Wijziging van de Gezondheids- en welzijnswet voor dieren (veterinair complex); Nota n.a.v. het verslag
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-08 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 27685, nr. 5

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum indiening

18-10-2001

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2001-2002

27685 nr. 5

12-10-2001

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaam1. Inhoud en aanleiding wetsvoorstel2. Organisatie diergezondheidszorg3. De positie van burgemeesters4. De positie van de Stichting Gezondheidsdienst voor
dieren5. Wijziging van de procedure van waardevaststelling6. Besmettelijke dierziekten7. Verbreding mogelijkheden bestuurlijke handhaving8. Tarieven9. Strafbaarstelling van de GWWD, de Diergeneesmiddelenwet
en de Landbouwwet10. Hoogte van de (varkens)heffing en dierenwelzijn11. Financiële gevolgen12. Overleg met bedrijfslevenOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 27685Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 53 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
27 685Wijziging van de Gezondheids- en welzijnswet voor dieren (veterinair
complex)nr. 5NOTA NAAR AANLEIDING VAN HET VERSLAGOntvangen 12 oktober 2001Met belangstelling heb ik kennis genomen van het verslag betreffende het
voorstel van wet houdende wijziging van de Gezondheids- en welzijnswet voor
dieren (veterinair complex). In het navolgende zal worden ingegaan op de door
de leden in het verslag gestelde vragen en gemaakte opmerkingen, waarbij ik,
zoals ook in het verslag is geschied, zo veel mogelijk de volgorde van de
memorie van toelichting zal aanhouden. Waar vragen betrekking hebben op hetzelfde
thema, worden zij in samenhang beantwoord.1. Inhoud en aanleiding wetsvoorstelHet verheugt mij dat de leden van de PvdA-fractie met instemming hebben
kennisgenomen van het wetsvoorstel houdende wijziging van de Gezondheids-
en welzijnswet voor dieren (hierna: de GWWD), de Veewet en de Landbouwwet
en ik deel de mening van deze leden dat de crises rond BSE en mond- en klauwzeer
(hierna: MKZ) hebben aangetoond hoe belangrijk het is om het veterinair complex
actueel te houden.Naar aanleiding van de vraag van de leden van de PvdA-fractie waarom het
wetsvoorstel lang op zich heeft laten wachten, merk ik op dat de voorbereidingstijd
voor het onderhavige wetsvoorstel niet uitzonderlijk lang is geweest. Dit
mede gelet op het feit dat in het wetsvoorstel een aantal belangrijke wijzigingen
zijn opgenomen, die eerst ná december 1998 zijn ontwikkeld en die dus
ook niet in Beleidsbesluit diergezondheid of het Regeerakkoord waren aangekondigd.
Ook de afstemming met betrokkenen en de advisering van de Raad van State vergde
de nodige tijd.Ik acht het overigens omwille van de voortgang niet wenselijk de behandeling
van het wetsvoorstel te koppelen aan de – brede – evaluatie van
de MKZ-epidemie of aan het rapport van de Commissie-Wijffels, zoals de leden
van de CDA-fractie voorstellen, noch is daartoe aanleiding; de ervaringen
opgedaan tijdens de MKZ-epidemie hebben bevestigd, voorzover het de dierziektebestrijding
betreft, dat het wetsvoorstel voorziet in een adequaat en toereikend wettelijk
kader. Dit laat natuurlijk onverlet dat, indien uit de MKZ-evaluatie toch
aanpassingen van formele wetgeving zouden voortvloeien, deze bij afzonderlijk
wetsvoorstel kunnen worden ingediend en behandeld. Voor wat betreft
het rapport van de Commissie Wijffels, waarin contouren worden geschetst van
een streefbeeld van de veehouderijsector en niet nader wordt ingegaan op de
specifieke onderdelen, verwijs ik naar het kabinetsstandpunt dat bij brief
van 7 september 2001 (kamerstukken II 2000–2001, 26 729, nr. 46)
aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal is aangeboden. Dit
kabinetsstandpunt heeft geen implicaties voor het onderhavige wetsvoorstel.Het wetsvoorstel is ingegeven door verschillende belangen, die alle afzonderlijk
gediend zijn met een voorspoedige behandeling. Naast de voorstellen met betrekking
tot diergezondheid en dierziektebestrijding, worden ook wijzigingen voorgesteld
die ingegeven zijn vanuit het belang van slagvaardige handhaving, zoals de
verbreding van toepassing van bestuursdwang en het mogelijk maken van de toepassing
van tuchtrecht bij medebewind. In dat kader wijs ik ook op het voorstel inzake
de verhoging van de strafmaat van voorschriften gericht op preventie en bestrijding
van besmettelijke dierziekten en van voorschriften gericht op toediening van
groeibevorderaars. Ook gezien de hiervoor aangeven belangen is uitstel van
de behandeling van het wetsvoorstel ongewenst. Wel is het gewenst, mede in
het licht van een recente uitspraak van het College van Beroep voor het Bedrijfsleven
waarin wordt gesteld dat het huidige artikel 17 van de GWWD geen basis biedt
voor de fokverboden die tijdens de varkenspest-epidemie van 1997 en 1998 waren
ingesteld, de in het wetsvoorstel opgenomen wijziging van artikel 17 –
die er toe strekt vast te leggen dat bij ministeriële regeling diverse
regels ter voorkoming van besmettelijke dierziekten kunnen worden gesteld –
aan te passen. Voor de toelichting op desbetreffende aanpassing verwijs ik
naar de toelichting bij de nota van wijziging.De leden van de fractie van de Christenunie (hierna: de CU) onderschrijven
het doel waarmee de wijzigingen wordt voorgesteld. De leden zijn met de regering
van mening dat een heldere verantwoordelijkheidsverdeling daarvoor van groot
belang is, maar zijn niet overtuigd van de proportionaliteit van verschillende
wijzigingen die de Minister van Landbouw, Natuurbeheer en Visserij ruimere
bevoegdheden moeten bieden en constateren dat de Raad van State zich op dit
punt kritisch heeft uitgelaten.De Raad heeft zich inderdaad kritisch uitgelaten op enkele onderdelen
die betrekking hebben op aanpassing van bevoegdheden. Het wetsvoorstel is
naar aanleiding van de opmerkingen van de Raad van State op die onderdelen
dan ook aangepast.2. Organisatie diergezondheidszorgDe leden van de PvdA-fractie vragen of de regering in algemene zin nog
eens kan aangeven welke rol de Nederlandse overheid heeft in de verandering
van de verdeling van de verantwoordelijkheid tussen verschillende actoren
op het terrein van diergezondheid.Om deze vraag in algemene zin te kunnen beantwoorden is het van belang
voorop te stellen dat de overheid primair verantwoordelijk is voor het diergezondheidsbeleid
en de overheid het bedrijfsleven primair verantwoordelijk acht te voldoen
aan de eisen die in dat kader vanuit de overheid en – niet in de laatste
plaats – vanuit de maatschappij worden gesteld. Voor wat betreft de
vraag naar de rol van de overheid ben ik van mening dat de overheid sturing
dient te geven aan uit veterinair oogpunt wenselijke processen en daar waar
nodig de verantwoordelijkheden van de verschillende actoren moet verhelderen,
zodat de actoren weten waar zij aan toe zijn.De leden van de CDA-fractie zijn van mening dat de overheid te allen tijde
verantwoordelijk is voor een goede gezondheidsstatus van de veestapel, die enerzijds door deskundigheid en anderzijds door wet- en regelgeving
tot stand komt.Hiervoor heb ik aangeven dat de overheid zich primair verantwoordelijk
acht voor het diergezondheidsbeleid. Dit beleid is hoge mate in regelgeving
vastgelegd en in die zin is regelgeving inderdaad een belangrijke factor in
het behoud van een goede gezondheidsstatus van de veestapel.Op het bedrijfsniveau zullen evenwel de optimale condities moeten worden
gecreëerd om een hoog diergezondheidsniveau daadwerkelijk te bereiken
en te behouden; het bedrijfsleven als zodanig en individuele veehouder hebben
hierin jegens overheid en maatschappij een eigen verantwoordelijkheid.3. De positie van burgemeestersDe leden van de PvdA-fractie vragen of er op grond van de huidige wet
een verplichting is de burgemeester op de hoogte te stellen van de in zijn
gemeente getroffen bestrijdingsmaatregelen.Deze verplichting is er inderdaad. Ingevolge artikel 21, derde lid, van
de GWWD dient de door de Minister van Landbouw, Natuurbeheer en Visserij aangewezen
ambtenaar, die in spoedeisende gevallen de bestrijdingsmaatregelen zelf heeft
kunnen vaststellen, de burgemeester onmiddellijk in kennis te stellen van
de door hem getroffen maatregelen.De leden van de PvdA-fractie vragen in hoeverre de verantwoordelijkheid
van de burgemeester voor de openbare orde de uitvoering van bestrijding van
dierziekten kan belemmeren. De leden verwijzen in dat kader naar de gebeurtenissen
in Kootwijkerbroek rond MKZ, begin dit jaar.Bij verstoring van de openbare orde neemt de burgemeester, die juist bij
uitstek de op de plaatselijke situatie toegesneden en doeltreffende besluitvorming
tot stand kan brengen, vanuit zijn verantwoordelijkheid de noodzakelijke maatregelen
om de openbare orde te herstellen. Indien verstoring van de openbare orde
de door de Minister van Landbouw, Natuurbeheer en Visserij noodzakelijk geachte
uitoefening van dierziektebestrijding binnen een gemeente belemmert, zijn
de onder verantwoordelijkheid van de burgemeester genomen maatregelen ondersteunend
voor de bestijdingsaanpak. Het kan natuurlijk wel zo zijn dat het herstel
van de openbare orde enige tijd in beslag neemt, waardoor de dierziektebestrijding
toch noodgedwongen wordt vertraagd.Naar aanleiding van de vraag van de hiervoor genoemde leden wil ik nog
benadrukken dat de aanleiding om de resterende bevoegdheden van de burgemeester
bij de dierziektebestrijding te laten vervallen, vooral gelegen is in de feitelijke
omstandigheid dat dierziektebestrijding in de praktijk al jaren een rijksaangelegenheid
is. Ook is het voor de transparantie van het dierziektebestrijdingsbeleid
en voor de bewaking van de eenduidige toepassing van dat beleid van belang
dat de verantwoordelijkheid van de Minister van Landbouw, Natuurbeheer en
Visserij op dat terrein ook eenduidig in de GWWD aan hem wordt toegekend.De leden van de CDA-fractie vragen of over de rol van de burgemeester
bij de dierziektebestrijding overleg is gevoerd met de burgemeesters die bij
de varkenspest- en de MKZ-epidemie waren betrokken en met de VNG. Het antwoord
luidt ontkennend. Wel is de VNG als overkoepelende organisatie tijdig over
betreffende wijzigingen, die zoals al aangegeven de formalisering behelzen
van de bestaande onomstreden praktijk bij dierziektebestrijding, geraadpleegd.De leden van PvdA-fractie vragen of omzetting van attributie van bevoegdheden
aan daartoe aangewezen ambtenaren in mandaatstelling gevolgen heeft voor de
snelheid van handelen. Dit heeft geen gevolg. Op het tijdstip
van inwerkingtreding van desbetreffende artikelen zal bij mandaatbesluit aan
de thans geattribueerde ambtenaren mandaat voor het nemen van desbetreffende
besluiten zijn verleend.4. De positie van de Stichting Gezondheidsdienst voor
dierenDe leden van de PvdA-fractie kunnen instemmen met het voorstel om de artikelen
in de GWWD en de Veewet waarin de Stichting Gezondheidsdienst voor dieren
(GD) een bijzondere positie wordt toegekend te laten vervallen. Wel vragen
deze leden en de leden van de CDA-fractie zich af in hoeverre de GD in staat
is zonder overheidssteun op te treden. In dat kader pleiten de leden van de
CDA-fractie voor het beschikbaar stellen van algemene middelen, zodat zeker
is gesteld dat de GD op alle gewenste momenten kan inspringen. De leden van
de PvdA-fractie vragen of er Europese regels zijn die een eventuele structurele
steun aan de GD zouden verhinderen.Zoals ook aangegeven in paragraaf 2.1.2 van de memorie van toelichting,
zal aan de inschakeling van de GD door de overheid, gelijk aan de inschakeling
van iedere andere private organisatie, een privaatrechtelijk contract ten
grondslag liggen, waarin wederzijdse verplichtingen helder zijn vastgelegd.
Dit contract kan bijvoorbeeld betrekking hebben werkzaamheden die uitsluitend
tijdens de uitbraak van een dierziekte door de GD moeten worden verricht,
hetgeen betekent dat de GD «stand by» is en op het daartoe door
de overheid – als opdrachtgever – gewenste tijdstip de afgesproken
werkzaamheden kan uitvoeren. Het vaststellen van de prijs die voor dergelijke
werkzaamheden moet worden bepaald is uiteraard een zaak tussen betrokken partijen.
Net zoals bij elk ander contract zal de prijsstelling afhankelijk zijn van
de door de GD te leveren prestaties.Op grond van het EG-Verdrag zijn ten algemene steunmaatregelen van lidstaten
verboden die de mededinging door begunstiging van bepaalde ondernemingen vervalsen.
Dit betekent dat in beginsel geen algemene middelen aan de GD beschikbaar
worden gesteld zonder dat deze, op basis van een marktconforme prijsstelling,
aan concrete werkzaamheden zijn gerelateerd. Aangezien geen structurele steun
aan de GD kan worden verleend, is het van belang dat de GD zelf actief is
om haar dienstverlening verder te vermarkten zodat zij daarmee voor zichzelf
een sterkere basis creëert om voort te bestaan.Voor wat betreft mijn standpunt inzake de positie van de GD verwijs ik
hierbij tevens naar mijn aan de Voorzitter van de Vaste Commissie voor Landbouw,
Natuurbeheer en Visserij gerichte brief van 19 juni 2000 (kenmerk: VVM2000/1989).
In deze brief ga ik uitvoerig in op de positie van de GD.De leden van de PvdA-fractie vragen hoe de financiering in de ons omringende
landen is geregeld. Ik ga er vanuit dat de leden met deze vraag doelen op
de financiering van met de GD vergelijkbare organisaties. Naar aanleiding
van deze vraag merk ik op dat, voorzover al een vergelijking kan worden getrokken,
in België en Frankrijk organisaties werkzaam zijn die qua kennis vergelijkbaar
zijn met de GD en voor desbetreffende overheden in het kader van de diergezondheid
werkzaamheden verrichten. De financiering van die werkzaamheden is –
gelijk aan de Nederlandse situatie – gerelateerd aan de kosten.5. Wijziging van de procedure van waardevaststellingDe leden van de PvdA-fractie merken op dat het wetsvoorstel er toe leidt
dat ten aanzien van taxaties bij ruimingen twee regimes gaan gelden; het in
de GWWD neergelegde regime voor zieke en verdachte dieren én een EU-regime
voor preventief geruimde dieren en welzijnsopkopen. De leden achten dit onderscheid
gekunsteld en vragen de regering oplossingen. De leden van de
CU-fractie zijn in dat kader van mening dat de in het wetsvoorstel voorgestelde
taxatieprocedure ook van toepassing moet zijn op preventief geruimde dieren.
Beide fracties doelen hierbij op gezonde dieren die – weliswaar in verband
met een dierziekteuitbraak – door de overheid en op verzoek van de veehouder
zijn opgekocht, ofwel om welzijnsproblemen te voorkomen ofwel om andere redenen.Hier zij opgemerkt dat met dit wetsvoorstel het in artikel 86 van de GWWD
neergelegde schadevergoedingssysteem voor in het kader van dierziektebestrijding
gedode zieke en verdachte dieren ongewijzigd blijft en er dus niet ten aanzien
van taxaties bij ruimingen twee regimes gaan gelden. Beoogd wordt uitsluitend
in de GWWD nadere objectieve criteria op te nemen, aan de hand waavan de taxatie
van de gedode zieke of verdachte dieren dient plaats te vinden. Het ligt niet
in de rede dit aan de verplichte ruimingen gekoppelde systeem van waardevaststelling
ook van toepassing te verklaren op de hiervoor bedoelde vrijwillige opkopen
van gezonde dieren. Vrijwillige opkoop van gezonde dieren zal namelijk –
mede vanwege het ingrijpen in de markt – bijna altijd samengaan met
eigenstandige en op de situatie toegesneden dwingende Europese regelgeving,
waarin ook de opkoopmodaliteiten worden vastgelegd. Ook indien de opkoopmodaliteiten
niet of niet volledig door Europese regelgeving zouden worden bestreken, ligt
het vanwege het vrijwillige karakter van de opkoop in de rede dat de waardevaststelling
een zaak blijft tussen betrokken partijen, die daarbij natuurlijk gebruik
kunnen maken van de op grond van de GWWD vastgestelde criteria.De leden van de CDA-fractie vragen of op voorhand over de waardevaststelling
niet meer duidelijkheid kan komen, bijvoorbeeld door middel van een draaiboek.Een voorspoedige uitwerking van het wetsvoorstel op dit onderdeel in uitvoeringsregelgeving
zal tegemoet komen aan de door deze leden bedoelde duidelijkheid. Ik wil dan
ook prioriteit geven aan die uitwerking, waarbij ervaringen opgedaan tijdens
de varkenspest-epidemie van 1997 en 1998 en de ervaringen opgedaan tijdens
de recente MKZ-epidemie zullen worden betrokken. Het doel hiervan is dat op
zo kort mogelijk termijn zowel in de uitvoeringsregelgeving als in draaiboeken
een uniform systeem van waardevaststelling voorhanden komt. De vraag van deze
leden of bij waardevaststelling rekening wordt gehouden met een bijzonder
gebruiksdoel, zoals stamboekvee, kan ik overigens bevestigend beantwoorden.6. Besmettelijke dierziektenGevraagd wordt hoe het staat met de uitvoering van motie-Waalkens/Ter
Veer (Kamerstukken II 2000–2001, 27 400 XIV, nr. 23). In deze
motie wordt de regering verzocht een centraal meldpunt onder te brengen bij
de Nederlandse Voedselautoriteit. Bij dit meldpunt zouden alle veterinaire
handelingen en medicijnverstrekkingen bij landbouwhuisdieren moeten worden
aangemeld.Hoewel de gedachten die in de motie besloten liggen mij aanspreken, wil
ik voorkomen dat een te overhaaste uitvoering van de motie tot vervuiling
of tot overbelasting leidt van het huidige en onmisbare – op de praktijk
toegesneden – signaleringssysteem inzake dierziekten, waarin de wettelijke
meldplicht van veehouders en van dierenartsen een centrale rol speelt. Deze
meldplicht, die ingevolge het wetsvoorstel ook voor onderzoeksinstellingen
komt te gelden en uitgebreid kan worden tot onbekende ziekteverschijnselen,
is en blijft namelijk essentieel voor het tijdig kunnen signaleren van risico's
voor de dier- en volksgezondheid.Behalve dat moet worden voorzien in adequate afstemming met het huidige
wettelijke signaleringssysteem, kan van de invoering van een centraal meldpunt
als bedoeld in de motie pas sprake zijn zodra vaststaat dat het
meldpunt continue in staat is de aanzienlijke – mogelijk soms zelfs
disproportionele – hoeveelheid informatie die het zal ontvangen, snel
en adequaat te verwerken. Tevens moet worden gewaarborgd dat het meldpunt –
snel en adequaat – uit de informatiestroom de voor de dier- en volksgezondheid
relevante informatie herkent. Gelet op de benodigde uitwerking van dergelijke
op organisatie en kennis gerichte aspecten, verwacht ik begin volgend jaar
de Tweede Kamer de concrete uitwerking van de motie te kunnen presenteren.
Voor wat betreft de positionering van het meldpunt, verwijs ik naar hetgeen
ik daarover de Tweede Kamer tijdens de behandeling van de begroting van het
Ministerie van Landbouw, Natuurbeheer en Visserij vorig jaar november heb
gemeld.Op grond van het voorgestelde artikel 101a van de GWWD worden gedragingen
strafbaar gesteld waarvan redelijkerwijs moet worden aangenomen dat zij besmetting
of verspreiding van besmetelijke dierziekten kunnen veroorzaken. Gevraagd
wordt of deze bepaling ook van toepassing is op de ziekteverschijnselen, als
bedoeld in het voorgestelde artikel 31b van de GWWD. Dit is, zoals ook volgt
uit het eerste lid van artikel 101a, niet het geval. Het ligt ook niet in
de rede artikel 101a op de in artikel 31b bedoelde situaties van toepassing
te verklaren, omdat artikel 31b geen betrekking heeft op handelingen die de
houder van een dier ten algemene ter voorkoming van de verspreiding van een
besmettelijke dierziekte dient te verrichten of na te laten. Artikel 31b voorziet
immers in de mogelijkheid uit voorzorg aan houders van dieren maatregelen
op te leggen, indien zich bij de dieren ziekteverschijnselen voordoen die
juist niet aan bekende en vooraf gedefinieerde dierziekten kunnen worden gerelateerd.
In dergelijke situaties bestaat geen zekerheid over het risico voor de dier-
of volksgezondheid en of de ziekte besmettelijk is en zal dan ook veelal aan
de veehouder niet bekend behoeven te zijn welk handelen of nalaten de verschijnselen
veroorzaakt of verspreidt. Zodra invulling is gegeven aan artikel 31b, is
overtreding van desbetreffende maatregelen natuurlijk wel strafbaar.Gevraagd wordt wanneer een dierziekte als besmettelijk wordt bestempeld.
Tevens wordt gevraagd welke nationale en internationale instanties hier over
gaan en welke zelfstandige beleidsruimte Nederland hierin heeft.Op grond van artikel 15 van de GWWD kan een dierziekte als een besmettelijke
dierziekte worden aangewezen indien de ziekte zich snel kan uitbreiden, ernstige
schade kan berokkenen aan de betrokken diersoort en niet of niet volledig
kan worden voorkomen of bestreden met normale bedrijfsmiddelen. Ook kan aanwijzing
plaatsvinden indien de nakoming van een verdrag dat vereist of de ziekte naar
het oordeel van de Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport een ernstig
gevaar voor de volksgezondheid oplevert.Naar aanleiding van de vraag over de beleidsruimte van Nederland bij de
aanwijzing van besmettelijke dierziekten wil ik ter nadere verduidelijking
eerst ingaan op de in de GWWD neergelegde systematiek. Ingevolge deze systematiek
wordt terstond met de aanwijzing van een besmettelijke dierziekte de Minister
van Landbouw, Natuurbeheer en Visserij bevoegd om ter bestrijding of ter preventie
de in afdeling 3 van hoofdstuk II van de genoemde bestrijdingsmaatregelen
te treffen. De meeste ziekten die op grond van artikel 15 van de GWWD zijn
aangewezen, zijn dan ook aangewezen om op nationaal niveau de communautair
dwingend voorgeschreven bestrijdingsmaatregelen door te kunnen voeren. Voor
wat betreft de aanwijzing van deze dierziekten heeft Nederland dus geen beleidsruimte;
beleidsruimte is er wel indien er met betrekking tot een besmettelijke dierziekte
communautair geen bestrijdingsmaatregelen worden voorgeschreven.De Europese Unie baseert zich bij het stellen van bestrijdingsmaatregelen
in belangrijke mate op sanitaire standaarden die in OIE (Office Internationales des Epizoöties) verband worden vastgesteld. Deze intergouvernementele
organisatie – waar Nederland lid van is – ontwikkelt deze standaarden,
die ook door de World Trade Organization worden erkend als internationale
referentiekaders, ten behoeve van de sanitaire veiligheid van de wereldhandel.
In OIE-verband, en daarmee ook in communautair verband, wordt een ziekte in
ieder geval als besmettelijk aangemerkt indien de ziekte zich snel kan uitbreiden
en ernstige gevolgen kan hebben op de volksgezondheid, de economie of de internationale
handel in dieren of dierlijke producten.Gevraagd wordt hoe snel maatregelen kunnen worden getroffen indien zich
een nieuwe, tot nu toe, onbekende ziekte voordoet.Zoals hiervoor al aangegeven is het in de GWWD toegesneden bestrijdings-
of preventiekader terstond met de aanwijzing van een nieuwe ziekte krachtens
artikel 15, in geval van een besmettelijke dierziekte, of krachtens artikel
100, indien het andere dierziekten betreft, van toepassing. De aanwijzing
van een besmettelijke dierziekte kan bovendien onmiddellijk na de bekendmaking,
die bijvoorbeeld terstond via de media kan plaatsvinden, worden geëffectueerd.De leden van de CU-fractie menen, in het licht van de uitbreiding van
de bevoegdheid van de Minister van Landbouw, Natuurbeheer en Visserij om dierziektebestrijdingsmaatregelen
vast te stellen, dat het van belang is degenen die de kosten dragen van de
bestrijding een grote mate van inspraak te verlenen bij het vaststellen van
de maatregelen en vragen of de regering hierin mee kan gaan en hoe zij denkt
hier vorm aan te geven. Ook de leden van de CDA-fractie hebben in dat kader-
bij het onderwerp «tarieven» – een opmerking geplaatst.Naar aanleiding van de vraag van deze leden wil ik benadrukken dat met
dit wetsvoorstel wordt beoogd de effectiviteit van de dierziektebestrijding
te vergroten. In die zin wordt dus het door de leden aangehaalde financiële
belang van het bedrijfsleven volledig onderkend en gediend. Immers, door een
effectievere bestrijdingsaanpak te realiseren kunnen de nadelige financiële
gevolgen voor het bedrijfsleven zoveel mogelijk worden beperkt.Dit wetsvoorstel, voorzover het de bestrijding van besmettelijke dierziekten
betreft, voorziet overigens met name in een verheldering van – en een
aanvulling op – bestaande bevoegdheden; inhoudelijk nieuwe bevoegdheden
zijn in aantal beperkt. Ik noem in dat kader de bevoegdheid maatregelen te
treffen met betrekking tot dieren die uitsluitend drager van smetstof kunnen
zijn en de bevoegdheid om nadere regels te stellen inzake betreding van veehouderijbedrijven.Voor wat betreft de vraag over de betrokkenheid van het bedrijfsleven
bij het treffen van bestrijdingsmaatregelen en de wijze waarop deze betrokkenheid
in de praktijk vorm krijgt, verwijs ik naar onderdeel 12 van deze nota naar
aanleiding van het verslag.7. Verbreding mogelijkheden bestuurlijke handhavingIngevolge het wetsvoorstel worden de mogelijkheden om op grond van artikel
106 van de GWWD over te gaan tot toepassing van bestuursdwang verruimd doordat
de restrictie dat de bestuursdwang alleen kan worden toegepast indien dit
ter voorkoming van smetstof noodzakelijk is, vervalt. De leden van de CU-fractie
vragen waarom de restrictie in de GWWD is aangebracht. De leden van de PvdA-factie
vragen of voorbeelden kunnen worden gegeven van situaties waarbij gekozen
zal worden voor strafrecht, dan wel bestuursdwang.De huidige restrictie hangt samen met het accent dat destijds op de toepassing
van strafrecht werd gelegd. Sinds het begin van de jaren negentig zijn echter
op tal van terreinen van overheidsbeleid analyses gemaakt en maatregelen
getroffen ter versterking van de rechtshandhaving. Eén van de belangrijkste
thema's was daarbij het vinden van het juiste evenwicht tussen strafrechtelijke
handhaving en de inzet van andere handhavingsinstrumenten, zoals bestuursrechtelijke
en tuchtrechtelijke handhaving. In de memorie van toelichting wordt in onderdeel
2.6 verwezen naar een aantal, in dat kader onverkort actueel zijnde, regeringsnota's.
Uit deze nota's volgt dat waar mogelijk en verantwoord meer gebruik moet worden
gemaakt van vormen van bestuurlijke handhaving. Gelet hierop is er aanleiding
de restrictie in artikel 106 GWWD te laten vervallen. Ik verwacht dat met
het opheffen van de restrictie het instrument bestuursdwang breder en ook
effectiever kan worden ingezet. Ik wijs er wel op dat bij ernstige normoverschrijdingen,
die bijvoorbeeld een direct gevaar voor de volks- of diergezondheid opleveren,
de strafrechtelijke handhaving niet zal kunnen worden gemist.Naar aanleiding van het verzoek om voorbeelden van situaties waarbij gekozen
zal worden voor strafrecht, dan wel bestuursdwang, merk ik op dat van geval
tot geval zal moeten worden beoordeeld welke vorm van optreden het meest passend
is. Ten algemene geldt, zoals ook in de memorie van toelichting is aangegeven,
dat bestuursdwang een efficiënt middel kan zijn, indien de normoverschrijding
zich leent voor een door de overheid afgedwongen herstel.De leden van de PvdA-fractie vragen of bij de instelling van medebewind
op grond van de GWWD de bevoegdheid bestuursdwang toe te passen automatisch
wordt overgedragen aan het betrokken bedrijfslichaam. Dit is niet het geval.
Indien bij de instelling van medebewind tevens wordt beoogd de bevoegdheid
tot toepassing van bestuursdwang aan het bedrijfslichaam over te dragen, zal
die bevoegdheid op grond van artikel 108, eerste lid, van de GWWD expliciet
bij of krachtens algemene maatregel van bestuur moeten worden overgedragen.8. TarievenNaar aanleiding van de verruiming van de tariferingsgrondslag vragen de
leden van de CU-fractie waarom ervoor gekozen is de essentialia van de heffing –
voorzover het de «kring van belastingplichtigen» en het «belastbaar
feit» betreft – niet in de wet op te nemen, maar in een algemene
maatregel van bestuur. In dat kader wordt een heldere uiteenzetting gevraagd
over hoe aan de bezwaren van de Raad van State tegemoet is gekomen, een en
ander mede gerelateerd aan de financiering van de door de RVV verrichte toezichts-
en handhavingsactiviteiten.De wetgever dient, gelet op de belangen van de contribuabelen en de vereiste
rechtszekerheid, bij het opleggen van heffingen terughoudendheid te betrachten
in het gebruik van de mogelijkheid tot delegatie. Dit brengt met zich dat
de essentialia van de heffing (het tarief) in beginsel in voldoende mate in
de wet zelf moeten zijn geregeld. De voorgestelde wijziging van artikel 94
van de GWWD biedt – evenals het huidige artikel 94 van de GWWD –
de basis voor tarifering van werkzaamheden die weliswaar bij uitvoeringsregelgeving
kunnen worden voorgeschreven, maar op het niveau van de wet toch zodanig zijn
geconcretiseerd, dat er ten aanzien van de betreffende essentialia volstrekte
helderheid bestaat. Het is echter, gelet op het kabinetsbeleid inzake doorberekening
van door het rijk aan derden geleverde prestaties, gewenst de wet ook te voorzien
van een tariferingsgrondslag voor werkzaamheden die eerst op het niveau van
de uitvoeringsregelgeving nader worden geconcretiseerd of aangeduid. Op wetsniveau
zijn die werkzaamheden derhalve niet zodanig concreet aangeduid dat daardoor
op voorhand in alle situaties volledig helderheid is verschaft over de essentialia
«kring van belastingplichtigen» of «belastbaar feit».
Dit kan op gespannen voet staan met de belangen van de contribuabelen en de
rechtszekerheid. Naar aanleiding van het advies van de Raad is
dan ook in het voorgestelde artikel 94a van de GWWD – en in de daarmee
corresponderende artikelen van de Veewet en de Landbouwwet– bepaald
dat bij of krachtens algemene maatregel van bestuur voor dergelijke werkzaamheden
een tarief kan worden vastgesteld, mits die werkzaamheden in een op grond
van dat artikel gebaseerde algemene maatregel van bestuur nader worden geconcretiseerd
of aangeduid. Met de vaststelling van deze algemene maatregel van bestuur
wordt alsnog volstrekte helderheid verschaft inzake «kring van belastingplichtigen»
en het «belastbaar feit» op een daartoe geëigend niveau van
regelgeving. Daarbij dient ook de adviesprocedure bij de Raad van State te
worden gevolgd. Ook wordt de voorgestelde tarifering altijd getoetst aan de
in het rapport «Maat houden» neergelegde uitgangspunten, die door
de regering zijn overgenomen (kamerstukken II 1995/96, 24 036, nr. 22).
Ingevolge deze uitgangspunten dienen de kosten van handhavingsactiviteiten
die onder de in het rapport onderscheiden categorieën «preventieve
handhaving» en «repressieve handhaving» vallen, ten algemene
uit de algemene middelen te worden gefinancierd en in beginsel niet individueel
te worden doorberekend. Dit geldt dus ook voor de kosten die de RVV in dat
kader maakt.Tot slot merk ik hier nog op dat naar aanleiding van het advies van de
Raad van State ook wordt voorgesteld wettelijk te verankeren dat doorberekening
dient te worden beperkt tot aan het niveau van de werkelijke kosten en dat
de door te berekenen kosten in een rechtstreeks verband dienen te staan met
de werkzaamheden, waarvoor het desbetreffende tarief wordt opgelegd.De leden van de PvdA-fractie vragen of met de voorgestelde verruiming
van de tariferingsgrondslag in overeenstemming wordt gehandeld met de afspraken
rond het Diergezondheidsfonds. Ook wordt gevraagd hoe de tarieven bekend worden
gemaakt. De leden van de CDA-fractie voorzien een gevaar van hoge kosten voor
de boer, waardoor de continuïteit van de dierziektebestrijding in gevaar
komt. Voorts stellen deze leden dat extra heffingsmogelijkheden worden geïntroduceerd,
terwijl de sector juist zelf reeds betaalt via het Diergezondheidsfonds en
dat het argument van de regering dat individueel toe te rekenen kosten individueel
moeten worden gedragen, slechts gedeeltelijk juist is. In dat kader stellen
deze leden dat het toeval is dat het individu te maken krijgt met een dierziekte.Naar aanleiding van deze commentaren wil ik eerst kort ingaan op het in
het algemeen gehanteerde onderscheid tussen enerzijds «bestemmingsheffingen»
en anderzijds «tarieven» of «retributies». Een bestemmingsheffing,
zoals de varkensheffing, is een generieke heffing die wordt geheven zonder
dat daartegenover een rechtstreekse individuele prestatie van de overheid
jegens de heffingplichtige staat. Met de opbrengsten worden kosten gefinancierd
die de overheid maakt ten behoeve van voor alle heffingplichtigen te verrichten
werkzaamheden. Zo dient de varkensheffing ter dekking van de op de overheid
drukkende kosten die voortvloeien uit de politionele bestrijding van besmettelijke
dierziekten bij varkens, zoals bijvoorbeeld de kosten van het ruimen van besmette
bedrijven. Met een «tarief» of «retributie» wordt
ten algemene gedoeld op een vergoeding van kosten, gebaseerd op een vooraf
vastgestelde vergoedingseenheid (het tarief), die door de overheid bij een
derde wordt geheven ter dekking van kosten die voortvloeien uit een door de
overheid voor desbetreffende derde verrichte werkzaamheid. Niet mag worden
miskend dat het kosteloos verrichten van een werkzaamheid voor een derde,
zoals thans bijvoorbeeld kosteloos een vergunning voor slachtactiviteiten
wordt verleend, een individueel voordeel wordt verkregen. Mede gelet op de
positie van andere sectoren van het bedrijfsleven, ligt het in de rede dat
de door de overheid gemaakte kosten door betrokken derde zelf worden gedragen. De invoering van nieuwe tarieven zal tot lastenverzwaring kunnen leiden.
Nieuwe tarieven kunnen echter gefaseerd worden ingevoerd, zodat in de bedrijfsvoering
op de lastenverzwaring kan worden geanticipeerd. Er is overigens geen aanleiding
te veronderstellen dat de lastenverzwaring, waarvan de omvang overigens eerst
kan worden aangeven bij het vaststellen van een tarief bij algemene maatregel
van bestuur of ministeriële regeling, de continuïteit van de politionele
dierziektebestrijding in gevaar zal kunnen brengen. Ik wijs in dit kader op
de afspraken tussen overheid en bedrijfsleven die neergelegd zijn in het Convenant
financiering bestrijding besmettelijke dierziekten. Zo wordt, op instigatie
van het betrokken bedrijfsleven en met instemming van de Tweede Kamer, het
in de GWWD neergelegde heffingenregime voor varkenshouders – vooralsnog
tot 1 januari 2005 – niet geëffectueerd en draagt het bedrijfsleven
tot een gemaximeerd bedrag per sector bij aan de financiering van de kosten
die gemoeid zijn met de politionele bestrijding van besmettelijke dierziekten.
In beginsel zullen dus noch voor kosten die voortvloeien uit de politionele
dierziektebestrijding, noch voor kosten die voortvloeien uit andere werkzaamheden
waarvoor in het convenant afspraken zijn gemaakt, gedurende de looptijd van
het convenant GWWD-heffingen of tarieven worden ingevoerd. Naar aanleiding
van de vraag van de leden van de PvdA-fractie meld ik dan ook dat de verruiming
van de tariferingsgrondslag geen inbreuk maakt op het convenant.Naar aanleiding van de opmerking van de leden van de CDA-fractie merk
ik tot slot dat een ieder die dieren houdt met het houden van de dieren de
gevolgen van een dierziekteuitbraak voor het eigen bedrijf accepteert en met
het houden van de dieren ook bedrijfsoverstijgende risico's schept. Aangezien
besmettelijke dierziekten niet (uitsluitend) op bedrijfsniveau kunnen worden
bestreden en overheidsmaatregelen noodzakelijk zijn, is het niet meer dan
redelijk dat het bedrijfsleven een belangrijk aandeel levert in de financiering
van de kosten.De leden van de CU-fractie vragen waarom thans een tariefbasis ontbreekt
en vragen hoe bij ontstentenis van die basis tarieven worden vastgelegd. Deze
leden vragen tevens waarom controles die door de RVV worden verricht niet
kunnen vallen onder de noemer preventieve handhaving.Zoals hiervoor al aangegeven is thans in artikel 94 van de GWWD een tariferingsgrondslag
opgenomen, op grond waarvan tarieven bij ministeriële regeling tarieven
worden vastgesteld. Werkzaamheden die voor derden worden verricht en thans
niet kunnen worden doorberekend, worden voornamelijk bekostigd door de overheid.Alle steekproefsgewijze of niet aangekondigde toezichtsactiviteiten van
de RVV gericht op naleving en voorkoming van overtredingen vallen ten algemene
onder de noemer preventieve handhaving. De kosten die uit deze werkzaamheden
voortvloeien dienen, overeenkomstig de aanbevelingen die zijn neergelegd in
het hiervoor reeds aangehaalde rapport «Maat houden», in beginsel
niet door middel van retributies te worden gefinancierd. De reden hiervoor
is dat dergelijke activiteiten in de regel niet individueel toerekenbaar zijn
en geen individueel voordeel opleveren.9. Strafbaarstelling van de GWWD, de Diergeneesmiddelenwet
en de LandbouwwetHet verheugt mij dat de leden van de PvdA-fractie en de leden van de CDA-fractie
achter de voorgestelde wijziging staan van de Wet op de economische delicten
op grond waarvan de strafmaat ten aanzien van overtreding van regels rond
preventie en bestrijding van dierziekten en de illegale toediening van groeibevorderaars
aan dieren wordt verhoogd.De leden van de PvdA-fractie vragen of Nederland hiermee ongeveer op gelijke
hoogte komt met ons omringende landen, zoals Duitsland en België,
en of in Europees verband nog wordt gestreefd naar harmonisatie van strafmaten.
Deze leden vragen ook of het ook mogelijk is om als straf landbouwbedrijven
te sluiten, bijvoorbeeld bij recidive.In paragraaf 2.8 van de memorie van toelichting is aangegeven dat
met de voorgestelde verhoging van de strafmaat inzake het illegaal toedienen
van groeibevorderaars de strafmaat in Nederland vergelijkbaar wordt met de
strafmaat in België en Duitsland, alwaar – afhankelijk van de ernst
van het delict – een gevangenisstraf van maximaal vijf respectievelijk
tien jaar kan worden opgelegd. Ik kan hier aan toevoegen dat ook in Frankrijk
de strafmaat hoger ligt dat thans in Nederland. Zo kan in Frankrijk een gevangenisstraf
van maximaal twee jaar worden opgelegd en geldboete van maximaal 25 000
Franse Francs; deze sancties kunnen worden verdubbeld indien het voor humane
of dierlijke consumptie bestemde eindproduct een gevaar oplevert voor de gezondheid
van mens of dier. Een globale vergelijking van de strafmaat van voorschriften
die betrekking hebben op preventie en bestrijding van besmettelijke dierziekten
levert het volgende beeld. In België is voorzien in maximale gevangenisstraf
van vijf jaar; de geldboete kan oplopen tot 2 000 000 Belgische
Francs. In Frankrijk kan het verspreiden van een besmettelijke dierziekte
worden bestraft met een gevangenisstraf van maximaal vijf jaar of een geldboete
van maximaal 500 000 Franse Francs; de geldboete kan echter 1 000 000
Francs bedragen bij verspreiding van mond- en klauwzeer. In het Verenigd Koninkrijk
kan een gevangenisstraf van maximaal 1 maand worden opgelegd of een geldboete
van maximaal 5000 pond.In Europees verband wordt, voorzover het de veterinaire regelgeving en
de regelgeving inzake het toedienen van groeibevorderaars betreft, niet gestreefd
naar een harmonisatie van strafmaten. Wel heeft de Europese Commissie in het
Witboek over voedselveiligheid aangekondigd in samenwerking met de lidstaten –
in het kader van de voedselveiligheid – een communautair kader tot stand
te brengen voor de opzet en de werking van nationale controlesystemen. Ten
algemene geldt overigens dat de lidstaten gehouden zijn tot doeltreffende
toepassing van het gemeenschapsrecht en dat in dat kader bij overtredingen
van het gemeenschapsrecht de op te leggen sancties doeltreffend, evenredig
en afschrikkend dienen te zijn.Tot slot meld ik hier nog dat de Wet op de economische delicten inderdaad
de mogelijkheid biedt om – naast de geldboete – als bijkomende
straf een gehele of gedeeltelijke stillegging van de onderneming van de veroordeelde
op te leggen. Deze stillegging kan voor een periode van maximaal één
jaar worden opgelegd.10. Hoogte van de (varkens)heffing en dierenwelzijnDe leden van de VVD-fractie zijn van mening dat, hoewel het wenselijk
kan worden geacht het bevorderen van dierenwelzijn te koppelen aan een financiële
beloning, de voorgestelde korting op de varkensheffing daarvoor een ongeschikt
instrument is. In dat kader refereren deze leden, evenals de leden van CU-fractie,
aan het advies van de Raad van State op dit onderdeel, waarin wordt gesteld
dat met het voorstel de directe relatie is losgelaten tussen de hoogte van
de heffing en de mate waarin er sprake is van een veterinair risico.De leden van PvdA-fractie, die overigens voorstander zijn van systemen
waarbij kortingen op heffingen kunnen worden verkregen ten behoeve van dierenwelzijn,
vragen of ook wordt voorzien in korting op de heffing voor andere diersoorten
dan varkens. De leden van de CDA-fractie vragen of de maximale hoogte van
25 procentpunten van de voorgestelde korting bij dierenwelzijn niet arbitrair
is. Ik onderken dat met de invoering van de korting op de (varkens)heffing
bij dierenwelzijn de hoogte van de heffing niet meer uitsluitend wordt bepaald
door de mate waarin er sprake is van een veterinair risico op een bedrijf.
Ik ben echter niet van mening dat daardoor een oneigenlijk gebruik wordt gemaakt
van het in de GWWD neergelegde systeem, zoals de Raad van State stelt. Het
feit dat in artikel 91a van de GWWD is vastgelegd dat de varkensheffing dient
ter dekking van de kosten van de bestrijding van voor varkens besmettelijke
dierziekten, laat onverlet dat met name ten behoeve van stimulering van beleid
op aan diergezondheid belendende terreinen, zoals dierenwelzijn, gebruik kan
worden gemaakt van de sturende werking die van het heffingeninstrument bij
invoering van kortingsposten uitgaat. Dit zou anders zijn indien door invoering
van kortingsposten het primaire doel van de varkensheffing, het verhalen van
rijkskosten die verband houden met de bestrijding van besmettelijke dierziekten
bij varkens, in het gedrang komt. Dit is niet het geval omdat ook na invoering
van aan dierenwelzijn gerelateerde kortingsposten in totaal – dus in
combinatie met aan diergezondheid gerelateerde kortingsposten – nooit
meer dan 70% korting op het tarief wordt gegeven en de aan dierenwelzijn gerelateerde
kortingsposten als zodanig ten hoogste kunnen leiden tot een korting van 25%.Naar aanleiding van de vraag van de leden van de PvdA-fractie merk ik
op dat de voorgestelde wijziging, zoals ook volgt uit het Regeerakkoord 1998,
ingegeven is door het motief om aan varkenshouders een extra mogelijkheid
te verschaffen om in aanmerking te komen voor korting op de varkensheffing.
Ingevolge de voorgestelde wijziging van artikel 91h van de GWWD is echter
een basis gecreëerd voor eenzelfde kortingsmogelijkheid voor de heffing
op andere diersoorten dan varkens.Naar aanleiding van de vraag van de leden van de CDA-fractie of de korting
een eenmalig of een structureel karakter moet hebben, merk ik op dat het nieuwe
vierde lid van artikel 91e van de GWWD zowel ruimte biedt om bij algemene
maatregel van bestuur aan een eenmalige welzijnsinvestering een meerjarige
korting te koppelen als de ruimte voor een eenmalige korting. Die keuze is
echter pas aan de orde zodra daadwerkelijk wordt besloten om de aan dierenwelzijn
gerelateerde kortingsposten bij algemene maatregel van bestuur in te voeren.
Dat geldt ook voor de keuze omtrent de hoogte van het kortingspercentage;
de implicatie die de investering heeft op de verbetering van het dierenwelzijn
zal daarbij in beginsel leidraad zijn.Door de leden van de VVD- en de CU-fractie is tevens gevraagd in hoeverre
er alternatieven denkbaar zijn, waarbij enerzijds het bevorderen van het dierenwelzijn
financieel wordt beloond en anderzijds tegemoet wordt gekomen aan de kritiek
van de Raad van State.Vanwege de omstandigheid dat ingevolge het Convenant financiering bestrijding
besmettelijke dierziekten het thans in de GWWD neergelegde heffingensysteem
de komende jaren niet zal worden geëffectueerd, is dit een zeer terechte
vraag die echter direct betrekking heeft op het voorgenomen beleid neergelegd
in het beleidsvoornemen dierenwelzijn, getiteld «Houden van dieren».
Tevens wil ik wijzen op een wijziging van het Varkensbesluit die thans in
voorbereiding is. Deze wijziging beoogt elementen in het Varkensbesluit weg
te nemen, die in de praktijk een stagnerend effect blijken te hebben op de
noodzakelijke investeringen in dierenwelzijn. 11. Financiële gevolgenVoorgesteld wordt aan artikel 118 van de GWWD een derde lid toe te voegen,
op grond waarvan in de GWWD wordt vastgelegd dat een tegemoetkoming in de
schade kan worden verleend aan de eigenaar van een dier dat krachtens een
artikel 5:18 van de Algemene wet bestuursrecht uitgevoerd onderzoek is gedood
of is gestorven. Hieronder vallen, ingevolge artikel 115, eerste lid van de
GWWD, ook onderzoeken die de krachtens de artikel 114, tweede lid, van de
GWWD aangewezen ambtenaren verrichten naar aanwezigheid van besmettelijke
dierziekten. In de memorie van toelichting is aangegeven dat de hiervoor bedoelde
tegemoetkoming in de schade ingevolge het huidige artikel 95c van de GWWD
kan worden gefinancierd uit het Diergezondheidsfonds. De leden van de CDA-fractie
vragen of dit niet «een sigaar uit eigen doos is», omdat de boeren
in dit fonds geld leggen.In de huidige praktijk worden ten behoeve van het hiervoor bedoelde onderzoek
naar besmettelijke dierziekten in voorkomende gevallen de dieren van de eigenaar
opgekocht. De eigenaar ontvangt daarmee een schadevergoeding die gerelateerd
is aan de waarde van het dier. Met de wijziging van artikel 118 GWWD verkrijgt
de verstrekking van deze vergoeding een wettelijke grondslag in de GWWD.Naar aanleiding van de reactie van de leden van de CDA-fractie wil ik
hier tevens nader ingaan op het onderscheid dat moet worden gemaakt tussen
overname van dieren door de overheid in het kader van politionele dierziektebestrijding
en overname in het kader van het artikel 118 bedoelde preventieve onderzoek
naar de aanwezigheid van besmettelijke dierziekten. Ter directe bestrijding
van een dierziekte-uitbraak worden op grond van artikel 22 van de GWWD de
zieke en de van de ziekte verdachte dieren door de overheid gedood. Zoals
ook in onderdeel 5 van deze nota is aangehaald, voorziet artikel 86 van de
GWWD in een tegemoetkoming in de schade die de individuele veehouder lijdt
als gevolg van deze verplicht uitgevoerde ruimingen. Dit eigenstandige stelsel –
dat uitsluitend betrekking heeft op politionele dierziektebestrijding –
is dus niet van toepassing op de overname van dieren ten behoeve van in het
kader van monitoring uitgevoerd preventief onderzoek naar besmettelijke dierziekten.
Zowel voor de financiering van de kosten die voortvloeien uit verplichte ruimingen
als voor de financiering van kosten die gemoeid zijn met preventief onderzoek
naar besmettelijke dierziekten, zijn echter met het bedrijfsleven afspraken
gemaakt. Ingevolge de in het Convenant financiering bestrijding besmettelijke
dierziekten neergelegde afspraken worden de kosten namelijk mede gefinancierd
uit door het bedrijfsleven in het Diergezondheidsfonds gestorte financiële
middelen. De wijziging van artikel 118 GWWD, die uitsluitend in de wet vastlegt
dat door de overheid aan de betrokken veehouder een tegemoetkoming in de schade
kan worden verleend, staat los van deze afspraken.Tot slot merk ik hier nog op, in antwoord op de vraag van de leden van
de CDA-fractie, dat de veehouder die op grond van artikel 22 van de GWWD wordt
voorgeschreven zijn bedrijf te reinigen en te ontsmetten, de reiniging en
ontsmetting zelf mag uitvoeren. Het staat de veehouder echter ook vrij de
werkzaamheden aan een derde uit te besteden.12. Overleg met bedrijfslevenDe leden van de CDA-fractie en de CU-fractie stellen dat met dit wetsvoorstel
de bevoegdheden van de overheid worden verruimd, maar het bedrijfsleven niet
meer rechten krijgt bij de vaststelling van de dierziektebestrijding. Gelet
hierop vragen de leden van de CDA-fractie, mede in verband met het noodzakelijke
draagvlak voor de bestrijdingsmaatregelen, of het betrekken van het bedrijfsleven
bij de samenstelling van draaiboeken en rampenplannen en, ten
tijde van een uitbraak, bij het basisoverleg voldoende is. De leden van de
CU-fractie achten het van belang dat de overheid het bedrijfsleven, als mede-financier
van bestrijdingsmaatregelen, een grote mate van inspraak verleent bij het
vaststellen van bestrijdingsmaatregelen en vragen hoe de regering hieraan
vorm geeft.In onderdeel 6 van deze nota heb ik al aangegeven dat dit wetsvoorstel
vooral voorziet in verheldering en aanpassing van bestaande bevoegdheden die
ertoe strekken de slagvaardigheid van de dierziektebestrijding te vergroten
en dat slechts een beperkt aantal inhoudelijk geheel nieuwe bevoegdheden wordt
voorgesteld. Ik ga er dan ook vanuit dat de in het kader van dierziektebestrijding
gangbare overlegstructuren ook nog na inwerkingtreding van het wetsvoorstel
recht doen aan alle betrokken belangen.Voor wat betreft de inspraak van het bedrijfsleven bij het treffen van
bestrijdingsmaatregelen moet, zoals ook de leden aangeven, onderscheid worden
gemaakt tussen overleg in het kader van de voorbereiding op dierziekte-uitbraken
en overleg tijdens een dierziekteuitbraak.Ten behoeve van de voorbereiding voert de overheid periodiek overleg met
alle betrokken actoren over de bestrijdingsmaatregelen die tijdens een dierziekteuitbraak
zouden kunnen worden getroffen. Dit overleg is technisch en analyserend van
karakter en levert ondermeer de bouwstenen die bij de opstelling en aanpassing
van draaiboeken en rampenplannen worden benut. Aangezien dit periodieke overleg
bij uitstek betrokkenen in de gelegenheid stelt elkaar over en weer te informeren
en te adviseren, zal de juiste invulling van dit overleg ten goede komen aan
de kwaliteit en de actualiteit van de draaiboeken en rampenplannen en tevens
draagvlak kweken voor de beoogde bestrijdingsmaatregelen. Ter structurering
van het overleg tussen overheid en bedrijfsleven wordt – overeenkomstig
de in het Convenant financiering bestrijding besmettelijke dierziekten vastgelegde
afspraak- thans door het Ministerie van Landbouw, Natuurbeheer en Visserij
en een aantal bedrijfslichamen een protocol opgesteld. Dit protocol zal een
richtsnoer vormen voor het overleg dat het Ministerie van Landbouw, Natuurbeheer
en Visserij met betrokken bedrijfslichamen over de bestrijdingsmaatregelen
voert.Tijdens een uitbraak dwingen de omstandigheden de overheid ertoe betrokkenen
vooral te informeren en is de ruimte om te raadplegen beperkt en soms zelfs
geheel niet aanwezig. Bovendien moeten tijdens de uitbraak specifieke eisen
worden gesteld aan de informatie-uitwisseling tussen overheid en betrokkenen
ter voorkoming van ruis of misverstanden. Zo is het met name van belang dat
de informatie-uitwisseling via korte lijnen verloopt en er zo min mogelijk
gebruik wordt gemaakt van verschillende overlegplatforms. De ervaringen opgedaan
tijdens de varkenspest-epidemie van 1997 en 1998 en tijdens de recente MKZ-epidemie
hebben bewezen dat binnen het basisoverleg in belangrijke mate aan de hiervoor
genoemde eisen kan worden voldaan.Uit het voorgaande volgt dat mij geen essentiële aanpassingen van
de huidige overlegstructuur tussen overheid en bedrijfsleven voor ogen staan.
Dit neemt niet weg dat ik open sta voor wijzigingen, die zowel in «vredestijd»
als tijdens een uitbraak een betere en snellere afstemming tussen betrokkenen
kunnen bewerkstelligen. Wel ben ik van mening dat een aantal randvoorwaarden
ongewijzigd dient te blijven. Zo mag door aanpassing van de huidige overlegstructuur
de eindverantwoordelijkheid van de overheid voor de bestrijdingsaanpak niet
worden aangetast. Tevens moet worden gewaakt voor te vergaande structurering
of formalisering van overleg, omdat daardoor de noodzakelijke slagkracht van
de bestrijdingsaanpak kan worden aangetast. Deze leden van de CDA-fractie vragen of in de draaiboeken voor bestrijding
van dierziekten genoeg aandacht wordt besteed aan een communicatieplan en
stellen dat gebrek aan communicatie een van de lessen is van de recente MKZ-epidemie.Ik hecht er aan te vermelden dat de huidige draaiboeken met in achtneming
van beschikbare kennis en ervaring zijn opgesteld en het MKZ-draaiboek als
zodanig, ook wat betreft het onderdeel communicatie, tijdens de recente epidemie
heeft gefunctioneerd. Het opstellen van draaiboeken is echter een doorlopend
proces, waarbij het voor zich spreekt de inhoud van de draaiboeken telkens
aan recente ervaringen en nieuwste inzichten te toetsen. Zo zal de externe
evaluatie van de MKZ-epidemie – ook op het onderdeel communicatie –
een belangrijke toetssteen kunnen zijn. Zonder overigens op de uitkomst van
deze evaluatie vooruit te lopen, staat vast dat het Ministerie van Landbouw,
Natuurbeheer en Visserij op actieve wijze tijdens de MKZ-epidemie gebruik
heeft gemaakt van communicatie via het internet. De speciale LNV-site, die
continue actueel werd gehouden, stelde ook lagere overheden in staat de bij
hun ingekomen vragen uit de praktijk direct te kanaliseren en te linken met
de informatie op de LNV-site.De leden van de CU-fractie vragen zich af waarom er tot nu toe geen vaste
plaats voor dierenwelzijnsorganisaties is ingeruimd bij het overleg ter voorbereiding
van draaiboeken en rampenplannen en bij het basisoverleg, omdat er altijd
wel welzijnsaspecten aan de orde zijn.Ik vind het van belang dat alle organisaties die direct betrokken zijn
bij de beteugeling van dierziekte-uitbraak of daardoor direct in hun belang
worden geraakt, deelnemen aan de voorbereiding van het op de bestrijding toegesneden
maatregelenpakket. Gelet hierop wordt het beoogde maatregelenpakket ondermeer
voor advies voorgelegd aan de Raad voor dierenaangelegenheden. Aangezien in
de Raad voor dierenaangelegenheden dierenwelzijnsorganisaties zitting hebben,
is er dus wel degelijk voor deze organisaties bij de voorbereiding een vaste
plaats ingeruimd.Ook tijdens een uitbraak neemt de overheid de welzijnsaspecten serieus;
welzijnsaspecten kunnen soms zelfs ook een motief zijn om maatregelen te treffen.
Tijdens de MKZ-epidemie zijn de diverse welzijnsaspecten voorgelegd aan de
speciaal daarvoor ingestelde commissie-Wensing.De Minister van Landbouw, Natuurbeheer en Visserij,L. J. Brinkhorst 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-27685-5.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl