Verslag van de Raad Buitenlandse Zaken van 1 december 2011
Staten-Generaal — Kamerstuk Brief
Datum: 2014-07-01 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


Vergaderjaar 2011-2012
 Tweede Kamer der Staten-Generaal
 2
 Kamerstukken
 
 
 
 21 501-02
 Raad Algemene Zaken en Raad Buitenlandse Zaken
 
 
 Nr. 1109
 BRIEF VAN DE MINISTER EN STAATSSECRETARIS VAN BUITENLANDSE
		ZAKEN
 
 
 
 Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
 Den Haag, 5 december 2011
 Graag bieden wij u hierbij het verslag aan van de Raad
				Buitenlandse Zaken van 1 december 2011.
 
 
 
 
 De minister van
			 Buitenlandse Zaken,
 
 U.
 Rosenthal
 
 
 
 De staatssecretaris van
			 Buitenlandse Zaken,
 
 H. P. M.
 Knapen
 
 
 
 
 
 
 
 
 Verslag Raad Buitenlandse Zaken van 1 december 2011
 
 Westelijke Balkan
 Meerdere ministers, onder wie minister Rosenthal, uitten hun zorg
				over de recente onlusten in het noorden van Kosovo en riepen betrokkenen op
				zich te onthouden van verder geweld tegen KFOR-troepen. Het recente geweld
				toont eens te meer aan hoe belangrijk het is dat Servië en Kosovo spoedig
				vorderingen maken in hun door de EU gefaciliteerde dialoog. De dialoog werd op
				30 november jl. hervat en is nog gaande. Waarschijnlijk wordt deze ook de
				komende dagen voortgezet. De Servische President Tadic heeft het geweld
				inmiddels krachtig veroordeeld.
 Structurele voortgang in deze dialoog is volgens minister
				Rosenthal de enige weg naar normalisatie van de betrekkingen. Partijen moeten
				wederzijds aanvaardbare oplossingen vinden voor praktische problemen zoals
				geïntegreerd grensbeheer en de deelname van Kosovo aan regionale fora. Ook
				moeten beide landen de eerder gemaakte afspraken daadwerkelijk implementeren.
				Minister Rosenthal benadrukte dat geweldsacties geen oplossingen bieden.
 In de Raad Algemene Zaken op 5 december a.s. zal verder over
				Servië worden gesproken, mede ter voorbereiding van mogelijke besluitvorming
				op de Europese Raad op 9 december (zie ook geannoteerde agenda Europese
				Raad).
 Iran
 De ministers veroordeelden de aanval op de Britse ambassade in
				Teheran krachtig en riepen Iran op aan zijn internationale verplichtingen onder
				de conventie van Wenen te voldoen. De Iraanse actie tegen het VK is een actie
				tegen de EU als geheel, aldus hun verklaring. Nederland, Frankrijk, Italië en
				Duitsland meldden hun ambassadeur te hebben teruggeroepen voor consultaties.
				Zij stelden onderling te zullen coördineren voor wat betreft het moment van
				terugkeer van hun ambassadeurs naar Teheran.
 De ministers herhaalden hun groeiende bezorgdheid over de aard
				van het Iraanse nucleaire programma. Zij steunden de resolutie van de
				Bestuursraad van het IAEA die Iran oproept volledige openheid van zaken te
				geven over het nucleaire programma en zijn internationale verplichtingen na te
				komen. Ter ondersteuning van de IAEA-resolutie voegde de Raad 143 entiteiten en
				37 personen toe aan de EU-sanctielijst van (rechts)personen waartegen wegens
				betrokkenheid bij het Iraanse nucleaire programma een tegoedenbevriezing en een
				visumban van kracht is. Bovendien besloot de Raad het huidige nucleaire
				sanctieregime uit te breiden met nieuwe sancties, onder andere gericht op het
				Iraanse financiële systeem, de leden van de Iraanse revolutionaire Garde en de
				transport -en energiesectoren. De Raad zal uiterlijk op zijn volgende
				bijeenkomst op 30 januari 2012 een besluit over deze nieuwe maatregelen
				nemen.
 Minister Rosenthal herhaalde dat de EU de druk op Iran maximaal
				moet opvoeren, waarbij de bevolking zo veel mogelijk moet worden ontzien. Hij
				sprak steun uit voor de verbreding van de sancties en benadrukte het belang van
				samenwerking met partners als de VS en Canada om het effect van de maatregelen
				te maximaliseren. De minister stelde daarbij het op dit moment onwenselijk te
				achten om in discussies over «als dan» scenario’s te treden. Speculeren
				over andere opties, of deze uitsluiten, is op dit moment niet aan de orde.
 Zuidelijke buurlanden
 Uitvoering Nabuurschapsbeleid
 De Raad bevestigde dat het Europees Nabuurschapsbeleid gebaseerd
				moet zijn op wederkerigheid en universele waarden als vrijheid, democratie,
				respect voor mensenrechten, gender-gelijkheid, fundamentele vrijheden,
				rechtsstaat en goed bestuur. Kern van het EU-beleid ten aanzien van de
				buurlanden is het principe van intelligente conditionaliteit («more for more», «less for
				less»).
 De ministers verwelkomden het voorstel van de Commissie voor
				onderhandelingen met Egypte, Jordanië, Marokko en Tunesië over zogenaamde
				Deep andComprehensive Free
				Trade Agreements en zagen de toekomstige oprichting van het «European Endowment for Democracy» tegemoet, een Europees
				Instituut dat democratie en mensenrechten in de Nabuurschapsregio (Oost en
				Zuid) moet bevorderen.
 Syrië
 De EU herhaalde haar veroordeling van het geweld en onderdrukking
				door het Syrische regime. President Assad moet onmiddellijk opstappen, zodat
				een vreedzame en democratische transitie plaats kan vinden. De EU toonde zich
				bezorgd over de verslechterende leefomstandigheden van de Syrische bevolking in
				bepaalde delen van het land, met name in de regio van Homs. De EU blijft
				humanitaire organisaties steunen bij hun werkzaamheden. Op dit moment leek
				instelling van speciale corridors niet aan de orde.
 Om de druk op het regime-Assad verder op te voeren, besloot de
				Raad tot nieuwe sancties tegen het regime door het uitbreiden van de
				sanctielijst met de Ministers van Economische Zaken en Financiën en 10 andere
				personen en 11 entiteiten, waarmee nu in totaal 86 personen en 30 entiteiten op
				de sanctielijst staan. Tevens besloot de Raad tot een verbreding van de
				sancties door een verbod op de uitvoer van internetmonitoringstechnologie, een
				verbod op financiële steun voor handel met Syrië en financiële steun aan de
				Syrische overheid, een verbod op investeringen in en financiering van de
				energiesector en een verbod op de uitvoer van de belangrijkste
				productiemiddelen en training voor deze sector.
 De ministers verwelkomden de inspanningen van de Arabische Liga
				om de druk op Syrië verder op te voeren. De beslissingen van de Arabische Liga
				om, net als eerder onder andere de EU en de VS, sancties af te kondigen is een
				sterk signaal richting het Syrische regime dat het steeds geïsoleerder komt te
				staan. Tijdens een gesprek met SG El-Araby van de Arabische Liga werd besproken
				dat de EU nauw met de Arabische Liga zal blijven samenwerken op dit
				terrein.
 Tevens verwelkomden de ministers de resolutie over Syrië die de
				Algemene Vergadering van de VN op 22 november jl. aannam met ruime meerderheid
				en steun van een groot aantal Arabische landen. De resolutie veroordeelt de
				mensenrechtenschendingen in Syrië en roept het regime op tot medewerking met
				de Arabische Liga en de door de Mensenrechtenraad ingestelde
				onderzoekscommissie. De EU-ministers riepen alle leden van de VN
				Veiligheidsraad op hun verantwoordelijkheid te nemen om het geweld in Syrië te
				stoppen en de Syrische bevolking te steunen in haar wens voor meer vrijheid en
				politieke rechten.
 Egypte
 De ministers verwelkomden de hoge opkomst en het vooralsnog goede
				verloop van de verkiezingen die op 28 november jl. van start zijn gegaan. Zij
				onderstreepten dat de transitie naar een civiel bestuur zo spoedig mogelijk
				plaats moet vinden en wezen in dit verband op de aankondiging van de
				«Supreme Council of the Armed Forces» (SCAF) dat
				presidentiële verkiezingen voor eind juni 2012 gehouden zullen worden. De SCAF
				heeft de verantwoordelijkheid de democratische rechten van de bevolking te
				beschermen en te garanderen dat de macht zo spoedig mogelijk wordt overgedragen
				aan een representatieve en inclusieve civiele regering die het transitieproces
				in Egypte kan leiden.
 De ministers spraken tevens hun zorg uit over het geweld en de
				onrust van de laatste tijd. Zij veroordeelden het excessieve en onacceptabele
				gebruik van geweld door veiligheidsdiensten tegen demonstranten. De ministers
				riepen op tot een onafhankelijk onderzoek, opdat de verantwoordelijken voor het
				geweld berecht worden. Minister Rosenthal stelde daarbij dat het Egyptische
				leger zo spoedig terug moet naar de barakken.
 De EU zal Egypte blijven steunen bij zijn economische, sociale en
				politieke hervormingen op basis van intelligente conditionaliteit.
 Jemen
 De ministers verwelkomden het akkoord van 23 november jl. tussen
				President Saleh en oppositiepartijen dat voorziet in een politieke transitie in
				Jemen. De EU prees daarbij de rol van de Gulf Cooperation
				Council (GCC).
 De EU riep alle partijen op hun verantwoordelijkheid te nemen ten
				opzichte van de Jemenitische bevolking en hun afspraken na te komen. In die zin
				betreurde de EU het geweld dat ook na de ondertekening van het akkoord
				voortduurt. Zij riep alle partijen op het geweld onmiddellijk te staken en
				voortgang te maken op het gebied van de transitie. De EU zal de situatie
				blijven monitoren. Nederland heeft erop gewezen dat sanctiemaatregelen moeten
				worden overwogen, indien het akkoord niet goed wordt uitgevoerd
 Secretaris-generaal Arabische
				liga
 Met secretaris-generaal El-Araby van de Arabische Liga werd
				afgesproken dat de EU en de Arabische Liga frequenter contact zullen hebben. De
				modaliteiten hiervan zullen nader worden bezien. El-Araby deed verslag van de
				inspanningen van de Arabische Liga om het geweld in Syrië te stoppen en de
				transitie naar democratisch bestuur te steunen en wees daarbij onder andere op
				de sancties en op de schorsing van vergaderingen van Syrië.
 Kamp Ashraf
 HV Ashton toonde zich zeer bezorgd over de situatie rond Kamp
				Ashraf in Irak. Zij deed een oproep aan alle lidstaten om de druk op de Iraakse
				autoriteiten op te voeren om het kamp langer open te houden zodat de Verenigde
				Naties (UNHCR, UNAMI) hun werk kunnen doen en de registratie van inwoners
				kunnen voltooien. Zelf had zij eerder in de week aangedrongen op volledige
				medewerking van de Iraakse regering. Haar speciaal adviseur voor Kamp Ashraf in
				Irak, de Belgische diplomaat Jean de Ruyt, spant zich samen met de VN in voor
				een ordelijk verloop van de sluiting van Kamp Ashraf. Minister Rosenthal
				steunde HV Ashton bij haar inspanningen. De EU moet de druk op de Iraakse
				autoriteiten opvoeren, opdat Irak meewerkt met registratie door de VN en
				uitstel van de deadline van eind 2011.
 GVDB
 De ministers bevestigden het belang van het Gemeenschappelijk
				Veiligheids- en Defensiebeleid (GVDB) als een cruciaal onderdeel van een
				geïntegreerd beleid dat de EU in staat stelt een betrouwbare strategische
				partner te zijn op het wereldtoneel. Het Europese Defensieagentschap (EDA)
				speelt een belangrijke rol om in tijden van budgettaire krapte beter samen te
				werken en de bestaande beperkte capaciteiten efficiënter te benutten. De Raad
				verwelkomde de inzet van lidstaten bij defensiesamenwerking, gefaciliteerd door
				EDA. Daarnaast moeten ook bestaande structuren optimaal worden benut. De Raad
				besloot de planning en aansturing van operaties in het kader van het GVDB
				binnen de bestaande structuren te optimaliseren door in bepaalde gevallen en op
				incidentele basis het Operatiecentrum van de EU in te zetten voor de aansturing
				hiervan.
 Mensenrechten
 Minister Rosenthal vroeg aandacht voor de zaak Magnitsky. Hij
				wees op het verontrustende rapport van de Russische presidentiële
				mensenrechtenraad en stelde dat de EU nu aan Rusland moet vragen om het
				onderzoek naar de dood van de heer Magnitsky zo spoedig mogelijk af te ronden
				en zorg te dragen voor de nodige opvolging. De minister verzocht de HV om
				Rusland hierop namens de EU aan te spreken. De HV zegde toe dit steeds aan de
				orde te zullen stellen in contacten met Russische gesprekspartners.
 De EDEO bevestigde in antwoord op een vraag van Nederland dat
				deze de zaak van de Azeri journalist Rafiq Nagi nauw zal blijven volgen. De
				zaak kwam onder andere aan de orde tijdens de zitting van het gezamenlijke
				mensenrechten-subcomité met Azerbeidzjan op 25 november jl.