogpunt volgens de
Raad van State geen basis voor de structurele vormgeving van de inkomstenbelasting
en loonbelasting voor de BES eilanden. De tijdelijke voortzetting van de bestaande
Nederlands-Antilliaanse landsverordeningen stuit volgens de Raad van State
als interimvoorziening echter niet op onoverkomelijke bezwaren. Dit advies
van de Raad van State wordt voor wat betreft de inkomstenbelasting en loonbelasting
door de regering overgenomen. Van wettelijk knip- en plakwerk waarover de
leden van de fractie van de VVD spreken, is dan ook naar de mening van de
regering geen sprake. De bestaande Landsverordening op de inkomstenbelasting
1943 en de Landsverordening op de loonbelasting 1976 worden na de ontmanteling
van het land Nederlandse Antillen – enigszins aangepast – tijdelijk
gecontinueerd als de Wet inkomstenbelasting BES respectievelijk de Wet loonbelasting
BES. Na verloop van tijd worden deze tijdelijke wetten vervangen door een
definitieve inkomstenbelasting en loonbelasting die worden gebaseerd op de
Wet IB 2001 respectievelijk de Wet op de loonbelasting 1964 en zullen worden
opgenomen in hoofdstuk II en III van de Belastingwet BES. Wat een aanvaardbare
termijn is voor deze tussenperiode, zo vragen de leden van de fractie van
het CDA, is niet eenvoudig te beantwoorden. Het zal een afweging zijn tussen
enerzijds de mogelijkheid tot kunnen handelen als daartoe de noodzaak bestaat
en anderzijds de in antwoord op de vragen van de leden van de fracties van
het CDA, de VVD en de SGP in de nota naar aanleiding van het verslag
op de Invoeringswet BES genoemde legislatieve terughoudendheid gedurende de
eerste vijf jaren na de ontmanteling van het land Nederlandse Antillen. Anders dan de leden van de fractie van het CDA suggereren
is er dus geen sprake van overgangswetgeving die vervalt bij inwerkingtreding
van de Belastingwet BES.
 
 Voorts zijn de vastgoedbelasting, de opbrengstbelasting, de algemene bestedingsbelasting
en het formele recht en het invorderingsrecht naar aanleiding van het advies
van de Raad van State op onderdelen gewijzigd en is de onderlinge consistentie
aan de hand van de opmerkingen van de Raad versterkt. Ten slotte is aan de
hand van de criteria die zijn genoemd in het voorgestelde artikel 1, tweede
lid, van het Statuut voor het Koninkrijk der Nederlanden de memorie van toelichting
op de Belastingwet BES aangevuld ten aanzien van de objectieve en redelijke
gronden die ten grondslag liggen aan de keuze om voor de BES eilanden een
fiscaal stelsel voor te stellen dat afwijkt van het Nederlandse fiscale stelsel.
 
 De regering is dan ook van mening dat na verwerking van het advies van
de Raad van State de nota van wijziging op onderhavig wetsvoorstel die op
12 oktober jl. naar de Tweede Kamer is gezonden (voor wat betreft de
Wet inkomstenbelasting BES en de Wet loonbelasting BES) en de wetsvoorstellen
die op 29 oktober jl. (de Belastingwet BES en de Douane- en Accijnswet
BES) bij de Tweede Kamer zijn ingediend een goed, samenhangend en afgewogen
geheel vormen.
 
 De leden van de fractie van de SP stellen dat het hen nog steeds niet
duidelijk is wat de onderbouwing is voor het hebben van een afzonderlijk fiscaal
stelsel voor de BES eilanden. Deze leden vragen zich af of gekeken is naar
de mogelijkheden om het Nederlandse fiscale stelsel op de BES eilanden in
te voeren.
 
 In reactie op de vragen van deze leden zij allereerst gememoreerd dat
met de BES eilanden is overeengekomen dat bij aanvang van de nieuwe staatsrechtelijke
positie van de BES eilanden de thans geldende Nederlands-Antilliaanse landsverordeningen
blijven bestaan en na verloop van tijd worden vervangen door Nederlandse wetgeving.
Wel is in dat kader tevens afgesproken dat van de Nederlandse wetgeving afwijkende
voorzieningen kunnen worden getroffen gezien de bevolkingsomvang van de drie
eilanden, de grote afstand tot Nederland en het insulaire karakter. Vervolgens
is in punt 19 van de Slotverklaring van de Miniconferentie van 10 en 11 oktober
2006 specifiek ingegaan op het toekomstige fiscale
stelsel voor de BES eilanden. De tekst in punt 19 brengt tot uitdrukking dat
het op het tijdstip van het afsluiten van de Slotverklaring voor de vier partijen
duidelijk was dat voor de fiscaliteit een uitzonderingspositie is beoogd op
het algemene uitgangspunt van «starten met Nederlands-Antilliaanse wet-
en regelgeving en na verloop van tijd vervangen door Nederlandse wet- en regelgeving».
Desalniettemin is de daadwerkelijke vormgeving en inhoud van het toekomstige
fiscale stelsel voor de BES eilanden in de Slotverklaring opengelaten en is
gedurende drie jaar onderwerp geworden van gesprekken op bestuurlijk en ambtelijk
niveau.
 
 Tijdens deze gesprekken is naar voren gekomen dat de Nederlandse regering
en de BES eilanden het Nederlandse fiscale stelsel niet als een goed startpunt
beschouwen voor het toekomstige fiscale stelsel voor de BES eilanden. Het
gaat daarbij in de eerste plaats om de economische verwevenheid van Bonaire
met Curaçao en Saba en Sint Eustatius met Sint Maarten (waarbij met
name moet worden gedacht aan de afhankelijkheid van de BES eilanden voor de
aanvoer van goederen en de afname van diensten). De regering wijst ook op
het thans voorziene voorzieningenniveau op de BES eilanden (afwijkend van
het voorzieningenniveau in Nederland) en de te dragen regeldruk
voor de burgers en het bedrijfsleven op de BES eilanden (de complexiteit van
het Nederlandse fiscale stelsel strookt niet met de economische realiteit
op de BES eilanden). Voorts speelt ook het creëren van draagvlak bij
de bevolking (hetgeen onder andere verband houdt met het thans voorziene voorzieningenniveau
op de BES eilanden) een belangrijke rol. Echter, de belangrijkste argumenten
die voor de regering pleiten tegen het standpunt dat het Nederlandse fiscale
stelsel als startpunt zou moeten dienen, zijn de ligging van Bonaire, Sint
Eustatius en Saba in het Caribische gebied alsmede de economische omstandigheden
waarin de drie eilanden verkeren.
 
 Vanwege de ligging van de BES eilanden in het Caribische gebied is sprake
van een geheel andere economische werkelijkheid dan in Nederland. Nederland
ligt in Europa en is lid van de Europese Unie. De Nederlandse Antillen zijn
thans een zogenoemd Land Gebied Overzee, waardoor het EG-verdrag – met
uitzondering van de associatieregeling en het daarop gebaseerde LGO-besluit –
niet van toepassing is. Na de staatkundige vernieuwingen blijven de BES eilanden
vooralsnog een LGO. De BES eilanden staan dan
ook niet alleen fysiek maar ook juridisch ver van de Europese Unie (en dus
ook van Nederland) af. De BES eilanden concurreren niet met Nederland of Europa
maar met de omliggende Caribische eilanden en de landen in Centraal en Zuid-Amerika.
Daar komt bij dat de economische ontwikkeling van de BES eilanden niet vergelijkbaar
is met die in het Europese deel van Nederland. Vanwege de bescheiden omvang
van de BES eilanden (tezamen een grondoppervlakte van 322 vierkante kilometer
en een bevolkingsomvang van ongeveer 20 000 inwoners) is geen sprake
van een gediversifieerde economie. Indien een bedrijf haar activiteiten wenst
te beëindigen of te verminderen, heeft dat direct een grote impact op
de totale werkgelegenheid op de eilanden (ter illustratie wordt gewezen op
de recente ontwikkelingen op Aruba, met zo’n 100 000 inwoners,
alwaar door de sluiting van een olieraffinaderij op den duur direct en indirect
enkele duizenden arbeidsplaatsen dreigen te verdwijnen). Hoewel in Nederland
de effecten voor de betrokken ondernemers en werknemers net zo goed ingrijpend
zijn, kan de Nederlandse samenleving de klap door haar omvang veel beter opvangen.
Immers, de na zo’n bedrijfssluiting resterende werkgelegenheid in Nederland
is niet te vergelijken met die op de BES eilanden (alwaar op dit moment het
grootste deel van de beroepsbevolking in overheidsdienst werkzaam is of in
de toeristensector). Naast het voorgaande moet ook worden bedacht dat het
gemiddelde inkomen van een inwoner op de BES eilanden op ongeveer 40%
ligt van het gemiddelde inkomen van een inwoner van Nederland. Het gemiddelde
prijspeil op de BES eilanden ligt doordat vrijwel alles op de BES eilanden
zal moeten worden ingevoerd vanwege het ontbreken van grondstoffen en het
vrijwel ontbreken van lokale productie zeker niet op 40% van het Nederlandse
niveau. Hieruit blijkt dat niet alleen de samenstelling van de economie maar
ook het welvaartsniveau van de BES eilanden niet te vergelijken is met Nederland.
 
 Alle voorgaande redenen hebben er toe bij gedragen dat de regering de
mening is toegedaan dat voor de BES eilanden het complexe en omvangrijke Nederlandse
fiscale stelsel geen goed startpunt is. De BES eilanden zijn gezien de bescheiden
omvang en de economische ontwikkeling gebaat bij een nieuw eenvoudig stelsel
dat een bijdrage levert aan de vergroting van de zelfredzaamheid van de burger
en stimulansen bevat voor reëel ondernemerschap. Voor dit nieuwe stelsel
worden voor de herkenbaarheid wel elementen uit het bestaande Nederlands-Antilliaanse
stelsel als bouwsteen gebruikt. Ten slotte geldt als vanzelfsprekend dat dit
fiscale stelsel voor de BES eilanden moet passen binnen de Nederlandse rechtsorde
en dat de fiscale regelgeving en het fiscale beleid in overeenstemming dienen
te zijn en blijven met de internationaal geldende normen. Overigens
is met het voorgaande zeker niet gezegd dat het uitgesloten is dat de fiscale
stelsels van Nederland en de BES eilanden op termijn naar elkaar toegroeien.
 
 De leden van de fractie van de SP vragen zich af waarom de landsverordeningen
loon- en inkomstenbelasting die in wetten worden omgezet reeds worden aangepast
met betrekking tot een aantal zaken.
 
 In de eerste nota van wijziging is aangegeven dat wordt gestart met het
bestaande Nederlands-Antilliaans systeem en dat het hierbij nodig is om de
Wet inkomstenbelasting BES en de Wet loonbelasting BES op enkele punten aan
te passen om het een integraal onderdeel te laten vormen van het toekomstige
fiscaal stelsel voor de BES eilanden. Daarnaast is gepoogd de administratieve
lasten voor de inhoudingsplichtigen te verlagen (door de introductie van het
vlakke geïntegreerde tarief) hetgeen ook voordelen heeft voor de uitvoering.
De introductie van de rente- en dividendvrijstelling van USD 5 000
is ingegeven door de wens in zoveel mogelijk gevallen loonheffing eindheffing
te laten zijn. Ten slotte hangen de wijzigingen in de loon- en inkomstenbelasting
samen met de wens tot vereenvoudiging. Door de grondslag voor de inkomstenbelasting
gelijk te stellen aan de premiegrondslag voor de algemene ouderdomsverzekering
(hierna: AOV), algemene weduwe en wezenverzekering (hierna: AWW) en het niet-werkgeversdeel
van de zorgverzekering wordt bereikt dat de belastingdienst de heffing en
inning van de inkomstenbelasting, loonbelasting en voornoemde premies kan
verrichten. Hierdoor heeft de belastingplichtige of inhoudingsplichtige voor
de heffing en inning van deze belastingen en premies niet meer te maken met –
zoals nu – de Inspecteur der Belastingen, de Landsontvanger, de Eilandsontvanger
en de Sociale Verzekeringsbank maar enkel nog met de rijksbelastingdienst.
Hierdoor ontstaat één loket voor heffing en inning.
 
 De leden van de SP-fractie geven aan zich niet te kunnen vinden in het
vlakke tarief voor de integrale heffing van loon- en inkomstenbelasting enerzijds
en premies volksverzekeringen anderzijds. Zij vragen in dat verband wat de
BES eilanden zo verschillend maakt van de Nederland en welk effect de verschuiving
van directe naar indirecte belastingen heeft op de verdeling van de welvaart
op de BES eilanden. Ook de leden van de VVD-fractie vragen aandacht voor de
tariefstructuur. Tevens vragen laatstgenoemde leden of nader inzicht kan worden
geboden in de inkomenseffecten van het voorgestelde belasting- en premiestelsel.
 
 De regering merkt naar aanleiding van deze vragen op dat er goede redenen
zijn om op de BES eilanden een belastingstelsel te introduceren dat zo goed
mogelijk toegespitst is op de lokale situatie en omstandigheden. Kortheidshalve
wordt op deze plaats verwezen naar de hiervoor opgenomen uiteenzetting over
de introductie op de BES eilanden van een fiscaal stelsel dat afwijkt van
het Nederlandse stelsel en de daaraan ten grondslag liggende overwegingen.
De geïntegreerde heffing van loon- en inkomstenbelasting enerzijds en
premies volksverzekeringen anderzijds kent, zoals de leden van de SP-fractie
terecht constateren, een vlak tarief. Door de toepassing van een relatief
hoge belastingvrije som van USD 9 000 – die voor belastingplichtigen
met één respectievelijk twee of meer kinderen wordt verhoogd
met USD 1 250 respectievelijk USD 2 500 – ontstaat
naar de mening van de regering echter een tariefstructuur die wat betreft
gemiddelde belasting- en premiedruk nog steeds een significante progressie
kent. Deze tariefstructuur heeft tot gevolg dat belastingplichtigen met een
laag inkomen in het nieuwe fiscale stelsel voor de BES eilanden veelal geen
of slechts een zeer gering bedrag aan geïntegreerde heffing hoeven te
betalen, terwijl deze heffing voor degenen met een hoger inkomen geleidelijk
oploopt tot 30,4%. Hierbij wordt uitdrukkelijk gewezen
op het effect dat de belastingvrije som (inclusief de eventuele verhoging
van USD 1 250 of USD 2 500) voor de toepassing van de
premies op basis van de Wet algemene ouderdomsverzekering BES, Wet algemene
weduwe en wezenverzekering BES en zorgverzekering BES uitwerkt als een premievrije
som. Dit is in het bijzonder voor inwoners van de BES eilanden met een relatief
laag inkomen een aanzienlijke vooruitgang ten opzichte van de huidige Nederlands-Antilliaanse
situatie.
 Aan de keuze voor deze, geïntegreerde, tariefstructuur liggen diverse
overwegingen ten grondslag. Belangrijke overweging is geweest om op dit punt
een forse vereenvoudiging in het nieuwe fiscale stelsel voor de BES eilanden
aan te brengen. Dit draagt bij aan het verminderen van de administratieve
lasten van burgers en bedrijven, vergemakkelijkt de uitvoering door de Belastingdienst
en beperkt de uitvoeringskosten. Daarnaast is wat betreft de vormgeving van
het nieuwe fiscale stelsel voor de BES eilanden gekozen voor een verschuiving
van de druk van directe naar indirecte belastingen. Hierdoor is budgettaire
ruimte gecreëerd om in de loon- en inkomstenbelasting een forse tariefverlaging
te realiseren. Overigens heeft de verschuiving van de druk van directe naar
indirecte belastingen naar het oordeel van de regeling per saldo een positieve
invloed op de welvaart van de BES eilanden als geheel. Dit hangt vooral samen
met het feit dat het zwaardere accent op de indirecte belastingen ertoe leidt
dat een groter deel van de belastingdruk van de BES eilanden betaald gaat
worden door niet-inwoners van de BES eilanden, zoals toeristen. Ook de introductie
van de vastgoedbelasting leidt ertoe dat niet-inwoners meer gaan bijdragen.
Bij een gelijkblijvende totale belastingopbrengst betekent dit dat de inwoners
van de BES eilanden per saldo minder gaan betalen, hetgeen een positieve invloed
heeft op de welvaart van die inwoners.
 
 Ten slotte vragen de leden van de SP om een nader inzicht in de effecten
van de premieheffing en belastingheffing. Daarnaast vragen de leden van de
fractie van de VVD welke premiepercentages voor de ziektekostenverzekering,
de AOV en de AWW van toepassing zijn en of er apart premie wordt geheven voor
de algemene verzekering voor bijzondere ziektekosten (AVBZ). Ook stellen zij
de vraag of er sprake zal zijn van een premievrijstelling van AOV voor 60-plussers.
In antwoord op deze vragen kan worden opgemerkt dat het noodzakelijk is dat
de premies AOV, AWW en het niet-werkgeversdeel van de zorgverzekering zijn
vastgesteld. Overigens is in de Zorgverzekering BES niet langer voorzien in
een afzonderlijke verzekering voor langdurige zorg. De Zorgverzekering BES
voorziet in een dekking van de kosten van geneeskundige zorg en van langdurige
zorg. Over de vaststelling van de premies dient nog nadere besluitvorming
plaats te vinden. Nu dit totale beeld nog niet geheel duidelijk is, kan op
dit moment nog geen inzicht worden gegeven in de inkomenseffecten voor bepaalde
groepen belasting- en premieplichtigen. Wel wordt nogmaals gewezen op het
in de nota naar aanleiding van het verslag op de Wet financiën openbare
lichamen Bonaire, Sint Eustatius en Saba opgenomen
standpunt van de regering dat, hoewel op individueel niveau een garantie niet
mogelijk is, het streven is dat met de tarieven van de IB/LB, de premies AOV,
AWW en het niet-werkgeversdeel van de zorgverzekering, de hoogte van de belasting-
en premievrije som alsmede de hoogte van de kindertoeslag zoveel mogelijk
wordt bereikt dat de ingezetenen van de BES eilanden niet worden geconfronteerd
met een hogere druk dan thans het geval is.
 
 De leden van de VVD-fractie vragen voorts om een vergelijkend materieel
overzicht van de verschillen tussen de in het huidige voorstel van wet opgenomen
loon- en inkomstenbelasting en de aanvankelijk in de Belastingwet BES opgenomen
loon- en inkomstenbelasting. Zij vragen op dit punt ook om een vergelijking
met de Nederlandse loon- en inkomstenbelasting. In antwoord op
deze vragen worden onderstaande overzichten opgenomen waarin de (voorgestelde)
Wet inkomstenbelasting BES vergeleken wordt met de Landsverordening op de
inkomstenbelasting 1943 en de (voorgestelde) Wet loonbelasting BES met de
Landsverordening op de loonbelasting 1976. In deze overzichten wordt omwille
van de inzichtelijkheid niet stilgestaan bij de aanpassing van enkele begrippen
en omschrijvingen die als gevolg van de nieuwe staatkundige situatie zijn
doorgevoerd, bij de naamswijzigingen van wet- en regelgeving in verband met
de omzetting van Nederlands Antilliaanse regelgeving, bij de omzetting van
bedragen van Nederlands-Antilliaanse guldens (Naf.) in Amerikaanse dollars
(USD) en bij vernummeringen/verletteringen. Voornoemde aanpassingen hebben
geen materiële betekenis. In de overzichten is een zeer beperkte toelichting
opgenomen; voor een uitgebreidere toelichting wordt verwezen naar de toelichting
en de artikelsgewijze toelichting op de eerste nota van wijziging op voorliggend
wetsvoorstel waarmee de aanpassingen op de Wet
inkomstenbelasting BES en de Wet loonbelasting BES in dit wetsvoorstel worden
opgenomen.
 Tabel
 
 
 
 
 
 
 Wet inkomstenbelasting BES
 Landsverordening op de inkomstenbelasting 1943 
 
 
 
 
 Artikel A (nieuw artikel, waarin de definitiebepalingen
en de formele bepalingen van de Belastingwet BES van overeenkomstige toepassing
worden verklaard. 
 – 
 
 
 Artikel 1 (geen inhoudelijke wijzigingen)
 Artikel 1 
 
 
 Artikel 2 (geen inhoudelijke wijzigingen)
 Artikel 2 
 
 
 Artikel 3 (opbrengst van onroerende zaken niet langer
een bron van inkomen i.v.m. introductie vastgoedbelasting)
 Artikel 3 
 
 
 Artikel 4 (eerste, tweede en derde lid vervallen
i.v.m. het niet meer belasten van opbrengst van onroerende zaken)
 Artikel 4 
 
 
 Artikel 5 (letteraanduidingen in het eerste lid aangebracht
en vierde t/m negende lid inzake de vrijgestelde vennootschap vervallen i.v.m.
het schrappen van de winstbelasting)
 Artikel 5 
 
 
 Artikel 6 (achtste lid toegevoegd i.v.m. de het vervangen
van de omzetbelasting en invoerheffingen door de algemene bestedingsbelasting)
 Artikel 6 
 
 
 Artikel 7 (geen inhoudelijke wijzigingen)
 Artikel 7 
 
 
 Artikel 8 (onderdelen l, m, n en q vervallen; nieuw
onderdeel m (rentevrijstelling van USD 5 000) en nieuw onderdeel n (dividendvrijstelling
van USD 5 000)).
 Artikel 8 
 
 
 Artikel 9 (geen inhoudelijke wijzigingen)
 Artikel 9 
 
 
 Artikel 9A (geen inhoudelijke wijzigingen)
 Artikel 9A
 
 
 Artikel 9B (geen inhoudelijke wijzigingen)
 Artikel 9B
 
 
 Artikel 9C (geen inhoudelijke wijzigingen)
 Artikel 9C
 
 
 Artikel 10 (derde lid, onderdeel c, vervallen ()
 Artikel 10
 
 
 Artikel 11 (geen inhoudelijke wijzigingen)
 Artikel 11
 
 
 Artikel 12 (geen inhoudelijke wijzigingen
 Artikel 12 
 
 
 Artikel 13 (geen inhoudelijke wijzingen)
 Artikel 13 
 
 
 Artikel 14 (was al vervallen)
 Artikel 14 (vervallen) 
 
 
 Artikel 15 (geen inhoudelijke wijzigingen)
 Artikel 15 
 
 
 Artikel 16 (eerste lid, onderdeel d, vervallen (premie
AOV / AWW niet meer aftrekbaar i.v.m. geïntegreerde tariefstructuur))
 Artikel 16 
 
 
 Artikel 16A (geen inhoudelijke wijzigingen)
 Artikel 16A 
 
 
 Artikel 16B (geen inhoudelijke wijzigingen)
 Artikel 16A 
 
 
 Artikel 17 (verwijzingen naar winstbelasting/vrijgestelde
vennootschap geschrapt)
 Artikel 17
 
 
 Artikel 18 (geen inhoudelijke wijzigingen)
 Artikel 18
 
 
 Artikel 19 (was al vervallen)
 Artikel 19 (vervallen) 
 
 
 Artikel 20 (geen inhoudelijke wijzigingen)
 Artikel 20 
 
 
 Artikel 20A (geen inhoudelijke wijzigingen)
 Artikel 20A 
 
 
 Artikel 21 (geen inhoudelijke wijzigingen)
 Artikel 21 
 
 
 Artikel 22 (vervallen; diplomatieke vrijstelling
zijn ondergebracht in hoofdstuk VIII van de Belastingwet BES)
 Artikel 22 
 
 
 Artikel 23 (vervallen; houdt verband met vervallen
artikel 22)
 Artikel 23 
 
 
 Artikelen 23A, 23B, 23C, 23D en 23E (vervallen i.v.m.
het vervallen van de penshonadoregeling)
 Artikelen
23A, 23B, 23C, 23D en 23E
 
 
 Artikelen 24en 24A (introductie nieuwe, geíntegreerde
tariefstructuur met belastingvrije som, kindertoeslag)
 Artikelen 24 en 24A 
 
 
 Artikel 24B (nieuw artikel waarin het 5%-tarief
voor voordelen uit aanmerkelijkbelang is opgenomen)
 – 
 
 
 Artikel 25 (geen inhoudelijke wijzigingen)
 Artikel 25 
 
 
 Artikel 26 (was al vervallen)
 Artikel 26 (vervallen) 
 
 
 Artikel 27 (geen wijzigingen)
 Artikel 27 
 
 
 Artikel 28 (geen wijzigingen)
 Artikel 28 
 
 
 Artikelen 29, 30, 31, 32, 33, 34 en 35 (waren reeds
vervallen)
 Artikelen 29, 30, 31, 32, 33, 34 en
35 (vervallen)
 
 
 Artikel 36 (vervallen i.v.m. het overhevelen van
deze bepalingen naar hoofdstuk VIII van de Belastingwet BES)
 Artikel 36
 
 
 Artikelen 37 en 38 (waren reeds vervallen)
 Artikelen 37 en 38
 
 
 Artikel 39 (vervallen i.v.m. het overhevelen van
deze bepalingen naar hoofdstuk VIII van de Belastingwet BES)
 Artikel 39
 
 
 Artikelen 40 en 41 (waren reeds vervallen)
 Artikelen 40 en 41 (vervallen) 
 
 
 Artikel 41A (geen inhoudelijke wijziging)
 Artikel 41A 
 
 
 Artikel 41B (geen inhoudelijke wijziging)
 Artikel 41B
 
 
 Artikel 42 (was reeds vervallen)
 Artikel 42 (vervallen)
 
 
 Hoofdstukken X, XI, XII en XIII alsmede artikel 53
(waren reeds vervallen)
 Hoofdstukken X, XI, XII
en XIII alsmede artikel 53 (vervallen) 
 
 
 Artikelen 54, 55, 56 en 57 (waren reeds vervallen)
 Artikelen 54, 55, 56 en 57 (vervallen) 
 
 
 Artikel 58 (geen inhoudelijke wijziging)
 Artikel 58 
 
 
 Artikelen 59, 60, 61, 62 en 63 (waren reeds vervallen)
 Artikelen 59, 60, 61, 62 en 63 (vervallen) 
 
 
 Hoofdstuk XV (was reeds vervallen)
 Hoofdstuk XV (vervallen) 
 
 
 Artikelen 73 en 74 (waren reeds vervallen)
 Artikelen 73 en 74 
 
 
 Artikel 74A (vervallen; bepalingen overgeheveld naar
hoofdstuk VIII van de Belastingwet BES)
 Artikel
74A 
 
 
 Artikel 75 (geen inhoudelijke wijziging)
 Artikel 75 
 
 
 Artikel 76 (was reeds vervallen)
 Artikel 76 (vervallen) 
 
 
 Artikelen 77, 78, 79, 80, 81 en 82 (vervallen; in
deze artikelen was oud overgangsrecht opgenomen)
 Artikelen 77, 78, 79, 80, 81 en 82
 
 
 
 
 Tabel 
 
 
 
 
 
 
 Wet loonbelasting BES
 Landsverordening op de loonbelasting 1976 
 
 
 
 
 Artikel A (nieuwe tekst, waarin de definitiebepalingen
en de formele bepalingen van de Belastingwet BES van overeenkomstige toepassing
worden verklaard.
 –
 
 
 Artikel 1 (geen inhoudelijke wijzigingen)
 Artikel 1 
 
 
 Artikel 2 (geen inhoudelijke wijzigingen, vijfde
lid vervallen)
 Artikel 2
 
 
 Artikel 3 (geen inhoudelijke wijzigingen)
 Artikel 3 
 
 
 Artikel 4 (geen inhoudelijke wijzigingen, vijfde
lid vervallen)
 Artikel 4
 
 
 Artikel 5 (geen inhoudelijke wijzigingen)
 Artikel 5 
 
 
 Artikel 6 (geen inhoudelijke wijzigingen)
 Artikel 6 
 
 
 Artikel 6A (geen inhoudelijke wijzigingen)
 Artikel 6A 
 
 
 Artikel 6B (geen inhoudelijke wijzigingen)
 Artikel 6B 
 
 
 Artikel 6C (geen inhoudelijke wijzigingen, toevoeging
van nieuw vierde lid)
 Artikel 6C 
 
 
 Artikel 7 (geen inhoudelijke wijzigingen)
 Artikel 7
 
 
 Artikel 8 (eerste lid aangepast aan artikel 24 en
24A van de Wet inkomstenbelasting BES, vijfde lid vervallen in verband met
artikel 8.19 Belastingwet BES)
 Artikel 8 
 
 
 Artikel 9 (geen inhoudelijke wijzigingen)
 Artikel 9 
 
 
 Artikel 9A (nieuw: gebruikelijkloonregeling voor
aanmerkelijkbelanghouders)
 –
 
 
 Artikel 10 (geen inhoudelijke wijzigingen)
 Artikel 10
 
 
 Artikel 11 (vervallen o.a. i.v.m. van toepassing
zijn van artikel hoofdstuk VIII, titel 2, afdeling 3 en artikel 8.23 van de
Belastingwet BES
 Artikel 11 
 
 
 Artikel 12 (geen inhoudelijke wijzigingen)
 Artikel 12 
 
 
 Hoofdstukken IV en V; artikelen 13 t/m 18 (waren
reeds vervallen)
 Hoofdstukken IV en V; artikelen
13 t/m 18 (vervallen) 
 
 
 Artikel 19 (geen inhoudelijke wijzigingen, derde
lid vervallen i.v.m. van toepassing zijn van artikel 8.86, zevende lid, van
de Belastingwet BES
 Artikel 19 
 
 
 Artikel 19A (geen inhoudelijke wijzigingen)
 Artikel 19A 
 
 
 Artikel 21 (vervallen o.a. i.v.m. overname in de
artikelen 8.61, 8.65, 8.66 en 8.67 van de Belastingwet BES)
 Artikel 21 
 
 
 Artikelen 21a, 21b, 21c en 21d (vervallen; opgenomen
in respectievelijk de artikelen 8.68, 8.62, 8.73 en 8.69 van de Belastingwet
BES)
 Artikelen 21a, 21b, 21c, en 21d 
 
 
 Artikel 22 (geen inhoudelijke wijziging)
 Artikel 22 
 
 
 Artikelen 23 en 24, hoofdstukken VII en VIII en artikelen
34 en 35 (waren reeds vervallen)
 Artikelen 23 en
24, hoofdstukken VII en VIII en artikelen 34 en 35 (vervallen) 
 
 
 Artikel 36 (geen inhoudelijke wijziging)
 Artikel 36 
 
 
 Artikel 37 (vervallen i.v.m. algemene inwerkingtredingsbepaling)
 Artikel 37
 
 
 
 
 
 In bovenstaande overzichten is geen vergelijking opgenomen met de Nederlandse
Wet inkomstenbelasting 2001 en de Wet op de loonbelasting 1964. Zoals elders
in deze nota naar aanleiding van het verslag opgemerkt, zullen de Wet inkomstenbelasting
BES en de Wet loonbelasting BES op termijn komen te vervallen en worden vervangen
door een nieuwe, definitieve inkomstenbelasting respectievelijk loonbelasting.
Deze nieuwe teksten zullen te zijner tijd worden opgenomen in de reeds daarvoor
gereserveerde hoofdstukken II en III van de Belastingwet BES. De nieuwe teksten
zullen zo veel mogelijk worden gestructureerd op basis van de opzet van de
Wet inkomstenbelasting 2001 en de Wet op de loonbelasting 1964. Wel streeft
de regering er in dat verband naar om ten opzichte van de Nederlandse wetgeving
een aanzienlijke vereenvoudiging aan te brengen, teneinde aldus beter rekening
te kunnen houden met de specifieke, sterk van de Nederlandse situatie afwijkende,
omstandigheden op de BES eilanden. Een vergelijking tussen de huidige Nederlands-Antilliaanse
landsverordeningen op het terrein van de inkomstenbelasting en loonbelasting
enerzijds en de Wet IB 2001 en Wet op de loonbelasting 1964 zal dan actueel
zijn.
 
 Tevens vragen de leden van de VVD-fractie of zij het goed hebben begrepen
dat de huidige voorstellen ten opzichte van de aanvankelijke voorstellen uit
de Belastingwet BES een budgettaire derving opleveren van ruim USD 4,6
miljoen. Naar aanleiding van deze vraag merkt dat regering op dat de door
deze leden gesignaleerde derving op een misverstand berust. Naar aanleiding
van het advies van de Raad van State ter zake van de Belastingwet BES is –
zoals eerder aangegeven – ervoor gekozen om de loon- en inkomstenbelasting
uit de Belastingwet BES te lichten. In plaats daarvan zijn de bestaande Nederlands
Antilliaanse Landsverordening op de loonbelasting 1976 en de Landsverordening
op de inkomstenbelasting 1943 via een nota van wijziging op de Invoeringswet
BES omgezet in Nederlandse wetgeving. Vervolgens zijn in deze wetten via een
nota van wijziging op voorliggend wetsvoorstel enkele wijzigingen aangebracht.
Deze overheveling heeft evenwel niet geleid tot een ingrijpende wijziging
van de opzet van de loon- en inkomstenbelasting voor de BES eilanden. De daarmee
samenhangende budgettaire effecten zijn derhalve verwaarloosbaar. Wel is het
zo dat de afzonderlijke elementen van dat nieuwe fiscale stelsel nu over meer
wetsvoorstellen zijn verdeeld. De budgettaire effecten van het voorgestelde
nieuwe fiscale stelsel zijn door het overhevelen van de loon- en inkomstenbelasting
uit de Belastingwet BES naar de Loonbelasting BES en de Inkomstenbelasting
BES per saldo echter niet gewijzigd, zodat de door deze leden gesignaleerde
budgettaire derving ten opzichte van de aanvankelijke voorstellen zich niet
voordoet. Volledigheidshalve wordt in dit verband nog opgemerkt dat de door
deze leden aan de orde gestelde derving van USD 4,6 miljoen ook is vermeld
in de eerste regel van de tabel in paragraaf 7 (budgettaire effecten)
van de oorspronkelijke tekst van de memorie van toelichting bij het voorstel
van wet. Deze tekst is ter inzage gelegd bij het Centraal Informatiepunt Tweede
Kamer.
 
 De leden van de VVD-fractie vragen om een nadere toelichting op het voorstel
om de penshonadoregeling af te schaffen, ook wat betreft budgettaire effecten
en migratie-effecten. Ook de leden van de SP-fractie vragen aandacht voor
de penshonadoregeling. Laatstgenoemde leden juichen het afschaffen van die
regeling toe en vragen waarom er niet ook met Curaçao, Aruba en Sint
Maarten dergelijke afspraken zijn gemaakt. In reactie op deze vragen merkt
de regering op dat de penshonadoregeling wordt afgeschaft omdat zij het, mede
gelet op het gelijkheidsbeginsel, niet passend (meer) acht om in het voorgestelde
nieuwe fiscale stelsel voor de BES eilanden wat betreft het belastingtarief
onderscheid te maken tussen twee categorieën binnenlandse belastingplichtigen,
te weten penshonados en overige belastingplichtigen. Deze groepen
binnenlandse belastingplichtigen zijn beide inwoner van de BES eilanden en
verkeren aldus in vergelijkbare omstandigheden. Dit rechtvaardigt de stap
om beide groepen op de BES eilanden woonachtige belastingplichtigen tegen
hetzelfde belastingtarief in de heffing te betrekken. Het budgettaire effect
van deze maatregel is overigens zeer beperkt. Belangrijkste oorzaak daarvan
is dat het aantal thans op de BES eilanden woonachtige penshonado’s
zeer gering is. Daar komt bij dat er via de Invoeringswet fiscaal stelsel
BES een overgangsregeling wordt voorgesteld op grond waarvan belastingplichtigen
die op grond van het Nederlands Antilliaanse fiscale stelsel als penshonado
worden aangemerkt, na de inwerkingtreding onder voorwaarden nog vijf jaar
voor penshonadovoordelen in aanmerking kunnen blijven komen. Gelet op het
vorenstaande verwacht de regering, dit ten antwoord op een door de leden van
de VVD-fractie gestelde vraag, dat het afschaffen van de penshonadoregeling
geen of slechts verwaarloosbare migratie-effecten zal hebben.
 
 De vormgeving van de fiscale stelsels van Aruba, Curaçao en Sint
Maarten en eventuele wijzigingen daarin – zoals het afschaffen van de
penshonadoregeling – maakt, uiteraard, geen deel uit van de voorstellen
die betrekking hebben op het nieuwe fiscale stelsel voor de BES eilanden.
Aruba, Curaçao en Sint Maarten zijn respectievelijk worden autonome
landen binnen het Koninkrijk en zijn in verband daarmee in principe zelf verantwoordelijk
voor de vormgeving van hun fiscale stelsels en de eventuele wijzigingen daarvan.
Discussies en gedachten over de huidige en toekomstige vormgeving van de fiscale
stelsels van deze autonome landen binnen het Koninkrijk dienen dan ook in
eerste instantie door en binnen die landen zelf gevoerd te worden. Volledigheidshalve
wordt wel opgemerkt dat de regering er naar streeft om via het afsluiten van
bilaterale afspraken met de verschillende landen in het Koninkrijk ter voorkoming
van dubbele belasting of het ontgaan van belasting te bewerkstelligen dat
de fiscale stelsels in het Koninkrijk zo goed mogelijk op elkaar aansluiten.
Voor zover een dergelijk bilaterale afspraak nog niet op het moment van ontmanteling
van het land Nederlandse Antillen tot stand is gekomen, wordt teruggevallen
op de Belastingregeling voor het Koninkrijk (met inachtneming van de wijzigingen
in het voorgestelde rijkswetsvoorstel RARON
).
 
 De leden van de VVD-fractie zijn tenslotte geïnteresseerd inzicht
te krijgen in het overlegproces over de fiscale voorstellen met de bestuurscolleges
op de eilanden, ook gelet op de verontrustende berichten die hen daarover
bereiken.
 
 In reactie op de vraag van deze leden kan de regering laten weten dat
sinds de totstandkoming van de Slotverklaring van de Miniconferentie van 10
en 11 oktober 2006 op 17 januari 2007 (op Saba), 6 juni 2007
(op Bonaire), 18 en 19 juli 2007 (in Nederland), 28 januari 2008
(in Nederland), 13 juni 2008 (in Nederland), 29 oktober 2008 (op
Curaçao), 13 januari 2009 (op Sint Eustatius), 18 maart 2009
(video conferentie via faciliteiten in Nederland, Curaçao en Sint Maarten)
en 22 oktober 2009 (op Bonaire) plenair met de BES eilanden over het
toekomstige fiscale stelsel voor de BES eilanden is gesproken. Op 13 januari
2009 en 18 maart 2009 betrof het overleggen tussen de vertegenwoordigers
van de bestuurscolleges en de staatssecretaris van Financiën. Daarnaast
is de BES eilanden tevens nog de mogelijkheid geboden om op 26 oktober
2009 met de staatssecretaris van Financiën te spreken over het toekomstige
fiscale stelsel. De besturen van de eilandgebieden Saba en Sint Eustatius
hebben van deze mogelijkheid gebruik gemaakt. Uit het voorgaande blijkt dan
ook dat – met het oog op de indiening van de wetsvoorstellen Belastingwet
BES en Douane- en Accijnswet BES op 29 oktober jl. – tot het laatste
moment overleg is geweest over de vormgeving van het toekomstige
fiscale stelsel voor de BES eilanden. Hoewel tijdens de eerdergenoemde overleggen
zeker niet altijd sprake was van eensgezindheid, is er volgens de regering
geen aanleiding voor verontrusting. Immers, tijdens ieder overleg tussen twee
partijen kunnen verschillen van inzicht aan het licht komen. Op grote lijnen
bestaat wel degelijk overeenstemming. Het complexe Nederlandse fiscale stelsel
is voor de BES eilanden geen goed startpunt. Ook de integrale overname van
het verouderde Nederlands-Antilliaanse fiscale stelsel, behoudens de tijdelijke
overname van de inkomsten- en loonbelasting, is geen reële optie om de
BES eilanden in deze tijd een goed perspectief te bieden op een succesvolle
economische ontwikkeling. De BES eilanden zijn gebaat bij een modern, eenvoudig
fiscaal stelsel dat goed is voor burgers en het reële bedrijfsleven maar
wel past binnen de Nederlandse rechtsorde en overigens voldoet aan de internationaal
aanvaarde normen.
 Par. 3 Integriteit financiële markten
 Met betrekking tot de regulering van de financiële markten vragen
de leden van de CDA-fractie of juist op dit terrein niet sprake moet zijn
van uniformiteit. Deze leden vragen de regering dit punt nog eens te heroverwegen
en wel direct tot een volledige harmonisatie te besluiten.
 
 Zoals in de nota naar aanleiding van het verslag is opgemerkt, onderschrijft
de regering de wenselijkheid van zoveel mogelijk uniforme regelgeving voor
de verschillende categorieën financiële ondernemingen die in de
BES actief zijn. Deze uniformering zal ten dele worden gerealiseerd door middel
van de voorliggende aanpassingswet, en voor het overige haar beslag krijgen
in de tot stand te brengen meer definitieve wetgeving. Volledige harmonisatie
meteen bij ingang van de nieuwe staatkundige structuur was wettechnisch niet
haalbaar, en zou ook voorbijgaan aan de noodzaak om veranderingen met een
zekere geleidelijkheid in te voeren. Met ingang van de transitiedatum worden
wel meteen geharmoniseerde regels ingevoerd om te voldoen aan de aanbevelingen
van de Financial Action Task Force (FATF) en op een beperkt aantal andere
punten. In het zogenoemde eindmodel zal de regelgeving voor de financiële
markten verder worden gemoderniseerd en in overeenstemming worden gebracht
met actuele inzichten, rekening houdend met de lokale marktomstandigheden.
 
 De leden van de CDA-fractie vragen voorts of de verstrekkers van consumentenkredieten
bekend als de «Bon de dies luna», onmiddellijk dan wel op termijn
onder de Autoriteit Financiële Markten gaan vallen.
 
 Het voorstel van Wet toezicht bank- en kredietwezen 1994 BES bevat een
verbod om kredieten te verlenen door anderen dan geregistreerde kredietinstellingen,
behoudens ontheffing. De wet bevat geen gedragsnormen voor dergelijke kredietaanbieders.
Tijdens de transitiefase zal sectoraal toezicht op financiële ondernemingen
in de BES worden gehouden. Dit betekent dat de Nederlandsche Bank toezicht
zal gaan houden op de kredietinstellingen en het hiervoor genoemde verbod.
Met ingang van het zogenoemde eindmodel zal het functionele toezichtmodel
ingevoerd worden met als gevolg dat de Autoriteit Financiële Markten
toezicht zal gaan houden op kredietaanbieders, daaronder begrepen uitgevers
van de in de vraag bedoelde bonnen.
 
 De leden van de PvdA-fractie kunnen instemmen met de aanscherping van
het financiële toezicht. Vooral dat bestuurders van financiële instellingen
pas benoemd mogen worden na een toets door de toezichthouder lijkt hun logisch.
Zij vragen of een dergelijke toets ook gaat gelden voor al benoemde
bestuurders van financiële instellingen, en in hoeverre hun integriteit
wordt getoetst. Voorts vragen deze leden welke groep van niet-financiële
dienstverleners voortaan ook aan cliënten om identificatie moet gaan
vragen.
 
 Toetsing van de betrouwbaarheid van bestuurders zal plaatsvinden bij de
beoordeling van de vergunningaanvraag en zal tevens onderwerp van lopend toezicht
zijn: de toezichthouder kan te allen tijde een nader onderzoek instellen.
De toezichthouders voor de BES (de Nederlandsche Bank en de Autoriteit Financiële
Markten) zullen in overleg met de huidige toezichthouder (de Bank van de Nederlandse
Antillen) bezien in hoeverre daartoe aanleiding bestaat. (Overigens voorziet
de Antilliaanse wetgeving nu al in toetsing van de betrouwbaarheid van nieuwe
bestuurders voor vergunningverlening, en een periodieke toetsing van zittende
bestuurders.) De verplichting cliënten te identificeren zal conform de
aanbevelingen van de FATF ook gelden voor de volgende niet-financiële
dienstverleners: makelaars onroerende zaken, grootwaardehandelaren, en –
voor bepaalde diensten – advocaten, notarissen, accountants en belastingadviseurs.
(De voorgenomen regeling voor de BES komt inhoudelijk praktisch overeen met
de in voorbereiding zijnde Antilliaanse wetgeving ter zake.)
 
 Het doet de regering genoegen te constateren dat de leden van de VVD-fractie
instemmen met de op het terrein van de integriteit van de financiële
markten aangescherpte voorstellen inzake het financieel toezicht en de anti-witwaswetgeving,
naar aanleiding van de aanbevelingen van de FATF.
 
 De staatssecretaris van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties,
 A. Th. B. Bijleveld-Schouten
 
 
 
 
 Zie de antwoorden op schriftelijke vragen met kenmerken 2009Z12644, 2009Z12645,
en 2009Z12647, die ik u op 25 augustus 2009 heb aangeboden per brief
met kenmerk 2009-000046808.
 
 
 Kamerstukken II 2009/10, 31 189, nr. 4.
 
 
 Kamerstukken II 2009/10, 31 957, nr. 6, blz 7–8.
 
 
 Kamerstukken II 2009/10, 32 189, nr. 3, blz. 24 tot en met 33.
 
 
 Bijlage bij Kamerstukken II 2006/07, 30 800 IV, nr. 5.
 
 
 Zie brief van 19 juni 2008 van de staatssecretaris van Binnenlandse
Zaken en Koninkrijksrelaties (Kamerstukken II, 2008/09, 31 700 IV, nr.
56)
 
 
 Kamerstukken II 2009/10, 31 958, nr. 7, blz. 12.
 
 
 Kamerstukken II 2009/10, 31 959, nr. 7, blz. 80 tot en met 83 en
87 tot en met 97.
 
 
 Zie voetnoot 1 bij Kamerstukken 2009/10, 32 189, nr. 4, blz. 1.
 
 
 Kamerstukken II 2009/10, 32 186, nrs. 1 tot en met 4.