Overeenkomst EU en VS inzake verwerking en overdracht persoonsgegevens passagiers door luchtvaartmaatschappijen aan Ministerie Binnenlandse Veiligheid van VS; Verslag algemeen overleg vam 31 mei 2007 over de brief van 18 januari 2007 inzake Onderhandelingsmandaat passagiersgegevens (PNR-overeenkomst) (30861, nr. 3)
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-05 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 30861, nr. 6

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

18-07-2007

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2006-2007

30861 nr. 6

11-07-2007

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamVragen en opmerkingen van de EP-leden In ’t Veld
en BuitenwegVragen en opmerkingen uit de commissieAntwoord van de ministerNadere gedachtewisselingToezeggingenOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 30861Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 42 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
30 861Overeenkomst tussen de Europese Unie en de Verenigde Staten van Amerika
inzake de verwerking en overdracht van persoonsgegevens van passagiers (PNR-gegevens)
door luchtvaartmaatschappijen aan het ministerie van Binnenlandse Veiligheid
van de Verenigde Staten van Amerikanr. 6VERSLAG VAN EEN ALGEMEEN OVERLEGVastgesteld 11 juli 2007De vaste commissie voor Justitie1 heeft op
31 mei 2007 overleg gevoerd met minister Hirsch Ballin van Justitie over:– de brief van 18 januari 2007 inzake Onderhandelingsmandaat
passagiersgegevens (PNR-overeenkomst) (30 861, nr. 3).Van dit overleg brengt de commissie bijgaand beknopt verslag uit.De voorzitter merkt voorafgaand aan het overleg
op dat aan de bijdragen van de leden van het Europees Parlement restricties
zijn verbonden. De Europarlementariërs mogen voorafgaand aan de eerste
en tweede termijn vijf minuten het woord voeren. Zij mogen niet interrumperen
of geïnterrumpeerd worden tenzij de voorzitter dat noodzakelijk acht
voor een heldere informatievoorziening.Vragen en opmerkingen van de EP-leden In ’t Veld
en BuitenwegMevrouw In ’t Veld (D66) merkt op dat
in de afgelopen jaren in toenemende mate door politie, justitie en veiligheidsdiensten
gebruik wordt gemaakt van allerlei gegevensbestanden die eigenlijk gericht
zijn op commerciële doeleinden. Daarbij is te denken aan gegevens van
vliegtuigpassagiers, van SWIFT – een internationale organisatie die
bancaire transacties verzorgt – en van de telecommunicatiesector. Hoewel
het nuttig en nodig kan zijn om dergelijke gegevens te gebruiken, gelden daarvoor
geen adequate regels. Er bestaat dus geen rechtsbescherming tegen de wijze
waarop informatie gebruikt wordt door landen zoals de Verenigde Staten en
Rusland, dat ook belangstelling heeft voor dergelijke gegevens. Bovendien
is de parlementaire controle op akkoorden die over gegevensuitwisseling worden
gesloten minimaal.Mevrouw In ’t Veld vraagt de minister naar zijn visie op de onderhandelingen
over de passagiersgegevens, de PNR (Passenger Name Record). De Verenigde Staten
schijnen aan te sturen op het mislukken van die onderhandelingen zodat er
geen akkoord komt. Zij zouden dan de handen vrij hebben om separate akkoorden
te sluiten ten koste van burgers en luchtvaartmaatschappijen die vervolgens
geconfronteerd zouden worden met een enorme operationele en juridische chaos.
Wat vindt de minister van de pogingen van de Verenigde Staten om verdeeldheid
te zaaien onder de Europese landen? Wat is zijn visie op het recente rapport
van het Amerikaanse Government Accountability Office waarin staat
dat bij het opvragen van passagiersgegevens de privacywetten worden overtreden
omdat burgers hierover niet worden geïnformeerd?Sinds januari worden door een ambtenaar van de Europese Commissie verkennende
gesprekken gevoerd in relatie tot SWIFT. Deze worden binnen een à twee
weken afgerond waarna waarschijnlijk zal blijken dat de gesprekken de aard
van onderhandelingen hebben gehad. De Europese raad en het Europees parlement
worden hierover alleen geïnformeerd en de zaak wordt afgedaan als een
administratieve kwestie, terwijl het om een zeer politieke zaak gaat waar
zowel privacybelangen als financiële belangen mee gemoeid zijn. In deze
zaak zijn doelbinding, de bewaarperiode en het doorgeven van de gegevens door
het ministerie van financiën, de Treasury, aan andere organen belangrijke
elementen. Wat is in dit verband de rechtsbescherming van burgers? Als de
bankgegevens van Nederlandse burgers door Amerikanen worden geraadpleegd,
hoe is dan de rechtsbescherming geregeld? Waarom weten nationale regeringen
en parlementen daar niets van?Op het punt van de gegevensuitwisseling vanuit andere sectoren is bekend
dat de FBI Europese telecommunicatiegegevens opvraagt. Daarbij moet gedacht
worden aan telefoongesprekken, sms-verkeer en e-mail. Alle procedures worden
daarbij genegeerd. Wat is de visie van de minister hierop en is hij voornemens
om hier wat aan te doen? Heeft de Nederlandse regering zich ervan vergewist
dat de rechtspositie van Nederlandse burgers voldoende gewaarborgd is?Over de bescherming persoonsgegevens onder de derde pijler wordt al heel
lang gepraat. Iedereen erkent de dringende noodzaak daarvan. Het Duitse voorzitterschap
heeft op dit punt een voorstel gedaan dat volstrekt onvoldoende is, alleen
al omdat 27 verschillende soorten rechtsbescherming in stand worden gehouden
waardoor de onzekerheid voor burgers en bedrijven gehandhaafd wordt. The European
Data Protection Supervisor heeft ook scherpe kritiek erop geuit omdat met
het voorstel niet eens het huidige niveau van rechtsbescherming wordt gehaald.
Met het Duitse voorstel zou het zelfs mogelijk worden om vrijwel ongelimiteerd
heel gevoelige gegevens, bijvoorbeeld over politieke voorkeur, gezondheid
en seksuele voorkeuren, uit te wisselen. Is de minister van mening dat hij
hiertegen voldoende kan inbrengen?In een High Level Contact Group worden door de Verenigde Staten en Europa
regels over privacybescherming besproken. In deze groep maken ambtenaren afspraken
over de uitwisseling van gevoelige gegevens. Ook dit onttrekt zich volledig
aan alle democratische controle. De Tweede Kamer heeft de mogelijkheid om
zich op dit terrein heel actief op te stellen.Mevrouw Buitenweg (GroenLinks) gaat met name
in op het onderwerp van de passagiersgegevens, de PNR. Het aanvankelijke akkoord
hierover is na een rechterlijke uitspraak vervangen door een tijdelijk akkoord.
De afspraken uit het eerste akkoord zijn in het tijdelijk akkoord opgerekt
omdat erin staat dat niet de douane maar het ministerie van binnenlandse zaken
en een niet-limitatief aantal agentschappen de gegevens in handen krijgen.
Door de sideletter bij het tijdelijk akkoord en de eenzijdige interpretatie
daarvan door de Amerikanen is een en ander verder opgerekt. Gegevens mogen
bijvoorbeeld niet alleen voor het bestrijden van terrorisme en serieuze misdaad
worden gebruikt, maar ook voor het bestrijden van infectieziekten en «andere
risico’s». De Amerikanen hebben hiermee eenzijdig de achterdeur
volledig open gezet. Ook in relatie tot de aard van de data is een achterdeur
gecreëerd. In de sideletter staat namelijk: «To decide when, how
or what data to push, that decision is conferred on DHS by US law.»
Gaat de minister bij de onderhandelingen over de PNR-overeenkomst uit van
de letter van het akkoord of van de eenzijdige interpretatie daarvan door
de Verenigde Staten?De Verenigde Staten hebben al twee keer toegezegd over te stappen op het
pushsysteem zodra dat technisch mogelijk is. Inmiddels is dat het geval, sinds
december 2006, maar het pushsysteem is nog steeds niet ingevoerd. Overigens
zijn in de sideletter voorbehouden gemaakt op dit systeem. In de brief van
de minister staat dat de Europese Unie meent dat moet worden overgestapt van
een pull- naar een pushsysteem, dus van een systeem waarbij informatie wordt
onttrokken aan derden naar een systeem waarbij informatie wordt aangeleverd
door derden. Met deze stelling wordt van een toezegging een te bereiken doel
gemaakt. Invoering van het pushsysteem is technisch mogelijk en de Verenigde
Staten hebben toegezegd om daarop over te stappen. Het moet dus worden ingevoerd
voorafgaand aan het sluiten van een nieuwe PNR-overeenkomst.Met de Verenigde Staten is afgesproken dat de aangeleverde PNR-gegevens
drieënhalf jaar zouden worden bewaard. In de sideletter staat echter
dat in de toekomstige discussie een besluit wordt genomen over het al dan
niet vernietigen van PNR-gegevens en de bewaartermijn. Is de minister het
ermee eens dat de Verenigde Staten zich hiermee deloyaal opstellen?Het Travellers Redress Enquiry Programme is geen onderdeel van de Amerikaanse
privacywet. Om die reden is inzicht in de gegevens die onder dat programma
zijn verzameld, onmogelijk. Het is weliswaar mogelijk om een beroep te doen
op de opgeslagen informatie, maar dat traject lijkt op een klachtenprocedure.
Bovendien wordt veel informatie niet vrijgegeven onder het mom van interne
veiligheid. Mevrouw Buitenweg stelt voor om burgers die inchecken voor een
vlucht, een uitdraai te geven van de informatie die zij hebben verstrekt,
inclusief de agentschappen die voortaan toegang hebben tot die gegevens.Vragen en opmerkingen uit de commissieDe heer Wolfsen (PvdA) geeft aan dat de informatie
over de ontwikkelingen omtrent de uitwisseling van passagiersgegevens summier
is. De Tweede Kamer weet slechts dat er onderhandelingen gaande zijn over
een nieuw verdrag over de PNR-gegevens en dat het Duitse voorzitterschap daarvoor
gemandateerd is door de EU. De brief van het kabinet over dit onderwerp is
ook tamelijk open geformuleerd. Daarin staat bijvoorbeeld niet of verstrekte
gegevens door particulieren mogen worden gebruikt.Het is logisch dat in het kader van de nationale veiligheid een aantal
algemene gegevens gevraagd wordt van reizigers die via het vliegtuig een land
binnenkomen. In een nieuw verdrag met de Verenigde Staten zal de reikwijdte
van de gegevens waarom gevraagd kan worden, behoorlijk verbreden. Kan de minister
aangeven wat er gebeurt als het huidige, tijdelijke, verdrag afloopt en er
nog geen nieuw verdrag is gesloten? Heeft hij zicht op de manier waarop het
tijdelijke verdrag op dit moment wordt nagekomen? Wat beschouwt de minister
bij aan te leveren informatie als de absolute grens? Is het denkbaar dat informatie
moet worden aangeleverd over geloof, seksuele voorkeur en lidmaatschap van
een politieke vereniging?Het is denkbaar dat over een persoon verkeerde gegevens worden opgenomen.
Op welke manier kunnen die worden gecorrigeerd? Welke rechtsbescherming heeft
iemand in dat geval? Wat is de inzet van Nederland op het punt van het gebruik
maken van gegevens door derden, private partijen? Uit de ontwikkelingen rond
SWIFT bleek immers al dat bijvoorbeeld banken gegevens opvragen over Nederlanders.Uit berichten in de media blijkt dat de onderhandelingen over een nieuwe
PNR-overeenkomst moeizaam verlopen en ingewikkeld zijn. Kan de minister aangeven
waar de moeilijkheid zit?Het pushsysteem is te prefereren boven het pullsysteem. Is dat uitgangspunt de inzet bij de onderhandelingen? Wat gebeurt er als dat streven
niet wordt gerealiseerd?Mevrouw Azough (GroenLinks) vindt dat in de
discussie over de uitwisseling van passagiersgegevens drie uitgangspunten
moeten gelden. Ten eerste moet sprake zijn van respect voor de Nederlandse
wet en het Nederlandse rechtsstelsel, waarbij onafhankelijk toezicht en transparantie
cruciaal zijn. Ten tweede moet er sprake zijn van wederkerigheid en zicht
op eigen belang. In dat kader is de vraag waarom het zo vanzelfsprekend is
dat de Verenigde Staten gegevens opeisen van Europese bedrijven en overheden
terwijl het ondenkbaar is dat Europa gegevens zou opeisen van Amerikaanse
bedrijven en overheden. Het is dom dat daarbij nauwelijks wordt stilgestaan
want aangeleverde gegevens zouden ook gebruikt kunnen worden voor economische
spionage. Ten derde moet worden uitgegaan van het reële nut van maatregelen.
Nieuwe maatregelen en afspraken worden uitgebreid besproken maar over de cumulatie
van alle maatregelen wordt eigenlijk nooit gediscussieerd. Verder zijn nut
en noodzaak ervan voor de veiligheid niet aan de orde. Evaluatie vindt nooit
plaats.De informatie-uitwisseling die bij SWIFT heeft plaatsgevonden, is kortweg
verboden volgens de Nederlandse wet. Toch heeft de Nederlandse Bank de gebeurtenissen
steeds verzwegen. Pas enige maanden geleden is een onderzoek gestart door
het ministerie van Financiën. Kan de minister aangeven of dat onderzoek
binnenkort wordt afgerond? Wat heeft het kabinet in de tussentijd concreet
gedaan om naleving van de Nederlandse wetgeving te realiseren? Bijkomend probleem
in dezen is dat de boetes die de Verenigde Staten aan banken en vliegtuigmaatschappijen
kunnen opleggen enorm hoog zijn in vergelijking met de boetes die het CBP
(College Bescherming Persoonsgegevens) kan opleggen. In die zin is de keuze
voor het naleven van de Amerikaanse bepalingen gemakkelijk gemaakt. Wat is
de reactie van de minister op het voorstel van de voorzitter van het CBP,
de heer Kohnstamm, om de sancties van het college te verstevigen in dit opzicht?Op Europees niveau wordt al jaren gewerkt aan het kaderbesluit rond gegevensbescherming.
Over politiële en justitiële samenwerking zijn al vergaande afspraken
gemaakt, ook op het gebied van terrorisme- en criminaliteitsbestrijding. De
aandacht voor de bescherming en rechtszekerheid van Europese burgers en het
toezicht op en de controle van de regelgeving op het punt van gegevensuitwisseling
blijven daar echter bij achter. Hoe staat het kabinet in dit verband tegenover
de vijftien beginselen die door commissaris Frattini zijn opgesteld? Is de
minister het ermee eens dat het huidige Europese instrument, conventie 108,
de absolute ondergrens is voor het af te spreken niveau? Is het kabinet voornemens
om zich op Europees niveau in te zetten voor uniformiteit in de gegevensbescherming
in de EU?Voor de overdracht van gegevens aan derde landen schijnen nauwelijks criteria
te gelden. Dat kan ertoe leiden dat gegevens worden overgedragen aan lidstaten
die nauwelijks democratisch te noemen zijn. Kan de minister dit bevestigen?Op welke manier wordt de informatieplicht van burgers gegarandeerd? In
Nederland geldt de notificatieplicht, die min of meer aan de laars wordt gelapt.
De vraag is dan ook of op Europees niveau een duidelijk werkende notificatieplicht
kan worden ingesteld.Informatie over seksuele voorkeur, gezondheid en lidmaatschap van een
vakbond is voor de Europese Unie irrelevant. Vragen daarover in het kader
van persoonsgegevens is dan ook bijzonder vreemd. Kan de minister bevestigen
dat dergelijke vragen niet worden vastgelegd in het Europese kaderbesluit?De heer Teeven (VVD) vindt dat de berichtgeving
over gegevensuitwisseling eenzijdig door de media wordt belicht; er lijkt
een publiciteitsoffensief te zijn geopend om voorrang te geven aan privacy
boven veiligheid. Gelet op de inzet van de Nederlandse regering is deze reactie,
en die van het CBP en de KLM, overdreven. Ten onrechte wordt gesuggereerd
dat er sprake is van een enorm probleem.De zoektocht van de minister naar het evenwicht tussen het belang van
de overdracht van passagiersgegevens en de veiligheid en de bestrijding van
het terrorisme, verdient steun. Hij heeft gelijk als hij zegt dat de aantasting
van privacy soms ten goede komt aan die privacy. Het is de kerntaak van de
overheid om de vrijheid te bevorderen en individuen moeten daarin soms een
stapje terug zetten.Bij de uitwisseling van persoonsgegevens zijn de doeleinden, de bewaartermijnen
en de wederkerigheid belangrijke ijkpunten. Ook is een gezamenlijke evaluatie
van maatregelen van belang: wat levert het uiteindelijk allemaal op? De Nederlandse
regering zou daar steviger op in moeten zetten. Vragen de Amerikanen niet
te veel «vuile» gegevens op? Dient de EU niet in te zetten op
het louter aanleveren van relevante gegevens, zoals paspoortinformatie? Het
is in dit verband van belang dat luchtvaartmaatschappijen niet onnodig worden
belast.De Europese Unie heeft op 21 mei jongstleden het standpunt naar buiten
gebracht dat gegevensbescherming moet worden aangescherpt tot op nationaal
niveau. Is de minister het ermee eens dat ervoor moet worden gewaakt dat EU-landen
te gemakkelijk gegevens verstrekken over seksuele voorkeur, geloof, etniciteit
en dergelijke zaken die geen rol spelen in de samenwerking tussen politie
en justitie? Dit is een voorbeeld van een onderwerp dat niet op Europees maar
op nationaal niveau, eventueel bilateraal, moet worden geregeld. Op welk punt
zou het kaderbesluit naar de mening van de minister geen nationale uitwerking
moeten krijgen?De bescherming van het individu en zijn privacy gaat iedereen ter harte,
maar ten aanzien van veiligheid mag de kop niet in het zand worden gestoken.
Veiligheid is belangrijk en maatregelen van de regering om de veiligheid te
bevorderen, verdienen alle steun.De heer De Wit (SP) erkent dat het handig
en vaak noodzakelijk is om gegevens op te vragen en uit te wisselen. In Nederland
is daarop de Wet bescherming persoonsgegevens van toepassing, waarbij het
CBP de rol speelt van waakhond. Op internationaal niveau is moeilijker te
bepalen welke gegevens al dan niet mogen worden uitgewisseld. Het recht op
privacy is geen vaststaand gegeven dat in alle omstandigheden overeind moet
blijven. Wel moet bij een regeling die de privacy aantast, duidelijk zijn
dat deze noodzakelijk is. Bovendien moet de effectiviteit van een regeling
in relatie staan tot het doel dat wordt nagestreefd. Regelingen moeten dus
onderworpen worden aan een subsidiariteits- en proportionaliteitstoets. In
het geval van de gegevensuitwisseling wordt daar wat te gemakkelijk aan voorbij
gegaan.Bij het aanleveren van gegevens moet het Nederland bekend zijn bij wie
de gegevens terechtkomen en welk doel dat dient. Bovendien moet de rechtsbescherming
van personen die daarmee te maken hebben, duidelijk zijn. Gelet op de ontwikkelingen
rond de uitwisseling van persoonsgegevens, de zaak SWIFT en het kaderbesluit
blijkt dat de regering een te gemakkelijke positie heeft ingenomen. De regering
spreekt wel over beginselen als effectiviteit, noodzaak, proportionaliteit,
subsidiariteit en rechtsbescherming, maar deze worden niet concreet ingevuld.
Wat is bijvoorbeeld de rechtsbescherming rond de passagiersgegevens? Welke
positie heeft de burger die te maken krijgt met het kaderbesluit?Het CBP heeft samen met de KLM een brief gestuurd naar de Kamer waarin
staat dat wat nu voorligt met betrekking tot het kaderbesluit, te ver gaat.
Deze organisaties vrezen bovendien dat de Verenigde Staten aansturen
op het mislukken van de onderhandelingen zodat bilateraal overeenkomsten kunnen
worden gesloten. Het is maar de vraag wat de uitkomsten daarvan zouden zijn.
Ook de Artikel 29-werkgroep, de European Data Protection Supervisor en de
Italiaanse autoriteit op het terrein van gegevensbescherming waarschuwen voor
de afspraken die nu gemaakt dreigen te worden.De permanente commissie stelt dat het beschermingsniveau van de gegevensbescherming
in het kaderbesluit lager is dan het beschermingsniveau dat in Nederland wordt
gehanteerd. Als het kaderbesluit uitwerkt naar het nationale niveau, dan zouden
daaraan juist de hoogste eisen gesteld moeten worden. Dat moet ook de inzet
zijn van de Nederlandse regering. Meent de minister overigens dat gegevens
ook zomaar aan derde landen ter beschikking mogen worden gesteld zonder dat
de oorspronkelijke gegevensverstrekker daar nog zicht op heeft?Er is terecht een onderzoek ingesteld naar de gebeurtenissen rond SWIFT.
Het is onaanvaardbaar dat buiten individuen en de Nederlandse overheid om
door de Verenigde Staten persoonsinformatie kan worden opgevraagd bij de Nederlandse
banken.De heer Çörüz (CDA) steunt
de positieve doch kritische houding van het kabinet. De Nederlandse regering
toont zich bereid om gegevens uit te wisselen maar wil wel afspraken maken
over rechtsbescherming en dergelijke. In dit verband is het jammer dat door
sommigen een kunstmatige tegenstelling tussen privacy en veiligheid wordt
gecreëerd. Het is vaak nodig om maatregelen te nemen waarmee een stukje
privacy wordt opgeofferd, juist om die privacy te beschermen. Wat is immers
het voordeel van uitgebreide regels om de privacy te beschermen als de veiligheid
niet kan worden gegarandeerd? In elk geval kiest de CDA-fractie voor veiligheid
boven privacybescherming.Een intensievere samenwerking tussen Europa en de Verenigde Staten is
noodzakelijk. Toch is een kritische houding op dit punt van belang. In de
overeenkomst die momenteel van kracht is, geldt bijvoorbeeld een termijn van
3,5 jaar voor het bewaren van gegevens. De Verenigde Staten willen in de nieuwe
overeenkomst een bewaartermijn van 40 jaar. Waar zet de minister op in? Kan
hierbij wellicht de Europese telecomrichtlijn als voorbeeld dienen, waarbij
ten aanzien van het bewaren van telefoon- en internetgegevens is gekozen voor
een termijn van anderhalf jaar?Zowel de informatieopbouw als de informatie-uitwisseling is belangrijk;
deze mogen niet blijven steken op bureaucratische rompslomp. Welke kosten
moet het Nederlands bedrijfsleven, de luchtvaartmaatschappijen, dragen? Als
de KLM halverwege een vlucht moet omdraaien omdat de Verenigde Staten vraagtekens
zet bij bepaalde passagiers, wie draait dan op voor de kosten daarvan als
die twijfels niet gegrond blijken te zijn?Kan de minister aangeven wanneer hij een evaluatie voorziet? Een deugdelijke
en zorgvuldige evaluatie is namelijk van belang voor het vervolgtraject.De Verenigde Staten ontvangen graag gegevens van Nederland en andere EU-landen
maar zijn zelf niet altijd bereid om deze aan te leveren. Het zou getuigen
van openheid en een kritische houding als aan die wederkerigheid goed en concreet
handen en voeten wordt gegeven. Overigens is er al een bilaterale overeenkomst
met de Verenigde Staten van kracht, de Agreed Steps, een samenwerkingsprogramma
ter bestrijding van terrorisme waarbij experts kennis en informatie uitwisselen.
Daarin wordt wellicht ook informatie uitgewisseld over personen. Hoe verhoudt
dat samenwerkingsverband zich tot de te maken nieuwe afspraken?Antwoord van de ministerDe minister dankt in het bijzonder de leden
van het Europese Parlement voor hun inbreng; zij brachten met hun woorden
een bijzondere dynamiek in het debat. Zij hebben ook in Europees verband over
het onderhavige onderwerp uitvoerig gedebatteerd en de minister vindt het
jammer dat daaraan minder aandacht is besteed door de media dan bij deze gelegenheid
gebeurt.Door een uitspraak van het Europese Hof van Justitie over de bevoegdheidsverdeling
tussen de eerste en derde pijler is de vorige overeenkomst met de Verenigde
Staten ongeldig geworden en is de situatie ontstaan dat opnieuw onderhandeld
moet worden. Het nieuwe verdrag komt onder de derde pijler tot stand, wat
vervelend is omdat met betrekking tot de derde pijler al jaren geklaagd wordt
over de gecompliceerde structuur van democratische verantwoording. Onder de
derde pijler moet een verdrag door elke lidstaat apart geratificeerd worden
terwijl de instemmingsbevoegdheid bij een verdrag onder de eerste pijler bij
het Europees Parlement ligt. Nu is dus de onderhandelingstechnisch gecompliceerde
situatie ontstaan dat 27 lidstaten bij elkaar moeten worden gehouden in het
onderhandelingsproces.Nederland richt zich desalniettemin op het bij elkaar houden van die lidstaten;
Nederland verzet zich tegen de optie van bilaterale oplossingen als alternatief
voor de overeenkomst. De onderhandelingen met de Verenigde Staten worden namens
alle lidstaten gevoerd door de Commissie en het voorzitterschap, dat tot 1 juli
in handen ligt van Duitsland. Er zijn signalen dat van Amerikaanse zijde wordt
overwogen om zonder algemene overeenkomst te werken en voorwaarden te stellen
aan de maatschappijen die op de Verenigde Staten willen vliegen. Ook dat alternatief
probeert Nederland te vermijden, desnoods door de nu geldende tijdelijke overeenkomst,
inclusief sideletter, te verlengen. Dat zou echter een «next bestoplossing»
zijn. Er wordt ingezet op een nieuwe overeenkomst en de punten die Nederland
daarin opgenomen wil hebben, staan in de stukken die naar de Kamer zijn gestuurd.De minister van Financiën heeft in een ander overleg met de Kamer
een brief toegezegd over de gang van zaken rond SWIFT. Het feitenonderzoek
dat daaraan ten grondslag ligt, waaraan door de minister van Justitie is meegewerkt,
is vrijwel afgerond. De Kamer ontvangt deze brief, en de antwoorden op de
op dit punt gestelde schriftelijke vragen, op korte termijn. Daarin wordt
ook ingegaan op een aanvaardbare regeling voor SWIFT in de toekomst.De minister beschouwt privacy niet als een absoluut recht, maar vindt
wel dat het beperken van de privacy een duidelijk doel moet dienen. Dat doel
is in het geval van de internationale gegevensuitwisseling duidelijk, namelijk
een doeltreffende, strafrechtelijke rechtshandhaving. Daarbij gaat het niet
alleen om de bestrijding van terrorisme, maar ook om andere onderwerpen. Voor
de bestrijding van criminaliteit waarbij geen respect is voor de integriteit
van de persoon en het menselijk lichaam, is het juist omwille van de bescherming
en de privacy noodzakelijk dat gegevensbescherming niet absoluut wordt opgezet.
Wel moet duidelijk en voorzienbaar zijn wanneer privacygevoelige gegevens
kunnen worden uitgewisseld. Bovendien moeten daarmee de doelen van de rechtshandhaving
en de bescherming van de rechtsstaat gediend zijn. In die zin gelden inderdaad
de principes van proportionaliteit en subsidiariteit.Passagiers kunnen met enige moeite achterhalen welke PNR-gegevens uitgewisseld
worden, als dat tenminste informatie betreft die zij zelf hebben verstrekt.
Desalniettemin is transparantie op dit punt wenselijk. Nederland zal daaraan
in Europees verband aandacht besteden. In Nederland geldt in elk geval het
inzagerecht van de Wbp (Wet bescherming persoonsgegevens). Ook in de Verenigde
Staten zijn regels gesteld om rechtsbescherming van privacy te bieden. In
het kader van terrorismebestrijding zijn daar echter vergaande
bevoegdheden van kracht geworden. Bovendien voorziet de Nederlandse Wet op
de rechtsbijstand niet in procedures in de Verenigde Staten. Desgevraagd geeft
de minister aan dat PNR-gegevens naar zijn weten in beginsel vallen onder
de Amerikaanse Privacy Act; in terrorismewetgeving zijn daar echter uitzonderingen
op gemaakt.Het idee van wederkerigheid op het punt van informatie-uitwisseling is
interessant. Daarbij moet wel in gedachten worden gehouden dat er in verband
met terrorismebestrijding meer behoefte is aan gegevens over vluchten naar
de VS dan over vluchten uit de VS. Dat vloeit voort uit inschattingen van
risico’s van terroristische activiteiten en die kunnen na zekere tijd
veranderen. In dat kader, maar ook in het algemeen, is het een goede gedachte
om het onderwerp van gegevensuitwisseling meer vanuit het oogpunt van wederkerigheid
te benaderen.De zorgen van de heer Kohnstamm, voorzitter van het CBP, zijn bekend.
De bescherming van de persoonlijke levenssfeer is in de afgelopen jaren op
een aantal punten in een nieuw daglicht komen te staan. De effectiviteit van
de toezichthoudende functie van het college speelt daarin een rol; mede daarom
pleit de voorzitter van het CBP voor de mogelijkheid om hogere boetes op te
leggen. Met hogere boetes wordt echter geen nieuwe richting ingeslagen. Het
verdient de voorkeur om de effectiviteit van de wetgeving nader te bekijken
en na te gaan of de systematiek voldoet. Dit gebeurt op basis van de resultaten
van de evaluatie die momenteel wordt gehouden.Een ander punt dat door de voorzitter van het CBP naar voren is gebracht,
betreft de verhouding tussen de bescherming van de persoonlijke levenssfeer
en de effectiviteit van de rechtshandhaving. Die is niet alleen aan de orde
op het punt van PNR en terrorismebestrijding, maar ook op het terrein van
bestrijding van kindermishandeling en huiselijk geweld. Soms leven in de praktijk
misverstanden over wat al dan niet geoorloofd is volgens de Wbp. Het is bijvoorbeeld
gewoon toegestaan om informatie ten behoeve van de preventie van kindermishandeling
uit te wisselen.De opmerkingen over bewaartermijnen van gegevens zijn belangrijk genoeg
om in te brengen in het overleg met de VS. Sommige gegevens verliezen op den
duur aan relevantie en actualiteit en hoeven om die reden niet voor directe
raadpleging beschikbaar te blijven. De minister is bereid om de Kamer uitgebreid
te informeren over wat naar zijn mening dienstbaar is in dit verband, mede
gelet op het standpunt van de KLM, en wat zijn inzet was voor de nieuwe overeenkomst
met de Verenigde Staten, na het aflopen van de huidige tijdelijke overeenkomst.Het is niet de bedoeling dat informatie die aan de Verenigde Staten wordt
verstrekt door derden wordt gebruikt. In de onderhandelingen wordt daarom
ingezet op een duidelijke relatie tussen het doel van de gegevensverstrekking
en het type instanties in de Verenigde Staten dat daarmee mag werken.Voor de eerstvolgende JBZ-raad is geen conceptkaderbesluit over bescherming
van de persoonlijke levenssfeer geagendeerd. Er wordt nog steeds onderhandeld
over ontwerpen. Er is wel een voorstel gedaan door Duitsland maar dat is nog
niet politiek beoordeeld. Naar verwachting zal hierover tijdens het Duits
voorzitterschap geen bindende besluitvorming plaatsvinden.De Agreed Steps zijn tot stand gekomen naar aanleiding van de behoefte
tot samenwerking op het gebied van terrorismebestrijding. Deze overeenkomst
beslaat het bredere domein van de strafrechtelijke samenwerking. In gesprekken
met de Verenigde Staten wordt gesproken over een vervolg hierop.Tot nu toe moest eenmaal een vliegtuig halverwege de vlucht terugkeren
naar het land van vertrek vanwege onduidelijkheid over de passagiersgegevens.
De luchtvaartmaatschappij heeft de kosten daarvan op zich genomen. Een specifieke
regeling daarvoor is niet gemakkelijk op te stellen; daarin zou
namelijk de complexe kwestie van de verwijtbaarheid een plaats moeten krijgen.
De minister zegt toe dat aan het onderwerp aandacht wordt besteed in de brief
die na de afloop van het tijdelijke akkoord naar de Kamer wordt gestuurd.Nadere gedachtewisselingMevrouw In ’t Veld (D66) doet de Tweede
Kamer de aanbeveling om vaker over onderwerpen als het onderhavige te debatteren.
Omdat de details niet aan bod komen, heeft de Kamer niet echt grip op wat
er gaande is. Op die manier komt de Kamer vaker voor voldongen feiten te staan.Het Europees Parlement heeft steeds aangedrongen op een evaluatie van
PNR voorafgaand aan de ondertekening van een nieuw akkoord. Het is namelijk
niet bekend hoe PNR in de praktijk werkt.Het onderwerp SWIFT staat op korte termijn op de agenda van de Europese
raad. Wat is de inzet van de Tweede Kamer daarbij?Zijn ten behoeve van de onderhandelingen over de nieuwe overeenkomst de
European Data Protection Supervisor of het CBP geraadpleegd? Wat is de bedoeling
op het punt van het onafhankelijk toezicht? Daarvoor schijnt een «eminent
political person» te worden aangewezen, hetgeen weinig onafhankelijk
klinkt.Het heeft weinig zin om alleen te kijken naar het soort gegevens dat aan
de Verenigde Staten wordt verstrekt. Er moet ook aandacht zijn voor de bewerkingen
die daarop worden losgelaten. Europese burgers die daarmee te maken krijgen,
genieten onder de Amerikaanse wet geen rechtsbescherming. De Privacy Act is
alleen van toepassing op Amerikaanse burgers. Er is weliswaar een administratieve
bepaling opgesteld met betrekking tot burgers uit andere landen maar die heeft
geen kracht van wet.Mevrouw Buitenweg (GroenLinks) vindt het belangrijk
dat het pushsysteem voor informatie zo snel mogelijk wordt ingevoerd zodat
het zeker geen onderdeel vormt van de onderhandelingen.De sideletter is een door de Verenigde Staten opgestelde brief waarmee
de tijdelijke overeenkomst is verruimd en achterdeuren zijn gecreëerd.
Europa moet daar niet in meegaan. Is de minister bereid om zich in de toegezegde
informatie aan de Kamer te baseren op de situatie die feitelijk overeengekomen
is in plaats van op de uitvoering door de Verenigde Staten?Europese burgers worden niet beschermd door de Amerikaanse Privacy Act.
Wellicht is het mogelijk om de Europese burgers rechtsbescherming te bieden
door een onafhankelijk toezichthouder aan te stellen die ook erkend wordt
door de Verenigde Staten.Onder het aanvankelijke verdrag zijn gegevens verstrekt waarvan door de
Verenigde Staten is toegezegd dat zij vernietigd zouden worden na drieënhalf
jaar. Nu maken de Verenigde Staten daar echter een voorbehoud op. Wat is de
visie van de minister daarop? Is het hem bekend dat deze gegevens ook worden
gebruikt voor ATS (Automated Targeting System), waarbinnen gegevens 40 jaar
lang worden opgeslagen?Mevrouw Azough (GroenLinks) meent dat er geen
tegenstelling maar een wisselwerking is tussen privacy en veiligheid. Daarbij
moeten rechtszekerheid en bescherming gewaarborgd zijn. Nederland moet daar
harder op inzetten.In dit verband zou wederkerigheid vanzelfsprekend moeten zijn. Kan de
minister aangeven of dat principe op het gebied van telecomgegevens wordt
gehanteerd? Kunnen Amerikaanse SWIFT-gegevens door Nederland worden opgevraagd?Bij het uitwisselen van gegevens moeten proportionaliteit en subsidiariteit
uitgangspunt zijn. Er wordt te vaak met een kanon op een mug geschoten.De heer Teeven (VVD) vindt het positief dat
de minister oog heeft voor de rechtshandhaving en voor het feit dat daarmee
ook wordt bijgedragen aan de privacy van de Europese burgers.Besteedt de minister bij de onderhandelingen ook aandacht aan het gebruik
van verstrekte gegevens? Wat is bijvoorbeeld de rechtsbescherming van een
Europese burger als gegevens worden gebruikt in een strafzaak?De heer De Wit (SP) trekt zich de opmerkingen
van mevrouw In ’t Veld over het gebrek aan grip op Europese onderwerpen
aan. Hij erkent dat de Kamer vaak onvoldoende geïnformeerd is omdat stukken
niet of te laat worden aangeleverd. De Kamer staat op achterstand. Is de minister
het ermee eens dat sprake is van een evident probleem? Is hij van mening dat
Nederland op het punt van de passagiersgegevens en de tekortschietende rechtsbescherming
de nek moet uitsteken?De heer Çörüz (CDA) vraagt
of het bereiken van een PNR-overeenkomst met de Amerikanen de invoering van één
Europees systeem zal betekenen.De heer Pechtold (D66) vindt het positief
dat de Kamer is ingegaan op zijn initiatief om eens breder te praten over
het onderwerp van internationale gegevensuitwisseling. Hij hoopt dat de aandacht
voor het onderwerp hiermee toeneemt.De minister licht voor de Europarlementariërs
toe hoe de informatievoorziening aan de Tweede Kamer verloopt. Voorafgaand
aan elke JBZ-raad wordt met Kamercommissies overlegd aan de hand van de geannoteerde
agenda. Daarin staat welke positie Nederland zal innemen op de verschillende
punten. Bij bindende besluitvorming over onderwerpen waarover het Europese
Parlement geen zeggenschap heeft, is de voorafgaande instemming van beide
Kamers vereist. Die procedure is niet ideaal, voor geen van de betrokkenen.
Het parlement moet reageren op een inzet van het kabinet bij een overleg dat
op korte termijn plaatsvindt waarin het uitgangspunt wordt bepaald door hetgeen
de Europese Commissie of het voorzitterschap in voorbereidend overleg is overeengekomen.
Het kabinet is wel eens geconfronteerd met een plotselinge agendawijziging
waardoor er geen gelegenheid meer was om het parlement te informeren en te
raadplegen; behandeling van dat punt moest toen worden uitgesteld.Over het concrete verloop van het onderhandelingsproces en de betrokkenheid
van partijen zoals de European Data Protection Supervisor en het CBP zal worden
ingegaan in de verdere berichtgeving aan de Kamer.Het is belangrijk dat er zicht is op wat er gebeurt met de aangeleverde
gegevens. Als informatie wordt gebruikt voor strafvordering, dan moet deze
voldoen aan de voorwaarden die daarvoor gelden. Dat uitgangspunt is in verdere
gesprekken met de Verenigde Staten een bruikbaar alternatief voor de institutionele
benadering.Als niet tijdig een nieuwe overeenkomst wordt bereikt, zal moeten worden
gekozen voor de terugvaloptie van het verlengen van de tijdelijke overeenkomst.
In dat geval zal het kabinet de Kamer informeren over de reikwijdte van die
overeenkomst, inclusief sideletter. Overigens is de kans dat dan uit de bepalingen
een selectie kan worden gemaakt gering.Informatie over de telecom- en SWIFT-gegevens zal staan in de brief die
in samenspraak met de minister van Financiën wordt opgesteld. Daarover
kan ook worden gesproken in de voorbereiding van de volgende JBZ-raad.ToezeggingenNa het aflopen van de huidige tijdelijke PNR-overeenkomst wordt de Kamer
uitgebreid geïnformeerd over:– de nieuwe overeenkomst, de verlenging van de tijdelijke overeenkomst
of het andere gevolg dat aan de tijdelijke overeenkomst wordt gegeven;– het verloop van het onderhandelingstraject;– de inzet van de Nederlandse regering daarin;– de betrokkenheid van de European Data Protection Supervisor en
het CBP daarbij;– de termijnen die naar de mening van de minister dienstbaar zijn
bij het opslaan van verstrekte gegevens;– een eventuele regeling voor de kosten die vliegtuigmaatschappijen
moeten maken als zij halverwege een vlucht moeten terugkeren vanwege onregelmatigheden
in passagiersgegevens.De voorzitter van de vaste commissie voor Justitie,De Pater-van der MeerDe griffier van de vaste commissie voor Justitie,NavaXNoot1Samenstelling:Leden: Van de Camp (CDA), De Wit (SP), Van Beek (VVD), Van der Staaij
(SGP), Arib (PvdA), ondervoorzitter, De Pater-van der Meer (CDA), voorzitter, Çörüz
(CDA), Wolfsen (PvdA), Joldersma (CDA), Gerkens (SP), Van Vroonhoven-Kok (CDA),
Van Velzen (SP), Azough (GroenLinks), Griffith (VVD), Teeven (VVD), Kalma
(PvdA), De Roon (PVV), Verdonk (VVD), Pechtold (D66), Thieme (PvdD), Kuiken
(PvdA), Leijten (SP), Bouwmeester (PvdA), Van Toorenburg (CDA) en Anker (ChristenUnie).Plv. leden: Sterk (CDA), Langkamp (SP), Weekers (VVD), Van der Vlies (SGP),
Van Dijken (PvdA), Schinkelshoek (CDA), Jager (CDA), Gill’ard (PvdA),
Jonker (CDA), Roemer (SP), Jan de Vries (CDA), Abel (SP), Halsema (GroenLinks),
Blok (VVD), Van Miltenburg (VVD), Dijsselbloem (PvdA), Fritsma (PVV), Zijlstra
(VVD), Koşer Kaya (D66), Ouwehand (PvdD), Spekman (PvdA), Van Gijlswijk
(SP), Bouchibti (PvdA), Van Haersma Buma (CDA) en Slob (ChristenUnie). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-30861-6.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl