Wet aanpassing fiscale behandeling VUT/prepensioen en introductie levensloopregeling; Verslag van de vaste commissies voor Financiën en voor SZW
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-12 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 29760, nr. 7

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

15-10-2004

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2004-2005

29760 nr. 7

09-10-2004

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamALGEMEENInleidingAfspraken met sociale partnersConvenantMotie Verhagen c.s.ArbeidsparticipatieLEVENSLOOPDoelstellingEmancipatie Effect RapportageDeelname aan de levensloopregelingReikwijdteVoorbeelden wat als het kabinetsplan in werking treedt:• Voorbeeld 1: Verplegkundige (v)Case A: De verpleegkundige is 25 jaar oud, heeft 5 jaar
gewerkt en verdient € 2000 bruto per maandCase B: De verpleegkundige is 50 jaar oud, heeft 25 jaar
gewerkt en verdient € 3000 bruto per maand• Voorbeeld 2: Bouwvakker (m)Case A: De bouwvakker is 25 jaar oud, heeft 5 jaar gewerkt
en verdient € 1500 bruto per maandCase B: De bouwvakker is 50 jaar oud, heeft 25 jaar gewerkt
en verdient € 2500 bruto per maand• Voorbeeld 3: Leerkracht basisschool (v)Case A: De leerkracht is 25 jaar oud, heeft 5 jaar gewerkt
en verdient € 2500 bruto per maandCase B: De leerkracht is 50 jaar oud, heeft 25 jaar gewerkt
en verdient € 3000 bruto per maand• Voorbeeld 4: Loodgieter (m)Case A: De loodgieter is 25 jaar oud, heeft 5 jaar gewerkt
en verdient € 1500 bruto per maandCase B: De loodgieter is 50 jaar oud, heeft 25 jaar gewerkt
en verdient € 2500 bruto per maand• Voorbeeld 5: Vrachtwagenchauffeur (m)Case A: De vrachtwagenchauffeur is 25 jaar oud, heeft
5 jaar gewerkt en verdient € 1500 bruto per maandCase B: De vrachtwagenchauffeur is 50 jaar oud, heeft
25 jaar gewerkt en verdient € 2000 bruto per maand• Voorbeeld 6: Serveerster (v)Case A: De serveerster is 25 jaar oud, heeft 5 jaar gewerkt
en verdient € 1500 bruto per maandCase B: De serveerster is 50 jaar oud, heeft 25 jaar gewerkt
en verdient € 2000 bruto per maand• Voorbeeld 7: Verkoper in een textielwinkel (m)Case A: De verkoper is 25 jaar oud, heeft 5 jaar gewerkt
en verdient € 1500 bruto per maandCase B: De verkoper is 50 jaar oud, heeft 25 jaar gewerkt
en verdient € 2000 bruto per maand• Voorbeeld 8: Politieagent (v)Case A: De politieagent is 25 jaar oud, heeft 5 jaar gewerkt
en verdient € 2000 bruto per maandCase B: De politieagent is 50 jaar oud, heeft 25 jaar
gewerkt en verdient € 3000 bruto per maand De politieagent heeft
in 2006 8,75 jaar FPU opgebouwd.• Voorbeeld 9: Werktuigbouwkundig ingenieur bij machinefabriek
(m)Case A: De ingenieur is 25 jaar oud, heeft 3 jaar gewerkt
en verdient € 3000 bruto per maandCase B: De ingenieur is 50 jaar oud, heeft 25 jaar gewerkt
en verdient € 5500 bruto per maand• Voorbeeld 10: Conducteur bij de spoorwegen (m)Case A: De conducteur is 25 jaar oud, heeft 5 jaar gewerkt
en verdient € 1500 bruto per maandCase B: De conducteur is 50 jaar oud, heeft 25 jaar gewerkt
en verdient € 2500 bruto per maandFiscale verlofspaarregeling als basisTijd en geldsparenMaximale opbouwIndividueel versus collectiefRelatie met spaarloonKredietfaciliteitWerknemersverzekeringenExtra stortingenOverdraagbaarheid van de levensloopregelingInternationale aspectenBudgetAdministratieve lastenTIJDELIJKE HEFFINGSKORTING OUDERSCHAPSVERLOFUITGANGSPUNTEN VUT-PREPENSIOENVUTSalariscijfers zijn gemiddelde gedurende de loopbaan of
het zijn de eindsalarissenVariant 1:Variant 2:Zware beroepenDubbele heffingPREPENSIOENAfkoopInterne waardeoverdracht prepensioenrechtenDe franchiseOvergangsbeleidLijfrentenVerplichte opgaveStamrechtvrijstellingVariabiliseringBudgettaire effectenKoopkrachtUitvoeringAdministratieve lastenAdvies van de Raad van StateAlgemeenLevensloopVUTPrepensioenTerugwerkende krachtDelegatiebepalingenAlgemene maatregelen van bestuurArtikel VIII, onderdeel AArtikel X, onderdeel D, lid 7Ministeriële regelingenArtikel I, onderdeel OArtikel II, onderdeel DArtikel III, onderdeel DArtikel XIICommentarenVoorlichtingEvaluatieARTIKELSGEWIJSArtikel 11 Wet op de loonbelasting 1964Artikel 19 Wet op de loonbelasting 1964Artikel 38c Wet op de loonbelasting 1964Ondertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 29760Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 215 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
29 760Wijziging van de Wet op de loonbelasting 1964, de Wet inkomstenbelasting
2001, de Wet op de vennootschapsbelasting 1969, de Wet arbeid en zorg en van
enige andere wetten (Wet aanpassing fiscale behandeling VUT/prepensioen en
introductie levensloopregeling)nr. 7VERSLAGVastgesteld 9 oktober 2004De vaste commissies voor Financiën1 en
Sociale Zaken en Werkgelegenheid2, belast met
het voorbereidend onderzoek van bovenstaand wetsvoorstel, hebben de eer als
volgt verslag uit te brengen van hun bevindingen.Onder het voorbehoud dat de regering de vragen en opmerkingen in dit verslag
afdoende zal beantwoorden, achten de commissies hiermee de openbare behandeling
van het voorstel van wet voldoende voorbereid.InhoudsopgaveBlz.    ALGEMEEN3•Inleiding3•Afspraken met sociale
partners4•Convenant5 •Motie Verhagen c.s.5•Arbeidsparticipatie6    LEVENSLOOP11 •Doelstelling14•Emancipatie Effect
Rapportage16•Deelname aan de
levensloopregeling17•Reikwijdte19 •Fiscale verlofspaarregeling
als basis29 •Tijd en geldsparen30 •Maximale opbouw31•Individueel versus
collectief32 •Relatie met spaarloon33 •Kredietfaciliteit34•Werknemersverzekeringen35 •Extra stortingen36 •Overdraagbaarheid
van de levensloopregeling36 •Internationale aspecten37•Budget38 •Administratieve
lasten39    TIJDELIJKE HEFFINGSKORTING
OUDERSCHAPSVERLOF40UITGANGSPUNTEN VUT/PREPENSIOEN42•VUT45  1.Zware beroepen48 2.Dubbele heffing49•PREPENSIOEN51  1.Afkoop52 2.Interne waardeoverdracht54 3.Franchise55 •Overgangsbeleid55•Lijfrenten57 •Verplichte Opgave58•Stamrechtvrijstelling59•Variabilisering61 •Budgettaire effecten61 •Koopkracht63•Uitvoering64 •Administratieve
lasten66 •Advies Raad van
State67•Delegatiebepalingen69 •Commentaar71•Voorlichting72 •Evaluatie72    ARTIKELSGEWIJS73 •Artikel 11 Wet op
de loonbelasting 196473 •Artikel 19 Wet op
de loonbelasting 196473 •Artikel 38c wet
op de loonbelasting 196473ALGEMEENInleidingDe leden van de CDA-fractie hebben met belangstelling kennis genomen van
het wetsvoorstel vut-prepensioen en introductie levensloopregeling. Het verheugt
deze leden dat de regering de invoering van deze levensloopregeling nu echt
gestalte gaat geven.De leden van de fractie van de PvdA beginnen deze inbreng met grote gevoelens
van terughoudendheid, zo niet een gevoel van zinloosheid. Deze leden signaleren
dat over het voorliggende wetsontwerp bijzonder veel reacties zijn binnengekomen.
Zij kunnen daarin nauwelijks positieve reacties terugvinden en constateren
dat het wetsvoorstel niet alleen maatschappelijk draagvlak mist, maar ook
budgettair niet is onderbouwt, juridisch rammelt, slecht uitvoerbaar is en
nodeloos ingewikkeld. Zij kunnen althans uit alle adviezen geen andere conclusie
trekken. Deze leden vragen de regering dan ook dringend het wetsvoorstel te
heroverwegen en het in te trekken.De leden van de VVD-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen van
onderhavig wetsvoorstel. Alhoewel deze leden de uitgangspunten van het wetsvoorstel
onderschrijven hebben zij toch een aantal vragen en opmerkingen over het voorstel.De leden van de SP-fractie hebben met afkeuring kennis genomen van het
wetsvoorstel. Het wetsvoorstel is volgens deze leden sociaal onacceptabel,
onnodig en ineffectief om de arbeidsparticipatie van ouderen op de langere
termijn te verhogen. De doelstelling om de verlofmogelijkheden tijdens het
werkzame leven te verhogen wordt bovendien door het wetsvoorstel niet voldoende
gerealiseerd.De leden van de LPF-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen van
het wetsvoorstel.De leden van GroenLinks hebben met bovenmatige belangstelling kennisgenomen
van het onderhavige wetsvoorstel. Deze leden zijn het volledig eens met de
doelstellingen die aan het wetsvoorstel ten grondslag liggen te weten de verhoging
van de arbeidsparticipatie van ouderen en meer ruimte bieden voor een levensloopgericht
beleid.Met zeer veel belangstelling hebben de leden van de fractie van D66 kennisgenomen
van dit wetsvoorstel, dat een fundamentele omslag aankondigt in een trend
die zich de afgelopen decennia heeft voorgedaan.De leden van de fractie van de ChristenUnie hebben kennis genomen van
het zeer kritische commentaar van het CPB op de voorliggende plannen van de
regering. Zij gaan ervan uit dat de regering hierop uitgebreid zal reageren.Met belangstelling hebben de leden van de SGP-fractie kennis genomen van
het wetsvoorstel om de fiscale behandeling van Vut en prepensioen af te schaffen
en een levensloopregeling in te voeren. Ten opzichte van de plannen van vorig
jaar zijn er verschillende positieve versoepelingen doorgevoerd, maar die
versoepelingen zijn nog onvoldoende.Afspraken met sociale partnersDe leden van de fractie van de PvdA begrijpen niet goed waarom de regering
er niet in is geslaagd in mei tot een compromis met de sociale partners te
komen. Zoals zij het zien waren de verschillen tussen sociale partners en
regering in mei overbrugbaar. Wellicht waren de budgettaire consequenties
dan iets geringer geweest, maar het draagvlak een stuk groter, en daarmee
uiteindelijk ook de sociale en economische opbrengsten. Hoe kijkt de regering
thans tegen het mislukken van het voorjaarsoverleg, en de gevolgen daarvan
voor het overlegmodel aan? Waarom heeft het gezamenlijke compromis dat FNV,
CNV, MHP, MKB en LTO dit voorjaar geformuleerd hadden, naast zich neergelegd?
Kan de regering nog eens punt voor punt aangeven waarom dit voorstel niet
aanvaardbaar was. Gaarne verzoeken deze leden de regering op de 13 punten
van bijlage 4 bij de brief van 4 oktober 2004 van de gezamenlijke vakcentrales
FNV, CNV en MHP hierbij puntsgewijs te reageren. Is zij zelf van mening dat
de verschilpunten tussen kabinet en sociale partners tijdens het voorjaarsoverleg
met name budgettair, praktisch of ideologisch waren? Hoe zou de regering de
verhouding thans omschrijven?De leden van de fractie van de PvdA willen graag weten waarom de regering
de vakbonden, MKB en LTO niet verder tegemoet wilde treden, maar zonder veel
problemen bereid waren tijdens de APB voorstellen van de coalitie over te
nemen om tot ruimere overgangsregelingen te komen. Kan de regering nog eens
uitleggen waarom ze nu zo toegeeflijk was?Deze leden willen op drie punten, die ook onderdeel zijn in de gezamenlijke
oproep aan de regering van PvdA, SP, GroenLinks, LPF en ChristenUnie, graag
een nadere reactie.Hoe verhoudt het wetsvoorstel zich tot eerder gemaakte afspraken met sociale
partners om VUT in prepensioen regelingen om te zetten, en de stijgende arbeidsparticipatie
die daarvan het gevolg is geweest?Nu de fiscale faciliëring van VUT en prépensioen wordt afgeschaft
gaan de leden van de VVD-fractie er vanuit dat CAO's waarin deze maatregelen
gecompenseerd worden door (bijvoorbeeld) een te hoge loonstijging niet langer
algemeen verbindend verklaard worden. Graag een reactie van de regering. Kunnen
deze leden ervan uitgaan dat de regering nog steeds van plan is CAO's of delen
daarvan niet algemeen verbindend te verklaren indien deze niet aan de eisen
voldoen.De leden van de ChristenUnie-fractie maken enkele opmerkingen over de
ontwikkelingen die aan dit wetsvoorstel vooraf zijn gegaan. Zij waren verwachtingsvol
over het bereikte Najaarsakkoord en derhalve teleurgesteld over het mislukken
van de uitwerking daarvan bij het Voorjaarsoverleg, ondanks het feit dat in
de Stichting van de Arbeid een compromisvoorstel lag waarmee de partijen elkaar
zeer dicht leken genaderd. Bij het debat hierover op 25 mei jl. hebben
de leden van de ChristenUnie-fractie er bij de regering voor gepleit, mede
met het oog op het belang van de loonmatiging, nog een extra mijl te gaan.
Toen de regering hier niet toe bereid was, en de vakbonden het kabinetsvoorstel
afwezen, mondde de impasse in het overleg uit in demonstraties en stakingen,
met alle schadelijke gevolgen die daaraan verbonden zijn. Het sociaal-economisch
klimaat kreeg een grimmig karakter. Om deze situatie te doorbreken hebben
de leden van de ChristenUnie-fractie op 23 september jl. met nagenoeg
de voltallige oppositie een gezamenlijke oproep aan de regering gedaan om
het overleg met de sociale partners te hervatten. Zij hebben daarbij van meet
af aan gesteld dat dit initiatief, dat breed werd gesteund door tal van betrokken
maatschappelijke organisaties (vakcentrales, werkgeversorganisaties, ouderenbonden),
vanzelfsprekend onverlet liet dat zij bij een – onverhoopte –
afwijzende houding van de regering, de dan te behandelen voorstellen op het
terrein van vut/prepensioen/levensloop vanuit het eigen afwegingskader
zouden beoordelen. Nu de verhoudingen tussen kabinet en sociale partners nog
altijd verstoord zijn en het overleg niet is hervat, zullen de leden van de
ChristenUnie-fractie het voorliggende wetsvoorstel daarom zoveel mogelijk
op zijn inhoudelijke merites beoordelen. Wel blijven zij van mening dat het
met het oog op economisch herstel en maatschappelijke vrede van het grootste
belang is dat kabinet én vakbeweging zo spoedig mogelijk over hun eigen
schaduw heenspringen en weer om de tafel gaan zitten.ConvenantRegering en sociale partners hebben eind 1997 een pensioenconvenant gesloten
gericht op modernisering en versobering van het pensioenstelsel. Is het juist,
zo vragen de leden van de PvdA-fractie, dat is afgesproken dat indien de pensioenpartners
de convenantafspraken zouden nakomen er geen verdere ingrepen in de pensioenen
zouden plaatsvinden? Tot welk jaar loopt dit convenant? Is het waar dat in
2001 de regering positief heeft geoordeeld over het bereikte resultaat? Wat
is dan de reden van de regering om deze belofte te breken en zich een onbetrouwbare
overheid te tonen? De leden van de PvdA-fractie vragen dit ook tegen de achtergrond
dat ook na 2001 vakbonden en werkgevers al lang begrepen dat de arbeidsparticipatie
van 55-plussers moet toenemen. Vorig jaar zijn op grote schaal pensioenregelingen
aangepast om ze ook in de toekomst betaalbaar te houden. In de metaal, zorg
en bij de overheid hebben werknemers en gepensioneerden miljarden aan rechten
ingeleverd. Zij zullen dus meer jaren moeten werken om hetzelfde pensioenresultaat
te boeken. Massaal zijn in de afgelopen jaren VUT-regelingen omgezet in prepensioenregelingen.
Is het waar dat in andere EU-landen zoals Duitsland, Italië, Frankrijk
en Spanje veel kleinere aanpassingen van het pensioenstelsel op veel meer
maatschappelijk verzet zijn gestuit? Is het waar dat samenwerking met werkgevers
en werknemers in Nederland tot veel ingrijpendere aanpassingen van het pensioenstelsel
hebben geleid als in bovengenoemde landen? Is het waar dat het Nederlandse
pensioengebouw veel beter is voorbereid op de vergrijzing dan bovengenoemde
landen? Klopt het dat in Nederland de pensioenreserves in relatie tot ons
BNP tot de hoogste van de wereld behoren? Wat is tegen deze achtergrond de
beloning voor dit verantwoorde gedrag van werkgevers en werknemers? In het
wetsvoorstel wordt als dank voor bewezen diensten de VUT, prepensioen en flexpensioen
afgeschaft. Is hier geen sprake van een keiharde ingreep in de wet met een
extreem korte overgangstermijn die tot veel uitvoeringsproblemen zal leiden,
zo vragen deze leden. Wie had het ook al weer over de betrouwbare overheid?Motie Verhagen c.s.De regering heeft ten aanzien van dit dossier een en ander maal laten
merken vooral geïnteresseerd te zijn in haar eigen gelijk, en argumenten
van anderen niet erg serieus te nemen, zo menen de leden van de fractie van
de PvdA. Dat is althans het gevoel dat bij deze leden overblijft na het mislukken
van het voorjaarsoverleg, de grote stilte deze zomer, het achterwege blijven
van een reactie op de plannen die de PvdA dit voorjaar samen met FNV, Groen
Links, SP en LPF heeft gepresenteerd als alternatief, en de ultieme oproep
die we in september samen met FNV, CNV, GroenLinks, SP, ChristenUnie en LPF
hebben gedaan aan de regering om zich te beraden op de ingeslagen weg en tot
aanpassing van voorstellen te komen. Maar meer dan daarover nog, zijn zij
vertwijfeld geraakt door de reacties van dit kabinet op de demonstratie op
2 oktober jl. in Amsterdam, met een opkomst van 300 000 mensen.
Vice-premier Zalm liet tijdens het vragenuur op 5 oktober jl. weten dat
«je op gegeven moment een kamerdebat hebt gehad, en er een uitspraak
van de Kamer is geweest», en suggereerde daarmee dat de
regering uitgepraat was. Waarom gaan we het wetsvoorstel dan nog behandelen,
zo vragen deze leden zich af? Moeten zij concluderen dat de regering geen
enkele wijziging meer wil overnemen, en dus elk aangenomen amendement uit
de Kamer tot de val van de regering zal leiden? Of valt er nog een serieuze
discussie te voeren over onder andere de vormgeving van de levensloopregeling
(collectief of individueel) en slijtende beroepen?De leden van de VVD-fractie constateren dat bij de Algemene Politieke
Beschouwingen een motie is aangenomen die onder meer pleit om de leeftijd
voor wat betreft het overgangsrecht te verlagen naar 55 jaar. Deze leden
gaan er vanuit dat middels een nota van wijziging deze leeftijdsverlaging
in onderhavig wetsvoorstel wordt opgenomen. Graag een reactie van de regering.
Kan de regering juridisch onderbouwen dat een leeftijdsgrens van 55 jaar
juridisch houdbaar is?Bij de Algemene Politieke Beschouwingen is de motie-Verhagen c.s.1 aangenomen, waarin de groep uitgezonderden wordt verruim
van 57 jaar en ouder naar 55 jaar en ouder. De leden van de fractie
van D66 verzoekt de regering aan te geven hoe deze motie wordt uitgevoerd
en welke consequenties dat heeft.De leden van de fractie van de SGP hebben daarom zeer overtuigd gestemd
voor de motie-Verhagen c.s. bij de Algemene Politieke Beschouwingen. Zij vinden
het namelijk belangrijk dat er een goede overgangsregeling komt voor oudere
werknemers. Oudere werknemers mogen niet worden geconfronteerd met grote fiscale
gevolgen van een eventuele vervroegde uitdiensttreding, terwijl zij er tot
voor kort nog gerechtvaardigd op konden rekenen dat zij voor hun 65ste fiscaal
ondersteund konden stoppen met werken.Voor de langere termijn ondersteunen de leden van de SGP-fractie de visie
van de regering dat de vergrijzing noodzaakt tot afschaffing van de fiscale
ondersteuning. Deze leden rekenen erop dat de regering gevolg geeft aan de
toezegging om de overgangsregeling in de wet vast te leggen.ArbeidsparticipatieDit wetsvoorstel beoogt de arbeidsparticipatie te vergroten en te verlengen.
In hoeverre gaat er een negatieve prikkel van uit bij het aannemen van oudere
werknemers? Immers, indien bijvoorbeeld een 60-jarige in dienst treedt, zal
de werkgever slechts 3 jaar profiteren van zijn aanwezigheid, en vervolgens
2 jaar nadeel kunnen ondervinden omdat de werknemer enerzijds afwezig
is wegens verlof en anderzijds er toch nog financiële verplichtingen
zijn. Graag ontvangen de leden van de CDA-fractie een reactie van de regering
hierop?De leden van de PvdA-fractie willen allereerst enige aandacht besteden
aan het verhogen van de arbeidsparticipatie. Zij zijn natuurlijk ook van mening
dat de arbeidsparticipatie moet toenemen. De leden van de fractie van de PvdA
ergeren zich aan uitspraken van leden van de regering dat iedereen die kritisch
op het onderhavige wetsvoorstel geen maatregelen zou willen nemen om de arbeidsparticipatie
te vergroten. Niets is minder waar. De leden van de fractie van de PvdA zijn
van mening dat andere maatregelen al op korter termijn een groter effect op
de arbeidsparticipatie hebben dan het wetsvoorstel van het kabinet. Door met
werkgevers en werknemers harde afspraken te maken over concrete doelstellingen
om de arbeidsparticipatie te verhogen kan al op korte termijn een groter effect
op de arbeidsparticipatie gerealiseerd worden. Deze maatregelen zijn minder
ingrijpend en minder hard voor jonge en oudere werknemers. Heeft
de regering in het overleg met sociale partners geprobeerd dit soort concrete
afspraken over te bereiken arbeidsparticipatie in 2010 te maken? Zo nee, waarom
is dit niet eerst geprobeerd en heeft men meteen voor wetgeving gekozen? Hoe
past dit in de filosofie van de regering om met minder regels meer te willen
bereiken? Deze leden signaleren dat diverse organisaties commentaar hebben
geleverd en cijfers hebben aangedragen ten aanzien van arbeidsparticipatie
in Nederland. Genoemde leden vragen in het bijzonder aandacht voor de bijdrage
van Prof. De Beer voor de hoorzitting d.d. 11 oktober 2004 van de vaste
Kamercommissies van Financiën en Sociale Zaken en Werkgelegenheid staat
dat de prestaties van de Nederlandse arbeidsmarkt de afgelopen tien jaar in
alle opzichten uitstekend waren. Volgens Prof. De Beer geldt dat: «De
netto participatiegraad steeg met 10 procentpunten van 64 procent in 1993
naar 74 procent in 2003, na Ierland en Spanje de sterkste stijging van alle
EU-15-landen. Na Denemarken heeft Nederland momenteel de hoogste participatiegraad
in de EU en ons land heeft nu al voldaan aan de Lissabon-doelstelling van
een netto participatiegraad van 70 procent in 2010. Dit geldt ook voor de
arbeidsparticipatie van vrouwen die met 66 procent na Denemarken en Zweden
de hoogste van Europa is. Ook de arbeidsdeelname van ouderen ontwikkelde zich
voorspoedig in Nederland. De participatiegraad van 55–64-jarigen steeg
met 16 procentpunten (van 29% in 1993 naar 45% in 2003), sneller dan in enig
ander EU-15-land, tegenover een stijging van gemiddeld 6 procentpunten in
de EU-15 (van 36% naar 42%). De stijging was bij mannen en vrouwen ongeveer
even groot. Als de ontwikkeling van de afgelopen tien jaar zich voortzet,
zal Nederland de EU-doelstelling van 50 procent in 2010 gemakkelijk halen.
Deze gunstige ontwikkeling duidt erop dat de omzetting van VUT- in prepensioenregelingen,
waarover de sociale partners in de jaren negentig overeenstemming bereikten,
heeft bijgedragen aan een latere uittredingsleeftijd. In Nederland was de
gemiddelde uittredingsleeftijd in 2002 ruim 62 jaar, 1,4 jaar hoger
dan gemiddeld in de EU. Voor mannen bedroeg de gemiddelde uittredingsleeftijd
in 2002 zelfs al 62,9 jaar (1,9 jaar hoger dan het EU-15-gemiddelde)».
Wat is de opvatting van de regering hierover? Wat is de motivatie van de regering
gezien de macro-ontwikkeling van de arbeidsdeelname om wijzigingen aan te
brengen in de bestaande regelingen voor vervroegde uittreding en prepensioen?
De leden van de PvdA-fractie zouden willen weten hoe door toenemende arbeidsparticipatie
van vrouwen, vermindering van het aantal WAO-ers en ombouw van VUT naar prepensioen
deze trend van stijgende arbeidsparticipatie van ouderen zich de komende 20 jaar
zou ontwikkelen zonder de voorgestelde wet? Wat is het effect op de arbeidsparticipatie
van 55-plussers van de door de sociale partners voorgenomen versoberde pensioenregelingen?
Wat is volgens de regering de extra toename van de arbeidsparticipatie van
de door haar voorgestelde maatregelen? Is er door het CPB onderzoek gedaan
naar de uitwerking van de voorgestelde regelingen op de arbeidsparticipatie
waarvan de uitkomst deze overhaaste ingreep in VUT, prepensioen en flexpensioen
rechtvaardigt? Indien u geen onderzoek door het CPB heeft laten doen, wat
was hier de motivatie van? De leden van de fractie van de PvdA vragen dit
tegen de achtergrond van het feit dat U het CPB wel onderzoek heeft laten
doen naar de effecten van een verhoging van de AOW-leeftijd. Wat verwacht
de regering als effecten tussen 2005–2010 voor de arbeidsparticipatie
van vrouwen en ouderen, en over de gemiddelde uittreedleeftijd als gevolg
van het wetsvoorstel? Wat zouden de effecten zijn zonder wetsvoorstel? Klopt
de stelling van prof. De Beer dat de arbeidsparticipatie meer toeneemt als
vrouwen evenveel gaan werken als mannen dan als ouderen langer doorwerken?
Waarom speelt deze conclusie geen rol in onderhavig wetsvoorstel?De leden van de VVD-fractie zijn groot voorstander van het idee dat meer
mensen langer blijven werken. Deze merken allereerst op dat in onderhavig
wetsvoorstel nergens de effecten – die het voorstel zou moeten bewerkstelligen –
staan beschreven. Met andere woorden; kan de regering kwantitatief duiden
wat de invloed van wetsvoorstel zal zijn op de vergrijzingsgolf die op ons
afkomt? Het aantal mensen dat gebruik maakt van oudedagsvoorzieningen, stijgt
door de vergrijzing. Tegelijkertijd krimpt de groep die de middelen voor deze
oudedagsvoorzieningen moet opbrengen. Alle zeilen moeten dus worden bijgezet
om iedereen die kàn bijdragen aan het draagvlak voor de publieke voorzieningen,
dat ook doet. Stijging van de arbeidsparticipatie is daarvoor noodzakelijk.
Deze stijging moet eerst en vooral worden gezocht bij diegenen die nu onvoldoende
of niet participeren.De arbeidsparticipatie van ouderen (55–65 jaar) is bedroevend laag.
Veel ouderen trekken zich voor hun 65e terug van de arbeidsmarkt. Van de 60-plussers
werkt slechts 17%.Het ontmoedigen van VUT en prépensioen zal een belangrijke bijdrage
kunnen leveren aan het vergroten van de arbeidsparticipatie onder ouderen.
Wat is de invloed van het wetsvoorstel op de participatie van ouderen de komende
jaren? Kan de regering ook aangeven wat de participatie onder ouderen zou
zijn als het wetsvoorstel niet zou worden ingevoerd? Kan de regering daarbij
ook ingaan op de arbeidsparticipatie onder ouderen die zij wil realiseren
de komende jaren? Wat zijn de streefcijfers?Kan de regering in die zin ook ingaan op het commentaar van VNO-NCW die
pleiten voor een ruimtere inzet van de levensloopregeling om zo ook een verdere
verhoging van de arbeidsdeelname te stimuleren. De levensloopregeling dient
te bevorderen dat werknemers meer mogelijkheden krijgen voor mobiliteit op
de arbeidsmarkt en voor versterking van zijn of haar inzetbaarheid, afhankelijk
van de levensfase. Dat betekent dat de levensloopregeling niet voornamelijk
gebruikt moet kunnen worden voor het opnemen van vrije tijd / verlof. Ook
een werknemer die bijvoorbeeld een eigen bedrijf start en daartoe in deeltijd
gaat werken of zijn of haar arbeidsovereenkomst opzegt zou de levensloopregeling
als overbrugging moeten kunnen gebruiken, tot de onderneming voldoende inkomsten
genereert. Verder zou het ook voor individuele werknemers als aanvulling op
het loon gebruikt moeten kunnen worden, als men de overstap maakt naar een
lager betaalde functie. Graag een reactie van de regering.De leden van de SP-fractie onderschrijven de doelstelling van het kabinet,
het vergroten van de arbeidsparticipatie. De arbeidsparticipatie van ouderen
stijgt echter al zeer snel en zal de komende decennia verder stijgen. Deze
leden zouden graag nadere cijfers willen zien over de arbeidsparticipatie
van oudere werknemers:• Kan de regering aangeven met welke percentage de arbeidsparticipatie
van 55–59 jarigen het afgelopen decennia gestegen is?• En voor 60–64 jaar?• Kan de regering bevestigen dat de arbeidsparticipatie hoger ligt
dan in de Europese 15?• Kan de regering aangeven wat de effectieve pensioneringsleeftijd
in 1993 was en in 2003?• Kan de regering bevestigen dat de effectieve pensioneringsleeftijd
hoger ligt dan in de Europese 15?Het SEO rapport van afgelopen maandag geeft aan dat de arbeidsparticipatie
tussen 1993 en 2003 van oudere werknemers is gestegen van 25% naar 40%. Onderschrijft
de regering deze cijfers?Wat het Centraal Plan Bureau (CPB) betreft hangt het hele effect van de
kabinetsplannen op de arbeidsparticipatie af van de reparatiemaatregelen van
de sociale partners, zo constateren de leden van de fractie van de SP. En
met deze sociale partners wil de regering nu juist niet samenwerken en zij
zetten daarom juist in op reparatie. Onderschrijft de regering de analyse
van het CPB dat het effect op de arbeidsmarktparticipatie in zijn geheel
(dus niet alleen ouderen) in dat geval verwaarloosbaar zal zijn of zelfs negatief?
Wat vindt de regering van de reactie van het CPB (2004/45) dat «het
CPB vanuit vergrijzingsoogpunt geen dwingende redenen ziet om deze overgang
nu drastisch te versnellen, zoals het wetsontwerp kennelijk beoogt, en daarvoor
het pensioenconvenant van 1997 open te breken. Het wetontwerp en de toelichting
daarop geven hiervoor ook geen overtuigende aanknopingspunten.» Het
verhogen van de arbeidsparticipatie wordt door de regering als belangrijkste
reden aangegeven om omslaggefinancierde regeling te ontmoedigen. Het CPB geeft
echter aan dat de financieringswijze geen verstoring van arbeidsparticipatiebeslissingen
oplevert. Zij karakteriseert dit onderdeel van het wetsvoorstel daarom als
het «inzetten van het verkeerde middel voor het juiste doel».
Is de regering het met deze redenering van het CPB eens? Hoewel er dus geen
effect is op de arbeidsparticipatie vrezen de leden van de SP-fractie wel
dat de mogelijkheden tot solidariteit ernstig beperkt worden, wanneer omslag
gefinancierde regelingen onmogelijk worden gemaakt. Hoe kijkt de regering
tegen de vrees van deze leden aan?Wat vindt u van de stelling van MKB-Nederland dat het wetvoorstel niet
is ingegeven door beleidsmatige overwegingen met betrekking tot de arbeidsmarktparticipatie,
maar door budgettaire overwegingen?De leden van de SP-fractie zouden tot slot ook graag willen weten of de
regering ook naar andere maatregelen heeft gekeken om de arbeidsparticipatie
te verhogen.De leden van de fracties van de SP en GroenLinks willen graag een reactie
op de door het CPB voorgestelde Spaar-VUT (CPB 2004/45).De leden van de GroenLinks-fractie vragen de regering hierbij tevens aan
te geven wat het effect op de ouderenparticipatie is van deze twee varianten
tot 2010 en wat het effect is op de Rijksinkomsten van beide varianten?De leden van de D66-fractie merken op dat door tegenstanders van de kabinetsvoorstellen
wordt aangevoerd dat de maatregelen niet nodig zijn, omdat de arbeidsparticipatie
en de gemiddelde uittreedleeftijd de laatste jaren zijn gestegen. Op zichzelf
is dit waar en kan gesproken worden van een goede prestatie, waarbij de afspraken
uit 1997 om omslaggefinancierde vroegpensioenregelingen om te zetten in kapitaalgefinancierde
regelingen een toe te juichen stap zijn geweest. Toch vinden deze leden dat
we hiermee niet tevreden moeten zijn. De stijging van de arbeidsparticipatie
onder ouderen zal vermoedelijk voor een deel zijn veroorzaakt door de gunstige
conjunctuur aan het eind van de jaren '90. Desondanks lag de participatie
(in banen van minstens 12 uur per week) van mensen van 55–64 jaar
in 2003 met 39% aanzienlijk beneden de gemiddelde arbeidsparticipatie in Nederland
(nl. 65%). Ook daalde de gemiddelde uittreedleeftijd in 2003 weer iets, terwijl
we weten dat als gevolg van het zogenaamde cohorteffect grote groepen toekomstige
oudere werknemers in aantocht zijn. Zo loopt het aandeel van 60–64-jarigen
in de potentiële beroepsbevolking op van 7% nu naar 12% in 2020.In het kader van de discussie over vergrijzing van de samenleving speelt
de solidariteit tussen generaties een grote rol. In dit licht is het niet
goed om van jongere werknemers te vragen om mee te betalen aan vervroegde
pensionering van ouderen, terwijl zij daar later zelf geen gebruik meer van
kunnen maken. De leden van de SGP-fractie zouden graag financieel inzicht
krijgen in de gevolgen van de overgangsregelingen voor de bijdragen aan vut
en prepensioen voor de financiële positie van de werknemers. Dit verzoek
geldt ook de verlaging van de leeftijdsgrens naar 55 jaar.Voor de kortere termijn is het ook belangrijk om inzicht te ontvangen
in het verwachte gebruik van vervroegde uittreding door de ouderen die nu
gebruik kunnen maken van de overgangsregelingen. Wat zijn de verwachte effecten
van de kabinetsplannen en de daarop aangebrachte wijzigingen voor het werkloosheidspercentage
van jongeren?De leden van de ChristenUnie-fractie steunen het streven van de regering
om met het oog op de vergrijzing de arbeidsparticipatie van oudere werknemers
te bevorderen. De VUT is ontstaan in een situatie van massale jongerenwerkloosheid,
welke in die mate achter ons ligt. Zij vonden het daarom een goede stap dat
eind jaren negentig (1996/1997) in een convenant met de sociale partners de
omschakeling in gang is gezet van fiscale faciliëring van omslaggefinancierde
vervroegde uittreding (VUT) naar kapitaalgedekte prepensioenregelingen. Wanneer
was voorzien dat werkgevers en werknemers deze omschakeling zouden voltooien,
oftewel wanneer zouden de VUT-regelingen worden afgebouwd? Waarom heeft de
regering daar niet op willen wachten, zo vragen de leden van de ChristenUnie-fractie.
In de toelichting op het wetsvoorstel wordt niet verwezen naar dit convenant.
Kan alsnog worden aangegeven hoe de regering dit convenant anno 2004 beoordeelt
en welke relevante wijzigingen in de omstandigheden hebben genoopt tot een
andere behandeling door het rijk van het fenomeen prepensioen?Deze leden vragen of de regering de conclusie van prof. P. T. de Beer
deelt, dat door deze omschakeling de arbeidsparticipatie van 55- tot 64-jarigen
is gestegen van 29% in 1993 naar 45% in 2003. Ook volgens het ABP lag de arbeidsparticipatie
van 55- tot 64-jarigen in 2003 op 44,8%. Hoe verhouden deze cijfers zich tot
de stelling van de regering bij de memorie van toelichting op het Belastingplan
2004 (29 210 nr. 3, p. 9) dat de arbeidsparticipatie van deze
groep tot het midden van de jaren negentig gestaag is gedaald tot 25%, en
tot de stelling in de memorie van toelichting (p. 4) op onderhavig wetsvoorstel
dat de arbeidsparticipatie in 2003 op 38% lag? Hoe verklaart de regering dit
verschil in cijfers?Dezelfde vraag hebben de leden van de ChristenUnie-fractie ten aanzien
van de gemiddelde uittredingsleeftijd. Volgens cijfers van Eurostat is deze
gestegen tot 62,2 jaar in 2002, terwijl de regering in de Miljoenennota
(p. 41) uitgaat van een uittredingsleeftijd van 61 jaar. Wat verklaart
dit verschil? Deze leden hebben er bij de regering herhaaldelijk op aangedrongen
om maatregelen te nemen oudere werknemers ook positief te stimuleren langer
aan het werk te blijven, en zien dan ook met belangstelling uit naar de bij
de Algemene Financiële Beschouwingen toegezegde brief inzake het langer
in dienst houden van 55-plussers en het langer doorwerken van 65-plussers
af. Kan de regering een datum noemen waarop zij deze brief naar de Kamer zal
sturen? Genoemde leden vragen of de regering kan uitsluiten dat de levensloopregeling
in plaats van een toename van het arbeidsaanbod leidt tot een vermindering
hiervan. Zal het effect van gelijktijdige pensionering van de babyboomgeneratie
en verlof van de jonge generatie in de periode 2010–2025 niet tot problemen
leiden, zo vragen de leden van de ChristenUnie-fractie. Beschikt de regering
over berekeningen hiervan?Zij maken zich in het bijzonder zorgen over het aanbod van personeel in
de zorgsector, waarnaar als gevolg van de vergrijzing de vraag sterk zal stijgen.
Beschikt de regering over prognoses ten aanzien van de stijgende behoefte
aan personeel in de zorgsector?Tevens vragen de leden van de ChristenUnie-fractie wat het effect is op
de totale arbeidsproductiviteit, gelet op het feit dat de productiviteit van
jongere werknemers over het algemeen hoger ligt dan die van oudere werknemers.LEVENSLOOPMet de regering constateren de leden van de CDA-fractie dat de huidige
samenleving behoefte heeft aan een meer flexibele mogelijkheid om arbeid,
zorg en vrije tijd te kunnen combineren. De levensloop van burgers verloopt
momenteel meer divers en verschillend in vergelijking tot de meer vastere
patronen enkele decennia geleden. Vaste kostwinnerspatronen (mannen) en zorgpatronen
(vrouwen) zijn doorbroken en vrouwen hebben massaal de arbeidsmarkt betreden.
Een leven lang leren is tegenwoordig eerder gewoonte dan uitzondering. Zonder
scholing en opleiding kan men zelfs in huidige banen nauwelijks meer bijblijven.
Tot slot is vrije tijd en die kwalitatief goed besteden erg belangrijk geworden
voor mensen. Meer diversiteit in levenslopen en meer combinaties van activiteiten
binnen een levensfase hebben consequenties voor het inkomen. De behoeften
van samenlevingsverbanden (gezinnen en anderen) vragen juist in deze tijd
om betere combinatiemogelijkheden van zorg, arbeid, scholing en (gezins) vrije
tijd naar de mening van deze leden.Periodes van verlof moeten overbrugd worden. Mensen maken daarbij in toenemende
mate zelf keuzes, die weer «zelfgekozen risico's» tot gevolg hebben
die niet gedekt kunnen worden als «externe risico's». Door de
levensloopregeling kan men de lasten voor de verschillende vormen van verlof
spreiden over de levensloop. Ook de noodzaak om mensen positief en langer
betrokken te houden bij de arbeidsmarkt tekent zich inmiddels duidelijk af.
Dat vraagt meer aandacht voor de transities op de arbeidsmarkt. De leden van
de CDA fractie noemen een drietal voorbeelden van situaties waarbij een levensloopregeling
een functie kan vervullen:1. Het op peil houden van de beroepsvaardigheid en scholing gedurende
de gehele levensloop zijn van belang. Omscholen halverwege de levensloop of
een opfrisverlof kunnen bijdragen aan een positieve binding met de arbeidsmarkt
en in het uiterste geval een burn-out voorkomen. Na een periode van verlof
kan men fris weer aan de slag hetgeen de arbeidsproductiviteit ten goede komt
en naar verwachting een remmend effect heeft op het ziekteverzuim en instroom
arbeidsongeschiktheid.2. Zorgtaken voor kinderen of ouders worden door veel mensen gecombineerd
met betaalde arbeid. Deze combinatie van activiteiten is enerzijds noodzakelijk
geworden, anderzijds is het een door velen gewenste optie. Met name wanneer
verlof wordt opgenomen om te zorgen voor de kinderen is het zo belangrijk
om geen extra financiële zorgen te hebben. De zorgpiek in de gezinsfase
kan via het aanspreken van de levensloopregeling afgevlakt worden.3. Nog geen 38% van de mensen tussen de 55 en 65 jaar heeft een betaalde
baan. Veel oudere werknemers zouden graag willen blijven werken, als het werk
qua inhoud en duur zou passen bij hun levensfase. De levensloopregeling kan
een flexibele afbouw van de loopbaan mogelijk maken.De flexibiliteit van de levensloopregeling garandeert dat mensen een arrangement
kunnen kiezen dat optimaal aansluit bij de individuele situatie. Werknemers
kunnen hun levensloop zo individueel beter naar eigen inzichten en wensen
inrichten. In goed overleg met de werkgever kan gekozen worden voor een verlofregeling,
waarbij de financiering reeds door de werknemer zelf gewaarborgd is. Men kan
zo betaald verlof nemen waar men zelf voor heeft gespaard, al dan niet met
een bijdrage in het kader van de (collectieve) arbeidsovereenkomst. De eigen
verantwoordelijkheid van mensen komt naar de mening van de leden van de CDA-fractie
met deze regeling volledig tot zijn recht.Naast de maatschappelijke analyse van de regering, herkent de CDA fractie
zich sterk in de hoofdlijn van het voorliggende wetsvoorstel. De uitbouw van
de verlofspaarregeling tot een levensloopregeling waarmee, volgens het principe
van de fiscale omkeerregel, 12% van het bruto jaarinkomen gespaard
kan worden. Daarnaast worden de opgebouwde tegoeden vrijgesteld van box 3
in de belastingsfeer.De leden van de CDA-fractie zien dat de regering deze leden tegemoetgekomen
is ten aanzien van de mogelijkheid om direct voorafgaand aan het pensioen
volledig verlof uit de levensloop op te nemen. Ook ziet de regering af van
het ineens belasten van de VUT-rechten. Toch gaat de visie1 van deze leden op een aantal punten nog verder dan het voorliggende
voorstel. In deze visie wordt uitgegaan van een opbouw van maximaal 2,5 maal
het jaarinkomen, waarbij aan het eind van de loopbaan het restant gebruikt
kan worden voor flexibele pensionering. De regeling staat in deze visie open
voor de gehele beroepsbevolking, dus niet alleen voor werknemers, maar ook
voor zelfstandigen. Binnen de (financiële) kaders blijft de CDA-fractie
streven naar de realisatie van deze visie. In hoeverre deelt de regering deze
visie op de maatschappij en de rol van de levensloopregeling hierin? Is dit
ook de motivatie van de regering om een levensloopregeling te introduceren?Naar de mening van de CDA-fractie is de levensloopregeling bij uitstek
een onderdeel van het arbeidsvoorwaardenoverleg. De wettelijke basisregeling
kan verder uitgebreid en aangevuld worden in het overleg over arbeidsvoorwaarden
tussen werkgevers en werknemers. Een werkgever die een aantrekkelijke levensloopregeling
kan aanbieden aan zijn werknemers plaatst zich goed op de markt. Welke mogelijkheden
ziet de regering om levensloopregeling onderwerp van gesprek te laten zijn
in het arbeidsvoorwaardenoverleg? Kunnen sociale partners bindende afspraken
maken over de levensloopregeling? Wat zouden werkgevers als extra kunnen bieden
(werkgeversbijdrage) bovenop de wettelijke regeling? Kan dit ook bepaald worden
door de sociale partners dat dit moet gebeuren en de hoogte ervan? Is hier
ook nog een rol voor de ondernemingsraden weg gelegd? Zo ja, welke rol is
dit dan? Zo niet, waarom niet?De leden van de PvdA constateren dat de ontwikkeling van levensloopdenken
al een langere traditie kent. Door het tweede kabinet Kok is een nota levensloop
uitgebracht. Diverse politieke partijen, waaronder de PvdA, hebben eigen nota's
gepubliceerd, en er werd gewerkt aan een SER-advies. De leden van de PvdA
betreuren het nog steeds dat het niet tot een SER-advies op dit terrein is
gekomen, want dat had kunnen leiden tot een voorstel dat niet alleen robuuster
zou kunnen zijn, maar ook op meer maatschappelijk draagvlak had kunnen rekenen.
De leden van de fractie van de PvdA moeten nu helaas constateren dat de voorgestelde
levensloopregeling slechts een iets aangekledere variant is van de al bestaande
verlofspaarregeling. De vraag is of het nuttig en zinvol is daarvoor geheel
nieuwe wetgeving op te bouwen, temeer daar ook de spaarloonregeling in stand
blijft, waardoor versplintering dreigt.Kan de regering, bij voorkeur schematisch, aangeven waar de belangrijkste
verschillen zitten tussen het concept-SER advies, de bestaande verlofspaarregeling,
de spaarloonregeling en de levensloopregeling in het voorliggende wetsvoorstel?De leden van de fractie van de PvdA hadden ook om inhoudelijke redenen
toch al met gevoelens van teleurstelling kennis genomen van het wetsvoorstel
aanpassing fiscale behandeling VUT/prepensioen en introductie levensloopregeling.
Deze leden erkennen dat het wenselijk is de arbeidsparticipatie te bevorderen.
Zij zijn ook een groot voorstander van een regeling die het mogelijk maakt
werk, scholing, zorgtaken ontspanning beter over de levensloop te verdelen.
Maar de wijze waarop de regering een abrupte stopzetting van VUT/prepensioen
in wil voeren en daarvoor in de plaats een marginale, niet goed uitgewerkte
levensloopregeling voorstelt zal grote groepen werknemers, met name in slijtende
beroepen, voor grote problemen stellen, de solidariteit in het sociale stelsel
doorbreken, en contraproductief uitwerken. Het zal, zo blijkt ook uit de studie
van het SCP, niet bijdragen aan een verbetering van de combinatie van arbeid en zorg, de economische zelfstandigheid van vrouwen niet vergroten,
en met name lagere inkomens geen soelaas bieden om «het spitsuur in
het leven» te ontlasten. Deze leden constateren dat de voorgestelde
regeling een totaal uitgeklede variant is van eerdere gedachten ten aanzien
van de levensloop; in de huidige vorm is het niet veel meer dan een aangepaste
versie van de al bestaande verlofspaarregeling.De leden van de fractie van GroenLinks willen met de regering een moderniseringsslag
in het traditionele werkpatroon bewerkstelligen. Daarom zijn deze leden ook
zo verheugd met het opnemen van een levensloopregeling in het onderhavige
wetsvoorstel. Hiermee laat de regering zien dat zij niet alleen vervroegd
uittreden voor veel mensen onmogelijk wil maken, maar dat zij ook de modernisering
wil maken naar een ander levensloopbeleid. Deze leden zijn dan ook uitermate
teleurgesteld dat door het SCP in de EmancipatieEffectRapportage en door het
CPB wordt geschat dat slechts de groep bemiddelde ouderen van deze regeling
gebruik zal maken om vervroegd uit te treden. Dat kan toch niet de bedoeling
zijn, zo vragen deze leden? De leden van de fractie van GroenLinks menen dat
het rapport van het Wetenschappelijk Bureau van het CDA «druk van de
ketel» gezien kan worden als voorloper van de nu voorgestelde regeling.
In dit rapport is het echter expliciet de doelstelling dat de regeling vooral
gebruikt zal worden voor jonge gezinnen in het spitsuur van het leven. Deze
leden wil van de regering een kort, krachtig doch uitputtend lijstje met de
verschillen tussen bovengenoemd CDA-rapport en het nu onderhavige voorstel.
Deze leden vragen of de regering de verschillen ook economisch-rationeel of
politiek-ideologisch beargumenteerd kunnen worden?Alles bij het oude laten is voor de leden van de D66-fractie al met al
geen optie. Hoewel begrijpelijk is dat individuele mensen willen vasthouden
aan wat zij (ten onrechte, want er worden geen aanspraken afgepakt) als verworven
rechten zijn gaan beschouwen en hoewel evenzeer begrijpelijk is dat vele mensen
gebruik maken en hebben gemaakt van vroegpensioenregelingen, moet er nu naar
de toekomst gekeken worden. Dat geldt ook voor de levensloopregeling. Het
is goed dat er een begin wordt gemaakt met een regeling die mensen uiteindelijk
meer dan nu in staat zal stellen zelf hun loopbaan en de verdeling van tijd
tussen bijvoorbeeld arbeid en zorg in de hand te nemen. Het is de leden van
de fractie van D66 niet ontgaan dat er, onder andere in de Emancipatie Effect
Rapportage, de nodige kritiek wordt uitgeoefend op de uiteindelijke uitwerking
en de verwachte gevolgen van de levensloopregeling. Deze leden zijn van mening
dat het levensloopconcept kan uitgroeien tot een waardevolle regeling en ook
echt een eerlijke kans moet krijgen. Tegelijkertijd zal de regering ook reëel
zijn best moeten doen om, gebruik makend van kritiek en opgedane ervaringen,
een regeling op te bouwen die mensen daadwerkelijk in staat stelt arbeid,
zorg en studie beter te combineren en niet gaat fungeren als substituut-prepensioenregeling.De leden van de ChristenUnie-fractie staan kritisch tegenover de voorgestelde
levensloopregeling. Hoe sympathiek zij de achterliggende gedachte ook vinden,
te weten het creëren van mogelijkheden om arbeid en verlof, hetzij ten
behoeve van zorg, scholing of vrije tijd, in verschillende fasen van de levensloop
beter te kunnen combineren en afwisselen, zij vragen zich af of de behoefte
aan een dergelijke regeling nu werkelijk zo groot is. Zij vragen de regering
of hiernaar onderzoek is verricht.Deze leden vragen de regering te onderbouwen waarom de levensloopregeling
niet zou mogen worden uitgevoerd door pensioenfondsen. Aansluitend vragen
zij of elke werknemer zelf kan kiezen bij welk bedrijf hij zijn levensloopregeling
onderbrengt?Naast afschaffing van de fiscale ondersteuning van de Vut en het prepensioen,
bevat het wetsvoorstel ook het voornemen om een levensloopregeling in te voeren.
De leden van de SGP-fractie staan hier niet zonder meer positief tegenover,
vooral met het oog op de noodzakelijke ruimte voor de opvoeding van kinderen.
De regering heeft in de eerste plaats de voorkeur gegeven aan verhoging van
de arbeidsparticipatie van beide ouders door het eenverdienerschap fiscaal
onaantrekkelijk te maken. Als gevolg van dit regeringsbeleid komen ouders
vervolgens weer in de problemen, waaraan de levensloopregeling tegemoet moet
komen. Naast dit principiële probleempunt zijn er vervolgens nog een
aantal praktische bezwaren die in de loop van dit verslag aan de orde zullen
komen.De leden van de SGP-fractie leverden al eerder kritiek op de tweeslachtige
benadering van de regering van de problematiek van de arbeidsparticipatie
door de invoering van de levensloopregeling. Zij hebben ook vragen bij de
voorgestelde algemeenheid van de voorgestelde verlofregeling. De levensloopregeling
is gericht op alle vormen van langdurend verlof, ongeacht het daarmee beoogde
doel. Vooral voor kleinere bedrijven kan deze levensloopregeling grote problemen
opleveren als er meer werknemers tegelijkertijd gebruik willen maken van de
mogelijkheid van verlof uit de levensloopregeling. De leden van de SGP-fractie
stellen daarom voor om de levensloopregeling in ieder geval te beperken tot
de specifieke doelen van zorg, onderwijs en pensioen. Hoe oordeelt de regering
hierover?Meer in het algemeen zouden de leden van de SGP-fractie graag een toelichting
ontvangen van de regering op de manier waarop de levensloopregeling in de
praktijk kan functioneren voor kleinere bedrijven. Werknemers bij deze bedrijven
kunnen wel rechten opbouwen, maar kunnen vervolgens erg moeilijk hun verlof
opnemen. Vormt de levensloopregeling daarom in de praktijk geen belangrijke
risicofactor voor slechte onderlinge verhoudingen tussen werkgever en werknemer(s)?DoelstellingDe leden van de CDA-fractie vragen of het mogelijk is om in een tijdelijke
periode van werkeloosheid, indien gewenst, toch verder te kunnen blijven betalen
aan de levensloopregeling? Wat gebeurt er met het opgebouwde levenslooptegoed
als de werknemer in de wettelijke schuldsanering terecht komt? Is het ook
toegestaan om in het kader van de levensloopregeling te beleggen? Welk inkomens-
of loonbegrip hanteert de regering om te kunnen bepalen hoeveel daadwerkelijk
12% is van het bruto-loon? Is dat hetzelfde loonbegrip dat gehanteerd werd
voor de verlofspaarregeling in artikel 10 van de Wet LB 1964?De leden van de PvdA-fractie constateren met tevredenheid dat de levensloopregeling
zich beperkt tot het recht op financiële middelen, en niet aan de bestaande
rechten op verlof, zoals vastgelegd in de Wet Arbeid en Zorg, wordt getornd.
Zij constateren ook dat de regering het voorstel van het tweede kabinet Kok
over langer durend zorgverlof met een iets andere vormgeving alsnog overneemt.
Wel vragen zij zich af of de regering, door geen wettelijk recht op opname
van het verlof vast te leggen, de spanning tussen werknemer en werkgever niet
stimuleert. Immers, wat gebeurt er als iemand lang gespaard heeft voor verlof,
dit uiteindelijk wil opnemen, maar geen toestemming krijgt van de werkgever.
Hoe denkt de regering dat dit in de praktijk zal gaan, en welke bijdrage ziet
zij voor zichzelf om de nodige duidelijkheid te verschaffen? Daarnaast constateren
zij met spijt dat de regering de bestaande financiële tegemoetkomingen
voor specifieke doeleinden, zoals terminaal zorgverlof en ouderschapsverlof,
binnen korte of langere tijd (ouderschapsverlof) zal opheffen.Ten aanzien van de bedoelingen van de voorliggende levensloopregeling
hebben de leden van de PvdA-fractie veel vragen. Wat is de concrete doelstelling
van de levensloopregeling? Kunnen concrete prestatie-indicatoren worden vastgesteld?
Kan de regering aangeven wat de levensloopregeling voor verschillende groepen
van mensen gaat betekenen bijvoorbeeld jonge gezinnen, mensen van middelbare
leeftijd, alleenstaanden etc.?Waarop is de verwachting gebaseerd dat de toegankelijkheid van langer
durend verlof in het algemeen zal worden verbeterd?Kan de regering nog eens aangeven voor welke verlofvormen deze regeling
nu bedoeld is, en wie men daarbij voor ogen heeft. Deze leden denken namelijk
dat de marginale regeling die er nu ligt, lang niet alle wensen (bevorderen
van langer doorwerken, combineren van arbeid en zorg, bieden van meer keuzevrijheid,
stimuleren van scholing) kan waarmaken. Zij vragen zich in het bijzonder af
waarom de regering zo weinig oog heeft voor starters op de arbeidsmarkt. De
Raad van State merkte eerder, bij het wetsvoorstel vorig jaar, terecht op
dat de regering de invoering van de ouderschapsverlofkorting motiveert door
er op te wijzen dat werknemers in de eerste jaren waarin de levensloopregeling
bestaat, nog niet veel mogelijkheden hebben gehad, maar dat dit ook geldt
voor starters op de arbeidsmarkt. De leden van de PvdA vinden het antwoord
van de regering dat geen specifieke rekening wordt gehouden met starters op
de arbeidsmarkt, niet bevredigend. Dit is immers slechts een constatering,
geen argument. Deze leden verzoeken de regering nog eens goed te motiveren
waarom men de regering geen rekening wil houden met starters op de arbeidsmarkt.
Zij vragen de regering in dit verband ook in te gaan op het ontbreken van
de mogelijkheid om krediet op te nemen. Zij vragen de regering of het invoeren
van een krediet mogelijkheid technisch mogelijk is, en welke mogelijke budgettaire
effecten hiermee gemoeid zouden zijnWat is de concrete doelstelling van de levensloopregeling, zo vragen de
leden van de VVD-fractie? Kunnen concrete prestatie-indicatoren worden vastgesteld?Kan de regering aangeven wat de levensloopregeling voor verschillende
groepen van mensen gaat betekenen bijvoorbeeld jonge gezinnen, mensen van
middelbare leeftijd, alleenstaanden etc.?Het huidige saldo van vroegpensioen wordt bij speciale situaties als echtscheiding
verdeeld over de partners. Kan de regering aangeven wat hiermee gebeurt wanneer
een dergelijk VP-saldo wordt overgeheveld naar levensloop.Kan de regering aangeven waarop de verwachting is gebaseerd dat de toegankelijkheid
van langer durend verlof in het algemeen zal worden verbeterd?Kan de regering ook aangeven wat er gebeurt met het opgebouwd levenslooptegoed
als een werknemer naar het buitenland gaat. Dit zou moeten worden verduidelijkt.De leden van de VVD-fractie constateren dat in de memorie van toelichting
staat dat er geen nieuwe eenzijdige rechten op verlof bijkomen. Deze leden
pleiten echter tevens voor heroverweging van de wettelijke verlofrechten,
mede in relatie tot de introductie van de levensloopregeling. Deze kunnen
opgenomen worden in de levensloopregeling. Kan de regering een dergelijke
heroverweging toezeggen?Kan de levensloopregeling worden aangewend voor deeltijdwerk, zo vragen
de leden van de ChristenUnie-fractie?Waarom is er niet voor gekozen in dit wetsvoorstel het recht op het opnemen
van onbetaald verlof onder te brengen, zo vragen de leden van de ChristenUnie-fractie.
Betekent dit niet dat werknemers in de situatie terecht kunnen komen dat zij
hun gespaarde tegoed niet kunnen inzetten voor het door hen gewenste doeleinde,
zo vragen zij.Is de regering voornemens om alle bestaande verlofregelingen op termijn
te vervangen door de levensloopregeling, zo vragen de leden van de ChristenUnie-fractie?Emancipatie Effect RapportageUit de Emancipatie Effect Rapportage komt naar voren dat de levensloopregeling
niet bijdraagt aan het vergroten en versterken van de emancipatie. Met name
de gezinnen met kinderen of alleenstaande moeders profiteren niet van deze
regeling. De arbeidsparticipatie onder deze groep wordt met de levensloopregeling
niet verhoogd terwijl dit feitelijk wel de bedoeling zou zijn. De centrale
doelstelling van de levensloopregeling is toch verhogen arbeidsparticipatie
en arbeidsproductiviteit omdat «de druk van de ketel» genomen
kan worden door zowel mannen als vrouwen indien de privé-situatie daar
aanleiding toe geeft. Het kabinet geeft in de memorie van toelichting aan
«dat de bevindingen van de EER naar haar oordeel geen aanleiding vormen
tot wijzigingen in het onderhavige wetsvoorstel». De leden van de CDA-fractie
vinden dat hier toch iets te gemakkelijk voorbij gegaan wordt aan de conclusies
van deze rapportage. Graag ontvangen zij een beargumenteerde reactie waarom
de uitkomsten van dit onderzoek geen invloed heeft op het voorliggende wetsvoorstel.De leden van de fractie van de PvdA vragen de regering ook in te gaan
op de Emancipatie Effect Rapportage van het SCP. Waarom is dit geen aanleiding
geweest tot het aanbrengen van wijzigingen?Zij wijzen op de conclusies van het SCP:• Het financiële voordeel van de regeling is gering;• Met name hogere inkomens, mannen, ouderen en paren zonder thuiswonende
kinderen zijn potentiële gebruikers;• Mannen zullen vaker sparen voor prepensioen, vrouwen voor ouderschaps-
en zorgverlof, waardoor er geen gelijkere combinatie van arbeid en zorg ontstaat.• Hogere inkomens zullen meer gebruik maken van de regeling dan lagere
inkomens, waarbij met name Turkse en Marokkaanse huishoudens in het nadeel
zijn.• Voor alleenstaande ouders biedt de regeling onvoldoende soelaas.De conclusie is kortom vernietigend. De PvdA-fractieleden horen graag
waarom de regering deze kritiek naast zich neerlegt. Is het misschien niet
de bedoeling het spitsuur in het leven op te vangen, en de mogelijkheden om
arbeid en zorg te combineren te verruimen?Zij willen in het bijzonder ook graag een reactie op de conclusie van
het SCP dat de toegevoegde waarde van de levensloopregeling t.o.v. bestaande
instrumenten (waaronder spaarloon) niet groot zal zijn (p. 47).Ook willen zij graag een reactie op de conclusie dat er wel behoefte is
aan verlofregelingen, maar niet dat dit noodzakelijkerwijs gepaard moet gaan
met meer keuzevrijheid (p. 51/2).Tenslotte willen zij ook een reactie op de verwachting van het SCP dat
de arbeidsparticipatie van vrouwen de komende tijd zal toenemen, maar dat
de levensloopregeling daar weinig aan toe zal voegen (p. 72).De leden van de PvdA-fractie horen graag wat dan wel de bedoelingen van
de levensloopregeling zijn, als bovengenoemde doelstellingen niet gehaald
worden.De leden van de SP-fractie heben kennis genomen van de voorspellingen
van het SCP over het gebruik van de regeling door vooral mensen met hogere
inkomens en juist niet door gezinnen met kinderen. Ook minderheden, vrouwen
en lage inkomens zullen weinig van de levensloopregeling gebruik gaan maken.
Is de regering tevreden met deze door het SCP voorspelde effecten?De leden van de fractie van GroenLinks vragen of de eindconclusie van
het Emancipatie Effect Rapportage, dat de emancipatiedoelstellingen van de
regering door het wetsvoorstel niet dichterbij komt, niet teleurstellend is
voor dit kabinet en of er op basis van deze rapportage niet toch een beleidswijziging
overwogen wordt? Kan de regering nogmaals de emancipatiedoelstellingen van
de regering aangeven? Kan daarbij aangegeven worden hoe de ontwikkeling van
deze doelstellingen vanaf 2002 tot en met 2004 is geweest. Kan daarbij
tevens aangegeven worden wat de verwachting is van de vrouwenparticipatie
bij ongewijzigd beleid tot en met 2010? Kan tevens aangegeven worden wat de
verwachting is tot 2010 van de ouderenparticipatie bij ongewijzigd beleid
(met ongewijzigd beleid wordt hier door de leden van de fractie van GroenLinks
zonder aanname van onderhavig wetsvoorstel bedoeld, maar wel met voortgang
van het pensioenconvenant en het ingeschatte gedrag van pensioenfondsen en
sociale partners)? Kan de regering tevens aangeven of zij nog doelstellingen
heeft voor de participatiegraad van andere groepen, zoals jongeren en allochtonen?
Deze leden hebben geconstateerd dat in de begroting SZW 2004 er nog wel geoperationaliseerde
doelstellingen waren maar dat die in de begroting 2005 verdwenen lijken te
zijn. Kan de regering toelichten of dat een foutje is of dat deze doelstellingen
bewust zijn verdwenen? Kan daarbij tevens worden aangeven wat de ontwikkeling
de afgelopen jaren is geweest en wat de verwachting van de participatie voor
deze groepen in de komende jaren tot en met 2010 is?De leden van de ChristenUnie-fractie wijzen op de Emancipatie Effect Rapportage
van het SCP, waarin gesteld wordt dat juist de groep werknemers «in
het spitsuur van het leven» (wanneer de behoefte aan verlof of geld
het grootst is), op dat moment nog over te weinig tegoed zal beschikken. Voelt
de regering ervoor om in de levensloopregeling mogelijkheden te scheppen om
krediet op te nemen, zodat verlof kan worden opgenomen op een moment dat daaraan
behoefte bestaat, maar nog onvoldoende is gespaard, zo vragen de leden van
de ChristenUnie-fractie.Deelname aan de levensloopregelingWaarom blijft de regering kiezen voor het onderbrengen van de levensloopregeling
in de wet op de loonbelasting? De leden van de CDA-fractie vragen of het niet
handiger en toegankelijker is om de regeling op te nemen in de inkomstenbelasting?
Dit maakt het mogelijk voor zelfstandigen en ZZP-ers om deel te nemen aan
de levensloopregeling. De leden van de CDA-fractie zijn van mening dat het
wettelijk recht op deelname aan de levensloopregeling voor iedere belastingplichtige
tussen de 18 en 65 jaar toegankelijk zou moeten zijn. Het is immers een
regeling tegen inkomensverlies analoog aan het fiscale pensioenkader.Zijn er nog andere groepen belastingplichtigen inkomstenbelasting uitgesloten?
Is het niet beter een eenvoudige en toegankelijke regeling te maken voor iedere
belastingplichtige via de inkomstenbelasting? Ontstaat er anders niet een
vorm van rechtsongelijkheid?Kan de regering een nadere toelichting geven op de rechtsfiguur van «wettelijk
recht»? Waar komt deze rechtsfiguur in ander arbeidsrecht voor? Welke
gevolgen heeft dit wettelijk recht voor afspreken tussen werkgevers en werknemers?
Is het wettelijk recht nog nodig indien de regeling opgenomen wordt in de
inkomstenbelasting?Indien dit wetsvoorstel ingebed wordt in de Wet op de Inkomstenbelasting
lijkt het volgens de leden van de CDA-fractie niet nodig om het tevens onder
te brengen in de Wet Arbeid en Zorg. Kan de regering hier een reactie op geven?Welke budgettaire effecten zouden er optreden indien de regeling opgenomen
zou worden in de inkomstenbelasting en opengesteld voor zelfstandigen en ZZp-ers?Welke uitvoeringskosten zouden er optreden indien de regeling opgenomen
wordt in de inkomstenbelasting?Welke administratieve lasten zouden er optreden indien de regeling opgenomen
wordt in de inkomstenbelasting?De leden van de SP-fractie zouden de regering willen vragen of zij een
inschatting kan geven van het gebruik dat verschillende inkomensgroepen, naar
verwachting, van de levensloop regeling gaan maken. Deze leden vrezen dat
de levensloopregeling een yuppenregeling dreigt te worden, waar gewone mensen
bar weinig aan gaan hebben. Kunt u zich voorstellen dat het voor de meeste
mensen niet mogelijk is om twaalf procent van het inkomen te sparen?De leden van de SP-fractie constateren dat aan het wetsvoorstel geen wettelijk
recht op verlof wordt gekoppeld. Hoe kan dit worden verenigd met het streven
naar meer verlofmogelijkheden?De leden van de fractie van GroenLinks menen dat de levensloopregeling
zonder een wettelijk recht op zorgverlof niet veel voorstelt. Waarom wordt
niet in onderhavig wetsvoorstel duidelijk welke keuzemogelijkheden mensen
hebben om met de levensloopregeling verlof op te nemen?Voor het slagen van de levensloopregeling is het volgens de leden van
de D66-fractie van belang dat mensen de financiële armslag hebben om
hieraan deel te nemen. Deze financiële ruimte zou kunnen ontstaan door
het geleidelijk afnemen van vroegpensioenpremies. Deze leden willen graag
weten hoe groot dit effect is, voor hoeveel mensen dit geldt en in hoeverre
het wordt vertraagd door overgangsmaatregelen bij de afschaffing van de fiscale
faciliëring voor VUT en prepensioen.Eerder stoppen met werken wordt niet verboden, zo stelt de regering op
pagina 8 van de memorie van toelichting. Tegelijk constateren de leden van
de ChristenUnie-fractie dat de regering zoveel mogelijk wegen afsnijdt om
alternatieve mogelijkheden te gebruiken om eerder dan op 65 jaar fiscaal
gefacilieerd te stoppen. Denkt de regering dat het vervroegen van de pensioenleeftijd
zonder fiscale faciliëring haalbaar is voor alle inkomensgroepen, of
alleen voor inkomens vanaf een bepaald niveau, zo vragen de leden van de ChristenUnie-fractie.
Zo ja, kan de regering cijfermatig onderbouwen vanaf welk inkomensniveau het,
uitgaande van een gemiddeld bestedingspatroon, mogelijk is om respectievelijk
1, 2, 3, 4 of 5 jaar eerder te stoppen met werken dan de pensioengerechtigde
leeftijd van 65 jaar, ervan uitgaande dat gebruik wordt gemaakt van de
levensloopregeling? De leden van de ChristenUnie-fractie vragen de regering
in te gaan op de stelling dat vooral hogere inkomens gebruik zullen kunnen
maken van de levensloopregeling. Is het voor mensen met een modaal of lager
inkomen wel mogelijk om gebruik te maken van de levensloopregeling, zo vragen
deze leden. Kan in het verlengde hiervan worden ingegaan op de vraag hoe het
percentage van 12% zich verhoudt tot het aandeel van premies die momenteel
gemiddeld worden betaald voor prépensioen. Met welk gemiddelde koopkrachteffecten
worden de huidige werknemers van respectievelijk 20, 30 en 40 jaar geconfronteerd
als zij op hun 63e willen stoppen met werken en daarvoor niet langer op basis
van de huidige fiscale faciliëring van prepensioen kunnen sparen, maar
zijn aangewezen op het voorgestelde regime?De regering stelt in de toelichting dat het aan de werkgevers en werknemers
is of de voorziening wordt opgebouwd in tijd en/of geld. Deze stellingname
roept bij de leden van de SGP-fractie een tweetal vragen op. Allereerst is
de vraag wie van beide partijen beslist hoe de levensloopregeling concreet
wordt ingevuld. Is de keuze tussen tijd en geld aan de werknemer of aan de
werkgever? De tweede vraag is of de keuze voor bijvoorbeeld het
storten van vakantiedagen betekent dat er niet ook tegelijkertijd in geld
kan worden gespaard? Kunnen beide vormen van sparen binnen de levensloopregeling
samengaan binnen één jaar?In het algemeen roept de mogelijkheid van het sparen van tijd de vraag
op hoe deze tijd later kan worden opgenomen. In principe is het immers mogelijk
om een spaartegoed zeer lang te laten staan. Wordt er nog op enigerlei wijze
rekening mee gehouden dat een dag die gespaard wordt door iemand die nu een
laag inkomen heeft per dag, later opgenomen kan worden als hij een veel hoger
inkomen heeft? Levert dit geen praktische bezwaren op?De leden van de SGP-fractie waarderen het positief dat de deeltijdeis
van 50% in de levensloopregeling is vervallen. Iemand die gebruik gemaakt
heeft van de mogelijkheid om verlof te sparen, moet ook de mogelijkheid behouden
om dit verlof voorafgaand aan zijn ouderdomspensioen op te nemen. Ook hier
geldt de vraag op welke waarde de verlofdagen die zo iemand die niet meer
in dienst is, worden gesteld. Met andere woorden: hoe komt iemand die in dagen
gespaard heeft, concreet aan zijn inkomen? Met welk inkomen per dag wordt
dan rekening gehouden?ReikwijdteIs dit echt een regeling voor alle werkenden ongeacht het salarisniveau?De leden van de CDA-fractie verwachten dat ook werknemers op minimumloon
zelf goed een levensloopsaldo kunnen opbouwen, de opbouw is immers procentueel
gelijk. De opbouw van 6% bruto cq. 3,9% netto is € 53,30 netto inleg
per maand. Na 8 jaar sparen kan de werknemer dan 4 jaar een dag
minder werken en zelf het gezinsdal opvangen. Dat is voor man en vrouw gelijk.
Samen zullen zij tot een maatwerkoplossing voor hun gezin komen. De levensloopregeling
geeft hier ruimte aan een evenwichtige taakverdeling, zonder paternalistisch
te sturen.Met zowel de levensloopregeling als het flexibel ouderdomspensioen blijft
het mogelijk te stoppen voor 65 jaar. Een werknemer op WML die met 28 jaar
levensloop gaat sparen en met 62 jaar 70% van haar loon wil hebben hoeft
per maand bruto slechts 3,5%, dus netto slechts 2,28% premie te reserveren.
Netto in de portemonnee dus slechts €31,70. Daarbij is nog geen rekening
gehouden met de vrijval van prepensioenpremie en op termijn de vrijval van
VUT-premie.Vanuit meerdere hoeken wordt toch kritiek geuit dat deze levensloopregeling
slechts interessant is voor de beter gesitueerden. Kan de regering nader aangegeven
waarom deze regeling juist ook geschikt is voor de lagere inkomensgroepen
en waarom juist zij ook gebruik zouden moeten maken van deze regeling?De levensloopregeling is bedoeld voor omvangrijker (deeltijd-)verlof en
niet ter vervanging van de gewone verlofadministratie van werkgevers. Dit
lange termijn karakter beperkt ook de lasten van de uitvoerders. In combinatie
met moderne technieken zoals internet kunnen de uitvoeringslasten beperkt
blijven. Verloffinancieringsregelingen zoals Finlo zijn afgeschaft, maar levensloop
gaat niet over calamiteitenverlof of zwangerschapsverlof. Een 13e maand, een
teveel aan verlofdagen of seniorendagen kunnen in principe ingelegd worden
in de levensloop, dat is in veel gevallen gunstiger dan uitbetalen. Het uitgangspunt
is dat werkgever en werknemer overeenstemming moeten hebben om verlof binnen
de arbeidsrelatie op te nemen. Uitzondering daarop vormt bijvoorbeeld het
wettelijke recht op ouderschapsverlof.Klopt het dat juist het tijdsparen in tegenwaarde het ook een regeling
maakt voor de werknemers met minder hoge inkomens? De CDA-fractie geeft hieronder
verschillende rekenvoorbeelden ten aanzien van de mogelijkheden als gevolg
van dit wetsvoorstel en zien graag een reactie van de regering hierop.Voorbeelden wat als het kabinetsplan in werking treedt:Het kabinetsplan betekent dat per 1 januari 2006 de fiscale faciliëring
van Vut/prepensioenregelingen vervalt en tegelijkertijd de levensloopregeling
wordt ingevoerd. In dit memo worden voor 10 beroepen en 2 leeftijdsgroepen
de mogelijke gevolgen van deze maatregelen geschetst. Daarbij wordt aangegeven
hoeveel eerder werknemers op basis van het tot dan opgebouwde vroegpensioen
eerder kunnen uittreden. In een drietal gevallen worden ook de effecten bij
een aantal gedragsreacties in beeld gebracht. In alle voorbeelden wordt verondersteld
dat als gevolg van het vervallen van de fiscale faciliëring de betreffende
Vut/prepensioenregelingen worden afgeschaft. In de berekeningen is aangegeven
welk bedrag aan premie potentieel beschikbaar komt voor andere doeleinden.
Vooral in de eerste jaren is het mogelijk dat nog niet de volledige premie
vrijvalt omdat een deel van de premie nog gebruikt wordt om onder overgangsrecht
doorlopende regelingen te financieren. Het treffen van overgangsregelingen
en de daarbij horende financieringssystematiek is een keuze van sociale partners,
naarmate de overgangsregelingen royaler zijn, zal de premievrijval de eerste
jaren geringer zijn.• De leeftijden waar in de praktijkvoorbeelden van wordt uitgegaan
betreffen de leeftijd per 1 januari 2006. Eenvoudshalve is verondersteld
dat alle betrokkenen op 1 januari zijn geboren.• Voorbeeld 1: Verplegkundige (v)De prepensioenregeling:FLEX-pensioenregeling PGGM Spilleeftijd:60 jaar.Uitkering:rechten opgebouwd
vóór 1/1/2004 70% van het eindloon, rechten opgebouwd na 1/1/2004:
70% van het middelloon bij 40 opbouwjaren. Premie:5,4% van brutosalaris
(wg: 2,6%, wn: 2,8%) Startleeftijd:geen minimum Start kapitaaldekking:1 januari 1999, over de jaren vóór 1999 die men deelnemer
was aan de PGGM-pensioenregeling zijn met terugwerkende kracht prepensioenrechten
toegekend. Deze rechten zijn door PGGM financieel volledig afgedekt. In tegenstelling
tot de meeste prepensioenregelingen resulteert het korte bestaan van de regeling
hier dus niet in een gering aantal opbouwjaren.Case A: De verpleegkundige is 25 jaar oud, heeft 5 jaar
gewerkt en verdient € 2000 bruto per maandAls de FLEX-pensioenregeling per 1-1-2006 wordt stopgezet heeft de verpleegkundige
5 jaar prepensioen opgebouwd. Dit is € 2400 met een waarde
van € 12 000. Wanneer het pensioenfonds haar deelnemers een
keuze aanbiedt, kan de waarde als startkapitaal in de levensloopregeling dienst
doen. Deze start is goed voor een halfjaar volledig betaald (ouderschaps)verlof.Als zij de premievrije waarde bij het PGGM heeft laten staan, kan zij
daarmee ongeveer 8 maanden voor haar 65-ste verjaardag
vervroegd uittreden tegen 70% van haar gemiddelde brutosalaris. Met
het afschaffen van de FLEX-pensioenregeling per 2006 hebben zij en haar werkgever
samen maandelijks bruto €108 beschikbaar dat kan worden gebruikt voor
de financiering van een eigen levensloopregeling of vergroting van het besteedbaar
inkomen. De verpleegkundige heeft behoefte om op enig moment in haar leven
wat langer verlof te nemen. Bovendien wil zij graag eerder stoppen met werken.
Aangezien haar werkgever haar de mogelijk biedt om via tijdsparen aan de levensloopregeling
deel te nemen, besluit de verpleegkundige jaarlijks 10 ADV-dagen (premie 3,85%)
in de levensloopregeling te storten. De verpleegkundige kan dan op haar 45-ste 7 maanden verlof nemen tegen 100% van haar salaris. Als
zij daarna blijft doorgaan met «tijdsparen» kan zij met behulp
van de levensloopregeling 1 jaar en 5 maanden
eerder stoppen met werken tegen 70% van haar brutosalaris. Samen
met het opgebouwde premievrije prepensioen als dat bij PGGM is blijven staan,
kan zij iets meer dan 2 jaar voor haar 65-ste
stoppen met werken tegen 70% van haar gemiddelde salaris. Wanneer de verpleegkundige
na de 50ste besluit de volledige ruimte in de levensloopregeling te gebruiken
omdat haar partner drie jaar ouder is, kan zij op haar 62ste met pensioen
gaan tegen een extra premie van 5,5%.Case B: De verpleegkundige is 50 jaar oud, heeft 25 jaar
gewerkt en verdient € 3000 bruto per maandAls de FLEX-regeling per 1-1-2006 wordt stopgezet dan heeft deze verpleegkundige
25 jaar prepensioen opgebouwd, omdat alle diensttijd voor invoering van de
FLEX-regeling met terugwerkende kracht op kapitaaldekking is gebracht. Hiermee
kan zij ongeveer 3 jaar en 2 maanden vervroegd uittreden tegen 70% van haar brutosalaris. Bij het afschaffen van de regeling
in 2006 hebben zij en haar werkgever maandelijks bruto € 162 (5,4%) beschikbaar voor de financiering van overgangsmaatregelen,
loonkostenverlaging, inkomensstijging. Wanneer zij haar vroegpensioenleeftijd
op 60 jaar wil handhaven kost het levensloopsparen haar een premie van 11%.• Voorbeeld 2: Bouwvakker (m)De prepensioenregeling:Vroegpensioenregeling bouwbedrijfSpilleeftijd:60 jaar. Uitkering:ca. 80% van
het laatstverdiende loon bij 40 opbouwjaren. Premie:11,34% van brutosalaris
(wg: 5,81%, wn: 5,53%) Startleeftijd:geen minimum Start kapitaaldekking:1 mei 2000Case A: De bouwvakker is 25 jaar oud, heeft 5 jaar gewerkt
en verdient € 1500 bruto per maandIn 2006 heeft deze bouwvakker 5 jaar prepensioen opgebouwd. Hiermee kan
hij 8 maanden vervroegd uittreden tegen het in
zijn sector op dit moment gangbare uitkeringspercentage. Wanneer het pensioenfonds
haar deelnemers een keuze aanbiedt, kan de waarde als startkapitaal in de
levensloopregeling dienst doen. Deze start is goed voor een halfjaar volledig
betaald. (ouderschaps)verlof.Bij afschaffen van de regeling in 2006 hebben hij en zijn werkgever samen
maandelijks 11,34% van zijn brutosalaris, zijnde € 170,beschikbaar voor de financiering van overgangsmaatregelen, loonkostenverlaging,
inkomensstijging en/of levensloopsparen.Stel dat sociale partners in de sector besluiten om de ouderdomspensioenregeling
te verruimen tot de fiscaal toegestane grenzen door het opbouwpercentage te
verhogen van 1,95% naar 2% en door de franchise te verlagen van € 15 348
op jaarbasis naar het fiscaal minimaal toegestane bedrag van € 11 366.
Hierdoor stijgt de premie voor het ouderdomspensioen met ca. 2,3% van het
brutosalaris. Door dit extra opgebouwde ouderdomspensioen naar voren te halen
kan de bouwvakker bijna 1,5 jaar eerder uittreden.
De bouwvakker wil graag zo vroeg mogelijk stoppen met werken en zijn werkgever
is bereid daaraan mee te betalen via de levensloopregeling. Indien jaarlijks
gemiddeld1 4,6% van het salaris van de bouwvakker,
zijnde maandelijks bruto € 69, in de
levensloopregeling wordt gestort, heeft deze bouwvakker op 61 jarige leeftijd
het maximumsaldo van 150% heeft gespaard. Hiermee kan hij bijna twee jaar eerder stoppen met werken. Met opgebouwd prepensioen,
extra opgebouwd ouderdomspensioen en het levensloopsaldo kan hij samen 4 jaar voor zijn 65-ste stoppen met werken. Er blijft
voor de werkgever en de bouwvakker dan nog 4,74%, ofwel bruto € 71 beschikbaar voor de financiering van
overgangsmaatregelen, loonkostenverlaging en/of inkomensstijging of tussentijds
verlof.Case B: De bouwvakker is 50 jaar oud, heeft 25 jaar gewerkt
en verdient € 2500 bruto per maandSinds de vroegpensioenregeling op kapitaaldekking is gebracht heeft deze
bouwvakker 5,67 jaar prepensioen opgebouwd. Hiermee kan hij 9 maanden vervroegd uittreden tegen het in zijn sector op dit moment
gangbare uitkeringspercentage. Bij afschaffen van de regeling in 2006 hebben
hij en zijn werkgever samen maandelijks bruto € 284 beschikbaar voor de financiering van overgangsmaatregelen, loonkostenverlaging,
inkomensstijging en/of levensloopsparen. Stel dat sociale partners in de sector
besluiten om de ouderdomspensioenregeling te verruimen tot de fiscaal toegestane
grenzen door het opbouwpercentage te verhogen tot 2% en door de franchise
te verlagen tot het minimaal toegestane bedrag. Hierdoor stijgt de premie
voor het ouderdomspensioen met 2,3% van het brutosalaris. Omdat hij circa
11 jaar lang extra ouderdomspensioen opbouwt, kan hij door dit naar voren
te halen, 5 maanden eerder uittreden. Met het
opgebouwde prepensioen en het extra opgebouwde ouderdomspensioen kan hij 1 jaar en 2 maandenvoor zijn 65-ste stoppen met werken.
Wanneer het pensioenfonds besluit tot een eigen overgangsregeling kan de periode
van 11 jaar van opbouw van het extra ouderdomspensioen worden uitgebreid tot bijvoorbeeld 2 jaar. De resterende 9% van de vrijgevallen
premie, zijnde maandelijks bruto € 225,
kan worden gebruikt voor de financiering van overgangsmaatregelen, loonkostenverlaging
of inkomensstijging. Ook kan de vrijvallende premie van 9% worden gebruikt
om de levensloopregeling vol te storten om zo 3 jaar en 2 maanden
resp. 4 jaar met overgangsregeling pensioenfonds eerder te stoppen met
werken.• Voorbeeld 3: Leerkracht basisschool (v)De prepensioenregeling: FPU-regeling ABP Spilleeftijd:62 jaar. Uitkering:rechten opgebouwd
vóór 1/1/2004 70% van het eindloon, rechten opgebouwd na 1/1/2004:
70% van het middelloon bij 40 opbouwjaren. Premie:4,5% over het
brutosalaris ( wg: 2,25%; wn: 2,25%) + 3,8% over brutosalaris minus franchise
(wg: 1,9%; wn: 1,9%) Startleeftijd:geen minimum Start kapitaaldekking:1 april 1997, kapitaaldekking vindt echter alleen plaats over het inkomen
boven de franchise (opbouwdeel FPU), het inkomen onder de franchise (basisdeel FPU) is nog steeds omslaggefinancierd. PrognoseABP heeft de
deelnemers een opgave gedaan zonder daarin het voorbehoud te maken dat de
FPU premie niet lastendekkend is. HerstelplanHet ABP heeft
de FPU buiten het herstelplan voor de PVK gehouden.Case A: De leerkracht is 25 jaar oud, heeft 5 jaar gewerkt
en verdient € 2500 bruto per maandDe leerkracht heeft 5 jaar FPU opgebouwd. Hiervan is echter alleen de
opbouw over het salaris boven de franchisegrens kapitaalgedekt. Dit deel kan
zij later aanwenden voor vervroegde pensionering. Hiermee kan zij 2 maanden voor zijn 65-ste jaar tegen 70% van zijn gemiddelde
loon uittreden.Wanneer het pensioenfonds haar deelnemers een keuze aanbiedt, kan de waarde
als startkapitaal in de levensloopregeling dienst doen. Deze start is goed
voor een 1 maand volledig betaald (ouderschaps)verlof.Bij afschaffen van de regeling in 2006 hebben zij en haar werkgever maandelijks
bruto € 168 beschikbaar voor de financiering
van overgangsmaatregelen, loonkostenverlaging, inkomensstijging en/of levensloopsparen.De leerkracht wil in de loop van haar carrière graag een sabbatical
nemen en ook graag wat eerder stoppen met werken Daarvoor wil zij meedoen
aan de levensloopregeling. Haar werkgever is bereid daaraan mee te betalen.
Indien jaarlijks gemiddeld 5,6% [3] van het brutosalaris van de leerkracht
in de levensloopregeling wordt gelegd, zijnde maandelijks bruto € 140, kan zij op haar 45-ste een jaar sabbatical nemen
tegen 70% van zijn salaris.Stel dat sociale partners in de sector besluiten om de ouderdomspensioenregeling
te verruimen tot de fiscaal toegestane grenzen door het opbouwpercentage te
verhogen tot 2% en door de franchise te verlagen tot het minimaal toegestane
bedrag. Hierdoor stijgt de premie voor het ouderdomspensioen met 2,3% van
het brutosalaris en daalt de premie met xx% als het nabestaandenpensioen volledig
op risicobasis wordt gedekt. Hierdoor kan zij dit naar voren te halen, xx maanden eerder uittreden.Als daarna tegen hetzelfde percentage wordt doorgespaard kan zij met opgebouwd
FPU en levensloopsaldo samen 1 jaar en 10 maanden voor
haar 65-ste stoppen met werken. Tegen een geringe premieverhoging
in de levensloopregeling is uitbreiding tot 2 jaar en 4 maanden mogelijk.Case B: De leerkracht is 50 jaar oud, heeft 25 jaar gewerkt
en verdient € 3000 bruto per maandDe leerkracht heeft in 2006 sinds het bestaan van de regeling 8,75 jaar
FPU opgebouwd. Hiervan is echter alleen de opbouw over het salaris boven de
franchisegrens kapitaalgedekt. Dit deel kan zij later aanwenden voor vervroegde
pensionering. Hiermee kan zij 5 maanden voor zijn
65-ste jaar tegen 70% van haar gemiddelde loon uittreden.Stel dat sociale partners in de sector besluiten om de ouderdomspensioenregeling
te verruimen tot de fiscaal toegestane grenzen door het opbouwpercentage te
verhogen tot 2% en door de franchise te verlagen tot het minimaal toegestane
bedrag. Hierdoor stijgt de premie voor het ouderdomspensioen met 2,3% van
het brutosalaris en daalt de premie met xx% als het nabestaandenpensioen volledig
op risicobasis wordt gedekt. Omdat hij circa 11 jaar lang extra ouderdomspensioen
opbouwt, kan hij door dit naar voren te halen, xx maanden eerder uittreden.Bij het afschaffen van de regeling in 2006 hebben zij en haar werkgever
maandelijks bruto € 210 (7%) beschikbaar
voor de financiering van overgangsmaatregelen, loonkostenverlaging, inkomensstijging
en/of levensloopsparen.Ook kan de vrijvallende premie worden gebruikt om de levensloopregeling
vol te storten tegen een premie van 10% om 2 jaar resp.
3 jaar met overgangsregeling pensioenfonds eerder met werken te stoppen.• Voorbeeld 4: Loodgieter (m)De prepensioenregeling:Vroegpensioenregeling Pensioenfonds Metaal en Techniek Spilleeftijd:61 jaar. Uitkering:Bij 35 opbouwjaren
een uitkering van 85% van het laatstverdiende salarisPremie:7,5% van brutosalaris
(wg: 3,75%, wn: 3,75%)Startleeftijd:25 jaar Start kapitaaldekking:1 januari 1999.Case A: De loodgieter is 25 jaar oud, heeft 5 jaar gewerkt
en verdient € 1500 bruto per maandAls de prepensioenregeling in 2006 wordt opgeheven heeft de 25-jarige
loodgieter geen prepensioen opgebouwd, omdat werknemers
in zijn sector pas vanaf 25 jaar beginnen deel te nemen in te prepensioenregeling.
De 25-jarige loodgieter zou vanaf 2006 gaan deelnemen aan en premie
gaan betalen voor de Vroegpensioenregeling. Bij het afschaffen van de regeling
in 2006 hebben hij en zijn werkgever maandelijks € 113 bruto beschikbaar voor de financiering van overgangsmaatregelen,
loonkostenverlaging, inkomensstijging en/of levensloopsparen.Case B: De loodgieter is 50 jaar oud, heeft 25 jaar gewerkt
en verdient € 2500 bruto per maandIn 2006 bestaat de prepensioenregeling 7 jaar. Bij stopzetting van de
regeling in dat jaar heeft de loodgieter dus 7 jaar prepensioen opgebouwd.
Hiermee kan hij 10 maanden voor zijn 65-ste verjaardag tegen het in de sector gangbare uitkeringspercentage (85% van zijn
laatstverdiende loon) uittreden. Bij het afschaffen van de regeling in 2006
hebben hij en zijn werkgever maandelijks bruto € 188 (7,5%) beschikbaar voor de financiering van overgangsmaatregelen,
loonkostenverlaging, inkomensstijging en/of levensloopsparen.Ook kan de vrijvallende premie worden gebruikt om de levensloopregeling
vol te storten tegen een premie van 10% om 2 jaar en 9
maanden eerder te stoppen met werken.• Voorbeeld 5: Vrachtwagenchauffeur (m)De prepensioenregeling:Prepensioenfonds voor het Beroepsgoederenvervoer over de weg Spilleeftijd:60 jaar.Uitkering:Bij 39 opbouwjaren
een uitkering van 85% van het laatstverdiende salaris Premie:11,58% van brutosalaris
(wg: 8,83%, wn: 2,75%) Startleeftijd:21 jaar Start kapitaaldekking:1 januari 2002.Case A: De vrachtwagenchauffeur is 25 jaar oud, heeft
5 jaar gewerkt en verdient € 1500 bruto per maandIn 2006 bestaat de prepensioenregeling van de vrachtwagenchauffeur 4 jaar
en deze heeft dus bij afschaffing van de regeling in 2006 4 jaar prepensioen
kunnen opbouwen. Hiermee kan hij 7 maanden voor
zijn 65-ste verjaardag uittreden tegen het in de sector gangbare uitkeringspercentage
(85% van het laatstverdiende loon). Wanneer het pensioenfonds haar deelnemers
een keuze aanbiedt, kan de waarde als startkapitaal in de levensloopregeling
dienst doen. Deze start is goed voor een 5 maanden volledig betaald (ouderschaps)verlof.Bij afschaffen van de regeling in 2006 hebben hij en zijn werkgever maandelijks
bruto € 174 beschikbaar voor de financiering
van overgangsmaatregelen, loonkostenverlaging, inkomensstijging en/of levensloopsparen.Case B: De vrachtwagenchauffeur is 50 jaar oud, heeft
25 jaar gewerkt en verdient € 2000 bruto per maandIn 2006 bestaat de prepensioenregeling van de vrachtwagenchauffeur 4 jaar
en deze heeft dus bij afschaffing van de regeling in dat jaar 4 jaar prepensioen
kunnen opbouwen. Hiermee kan hij 7 maanden voor
zijn 65-ste verjaardag uittreden tegen het in de sector gangbare uitkeringspercentage
(85% van het laatstverdiende loon). Wanneer het pensioenfonds besluit tot
een eigen overgangsregeling kan de periode van 4 jaar van opbouw van het extra
ouderdomspensioen worden uitgebreid tot bijvoorbeeld 2
jaar.Bij het afschaffen van de regeling in 2006 hebben hij en zijn werkgever
maandelijks bruto € 232 (11,6%) beschikbaar
voor de financiering van overgangsmaatregelen, loonkostenverlaging, inkomensstijging
en/of levensloopsparen Ook kan de vrijvallende premie worden gebruikt om de
levensloopregeling vol te storten om 2 jaar en 6 maanden
resp. 4 jaar met overgangsregeling pensioenfonds eerder te stoppen
met werken.• Voorbeeld 6: Serveerster (v)De prepensioenregeling:Vroegpensioenregeling Pensioenfonds Horeca & Catering Spilleeftijd:62 jaar. Uitkering:Bij 37 opbouwjaren
een uitkering van 80% van het middelloonPremie:4,8% van brutosalaris
(wg: 2,4%, wn: 2,4%)Startleeftijd:25 jaar Start kapitaaldekking:1 januari 2000.Case A: De serveerster is 25 jaar oud, heeft 5 jaar gewerkt
en verdient € 1500 bruto per maandAls de prepensioenregeling in 2006 wordt opgeheven heeft deze serveerster geen prepensioen opgebouwd, omdat werknemers in zijn
sector pas vanaf 25 jaar beginnen deel te nemen in te prepensioenregeling.
De 25-jarige serveerster zou vanaf 2006 gaan deelnemen aan en premie
gaan betalen voor de Vroegpensioenregeling. Bij het afschaffen van de regeling
in 2006 hebben zij en haar werkgever maandelijks € 72 bruto beschikbaar voor de financiering van overgangsmaatregelen,
loonkostenverlaging, inkomensstijging en/of levensloopsparen.Case B: De serveerster is 50 jaar oud, heeft 25 jaar gewerkt
en verdient € 2000 bruto per maandSinds de vroegpensioenregeling op kapitaaldekking is gebracht heeft deze
serveerster 6 jaar prepensioen opgebouwd. Hiermee kan zij 6 maanden vervroegd uittreden tegen het in haar sector op dit moment
gangbare uitkeringspercentage (80% middelloon). Bij het afschaffen van de
regeling in 2006 hebben zij en haar werkgever maandelijks bruto € 96 beschikbaar voor de financiering van overgangsmaatregelen,
loonkostenverlaging, inkomensstijging en/of levensloopsparen.Ook kan de vrijvallende premie worden gebruikt om de levensloopregeling
vol te storten tegen een premie van 10% om 2 jaar en 6 maanden eerder te stoppen
met werken.• Voorbeeld 7: Verkoper in een textielwinkel (m)De prepensioenregeling:Prepensioenregeling Bedrijfstakpensioenfonds voor de Detailhandel Spilleeftijd:63 jaar.Uitkering:Bij 40 opbouwjaren
een uitkering van 80% van het middelloon Premie:1,65% van brutosalaris
(wg: 1,31%, wn: 0,34%) Startleeftijd:20 jaar Start kapitaaldekking:1 januari 2002.Case A: De verkoper is 25 jaar oud, heeft 5 jaar gewerkt
en verdient € 1500 bruto per maandIn 2006 bestaat de prepensioenregeling van de verkoper 4 jaar en deze
heeft dus bij afschaffing van de regeling in 2006 4 jaar prepensioen kunnen
opbouwen. Hiermee kan hij 2 maanden voor zijn
65-ste verjaardag uittreden tegen 80% van zijn gemiddelde loon, het gangbare
uitkeringspercentage in deze sector. Bij het afschaffen van de regeling in
2006 hebben hij en zijn werkgever maandelijks bruto € 25 beschikbaar voor de financiering van overgangsmaatregelen, loonkostenverlaging,
inkomensstijging en/of levensloopsparen.Case B: De verkoper is 50 jaar oud, heeft 25 jaar gewerkt
en verdient € 2000 bruto per maandIn 2006 bestaat de prepensioenregeling van de verkoper 4 jaar en deze
heeft dus bij afschaffing van de regeling in 2006 4 jaar prepensioen kunnen
opbouwen. Hiermee kan hij 2 maanden voor zijn
65-ste verjaardag uittreden tegen 80% van zijn gemiddelde loon,
het gangbare uitkeringspercentage in deze sector.Bij het afschaffen van de regeling in 2006 hebben hij en zijn werkgever
maandelijks bruto € 33 beschikbaar voor
de financiering van overgangsmaatregelen, loonkostenverlaging, inkomensstijging
en/of levensloopsparen.• Voorbeeld 8: Politieagent (v)De prepensioenregeling: FPU-regeling + AFUP bij ABP Spilleeftijd:60 jaar. Uitkering:rechten opgebouwd
vóór 1/1/2004 80% van het eindloon, rechten opgebouwd na 1/1/2004:
80% van het middelloon bij 40 opbouwjaren.Premie:FPU: 4,5% over het brutosalaris (wg: 2,25%; wn: 2,25%) + 3,8% over brutosalaris
minus franchise (wg: 1,9%; wn: 1,9%) AFUP: 4,6% van
brutosalaris (wg: 3,92%; wn: 0,68%) Startleeftijd:geen minimum Start kapitaaldekking:FPU: 1 april 1997, kapitaaldekking vindt echter alleen plaats over het
inkomen boven de franchise (opbouwdeel FPU), het inkomen onder de franchise
(basisdeel FPU) is nog steeds omslaggefinancierd. AFUP: 1 januari 2001 PrognoseABP heeft de
deelnemers een opgave gedaan zonder daarin het voorbehoud te maken dat de
FPU premie niet lastendekkend is. HerstelplanHet ABP heeft
de FPU buiten het herstelplan voor de PVK gehoudenCase A: De politieagent is 25 jaar oud, heeft 5 jaar gewerkt
en verdient € 2000 bruto per maandDe politieagent heeft 5 jaar FPU opgebouwd. Hiervan is echter alleen de
opbouw over het salaris boven de franchisegrens kapitaalgedekt. Dit deel kan
zij later aanwenden voor vervroegde pensionering. Daarnaast heeft zij ook
5 jaar AFUP opgebouwd. Op basis van deze gecombineerde aanspraken kan zij 7 maanden voor haar 65-ste jaar tegen het voor de AFUP-regeling
gangbare uitkeringspercentage van 80% uittreden.Wanneer het pensioenfonds haar deelnemers een keuze aanbiedt, kan de waarde
als startkapitaal in de levensloopregeling dienst doen. Deze start is goed
voor een halfjaar volledig betaald. (ouderschaps)verlof.Stel dat sociale partners in de sector besluiten om de ouderdomspensioenregeling
te verruimen tot de fiscaal toegestane grenzen door het opbouwpercentage te
verhogen tot 2,25% en door de franchise te verlagen tot het minimaal toegestane
bedrag. Hierdoor stijgt de premie voor het ouderdomspensioen met xx% van het brutosalaris en daalt de premie met xx% als het nabestaandenpensioen
volledig op risicobasis wordt gedekt. Hierdoor kan hij dit naar voren te halen, xx maanden eerder uittreden. Bij het afschaffen van de
regeling in 2006 hebben zij en haar werkgever maandelijks bruto € 218 beschikbaar voor de financiering van overgangsmaatregelen,
loonkostenverlaging, inkomensstijging en/of levensloopsparen.Case B: De politieagent is 50 jaar oud, heeft 25 jaar
gewerkt en verdient € 3000 bruto per maand De politieagent heeft
in 2006 8,75 jaar FPU opgebouwd.Hiervan is echter alleen de opbouw over het salaris
boven de franchisegrens kapitaalgedekt. Dit deel kan zij later aanwenden
voor vervroegde pensionering. Daarnaast heeft zij sinds de start van kapitaaldekking
in de AFUP-regeling ook 5 jaar AFUP-rechten opgebouwd. Op basis van deze gecombineerde
aanspraken kan zij 10 maandenvoor haar 65-ste
jaar tegen het voor de AFUP-regeling gangbare uitkeringspercentage van 80%
uittreden.Stel dat sociale partners in de sector besluiten om de ouderdomspensioenregeling te verruimen tot de fiscaal toegestane grenzen door het opbouwpercentage
te verhogen tot 2,25% en door de franchise te verlagen tot het minimaal toegestane
bedrag. Hierdoor stijgt de premie voor het ouderdomspensioen met xx% van het brutosalaris en daalt de premie met xx% als het nabestaandenpensioen
volledig op risicobasis wordt gedekt. Omdat hij circa 11 jaar lang extra ouderdomspensioen
opbouwt, kan hij door dit naar voren te halen, xx maanden eerder uittreden. Bij het afschaffen van de regeling in 2006 hebben
zij en haar werkgever maandelijks bruto€ 348 (11,6%) beschikbaar voor de financiering van overgangsmaatregelen,
loonkostenverlaging, inkomensstijging en/of levensloopsparen. Ook kan de vrijvallende
premie worden gebruikt om de levensloopregeling vol te storten om 2 jaar en
10 maanden eerder te stoppen met werken.• Voorbeeld 9: Werktuigbouwkundig ingenieur bij machinefabriek
(m)De prepensioenregeling:Pensioenregeling MetalektroSpilleeftijd:62 jaar. Uitkering:2,2% per opbouwjaar,
bij 40 opbouwjaren een uitkering van 88% van het middelloonPremie:9,5% van brutosalaris
(wg: 5,7%, wn: 3,8%)Startleeftijd:geen minimum Start kapitaaldekking:1 januari 1998.Case A: De ingenieur is 25 jaar oud, heeft 3 jaar gewerkt
en verdient € 3000 bruto per maandIn 2006 heeft deze ingenieur 5 jaar prepensioen opgebouwd. Hiermee kan
hij 3 maanden vervroegd uittreden tegen 88% van
zijn gemiddelde salaris. Dit is het uitkeringsniveau dat in zijn sector bij
40 dienstjaren bereikt kan worden.Bij afschaffen van de regeling in 2006 hebben hij en zijn werkgever maandelijks
bruto € 285 beschikbaar voor de financiering
van overgangsmaatregelen, loonkostenverlaging, inkomensstijging en/of levensloopsparenCase B: De ingenieur is 50 jaar oud, heeft 25 jaar gewerkt
en verdient € 5500 bruto per maandIn 2006 heeft deze ingenieur 5 jaar prepensioen opgebouwd. Hiermee kan
hij 7 maanden vervroegd uittreden tegen 88% van
zijn gemiddelde salaris. Dit is het uitkeringsniveau dat in zijn sector bij
40 dienstjaren bereikt kan worden. Bij afschaffen van de regeling in 2006
hebben hij en zijn werkgever maandelijks bruto € 523 beschikbaar voor de financiering van overgangsmaatregelen, loonkostenverlaging,
inkomensstijging en/of levensloopsparen. De vrijvallende premie kan ook worden
gebruikt om de levensloopregeling vol te storten om zo 2 jaar en 5 maanden
eerder te stoppen met werken.• Voorbeeld 10: Conducteur bij de spoorwegen (m)De prepensioenregeling:Pensioenregeling voor de bedrijfstak SpoorwegenSpilleeftijd:62 jaar. Uitkering:1,75% per opbouwjaar,
bij 40 opbouwjaren een uitkering van 70% van het laatstverdiende loon.Premie:0,8% van het brutosalaris Startleeftijd:geen minimum Start kapitaaldekking:1 januari 1999, over de jaren daarvóór die men deelnemer
was aan de pensioenregeling zijn met terugwerkende kracht pensioenrechten
toegekend tussen 62- en 65 jaarCase A: De conducteur is 25 jaar oud, heeft 5 jaar gewerkt
en verdient € 1500 bruto per maandAls de vroegpensioenregeling per 1-1-2006 wordt stopgezet heeft de conducteur
5 jaar vroegpensioen opgebouwd. Hiermee kan hij ongeveer 5 maanden voor zijn 65-ste verjaardag vervroegd uittreden
tegen 70% van zijn laatstverdiende brutosalaris. Bij het afschaffen van de
regeling in 2006 hebben hij en zijn werkgever maandelijks bruto € 12 beschikbaar voor de financiering van overgangsmaatregelen,
loonkostenverlaging, inkomensstijging en/of levensloopsparen. De premievrijval
is gering omdat, vanwege de gunstige financiële positie van het pensioenfonds,
de premie ver onder het kostendekkende niveau ligt. Daar staat tegenover dat
er voldoende ruimte binnen de fiscale voorwaarden is voor een flexpensioen.Case B: De conducteur is 50 jaar oud, heeft 25 jaar gewerkt
en verdient € 2500 bruto per maandAls de vroegpensioenregeling per 1-1-2006 wordt stopgezet heeft de conducteur
25 jaar vroegpensioen opgebouwd. De dienstjaren die hij heeft opgebouwd voor
invoering van het vroegpensioen zijn namelijk met terugwerkende kracht in
pensioenrechten omgezet. Hiermee kan hij ongeveer 2,5 jaar1 voor zijn 65-ste verjaardag vervroegd
uittreden tegen 70% van zijn laatstverdiende brutosalaris. Bij het afschaffen
van de regeling in 2006 hebben hij en zijn werkgever maandelijks bruto € 20 beschikbaar voor de financiering van overgangsmaatregelen,
loonkostenverlaging, inkomensstijging en/of levensloopsparen. Deze ruimte
is gering omdat, vanwege de gunstige financiële positie van het pensioenfonds,
de premie ver onder het kostendekkende niveau ligt. Vanwege die positie van
het pensioenfonds hoeft een eigen overgangsregeling ten laste van het fonds
geen op te leveren.Op dit moment is de enige reden voor uitkering uit de levensloopregeling
als er verlof wordt opgenomen (met toestemming van de werkgever). De leden
van de CDA fractie hebben al eerder aangegeven dat de levensloopregeling ook
gebruikt zou moeten kunnen worden voor bijvoorbeeld de transitie tussen twee
banen of voor het starten van een eigen bedrijf. Of het aanvullend financieren
van vrijwillige achteruitgang in salaris bij demotie. Denkt de regering al
verder na over de toekomst van deze levensloopregeling en uitbreiding van
bestedingsdoelen? Graag ontvangen de leden van de CDA-fractie een uitgebreide
visie van de regering hierop.Hoe verhoudt zich dit wetsvoorstel met de wet op het onbetaald verlof?
In de laatst genoemde wet zijn bepalingen opgenomen inzake de (maximale) duur
van het onbetaald verlof en het verzekerd zijn voor sociale voorzieningen
en zorg. Middels de levensloopregeling kan langer verlof worden opgenomen
indien met minder dan 100% van het salaris genoegen genomen wordt. Graag vernemen
de leden van de CDA-fractie of dit geen tegenstrijdigheden oplevert.De pensioenfondsen hebben via de pers al meerdere keren hun zorgen geuit
over de huidige kabinetsplannen ten aanzien van het wetsvoorstel vut-prepensioen
en introductie levensloop. Dit zou de uitholling van het huidige kapitaaldekkende
pensioenstelsel zijn en de solidariteit van ons pensioenstelsel ernstig aantasten.
Graag zien de leden van de CDA-fractie een reactie van de regering op deze
aantijgingen. Hebben de pensioenfondsen gelijk of juist niet en waarom dan
niet? En hoe ziet de regering de negatieve prikkel voor de oudere werknemer
om in dienst te treden bij een werkgever als hij geen toezegging krijgt om
verlof op te kunnen nemen voorafgaand aan het 65e levensjaar?De leden van de fractie van de PvdA hebben vragen over de inkomenseffecten
van de regeling. Zij constateren dat doordat mensen 12% van hun bruto-inkomen
kunnen sparen, het totale spaarbedrag maximaal anderhalf het bruto jaarsalaris
mag zijn en in de uitbetaalfase van het gespaarde bedrag alleen belasting
wordt geheven en geen werknemerspremies, je gemakkelijker kan sparen en het
profijt groter is als je veel verdient. Hoe meer je verdient
hoe groter het profijt. Deze leden vragen zich zeer af of mensen met een laag
inkomen voldoende middelen zullen hebben om te sparen. Deze leden willen daarom
graag meer informatie over het sparen naar verschillende inkomensgroepen.
Kan de regering aangeven hoelang iemand moet sparen die resp. 100 WML, 150
WML, modaal, twee maal modaal en 4 modaal verdient om een verlofperiode van
3 maanden op te nemen met een betaling tijdens verlof van resp. 70% WML, 100%
WML, dan wel 70% en 100% van het bruto loon voorafgaand aan het verlof? Kan
daarbij ook rekening gehouden worden met de heffing van de premies werknemersverzekeringen?De leden van de PvdA-fractie vinden de berekening in de MvT buitengewoon
optimistisch, zo niet naïef. Wie kan immers 6 jaar lang 12% van zijn
bruto-inkomen missen en dan een jaar genoegen nemen met 70% van zijn bruto
jaarinkomen? Fiscalisten wijzen in dit verband al op het «rijkeluisspeeltje».
Zij wijzen er op dat ook de spaarloonregeling m.n. door midden en hogere inkomensgroepen
wordt gebruikt. (zie b.v. Fiscaal weekblad 2000/6338, p. 739 e.v.). Waarom,
zo vragen zij de regering, zou dat bij de levensloopregeling anders zijn?
In dit verband is de vraag of de regeling zijn doel zal treffen; het valt
te vrezen dat de regeling meer gebruikt zal worden door welgestelde vijftigplussers
die fiscaal gesubsidieerd een wereldreis gaan maken, dan door ouders die in
het spitsuur van het leven enige verplichting willen, of door werknemers die
met deeltijdpensioen willen.In verband met de toegankelijkheid van de regeling, wijzen deze leden
ook nog maar eens op de gebrekkige resultaten van de wet Finlo (loopbaanonderbreking),
waar o.a. de beperkte financiële compensatie tijdens verlof debet aan
was.Kan de regering aangeven of over deze in de levenslooprekening ingebrachte
prepensioenrechten de werknemerspremies moeten worden voldaan, zoals dat bij
«normale» stortingen ook het geval is, zo vragen de leden van
de VVD-fractie? Kan de regering voorts aangeven of een werkgever ook in de
levensloopregeling mag storten. Het voorstel van de regering duidt er sterk
op dat alleen werknemersstortingen in de levensloopregelingen mogelijk zijn.De voorgestelde levensloopregeling is gericht op werknemers. Bij de leden
van de D66-fractie is de vraag gerezen wat de reden is dat de regeling in
de plannen van de regering niet toegankelijk is voor zelfstandigen. Is het
denkbaar dat voor zelfstandigen een overeenkomstige levensloopregeling wordt
geïntroduceerd, wellicht naar analogie van de FOR? Graag ontvangen zij
een reactie van de regering hierop.Fiscale verlofspaarregeling als basisWat zijn precies de gevolgen voor de huidige verlofspaarders? Kunnen zij
moeiteloos overstappen in de levensloopregeling? Gebeurt dit per 1-1-2006
meteen of op een later tijdstip? Brengt dit veel administratieve lasten met
zich mee? Worden zij tijdig geïnformeerd? Blijft uitkering en belasting
van verlof bij beëindiging van de dienstbetrekking onverkort bestaan
of wordt dit omgezet naar een mogelijkheid tot storting in de levensloopregeling?
Blijft de mogelijkheid van tijdsparen bestaan of dient dat omgezet te worden
in een financiële tegenwaarde binnen de levensloopregeling? In de wettekst
lezen de CDA-fractie leden niet expliciet dat het opgespaarde saldo buiten
de heffing van box 3 blijft. Kan de staatssecretaris aangeven of dit nu wel
of niet het geval is? Met betrekking tot de uitvoering vragen de banken en
de verzekeraars uitdrukkelijk om een jaarlijkse renseignering in plaats van
verplichte tussentijdse opgaven. Hoe is dat nu precies geregeld? Valt onder
de definitie van verlof ook het verminderen van werktijd of anderszins terugval
in inkomen?Tijd en geldsparenHoe is het nu precies geregeld met het tijdsparen, zo vragen de leden
van de CDA-fractie? Moeten werkgevers tijd bijhouden op verlofkaarten? Of
is het de bedoeling om de tegenwaarde van vakantiedagen, extra compensatiedagen
en/of ATV-dagen in de levensloopregeling te storten? Wordt dit nader geregeld
in de AmvB of delen de staatssecretaris en minister de mening van de CDA-fractie
dat dit in de wet goed geregeld moet worden?De leden van de PvdA-fractie constateren dat het wetsvoorstel geldsparen
regelt, maar voor tijdsparen eigenlijk niet regels. Begrijpen zij goed dat
tijd sparen niet mag worden omgezet in geldsparen? Zien zij het goed dat de
werknemer voor tijdsparen afhankelijk is van de werkgever, die in een personeelsdossier
moet bijhouden hoeveel tijd is gespaard? Wat gebeurt er dan, zo vragen zij,
in geval van faillissement of verandering van baan? Kan een werknemer in een
jaar tegelijkertijd sparen in geld en tijd? Hoe denkt de regering tijdsparen
uitvoerbaar te maken? Kan zij een inschatting geven van de administratieve
lasten voor de werkgever van tijdsparen? Zij willen graag een reactie op de
Nederlandse Vereniging van banken die aangeeft dat zij uitvoeringstechnisch
een voorkeur hebben om te sparen in geld. Deze leden geven de regering in
overweging tijd in geld om te kunnen zetten, zodat tijd wel gespaard kan worden,
maar verrekend wordt naar geld. Genoemde leden begrijpen niet waarom de levensloopregeling
alleen geldt voor werknemers, en niet ook voor ondernemers. Immers, de behoefte
aan zo'n regeling zijn voor ondernemers niet minder. Wat vindt de regering
van de gedachte zo'n regeling voor hen te maken via een reserve als de FOR?
De levensloopreserve zou dan alleen gebruikt mogen worden voor opnemen van
verlof.Kan de regering ook ingaan op de volgende opmerking van de Nederlandse
Vereniging van Banken, vragen de leden van de VVD-fractie. Volgens het wetsontwerp
wordt de huidige verlofspaarregeling geïntegreerd in de levensloopregeling,
waarbij werkgevers (en werknemers) kunnen kiezen voor tijd- of geldsparen,
zo vragen de leden van de VVD-fractie «Dagen sparen» is in de
praktijk echter moeilijk combineerbaar met «sparen in geld» en
leidt tot problemen bij verandering van werkgever. Om de administratieve lasten
te beperken, verdient het daarom aanbeveling voor één vorm te
kiezen: sparen in geld. De aansluiting met verlofsparen kan dan plaatsvinden
door uitbetaling in geld door de werkgever van reeds «gespaarde»
dagen bij de financiële instelling waar de werknemer «levensloop
spaart». Graag ontvangen deze leden een reactie van de regering.De leden van de SP-fractie zouden graag willen weten hoe werknemers die
van baan wisselen hun in tijd gespaarde tegoed kunnen meenemen. Is het juist
dat dit niet kan? Is het niet beter om ervoor te zorgen dat werknemers in
ieder geval ook in geld moeten kunnen sparen?Voor de levensloopregeling kan in tijd of in geld gespaard worden. Hoewel
het op zich mooi is dat mensen overtollige vrije dagen kunnen inbrengen, vrezen
de leden van de fractie van D66 dat dit tot problemen in de waardering van
vrije tijd leidt waardoor er problemen kunnen ontstaan als mensen van baan
veranderen. Ook kunnen mensen hun gespaarde tijd verliezen als de werkgever
bij wie ze tijd gespaard hebben failliet gaat. Is het niet eenvoudiger en
beter voor de rechtszekerheid als werknemers hun vrije tijd eerst bij hun
werkgever in geld omzetten en dit vervolgens inbrengen in de levensloopregeling,
onder gelijktijdige verplichting voor werkgevers om mee te werken aan geldsparen?De levensloopregeling bevat de keuzemogelijkheid om zowel in tijd als
in geld te kunnen sparen. Verwacht de regering problemen wanneer werknemers
alleen in tijd hebben gespaard en van werkgever veranderen, zo vragen de leden
van de ChristenUnie-fractie? Raken zij hun aanspraken dan niet kwijt?Maximale opbouwHet kabinet geeft in de regeling aan dat de maximale opbouw van het tegoed
in de levensloopregeling 150% van het bruto jaarsalaris is. Waarom is gekozen
voor 150% en niet voor bijvoorbeeld 200% of 250%, vragen de leden van
de CDA-fractie? Wat zijn de financiële en budgettaire consequenties als
er een ruimere opbouwmogelijkheid wordt gecreëerd? Kan de regering aangeven
middels voorbeelden welke werknemers of groepen werknemers werkelijk in staat
zijn om 12% van het bruto-jaarloon apart te zetten? Bestaat er ten aanzien
van het maximum van 12% bruto jaarloon een maximering analoog aan het fiscale
pensioenkader?De leden van de CDA-fractie zijn een sterk voorstander van een ruimere
opbouwmogelijkheid maar vraagt zich af wat de beweegredenen van de regering
zijn om uit te gaan van 150%. Hoe verhoud zich dit tot het flexpensioen?Wie controleert wanneer een deelnemer aan de levensloopregeling het maximum
van 150% van zijn bruto jaarsalaris heeft bereikt? Is dit de werkgever of
de belastingdienst? Wat gebeurt er als het maximum is overstegen? Moet er
dan verlof opgenomen worden of wordt er anderszins fiscaal afgerekend? Als
het maximum is bereikt en er jaarlijks rente wordt bijgeschreven wordt het
bedrag ook overschreden. Wat moet er in die gevallen gebeuren? Wat als werknemers
een lagere functie aanvaarden om welke reden dan ook en men om die reden meer
tegoed heeft dan de toegestane 150%? Wat moet er met het meerdere aan waarde
van die 150% gebeuren?Wie controleert of de betreffende werknemer niet via meerdere werkgevers
een levensloopproduct heeft afgesloten? Is het overigens mogelijk en wenselijk
om meerdere levensloopproducten af te sluiten?De leden van de PvdA-fractie begrijpen dat maximaal voor anderhalf jaar
verlof gespaard mag worden, mede gezien de relatie met sociale zekerheid,
zodat in die periode sociale zekerheidsrechten worden gerespecteerd. Maar
waarom maakt de regering, met name ook om deeltijdpensioen mogelijk te maken,
het niet mogelijk om langer dan anderhalf jaar te sparen, door flankerende
wetgeving aan te passen? Dat zou volgens deze leden nu echt getuigen van keuzevrijheid.
En wat is eigenlijk het toetsingsmoment voor de anderhalf jaar; het begin
of het einde van het kalenderjaar? Hoe gaat men werknemers voorlichten over
de maximale termijn van anderhalf jaar? Wat zijn de consequenties als iemand
toch langer dan anderhalf verlof opneemt voor zijn of haar recht op sociale
zekerheid?Ten aanzien van de combinatie van spaarloon en levensloop willen zij graag
weten hoe de anti-cumulatieregeling uitwerkt. Deze is uitgewerkt naar de werknemer,
en niet naar dienstbetrekking, hetgeen betekent dat het voor iemand met twee
dienstbetrekkingen niet mogelijk is bij ene werkgever te sparen voor spaarloon,
en bij de andere voor levensloop. Dat neemt niet weg dat men wel bij beide
werkgevers kan participeren in een levensloopregeling. Kan de regering bevestigen
dat dat zo is?De leden van de fractie van de VVD constateren dat de het maximale levensloopsaldo
bedraagt 150% van het laatste bruto jaarloon. Gaat hierbij ook gelden –
zoals dat bij pensioen ook het geval is – dat in geval van demotie of
deeltijdwerk binnen tien jaar voorafgaand aan de pensioendatum
mag worden uitgegaan van het hogere jaarloon direct voorafgaand aan de demotie
of het deeltijd werk?Binnen de verlofspaarregeling is het mogelijk om maximaal 150% van het
inkomen op te bouwen. De leden van de SGP-fractie vragen zich af op welk moment
wordt gecontroleerd of iemand zijn maximum reeds heeft bereikt. Deze vraag
speelt vooral een rol bij iemand die om welke reden ook een veel lager inkomen
gaat verdienen. Blijft zijn gespaarde budget in een dergelijk geval wel bestaan
of moet eerst het tegoed worden opgenomen, voor zover dit uitgaat boven de
150% van het dan geldende inkomen?Individueel versus collectiefDe leden van de CDA-fractie staan achter de keuze van de regering om van
de levensloop een individuele vrijwillige regeling te maken, ten aanzien van
verlof komt het immers voor een belangrijk deel aan op individuele afwegingen
en keuzen. De leden van deze fractie zijn echter wel van mening dat de levensloopregeling
onderdeel uit zou moeten kunnen maken van het arbeidsvoorwaardenoverleg. Het
zou aantrekkelijk en wenselijk kunnen zijn als werkgevers een collectieve
faciliteit aanbieden of bijdrage aan de levensloopregeling van hun werknemers
leveren. De leden van de CDA-fractie vragen zich af in hoeverre de wettelijke
mogelijkheden van een vrijwillige individuele regeling en het wettelijk recht
zich verhouden tot de collectieve mogelijkheden. Graag ontvangen deze leden
een reactie van de regering hierop.Daarnaast zijn er veel reacties van de zijde van de oppositie in de Tweede
Kamer en de vakbonden dat een collectieve, verplichte regeling veel goedkoper
is. Werknemers zouden dus veel beter af zijn met deze collectieve, verplichte
regelingen want het kost hen minder en ze hoeven niet na te denken en stil
te staan bij het zelf maken van afwegingen om al dan niet deel te nemen aan
de levensloopregeling. Graag zouden wij een reactie van de regering op deze
stellingname zien aangezien het wetsvoorstel nadrukkelijk kiest voor een vrijwillige,
individuele regeling die maximale keuzevrijheid en eigen verantwoordelijkheid
onderstreept. Kan daarbij ook ingegaan worden op de doorsnee premie en het
verschil in rekenrente en belastingplicht tussen pensioenfondsen en verzekeraars?Het wetsvoorstel kan nauwelijks op maatschappelijk draagvlak rekenen en
leidt vooral tot arbeidsonrust in plaats van tot gericht overleg met sociale
partners over verhoging van de arbeidsparticipatie in het algemeen, en van
vrouwen en ouderen in het bijzonder. De leden van de PvdA-fractie vinden dat
de uitgangspunten van individuele verantwoordelijkheid en doorbreken van elke
vorm van collectief sparen, niet past bij de toekomst van een houdbare verzorgingsstaat.
Kan de regering, zo vragen zij zich af, nog eens gefundeerd uitleggen waarom
zij zo hecht aan individueel sparen? Waarom verzet zij zich met hand en tand
tegen elke vorm van solidariteit door mogelijkheden te geven voor gezamenlijk
sparen? De keuzevrijheid kan immers sterk vergroot worden door individueel
uitnemen mogelijke te maken. In hoeverre beschouwt de regering haar keuze
als een ideologische, dan wel als een praktische keuze? Deze leden vragen
zich af of deze strikte toepassing van het beginsel van individuele verantwoordelijkheid
als motto van dit kabinet telt en ook uitgangspunt zal zijn van de regering
bij mogelijke toekomstige herzieningen, zoals van de WW? Waarom blijft de
regering zich verzetten tegen elke vorm van collectiviteit, ook als blijkt
dat dat niet alleen 30% goedkoper is, maar dat ook meer maatwerk geleverd
kan worden om op eigentijdse wijze werk, zorg, scholing en ontspanning te
combineren, en regelingen gemakkelijker toegankelijk worden voor lagere inkomens?
Deelt de regering onze mening dat als in zo'n stelsel jongeren hieraan mee
doen, en bijvoorbeeld enkele dagen per jaar opzij leggen, zij
al na enkele jaren een substantieel spaartegoed opbouwen (rente op rente),
terwijl het voor bedrijven de flexibiliteit ten aanzien van arbeidstijden
vergroot?Als er al een levensloopregeling moet komen dan zou deze volgens de leden
van de ChristenUnie-fractie een goede balans moeten vinden tussen collectieve
solidariteit en individuele keuzevrijheid. Zij hechten dan ook aan een invulling
waarbij een substantieel tegoed kan worden gespaard, ook door lagere inkomens.
Wat vindt de regering van de gedachte deelname aan de levensloopregeling minder
vrijblijvend te doen zijn en onderdeel te maken van CAO-onderhandelingen,
zo vragen de leden van de ChristenUnie-fractie. Kan het daarbij gaan om collectieve
regeling per bedrijfstak, waarbij ook bijdrages van de werkgever worden betrokken?Wil de regering reageren op de stelling dat het goedkoper en efficiënter
is om collectief te sparen dan om dit individueel te doen, zo vragen de leden
van de ChristenUnie-fractie.Relatie met spaarloonIn het regeerakkoord is afgesproken dat de levensloopregeling uitgewerkt
zou worden als een gelijkwaardige keuzemogelijkheid naast het spaarloon. Deze
gelijkwaardigheid zit naar de mening van de leden van de CDA-fractie niet
in het karakter van de beide regelingen. Spaarloon heeft een consumptief karakter,
terwijl de levensloop een inkomensbeschermend karakter heeft. De spaarloonregeling
is bruto-netto sparen tegen een tarief 15%, terwijl de levensloop de
fiscale omkeerregel kent. Het tarief wordt overigens 25%. Voor het spaarloon
is een bedrag beschikbaar van zo'n € 650 mln en voor de levensloopregeling € 510
mln (2006) tot 400 mln (2008), maar dit is inclusief vut- en prepensioen.
Kan de regering heel concreet aangeven hoeveel beschikbaar is voor de levensloopregeling
en hoe die gelijkwaardigheid in fiscale zin in het huidige voorstel zijn vorm
krijgt? Een gelijkwaardige keuzevrijheid tussen het spaarloon en de levensloopregeling
betekent ook dat belastingplichtigen jaarlijks kunnen kiezen tussen opbouw
van levensloop of spaarloon. Is kabinet nog voornemens om een maximum te stellen
aan het aantal maal dat men mag wisselen. Zo nee, leidt dat dan niet tot een
onevenredige lastenverzwaring voor de fiscus en de uitvoeringsinstellingen?
De spaarloonregeling blijft naast de levensloopregeling bestaan en jaarlijks
mag slechts in een van beide regelingen gestort. Hoe beoordeelt de regering
de mogelijkheid om een werknemer ook de mogelijkheid te geven voor –
desnoods eenmalig – deblokkeren van de spaarloonregeling ten behoeve
van de aftrek levensloop? Betreft het overigens een aftrek of een vrijgesteld
loonbestanddeel? Zou het mogelijk zijn om de gelden die dan vrijkomen eenmalig
buiten de 12%-regeling om te storten in de levensloopregeling?Een relatief eenvoudige oplossing voor de problemen rond de keuze tussen
spaarloon óf levensloop zou kunnen zijn het imputeren van het spaarloon
in levensloopcontributie, zo menen de leden van de VVD-fractie. Dat betekent
dat de maximale ruimte voor een levensloopstorting (12% van het brutoloon)
in een jaar dat wordt deelgenomen aan een spaarloonregeling wordt verminderd
met het bedrag dat is gestort in het kader van de spaarloonregeling. Spaarloon
plus levensloopcontributie kunnen dus gezamenlijk nooit meer zijn dan 12%
van het bruto jaarloon. Kan de regering hier een reactie op geven.Waarom kan de levensloopregeling niet worden gecombineerd met de spaarloonregeling?
Het gaat hier toch om twee qua opzet en doelstelling volstrekt verschillende
regelingen, zo vragen de leden van de SP-fractie?De leden van de fractie van GroenLinks vragen zich af waarom de regering
niet gekozen heeft voor een geïntegreerde regeling voor spaarloon en
levensloop, waarmee de keuzevrijheid (bij opname van verlof/geld), flexibiliteit
en eenvoud van het systeem zeer mee zou zijn gediend.Werknemers kunnen sparen op een levenslooprekening, een levensloopverzekering
sluiten en deelnemen aan de spaarloonregeling. Per jaar moet echter gekozen
worden of de werknemer aan de levensloopregeling of aan de spaarloonregeling
wil deelnemen. Het risico bestaat dat de levensloopregeling hierdoor moeilijk
van de grond komt. De leden van de D66-fractie willen weten hoe de regering
dit beoordeelt, en is ook benieuwd naar het oordeel van de regering over het
voorstel van de verzekeraars voor een zgn. imputatieregeling. Dat houdt in
dat mensen jaarlijks via beide regelingen kunnen sparen, maar de deelname
aan de spaarloonregeling in mindering wordt gebracht op het jaarlijkse maximum
van de levensloopregeling. Wat zijn de budgettaire consequenties van toepassing
van zo'n imputatieregeling?De leden van de ChristenUnie zouden de mogelijkheid open willen houden
dat gelijktijdig gespaard kan worden in zowel de spaarloonregeling als de
levensloopregeling in plaats van jaarlijks de keuze te moeten maken voor één
van beide regelingen. Waarom kiest de regering hier niet voor? Wat is het
effect als de anti-cumulatiebepaling zou vervallen?Zijn de voorwaarden om te sparen via een spaarloonregeling fiscaal niet
veel gunstiger in vergelijking tot sparen via de levensloopregeling, zo vragen
de leden van de ChristenUnie-fractie.De tekst van paragraaf 3.10 roept bij de leden van de SGP-fractie
onduidelijkheid op over de mogelijkheid om te kiezen voor de spaarloonregeling
of de levensloopregeling. Uit de tekst op bladzijde 15 van de toelichting
hadden zij begrepen dat er reeds vanaf het begin een jaarlijkse keuzemogelijkheid
is. In deze paragraaf wordt er juist gesproken over een keuzemogelijkheid
op termijn. Wat is de juiste aanname? Indien de keuzemogelijkheid pas op termijn
wordt gegeven, wat is daarvan de oorzaak? De regering presenteert de levensloopregeling
als een gelijkwaardige keuzemogelijkheid naast de spaarloonregeling. De leden
van de SGP-fractie betwijfelen sterk of er wel echt sprake is van een gelijkwaardige
keuzemogelijkheid. De spaarloonregeling heeft immers slechts betrekking op
een zeer klein deel van het loon, terwijl het in principe mogelijk is om via
de levensloopregeling 12% van het inkomen opzij te zetten. Graag zouden deze
leden een precies overzicht ontvangen van de voor- en nadelen van de beide
regelingen ten opzichte van elkaar en een grondige vergelijking ervan.Het is verder onduidelijk in hoeverre de levensloopregeling bedoeld is
als alternatief naast de bestaande verlofregelingen. Is het de bedoeling dat
die verlofregelingen eveneens blijven bestaan? Welke verlofregelingen zijn
er na eventuele invoering van het voorliggende wetsvoorstel?KredietfaciliteitDe regeling voorziet in een mogelijke kredietfaciliteit, dat wil zeggen
dat er mogelijkheden zouden moeten zijn om verlof op te nemen waarvoor nog
niet volledig is gespaard. Hoe hoog mag deze kredietfaciliteit echter zijn,
tot 12% van het bruto-jaarloon of tot 150% maximaal spaartegoed? Of hanteert
de regering andere criteria? Graag zien de leden van de CDA-fractie de visie
van de regering hierop aangezien dit van belang is voor de uitvoerders die
het product verder moeten ontwikkelen.Wordt deze kredietfaciliteit in de AmvB nader geregeld? Lijkt het de regering niet wenselijk om ook dit aspect van de levensloopregeling in
de wet zelf te regelen?Voor mensen die niet in de gelegenheid zijn geweest voldoende tegoed op
te bouwen via de levensloopregeling maar toch behoefte hebben aan verlof,
zou het aantrekkelijk kunnen zijn een kredietmogelijkheid in de regeling in
te bouwen. Het is de leden van de D66-fractie niet duidelijk in hoeverre het
wetsvoorstel dit toestaat en zo ja, op welke manier. Graag ontvangen zij een
reactie hierop. Tevens zouden zij graan een reactie ontvangen van de regering
op het position paper van de Rabobank d.d. 5-10-2004 waarin wordt gesteld
dat een wettelijk recht op krediet onwenselijk (omdat ook niet-kredietwaardige
personen eronder zouden kunnen vallen) en overbodig is.WerknemersverzekeringenDe leden van de CDA-fractie vragen of van een werkgever gevergd kan worden
de oude rechten te doen herleven na afloop van een verlofperiode van bijvoorbeeld
2 jaar?Een belangrijk aspect ten aanzien van het draagvlak voor deze regeling
bij de werkgevers is ook de premieheffing over het deel dat in de levensloopregeling
gestort wordt. In het vorige wetsvoorstel was de storting vrij van premies
hetgeen de eenvoud voor de regeling vergroot. In de memorie van toelichting
wordt aangegeven dat het onlangs behandelde wetsvoorstel Walvis heeft geregeld
dat premieheffing doorgang moet blijven vinden zodat het volledige salaris
(op pensioenafdracht na) een grondslag is voor eventuele uitkeringen. Het
ziet er echter naar uit dat dit een ernstig complicerende factor is bij de
uitvoering van de levensloopregeling.Graag vernemen wij van de regering hoe zij hier tegen aan kijkt en of
het zinvol en mogelijk is om dit onderdeel terug te draaien.En maakt de vrijstelling van de verzekeringsplicht voor werknemersverzekeringen
het zelfstandig opnemen van verlof niet extra risicovol voor de werknemer?
Graag een reactie van de regering over de voor- en nadelen van dit aspect.
Want hoezeer wordt door de vrijstelling voor de werknemersverzekeringen de
premiegrondslag door de levensloopregeling aangetast?Ontstaan er geen problemen wanneer slechts in deeltijd het verlof opgenomen
wordt?In hoeverre blijft het mogelijk en/of noodzakelijk om gedurende het levensloopverlof
in de eigen voortzetting van de pensioenopbouw te voorzien?De inleg in de levensloopregeling maakt deel uit van de premiegrondslag
voor de werknemersverzekeringen. Bij opname van een levenslooptegoed dient
de werkgever loonbelasting en premies volksverzekeringen in te houden. Het
is de leden van de D66-fractie niet duidelijk of dan nogmaals een premie werknemersverzekeringen
verschuldigd is. Ook is het zo dat een werknemer die via de levensloopregeling
meer dan 18 maanden verlof opneemt, niet meer is verzekerd voor de werknemersverzekeringen
terwijl daarvoor wel premie is betaald. Graag ontvangen zij een reactie van
de regering.Voorts informeren de leden van de ChristenUnie-fractie of het de bedoeling
is dat een uitkering bij ziekte, arbeidsongeschiktheid of werkloosheid niet
lager zal worden als men deelneemt aan een levensloopregeling? Blijft het
premieloon sociale verzekeringen gelijk als men deelneemt aan de levensloopregeling?
Welke gevolgen heeft het heffen van premies werknemersverzekeringen over de
inleg in de levensloopregeling voor het tempo waarin men rechten opbouwt in
vergelijking met het vorige, ingetrokken wetsvoorstel betreffende de levensloop
(Kamerstuk 29 208)? Is het overigens voor werknemers niet
aantrekkelijker de loonwaarde van ADV-dagen, overwerk en dergelijke in te
zetten in de derde pijler dan deel te nemen aan de levensloopregeling omdat
dan geen premies werknemersverzekeringen worden geheven?Extra stortingenDe leden van de CDA-fractie hebben met interesse de voorstellen gelezen
om mensen die op 1-1-2005 ouder dan 50 jaar maar niet ouder dan 57 (wordt
55 jaar wanneer overgangsrecht tot de leeftijd van 55 jaar verlaagd is) jaar
zijn extra stortingsmogelijkheden te geven om zodoende toch nog voldoende
bij elkaar te sparen om eerder te kunnen stoppen met werken. Dit is een zeer
sympathieke gedachte om de oudere werknemers een mogelijkheid om eerder te
kunnen stoppen met werken niet volledig te ontnemen.In hetzelfde artikel in de Financiële Telegraaf stond vermeld dat
echt rijke mensen op deze wijze hun hele jaarsalaris kunnen stoppen in de
levensloopregeling. Zij kunnen op deze manier een «goudgerand prepensioen»
of «goudgerande aanvulling op hun pensioenuitkering» opbouwen.
Behoort dit dan inderdaad tot de mogelijkheden? Is de regering voornemens
om dit soort situaties te vermijden en zo ja, hoe gaat de regering dit dan
regelen?De leden van de PvdA-fractie willen graag een precisering van de kosten
van de extra stortingsmogelijkheden voor de groep van 50–57 (wordt na
motie Verhagen 55 naar zij aannemen). Wat is het verwachte gebruik van deze
extra mogelijkheid, en wat betekent dat voor de uittreedleeftijd.Ook willen zij graag weten of de werkgever vrij is afhankelijk van leeftijd
een bedrag op de levensloopregeling van de werknemer te storten? Acht de regering
dit «objectief gerechtvaardigd»in het licht van de wet leeftijdsdiscriminatie?De leden van de D66-fractie zien dat mensen boven de 55 worden uitgezonderd
van de afschaffing van de fiscale faciliëring van VUT en prepensioen,
terwijl er voor mensen tussen de 50 en 57 jaar een extra spaarmogelijkheid
komt via de levensloopregeling. Mensen boven de 57 die geen beroep op VUTof
prepensioenregelingen kunnen doen lijken op dit punt buiten de boot te vallen.
Deze leden verzoeken de regering om een reactie.De leden van de ChristenUnie-fractie vragen een reactie op de stelling
van de vakcentrales dat de verruiming van de spaarmogelijkheid voor werknemers
die op 1 januari 2005 ouder dan 50 maar jonger dan 57 jaar zijn om meer
dan 12% in de levensloopregeling te sparen, slechts voor zeer weinig werknemers
betekenis heeft. Slechts weinig werknemers zouden in staat zijn jaarlijks
12% van hun salaris te sparen. Welk deel van de betrokken werknemers zal naar
verwachting in staat zijn jaarlijks een groter percentage te sparen?De leden van de SGP-fractie ondersteunen de overgangsregeling voor werknemers
tussen de 50 en 57 jaar om extra geld te storten in de levensloopregeling.
Is het voor hen alleen mogelijk om geld te storten vanuit hun loon of kunnen
zij wanneer zij dat wensen bijvoorbeeld ook geld storten vanuit een verkregen
erfenis?Overdraagbaarheid van de levensloopregelingIs het mogelijk om het gespaarde tegoed van de levensloopregeling over
te hevelen naar een partner of ouder? Het is bijvoorbeeld denkbaar volgens
de leden van de CDA-fractie, dat de betreffende werknemer een flink
bedrag inmiddels gespaard heeft in de levensloopregeling en ernstig ziek wordt
en verzorging nodig heeft. Zijn of haar partner of een van beide ouders heeft
geen levensloopregeling of onvoldoende vermogen daarin opgebouwd. Zo zou het
wenselijk kunnen zijn dat de partner onder deze omstandigheden verlof kan
opnemen dat dan gefinancierd zou worden uit de levensloopregeling van de betreffende
zieke. Zijn hier mogelijkheden toe?Hoe zit het met de fiscale vererving van het levenslooptegoed. Hoe wordt
een eventueel vrijvallend saldo uit de levensloopregeling behandeld in de
inkomstenbelasting of de successiewet als een werknemer komt te overlijden,
zo vragen genoemde leden?Wie is verantwoordelijk voor de inhouding van de belasting en premies
als de werkgever failliet gaat? Bij verlofsparen is dit belegd bij de financiële
instellingen maar dat zijn nu kleine aantallen. Als er veel deelnemers zijn
aan de levensloopregeling is het de vraag of dat nog haalbaar is. Welke oplossingen
ziet de regering in die situatie?Wie moet er toestemming geven voor deblokkering van een levenslooptegoed
als er geen werkgever meer is?De regering stelt voor dat resterende levenslooptegoeden op de dag voor
het bereiken van de pensioengerechtigde leeftijd in de belastingheffing worden
betrokken, zodat wordt afgerekend tegen een hoog tarief en niet tegen een
lager tarief tijdens de pensionering. De leden van de fractie van D66 vragen
zich af of dit een verstandige maatregel is. Het niet benutten van de levensloopregeling
voor vroegpensioen wordt hiermee afgestraft, terwijl één van
de doelstellingen van het wetsvoorstel is dat mensen minder met vervroegd
pensioen gaan. Is het niet beter een mogelijkheid te creëren (een deel
van) het resterende levenslooptegoed als aanvullend pensioen te gebruiken?De leden van de SGP-fractie missen in de toelichting een passage over
de waarde van levensloopregelingen bij overlijden. Is het zowel bij een regeling
via de bank als bij een regeling via de verzekeraar mogelijk om het gespaarde
tegoed na overlijden uit te betalen aan de achterblijvende echtgenoot of de
erfgenamen? Graag ontvangen zij een duidelijke toelichting.Internationale aspectenIs de regering bekend met het commentaar van de Nederlandse Orde van Belastingadviseurs
op het wetsvoorstel levensloop van vorig jaar? Zij brengen 4 aandachtspunten
naar voren aangaande het vertrek naar het buitenland van een werknemer die
zijn of haar opgebouwde rechten in de levensloopregeling meeneemt. Mag Nederland
daadwerkelijk belasting heffen bij uitkering uit de levensloop? Kunnen opgebouwde
rechten gestort worden in een buitenlandse pensioenregeling? En wat zijn de
rechten en plichten van buitenlandse banken en verzekeringsmaatschappijen
indien zij levensloopproducten gaan aanbieden? Graag vernemen de leden van
de CDA-fractie een antwoord op de door de NOB gestelde vragen.Hoe is de relatie met het Belgische tijdskrediet als je eerst in België
gewerkt hebt en vervolgens in Nederland een baan aanneemt?Hoe verhoudt het voorliggende wetsvoorstel zich tot de zogenaamde Lissabon-agenda,
waar concrete doelstellingen zijn omschreven voor verhoging van de arbeidsparticipatie
in het algemeen, en van vrouwen en ouderen in het bijzonder? Graag zien de
leden van de PvdA-fractie een overzicht van vergelijkbare Europese cijfers
(Eurostat) over de arbeidsparticipatie van ouderen in verschillende Europese
landen, en de veranderingen in de afgelopen twintig jaar. De leden van de
fractie van de PvdA constateren dat Nederland tot de top van
Europa behoort t.a.v. arbeidsparticipatie, dat hierin de laatste jaren positieve
ontwikkelingen zijn te signaleren, die nu echter, door arbeidsonrust, in de
waagschaal worden gesteld.De leden van de fractie van D66 willen meer duidelijkheid over wat er
gebeurt als een werknemer emigreert en gaat werken bij een buitenlandse werkgever
of als een werknemer zonder te emigreren bij een buitenlandse werkgever in
dienst treedt. Wat gebeurt er in zulke gevallen met het gespaarde tegoed op
de levenslooprekening en wat zijn de mogelijkheden om dit af te kopen?BudgetDe Financiële Telegraaf van zaterdag 25 september meldt in een
artikel dat er te weinig geld is voor de levensloopregeling. Gesteld wordt
dat als de huidige beroepsbevolking van 5 miljoen mensen hieraan deelnemen
met een overheidsbudget van € 500 mln er dan een jaarlijks spaarbedrag
voor deze mensen is van € 200 tot € 300. Daarmee kom je
niet in de buurt van de 12% van het bruto-jaarloon dat gespaard mag worden.
Natuurlijk is voor een volwaardig gebruik van de levensloopregeling niet altijd
nodig om van de maximale jaarlijks opbouw gebruik te maken. Graag ontvangen
de leden van de CDA-fractie op dit punt een reactie. Bovendien is tijdens
de algemene politieke beschouwingen nogmaals bevestigd dat de levensloopregeling
een open einde regeling is. Deze leden gaan er dan ook vanuit dat het budget
nooit een sta in de weg zal zijn voor de deelname aan de levensloopregeling.
Kan de regering dit nog eens expliciet benadrukken?Voor de levensloopregeling is 390 miljoen euro beschikbaar. Als dit bedrag
volledig wordt benut hoeveel euro kunnen dan alle werkende in Nederland gemiddeld
via levensloop sparen? Is dit bedrag een openeinde regeling? Wordt de regeling
gesloten als de 400 miljoen overschreden wordt. De leden van de Pvda-fractie
wil dit weten omdat uitvoerders van de regeling, die hiervoor kosten gaan
maken, er van op aan moeten kunnen dat deze regeling niet gesloten wordt als
hij succesvol wordt. Ten aanzien van de effecten van de wet, mede in het licht
van de beschikbare budgettaire middelen, vragen deze leden naar de inzichten
die bestaan t.a.v. de relatie tussen gebruik van verlof en beschikbare financiële
middelen. Ook de RvS heeft gewezen op het belang van deze gegevens. Kan de
regering nog eens ingaan op de gegevens die hierover beschikbaar zijn, o.a.
op basis van onderzoek van het SCP, Nyfer, universiteiten e.d.?Kan de regering aangeven wat zij verwacht aan gebruik van de regeling?
Hoeveel mensen zullen in 2006, 2008 in 2010 van de regeling gebruik maken?
Wat gaat men doen in het, naar het idee van deze leden overigens niet realistische
geval dat er heel veel gebruik wordt gemaakt van de regeling, mede gezien
het feit dat het hier om een open einde regeling gaat? Kan de regering aangeven
welke veronderstellingen in gebruik zijn gemaakt in de budgettaire overzichten?
Ook hebben de leden van de PvdA-fractie graag inzicht in het huidige gebruik
van de verlofspaarregeling, en de wijze waarop het huidige gebruik is vertaald
naar verwacht gebruik van de levensloopregeling. Hoeveel mensen, en welke
inkomens- en leeftijdsgroepen, maken thans gebruik van de verlofspaarregeling?
Hoe vertaalt dit zich naar verwacht gebruik van de levensloopregeling?Administratieve lastenZeer belangrijk voor het welslagen van deze hele nieuwe levensloopregeling
is het draagvlak onder degenen die het product moeten afnemen, de werkgevers
die hieraan moeten meewerken en de uitvoerders (banken en verzekeraars) die
het product moeten uitvoeren. Welke middelen zet de regering in om het draagvlak
onder burgers, werkgevers en uitvoerders te vergroten?De werkgevers geven aan dat zij opzien tegen de enorme administratieve
lasten die met dit wetsvoorstel gepaard gaan. In de memorie van toelichting
wordt wel gesproken over hoeveel administratieve lasten hiermee gepaard zouden
gaan (4 mln euro) maar naar de mening van de leden van de CDA-fractie is dit
niet grondig onderbouwd. Ook een advies van het ACTAL is niet gevraagd en
bijgevoegd. Kan de regering een nadere analyse van de administratieve lasten
geven, gezien juist de reacties op dit punt van de werkgevers en uitvoerders?Aangezien de levensloopregeling onder gebracht wordt in de wet op de loonbelasting
betekent dit dat via de werkgeversadministratie de levensloopregeling uitgevoerd
dient te worden. Deze weerstand kan ondervangen worden indien ervoor gekozen
wordt om de regeling via de inkomstenbelasting vorm te geven. Tevens wordt
daarmee het bezwaar van de leden van de CDA-fractie dat de zelfstandigen niet
deel kunnen nemen weggenomen.Graag vernemen deze leden waarom de regering er niet voor gekozen heeft
om de levensloopregeling in de inkomstenbelasting onder te brengen en of de
regering dit alsnog wil heroverwegen. Geeft een opname van de regeling in
de inkomstenbelasting niet aanmerkelijk minder administratieve lasten voor
de werkgever en meer flexibiliteit voor de werknemer? Kan de regering toelichten
waarom dit niet mogelijk zou zijn als zij dit niet wil heroverwegen?Het draagvlak wordt tevens vergroot als op één centrale
plek de administratie en controle op de levensloopregeling neer gelegd wordt,
in dit geval lijkt de Belastingdienst de aangewezen instantie. Daar controleert
men dan of de werknemer daadwerkelijk slechts aan ofwel het spaarloon ofwel
de levensloopregeling deelneemt. Daar wordt gecontroleerd of niet meer dan
12% van het bruto-jaarloon gespaard wordt. Daar wordt dan ook gecontroleerd
of niet het maximum spaarbedrag overschreden wordt. Er ontstaan daarnaast
bijvoorbeeld ook niet allerlei juridische en administratieve problemen als
een bedrijf failliet gaat. Het succes van de levensloopregeling wordt naar
de mening van de leden van de CDA-fractie bepaald door de eenvoud en kostendekkendheid.
Graag ontvangt genoemde leden van de regering een reactie op deze visie.De leden van de PvdA-fractie willen graag meer informatie over de administratieve
lasten die de levensloopregeling met zich meebrengt. Graag willen zij weten
hoe het bedrag van € 5 miljoen aan administratieve lasten samenhangt
met de bestaande verlofspaarregeling, daar de regering spreekt van meerkosten.
Wat zijn de administratieve lasten van de verlofspaarregeling? Ook willen
deze leden graag horen welke administratieve lasten verbonden zijn aan de
keuze die werknemers elk jaar moeten maken tussen spaarloon en levensloop.
Kan de regering aangeven welke bedragen pensioenfondsen, verzekeraars en banken
berekenen aan administratieve lasten.Voorts willen de leden van de fracties van de PvdA en VVD graag weten
wanneer de ministeriële regeling kan worden verwacht waarin een aantal
zaken worden geregeld die met betrekking tot de uitvoering van groot belang
zijn.De leden van de PvdA-fractie geven aan er zeer aan te hechten deze regeling
te hebben, voor de verdere behandeling van dit wetsvoorstel.De leden van de VVD-fractie hechten eraan dat de Kamer de beschikking
krijgt over deze (concept)ministeriele regeling. Gaarne ontvangen zij een
toezegging. Kan de regering ingaan op onderstaande kritiek van VNO-NCW. Verplichte
uitvoering van de levensloopregeling via de werkgever leidt tot een forse
administratieve lastenverzwaring voor werkgevers, die strijdig is met het
beleid van de regering om de administratieve lasten terug te dringen. Daarom
pleit VNO-NCW er voor om de levensloopregeling ook in de inkomstenbelasting
op te nemen. Dat sluit aan bij de doelstelling van een individuele regeling.
Gaarne ontvangen genoemde leden een reactie van de regering.De leden van de D66-fractie merken op dat uit de memorie van toelichting
(blz. 23/24) en uit de vele reacties op het wetsvoorstel blijkt dat het
voorstel administratieve lasten, controletaken en grote invoeringsinspanningen
met zich meebrengt. Zo is het voor financiële instellingen moeilijk controletaken
uit te voeren, omdat zij niet over alle vereiste gegevens van hun klanten
beschikken en is het wellicht efficiënter als de Belastingdienst dat
doet. Ook is het wellicht efficiënter als de mogelijk bestaat dat uitvoerders
van de levensloopregeling rechtstreeks uitbetalen aan de werknemer (de werknemer
loopt dan ook geen risico van faillissement van de werkgever). Het gaat te
ver om een uitputtende opsomming van alle administratieve problemen te geven,
maar de leden van de D66-fractie kunnen zich niet aan de indruk onttrekken
dat er in overleg met de belangrijkste betrokken actoren (bijv. ook over efficiënt
omgaan met peildata) wel verbetering ten opzichte van het huidige voorstel
mogelijk moet zijn. Graag ontvangen zij van de regering hierop een reactie.De leden van de ChristenUnie-fractie vragen de regering hoe kan worden
vermeden dat de levensloopregeling te ingewikkeld wordt voor burgers, en hoge
administratieve lasten meebrengt voor bedrijven. Zij pleiten voor een levensloopregeling
die eenvoudig van opzet is. Hoe hoog schat de regering de administratieve
lasten in, zo vragen deze leden.TIJDELIJKE HEFFINGSKORTING OUDERSCHAPSVERLOFDe leden van de CDA-fractie zijn enthousiast over het voorstel om het
betaald ouderschapsverlof onder te brengen in de levensloopregeling. De komende
4 jaar kunnen ouders 50% van het dagloon van het WML ontvangen als zij ouderschapsverlof
opnemen binnen de levensloopregeling. De regering gaat ervan uit dat in de
komende 4 jaar een ieder zelf financiële tegoeden opgebouwd kan hebben
zodat over 4 jaar deze regeling niet meer nodig zou zijn. Tevens wordt op
dat moment de fiscale tegemoetkoming aan werkgevers voor ouderschapsverlof
opgeheven. De leden van de CDA-fractie menen echter dat er op ieder moment
sprake kan zijn van een stel jonge mensen dat nog niet 4 jaar gespaard heeft
maar wel een kindje verwacht of net heeft en gebruik wil maken van de betaalde
ouderschapsverlofmogelijkheid in de levensloopregeling. Waarom kiest de regering
er niet voor om dit betaalde ouderschapsverlof definitief onderdeel uit te
laten maken van het wetsvoorstel levensloopregeling? Deze leden vragen zich
wel af in hoeverre een dergelijke permanente ouderschapsverlofregeling pas
binnen het kader van de levensloopregeling?Kan de regering reageren op de situatie dat huidige werknemers met een
nog niet aangesproken wettelijk recht op ouderschapsverlof zich voor de keuze
gesteld zien dit verlof óf voor 31 december 2009 op te nemen óf,
in tegenstelling tot de bij hun levende verwachting, zelf te gaan sparen voor
dit verlof wanneer zij dit na genoemde datum op willen nemen?Heeft de regering overwogen om de fiscale afdrachtsvermindering voor werkgevers
in geval er betaald ouderschapsverlof wordt verleend af te schaffen
per 1-1-2010 in plaats van per 1-1-2006 zodat er geen heffingskorting gegeven
hoeft te worden binnen de levensloopregeling? Levert het huidige voorstel
niet meer administratieve lasten op?De leden van de PvdA-fractie willen graag meer inzicht in de argumenten
om de afdrachtkorting ouderschapsverlof af te schaffen, en daarvoor in de
plaats een tijdelijke nieuwe regeling ouderschapsverlof in te voeren. Het
komt de leden voor dat met een dergelijk beleid veel verwarring wordt gecreëerd,
overbodige bureaucratie ontstaat en burgers niet meer weten waar ze nu voor
moeten sparen.Deze leden willen meer argumentatie voor het tijdelijke karakter van de
nieuwe regeling. Waarom loopt deze per 1 januari 2010 af? Ligt het niet voor
de hand als je de combinatie van arbeid en zorg door mannen en vrouwen wilt
stimuleren, een beperkte loondoorbetaling bij opname van verlof te behouden.
Zoals we uit onderzoek weten is dat met name voor mannen van groot belang.
Waarom heeft de regering de huidige regeling eigenlijk niet eerst geëvalueerd,
alvorens met nieuwe voorstellen te komen. Deze leden wijzen in dit verband
ook op de Emancipatie Effect Rapportage van het SCP, die aangeeft dat de afdrachtskorting
ouderschapsverlof wél bijdraagt tot gelijkere combinaties van arbeid
en zorg, en de levensloopregeling naar verwachting niet. Als het doel van
de regering nu juist is de arbeidsparticipatie van vrouwen te vergroten, en
tot een betere combinatie van arbeid en zorg te komen, lijkt een fiscale stimulans
om te komen tot betaling van ouderschapsverlof deze leden evident. Kan de
regering een overzicht geven van arbeidsparticipatie van vrouwen in verschillende
Europese landen, gerelateerd aan voorzieningen voor (betaald) ouderschapsverlof?De leden van de PvdA-fractie willen ook graag weten hoe lang iemand nu
precies moet sparen voor een vergoeding bij het opnemen van ouderschapsverlof.
Zij willen dat graag zien voor de huidige regeling, de overgangsregeling,
en na 2010 als de tegemoetkoming verdwijnt. Kan de regering met oog daarop
een overzicht geven van diverse varianten, waaronder van iemand met minimuminkomen,
150 WML, modaal en twee maal modaal als iemand het wettelijk recht op ouderschapsverlof
opneemt, en tijdens die periode een inkomen wil hebben ter hoogte van 70%
WML, 100 WML, dan wel het 70% dan wel 100% van het bruto inkomen voorafgaand
aan het verlof.Deze leden begrijpen dat om in aanmerking te komen voor de nieuwe ouderschapsverlofkorting
je verplicht aan een levensloopregeling moet meedoen. Klopt dat? Is het niet
vreemd dat mensen die alleen ouderschapsverlof willen opnemen en gebruik willen
maken van ouderschapsverlofkorting, eerst gebruik moeten maken van een levensloopregeling?De leden van de fracties van de PvdA en VVD stellen vast dat de huidige
regeling afdrachtvermindering betaald ouderschapsverlof voor op 31 december
2005 bestaande rechten tot 1 januari 2007 kan worden toegepast. Ook kan
per 1 januari 2006 de nieuwe tijdelijke regeling op bestaande verloven
worden toegepast.Vanwaar dit keuzeregime en welke overwegingen kan een werkgever hebben
per 1 januari 2006 de nieuwe tijdelijke regeling op reeds lopende verloven
toe te passen? Welke gevolgen zou deze laatste keuze voor de verlofgenietende
ouder kunnen hebben, behalve de verplichte deelname aan de levensloopregeling?
Wat is de ratio achter de bepaling dat voornoemde ouder ook deel moet nemen
aan de levensloopregeling, mede omdat de hoogte van het bedrag geen rol speelt?De leden van de fracties van de PvdA en VVD vragen of er onderzoek is
gedaan naar de effecten van de introductie van deze nieuwe regeling voor ouderschapsverlof,
zelf sparen via de levensloopregeling, omdat van (een) aanstaande
ouder(s) wordt verwacht dat zij ruimschoots voor een (niet altijd geplande)gezinsuitbreiding
al bezig moet(en) zijn met sparen voor het, ook door de wetgever erkend als,
noodzakelijk verlof?Zo niet, zal de regering binnen niet al te lange tijd beginnen met onderzoek,
zodat de effecten van de huidige regeling vergeleken kunnen worden met de
regeling zoals deze na 1 januari 2010 volledig werkt? Wordt deze regeling
geëvalueerd?Zij willen ook graag weten hoe de regeling na 2010 zal uitpakken voor
werknemers die beginnen met deelname aan het arbeidsproces en kinderen krijgen –
zij hebben immers nog niet kunnen sparen.De leden van de fractie van de VVD vragen de regering aan te geven wat
een werknemer één jaar ouderschapsverlof kost in de huidige
situatie, de overgangssituatie in de periode 2006–2009 en in de structurele
situatie vanaf 2010? Kunnen hierbij de inkomenseffecten inzichtelijk
worden gemaakt voor werknemers met het minimumloon, met een modaal inkomen
en met twee maal een modaal inkomen?Vanwaar dit keuzeregime en welke overwegingen kan een werkgever hebben
per 1 januari.De fiscale tegemoetkoming, in de vorm van een tijdelijke ouderschapsverlofkorting,
betreft een tijdelijke regeling die loopt tot en met 31 december 2009.
Na deze periode worden werknemers geacht zelf voldoende gelegenheid te hebben
gehad om een inkomensvoorziening voor een redelijke periode van verlof op
te bouwen, zo stelt de regering in de memorie van toelichting.De tijdelijke ouderschapsverlofkorting zal de hoeveelheid door mannen
gedragen zorgtaken vergroten en ze zorgt er voor dat vrouwen na het krijgen
van kinderen minder snel zullen stoppen met werken. Wat de leden van de SP-fractie
betreft zijn dit positieve effecten. Wij vragen ons daarom af waarom deze
regeling slechts tot en met 31 december 2009 zal gelden.Om in aanmerking te komen voor de tijdelijke heffingskorting voor ouderschapsverlof
moet voldaan worden aan twee voorwaarden, waaronder de voorwaarde dat de werknemer
in het betreffende jaar een storting doet op grond van de levensloopregeling
(en dus in dat jaar niet deelneemt aan de spaarloonregeling). De leden van
de D66-fractie zijn benieuwd waarom het in dat jaar niet deelnemen aan de
spaarloonregeling reden is voor uitsluiting van de ouderschapsverlofkorting,
terwijl spaarloontegoeden wel gedeblokkeerd kunnen worden als inkomensvoorziening
tijdens onbetaald ouderschapsverlof. Overigens plaatsen deze leden ook vraagtekens
bij de anticumulatiebepaling voor levensloop en spaarloon.De doelstelling van de regering met de introductie van de tijdelijke heffingskorting
ouderschapsverlof is de leden van de SGP-fractie niet duidelijk. Bedoelt deze
regeling een overgangsregime te bieden voor die ouders die nog onvoldoende
hebben kunnen sparen in hun levensloopregeling? Komt deze ouderschapsfaciliteit
ten goede aan de werkgever of aan de werknemer?UITGANGSPUNTEN VUT-PREPENSIOENDe leden van de CDA-fractie merken op dat het nu voorliggende wetsvoorstel
nog 2 elementen kent: de overgangsregeling voor vut en prepensioen. Demografische
en maatschappelijke ontwikkelingen leiden ertoe om met nieuwe voorstellen
te komen om de individuele levensloop van mensen beter te stroomlijnen. Enerzijds
hebben we te maken met een sterke vergrijzing de komende decennia. In 2040
is 43% van de bevolking 65 jaar of ouder. De gemiddelde leeftijd
van mannen en vrouwen is inmiddels gestegen naar 81 en 83 jaar. Dat betekent
dat in de toekomst veel meer mensen en voor een langere periode gebruik maken
van collectieve voorzieningen op het gebied van de sociale zekerheid, (ouderdoms)pensioen
en gezondheidszorg. Dat legt een zware druk op de solidariteit tussen jong
en oud, gezond en ziek, draagkrachtigen en minder draagkrachtigen. Ons stelsel
van sociale zekerheid, (ouderdoms)pensioen en gezondheidszorg is gestoeld
op solidariteit bij een redelijk evenwichtige bevolkingsopbouw van jongeren
en ouderen.De leden van de CDA-fractie onderschrijven dan ook de visie van de regering
dat er door meer mensen meer en langer doorgewerkt dient te worden om de kosten
van de sociale zekerheid, oudedagsvoorziening en gezondheidszorg op te kunnen
blijven brengen. Het afschaffen van de fiscale faciliëring van vut- en
prepensioenregelingen past in dit beleid. Daarnaast ondersteunt de introductie
van een levensloopregeling de eigen verantwoordelijkheid van burgers om zelf
vrijwillig te sparen, fiscaal gefacilieerd door de overheid en aangevuld door
afspraken die sociale partners hierover maken, voor vormen van verlof gedurende
je loopbaan of aan het einde van je carrière.Deze leden zien echter ook dat er in de loop der jaren een trend is ontstaan
dat men later aan het arbeidsproces begint door meer scholing en opleiding
te volgen en steeds vroeger uit het arbeidsproces stapt door vuten prepensioenmogelijkheden
. Het is moeilijk om deze gevoelsmatige verworven rechten op te geven, ook
al is de VUT destijds als een tijdelijke maatregel ingezet. Een goede overgangsregeling
voor die mensen, die de vervroegde uittreding al in het vizier hadden is dan
ook echt noodzakelijk.De leden van de CDA-fractie zijn verheugd dat de regering in het wetsvoorstel
reeds een stuk tegemoet gekomen is aan de roep om langer overgangsrecht ten
opzicht van de brief van de minister van SZW op 3 mei jl. AV/PB/04/31 312.
De leeftijdsgrens van mensen, die hun oude rechten kunnen behouden zonder
veranderingen- of dat in de praktijk zo is, hangt af van onderhandelingen
tussen de sociale partners – is verruimd van mensen geboren na 1 januari
1946 naar mensen geboren na 1 januari 1948. Zoals in de door de kamer
aangenomen motie Verhagen c.s. (TK 29 800 nr. 4) aangegeven denken
de leden van de CDA-fractie dat overgangsrecht van 10 jaar met de leeftijdsgrens
van 1 januari 1950 een beter evenwicht biedt tussen het versneld afbouwen
van de VUT en het tegemoetkomen aan verwachtingen, die in het verleden zijn
gewekt.De leden van de LPF-fractie vragen in welk(e) opzicht(en) onderscheidt
de definitie van een «regeling voor vervroegde uittreding» (artikel
32aa, lid 6, Wet LB 1964) zich van de definitie van een zogenaamde «pre-pensioenregeling»?De leden van de fractie van D66 is van mening dat er sinds de oliecrises
in de jaren '70 van de 20ste eeuw sprake is geweest van een deels expliciet
en deels impliciet sociaal akkoord dat er toe heeft geleid dat oudere werknemers
massaal afvloeiden via allerlei regelingen die afhankelijk van de regeling
meer of minder als afvloeiingsregeling gingen fungeren, van WAO en WW tot
VUT en prepensioen. Ook de overheid was als het ware partij bij deze afspraak
en facilieerde (fiscaal en in de sociale zekerheid) en gedoogde (via vrijstelling
van de sollicitatieplicht en toestaan van leeftijdsdiscriminatie) dat oudere
werknemers op grote schaal werden afgedankt. De oudere werknemers zelf –
onder sociale druk in de arbeidsorganisaties – konden weinig anders
dan er het beste van maken en gingen zich na verloop van tijd steeds meer
hechten aan de (gesubsidieerde) vervroegde uittreding.Eén van de argumenten, ook thans nog veel gebruikt, voor vervroegde
uittreding was dat ouderen plaats zouden maken voor jongeren op de arbeidsmarkt.
In combinatie met arbeidsduurverkorting was het dus de bedoeling
werk te herverdelen. Hoewel een deel van de herverdeling ineffectief bleek
doordat de werkenden in een kleiner aantal arbeidsuren vrijwel dezelfde hoeveelheid
werk bleven verrichten, moet gezegd dat herverdeling op de korte termijn wellicht
enig soelaas biedt. Voor de leden van de D66-fractie telt in dit vraagstuk
echter primair de lange termijn. Op de langere termijn is het dom de materiële
welvaart en werkgelegenheid als een koek te beschouwen die verdeeld moet worden.
Het gaat er juist om de (kennis)economie zo in te richten en het beschikbare
arbeidspotentieel zo te verhogen dat er meer en betere koek verdiend wordt.
Zo is er uiteindelijk meer te verdelen en ontstaat een groter economisch draagvlak
om belangrijke zaken als onderwijs, gezondheidszorg, natuur en milieu en veiligheid
en niet te vergeten de AOW duurzaam en ruimhartig te kunnen blijven betalen.
Overigens is in de praktijk gebleken dat naarmate de werkgelegenheid van ouderen
sterker is gestegen, ook de werkgelegenheid van jongeren veelal een sterkere
groei vertoonde.Vergroting van de hoeveelheid beschikbare arbeid wordt naar de mening
van deze leden des te belangrijker naarmate je je meer realiseert welke vergrijzingsgolf
er op ons afkomt. Een kleine greep uit de vele beschikbare cijfers:• tot 2040 stijgt het aantal 65-plussers van meer dan 2 miljoen tot
meer dan 4 miljoen;• Nederland telt nu drie 65-plussers op elke tien werkenden. Als
onze arbeidsparticipatie niet verandert, zijn er in 2040 zes 65-plussers op
tien werkenden.Gezien in het licht van de vergrijzing is het wenselijk dat mensen langer
blijven doorwerken om het economisch draagvlak voor alle «goede doelen»
niet te smal te laten worden. Dit geldt temeer voor wie zich bedenkt dat het
aantal gewerkte uren per levensweek tussen 1960 en 2000 daalde van 25 naar
16 uur (voor de helft a.g.v. kortere duur voltijdbaan, voor een kwart door
vervroegde uittreding, voor 10% door toegenomen levensverwachting en voor
15% door het langer volgen van onderwijs). En moest in 1960 nog een kwart
pensioenjaar per werkjaar worden opgebouwd, in 2000 was dat al een half pensioenjaar
per werkjaar.Al met al is het volgens de leden van de D66-fractie volstrek onlogisch
om via een gunstig belastingregime, dus met subsidie van de fiscus, te bevorderen
dat mensen voor hun 65ste met de VUT of prepensioen gaan. Toch is dat precies
hoe het nu is geregeld. Toepassing van de omkeerregel maakt het aantrekkelijk
om eerder te stoppen met werken, en intussen zorgen de fiscale subsidiëring
en de (verplichte) premiefinanciering van VUT en prepensioen voor een hoge
en stijgende belasting- en premiedruk op de mensen die nog wel werken.Deze leden zijn daarom voorstander van het idee de fiscale subsidiëring
van VUT en prepensioen (met inachtneming van overgangsmaatregelen) te beëindigen.
Voorkomen moet worden dat de werkenden van straks geconfronteerd worden met
uit de hand lopende kosten van een steeds grotere groep inactieven. Uit solidariteit
met de jongere generaties en met het oog op de toekomst zijn nu maatregelen
nodig, zeker omdat het als gevolg van overgangsmaatregelen nog een aantal
jaren kan duren voordat de door de regering voorgestelde beëindiging
van de fiscale faciliëring van VUT en prepensioen hun volle effect sorteren.
Ook de praktijk waarin vervroegd uittreden min of meer opgedrongen wordt via
verplichte collectieve vroegpensioenregelingen (waarbij de kosten die er wel
degelijk zijn uit het gezichtsveld worden geschoven) en die een cultuur heeft
veroorzaakt waarin mensen voor gek worden verklaard als ze langer doorwerken,
moet naar de mening van de D66-fractie doorbroken worden.Klopt het dat vervroegd deeltijdpensioen niet tot de mogelijkheden van
het wetsvoorstel behoort, zo vragen de leden van de ChristenUnie-fractie. Hoe kijkt de regering aan tegen deeltijdpensioen? Verwacht de regering
hiervan gunstige effecten op de werkgelegenheid, zo vragen deze leden.De leden van de SGP-fractie constateren dat één van de onderdelen
van de kabinetsplannen is het ouderdomspensioen alleen te faciliëren
voor zover het gaat om maximaal 100% van het laatstgenoten pensioengevend
loon. Is deze maximering inclusief of exclusief de AOW? In dit verband vraagt
ook de mogelijkheid van deeltijdpensioen de aandacht. Als iemand van bijvoorbeeld
63 jaar oud ervoor kiest om zijn laatste arbeidzame jaren in deeltijd te gaan
werken en gedeeltelijk met pensioen te gaan, betekent dit vervolgens dat hij
na zijn 65ste niet vrijgesteld is van belastingheffing over zijn volledige
pensioen? Wordt op deze manier het in deeltijd doorwerken tot het 65ste levensjaar
niet erg onaantrekkelijk gemaakt?VUTDe leden van de CDA-fractie ondersteunen de lijn van de regering om VUT-regelingen
volledig te ontmoedigen. Zij staan de arbeidsparticipatie in de weg en bemoeilijken
de arbeidsmobiliteit. De VUT-regelingen zijn gebaseerd op het omslagstelsel,
hetgeen betekent dat je niet zelf voor deze vervroegde uittredingsmogelijkheid
hebt gespaard. Dit wordt gefinancierd door de huidige werkenden in het bedrijf.
Afhankelijk van de mogelijkheden binnen het bedrijf waar je werkt kun je gebruik
maken van deze vervroegde uittreding. Overstap naar een andere werkgever betekent
een onzekerheid of je via deze weg eerder kunt stoppen met werken en werknemers
kiezen dan liever het zekere voor het onzekere.Tijdens de algemene politieke beschouwingen is bepaald dat een meerderheid
van de Tweede Kamer achter een versoepeling van de overgangsregeling staat.
Niet voor werknemers die op 1-1-2005 57 jaar of ouder zijn, mag niets veranderen
in de bestaande mogelijkheden maar voor werknemers die op 1-1-2005 55 jaar
of ouder zijn moeten bestaande regelingen intact blijven. Wanneer kan de Tweede
Kamer een nota van wijziging op dit punt tegemoet zien?De leden van de PvdA-fractie zijn negatief over het voorliggende voorstel
en steunen de ernstige kritiek van o.a. de Raad van State.In het wetsvoorstel wordt gekozen voor één pensioenleeftijd
van 65 jaar. De leden van de PvdA-fractie vinden dat dat niet past bij de
diversiteit van de beroepsbevolking. Een bouwvaker die op zijn 18e begint
zal moeilijk de 65 werkend halen. Een wetenschapper die op zijn 24e begint
met werken zal de 65 makkelijk kunnen halen. De voorgestelde wetgeving biedt
volgens de leden van de PvdA-fractie onvoldoende flexibiliteit voor deze verschillen.Kan de regering deze stelling weerleggen door voor onderstaande voorbeelden
aan te geven hoeveel inkomen je over houdt als percentage van je laatst verdiende
salaris als je op genoemde leeftijd stopt met werken. Deze leden willen deze
informatie hebben om te kunnen beoordelen of zich de ongewenst situatie voor
kan doen dat een manager in de zorg er eerder mee kan stoppen dan een verpleegkundige.
Het zelfde voor een bouwvakker en een bouwdirecteur of een onderwijzer en
een schooldirecteur.Salariscijfers zijn gemiddelde gedurende de loopbaan of
het zijn de eindsalarissenLeeftijd stoppen met werken585858606060626262Gemiddeld inkomen gedurende loopbaan22 00044 00060 00022 00044 00060 00022 00044 0 0060 000 Leeftijd beginnen met werken          18          22         24         Leeftijd5858606062626464Inkomen22 00044 00022 00044 00022 00044 00022 00044 000Leeftijd werknemer 1-1-2006        30        40        50        Uitgangspunten:• volledig benutten bestaand fiscaal Witteveenkader• volledig benutten levensloop (maximaal 150% inkomen)• middelloonregeling, maximum opbouw 2.25%• franchise individuele AOW: 11 500Variant 1:Minimaal franchise omlaag van 11 500 (10/7 individuele AOW) naar
8 000 (individuele AOW)Variant 2:A. idem basisvariant maar: Geen benutting levensloop voor vroeg pensioenB. idem basisvariant maar: Benutting levensloop. Gedurende 15 jaar wordt
4% per jaar gespaard voor prepensioenDe leden van de VVD-fractie constateren dat in de memorie van toelichting
(paragraaf 2.3) als motivering van de voorgestelde maatregelen terzake
van de VUT wordt gesteld dat; «waardering van VUT-aanspraken erg moeilijk
is wat betreft praktische uitvoerbaarheid. Ten eerste doordat hierbij rekening
gehouden zou moeten worden met de moeilijk kwalificeerbare factoren blijfkans
en deelnamekans. Ten tweede zou een dergelijke waardering, waarbij in ieder
geval rekening gehouden zou moeten worden met deze factoren, tot een lage
waarde van de aanspraak leiden, terwijl in dat geval ook de uitkeringen onbelast
zouden zijn (door het vervallen van de omkeerregel)». De leden van de
VVD-fractie vragen zich af waarom factoren als een blijfkans en een deelnamekans
nu moeilijk kwalificeerbaar zouden zijn, terwijl de staatssecretaris van Financiën
in 1998 een besluit heeft gepubliceerd met betrekking tot de wijze waarop
dotaties aan een VUT-voorziening moeten worden berekend, waarin in de bijlagen
uitvoerige tabellen zijn opgenomen waarin deze factoren tot twee cijfers achter
de komma zijn opgenomen.Deze leden zouden, om e.e.a. te verduidelijken, graag wat voorbeelden
uitgewerkt zien van de volgende situaties;1. werkgever betaalt volledige VUT-premie; VUT-uitkeringen door de werkgever;2. als 1, maar nu betaalt de werknemer de helft van de VUT-premie;3. als 1, maar nu wordt de VUT-uitkering door een apart fonds gedaan;4. als 3, maar nu betaalt de werknemer de helft van de VUT-premie.Gesteld wordt dat de aanspraak op VUT nog steeds vrijgesteld is, maar
is dat niet slechts semantiek. De facto is immers door het belasten van de
werkgevers- en de werknemersbijdrage gewoon sprake van een belaste aanspraak
zoals dat ook het geval zou zijn bij een pensioenregeling die niet aan de
fiscale voorwaarden voldoet. Alleen zijn de uitkering uit hoofde van een belaste
pensioenaanspraak onbelast en zijn de VUT-uitkeringen in het voorstel integraal
belast. Kan de regering hierop reageren. In paragraaf 2.2 van de memorie
van toelichting wordt onder meer gesteld; «De omkeerregel houdt in dat
de aanspraak onbelast is en dat de uitkeringen belast worden. Ingelegde premies
ter financiering van deze regelingen zijn bij de werknemer aftrekbaar».
Kan de regering dit toelichten? Want is het niet zo dat de premies niet aftrekbaar
zijn, maar op grond van artikel 11, eerste lid, onderdeel j, ten eerste Wet
LB 1964 niet tot het loon van de desbetreffende werknemer behoren? Een vrijgesteld
loonbestanddeel is principieel iets anders dan een aftrekpost. Premies voor
lijfrenten zijn een aftrekpost, pensioenpremies behoren niet tot het loon.
Is hier alleen maar sprake van een slordige formulering van de wetgever, of
wordt hiermee een wijziging in de systematiek beoogd? Graag ontvangen de leden
van de VVD-fractie een reactie hierop van de regering.In dezelfde paragraaf wordt gesteld dat; «het voordeel van uitstel
van belastingheffing door de omkeerregel uit twee elementen bestaat. Ten eerste
uit een rentevoordeel en ten tweede uit een mogelijk tariefsvoordeel».
Kan de regering het eerste nader uitleggen. Dit omdat ook het rendement wat
op de bruto premie wordt gemaakt uiteindelijk volledig in de belastingheffing
wordt betrokken, er geen sprake is van een rentevoordeel. Een voorbeeld zal
dit verduidelijken. Stel ik betaal op basis van de omkeerregel 10 000
premie. Na 30 jaar is dit bij een gemiddelde rente van 4% ongeveer 32 000
geworden. Als dat wordt uitgekeerd en ik betaal gemiddeld 40% belasting, houd
ik netto dus 19 200 over. Ervan uitgaande dat ik ten tijde van de storting
ook gemiddeld 40% belasting betaal, is 10 000 bruto 6 000 netto.
Een netto storting van 6 000 levert na 30 jaar een netto uitkering van
19 200 op. Dat is dus lood om oud ijzer. Er is wel een voordeel omdat
gedurende de uitstelperiode op basis van de omkeerregel geen Box III-heffing
verschuldigd is. Kan de regering hier commentaar op geven.De leden van de ChristenUnie-fractie verzoeken de regering in een kort
schematisch overzicht aan te geven welke mogelijkheden er na aanneming van
het wetsvoorstel nog zijn om vervroegd te stoppen met werken, al of niet fiscaal
gefacilieerd.De fiscale faciliëring van zowel de omslaggefinancierde VUT- als
de prepensioenregelingen komen te vervallen. De leden van de ChristenUnie-fractie
vragen of de ingelegde premies volledig ten goede kwamen aan de lopende uitkeringen,
of dat er gespaard vermogen overblijft als werknemers straks geen gebruik
meer mogen maken van de VUT- en prepensioenregelingen, en zo ja, hoeveel.
Wat gebeurt er met dit eventuele overschot, zo vragen deze leden? Of doet
zich juist het omgekeerde voor, zoals MKB-Nederland aangeeft, dat een verruiming
van de overgangsmaatregel naar 55 jaar concreet betekent dat werkgevers en
werknemers beneden de 55 jaar 1,6 miljard euro (=95%) aan benodigde premies
moeten opbrengen ten behoeve van de 55-plussers, terwijl deze groep zelf slechts
100 miljoen (=5%) moet opbrengen ter financiering van hun vervroegde uittreding,
zo vragen de leden van de ChristenUnie? Is het daarnaast mogelijk dat jonge
werknemers wel verplicht blijven meebetalen aan VUT- of prepensioenregelingen,
zonder daarmee eigen aanspraken op te bouwen? Zo ja, hoe beoordeelt de regering
dat?Kan de regering meer inzicht geven in de verhouding tussen individuele
prepensioenaanspraken en de omslaggefinancierde prepensioenregelingen, zo
vragen zij. Welke bedragen zijn hiermee gemoeid? Is er sprake van een zekere
spreiding over de verschillende sectoren, of komt de ene vorm meer voor bij
de ene sector dan bij de andere?Zware beroepenDaarnaast erkennen de leden van de CDA-fractie dat er zogenaamde «slijtende
beroepen» zijn. De leden van deze fractie zijn benieuwd naar de opvatting
van de regering hoe met deze slijtende beroepen omgegaan dient te worden?
Zijn aanvullende regelingen hiervoor nodig? Of dienen hiervoor regelingen
gecreëerd te worden door de sociale partners? Over welke beroepen spreken
we als we praten over «slijtende beroepen»? Kan demotie hier een
rol in spelen? Graag vernemen de leden van de CDA-fractie van de regering
hoe zij hier tegenaan kijkt en ziet graag in relatie met voorgaande een antwoord
tegemoet hoe de regering de aangenomen motie van het lid Herben (TK 29 800
nr. 11) tijdens de Algemene Politieke Beschouwingen ten uitvoer zal brengen.Werknemers in de bouw en zorg en andere zware beroepen die tussen hun
16e en 20e begonnen zijn met werken moeten nu 45 tot 49 jaren werken voordat
zij met pensioen kunnen gaan. De leden van de PvdA-fractie achten het risico
erg groot dat een groot aantal van deze werknemers niet meer voor zichzelf
zullen kunnen sparen, omdat zij eerder dan hun 65e zullen uittreden via de
WW, WAO en bijstand. Deze werknemers kunnen dan niet meer hun eigen verantwoordelijkheid
nemen en worden gedwongen op kosten van de samenleving uit te treden. Hoe
past dit in de opvattingen van dit kabinet over eigen verantwoordelijkheid?Deze verwachting wordt ondersteund door een onderzoek dat het Verbond
van Verzekeraars heeft laten uitvoeren. De leden van de PvdA-fractie vragen
een reactie van de regering op deze redenering en het onderzoek van het Verbond
van Verzekeraars.Tevens willen de leden van de PvdA-fractie weten hoe de regering denkt
dat de werknemers in zware beroepen na 40 dienstjaren de mogelijkheid hebben
om vervroegd uit te kunnen treden. Deze leden willen de stelling onderbouwd
zien met concrete voorbeelden van werknemers die 40 jaar werken als verpleegkundige
of bouwvakker de gelegenheid hebben om tegen een redelijk inkomen te stoppen
met werken. Genoemde leden denken dat het onvermijdelijk is om de fiscaal
toegestane franchise te verlagen naar het niveau van AOW voor alleenstaande
(8000 euro). Deze leden willen graag doorgerekend zien hoe zo'n verlaging
van de franchise uitpakt voor mensen met zware beroepen en meestal lagere
inkomens.In eerste termijn van de Algemene Politieke Beschouwingen heeft de plaatsvervangend
premier gezegd dat mensen met zware beroepen er na 40 dienstjaren vervroegd
uit kunnen. Met het bestaande fiscale kader kan dit niet, ook al wordt levensloop
geheel benut voor prepensioen. Een verpleegkundige die op haar 20e begint
kan op haar 60e stoppen. Maar houdt dan 45% van haar salaris over. Welke maatregelen
worden genomen om dit wel tegen een acceptabel inkomen te kunnen realiseren?
Wat gaat dat kosten? En wat levert dat op voor een bouwvakker die nu 35 jaar
is? Die heeft niets aan die nieuwe regeling. Daar is hij of zij al te oud
voor.Deelt de regering de opvatting dat mensen in slijtende beroepen gewoon
op kunnen zijn, en dat voor hen langer doorwerken lang niet altijd een optie
is, zo vragen de leden van de fractie van de PvdA? Deelt zij de opvatting
dat maatwerk in cao's nodig is om met deze beroepen rekening te houden? Waarom
is ze dan niet bereid sociale partners in de gelegenheid te stellen daarover
afspraken te maken, door op tal van onderdelen voorschriften vast te stellen?
Welke opties zijn volgens de regering technisch mogelijk om tegemoet te komen
aan slijtende beroepen, mede in het licht van de aangenomen motie Herben bij
de APB? Deze leden willen voor 1 november voorstellen van de regering
hoe de motie Herben cs. wordt geïmplementeerd in het onderhavig wetsvoorstel.Naar de mening van de leden van de SP-fractie houdt wetsvoorstel geen
rekening met mensen met zware beroepen, bijvoorbeeld in de bouw. Deze mensen
zijn vaak al op jonge leeftijd begonnen en kunnen na 40 jaar werken echt niet
meer. Zij worden nu gedwongen zichzelf de vernieling in te werken. Voor deze
mensen moet het daarom mogelijk zijn om na 40 dienstjaren te stoppen. Wij
zouden graag zien dat de regering haar visie geeft op de wenselijkheid en
de uitvoerbaarheid van een regeling die dit mogelijk maakt. Op welke termijn
wordt de motie Herben c.s.(29 800, nr. 11) uitgevoerd?De leden van de fractie van D66 hebben de aangenomen motie van de heer
Herben gesteund waarin de regering wordt gevraagd de Kamer vóór
1 november 2004 te informeren welke mogelijkheden er zijn om na 40 dienstjaren
in een slijtend beroep vervroegd met pensioen te gaan. Wellicht ten overvloede
brengt deze leden deze motie nog in herinnering, zodat aan de hand van de
beantwoording beoordeeld kan worden hoe aan deze wens van de Kamer vorm kan
worden gegeven.De leden van de ChristenUnie-fractie hechten sterk aan voldoende mogelijkheden
voor vervroegd pensioen voor slijtagegevoelige beroepen. Van werknemers die
hun leven lang fysiek zware arbeid hebben verricht kan immers niet altijd
worden gevraagd om tot hun 65e door te werken. Zij hebben dit reeds in het
debat van 25 mei jl. aangegeven. Zij vragen daarom wat binnen het nu
voorliggende wetsvoorstel de mogelijkheden zijn om specifiek voor slijtagegevoelige
beroepen vervroegd te stoppen. Indien de mogelijkheden ontoereikend zijn,
is de regering dan bereid deze alsnog te scheppen, zo vragen deze leden.In dat verband vragen de leden van de ChristenUnie-fractie of de regering
bereid is om specifiek voor de slijtagegevoelige beroepen een fiscaal gefacilieerde
collectieve prepensioenregeling toe te staan per branche of beroepsgroep,
zoals onder meer voorgesteld bij brief van 30 maart jl. door VakGMV.
Een vergelijkbare suggestie werd gedaan op 5 oktober jl. door de Kring
van Pensioen-Specialisten onder de noemer van een «beroepsongeschiktheidspensioen».
Graag ontvangen deze leden een reactie op dit voorstel.De leden van de SGP-fractie merken op dat er ook gesproken wordt over
werknemers die al op jonge leeftijd zijn begonnen met werken en hierdoor veel
dienstjaren maken. Vaak zal het bij deze werknemers gaan om beroepen die een
zware belasting vormen voor het lichaam. Op welke manier wil de regering tegemoet
komen aan diegenen die na bijvoorbeeld 40 dienstjaren lichamelijk niet meer
in staat zijn om dergelijke zware arbeid te verrichten? Het is belangrijk
dat er voor hen wel goede pensioenmogelijkheden blijven bestaan. Dit belang
is door de Kamer benadrukt in de motie-Herben bij de Algemene Politieke BeschouwingenDubbele heffingInternationaal gezien is het volgens de leden van de CDA-fractie de vraag
of een dubbele belastingheffing bij de overgangsregeling VUT mogelijk is.
Hoe kijkt de regering hier tegen aan? Heeft men van tevoren onderzocht of
dit in internationaal perspectief ook echt mogelijk is? Volgens dit wetsvoorstel
wordt er tot 2013 geen heffing betaald op de betalingen aan VUT-regelingen,
als die inleg gebruikt wordt voor de financiering van een VUT regeling voor
mensen, die geboren zijn na 1 januari 1948. Over andere inleg is wel
een verhoogd tarief van toepassing (26% voor werkgevers, het vigerende tarief
voor werknemers). Over welk soort VUT-premie gaat het? En hoe zal het onderscheid
gemaakt worden tussen de twee categorieën?Het kabinet schrijft aan omslagfinanciering sterk negatieve prikkels op
de arbeidsparticipatie van ouderen toe, zo constateren de leden van de PvdA-fractie.
Omslagfinanciering van VUT/prepensioenregelingen wordt (mede) daarom fiscaal
ontmoedigd door het opleggen van een dubbele heffing: zowel premies als uitkeringen
worden belast.Volgens het CPB staan deze negatieve prikkels evenwel los van de financieringswijze
(omslag versus kapitaaldekking) van deze regelingen. De kern van de negatieve
prikkel is dat langer doorwerken niet tot een hoger pensioen leidt. Ook bij
omslag gefinancierde regelingen kan deze negatieve prikkel voorkomen worden.
De praktijk van Zweden, maar ook dichter bij huis bij het ABP, laten dat zien.
Zo ontstaan neutrale regelingen. Die kunnen gerichter, en met minder verstoring
worden bereikt door omzetting naar een vorm van spaarbare-VUT, waarbij aanspraken
bij langer doorwerken niet langer vervallen. Deze maatregel heeft een direct
effect en daardoor grotere macro-economische gevolgen.Deze maatregel heeft een directer effect omdat in het kader van het overgangsrecht
handhaaft het wetsvoorstel de bestaande fiscale regelingen voor degenen die
op 31 december 2004 57 jaar of ouder zijn (inmiddels in het debat met
de 2e Kamer teruggebracht tot 55 jaar). De kans is groot dat sociale partners
dienovereenkomstig de bestaande regelingen voor 55-plus ongewijzigd zullen
continueren. Dit betekent dat nog geruime tijd de sterk negatieve prikkels
van de resterende niet-neutrale regelingen werkzaam zullen blijven. Het is
immers juist de 55-plus groep die de komende jaren voor de uittredingsbeslissing
komt te staan. Omzetting zonder onderscheid van alle niet kapitaalgedekte
regelingen in een omslaggefinancierde spaar-VUT, ook voor 55-plus, vermijdt
dit uitstel. De positieve effecten van neutrale uittredingsbeslissingen op
de arbeidsparticipatie van ouderen kunnen met onmiddellijke ingang worden
geoogst. Bovendien zijn de macro-economische effecten beperkter aldus het
CPB. Een geforceerde overgang op kapitaaldekking, die het gevolg kan zijn
van het wetsontwerp, impliceert een versnelde stijging van pensioenpremies
en/of vergroting van het dekkingstekort van pensioenfondsen, en zal daarmee
de problematiek van pensioenfondsen, en de daarachter liggende macro-economische
verstoringen verder aanscherpen.De dubbele heffing op omslagfinanciering in het wetsvoorstel wordt door
het CPB dan ook gekarakteriseerd als het inzetten van het verkeerde middel.
Per saldo acht het CPB de voordelen van de introductie van een spaarbare-VUT
als alternatief voor het wetsvoorstel belangrijk groter dan de nadelen. Tevens
kan worden tegemoet gekomen aan de kritiek van de Raad van State op de dubbele
belastingheffing.De leden van de PvdA-fractie willen een reactie op bovenstaande onderbouwing
van de conclusie van het CPB. Met name de conclusie dat door een versnelde
uitwerking van het pensioenconvenant van 1998 de arbeidsparticipatie sneller
zou worden vergroot en de economie en arbeidsverhoudingen minder zou zijn
verstoord.De leden van de VVD-fractie willen opmerken dat de wijze waarop de fiscale
behandeling van VUT-regelingen is vormgegeven (artikel 32aa Wet LB 1964) moeilijk
leesbaar is. De bedoeling is om zowel de uitkeringen integraal te belasting
als de werkgevers- en werknemersbijdrage te belasten. Dit leidt tot dubbele
heffing en derhalve een principiële breuk betekent met het beginsel dat
ofwel de aanspraak belast is en de uitkeringen onbelast, ofwel de aanspraak
niet belast is en de uitkeringen belast.De leden van de SP-fractie onderschrijven de mening van de Raad van State
over dubbele belastingheffing bij VUT-regelingen.De leden van de fractie van GroenLinks keuren de dubbele belastingheffing
op de VUT af.PREPENSIOENHet kabinet kiest ervoor om de fiscale faciliëring van prepensioenregelingen
per 1-1-2006 af te schaffen. Bestaande en opgebouwde rechten gaan echter niet
verloren. Ofwel deze blijven bestaan en kunnen worden opgenomen op het moment
dat dit mogelijk is, ofwel men kan de prepensioenrechten afkopen indien het
pensioenfonds dit toestaat en overhevelen in de levensloopregeling of toevoegen
aan het ouderdomspensioen.In theorie is het echter mogelijk dat een werknemer een pot aan prepensioenrechten
heeft opgebouwd en die laat staan. Daarnaast kan deze betreffende werknemer
opnieuw gaan sparen via de levensloopregeling of doorgaan met verplichte nieuwe
belaste prepensioenregelingen. Op moment van uitkering van de prepensioenregeling
kunnen dan diverse uitkeringen aan een en dezelfde persoon gegeven worden,
zowel onbelaste als belaste. Het lijkt de leden van de CDA-fractie dat dit
een verzwaring van administratieve lasten oplevert. Kan de regering een inschatting
geven van deze situaties en hoe wenselijk acht de regering deze situaties?Een aantal werknemers heeft prepensioenrechten opgebouwd, die uitgaan
boven de 150% van de maximaal toegestane storting in de levensloopregeling
en waarbij toevoeging aan het ouderdomspensioen leidt tot overschrijding van
de 100% limiet. Kunnen deze werknemers hun pensioentegoeden splitsen tussen
levensloop en ouderdomspensioen? Of zullen zij impliciet gedwongen worden
een gedeelte van hun opgebouwde rechten netto te laten uitbetalen, zo vragen
de leden van de CDA-fractie Wat zal er gebeuren met de verplichtstelling voor
fondsen die na 2006 een verplichte vorm van prepensioen handhaven, zelfs al
wordt deze fiscaal niet meer gefacilieerd?De leden van de PvdA-fractie willen graag weten hoeveel prepensioen mensen
met de nieuwe levensloopregeling kunnen opbouwen. Zij willen graag een vergelijking
tussen de huidige mogelijkheden en met gebruik van levensloopregelingen voor
mensen met een minimuminkomen, 150% wml, modaal en 2 x modaal? Wat zijn de
resultaten als iemand vanaf zijn 20e, respectievelijk 30e met bovengenoemde
inkomens via levensloop spaart voor prepensioen? Wat zijn de consequenties
als men de levensloopregeling wil gebruiken voor opname van ouderschapsverlof,
en later voor prepensioen?Deelt de regering de mening van de leden van de PvdA-fractie dat als levensloop
massaal zou worden gebruikt om met prepensioen te gaan, hef effect van de
voorgestelde regelingen marginaal is? De arbeidsparticipatie van ouderen zou
dan niet substantieel worden verhoogd, opname van tussentijds verlof niet
geëffectueerd, en de levensloopgedachte dus geenszins wordt gehaald?
Deze leden willen een reactie op de verwachting dat sociale partners de bestaande
fiscale ruimte voor pensioenopbouw beter gaan benutten en die samen met de
levensloopregeling volledig in gaan zetten voor prépensioen. Wat is
de regering dan nog opgeschoten met dit wetsvoorstel. Jonge mensen kunnen
dan weer gewoon prépensioen opbouwen. Voor werknemers ouder dan 55
jaar verandert er ook niks. Alleen voor werknemers tussen de 30 en 55 pakt
het beroerder uit. Zij hebben geen gelegenheid om in zo'n korte tijd voldoende
te sparen voor vervroegde uittreding of zorg of studieverlof terwijl ze wel
mee moeten betalen voor de overgangsregeling van de 55-plussers. De werknemers
jonger dan 30 jaar hebben onvoldoende tijd om te sparen voor zorg of scholingsverlof.De budgettaire winst wordt dan niet geboekt. De arbeidsparticipatie stijgt
langzamer dan met de voorstellen van de oppositie. De arbeidsverhoudingen
zijn verstoord en de alle betrokkenen zijn bezig de pensioenovereenkomsten
aan te passen in plaats van de arbeidsparticipatie te vergroten.Wat is het effect op de arbeidsparticipatie van 55-plussers van de maatregelen
die dit kabinet neemt om, vanwege de evenwichtige leeftijdsamenstelling van
het personeelsbestand bij de overheid, ouderen werknemers voor 1-1-2005 met
een aantrekkelijke regeling vervroegd uit te laten treden? Hoe geloofwaardig
is deze opstelling tegen het licht van de voorstellen om VUT en prepensioen
af te schaffen en pensioenregelingen met uittredeleeftijd van onder de 65e
onmogelijk te maken door de pensioenrichtleeftijd te verhogen van 60 naar
65 jaar? Is de regering van mening dat andere bedrijfstakken geen behoefte
hebben aan een evenwichtige leeftijdsamenstelling van het personeelsbestand?Klopt de uitlating van directievoorzitter van het ABP dat in 2004 het
aantal vervroegd uittredende ambtenaren en onderwijzers fors is gestegen?
Klopt de verklaring van het ABP dat dit te wijten is aan de onzekerheid ten
gevolge van het onderhavige wetsvoorstel? Kunt u cijfers geven over het aantal
vervroegde uittredingen in de afgelopen 10 jaar uitgesplitst per jaar?De leden van de ChristenUnie-fractie wijzen erop dat instandhouding van
het prepensioen vanaf 62,5 jaar onderdeel uitmaakte van het compromisvoorstel
dat voorlag in de Stichting van de Arbeid op 18 mei jl. Hierover was
in principe brede overeenstemming ontstaan. Waarom heeft de regering er niet
voor gekozen om het prepensioen vanaf 62,5 of 63,5 jaar in stand
te laten, gelet op de wenselijkheid van draagvlak, ook bij de werkgevers,
zo vragen deze leden. Zou dat bovendien niet meer in lijn zijn met de gemaakte
afspraken in 1997 met de sociale partners, welke zijn herbevestigd in 2001
om het prepensioen in stand te laten in ruil voor afbouwen van de VUT-regelingen?Wil de regering reageren op de stelling van de vakbonden alsmede van MKB-Nederland
dat de volledige afbouw van kapitaalgedekte prepensioenregelingen niet zozeer
is ingegeven vanuit een doorwrochte visie op arbeidsparticipatie op de lange
termijn, als wel uit de behoefte op korte termijn het EMU-tekort te beperken,
zo vragen de leden van de ChristenUnie-fractie. Het CPB wijst erop dat de
regeling naar alle waarschijnlijkheid vooral door oudere werknemers zal worden
gebruikt. Ook de regering heeft zelf herhaaldelijk aangegeven dat de levensloopregeling
kan gezien worden als een manier om de afschaffing van het prepensioen te
compenseren en toch vervroegd uit te treden. Is het dan ook niet rationeler
om flexibele pensioenvormen en het prepensioen te handhaven, naast de bestaande
verlofregelingen en het spaarloon, dat immers ook voor verlof kan worden aangewend?Is de regering bereid te overwegen de overgangsleeftijd voor het prepensioen
te verlagen naar 50 jaar, en de extra spaarmogelijkheid van de levensloopregeling
voor 50- tot 57-jarigen te laten vervallen, zo vragen de leden van de ChristenUnie-fractie.
Wat zou het budgettaire beslag zijn van dit voorstel, zo vragen deze leden.De leden van de ChristenUnie-fractie hebben vragen over de mogelijkheid
tot overheveling van de tot 1 januari 2006 opgebouwde prepensioenrechten.
Zijn deze mogelijkheden niet erg beperkt, gelet op de maximale opbouwgrens
van 100% bij het ouderdomspensioen, en de maximale opbouwgrens van 150% bij
de levensloopregeling, zo vragen deze leden. Om dit te kunnen vaststellen
verzoeken deze leden de regering inzicht te verschaffen in de tot 1-1-2006
opgebouwde prepensioenrechten in de groep werknemers tussen de 50 en 56 jaar,
uitgesplitst naar leeftijd en uitgedrukt in percentages van het jaarsalaris.AfkoopHet verbod op afkoop van prepensioen wordt opgeheven. Het kabinet zal
daartoe de pensioen- en spaarfondsenwet aanpassen. Het recht op afkoop van
prepensioen wordt echter niet verzekerd. De pensioenfondsen bepalen
of tot afkoop wordt over gegaan. De leden van de CDA-fractie staan achter
de uitgangspunten dat vrijgevallen prepensioengelden slechts gestort kunnen
worden in de levensloopregeling of toegevoegd kunnen worden aan het ouderdomspensioen.
Deze leden kunnen zich voorstellen dat velen graag hun tegoeden zouden willen
overhevelen naar de levensloopregeling voor de overzichtelijkheid en om niet
diverse«spaarpotjes» naast elkaar te hebben. Maar op basis van
welke criteria kunnen pensioenfondsen afkoop weigeren? Kunnen werknemers in
beroep gaan tegen uitspraken en beslissingen van het pensioenfonds om het
verzoek tot afkoop te weigeren?De wijze waarop de aanspraken op prepensioen, die eventueel afgekocht
kunnen worden, moeten worden berekend, zal worden vastgelegd in een AMvB,
zo constateren de leden van de VVD-fractie. Indien de grondslagen en de berekeningswijze
die daarin wordt voorgeschreven anders is dan de grondslagen en de berekeningswijze
die de pensioenuitvoerder hanteert (en dat zal vrijwel altijd zo zijn) dan
wijkt de op basis van de AMvB berekende waarde dus af van de waarde die de
pensioenuitvoerder in zijn boeken heeft staan. Naar verwachting zal de op
basis van de AMvB berekende waarde hoger zijn dan de door pensioenuitvoerders
gehanteerde waarde. Dat kan betekenen dat de fondsen problemen met hun dekkingsgraad
krijgen en de verzekeraars hun eerste kosten niet gecompenseerd krijgen. Het
wetsvoorstel rept alleen van de mogelijkheid van afkoop van pensioenaanspraken
(vanaf 1 januari 2006). Er zijn in de pensioenpraktijk nog vele
andere vormen van pensioen die betrekking hebben op de periode voor de leeftijd
van 65 jaar (bijvoorbeeld levenslang ouderdomspensioen vanaf 60 jaar).
Kan de regering aangeven of de mogelijkheid van afkoop ook gaat gelden voor
al die andere vormen van vroegpensioen. Zo ja, hoe moeten die aanspraken op
vroegpensioen dan worden afgesplitst van de aanspraken op ouderdomspensioen
vanaf 65 jaar. «De beoordeling of het in een bepaalde sector wenselijk
wordt gevonden om afkoop toe te staan, is een beslissing die is voorbehouden
aan de betrokken sociale partners.» Voor regelingen die worden uitgevoerd
door pensioenfondsen is dit logisch, daar vormen de sociale partners immers
het bestuur van het fonds. Voor regelingen die worden uitgevoerd door een
verzekeraar kan dit niet. De sociale partners zijn bij dergelijke rechtstreeks
verzekerde regelingen helemaal niet betrokken bij de uitvoering. Die ligt
bij de verzekeraar. Het lijkt dan ook logisch om de beslissing om afkoop toe
te staan, in dergelijke gevallen wordt gelegd bij de verzekeraar. Kan de regering
hierop reageren.Overigens heeft het er alle schijn van dat de regering bij dit voorstel
alleen is uitgegaan van de situatie waarin de pensioenregeling wordt uitgevoerd
door een pensioenfonds en over het hoofd heeft gezien dat in 25% van alle
gevallen sprake is van een regeling die wordt uitgevoerd door een verzekeraar.
De leden van de VVD-fractie vragen de regering hier commentaar op te geven.De leden van de LPF-fractie vragen of de afkoop van het onder het fiscaal
gefacilieerde regime van het onder een levensloopregeling opgebouwde kapitaal
mogelijk is? Indien dit antwoord bevestigend luidt: wat zijn de fiscale gevolgen
van de afkoop van een «levensloopkapitaal»? Beoogt de regering
de afkoop van pensioenaanspraken die recht geven op (het gedeelte van het)
pensioen dat ingaat vóór het 65ste levensjaar fiscaal te stimuleren?Is de stelling van de NOB juist dat bij de afkoop van de in vraag 4 bedoelde
pensioenrechten geen revisierente is verschuldigd? Gaarne ontvangen zij een
toelichting op het antwoord van de regering.De beoordeling of in een bepaalde sector of regeling afkoop van prepensioenrechten
wordt toegestaan, is voorbehouden aan de sociale partners. Wat
de leden van de D66-fractie betreft mag dit individueel besloten worden. Graag
ontvangen zij hierop een reactie.De leden van de ChristenUnie-fractie krijgen graag meer inzicht over de
gevolgen van het schrappen van het afkoopverbod. Op welke wijze vindt straks
besluitvorming plaats over het al of niet toestaan van de mogelijkheid tot
afkoop? Welke richtlijnen of criteria zullen hierbij gelden?Ook willen de leden van de ChristenUnie-fractie weten of het waar is dat
de regering in de onderhandelingen met de sociale partners in het voorjaar
een opting out op basis van actuariële waarde categorisch afwees, en
zo ja, waarom dit nu plotseling wel aanvaardbaar is.Interne waardeoverdracht prepensioenrechtenIn de wettekst (artikel XII) wordt de mogelijkheid genoemd om afgekochte
prepensioenrechten in te brengen in de levensloopregeling, zo constateren
de leden van de VVD-fractie. Er wordt in de tekst van het wetsvoorstel expliciet
gesproken over «prepensioenrechten». In de MvT echter wordt een
aantal keer gesproken over pensioenrechten die betrekking hebben op de periode
voor 65-jarige leeftijd. Er wordt dan bijgezegd dat dit voor het gemak «prepensioenrechten»
wordt genoemd. Dit staat onder andere op pagina 4 en 12 van de MvT. Betekent
dit dat het de bedoeling is dat ook aanspraken op overbruggingspensioen en
ouderdomspensioen dat betrekking heeft op de periode voor 65, kunnen worden
ingebracht in de levensloopregeling? Of bestaat deze mogelijkheid expliciet
voor prepensioenrechten? Indien het eerste het geval is dient dit expliciet
in de wettekst te worden vermeld, anders klopt de fiscale terminologie niet.
Kan de regering hier een reactie op geven. De leden van de VVD-fractie merken
op dat in het wetsvoorstel staat dat aanspraken die zijn opgebouwd tot 1 januari
2006 daarna gebruikt kunnen worden voor het doel waarvoor ze zijn opgebouwd.
De vraag is of men bij «overheveling» naar het ouderdomspensioen
geconfronteerd wordt met de daarbij geldende maximale opbouwgrens van 100%.
Bij levensloop krijgt men zeker te maken met de daarbij geldende maximale
opbouwgrens van anderhalf maal het jaarsalaris. Dat maakt overheveling minder
aantrekkelijk. Kan overwogen worden om bij overheveling van de prepensioenaanspraken
naar ouderdomspensioen respectievelijk de levensloopregeling dit gedeelte
buiten de maximale grenzen te houden. Graag ontvangen zij een reactie van
de regering.De mogelijkheid tot interne waardeoverdracht blijft bestaan. Dat wil zeggen
dat de waarde van de prepensioenaanspraak wordt omgezet in aanspraken op ouderdomspensioen
ingaande op 65 jaar. Kan de regering aangeven of de waarde bij een dergelijke
interne waardeoverdracht ook moet worden bepaald aan de hand van de rekenregels
van de AMvB?Er bestaat een mogelijkheid om prepensioenrechten om te zetten in aanspraken
op ouderdomspensioen (zgn. interne waardeoverdracht), maar dit wordt overgelaten
aan de sociale partners. De sociale partners, die voor een deel sterk tegen
het wetsvoorstel gekant zijn, krijgen hierdoor de mogelijkheid prepensionering
af te dwingen door interne waardeoverdracht te blokkeren. De leden van de
fractie van D66 vragen zich af of het niet mogelijk is mensen een recht op
interne waardeoverdracht te geven. Klopt het trouwens dat de interne waardeoverdracht
beperkt wordt door de maximale opbouwgrenzen voor ouderdomspensioen. Zou er
niet van afgezien moeten worden deze grenzen in dit geval niet te hanteren?De franchiseNa aanvaarding van het wetsvoorstel ontstaat is in het kader van het zogenaamde
Witteveenkader nog steeds pensioenopbouw tot 100% van het laatstverdiende
salaris mogelijk. Echter de minimum franchise in de Pensioen- en Spaarfondsenwet
is nog steeds gebaseerde op een opbouw tot 70%. Heeft de regering ook overwogen
om deze aan te passen, zo vragen de leden van de CDA fractie. Graag ontvangen
zij een reactie.Wil de regering in dit verband ingaan op de suggestie van de RMU om het
mogelijk te maken de volledige pre-pensioenaanspraak over te hevelen naar
het ouderdomspensioen, ook wanneer hierbij de maximale opbouwgrens wordt overschreden,
zo vragen de leden van de ChristenUnie-fractie. Tevens vragen zij, aansluitend
op de opmerkingen op pagina 9 van de Memorie van Toelichting over een hoger
opbouwpercentage, reactie op de suggestie van de RMU om de maximale opbouwpercentages
van 2 respectievelijk 2,25% te verhogen, en om de franchise substantieel te
verlagen. Welke budgettaire effecten zijn hiermee gemoeid?OvergangsbeleidDe leden van de PvdA-fractie hebben grote moeite met het overgangsbeleid.
Het leidt tot grote rechtsongelijkheid. Mensen die nog geen 57 of 55
jaar zijn voor 1-1-2005 betalen wel mee voor een vervroegde uittrederegeling
waar zij zelf niet van kunnen profiteren. Ook hebben ze jaren VUT-premie betaald
maar de reserves uit het VUT-fonds worden aangewend voor de 55-plussers. Bovendien
ontstaat er grote ongelijkheid tussen verschillende sectoren. Bij zowel de
PGGM als bij het ABP loont langer doorwerken. Bij het ABP is dit echter gefinancierd
via een omslagstelsel. Bij de PGGM is dit in de jaren negentig afgefinancierd.
De financiële prikkels tot doorwerken zijn bij beide fondsen identiek;
het verschil in financieringswijze is hiervoor volledig irrelevant. Het is
op economische gronden moeilijk verdedigbaar waarom de ABP-werknemers onder
een fiscale strafheffing gebracht moeten worden, waar dat bij de PGGM-werknemers
niet gebeurt. Kunt u uitleggen dat dit redelijk is?Bij de voorstellen die de oppositiepartijen op 23 september gepresenteerd
hebben is er geen sprake van overgangsregelingen. Door versnelde afbouw van
financiële prikkels die langer doorwerken ontmoedigen, wordt direct een
effect op de vergroting van de arbeidsparticipatie bereikt. Bovendien is er
geen overgangsregeling nodig. Graag een reactie van de regering.Deelt de regering de opvatting van het CPB in haar position paper voor
hoorzittingen op 11 oktober dat een overgangsregeling leidt tot uitstel
van prikkel tot langer doorwerken net bij generatie die als eerste stopt met
werken?Werknemers vanaf 50 jaar mogen meer in de levensloopregeling storten.
Is het mogelijk dat werkgevers voor oudere werknemers meer geld bijdragen
aan de levensloopregeling? Is dat niet in strijd met de wet op de leeftijdsdiscriminatie?De leden van de PvdA-fractie willen weten waarom er een overgangsregeling
ontbreekt voor prepensioenachtige elementen in verzekerde regelingen?Bestaande (pre)pensioenregelingen worden gerespecteerd, zo constateren
de leden van de VVD-fractie. Het is onduidelijk of dit betekent dat in 2005
geen aanpassingen meer aan deze regelingen kunnen worden gedaan zonder dat
dit er toe leidt dat ze niet meer fiscaal worden gerespecteerd. VNO-NCW pleit
ervoor dat aanpassingen van ondergeschikte aard mogelijk zijn, bijvoorbeeld
aanpassingen om te voldoen aan het Witteveenkader. Kan de regering hier de
voor- en nadelen van schetsen.In dit kader hebben de leden van de VVD-fractie nog een vraag. De tot
1 januari 2006 opgebouwde rechten op prepensioen worden gerespecteerd.
Kan de regering aangeven of deze tot 1 januari 2006 opgebouwde prepensioenrechten
in een defined benefit regeling op eindloonbasis in de toekomst (dus vanaf 1 januari
2006) geïndexeerd mogen worden op basis van de feitelijke salarisstijging.
Kan de regering aangeven of een pensioenregeling die reeds op 31 december
2004 van kracht is en die in 2005 wordt gewijzigd (en na die wijziging nog
steeds voldoet aan de op 31 december 2004 geldende fiscale regels) nog
onder het «oude» fiscale regime valt of wordt dit als een nieuwe
pensioenregeling aangemerkt die vanaf het tijdstip van wijziging moet voldoen
aan het «nieuwe» fiscale regime.Het is waarschijnlijk dat werkgevers en werknemers alternatieve beloningsvormen
zullen gaan zoeken. Indien hier aanspraken voor werknemers uit ontstaan dan
zal daarop de omkeerregeling meestal niet van toepassing zijn. Kan de regering
aangeven of, voorzover deze toezeggingen in een aparte regeling naast de pensioenregeling
worden opgenomen, dit niet leidt tot het onzuiver worden van de reguliere
pensioenregeling.Kan de regering gemotiveerd aangeven hoe de verhouding ligt tussen het
in het wetsvoorstel voorziene overgangsrecht met betrekking tot werknemers
van (na uitvoering van de motie) 55 jaar en ouder, in het bijzonder met het
oog op het verbod op leeftijdsonderscheid, zoals opgenomen in de wet gelijke
behandeling op grond van leeftijd bij arbeid. Kan de regering in het bijzonder
nader motiveren waarom ten aanzien van oudere werknemers is afgeweken van
de hoofdregel dan overgangsrecht (onmiddellijke werking) voor degenen die
aan de «vooravond» van de VUT of het prepensioen staan, zo vragen
de leden van de VVD-fractie. Is het hanteren van leeftijdsafhankelijk overgangsrecht
niet willekeurig ten opzichte van jongere werknemers die nog gedwongen zullen
zijn op grond van het overgangsrecht VUT-bijdragen te betalen terwijl zij
er zeker van zijn dat zijzelf nooit meer voor VUT in aanmerking komen.Kan de regering aangeven hoe het in het wetsvoorstel voorziene overgangsrecht
zich verhoudt tot de in de Aanwijzing voor de Regelgeving (Circulaire Ministerie
van AZ; aanwijzing 166) opgenomen hoofdregel van overgangsrecht, dat een nieuwe
regeling niet slechts van toepassing is op hetgeen na haar inwerkingtreding
bestaat, zoals bestaande rechtsposities en verhoudingen.De leden van de fractie van GroenLinks zijn benieuwd naar de inschatting
in hoeverre er gebruik gemaakt zal worden van de overgangsregeling voor de
groep ouderen? Hoe schat de regering de bereidheid van jongeren in om mee
te betalen aan regelingen waar zij zelf geen gebruik meer van kunnen maken?
Deze leden willen van de regering weten hoeveel er dan in totaal aan VUTen
prepensioenpremies door de groep die geen gebruik kan maken van de overgangsregel
is opgebracht voor de oudere generaties? vragen de regering of het onderhavige
wetsvoorstel is getoetst op de recent ingevoerde wet gelijke behandeling op
grond van leeftijd bij arbeid?De leden van de fractie van GroenLinks zijn erg geïnteresseerd in
een eerlijke verdeling van lusten en lasten tussen de verschillende generaties.
Kan de regering gefundeerd kwantitatief aangeven welke generatie voordeel
heeft van onderhavig wetsvoorstel en welke generatie nadeel heeft van onderhavig
wetsvoorstel. Is het niet correct dat juist de generatie 55+-ers voordeel
heeft bij het onderhavige wetsvoorstel en dat dit dezelfde groep is die de
staatsschuld heeft laten oplopen en die een veel lagere AOW-premie heeft opgebracht
dan de generatie jonge werkenden van nu voor hen moeten gaan betalen?De leden van de fractie van GroenLinks constateren dat de regering stelt
dat jongeren te veel betalen door de overgang van VUT naar prepensioen. Kan deze stelling onderbouwd worden voor de volgende leeftijdscategorieën:
een twintigjarige die in 2005 de arbeidsmarkt betreedt en prepensioen opbouwt,
een twintigjarige die op 2010 de arbeidsmarkt betreedt en prepensioen opbouwt,
een veertigjarige die in 2005 inmiddels werkzaam is, in de periode 1985–1998
heeft meebetaald aan de VUT en die nu prepensioen opbouwt?In het wetsvoorstel worden maatregelen genomen om alternatieve routes
voor vroegpensioen te blokkeren. De leden van de D66-fractie willen weten
welke andere fiscale en/of collectieve regelingen (afgezien van de levensloopregeling)
er daarna nog bestaan en die gebruikt kunnen worden voor vroegpensioen. Kan
hierbij specifiek worden ingegaan op de fiscale faciliëring voor ouderdomspensioen
van maximaal 100% van het laatstgenoten pensioengevend loon bij een richtleeftijd
van 65 jaar? Bestaat niet het risico dat het beoogde effect van het wetsvoorstel
wordt uitgehold door regelingen met een andere naam maar met hetzelfde instrument
(de omkeerregel) en hetzelfde effect als de regelingen die worden afgebouwd?
Hoe ziet de regering het risico dat oudere werknemers in toenemende mate in
de WAO, WW en IOAW belanden naarmate vroegpensioenregelingen minder aantrekkelijk
zijn?In de paragraaf overgangsrecht spreekt de regering over een gefaseerde
invoering van de heffingssystematiek. Betekent deze gefaseerde invoering dat
er voor alle werknemers voorlopig nog geen volledige belastingheffing plaatsvindt
over te betalen premies? Welke gevolgen heeft dit voor werkgevers en werknemers?Het is de leden van de SGP-fractie onduidelijk waarop de passage in de
toelichting op bladzijde 9 over de herrekening van pensioenen die ingaan voor
het 65ste jaar precies betrekking heeft. Gaat dit om de overgangsregeling
of om algemeen beleid? Graag een nadere toelichting over de doelstelling en
de manier waarop de berekeningen plaats zullen vinden.LijfrentenLijfrentes kunnen volgens dit voorliggende wetsvoorstel nog wel gebruikt
worden voor een vervroegde uittreding, mits deze over het belastingjaar 2005
of eerder zijn aangegeven.Hierdoor ontstaat een nieuwe cesuur in het lijfrenteregime. Kan de regering
in een overzicht aangeven wat de verschillende fiscale behandeling is voor
lijfrentes, als deze voor een vroegpensionering worden aangemerkt? De leden
van de CDA-fractie doelen dan op het pre-1990 regime, het 1990–2005
regime en het post-2006 regime.De staatssecretaris en minister geven de mogelijkheid om spaarloontegoeden
en opgebouwde en afgekochte prepensioentegoeden te storten in de levensloopregeling.
Waarom kunnen opgebouwde lijfrentegoeden die bedoeld zijn om eerder te kunnen
stoppen met werken en om die reden vanaf 1-1-2006 hiervoor niet meer
ingezet kunnen worden, niet afgekocht en overgeheveld worden naar de levensloopregeling?
Naar de mening van de leden van de CDA-fractie zou dit een logische consequentie
zijn van het stopzetten van eerder genoemde fiscaal gefaciliëerde regelingen
en de levensloopregeling meer mogelijkheden bieden.Deelt de regering de mening dat als overheveling van lijfrentetegoeden
naar de levensloop op de een of andere manier niet mogelijk blijkt te zijn,
er een interessante mogelijkheid geboden moet worden om te stoppen met de
lijfrentepolis en verder te gaan met de levensloopregeling zodat men niet
2 voorzieningen naast elkaar hoeft te hebben die men voor hetzelfde doel wil
gebruiken maar waarbij men de lijfrentepolis per 1-1-2006 niet meer kan inzetten?Heeft de regering stil gestaan bij een overgangsregeling voor mensen die
per 1-1-2005 57 jaar of ouder zijn en via een lijfrentepolis hun «prepensioen» regelden? Zou het niet redelijk zijn om hen ook via hun
lijfrentepolis door te laten sparen via de nu nog geldende fiscale mogelijkheden
om eerder te kunnen stoppen met werken? Graag ontvangen de leden van de CDA-fractie
de motivering waarom hier niet voor gekozen is en of men dit wil opnemen in
de huidige overgangsregeling.In het wetsvoorstel wordt ook de fiscale faciliëring van de overbruggingslijfrente
afgeschaft. Het is niet meer mogelijk om het in dat kader na 1 januari
2006 opgebouwde kapitaal te gebruiken voor een overbruggingslijfrente. De
leden van de VVD-fractie merken op dat voor deze regeling geen leeftijdsafhankelijk
overgangsrecht is opgenomen, terwijl dit voor werknemers die deelnemen aan
pensioenregelingen in de tweede pijler wel het geval is. Waarom is hiervoor
gekozen?Daarnaast lijkt het redelijk dat ook aanspraken uit hoofde van een overbruggingslijfrente
kunnen worden ingebracht in de levensloopregeling. Veel mensen sparen in de
vorm van een lijfrente om eerder te stoppen met werken. Als iemand dat nu
een relatief korte periode gedaan heeft en geen premies meer mag aftrekken
voor een overbruggingslijfrente dan zal het wellicht heel wenselijk zijn om
dit over te brengen naar de levensloopregeling. Anders rest een hele kleine
overbruggingslijfrente of een lage levenslange oudedagslijfrente. Graag ontvangen
deze leden een reactie van de regering.In geval van overheveling van een overbruggingspensioen (in de zin van
art. 18e van de wet LB) naar extra OP mag boven de fiscale grens van 100%
(van het laatst verdiende salaris) worden uitgekomen. Kan de regering aangeven
waarom dit niet geldt voor VP-regelingen krachtens art. 38a van de wet op
de LB 1964.Kan de regering aangeven waarom niet is geregeld dat ingeval het levensloopsaldo
wordt omgezet in extra OP, dit mag resulteren in een OP-opbouw van meer dan
100%? Uiteraard uitgaande van de veronderstelling dat rekening is gehouden
met de fiscale bepalingen die gelden aangaande de levensloopregeling zelf.
In vergelijking met het hiervoor genoemde overbruggingspensioen lijkt opnieuw
een ongelijke behandeling te bestaan. Kan de regering hier een reactie op
geven, zo vragen de leden van de VVD-fractie.Na verwerking van de motie-Verhagen c.s.1
gelden de VUT- en prepensioenmaatregelen niet voor werknemers vanaf 55
jaar (was 57 jaar). Voor fiscaal gefacilieerde lijfrenten geldt een dergelijk
overgangsrecht niet. De leden van de D66-fractie zien hiervoor graag een argumentatie.Verplichte opgaveDe leden van de CDA-fractie zijn blij dat de pensioenfondsen in de eerste
helft van 2006 een opgave zullen doen van de opgebouwde prepensioenrechten,
zodat na onderhandeling met de sociale partners, besloten kan worden waarvoor
de gelden kunnen worden ingezet. Slapers echter krijgen niet die verplichte
opgave thuisgestuurd. Wat gebeurt er met hun prepensioenrechten? Hoe zullen
die fiscaal bovenmatige rechten worden behandeld? Is er volgens de regering
echt geen mogelijkheid om juist slapers ook te informeren? Graag ontvangen
zij hierop een reactie.Welke rekenmethodes zullen worden voorgeschreven voor de berekening van
de opgebouwde rechten? Kan de regering de regels, die zullen worden toegepast,
voorleggen aan het parlement? De leden van de CDA-fractie denken aan premievrije
waarde op grond van een tijdsevenredig recht.Wat gebeurt er met de rechten van mensen, die overlijden voordat zij de
keuzemogelijkheid onder ogen krijgen? Bijvoorbeeld iemand overlijdt op 4 januari
2006, had prepensioenrechten, maar nog niet de mogelijkheid om te kiezen tussen
een hoger ouderdomspensioen, levensloop en een contante uitbetaling.
Wat zal dan de status zijn van opgebouwde prepensioenrechten? Waarop zullen
de nabestaanden aanspraak kunnen maken?De verplichte opgave zal in ieder geval de opgebouwde prepensioenrechten
bevatten. Heeft de regering ook overwogen om andere opgave verplicht te maken,
zoals bijvoorbeeld het opgebouwde ouderdomspensioen en het opgebouwde nabestaandenpensioen?
Indien de deelnemer kan kiezen tussen deelname aan de levensloopregeling en
een hoger pensioen, is dit zeer relevante informatie.In paragraaf 2.4 gaat de regering ervan uit, zo zien de leden van
de VVD-fractie, dat terzake van de door de pensioenuitvoerder verplicht te
verstrekken opgave van de premievrije waarde van prepensioenrechten; «voor
de actieve deelnemers geen technische belemmeringen zijn; een pensioenuitvoerder
beschikt over het adressenbestand en kan deze specifieke opgaven combineren
met enige andere informatieverstrekking zodat extra verzendkosten vermeden
kunnen worden». In niet alle gevallen beschikken de pensioenuitvoerders
echter over de volledige adresgegevens van de deelnemers, maar alleen over
de naam en de geboortedatum. Meer is ook niet nodig, correspondentie gaat
aan of via de werkgever. Kan de regering aangeven of deze informatie ook via
de werkgever kan worden verstrekt?Het kabinet verplicht uitvoerders van pensioenregelingen om deelnemers
te informeren over de opgebouwde pensioenaanspraken per 1 januari 2006.
Deze verplichting is ingevoerd mede met het oog op het voornemen het afkoopverbod
voor prepensioenaanspraken op te heffen, voor zover althans het pensioenfonds
daarmee instemt. De aanspraken kunnen worden gebruikt om het ouderdomspensioen
aan te vullen; ze kunnen in de levensloopregeling worden gestort of cash «uitbetaald»
worden, waarbij er belastingheffing plaatsvindt. Kan de regering ingaan op
de kritiek van VNO-NCW dat deze laatste mogelijkheid zich slecht verhoudt
met het doel waarvoor het (pre-)pensioen is opgebouwd. VNO-NCW verzoekt om
deze laatste mogelijkheid, namelijk het «cash uitbetalen» van
prepensioenaanspraken, te heroverwegen. De leden van de VVD-fractie ontvangen
graag een reactie van de regering.Op blz. 11 van de memorie van toelichting stelt de regering dat dit niet
het geschikte moment is om een verplichting te introduceren om zogenaamde
«slapers» te informeren over bestaande prepensioenafspraken, maar
dat wel een dringend beroep op pensioenuitvoerders wordt gedaan om na te gaan
welke mogelijkheden er zijn om ook slapers te bereiken. De leden van de D66-fractie
vragen de regering concreter te zijn wat hieraan nu precies wordt gedaan en
hoe de pensioenuitvoerders met dit beroep zullen omgaan.StamrechtvrijstellingDoor de stamrechtvrijstelling zijn rechten op periodieke uitkeringen die
gederfd loon of te derven loon vervangen, van belastingheffing vrij gesteld.
Voorgesteld wordt om dit af te schaffen om uitkeringen, fiscaal gefaciliëerd,
die het mogelijk maken eerder te stoppen met werken, te ontmoedigen. De leden
van de CDA-fractie begrijpen en ondersteunen deze lijn. Echter, de werkgeversverenigingen
geven aan dat in veel meer situaties dan vervroegde uittreding gebruik wordt
gemaakt van deze stamrechtvrijstelling, die van groot belang zijn met het
oog op het voorzien in inkomensvervangende uitkeringen, aansluitend aan ontslag
en vermijden van pensioengaten. Ook kan er een onderneming worden gestart
met behulp van een stamrecht BV. Graag vernemen wij van de staatssecretaris
en minister een reactie op dit commentaar van de werkgevers. Is dit een terechte kanttekening en zou de regering dan niet moeten kijken naar
het in stand houden van de andere mogelijkheden die de stamrechtvrijstelling
biedt?In de MvT wordt aangegeven dat door de afschaffing van de stamrechtvrijstelling
meer situaties worden getroffen dan alleen situaties van vervroegde uittreding.
Kan de regering verduidelijken hoe vaak de stamrechtvrijstelling gebruikt
wordt voor het vermijden van pensioengaten? Op welke andere situaties wordt
hier gedoeld, zo vragen de leden van de PvdA? Wordt met deze plannen niet
ook onnodig een streep gehaald door de bestaande praktijk met betrekking tot
afvloeiingsregelingen van werknemers? Zeker nu de regering heeft aangekondigd
dat het van plan is om ontslaguitkeringen te verrekenen met een WW-uitkering?
Zullen loongerelateerde suppletie-uitkeringen bij een collectief ontslag straks
nog wel te financieren zijn? Heeft het schrappen van de stamrechtvrijstelling
ook niet ongewenste gevolgen voor de individuele exitregelingen? Met name
daar waar mensen het geld dat zij ontvangen bij een afvloeiingsregeling, willen
gebruiken voor het starten van een onderneming? Het is toch niet de bedoeling
het starten van een eigen onderneming in dergelijke gevallen te ontmoedigen,
temeer daar juist het kleinbedrijf toch als de banenmotor in onze economie
wordt gezien.Kan de regering ingaan, zo vragen de leden van de VVD-fractie, op onderstaande
kritiek van VNO-NCW en het Verbond van Verzekeraars. In het wetsvoorstel wordt
voorgesteld de stamrechtvrijstelling af te schaffen, omdat het volgens de
memorie van toelichting één van de alternatieve mogelijkheden
is voor vervroegde uittreding. VNO-NCW en het Verbond van Verzekeraars hebben
ernstige bezwaren tegen de voorgestelde afschaffing. Van de stamrechtvrijstelling
wordt namelijk in veel meer situaties dan in geval van vervroegde uittreding
gebruik gemaakt. De vrijstelling is van groot belang met het oog op het voorzien
in inkomensvervangende uitkeringen aansluitend aan ontslag en het vermijden
van pensioengaten. Daarnaast kan door middel van de stamrechtvrijstelling
na beëindiging van de dienstbetrekking een onderneming worden gestart
met behulp van een stamrecht-B.V. Dit is met name voor oud-werknemers die
op grond van hun leeftijd en/of specifieke arbeidservaring minder aantrekkelijk
zijn voor de arbeidsmarkt een goede mogelijkheid om de arbeidsparticipatie
voort te zetten. Graag ontvangen deze leden een reactie van de regering. De
stamrechtvrijstelling wordt per 1 januari 2006 afgeschaft. Het lijkt
erop dat voor op 31 december 2005 bestaande stamrechten geldt dat deze
gerespecteerd worden. Dus dat de huidige regelgeving van toepassing blijft
voor op 31 december 2005 bestaande aanspraken. Kan de regering bevestigen
dat dit inderdaad het geval is. Voor pensioen is dit namelijk iedere keer
(zie ook artikel 38b, 38e 38f) expliciet vermeld. Voor gouden handdrukken
is slechts een verwijzing naar 19b (als het wordt afgekocht wordt de aanspraak
tot het loon gerekend) opgenomen en een bepaling inzake de eerbiedigende werking
voor op 31 december 1994 bestaande stamrechten. Kan de regering aangeven
waarom er voor gouden handdrukken niet een soortgelijk artikel is opgenomen
als voor pensioen?Kan de regering aangeven of, indien door de werkgever uiterlijk op 31 december
2005 aan de werknemer (schriftelijk en mondeling) een aanspraak op periodieke
uitkering wordt toegekend ter vervanging van te derven of gederfd loon, artikel
11-1-g dan nog van toepassing is, ongeacht dat de betaling uit hoofde van
die toezegging pas na 1 januari 2006 plaatsvindt? Kan de regering aangeven
of na de invoering van artikel 10 lid 4 de toezegging van 6 augustus
2002, CPP2002 784M in stand blijft, zo vragen de leden van de VVD-fractie.In diverse reacties op het wetsvoorstel hebben de leden van de D66-fractie
gelezen dat de afschaffing van de stamrechtvrijstelling ten koste gaat van
andere doelen zoals voorzien in een aanvullende inkomensvoorziening tussen
twee dienstverbanden en compensatie van pensioenschade door ontslag. Graag
ontvangen zij een reactie op deze kritiek.VariabiliseringTerzake van de voorgestelde wijziging om pensioenuitkeringen te variabiliseren
binnen een bandbreedte van 100:75 lijkt het wetsvoorstel, naar het oordeel
van de leden van de VVD-fractie, niet te sporen met de memorie van toelichting.
Volgens het wetsvoorstel (artikel 18d, derde lid Wet LB) blijft voor de toepassing
van de 100:75 mogelijkheid, in de periode tussen de ingangsdatum van het pensioen
en het bereiken van de 65-jarige leeftijd, het gedeelte van de uitkering die
betrekking heeft op de AOW-compensatie buiten beschouwing. Dit komt erop neer
dat als je in de periode voor 65 even veel pensioen wil ontvangen als in de
periode na 65 (inclusief AOW), je met het «AOW-gedeelte» voor
65 geen rekening behoeft te houden met de bandbreedte 100:75.Op grond van deze tekst kan men tot de conclusie komen dat je dus én
kunt variabiliseren tussen de bandbreedte 100:75 én de AOW kunt compenseren.
De memorie van toelichting (artikelsgewijze toelichting bij artikel 18d, derde
lid, laatste zin) lijkt naar de mening van de leden van de VVD-fractie, echter
uit te gaan van een samenloop. De bedoeling lijkt te zijn dat de bandbreedte
bij variabilisering in de periode vóór de 65-jarige leeftijd
zodanig mag worden opgerekt dat het verschil tussen de hoogste en de laagste
uitkering gelijk mag zijn aan de AOW-uitkering voor een gehuwde, ondanks het
feit dat dit niet zou passen in de verhouding 100:75. Kan de regering aangeven
welke interpretatie de juiste is?Budgettaire effectenDe leden van de fractie van de PvdA hebben ook vragen over de budgettaire
effecten. Het wetsvoorstel treedt per 1 januari 2005 in werking; er worden
pas vanaf 2006 financiële effecten ingeboekt. Leiden geen van de
maatregelen in dit wetsvoorstel tot financiële consequenties in 2005,
zo vragen deze leden. Met het wetsvoorstel wordt een bedrag bespaard van ruim € 1,2
miljard in 2006 tot € 2,1 miljard in 2011 (Tabel 2, MvT). Kan de
regering een nadere onderbouwing van deze bedragen geven in termen van volume
(aantal werknemers) en prijs (zoals extra belastinginkomsten per werknemer)?
Hetzelfde geldt voor de gepresenteerde gegevens in Tabel 3. Tevens vragen
de leden van de PvdA fractie of er ook enige aansluiting is te maken tussen
de Tabellen 2 en 3? Heeft de regering deze cijfers, zoals ook bij de tegenbegrotingen
van oppositiepartijen gebeurt laten doorrekenen door het CPB? De leden van
de PvdA-fractie willen deze CPB-onderbouwing toegestuurd krijgen. Omdat de
effecten van de verschuiving van de belastingheffing van de uitkering naar
het sparen verschoven worden zal op termijn de belastinginkomsten lager zijn.
Deze leden willen doorrekening van deze voorstellen tot 2050. Op basis hiervan
kan dan pas beoordeeld worden of de baten uiteindelijk positief zijn. In het
budgettair overzicht worden zelfs in 2011 nog inkomsten geboekt op belastingheffing
op prepensioen en VUT. Hoe is dat te verklaren. Zullen er bij invoering van
deze wet in 2011 nog zoveel VUT- en prepensioenregelingen bestaan die niet
onder het overgangsrecht vallen? In de metaalnijverheid is net een nieuwe
pensioenregeling afgesproken. De spilleeftijd is hierbij verhoogd van 60 naar
62 jaar. De leden van de PvdA-fractie vragen zich af wat de kosten voor het
bedrijfsleven in de metaal zijn als vakbonden in staat zijn om deze regeling
te behouden. Wat zijn de kosten van het bedrijfsleven als in meerdere sectoren
de effecten van de kabinetsvoorstellen worden gerepareerd. Wat betekent dat
voor de budgettaire effecten van het wetsvoorstel? Het effect
van de afschaffing van de fiscale faciliëring zal vooral afhangen van
de reactie van de sociale partners. De kans is groot dat de fiscale ruimte
in bestaande pensioenregelingen zoveel mogelijk opgevuld wordt. De verruimde
mogelijkheden voor opbouw van ouderdomspensioen en de nieuwe levensloopspaarregeling
bieden hiervoor relatief ruime mogelijkheden. Genoemde leden vragen zich af
wat het effect hiervan is? Het budgettaire effect van de wet zal als gevolg
van deze gedragsreacties van sociale partners navenant verminderen, aldus
het CPB. De ingeboekte opbrengst van de operatie is daarmee onzeker aldus
het CPB. Deze leden willen graag een uitgebreide reactie op deze conclusie
van het CPB. Is er een raming gemaakt van de budgettaire effecten als werkgevers
en werknemers hetzelfde bedrag dat nu voor prépensioen en VUT opzij
wordt gelegd aangewend wordt voor verruimde pensioenopbouw en levensloop.
Wat blijft er dan over van de ingeschatte budgettaire opbrengsten? In hoeverre
heeft de regering bij de berekening van deze opbrengsten rekening gehouden
met verdringing naar WAO, WW en bijstand als deze werknemers met zware beroepen
niet meer zelf kunnen sparen om vervroegd uit te treden. Zo nee dan willen
deze leden dat dit alsnog in de berekeningen wordt meegenomen.Naar deze leden hebben begrepen is er ten behoeve van het najaarsoverleg
in 2003 met sociale partners door het ministerie van SZW een notitie opgesteld
met 7 alternatieven ten aanzien van wijzigingen in de VUT-, prepensioen- en
reguliere pensioenregelingen. Daarbij zijn de budgettaire consequenties van
ieder van deze alternatieven gegeven. De leden van de PvdA-fractie zouden
graag inzicht krijgen in deze alternatieven en de bijbehorende budgettaire
consequenties.De leden van de VVD-fractie vragen de regering aan te geven op basis waarvan
de budgettaire opbrengst van € 2,1 miljard in 2011 is gebaseerd?Het ABP en de Vereniging Bedrijfstakpensioenfondsen stellen dat het individueel
regelen van het prepensioen 30% meer kost dan een collectieve regeling. Wat
is de reactie van de regering hierop? Vindt u een dergelijke kostenstijging
maatschappelijk acceptabel en efficiënt? In dit licht zouden de leden
van de SP-fractie ook graag een reactie van de regering willen op de uitvoeringsproblemen
die door pensioenfondsen worden gesignaleerd en de door het CPB verwachtte
versterking van de problemen betreffende de dekkingstekorten bij pensioenfondsen.Deze leden hebben grote twijfel over de voorspelde budgettaire opbrengst.
Zij zou daarom graag een nadere onderbouwing van het bedrag zien. Daarbij
is het van belang om aan te geven welke veronderstellingen er zijn gemaakt
over:– het financieren van prepensioen binnen het fiscale kader van 65+
zodat de pensioenpremies niet of minder omlaag gaan– Extra instroom in WW, WAO en IOAW– Gebruik van afkoop door werknemers van afkoop regelingen (opt-out)Kan daarnaast ook een overzicht van de budgettaire opbrengst (positief
of negatief) in 2010, 2020, 2030, en 2050 worden gegeven? Is het juist dat
het hier gaat om een tijdelijke belastingopbrengst die op termijn omslaat
in een budgettair verlies, zo vragen de leden van de SP-fractie?De leden van de fractie van GroenLinks zijn verontrust over de signalen
die we krijgen over de door de regering verwachtte budgettaire opbrengsten
van het wetsvoorstel. Deze leden willen weten of het waar is wat de vakbeweging
beweerd, namelijk dat de bezuinigingsdoelstelling zou moeten worden verzwaard
als inzicht zou worden geboden in de gedragseffecten?De leden van de fractie van GroenLinks vragen de regering om expliciet
aan te geven op welke veronderstellingen deze opbrengst is becijferd. Kan de regering aangeven wat de verwachte budgettaire opbrengsten en dervingen
en dus het totale effect op het EMU-saldo is van onderhavig wetsvoorstel als
rekening gehouden wordt met alle gedragseffecten zoals het CPB deze veronderstelt.
Kan het totale budgettaire effect samen met het CPB worden geraamd? Kan tevens
worden aangegeven wat het budgettaire effect is in 2030 op de top van de vergrijzing?
Kan de regering tevens aangeven of de doelstelling van extra inkomsten van
het Rijk op korte termijn een rol heeft gespeeld bij het komen tot de voorstellen
in onderhavig wetsvoorstel. De leden van de fractie van GroenLinks willen
weten hoe groot het aandeel VUT-regelingen nog is en de inschatting hoe zich
dat de komende jaren ontwikkeld (budgettair aandeel en aantal deelnemers).
Deze leden willen weten of juist de gemeenten in de afgelopen jaren hebben
verzaakt bij de noodzakelijke omzetting van VUT in prepensioen?Op blz. 5–6 staat een overzicht van de budgettaire aspecten tot
en met 2011. Voor het overige wordt er in de MvT weinig gekwantificeerd. De
leden van de fractie van D66 zou graag het volgende in kaart gebracht zien:• hoeveel mensen vallen thans onder VUT- en prepensioenregelingen?• welke premiepercentages en geldstromen zijn hiermee gemoeid?• welke effecten op de deelname aan diverse regelingen heeft het
wetsvoorstel en wat betekent dit voor het arbeidsaanbod en de arbeidsparticipatie?• wat zijn de budgettaire consequenties op langere termijn, wanneer
door het vervallen van de omkeerregel geen belasting meer wordt geheven op
prepensioenuitkeringen?Overigens staat in Tabel 2 op blz. 5 dat het «Niet doorgaan
verlagen maximum opbouw OP naar 70%» in 2011 + € 285
mln opbrengt. Moet dit geen – € 285 mln zijn?Het is de leden van de fractie van de ChristenUnie dat in de toelichting
op het wetsvoorstel slechts zeer summier wordt ingegaan op de budgettaire
aspecten. Zij verzoeken de regering nader te onderbouwen waarop de veronderstelling
is gebaseerd dat in 2011 een budgettaire opbrengst kan worden gerealiseerd
van 2,1 miljard euro.KoopkrachtDe leden van de PvdA-fractie willen graag inzicht in de inkomenseffecten
van de voorstellen. Wat zijn de kosten voor een werknemer van 30, 40, 45,
50 en 55 jaar en een inkomen van resp. 3/4, 1 en 2 keer modaal en die allemaal
al 5 jaar opgebouwd hebben aan prepensioen, bij invoering van onderhavige
wetswijziging?De leden van deze fractie maken zich ook zorgen over de positie van jongere
werknemers. Zij worden wel geacht mee te blijven betalen aan de VUT voor werknemers
die reeds uitgetreden zijn, maar mogen zelf niet meer fiscaal gefaciliteerd
sparen voor flexpensioen voor de 65e leeftijd. De leden van de PvdA-fractie
hechten veel waarde aan intergenerationele solidariteit ten behoeve van het
opvangen van de kosten van de vergrijzing. Die wordt op deze wijze ondergraven
met alle risico's van dien. Kan de regering voor de inkomensgroepen minimum,
modaal en 2 maal modaal de inkomens effecten presenteren van de afschaffing
van de fiscale faciliëring VUT en prepensioen enerzijds en de levensloopregeling
anderzijds, waarbij voor de levensloopregeling gevarieerd wordt voor de maximale
bijdrage per jaar als wel de helft hiervan? Kan hierbij ook het netto inkomenseffect
worden gepresenteerd?Kan de regering voor de inkomensgroepen minimum, modaal en 2 maal modaal
de inkomenseffecten presenteren van de afschaffing van de fiscale faciliëring
VUT en prepensioen enerzijds en de levensloopregeling anderzijds,
waarbij voor de levensloopregeling gevarieerd wordt voor de maximale bijdrage
per jaar alswel de helft hiervan, zo vragen de leden van de VVD-fractie? Kan
hierbij ook het netto inkomenseffect worden gepresenteerd?Hoeveel mensen betalen op dit moment nog een VUT-premie, vragen de leden
van de SP-fractie? Kan de regering een overzicht geven van de koopkrachteffecten
van dit wetsvoorstel in 2006? Kan daarbij ook aangegeven welke veronderstellingen
hierbij zijn gemaakt? Kan de regering aangeven wat de stijging van de arbeidskosten
zal zijn indien de sociale partners bij CAO de materiele effecten van deze
wet ongedaan maken?De leden van de fractie van GroenLinks zijn verbaasd dat in de Memorie
van Toelichting nauwelijks aandacht wordt besteed aan de koopkrachteffecten
en de effecten op de arbeidskosten van onderhavig voorstel. Deze leden willen
dat de regering in beide zeer belangrijke onderdelen van het wetsvoorstel
alsnog uitgebreid ingaat en tevens aangeeft welke veronderstellingen zij bij
het gedrag van de verschillende spelers verondersteld.UitvoeringDe leden van de PvdA-fractie hechten aan goede uitvoerbare wetgeving.
Gezien de kritiek uit de uitvoeringspraktijk, het ontbreken van een uitvoeringtoest
en een ACTAL-toets vinden de leden van de PvdA-fractie het niet verantwoord
onderhavige wetsvoorstel met voorgestelde invoeringstermijnen in te voeren.
De leden van de fractie van de PvdA maken zich grote zorgen over de uitvoerbaarheid
van de voorliggende voorstellen. Is er net als bij andere wetgeving op gebied
van pensioenen door de Pensioen en Verzekeringskamer een uitvoeringstoets
gemaakt? Zo ja dan willen de leden van de PvdA-fractie die ruim voor 1 november
ontvangen. Indien de uitvoeringstoets niet is uitgevoerd willen de leden reden
wat hiervoor de reden is? De leden van de PvdA-fractie zouden dit zeer ongewenst
vinden gezien de ingrijpendheid van de voorstellen. Deze leden staan er op
dat voor de finale afhandeling van het wetsvoorstel de uitvoeringstoets is
uitgevoerd door de PvK.Genoemde leden willen graag weten welk contact er met verzekeraars en
banken is geweest over de uitvoering van de regeling. Zij krijgen veel klachten
over de verwachte uitvoerbaarheid van de regeling Wat is thans de stand van
zaken t.a.v. de voorbereiding van de uitvoering? Zij willen graag weten welke
afspraken thans gemaakt zijn met financiële instellingen. Zij verzoeken
de regering hierbij ook in te gaan op het artikel van Van Schijndel (lid RvB
van de Rabobank) in het Financiële Dagblad van 8 september 2003,
die aangeeft dat er weinig oog is voor de praktische uitvoering. Ligt het
eigenlijk niet erg voor de hand de regeling pas in te voeren als banken en
verzekeraars ook de rekening c.q. verzekering aan kunnen bieden, zeker nu
het feitelijk om een marginale regeling gaat?Waarom mag de levensloopregeling, zo vragen deze leden zich af, niet worden
uitgevoerd door pensioenfondsen? Ligt het niet juist voor de hand, door de
directe relatie die tussen levensloop en prepensioen bestaat, ook pensioenfondsen
in de gelegenheid te stellen de regelingen uit te voeren? Bovendien is de
uitvoering goedkoper. Uit een studie van de PvK (zie memorie van toelichting
wet gesloten pensioenfondsen) blijkt dat de uitvoeringskosten bij pensioenfondsen
beduidend lager zijn dan bij verzekeraars. Dit geldt zelfs voor collectieve
polissen.En waarom heeft de regering sociale partners niet de gelegenheid geboden
zelf te bepalen hoe men de regeling wil uitvoeren (door wie en onder welke
condities)? Dan had veel meer maatwerk geleverd kunnen worden via branche-afspraken,
onder andere voor slijtende beroepen. Kunnen er spaarafspraken via CAO-fondsen
gemaakt worden, waarbij er geen sprake is van verplichtstelling, maar de werkgever
wel mee kan betalen voor werknemers die mee doen in de levensloopregeling?
Kunnen branches of bedrijven daarover afspraken maken met banken of verzekeraars,
naar analogie van collectieve ziektenkostenverzekeringen (die worden gesloten
per branche, maar waaraan iedere werknemer vrij kan meedoen).De leden van de PvdA-fractie willen graag weten wat de consequenties zijn
als iemand tijdens de verlofperiode ziek wordt. Klopt het dat onmiddellijk
na afloop van het verlof de werknemer dan recht heeft op ZW-uitkering of loondoorbetaling
door de werkgever?De leden van de PvdA-fractie willen een onderbouwing van de uitvoeringskosten.
De raming in de memorie van toelichting komt zeer onrealistisch over. In de
metaalbranche heeft de aanpassing aan het Witteveenkader 5 miljoen euro gekost.
Aanpassing van alle pensioenregelingen zullen dan ook een veelvoud van de
geraamde kosten in de memorie met zich meebrengen. Hoe verhoudt zich dat tot
het kabinetsbeleid om de administratieve lasten terug te dringen. De leden
van de PvdA-fractie willen weten hoe lang de invoering van het fiscale Witteveenkader
heeft gekost bij de pensioenfondsen en verzekerde regelingen? Is deze periode
langer dan het jaar wat nu geboden wordt? Wat is de reden dat het nu wel in
één jaar uitgevoerd kan worden terwijl bij de omzetting van
alle pensioenregelingen naar het Witteveenkader er vele jaren voor nodig waren?
De leden van de PvdA-fractie hebben in de position-papers tbv de hoorzitting
van 11 oktober 2004 vele reacties gehad over problemen met de uitvoerbaarheid.De leden van de fractie van de VVD vragen de regering nader in te gaan
op de Uitvoeringsaspecten die het wetsvoorstel met zich meebrengt? Hoe bereidt
de Belastingdienst zich voor op de extra werkzaamheden die het wetsvoorstel
met zich meebrengt? Kan de regering daarbij ook ingaan op de positie van de
werkgevers in deze. Hoe worden zij voorbereid op consequenties die het wetsvoorstel
met zich meebrengt?Kan de regering ingaan, zo vragen de leden van de fractie van de VVD,
op de onderstaande opmerkingen en vragen van VNO-NCW. Deze hebben allen betrekking
op de verplichte uitvoering via de werkgever en de grote administratieve consequenties
die dit met zich meebrengt:• De belastingplichtige kan zelf kiezen welke bank of verzekeraar
hij wil gebruiken voor de levensloopregeling. In de uitkeringsfase zal het
saldo van de levensloopregeling via de werkgever weer terechtkomen bij de
werknemer. Doordat de werknemer zelf een willekeurige partij kan kiezen, moet
een bedrijf met een veelheid van partijen zaken doen.• Ten opzichte van het oorspronkelijke wetsvoorstel is een belangrijke
wijziging aangebracht, die de uitvoering ingewikkelder maakt. M.b.t. de inleg
voor de levensloopregeling geldt de omkeerregel: er hoeft geen loonbelasting
over afgedragen te worden. Er moeten echter wèl premies voor de werknemersverzekeringen
worden ingehouden. De vereenvoudiging die met Walvis wordt beoogd, wordt met
dit voorstel deels tenietgedaan. VNO-NCW zou graag zien dat dit ongedaan werd
gemaakt en dat de premies voor de levensloopregeling – net als voor
pensioenpremies – buiten de heffing voor de werknemersverzekeringen
worden gehouden.• Een werknemer kan gedurende het gehele jaar een beroep doen op
het recht op te sparen; de werkgever krijgt dus het gehele jaar te maken met
deze verzoeken en de bijbehorende administratieve verwerking. De administratieve
lasten hangen daarnaast ook af van de vraag hoe vaak de werknemer een verzoek
om een bepaald bedrag in te houden en op een levensloopregeling te storten,
kan wijzigen. Als dit iedere maand kan, dan levert dat heel veel (hand)werk
op. Bij huidige CAO's à la carte en verlofspaarregeling is het gebruikelijk
om een bepaalde peildatum af te spreken waarop de werknemer zijn keuze voor
het volgende jaar moet bepalen. Gepleit wordt daarom voor een vaste (maandelijkse)
inhouding, die slechts één maal per jaar – op een vast
moment – kan worden gewijzigd.• De werkgever dient mee te werken aan verzoeken van de werknemer
om spaarbedragen in te houden voor zijn levensloopregeling. Dient de werkgever,
om het risico van naheffing te beperken, bij ieder verzoek te controleren
of de betreffende levensloopregeling van de werknemer wel aan de wettelijke
eisen voldoet? Zo nee, loopt de werkgever dan niet het risico van naheffing?• Verder zal er uitgebreid berichtenverkeer tussen bank of verzekeraar
en (ex-) werkgever noodzakelijk zijn. Ook bij de uiteindelijke afwikkeling
van een bij de bank of verzekeraar resterend (niet-opgenomen) saldo kunnen
zich problemen voordoen: welke (ex-)werkgever moet loonbelasting inhouden,
bij welke (ex-)werkgever kan alsnog ouderdomspensioen worden ingekocht?Ook kunnen problemen ontstaan indien het verlof vroegtijdig om wat voor
reden dan ook wordt (of moet worden) beëindigd. Moet het resterende saldo
dan teruggestort naar de bank of verzekeraar? Tot slot de vraag hoe een en
ander zal verlopen wanneer de werkgever niet langer bestaat, of in staat van
faillissement is.Graag ontvangen de leden van de D66-fractie een reactie op de kritiek
van de Stichting Kring van Pensioen-Specialisten dat het bij pensioenfondsen
die deels een opbouwprepensioen en deels een omslagprepensioen uitvoeren ondoenlijk
is bij te houden welk deel van de uitkering ten laste van het fonds komt (toepassing
eindheffing) en welk deel door premiebetaling is gefinancierd (geen eindheffing).Veel deskundigen en betrokkenen, waaronder de pensioenfondsen zelf, wijzen
op de grote inspanningen die verricht moeten worden om de nieuwe fiscale behandeling
van VUT en prepensioen en de levensloop in te voeren. De Vereniging van Bedrijfstakpensioenfondsen
denkt zelfs minimaal 2½ jaar nodig te hebben om de nieuwe regeling
door te voeren. De leden van de fractie van de ChristenUnie vragen de regering
nader te onderbouwen waarop de verwachting is gebaseerd dat een ingangsdatum
van 1 januari 2006 haalbaar is. De leden van de ChristenUnie-fractie
constateren dat de ingangsdatum voor het nieuwe stelsel is gesteld op 1 januari
2006. Zij hadden het evenals VNO-NCW logischer gevonden dat deze datum ook
wordt aangehouden voor het overgangsrecht, zodat iedereen die voor die datum
55 jaar of ouder is daarvoor in aanmerking komt. Zij vragen daarom een reactie
op het pleidooi van VNO-NCW.Administratieve lastenDe leden van de PvdA-fractie willen dat de ACTAL toets van dit wetsvoorstel
aan de Kamer wordt toegestuurd. Of heeft de regering geen advies bij Actal
ingewonnen? Waarom dan niet?De leden van de fractie van de VVD vragen de regering ook uitgebreid ingaan
op de administratieve lasten die het wetsvoorstel met zich meebrengt? Kan
de regering daarbij schematisch een overzicht verschaffen wat precies de administratieve
lasten zijn per deelaspect van het wetsvoorstel?Heeft de regering een Actal-advies ingewonnen over voorliggend wetsvoorstel?
Zo ja, wat waren de bevindingen en waarom zijn deze niet verwerkt in de memorie
van toelichting? Zo nee, waarom niet?Graag zouden de leden van de SGP-fractie een uitsplitsing zien van de
administratieve lasten naar bedrijven met minder dan 10, tussen de 10 en de
100 en boven de 100 werknemers. Betekent deze regeling voor het midden-
en kleinbedrijf relatief een grotere belasting dan voor grote bedrijven? Wordt
hiervoor nog gecompenseerd?Advies van de Raad van StateAlgemeenKan de regering nader ingaan op pagina 9. van het advies van de Raad van
State. De regering heeft het wetsvoorstel nog aangevuld met een aantal bepalingen.
De Raad van State plaatst deze bepalingen onder het onderdeel «redactionele
kanttekeningen». Mogen de leden van de VVD-fractie hieruit opmaken dat
over deze – naar de mening van deze leden – inhoudelijke bepalingen
geen inhoudelijk advies door de Raad gegeven is?LevensloopDe Raad adviseert de noodzaak om de bepalingen van de levensloopregeling
opnieuw op te nemen, de bepalingen zijn reeds bij wetsvoorstel Levensloopregeling
d.d. 16 september 2003 Kamerstuknummer 29 208 bij de Tweede Kamer
ingediend, alsnog dragend te motiveren, dan wel het voornemen tot intrekking
van het wetsvoorstel Levensloopregeling te heroverwegen. Beide wetsvoorstellen
komen, behoudens enkele technische verschillen, met elkaar overeen.De regering hecht aan de budgettaire en beleidsmatige samenhang en motiveert
de samenvoeging in een nieuw wetsvoorstel mede door aan te halen dat ook het
verloop van het overleg met de sociale partners samengevoegd was.De regering vermeldt in de memorie van toelichting dat het wetsvoorstel
levensloopregeling is ingetrokken, zo merken de leden van de VVD-fractie op.
Kan de regering vermelden waar deze intrekking wordt bekrachtigd?VUTDe Raad laat in zijn advies van 12 juli 2002, bijlage bij staatscourant
2003, 198, duidelijke kritiek horen tegen de voorstellen van de regering de
omkeerregel bij VUT-regelingen te laten vervallen. Allereerst stelt de raad
dat de omkeerregel, door de aanspraken vrijgesteld te laten en de uitkeringen
belast, in het geheel niet verdwijnt. De kritiek richt zich voornamelijk op
de meervoudige heffing over de VUT-uitkeringen die door de voorstellen ontstaat
en welke kan leiden tot meer dan 100% van het bedrag van die uitkeringen.
De Raad is van oordeel dat deze heffing niet te rechtvaardigen is.De regering rechtvaardigt deze keuze in het licht van de maatschappelijke
reactie op het eerdere voorstel, welk gebaseerd was op advies van de Raad.
Dit hield in dat direct voorafgaand aan de VUT-periode een heffing ineens
over de opgebouwde VUT-aanspraken. Bovendien is de in voorliggend wetsvoorstel
voorgestelde heffingssystematiek ook door de sociale partners aangedragen
tijdens de overleggen.De leden van de VVD-fractie vragen de regering cijfermatig te verduidelijken
in welke gevallen door de gekozen heffingssystematiek sprake is van een heffing
over de VUT-uitkeringen die tot meer dan 100% van het bedrag oploopt.?Deze dubbele heffing kan ontlopen worden door een ruimere overgangsregeling
te treffen.Door werknemers van 50 jaar en ouder te ontzien, vervalt het probleem
van de dubbele belastingheffing voor de mensen met opgebouwde «VUT-rechten».
Kan de regering hier een inhoudelijke reactie op geven?De leden van de D66-fractie hebben met belangstelling kennis genomen van
de discussie tussen regering en Raad van State over de fiscale behandeling
van de VUT-regeling1. Het kabinet stelt inderdaad
een dubbele belastingheffing voor, d.w.z. belastingheffing eerst bij de financiering
en vervolgens bij het uitkeren van de VUT. Geredeneerd vanuit fiscaal oogpunt
is dat niet ideaal. Daar staat tegenover dat de in het Belastingplan 2004
voorgestelde heffing ineens bij het ingaan van de VUT van tafel is. De regering
maakt aannemelijk dat het «omkeren van de omkeerregel» praktisch
lastig uit te werken is. De leden van de D66-fractie hebben er begrip voor
dat de regering er vervolgens voor heeft gekozen de VUT fiscaal te ontmoedigen
in plaats van de VUT fiscaal te blijven steunen.De leden van de ChristenUnie-fractie waarderen het dat de heffing ineens
over de VUT-aanspraken is komen te vervallen. In plaats daarvan worden nu
zowel de uitkering als de bijdragen van werkgevers en werknemers belast. Is
de regering het met deze leden eens dat hierdoor de omkeerregel niet wordt
opgeheven, aangezien de uitkeringen belast blijven?De leden van de ChristenUnie-fractie waarderen op zich dat er een overgangsperiode
tot 2011 wordt voorgesteld gedurende welke de premies en werkgeversbijdragen
voor de helft worden belast. De Raad van State wijst er op dat door het huidige
voorstel een meervoudige heffing kan ontstaan die tot meer dan 100% kan oplopen.
Deze bewering van de Raad van State wordt in het nader rapport niet weerlegd.
Kan de regering cijfermatig verduidelijken in welke situaties sprake is van
een meervoudige heffing die oploopt tot meer dan 100%, zo vragen de leden
van de ChristenUnie-fractie. Ook vragen deze leden of het zo is dat deze dubbele
heffing kan worden ontlopen door een ruimere overgangsregeling te treffen,
te weten voor werknemers van 50 jaar en ouder. Welke budgettair beslag zou
hiermee gemoeid zijn, zo vragen deze leden.De regering stelt in het kader van de belasting op de VUT-regeling dat
waardering van VUT-aanspraken erg moeilijk is en dat er hierdoor bij het voorstel
van de regering uitvoeringsproblemen op zullen treden. Graag zouden de leden
van de SGP-fractie een toelichting hierop ontvangen. Op welke manier worden
de uitvoerings- en waarderingsproblemen nu concreet aangepakt?PrepensioenDe Raad merkt op dat het vervallen van de omkeerregel voor prepensioenregelingen
inhoudt dat de aanspraken worden belast en daarna tot het privé-vermogen
van de werknemer gaat behoren. Dit laatste houdt in dat ze binnen box 3 belast
zullen worden.De Raad vraagt de regering nader in te gaan op de precieze inhoud van
de vervallen fiscale faciliëring, samenhangend met het vervallen van
deze omkeerregel.De regering noemt twee fiscale voordelen verbonden aan de toepassing van
de omkeerregel. Het eerste is een rendementsvoordeel dat ontstaat door dat
de omkeerregel uitstel van belastingheffing inhoudt. Een tweede voordeel genoemd
door de regering is het eventuele tariefsvoordeel. Uitkeringen worden (veelal)
tegen een lager belast dan het tarief waartegen de aanspraak zou zijn belast.Is de conclusie juist dat de uitkeringen geïndexeerd zijn en daarmee
een hogere waarde vertegenwoordigen dan de aanspraak, waarmee een tariefsvoordeel
op nihil uitkomt, zo vragen de leden van de VVD-fractie? Kan de regering de
financiële gevolgen van het vervallen van de fiscale faciliëring
kwantificeren?De prepensioenaanspraken worden na sfeerovergang in box 3 in de heffing
betrokken. De levensloopregeling biedt een werknemer materieel de (maximale)
mogelijkheid om 2,1 jaren voor het bereiken van de 65ste levensjaar
met «prepensioen» te gaan. De opgebouwde levensloopaanspraken
worden niet in box 3 belast. Deze ongelijkheid vloeit voort uit verschillende
heffingstechniek. Kan de regering ingaan op deze materiële ongelijkheid
daar waar de werknemer hierin geen individuele keuze kan maken, wegens het
ontbreken van afkoopmogelijkheden van het prepensioen en storting in de levensloopregeling,
zo vragen de leden van de VVD-fractie? Dit met het oog op het feit dat er
geen wettelijk recht op afkoop ontstaat, waardoor er vele verschillende gevallen
ontstaan, in materieel gelijke situaties.Terugwerkende krachtDe Raad heeft bezwaren tegen de toevoeging van een vierde lid bij artikel
10 Wet op de Loonbelasting 1964 (LB64). Hierin wordt voorgesteld uitkeringen
die opkomen uit regelingen waarvan de aanspraken belast hadden behoren te
worden maar feitelijk niet belast zijn tot het loon te rekenen. Deze bepaling
was eerder opgenomen in het voorstel van het Belastingplan 2004. Aan deze
bepaling wordt, in tegenstelling tot het eerder ingediende voorstel, terugwerkende
kracht gegeven tot de datum van de indiening van voorliggend wetsvoorstel.
Verzwaring van belastingmaatregelen mag slechts bij bijzondere omstandigheid
met terugwerkende kracht worden ingevoerd. De Raad vindt de motivering «oneigenlijk
gebruik door aankondigingseffecten» ontoereikend. De Raad stelt dat
de «aankondigingseffecten» reeds zijn uitgewerkt doordat deze
bepaling reeds een jaar geleden werd voorgesteld.De regering motiveert de maatregel vanuit het oogpunt van oneigenlijk
gebruik. Bovendien in samenhang met de beëindiging van het overgangsrecht
in het Witteveenkader per 1 juni 2004, is de regering van mening dat
de terugwerkende kracht vereist is.De regering pareert de kritiek van de Raad dat er verzwaring van belastingheffing
plaatsvindt met de opmerking dat de voorgestelde bepaling slechts tot gevolg
kan hebben dat uitkering belast worden als achteraf blijkt dat de aanspraken
onterecht onbelast zijn gebleven.Kan de regering nader ingaan op de door de Raad geuite kritiek in het
advies op de soortgelijke bepaling in het Belastingplan 2004 (29 210,
nr. 4, blz. 12) dat het vermogen is overgegaan naar de privé-sfeer
van de werknemer en daarmee uit de loonsfeer is gehaald?De regering geeft in het nader rapport aan dat de belastingplichtige er
zelfs nadrukkelijk vanuit is gegaan dat de uitkeringen belast zouden worden,
blijkens het feit dat de aanspraken onbelast zijn gebleven. Tevens stelt de
regering in het nader rapport dat achteraf pas blijkt dat de aanspraken onterecht
vrijgesteld zijn gebleven, zo merken de leden van de VVD-fractie op. Kan de
regering uitleggen hoe de belastingplichtige er nadrukkelijk vanuit kan zijn
gegaan dat de uitkeringen belast zijn als pas achteraf het onterechte karakter
van de vrijstelling van de aanspraken wordt geconstateerd?DelegatiebepalingenKan de Kamer een ministeriële regeling tegemoet zien, zo vragen de
leden van de VVD-fractie? En zo ja, op welke termijn? En wat zal de strekking
van deze ministeriële regeling zijn?In artikel 19, lid 9 van de wet op de loonbelasting 1964 wordt gesteld
«bij ministeriële regeling kunnen nadere regels worden gesteld
met betrekking tot het bepaalde in dit artikel». De leden van de CDA-fractie
gaan ervan uit dat een AmvB middels een voorhangprocedure aan de Kamer voorgelegd
zal worden. Graag ontvangen zij een toezegging.Algemene maatregelen van bestuurArtikel VIII, onderdeel ABij of krachtens algemene maatregel van bestuur kunnen regels gesteld
worden over de wijze waarop de premievrije waarde van de pensioenaanspraken
berekend moeten worden en binnen welk tijdvak, artikel 17 Pensioen- en spaarfondsenwet.Kan de regering verduidelijken wanneer de inhoud van deze algemene maatregel
van bestuur voor de pensioenfondsen bekend wordt? In hoeverre is het, naast
alle actuariële rekenregels die al zijn vastgelegd, noodzakelijk nadere
regels te stellen voor de berekeningswijze en in welke mate wijken deze af
van de bestaande regels?Vervalt met ingang van de datum, naar verwachting 1 januari 2007,
waarop de Pensioenwet is aangevuld met de specifieke informatieverplichtingen
tevens de reeds vastgestelde AMvB of de mogelijkheid tot vaststellen van regels
bij AMvB, zo vragen de leden van de VVD-fractie?Artikel X, onderdeel D, lid 7Deze algemene maatregel van bestuur is van dezelfde strekking (zie tekst
hierboven) en de grondslag zal, onder voorbehoud van tot wet verheffen van
wetsvoorstel Wet verplichte beroepspensioenregeling, Kamerstukken II, 2003/04,
29 481), met ingang van 1 januari 2011 in de wet opgenomen worden.
Deze maatregel hangt samen met het opheffen van de verplichtstelling van deelname
aan prepensioenregelingen met ingang van 1 januari 2011.Kan de regering toelichten in hoeverre de inhoud van beide algemene maatregelen
van bestuur gaat verschillen? Is het noodzakelijk een grondslag voor een aparte
algemene maatregel van bestuur in de Wet verplichte beroepspensioenregeling
op te nemen, kan niet volstaan worden met een verwijzing naar de eerste algemene
maatregel van bestuur, zo vragen de leden van de VVD-fractie?Ministeriële regelingenArtikel I, onderdeel OIn artikel 32aa lid 8 Wet op de loonbelasting wordt de mogelijkheid geïntroduceerd
nadere regels te stellen bij ministeriële regeling over de toepassing
van onderhavig artikel.Kan de regering verduidelijken welke regels in deze regeling worden gesteld?In dit artikel staat geen nadere inwerkingtredingsbepaling zodat op grond
van artikel XIV van voorliggend wetsvoorstel geregeld wordt dat dit met ingang
van 1 januari 2005 inwerking treedt. In de memorie van toelichting wordt
opgemerkt dat krachtens de delegatiebepaling geregeld wordt dat VUT-uitkeringen
na 1 januari 2006 niet zonder heffing kunnen geschieden, zo merken de
leden van de VVD-fractie op.Kan verduidelijkt worden op welk moment artikel I, onderdeel O (artikel
32aa wet op de loonbelasting) voor welke onderdelen inwerking treedt? Kan
de regering verklaren wat de achterliggende reden is van de delegatieconstructie
in onderhavig artikel, zo vragen deze leden?Artikel II, onderdeel DDe voorwaarden met betrekking tot de levensloopregeling, artikel 19g negende
lid Wet op de loonbelasting 1964, worden in een ministeriële regeling
nader uitgewerkt.Kan de regering de inhoud van deze ministeriële regeling verduidelijken? Welke voorwaarden worden hierin verder uitgewerkt, zo informeren de
leden van de VVD-fractie?Artikel III, onderdeel DBij ministeriële regeling zullen nadere voorwaarden worden gesteld
omtrent de ouderschapsverlofkorting, artikel 8.14b, derde lid, Wet inkomstenbelasting
2001.Kan de regering verduidelijken welke voorwaarden in deze ministeriële
regeling zullen worden opgenomen, zo vragen de leden van de VVD-fractie?Artikel XIIIn dit artikel wordt de mogelijkheid genoemd om afgekochte prepensioenrechten
in te brengen in de levensloopregeling. Er wordt in de tekst van het wetsvoorstel
expliciet gesproken over «prepensioenrechten». In de MvT echter
wordt een aantal keer gesproken over pensioenrechten die betrekking hebben
op de periode voor 65-jarige leeftijd. Er wordt dan bijgezegd dat dit voor
het gemak «prepensioenrechten» wordt genoemd. Dit staat onder
andere op pagina 4 en 12 van de MvT. Betekent dit dat het de bedoeling is
dat ook aanspraken op overbruggingspensioen en ouderdomspensioen dat betrekking
heeft op de periode voor 65, kunnen worden ingebracht in de levensloopregeling?
Of bestaat deze mogelijkheid expliciet voor prepensioenrechten? Indien het
eerste het geval is dient dit expliciet in de wettekst te worden vermeld,
anders klopt de fiscale terminologie niet. De leden van de VVD-fractie vragen
de regering hier een reactie op te geven.CommentarenDe leden van de PvdA fractie vragen een reactie op de inbreng van het
CPB ten behoeve van de hoorzitting van de vaste Kamercommissies van Financiën
en Sociale Zaken en Werkgelegenheid waarin ook wordt geconcludeerd dat het
fiscaal ontmoedigen van omslagfinanciering een paardenmiddel is. Het zet volgens
het CPB een gecompliceerde en delicate ombouw-operatie naar kapitaaldekking,
die reeds jarenlang gaande is, onnodig onder druk. Door resterende niet-neutrale
regelingen administratief om te zetten in neutrale spaarbare-VUT regelingen
kan het beoogde doel gerichter worden bereikt. Een dergelijke regeling kan,
zonder nadelige gevolgen voor het arbeidsaanbod van ouderen omslaggefinancierd
zijn, en geleidelijk afgefinancierd worden, conform het pad dat hiervoor reeds
door sociale partners is uitgezet. De regeling kan worden gezien dus als een
overgangsmaatregel. Deze vorm van overgangsbeleid leidt tot beduidend minder
grensgevallen en geldverslindende uitvoering. Graag de reactie van de regering.Volgens de Stichting Economisch onderzoek in Amsterdam werken werknemers
langer door als langer doorwerken loont. Dit heeft volgens deze onderzoekers
meer effect dan het onaantrekkelijk maken van het vroegpensioen. Zij oordelen
net als het CPB positief over de financiële prikkels ten gevolge van
de in het pensioenconvenant afgesproken ombouw van VUT naar prepensioen. Kent
u dit onderzoek en waarom kiest u dan toch voor het onaantrekkelijk maken
van vroegpensioen?De leden van de fractie van de PvdA kunnen in deze korte periode en gezien
de complexiteit van het wetsvoorstel, de kritiek van de Raad van State en
de reacties in de position papers die geschreven zijn ten behoeve van de hoorzittingen
op 11 oktober, geen gefundeerd oordeel vellen over de vraag of de onderhavige
wet van voldoende kwaliteit is om in werking te kunnen treden per 1-1-2005.
Daarom willen de leden van de PvdA-fractie een uitgebreide reactie van de
indieners van het wetsvoorstel op de vele vragen en opmerkingen
in de positionpapers die geschreven worden voor de hoorzitting op 11 oktober.De leden van de PvdA-fractie verzoeken dringend om een uitvoerige een
reactie van de regering op de position papers die bij de vaste commissies
voor Financiën en voor sociale Zaken en Werkgelegenheid van de Tweede
Kamer zijn ingediend ten behoeve van de door de Tweede Kamer op 11 oktober
2004 gehouden hoorzitting met betrekking tot het voorliggende wetsvoorstel.
Het gaat daarbij om bijdragen van Prof. Dr. P.T.de Beer(FIN04–461),
Prof.Dr. L.G.M. Stevens(FIN04–459), v.o.f. Schols & de Lange(FIN04–457),
Aegon Levensverzekeringsmaatschappij N.V.(FIN04–458), het Verbond van
Verzekeraars, het VNO/NCW(FIN04–460), de Nederlandse Vereniging van
Banken( FIN04–454), het MKB(FIN04–484), de RMU(FIN04–485),
het ABP(FIN-04–467), de Nederlandse Orde van Belastingadviseurs (FIN04–472)(en
hun uitgebreidere brief van 5 oktober 2004), de Kring van Pensioenspecialisten(FIN04–471),
Het Algemeen Verbond Bouwbedrijf((FIN04–474), de PGGM, de gezamenlijke
bijdrage van de vakcentrales FNV, CNV en MHP(FIN04–468) (met name ook
de vragen op bijlage 5 van hun brief van 4 oktober jl.), het Centraal
Planbureau (FIN04–475), de ING Groep((FIN04–470), de Rabobank
NederlandFIN04–466)(, de Stichting voor Ondernemingspensioenfondsen(FIN04–465),
de Vereniging van Bedrijfstakpensioenfondsen((FIN04–469), de Stichting
Bedrijfstakpensioenfonds voor de media PNO(FIN04–464), de gezamenlijke
politiebonden de NPB, ACP ANPV en VHMP(FIN04–463), het Sociaal Cultureel
Planbureau(FIN04–475) en ABN AMRO Nederland1.De leden van de VVD-fractie vragen de reactie van de regering op de kritiek
van het Platform van Raadgevende Actuariële Bureaus en het Verbond van
Verzekeraars die denken een overgangsperiode een aantal jaar nodig te hebben
om de pensioenfondsen en verzekeraars in staat te stellen adequaat uitvoering
aan de veranderde regels te geven op het gebied van levensloop, VUT, prépensioen
en nieuwe WAO. Graag een reactie van de zijde van de regering. Kan de regering
ingaan op onderstaand kritiek van de Nederlandse Vereniging van Banken. Volgens
het wetsontwerp kan de werknemer jaarlijks kiezen tussen óf spaarloon,
óf levensloopsparen. Nog afgezien van de problemen bij de uitvoering
(veel werknemers hebben bijvoorbeeld meer dan één werkgever),
meent de Nederlandse Vereniging van Banken dat de werknemer gelijktijdig van
beide regelingen gebruik moet kunnen maken. Indien de werknemer een keuze
moet maken tussen beide regelingen, zal de voorkeur al gauw uitgaan naar het
fiscaal begunstigde spaarloon. Graag een reactie van de regering.VoorlichtingTevens willen zij graag weten hoe de regering voorlichting aan werknemers
gaat geven over de werking van de wet. Nu de regeling zal worden aangeboden
door verzekeraars en banken, is de vraag hoe de regering toezicht houdt op
de prijzen die banken en verzekeraars zullen maken voor het berekenen van
offertes. In dat opzicht heeft de overheid ook een eigen verantwoordelijkheid
door burgers goed voor te lichten, zo vinden deze leden. Welke (budgettaire)
middelen zijn daarvoor uitgetrokken?EvaluatieDe leden van de CDA-fractie vragen wanneer de regering een evaluatie van
de levensloopregeling gepland heeft nadat deze per 1 januari 2006 geïntroduceerd
is?De leden van de VVD-fractie hechten aan een grondige evaluatie van onderhavig
wetsvoorstel. Kan de regering ingaan op de wijze waarop zij een
dergelijke evaluatie wil gaan uitvoeren? Deze leden gaan er in ieder geval
vanuit dat naast een dergelijke evaluatie, de Kamer ook jaarlijks geïnformeerd
wordt over de effecten die onderhavig wetsvoorstel met zich meebrengt. Kan
de regering een dergelijke jaarlijkse rapportage toezeggen?ARTIKELSGEWIJSArtikel 11 Wet op de loonbelasting 1964Acht de regering het wenselijk, zo vragen de leden van de LPF-fractie,
dat een «gouden handdruk» (voor de beter betaalden) die wordt
genoten in de vorm van een aanspraak op prepensioenuitkeringen, is vrijgesteld
van loonbelasting? (vgl. artikel 11, lid 1, letter g, Wet LB 1964)? Indien
het antwoord op deze vraag ontkennend luidt: is de regering bereid op dit
punt een Nota van Wijziging in te dienen om artikel 11, lid 1, letter g, Wet
LB 1964 te schrappen?Artikel 19 Wet op de loonbelasting 1964De leden van de LPF-fractie vragen of het de bedoeling is van de regering
dat een bijdrage ingevolge een regeling voor verlofsparen door de werkgever
(die is vrijgesteld van loonbelasting, zie artikel 11, lid 1, letter j, ten
vijfde, Wet LB 1964) kan cumuleren met een levensloopregeling, waarbij de
werknemer fiscaal gefacilieerd voor verlof kan sparen (artikel 19g, lid 1,
aanhef en letter a, Wet LB 1964)? Indien het antwoord op deze vraag ontkennend
luidt: is de regering bereid deze cumulatie middels een Nota van Wijziging
te voorkomen? In artikel 19, lid 4 van de wet op de loonbelasting 1964 wordt
gesteld dat er nog een ministeriële regeling opgesteld zal worden waarin
de voorwaarden genoemd zullen worden waaraan de levensloopproducten moeten
voldoen. Wanneer kunnen de Kamer en met name de verzekeraars en banken deze
ministeriële regeling tegemoet zien in het licht van de invoeringsdatum
van 1-1-2006, zo vragen de leden van de CDA-fractie?Artikel 38c Wet op de loonbelasting 1964Is de regering bereid om de overgangsregeling van artikel 38c, lid 2,
aanhef Wet LB 1964 te verruimen tot bijvoorbeeld «een op 31 december
2005 bestaande regeling voor vervroegde uittreding», zo willen de leden
van de LPF-fractie weten?De voorzitter van de vaste commissie voor Financiën,TichelaarDe voorzitter van de vaste commissie voor Sociale Zaken en Werkgelegenheid,HamerDe adjunct-griffier van de vaste commissie voor Financiën,VenteXNoot1Samenstelling:Leden: Van der Vlies (SGP), Crone (PvdA), Bakker (D66), Hofstra (VVD),
De Haan (CDA), Bussemaker (PvdA), Vendrik (GL), Halsema (GL), Kant (SP), Blok
(VVD), Ten Hoopen (CDA), ondervoorzitter, Smits (PvdA), De Pater-van der Meer
(CDA), Van As (LPF), Tichelaar (PvdA), voorzitter, Koopmans (CDA), Gerkens
(SP), Van Vroonhoven-Kok (CDA), Varela (LPF), De Nerée tot Babberich
(CDA), Koomen (CDA), Fierens (PvdA), Aptroot (VVD), Smeets (PvdA), Heemskerk
(PvdA), Dezentjé Hamming (VVD), Van Egerschot (VVD).Plv. leden: Rouvoet (CU), Koenders (PvdA), Dittrich (D66), Balemans (VVD),
Kortenhorst (CDA), Van Nieuwenhoven (PvdA), Duyvendak (GL), Van Gent (GL),
De Ruiter (SP), Snijder-Hazelhoff (VVD), Atsma (CDA), Dijsselbloem (PvdA),
Omtzigt (CDA), Eerdmans (LPF), Noorman-den Uyl (PvdA), Mosterd (CDA), Van
Bommel (SP), De Vries (CDA), Hermans (LPF), Mastwijk (CDA), Rambocus (CDA),
Stuurman (PvdA), Luchtenveld (VVD), Blom (PvdA), Douma (PvdA), De Vries (VVD),
Van Beek (VVD).XNoot2Samenstelling:Leden: Noorman-den Uyl (PvdA), Bakker (D66), De Vries (VVD), De Wit (SP),
Van Gent (GL), Verburg (CDA), Hamer (PvdA), voorzitter, Bussemaker (PvdA),
Vendrik (GL), Mosterd (CDA), Smits (PvdA), Örgü (VVD), Weekers (VVD),
Rambocus (CDA), De Ruiter (SP), Ferrier (CDA), ondervoorzitter, Huizinga-Heringa
(CU), Bruls (CDA), Varela (LPF), Eski (CDA), Koomen (CDA), Aptroot (VVD),
Smeets (PvdA), Douma (PvdA), Stuurman (PvdA), Kraneveldt (LPF), Hirsi Ali
(VVD).Plv. leden: Depla (PvdA), Koser Kaya (D66), Blok (VVD), Kant (SP), Halsema
(GL), Smilde (CDA), Verbeet (PvdA), Timmer (PvdA), Tonkens (GL), Omtzigt (CDA),
Adelmund (PvdA), Van Miltenburg (VVD), Visser (VVD), Algra (CDA), vacature
(algemeen), Vietsch (CDA), Van der Vlies (SGP), Hessels (CDA), Hermans (LPF),
Van Oerle-van der Horst (CDA), Van Dijk (CDA), Van Egerschot (VVD), Van Dijken
(PvdA), Blom (PvdA), Kalsbeek (PvdA), Van As (LPF), Schippers (VVD).XNoot1Kamerstuk 29 800, nr. 4.XNoot1De eerste jaren kan het zijn dat als gevolg van overgangsmaatregelen dit
percentage nog niet volledig beschikbaar is uit vrijval van de FPU-premie.
In latere jaren kan dit worden gecompenseerd door een aantal jaren iets meer
dan 5,6% in te leggen.XNoot1Indien in de eerste jaren meer dan 4,74% nodig is voor overgangsmaatregelen
zal er minder ruimte beschikbaar zijn voor inleg in de levensloopregeling.
Verondersteld wordt dat dit gecompenseerd wordt door een hogere inleg in latere
jaren zodat het uiteindelijke levensloopsaldo overeenkomt met een jaarlijkse
inleg van 4,6%.XNoot1Niet alle vroegpensioentoezeggingen van deze werknemer bestaan op dit
moment uit onvoorwaardelijke aanspraken. Gezien de gunstige financiële
positie van het Spoorwegpensioenfonds is verondersteld dat eventuele voorwaardelijke
aanspraken voor 1-1-2006 worden omgezet in onvoorwaardelijke pensioenopbouw.
Indien dit niet gebeurt, zal de periode die de werknemer vervroegd kan uittreden
korter zijn.XNoot1Kamerstuk 29 800, nr. 4.XNoot1Zie het Advies Raad van State en nader rapport (Kamerstuk 29 760,
nr. 4, blz. 5 e.v.).XNoot1Deze bijdragen zijn ondershands aan de staatssecretaris van Financiën
en aan de minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid ter beschikking gesteld. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-29760-7.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl