Staatkundige, bestuurlijke en staatsrechtelijke vernieuwing; Brief minister met de toegezegde notitie over coördinerende bewindspersonen
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-11 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 21427, nr. 160

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum brief

17-12-1996

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1996-1997

21427 nr. 160

03-12-1996

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamOndertekeningLichaamCoÖrdinerende bewindspersonen 1. Inleiding2. Sanering coördinerende portefeuilles3. Steekhoudend ministerschap en projectministerschap4. Het huidige coördinatiestelsel5. Conclusies
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 21427Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 25 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
21 427Staatkundige, bestuurlijke en staatsrechtelijke vernieuwingnr. 160BRIEF VAN DE MINISTER VAN BINNENLANDSE ZAKENAan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal's-Gravenhage, 3 december 1996Hierbij doe ik u toekomen de tijdens een algemeen overleg met de Vaste
Commissie voor Binnenlandse Zaken uit uw Kamer d.d. 28 maart 1996 (21 427,
nr. 146) toegezegde notitie over coördinerende bewindspersonen.De Minister van Binnenlandse Zaken,H. F. Dijkstal CoÖrdinerende bewindspersonen 1. InleidingTijdens een algemeen overleg over de uitvoering van de motie-Wiebenga
c.s. (21 427, nr. 68) op 28 maart 1996 is mij om informatie gevraagd
over de ervaringen met coördinerende bewindspersonen. In deze notitie
voldoe ik aan dat verzoek. Voordat ik een beschrijving geef van de huidige
situatie en mijn oordeel daarover geef roep ik gaarne in herinnering dat ruim
tien jaar geleden een opschoning van het ministeriële coördinatiestelsel
heeft plaatsgevonden, die thans nog steeds effect sorteert. Ook memoreer ik
dat nadien de commissie-Wiegel in het rapport «Naar kerndepartementen»
en de commissie-Scheltema in het rapport «Steekhoudend ministerschap»
op het fenomeen coördinerende bewindspersonen en de grenzen daarvan zijn
ingegaan.Op de eerdere saneringsoperatie ga ik uitgebreider in in onderdeel 2 van
deze notitie, terwijl de inhoud van de relevante onderdelen van de rapporten
van de commissies Wiegel en Scheltema in onderdeel 3 aan bod komen. Onderdeel
4 geeft de huidige situatie weer. De notitie sluit af met enkele conclusies. 2. Sanering coördinerende portefeuillesDe Commissie interdepartementale taakverdeling en coördinatie (Commissie-Van
Veen) heeft in 1971 het instituut van de coördinerend bewindsman gepropageerd,
teneinde duidelijk vast te leggen wie als eerste op een bepaald beleidsgebied
de politieke verantwoordelijkheid draagt voor de interdepartementale coördinatie.De gedachte dat duidelijk moet zijn bij welke minister zo'n verantwoordelijkheid
ligt is nog steeds een algemeen aanvaard uitgangspunt.Op een door de Commissie Hoofdstructuur Rijksdienst (Commissie-Vonhoff)
bij de departementen gehouden rondvraag werden echter in 1980 maar liefst
69 coördinerende taken van bewindspersonen aangemeld. De Commissie-Vonhoff
concludeerde daarop dat een drastische beperking ervan noodzakelijk was.Bij het aantreden van het eerste kabinet-Lubbers bestonden er ruim zeventig
formele aanwijzingen als coördinerend bewindspersoon en tien als projectbewindspersoon.
Kort na zijn aantreden heeft dit kabinet dit aantal van tachtig bijzondere
bewindspersonen aanmerkelijk teruggebracht door deze aanduiding in een vijftigtal
gevallen niet (meer) van toepassing te verklaren omdat deze taak verder zou
worden beschouwd als een uitvloeisel van het eerstverantwoordelijke vakministerschap
op het desbetreffende beleidsgebied. Vervolgens is in het kader van de toen
bestaande werkplannen reorganisatie rijksdienst onder leiding van Binnenlandse
Zaken aan een verdere stroomlijning gewerkt.Bij brief van 24 juni 1985 (17 353, nr. 24) heeft de minister van
Binnenlandse Zaken een overzicht gegeven van de maatregelen die in de eerste
saneringsronde zijn genomen en geeft hij aan welke nieuwe beleidslijnen gelden
voor de sanering van het ministeriële coördinatiestelsel en voor
het hanteren van coördinerende instrumenten en bevoegdheden. De brief
gaat ook in op het instituut projectbewindspersonen en de randvoorwaarden
daarvan.Kort samengevat zijn de hoofdlijnen van het toen aan de Kamer gepresenteerde
kabinetsbeleid de volgende:– coördinatie behoort primair tot de taak van een op een beleidsterrein
eerstverantwoordelijke bewindspersoon, die daarmee kan worden beschouwd als
de coördinerende bewindspersoon op dat gebied. Deze bewindspersonen
worden niet meer bij afzonderlijke besluiten aangewezen; het begrip «coördinerend
bewindspersoon» heeft niet langer een formeel karakter. Elke bewindspersoon
heeft uit hoofde van zijn verantwoordelijkheid een aantal coördinatie-instrumenten
en -bevoegdheden die zijn toegespitst op de desbetreffende materie. De brief
van 24 juni 1985 somt een aantal in algemene zin omschreven instrumenten en
bevoegdheden op die bij de uitoefening van een coördinerende taak een
rol kunnen spelen.– versterking van de instrumenten en bevoegdheden die eerstverantwoordelijke
bewindspersonen hanteren bij de uitoefening van coördinerende taken kan
alleen plaatsvinden op specifieke terreinen en met specifieke middelen. Een
bewindspersoon kan daartoe per geval een concreet voorstel doen.– de ministerraad heeft richtlijnen vastgesteld over het projectministerschap/-staatssecretariaat;
deze geven inzicht in de inrichting en begrenzing van een dergelijke constructie.– de formele aanduiding «coördinerende minister»
wordt alleen nog gehanteerd voor die ministers, die zijn aangewezen als coördinerende
minister van een onderraad van de ministerraad of ministeriële commissie
ingevolge artikel 17, lid 2 van het reglement van orde van de ministerraad.Het kabinet heeft vastgelegd dat de formele aanduiding «coördinerende
minister» is verbonden aan de voorbereidende besluitvorming voor de
ministerraad, die in onderraden of ministeriële commissies plaatsvindt.
Voor de ministers die voorheen ook wel als coördinerend werden aangeduid
wordt de term eerstverantwoordelijke minister gebruikt.Kort daarop heeft het kabinet besloten een afgewogen, uniform basispakket
van instrumenten en bevoegdheden vast te stellen dat kan worden toegekend
aan bewindspersonen met bijzondere coördinerende verantwoordelijkheden
(kamerstuk 17 353, nr. 26; brief van de minister van Binnenlandse Zaken
van 9 oktober 1985).Dat pakket bestaat uit de volgende vier elementen:1. Het recht van mede-ondertekening van wetten en algemeen verbindende
maatregelen die in betekenende mate van belang zijn voor het beleidsterrein2. De bevoegdheid tot het geven van procedurele aanwijzingen voor de interdepartementale
voorbereiding van besluitvorming3. Het opstellen van een overzicht van relevante begrotingsposten, waarin
wijzigingen alleen na danwel in overleg met de coördinerend minister
kunnen worden aangebracht4. De eerstverantwoordelijke bewindspersoon heeft in plaats van de coördinerende
minister van de meestbetrokken onderraad de volgende taken en instrumenten:a. Overleg met de minister-president over het agenderen van voorstellen
voor de desbetreffende onderraad;b. Het recht van presentatie in de onderraad van het produkt van ambtelijke
beleidsvoorbereiding en eventuele overgebleven geschilpunten.Dit pakket werd toegekend aan bewindspersonen op zes geselecteerde beleidsterreinen.Dat waren er drie van Binnenlandse Zaken (decentralisatie van rijkstaken,
minderhedenbeleid en civiele verdediging), twee van Onderwijs en Wetenschappen
(wetenschapsbeleid en volwasseneneducatie) en een van Verkeer en Waterstaat
(verkeersveiligheidsbeleid).Met de toekenning van het pakket bevoegdheden voor de zes genoemde beleidsterreinen
kwam het kabinet tegemoet aan verzoeken vanuit de Tweede Kamer om de coördinatie-instrumenten
en bevoegdheden op deze beleidsterreinen te versterken. In volgende kabinetten bleken de normale bevoegdheden tot het voeren van
interdepartementaal overleg en het – via een coördinerend bewindspersoon
voor een onderraad – agenderen van voorstellen ter bespreking in de
in aanmerking komende onderraad van de ministerraad voldoende om in een zorgvuldige
voorbereiding van de politieke besluitvorming te voorzien. 3. Steekhoudend ministerschap en projectministerschapHet spaarzame gebruik van aanvullende bevoegdheden en instrumenten aan
afzonderlijke bewindspersonen kan worden verklaard uit de individuele ministeriële
verantwoordelijkheid in het Nederlandse staatkundige bestel. Deze verhoudt
zich niet met een beslissende stem van andere ministers op bepaalde onderdelen
van de portefeuille.De externe commissie Ministeriële Verantwoordelijkheid (commissie-Scheltema)
heeft hieraan in het rapport «Steekhoudend ministerschap» en in
het bijzonder in hoofdstuk 5 (Ministeriële verantwoordelijkheid en coördinatie)
in juni 1993 belangwekkende beschouwingen gewijd.In de kern komen deze erop neer dat een coördinerend minister in
ons stelsel uitsluitend procedurele bevoegdheden heeft: hij moet zorgen voor
een samenhangend dossier ten behoeve van de besluitvorming. De individuele
ministers blijven verantwoordelijk voor de inhoud van het beleid ten aanzien
van die aspecten die onder hun zeggenschap vallen.De inhoudelijke afstemming van het beleid van afzonderlijke ministers
ligt vrijwel geheel bij de ministerraad, waar bij de besluitvorming het beginsel
van gelijkwaardigheid in overeenstemming leidend is.De commissie-Scheltema constateert dat het stelsel van onderraden en ministeriële
commissies zijn nut heeft bewezen bij de voorbereiding van de besluitvorming
in de ministerraad. Afgeraden wordt zulke organen voor elke coördinerende
portefeuille in ruime zin in te voeren, omdat een toename van het aantal onderraden
de betekenis van iedere raad afzonderlijk voor de coördinatie vermindert.De instelling van een onderraad of commissie moet berusten op de politieke
keuze aan een bepaalde problematiek in het bijzonder aandacht te besteden,
en kan daarom slechts voor een beperkt aantal onderwerpen gelden.De commissie-Scheltema constateert terecht dat de inhoudelijke afstemming
van beleid plaatsvindt in de ministerraad, dikwijls na een voorbereiding in
een onderraad, en dat daarbij de sectorministers verantwoordelijk zijn voor
de inhoud van hun beleid.Een meer dan procedurele aansturing van dat inhoudelijk beleid door een
andere minister verdraagt zich daar niet mee en zal al snel leiden tot compententieproblemen.De commissie-Wiegel heeft in haar rapport van juli 1993 de thematiek van
de projectministers nader verkend. De commissie komt tot de conclusie dat
het meest wenselijke model van een minister met versterkte bevoegdheden bestaat
uit de «brandende-kwestieminister, tevens gewone minister». Zij
zouden zeggenschap krijgen over onderdelen van andere departementen en over
de bijbehorende budgetten. Een departementale herindeling is daarvoor niet
nodig.Op deze constructie is in de periode voor de formatie van het huidige
kabinet verder gestudeerd ten aanzien van het asieldossier. Bij de formatie
is de voorkeur gegeven aan een heldere verdeling van verantwoordelijkheden
over de ministers, die bij dit beleid betrokken zijn. Het alternatief van
een projectminister zou naar het oordeel van het kabinet snel leiden tot onduidelijke
zeggenschapsverhoudingen ofwel tot een samenballing van taken
en verantwoordelijkheden bij een coördinerend minister, die onvoldoende
recht doet aan de verantwoordelijkheden van vakministers. 4. Het huidige coördinatiestelselDe in de brieven van de minister van Binnenlandse Zaken uit 1985 uitgezette
beleidslijn is derhalve in de achter ons liggende jaren verder bestendigd.Steeds duidelijker is het besef doorgedrongen dat interdepartementale
beleidscoördinatie een normaal onderdeel is van de portefeuille van bewindspersonen.
Van het pakket aan aanvullende bevoegdheden van projectministers/staatssecretarissen
werd in de praktijk slechts een zeer spaarzaam gebruik gemaakt.Aan het introduceren van een brandende-kwestieminister bleken belangrijke
nadelen te kleven. In plaats van onduidelijke gezagsverhoudingen tussen ministers
of de concentratie van macht bij een ministerie werd de voorkeur gegeven aan
een heldere taakverdeling.In de achter ons liggende jaren bleek de normale weg van aanmelding van
agendapunten bij de ministerraad of onderraden c.q. ministeriële commissies
praktisch en effectief.De coördinerend bewindspersonen voor de onderraden van de ministerraad
of voor ministeriële commissies vervulden daarbij een belangrijke rol
in de beleidsvoorbereiding en de afstemming van beleid.Op dit moment wordt deze gegroeide praktijk voortgezet. De aanduiding
coördinerend bewindspersoon wordt gehanteerd in relatie tot onderraden
en ministeriële commissies, waarbij in enkele gevallen meer bewindspersonen
per onderraad – ieder voor een onderdeel van het takenpakket van die
raad – als coördinerend zijn aangewezen.Zo kent de onderraad Raad voor het Sociaal en Cultureel Beleid twee coördinerende
bewindspersonen: de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport voor zaken
die een belangrijk sociaal, maatschappelijk en cultureel aspect hebben; de
minister van Binnenlandse Zaken voor de hoofdlijnen van het integratiebeleid
ten aanzien van etnische minderheden, asielgerechtigden en woonwagenbewoners.Op deze wijze wordt het aantal onderraden niet onnodig groot, terwijl
de verantwoordelijkheden van de onderscheiden coördinerende ministers
zijn vastgelegd.Bij een overlap van beleidsterreinen worden praktische oplossingen gezocht
in de vorm van gezamenlijke advisering door ambtelijke voorportalen of andere
werkafspraken.Op enkele geselecteerde terreinen bestaan ministeriële commissies,
die eveneens een zorgvuldige voorbereiding van de besluitvorming door de ministerraad
beogen. Ook hier zijn in het algemeen coördinerend bewindspersonen aangewezen.Deze praktijk levert geen problemen op. De besluitvorming in onderraden
en ministeriële commissies ontlast de ministerraad en draagt –
mede door de aanwezigheid van staatssecretarissen en hoofdambtenaren in de
voorbereidingsorganen – aan een zorgvuldige beleidsvoorbereiding bij.Van de mogelijkheid tot het instellen van projectbewindspersoonschappen
wordt nog slechts een zeer spaarzaam gebruik gemaakt. Het huidige kabinet
heeft slechts de staatssecretaris van Binnenlandse Zaken, mr. J. Kohnstamm,
aangewezen als projectbewindspersoon. Hij heeft in dit verband de mogelijkheid
om – evenals een coördinerend bewindspersoon voor een onderraad
of ministeriële commissie – stukken voor voorbereidend
politiek overleg in de politieke regiegroep grote stedenbeleid te agenderen.
Deze aanwijzing geeft uitdrukking aan het belang dat het kabinet aan dit beleidsterrein
hecht. 5. ConclusiesSamenvattend stel ik vast dat na een zekere wildgroei van het aantal coördinerende
bewindspersonen aan het begin van de jaren tachtig het besef is doorgedrongen
dat interdepartementale beleidscoördinatie tot de normale taken van een
minister behoort. Het kabinet gaf in een brief uit 1985 al aan dat coördinatie
primair tot de opdracht van een op een bepaald beleidsterrein eerstverantwoordelijke
bewindspersoon behoort en dat deze bewindspersonen niet meer bij afzonderlijke
besluiten als zodanig worden aangewezen.Nadien is de praktijk dat interdepartementale beleidscoördinatie
een normaal onderdeel is van de portefeuille van bewindspersonen verder gegroeid.
Van het pakket aan aanvullende bevoegdheden van projectministers/staatssecretarissen,
dat in 1985 nog werd toegekend voor zes geselecteerde beleidsterreinen, werd
slechts een zeer spaarzaam gebruik gemaakt.De normale bevoegdheden tot het voeren van interdepartementaal overleg
en het – via een coördinerend bewindspersoon voor een onderraad –
agenderen van voorstellen ter bespreking in een onderraad van de ministerraad
bleken in de periode daarna voldoende om in een zorgvuldige voorbereiding
van de politieke besluitvorming te voorzien.De titel coördinerend bewindspersoon heeft thans nog slechts een
bijzondere betekenis in relatie tot de voorbereidende besluitvorming in onderraden
en ministeriële commissies. Dit stelsel functioneert goed. Van het toekennen
van aanvullende bevoegdheden en instrumenten aan individuele bewindspersonen
wordt feitelijk nauwelijks gebruik meer gemaakt. De omvang van de individuele
ministeriële verantwoordelijkheid en de door het kabinet vooropgestelde
collectieve besluitvorming in de ministerraad lijken zich hier niet goed mee
te verdragen.De Minister van Binnenlandse Zaken,H. F. Dijkstal 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-21427-160.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl