Totstandkoming en vormgeving USZO; Rapport "Totstandkoming en vormgeving USZO", vastgesteld op 16 maart 1998
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-10 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 25935, nr. 2

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer

18-03-1998

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1997-1998

25935 nr. 2

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamInhoudSamenvatting1 INLEIDING 1.1 Achtergronden1.2 Onderzoekskader2 VOORGESCHIEDENIS3 FINANCIËLE ASPECTEN TOTSTANDKOMING USZO 3.1 Invoeringskosten USZO 3.1.1 RamingenTabel 1 Overzicht geraamde invoeringskosten totstandkoming
USZO 3.1.2 FinancieringTabel 2 Geraamde en gerealiseerde invoeringskosten USZO
1993–1995 3.1.3 Financieel beheer invoeringskosten USZO3.2 Overdracht activa en passivaTabel 3 Overzicht beoordeling financiële ontvlechting
uitvoeringsorganisaties 3.3 Openingsbalans USZO3.4 Conclusies4 OPDRACHTGEVERS, TOEZICHTHOUDERS EN SAMENWERKINGSRELATIES 4.1 Opdrachtgevers 4.1.1 FAOP4.1.2 Sectorwerkgevers4.2 Toezichthouders4.3 Alliantie met de Stichting Pensioenfonds ABP4.4 Conclusies5 VERANDERINGSTRAJECT USZO 5.1 Sturing door minister van Binnenlandse Zaken 5.1.1 Sturingsmodel5.1.2 Nadere prioriteitstelling en bijstelling ambitieniveau5.1.3 Informatievoorziening aan Tweede Kamer5.2 Interne sturing bij de USZO5.3 Stand van zaken bij de USZO (medio 1997) 5.3.1 Organisatie-inrichting5.3.2 Verbetering uitkeringsprocessen5.3.3 Voorbereiding invoering OOW5.3.4 Informatiseringstraject5.3.5 Erkenning USZO als uitvoeringsinstelling5.4 Conclusies6 CONCLUSIES ProcesFinanciële aspectenDoelbereiking7 AANBEVELINGEN8 REACTIES EN COMMENTAAR VAN DE REKENKAMER 8.1 Bestuurlijke reacties 8.1.1 Minister van Binnenlandse Zaken8.1.2 Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen8.1.3 Minister van Defensie8.1.4 USZO8.1.5 Stichting Pensioenfonds ABP8.1.6 FAOP8.2 Commentaar van de Rekenkamer9 NAWOORD REKENKAMERBIJLAGE 1 ORGANISATIE, TAKEN EN BEDRIJFSGEGEVENS USZOBIJLAGE 2 OPENINGSBALANS USZO PER 1 JANUARI 1996BIJLAGE 3 NORMENKADER VOOR BEOORDELING OPENINGSBALANSBIJLAGE 4 LIJST VAN AFKORTINGEN
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 25935Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 90 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
25 935Totstandkoming en vormgeving USZOnr. 2RAPPORT Inhoud Samenvatting4   1Inleiding6   1.1Achtergronden6 1.2Onderzoekskader6   2Voorgeschiedenis8   3Financiële aspecten totstandkoming
USZO10   3.1Invoeringskosten USZ103.1.1Ramingen10 3.1.2Financiering10 3.1.3Financieel
beheer invoeringskosten USZO11 3.2Overdracht activa en passiva123.3Openingsbalans USZO13 3.4Conclusies14   4Opdrachtgevers, toezichthouders en samenwerkingsrelaties15   4.1Opdrachtgevers15 4.1.1FAOP154.1.2Sectorwerkgevers15 4.2Toezichthouders164.3Alliantie met de Stichting Pensioenfonds ABP16 4.4Conclusies16   5Veranderingstraject USZO18   5.1Sturing door minister van Binnenlandse Zaken185.1.1Sturingsmodel18 5.1.2Nadere prioriteitstelling
en bijstelling ambitieniveau18 5.1.3Informatievoorziening
aan Tweede Kamer19 5.2Interne sturing bij de USZO195.3Stand van zaken bij de USZO (medio 1997)20 5.3.1Organisatie-inrichting205.3.2Verbetering uitkeringsprocessen20 5.3.3Voorbereiding
invoering OOW20 5.3.4Informatiseringstraject20 5.3.5Erkenning
USZO als uitvoeringsinstelling21 5.4Conclusies22    6Conclusies23   7Aanbevelingen26   8Reacties en commentaar van de Rekenkamer27   8.1Bestuurlijke reacties27 8.1.1Minister
van Binnenlandse Zaken27 8.1.2Minister van Onderwijs, Cultuur
en Wetenschappen28 8.1.3Minister van Defensie28 8.1.4USZO288.1.5Stichting Pensioenfonds ABP29 8.1.6FAOP298.2Commentaar van de Rekenkamer29    9Nawoord
Rekenkamer31   Bijlage 1:Organisatie,
taken en bedrijfsgegevens USZO32    Bijlage 2:Openingsbalans
USZO per 1 januari 199633    Bijlage 3:Normenkader voor
beoordeling openingsbalans34    Bijlage 4:Lijst van afkortingen35SamenvattingIn 1993 besloot het kabinet om de vier bestaande uitkeringsorganisaties
in de sociale zekerheid bij de overheid samen te voegen tot de stichting Uitvoeringsinstelling
Sociale Zekerheid voor Overheids- en onderwijspersoneel (USZO). Tevens besloot
het kabinet het overheidspersoneel per 1 januari 1996 onder de werkingssfeer
van de werknemersverzekeringen te brengen (Overheidspersoneel Onder de Werknemersverzekeringen,
OOW). Begin 1995 werd besloten de invoering van de OOW uit te stellen tot
1 januari 1998.De verantwoordelijkheid voor de totstandkoming van de USZO en voor het
realiseren van de OOW-operatie lag bij de minister van Binnenlandse Zaken.
Een extern bureau adviseerde om voor de totstandkoming van de USZO geleidelijk
en gestructureerd naar de nieuwe organisatie toe te werken met een zogenoemd
groeimodel. De minister koos echter voor een «alles tegelijk aanpak».
Het duurde tot medio 1995 voordat de minister de financiering van de invoeringskosten
van de USZO had geregeld.Bij de oprichting van de USZO op 1 januari 1996 was, zo bleek, een aantal
doelstellingen niet bereikt. Zo was er op 1 januari 1996 nog geen geïntegreerde
organisatie en waren er achterstanden in de ontwikkeling van het informatiseringssysteem.
Daarbij vertoonden de uitkeringsprocessen ernstige gebreken. De USZO kreeg
hierdoor in de periode 1996–1997 met meer doelstellingen te maken dan
oorspronkelijk was voorzien. De minister van Binnenlandse Zaken legde bovendien
de verantwoordelijkheid voor het realiseren van deze doelstellingen bij de
USZO. Omdat de minister vasthield aan 1 januari 1998 als datum voor invoering
van de OOW, kreeg de USZO voor de gestelde periode naar het oordeel van de
Rekenkamer een te zware opdracht. De USZO aanvaardde deze verantwoordelijkheid
echter ondanks twijfels over haar feitelijke mogelijkheden daartoe.Volgens de Rekenkamer heeft de minister voor het overige voldoende sturing
gegeven tijdens het veranderingstraject van de USZO na 1 januari 1996, behalve
op één punt: hij heeft te laat ingegrepen toen duidelijk werd
dat de ontwikkeling van het informatiseringssysteem stagneerde. Mede door
onzekerheid over de informatisering moest hij in maart 1997 besluiten tot
uitstel van het van toepassing verklaren op het overheidspersoneel van de
WW naar 1 januari 1999.De openingsbalans van de USZO biedt voldoende inzicht in de financiële
startpositie van de USZO, doch voldoet op een aantal punten (voorzieningen
en eigen vermogen) niet aan de Rekenkamernormen. Het grotere eigen vermogen
dat de USZO in een gunstiger positie plaatst dan andere uitvoeringsinstellingen
is direct nadat de openingsbalans door de minister van Binnenlandse Zaken
was opgesteld, door de USZO afgewaardeerd naar nihil.De sturing van het veranderingstraject 1996–1997 door de USZO acht
de Rekenkamer op een aanvaardbaar niveau, in aanmerking genomen dat bij de
oprichting nog veel moest worden opgebouwd. Doordat alles tegelijk in gang
moest worden gezet, was echter medio 1997 nog onvoldoende eindresultaat zichtbaar.Door de fasering in de invoering van de OOW kreeg de USZO voor de invoering
van de WW een jaar langer beschikbaar. In verband met de erkenning als uitvoeringsinstelling
moesten de organisatiestructuur van de USZO en de structuur van de samenwerking
met de Stichting Pensioenfonds ABP nog worden gewijzigd. De Rekenkamer vraagt
in dit verband aandacht voor hetgeen zij rapporteerde in haar rapport «Ontvlechting
en marktwerking in de sociale zekerheid». Daarin constateerde zij dat
het functioneren van uitvoeringsinstellingen binnen een holding
risico's inhoudt voor vermenging van publieke en private taken, alsmede risico's
ten aanzien van een zelfstandige positie van de uitvoeringsinstelling binnen
de holding.Volgens de Rekenkamer verdient bij grote processen een stappenplan met
een haalbare opdracht, sluitende afspraken bijvoorbeeld over de financiering
en een goede procesplanning met ijkpunten en beslismomenten per te realiseren
doelstelling de voorkeur boven een «alles tegelijk aanpak». Bij
het niet bereiken van het beoogde eindresultaat op 1 januari 1998 speelt ook
gebrek aan stabiliteit in de omgeving van de USZO een rol. De organisatie
van de sociale zekerheid was sterk in ontwikkeling en ook de wachtgeldregelingen
in de sectoren onderwijs en defensie waren niet stabiel. De Rekenkamer acht
het van belang dat de betrokken actoren in de komende periode terughoudend
zijn in het stellen van nieuwe eisen aan de USZO.De Rekenkamer meent dat de USZO in de komende periode prioriteit moet
geven aan de verbetering van de uitkeringsprocessen, omdat onvoldoende kwaliteit
hiervan een risico inhoudt voor de uitkeringsgerechtigden en tevens een risico
vormt voor de erkenning als uitvoeringsinstelling, voor de relatie met de
opdrachtgevers en voor het imago van de USZO.De minister van Binnenlandse Zaken gaf in zijn reactie aan dat de Rekenkamer
in algemene zin rekening heeft gehouden met de context waarin moest worden
geopereerd bij de totstandkoming en vormgeving van de USZO. Hij was het echter
niet eens met de conclusies betreffende het mogelijk hoger uitvallen van de
invoeringskosten, de te zware start-opdracht en het te laat ingrijpen in de
ontwikkeling van het informatiseringssysteem. Hij wees er op dat de USZO per
1 januari 1998 is erkend als uitvoeringsinstelling. Voorts meldde hij dat
in februari 1998 besluitvorming in het kabinet gaat plaatsvinden over de prioriteiten
voor de USZO.De minister van Defensie meldde de aanbeveling inzake terughoudendheid
bij het stellen van nieuwe eisen aan de USZO ter harte te zullen nemen. De
minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen sloot niet uit dat hij vanuit
zijn verantwoordelijkheid voor de wachtgelduitgaven aanvullende eisen zou
moeten stellen voor verbetering van de uitvoering van de wachtgeldregelingen.De USZO wees er op dat het normenkader van de Rekenkamer voor openingsbalansen
bij het opstellen van de openingsbalans van de USZO niet bekend was en dat
is gehandeld in overeenstemming met afspraken met de minister van Binnenlandse
Zaken. De USZO was het niet eens met de conclusie dat vergeleken met uitvoeringsinstellingen
in de marktsector een gunstiger startpositie was verkregen.De Stichting Pensioenfonds ABP meldde dat intussen een hechtere verankering
van de samenwerking met de USZO is gerealiseerd.De Rekenkamer zal de ontwikkelingen bij de USZO blijven volgen. Zij merkte
op dat de aanbevelingen uit het onderzoek over de beheersbaarheid van grote
processen mede van belang zijn voor toekomstige vergelijkbare operaties. 1 INLEIDING 1.1 AchtergrondenIn 1993 besloot het kabinet om de vier bestaande uitkeringsorganisaties
in de sociale zekerheid bij de overheid samen te voegen. Deze organisaties
waren belast met het uitvoeren van de wachtgeld- en arbeidsongeschiktheidsregelingen
voor overheids-, onderwijs- en militair personeel.Het ging om:– de dienst Uitvoering Ontslaguitkeringregelingen (DUO) van het
Ministerie van Binnenlandse Zaken;– de productgroep Uitkeringen Onderwijspersoneel (UO) van de Informatie
Beheer Groep (IB-Groep);– de dienst Sociale Zekerheid Militairen (DSZM) van het Ministerie
van Defensie;– het Sociale Zekerheidsbedrijf (SZ-bedrijf) van het Algemeen Burgerlijk
Pensioenfonds (ABP).De samenvoeging diende te leiden tot één meer efficiënte
en effectieve uitvoeringsorganisatie: de stichting Uitvoeringsinstelling Sociale
Zekerheid voor Overheids- en onderwijspersoneel (USZO).Het kabinet besloot ook dat per 1 januari 1996 de Werkloosheidswet (WW),
de Wet op de Arbeidsongeschiktheidsverzekering (WAO) en de Ziektewet integraal
van toepassing moesten worden op overheidspersoneel (OOW-operatie). Genoemde
datum werd later verschoven naar 1 januari 1998. Op 1 januari 1996 werd wel
een arbeidsongeschiktheidsregeling ingevoerd die qua aanspraken gelijk is
aan de WAO (WAO-conforme regeling). Het uitgangspunt dat 1 januari 1998 een
harde datum is voor de invoering van de OOW, is nog enkele malen bevestigd1. Inmiddels is de WAO-conforme regeling per 1 januari
1998 vervangen door de WAO, maar is de invoeringsdatum voor de WW gesteld
op 1 januari 1999.De verantwoordelijkheid voor de totstandkoming van de USZO en voor het
realiseren van de OOW-operatie lag bij de minister van Binnenlandse Zaken.De totstandkoming van de USZO was mede het gevolg van de privatisering
van het ABP. Door de privatisering per 1 januari 1996 mocht het ABP de arbeidsongeschiktheidsregelingen
voor overheidspersoneel niet langer uitvoeren omdat de Pensioen- en Spaarfondsenwet
dit niet toe laat.In verband met de privatisering van het ABP werd per 1 mei 1994 het Fonds
arbeidsongeschiktheidsverzekeringen overheidspersoneel (FAOP) opgericht. Het
FAOP was wettelijk verplicht de feitelijke uitvoering van de WAO-conforme
regeling op te dragen aan de USZO. Op 1 januari 1998 heeft het Landelijk Instituut
Sociale Verzekeringen (Lisv) de taken van het FAOP als opdrachtgever overgenomen.In bijlage 1 zijn de organisatie-onderdelen van de USZO, hun taken alsmede
enkele bedrijfsgegevens aangegeven. 1.2 OnderzoekskaderDe Algemene Rekenkamer voerde in de periode april 1996 tot en met april
1997 een onderzoek uit naar de totstandkoming van de USZO en de bestuurlijke
en organisatorische inrichting van de USZO en het FAOP. Omdat de Rekenkamer
in december 1995 reeds haar mening heeft gegeven over de voorbereiding op
de totstandkoming van het USZO (zie hoofdstuk 2) ligt in dit onderzoek het
accent op:– de financiële aspecten van de totstandkoming van de USZO; – de opdrachts- en samenwerkingsrelaties van het FAOP, de USZO en
de Stichting Pensioenfonds ABP;– de sturing en de beheersing door de minister van Binnenlandse
Zaken van het veranderingstraject dat de USZO in de periode 1996–1997
moest realiseren;– de sturing binnen de USZO van het veranderingstraject, en de stand
van zaken van zaken begin 1997 met het oog op de invoering van de OOW.De Rekenkamer hanteert als algemeen uitgangspunt dat grote en ingewikkelde
processen als de onderhavige ordelijk en controleerbaar dienen te verlopen.
Zij heeft in dit verband beoordeeld of in deze processen was voorzien in de
volgende sturingselementen:– gepaste verdeling van taken, verantwoordelijkheden en bevoegdheden;– doelen (voor de langere termijn), taakstellingen (voor de kortere
termijn) en kwaliteitseisen;– plannen van aanpak ter realisering van de taakstellingen;– gepaste verantwoordingsstructuur.Voorts ging zij na of hiermee overeenkomstig is gehandeld.Voor de beoordeling van de financiële aspecten van de totstandkoming
van de USZO heeft de Rekenkamer de volgende normen gehanteerd:– er dient een deugdelijk onderbouwde raming te zijn van de invoeringskosten
en de financiering van deze kosten dient vooraf duidelijk te zijn;– er dient een regeling te zijn voor het financieel beheer inzake
de invoeringskosten;– de afspraken over de financiële aangelegenheden in verband
met de openingsbalans waaronder de overdracht van activa en passiva, dienen
voor de verzelfstandiging te zijn vastgelegd en te voldoen aan het normenkader
dat de Rekenkamer hiervoor hanteert (bijlage 3).Voor de beoordeling van de te bereiken eindsituatie van de USZO heeft
de Rekenkamer het volgende normenkader gehanteerd:– de USZO heeft tot taak de verbetering van de efficiency en de
effectiviteit van de uitvoering van de sociale zekerheid voor overheidspersoneel
te bevorderen en dient een vergelijkbare (financiële) positie te krijgen
als ander uitvoeringsinstellingen waarmee zij in 2000 moet kunnen concurreren;– de USZO moet op tijd gereed zijn voor de invoering van de OOW.
Dat wil zeggen dat zij de WAO en de WW moet kunnen uitvoeren en dat zij qua
organisatie-inrichting en qua inrichting van de processen moet voldoen aan
de eisen die op grond van de Organisatiewet Sociale Verzekeringen (OSV) worden
gesteld.De Rekenkamer zond haar bevindingen in december 1997 naar de ministers
van Binnenlandse Zaken, Defensie en Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen, de
USZO, het FAOP en de Stichting Pensioenfonds ABP. Zij ontving hun reacties
in januari 1998. Deze zijn in hoofdlijnen in dit rapport opgenomen (hoofdstuk
8). Waar de reacties daartoe aanleiding gaven, heeft de Rekenkamer haar rapport
aangepast.De Rekenkamer gaf de minister van Binnenlandse Zaken in overweging om
een afschrift van haar bevindingen te verstrekken aan zijn collega van Sociale
Zaken en Werkgelegenheid, gelet op diens betrokkenheid bij de erkenning van
de USZO als uitvoeringsorganisatie per 1 januari 1998. De minister heeft hieraan
gevolg gegeven. 2 VOORGESCHIEDENISIn de voorbereidingsperiode (mei 1991 tot september 1993) onderzocht een
extern bureau in opdracht van de minister van Binnenlandse Zaken de haalbaarheid
van de samenvoeging van de vier bestaande uitvoeringsorganisaties. Het bureau
adviseerde een «groeimodel» waarin geleidelijk en gestructureerd
naar een nieuwe organisatie zou worden toegewerkt.Vervolgens verzocht het kabinet de minister van Binnenlandse Zaken een
plan van aanpak op te stellen voor de totstandkoming van de USZO. Doelstelling
was het tot stand brengen op 1 januari 1996 van een geïntegreerde en
geregionaliseerde USZO met één nieuw informatiseringssysteem,
toegesneden op de uitvoering van de OOW. In juli 1993 aanvaardde het kabinet
het plan van de minister van Binnenlandse Zaken, waarin niet werd gekozen
voor een groeimodel, maar voor een «alles tegelijk aanpak».Het plan van aanpak bevatte onder andere een sturingsmodel voor de totstandkoming
van de USZO. De Stuurgroep USZO moest leiding geven aan de Veranderorganisatie
USZO, die belast was met de feitelijke totstandkoming van de USZO. De minister
van Binnenlandse Zaken had de regie in handen; hij leverde ook de voorzitter
van de stuurgroep. Besluitvorming binnen de stuurgroep vond plaats op basis
van consensus. In september 1993 ging de Veranderorganisatie USZO van start. Al snel
hadden diverse betrokkenen kritiek op het functioneren van de veranderorganisatie
en van de stuurgroep: er was te weinig voortgang en besluitvorming op basis
van consensus leidde tot te veel concessies en besluiteloosheid. Oplossingen
werden gezocht in aanpassing van het plan van aanpak en bijstelling van het
sturingsmodel. Aan het sturingsmodel werden twee nieuwe gremia toegevoegd,
het directeurenoverleg en de Beleidsgroep USZO. Achterstanden in de ontwikkeling
van het informatiseringssysteem droegen ertoe bij dat de invoering van de
OOW werd uitgesteld naar 1 januari 1998.In het najaar van 1994 werd het ambitieniveau van de nieuw op te richten
USZO omwille van de haalbaarheid verlaagd. Voor de ingangsdatum 1 januari
1996 wilde de veranderorganisatie streven naar een holdingconstructie met
werkmaatschappijen, in plaats van een geïntegreerde organisatie. Voorts
wilde de veranderorganisatie niet meer uitgaan van een geïntegreerd geautomatiseerd
systeem, maar van een eenvoudiger informatiseringsconcept. De veranderorganisatie
stelde hiervoor een realisatieprogramma op waaraan de stuurgroep in januari
1995 zijn goedkeuring gaf. Dit betekende wel dat de oorspronkelijk beoogde
opzet, zowel van de organisatie als van het informatiseringssysteem, alsnog
na de ingangsdatum gerealiseerd moest worden.In januari 1995 benaderde het bestuur van het ABP informeel de minister
van Binnenlandse Zaken om het totstandbrengen van de USZO over te nemen.In het projectvoorstel realisatie USZO van het ABP was de minister van
Binnenlandse Zaken opdrachtgever en de ABP opdrachtnemer. De operationele
leiding werd in handen gesteld van een Projectdirectie USZO. Na goedkeuring
van de stuurgroep, de beleidsgroep en de minister nam het ABP in mei 1995
de totstandkoming van de USZO over van de stuurgroep, die vervolgens werd
opgeheven.Eind 1995 stelden de accountantsdiensten van het ABP en de betrokken departementen
een managementletter op over de kwaliteit van de uitkeringsprocessen van de
uitvoeringsorganisaties. Een extern bureau verrichtte een contra-expertise
en constateerde tekortkomingen op het terrein van de uitkeringsprocessen,
het functioneren van de geautomatiseerde systemen, de informatievoorziening,
de interne controle en kwaliteitscontrole. Naar oordeel van het bureau was
oprichting van de USZO per 1 januari 1996 alleen verantwoord indien vanaf
dat moment de USZO-directie maximale aandacht zou besteden aan de oplossing
van de genoemde tekortkomingen.De Rekenkamer reageerde in een brief van 4 december 1995 op het voornemen
tot oprichting van de USZO op 1 januari 1996. Zij gaf te kennen dat over de
gehele linie sprake had moeten zijn van een ordelijk en controleerbaar financieel
beheer, inclusief goedkeurende accountantsverklaringen. Toen dit op 1 januari
1996 niet haalbaar bleek, had mogen worden verwacht dat er toereikende plannen
van aanpak beschikbaar waren, waarin was aangegeven op welke wijze en volgens
welk tijdpad de knelpunten moesten worden opgelost. Zonder dergelijke plannen
was er naar haar mening geen afdoende basis voor het besluit tot oprichting
van de USZO op 1 januari 1996.Het kabinet achtte niettemin de oprichting van de USZO per 1 januari 1996
noodzakelijk, omdat uitstel contraproductief zou zijn.Dit betekende wel dat de nieuw opgerichte USZO niet alleen extra werd
belast met een achterstand in het realiseren van de integratie en van het
informatiseringssysteem (door de verlaging van het ambitieniveau in de voorbereidingsfase),
maar ook met een erfenis van ernstige gebreken in de uitvoering van de uitkeringsprocessen.
De minister gaf aan dat hij er zich van bewust was dat er nog een grote inspanning
moest worden geleverd om een uitvoeringsorganisatie te vormen die rechtmatig
uitvoert en doelmatig werkt. 3 FINANCIËLE ASPECTEN TOTSTANDKOMING USZO 3.1 Invoeringskosten USZO 3.1.1 RamingenVolgens het Ministerie van Binnenlandse Zaken was het niet mogelijk het
fusieproces van de vier uitvoeringsorganisaties en de inrichting van de USZO
los te zien van de invoering van de OOW. Daardoor was geen onderscheid aan
te brengen naar deze kostensoorten. Het overgrote deel van de geraamde invoeringskosten
betrof informatiseringskosten in verband met de invoering van de OOW. In tabel
1 is het verloop van de ramingen weergegeven. Tabel 1 Overzicht geraamde invoeringskosten totstandkoming
USZO  bedragperiodeplan van aanpak (april 1993)f 145 miljoen1993–1995aangepast plan van aanpak (april 1994)f 293,4 miljoen1993–1998realisatieprogramma USZO (januari 1995)f 209,2 miljoen1993–1998projectvoorstel realisatie USZO (mei 1995)f 179,0 miljoen1993–1998De gewijzigde ramingen waren het gevolg van aanpassing van het plan van
aanpak, vermindering van het ambitieniveau (met name op het terrein van de
informatisering) en van het langer gebruik maken van de bestaande systemen
en gebruikmaking van kennis en ervaring van het ABP.Een extern bureau gaf aan dat voor een complex, omvangrijk en langdurig
proces als de totstandkoming van de USZO het opstellen van enigszins betrouwbare
ramingen over meerdere jaren uitgesloten was. In het bijzonder werd verwezen
naar de kosten voor informatisering. Geadviseerd werd het informatiseringstraject
in kleine stukken op te knippen. Het bureau achtte alleen de ramingen voor
1994 en 1995 over de samenvoeging en de inrichting van de USZO betrouwbaar.
Ook het ABP vond de ramingen op het terrein van de informatisering niet betrouwbaar.De kwaliteit van de ramingen nam gedurende het proces toe. Volgens een
extern bureau waren de ramingen in het projectvoorstel van het ABP aanmerkelijk
verbeterd: 80% van de ramingen was onderbouwd met plannen.Doordat de invoeringskosten voor de USZO samenhangen met de invoering
van de OOW kon op 1 januari 1996 de omvang hiervan niet worden berekend. Verder
uitstel van een gedeelte van de invoering van de OOW tot 1999 impliceert een
nieuwe raming van de invoeringskosten van de USZO. In de tweede helft van
1997 zou een nieuwe raming voor de resterende periode verschijnen. 3.1.2 FinancieringIn december 1993 was een onderzoek naar vier opties voor de financiering
van de invoeringskosten nog niet afgerond. Om de totstandkoming van de USZO
doorgang te laten vinden, besloot het kabinet maximaal f 10 miljoen uit
de Herstructureringspot te verstrekken voor de financiering over 1993. Omdat
ook in 1994 over de financieringswijze geen overeenstemming kon worden bereikt,
besloot het kabinet in september 1994 de invoeringskosten voor 1994 te financieren
uit de onderuitputting van de begroting van het Ministerie van Binnenlandse
Zaken.Toen ook voorafgaande aan de Voorjaarsnota 1995 geen overeenstemming kon
worden bereikt, werd voor de dekking van de noodzakelijke uitgaven
over 1995 een voorschot van f 56,6 miljoen beschikbaar gesteld door de
minister van Binnenlandse Zaken.In juni 1995 besloot het kabinet dat de financiering van de invoeringskosten
voor 1995 tot en met 1998 zou worden verhaald via de USZO op de financiers
van de arbeidsongeschiktheidsregelingen door premieheffing WAO-conforme regeling
en via de ministeries van Binnenlandse Zaken, Defensie en Onderwijs, Cultuur
en Wetenschappen door een opslag op declaraties voor de uitvoering van de
wachtgeldregelingen. Deze financieringswijze komt overeen met die van uitvoeringsinstellingen
in de marktsector.In tabel 2 zijn de geraamde en gerealiseerde invoeringskosten naast elkaar
gezet. Van de geraamde uitgaven werd 70% gerealiseerd. Tabel 2 Geraamde en gerealiseerde invoeringskosten USZO
1993–1995  geraamdgerealiseerd1993f 10,0 miljoenf 2,4 miljoen 1994f 23,0 miljoenf
17,6 miljoen 1995f 56,6 miljoenf 52,2 miljoen 1996f
51,1 miljoenf 26,3 miljoen totaalf 140,7 miljoenf
98,5 miljoenbron: Ministerie van Binnenlandse ZakenDe terugbetaling via premieheffing zal volgens het Ministerie van Binnenlandse
Zaken tot een premiestijging voor de WAO van 0,07% leiden. De gevolgen voor
de hoogte van de programma-uitgaven voor de wachtgelden kon het ministerie
niet aangeven. Deze worden verrekend via de begrotingen van de betrokken departementen. 3.1.3 Financieel beheer invoeringskosten USZOIn de tweede helft van 1994 onderzocht de accountant van de Veranderorganisatie
USZO het financieel beheer van de veranderorganisatie. Hij achtte het financieel
beheer niet controleerbaar doordat:– de opzet van het financieel beheer niet helder was;– de tussentijdse informatieverstrekking aan het Ministerie van
Binnenlandse Zaken te wensen over liet;– de hoofddirecteur van de veranderorganisatie de gestelde limiet
tot het aangaan van verplichtingen ruimschoots overschreed zonder toestemming
daarvoor te vragen.De accountantsdienst van het Ministerie van Binnenlandse Zaken meldde
vervolgens deze uitkomsten aan de directeur generaal Management en Personeelsbeleid
en kondigde aan de werkzaamheden van de accountant van de veranderorganisatie
te reviewen.De review vond eind 1995 plaats. De accountantsdienst constateerde dat:– de verantwoording van de verplichtingen onvolledig en waarschijnlijk
ook niet juist was;– door de administratie betaalde voorschotten niet als zodanig werden
geregistreerd;– verplichtingen groter dan f 25 000 niet ter goedkeuring
waren voorgelegd aan de directeur-generaal Management en Personeelsbeleid1.Het toezicht vanuit het ministerie bestond uit het onder de aandacht van
de directeur-generaal Management en Personeelsbeleid brengen van de bevindingen
van de accountantsdienst.Naar aanleiding van de opmerkingen van de accountant van de veranderorganisatie
werd eind 1994 de procedure financieel beheer Veranderorganisatie
USZO opgesteld. Deze bevatte onder andere een verplichting om bestedingsplannen
op te stellen, als maatregel van interne controle. Bij de overname van de
totstandkoming van de USZO door het ABP werd de procedure op een aantal punten
aangepast. Zo kreeg de accountantsdienst van het Ministerie van Binnenlandse
Zaken permanente toegang tot de administratie die het ABP bijhield en diende
de accountantsdienst een oordeel te geven over het financieel beheer.In juli 1997 verklaarde de accountantsdienst dat de financiële verantwoording
van de Veranderorganisatie USZO over 1995 niet voldeed aan algemene vereisten
ten aanzien van financiële verantwoordingen en derhalve niet juist was. 3.2 Overdracht activa en passivaVoorafgaand aan de oprichting van de USZO dienden de uitvoeringsorganisaties
te worden ontvlochten. De betreffende ministers en het bestuur van het ABP
waren hiervoor verantwoordelijk. De ontvlechting resulteerde in lijsten van
vermogensbestanddelen voor de overdracht van activa en passiva die dienden
als basis voor de openingsbalans.Voor de waardering van de vermogensbestanddelen werd een extern taxatiebureau
ingeschakeld. De inbrengverklaringen bij de lijsten van vermogensbestanddelen
dienden op grond van de Wet Stichting USZO door een register accountant, aangesteld
door de minister van Financiën, te worden verstrekt en wel (volgens interne
afspraken) vóór 1 mei 1996. Om pragmatische redenen koos het
ministerie ervoor om de accountantsdiensten van de betrokken organisaties
de inbrengverklaringen te laten afgeven.In tabel 3 is de beoordeling van de Rekenkamer van de uitkomsten van de
financiële ontvlechting van de uitvoeringsorganisaties weergegeven vanuit
de uit te voeren werkzaamheden. Tabel 3 Overzicht beoordeling financiële ontvlechting
uitvoeringsorganisaties   SZ-bedrijfDUOUODSZM–bruikbaarheid lijst van vermogensbestanddelen
voor taxatie–––– –bruikbaarheid
taxatierapport voor opstellen inbrengverklaring–––+–afgifte inbrengverklaring vóór 1 mei 1996–––––afgifte verklaring overdracht materiële zaken++++–overgang personeel per 1 januari 1996++++–vaststellen lijsten van vermogensbestanddelen door minister
van Binnenlandse Zaken per 1 juni 1996––––+ betekent voldoende; – betekent beperkt of onvoldoendeDe bruikbaarheid van de lijsten van vermogensbestanddelen was beperkt.
Soms was de mate van detaillering te gering voor een goede taxatie, terwijl
in andere gevallen de lijsten onvolledig/onbetrouwbaar waren. Ook kwam het
voor dat de lijsten materiële zaken bevatten die daar niet op thuis hoorden
en bestond verschil van inzicht over bepaalde computerapparatuur.De minister van Binnenlandse Zaken heeft als gevolg van één
en ander de lijsten van vermogensbestanddelen pas op 10 juli 1997 vastgesteld. 3.3 Openingsbalans USZODe minister van Binnenlandse Zaken diende zorg te dragen voor het vaststellen
van de openingsbalans van de USZO1. Als richtdatum
daarvoor hanteerde de minister 1 juni 1996.Voor het opstellen van de openingsbalans waren vooraf geen sluitende afspraken
gemaakt. Daardoor bestond onduidelijkheid tussen het Ministerie van Binnenlandse
Zaken en de USZO over wie de openingsbalans diende op te stellen.Voorts waren er onduidelijkheden over een aantal ondergeschikte materiële
zaken, zoals computerapparatuur, betaling van de niet opgenomen vakantiedagen,
vakantiegelden en de interimregeling ziektekosten (totaal f 2,1 miljoen).
Het moeizame overleg over het oplossen van deze onduidelijkheden heeft gezorgd
voor vertraging in de vaststelling van de openingsbalans, waardoor de streefdatum
ver werd overschreden.Op 1 mei 1997 is de openingsbalans door de minister vastgesteld en op
7 mei 1997 aangeboden aan de Tweede Kamer, voorzien van een goedkeurende accountantsverklaring.
In bijlage 2 is de openingsbalans weergegeven.De minister stelde de openingsbalans vast nog voordat hij de lijsten van
vermogensbestanddelen van de uitvoeringsorganisaties had vastgesteld. Voorts
voldoet de openingsbalans van de USZO op een aantal punten niet aan de normen,
die de Rekenkamer hanteert voor het beoordelen van verzelfstandigde organisaties
(zie bijlage 3, waarin ook de bronnen van de normen zijn vermeld):– niet alle materiële vaste activa zijn gewaardeerd op actuele
waarde; computerapparatuur en inrichting van gebouwen zijn op de balans opgenomen
tegen boekwaarde waardoor deze naar schatting van de Rekenkamer f 0,9
miljoen te laag zijn gewaardeerd;– ten onrechte is een voorziening van f 8,5 miljoen opgenomen
voor wachtgelders die in dienst waren van het SZ-bedrijf van het ABP; deze
voorziening is gefinancierd via het FAOP;– het eigen vermogen van de USZO bedroeg 100% van de waarde van
de materiële vaste activa hetgeen hoger is dan bij uitvoeringsinstellingen
in de marktsector2. De USZO verkreeg hiermee
een grotere buffer om tegenvallers op te vangen dan de andere uitvoeringsinstellingen;– nog niet in alle gevallen is overeenstemming bereikt over de eerder
genoemde onduidelijkheden. Dit heeft er toe geleid dat de vordering (f 0,3
miljoen) voor niet opgenomen vakantiedagen bij de IB-Groep anderhalf jaar
na het ontstaan ervan nog niet is afgewikkeld.In plaats van het opnemen van een voorziening voor de netto-loongarantie
op de openingsbalans zijn de kosten hiervan doorberekend aan de opdrachtgevers.
De Rekenkamer acht dit in zijn algemeenheid niet ordelijk en controleerbaar
omdat vooraf niet duidelijk is hoe hoog deze kosten zullen zijn en of de opdrachtgevers
akkoord gaan met de doorberekening. De opdrachtgevers van de USZO zijn in
dit geval hiermee echter akkoord gegaan.De materiële vaste activa en het eigen vermogen zijn door de USZO
meteen na het opstellen van de openingsbalans afgewaardeerd naar nihil. Dit
gebeurde vanwege de afspraak om de afschrijvingen van om niet verkregen vaste
activa niet door te berekenen in de uitvoeringskosten van de USZO. 3.4 ConclusiesIn het begin van het proces waren de ramingen van de uitvoeringskosten
ontoereikend onderbouwd. Met name ontbrak een deugdelijke onderbouwing van
de raming van de informatiseringskosten. Dit stond het verkrijgen van inzicht
in de kosten voor de totstandkoming van de USZO in de weg. De gerealiseerde
uitgaven bleken veel lager dan geraamd. Gedurende het proces nam de kwaliteit
van de ramingen toe. Een nieuwe raming van de invoeringskosten voor de resterende
periode was medio 1997 nog niet bekend.Vanwege een vereenvoudiging van het informatiseringsconcept namen de invoeringskosten
op de korte termijn af. Op langere termijn zullen deze kosten in verband met
de invoering van de OOW (deels) alsnog gemaakt moeten te worden. Hierdoor
bestaat de mogelijkheid dat de totale kosten alsnog hoger uitvallen dan in
eerste instantie geraamd in 1994.Het duurde lang voordat de minister van Binnenlandse Zaken overeenstemming
had bereikt over de marktconforme financiering van de invoeringskosten voor
de USZO.Het financieel beheer van de invoeringskosten was niet ordelijk en controleerbaar.
Ook de verplichting om bestedingsplannen op te stellen had niet het beoogde
resultaat (een betere interne controle). De rechtmatigheid van de uitgaven
van de veranderorganisatie was niet gewaarborgd. De accountantsdienst van
het Ministerie van Binnenlandse Zaken gaf geen verklaring af over het financieel
beheer en de invoeringskosten over 1994. Over 1995 oordeelde de accountantsdienst
dat de financiële verantwoording onjuist was.De overdracht van activa en passiva verliep niet op alle onderdelen ordelijk
vanwege onduidelijke afspraken. Doordat er tevens te weinig afstemming en
coördinatie plaatsvond door het Ministerie van Binnenlandse Zaken, ontstond
een aanzienlijke vertraging in de overdracht van activa en passiva en daarmee
in het opstellen van de openingsbalans van de USZO. De streefdatum voor de
vaststelling van de openingsbalans is met bijna een jaar overschreden, voornamelijk
doordat over een aantal details geen overeenstemming bereikt kon worden. De
vertraging had kunnen worden voorkomen door deze details in de toelichting
bij de openingsbalans te noemen en aan te geven waarover onduidelijkheid bestond.De openingsbalans van de USZO op 1 januari 1996 gaf voldoende inzicht
in het financiële startpunt van de USZO. Bij de opname van voorzieningen
op de balans plaatste de Rekenkamer kanttekeningen.Het grotere eigen vermogen van de USZO ten opzichte van uitvoeringsinstellingen
in de marktsector plaatste de USZO in een voordeliger startpositie. Na de
vaststelling van de openingsbalans door de minister van Binnenlandse Zaken
waardeerde de USZO echter de materiële vaste activa en het eigen vermogen
af naar nihil. 4 OPDRACHTGEVERS, TOEZICHTHOUDERS EN SAMENWERKINGSRELATIES 4.1 Opdrachtgevers 4.1.1 FAOPHet FAOP trad in de periode 1996–1997 op als opdrachtgever aan de
USZO voor de uitvoering van de WAO-conforme regeling. In een administratie-overeenkomst
tussen het FAOP en de USZO was de verhouding tussen genoemde partijen geregeld
en waren de uitvoeringswerkzaamheden opgesomd die de USZO moest verrichten.
Het FAOP had zowel voor 1996 als voor 1997 een beleidsplan ontwikkeld, waarin
aandacht was voor de kwaliteit van de uitvoeringsprocessen en voor het opvangen
van de gevolgen van nieuwe regelgeving.De USZO was verplicht al die informatie te verschaffen die het FAOP nodig
achtte voor de uitvoering van zijn taken en de verantwoording daarover. De
rapportages van de USZO aan het FAOP voldeden begin 1996 wat betreft informatiegehalte
nog niet als sturingsinstrument. De Rekenkamer heeft geconstateerd dat vanaf
augustus 1996 de rapportages verbeterd waren.Bij de invoering van de WAO-conforme regeling bleken zich belangrijke
uitvoeringsproblemen voor te doen. Het FAOP is overgegaan tot bijsturing in
de zin van een task-force ter verbetering van de uitvoering van de WAO-conforme
regeling, invoering van kwaliteitsmetingen en -audits, en het aangeven van
concrete verbeterpunten waaraan de USZO aandacht en uitvoering moest geven. 4.1.2 SectorwerkgeversDe sectorwerkgevers hebben afgesproken hun werkloosheids- en bovenwettelijke
regelingen door de USZO te laten uitvoeren. Voor de sectoren rijk, defensie
en onderwijs zijn terzake overeenkomsten gesloten. Voor de lagere overheden
is dit eerst bij de invoering van de OOW aan de orde.Taakstellingen, eisen en informatiebehoeften van de opdrachtgever moeten
blijkens de overeenkomsten vanaf 1997 worden geconcretiseerd in jaarplannen,
die door de USZO in concept moeten worden opgesteld en door de opdrachtgever
moeten worden vastgesteld. In het jaarplan moeten ook de te verwachten programma-
en uitvoeringskosten worden afgesproken. Eind mei 1997 was alleen voor de
sector defensie een jaarplan aangeboden aan het ministerie. In de sectoren
onderwijs en rijk was er nog discussie met de USZO over haalbaarheid van taakstellingen
en over uitvoeringskosten.De USZO moet volgens de overeenkomsten aan de opdrachtgevers alle gewenste
informatie verschaffen. De informatiewensen zouden in de jaarplannen worden
gedefinieerd, doch alleen voor de sector defensie had dit plaatsgevonden.
Gebleken is dat de informatievoorziening voor 1996 over de geleverde prestaties
nog zeer beperkt was en onvoldoende sturingswaarde had. Vanaf het eerste kwartaal
1997 worden aan de opdrachtgevers onderwijs en defensie verantwoordingsrapportages
geleverd die in de komende tijd stapsgewijs verbeterd moeten worden.De sectorwerkgevers zijn zich ervan bewust dat de kwaliteit van de uitvoering
moet groeien en dat in onderling overleg met de USZO aan dit groeiproces gewerkt
moet worden. Zij wijzen er echter op dat zij gelet op hun verantwoordelijkheid
voor de uitvoering van de wachtgeldregelingen niettemin een kritische
instelling moeten innemen. De formele sanctiemogelijkheden op basis van de
overeenkomsten zijn ingebrekestelling en ontbinding van de overeenkomst. De
minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen en de USZO hebben in juli
1997 harde afspraken gemaakt over de eisen waaraan de uitvoering op korte
termijn dient te gaan voldoen. 4.2 ToezichthoudersVanaf 1 januari 1996 berust het toezicht op de uitvoering van de WAO-conforme
regeling (vanaf 1 januari 1998 de WAO) op grond van de OSV bij het College
van Toezicht op de Sociale Verzekeringen (Ctsv). Gebleken is dat zowel het
Ministerie van Binnenlandse Zaken als de USZO meenden dat het toezicht op
grond van de wet Financiële Voorziening Privatisering ABP formeel bij
het Ministerie van Binnenlandse Zaken berustte en materieel werd waargemaakt
door inschakeling van het Ctsv. Het artikel waarop zij deze mening baseerden
is echter vervallen per 1 januari 1996 bij invoering van de wet Privatisering
ABP.Wanneer de OOW integraal is ingevoerd krijgt het Ctsv het algehele toezicht
op de uitvoering van de werknemersverzekeringen voor overheidspersoneel. Het
toezicht op de uitvoering van de wachtgeldregelingen ligt tot dan bij de betrokken
opdrachtgevers, in casu de sectorwerkgevers. De accountantsdiensten van de
sectorwerkgevers houden toezicht op de uitvoering van de regelingen. 4.3 Alliantie met de Stichting Pensioenfonds ABPDe USZO is een alliantie met de Stichting Pensioenfonds ABP aangegaan.
In een alliantie-overeenkomst is vastgelegd dat samengewerkt zal worden op
het gebied van facilitaire voorzieningen, gegevensverwerking, informatietechnologie
en stafmatige ondersteuning. De USZO had ten tijde van het onderzoek medezeggenschap
via overlegvormen. Omdat dit niet in de alliantie-overeenkomst was vastgelegd,
ontbrak een juridische basis voor deze medezeggenschap.Medio 1997 moest de samenwerking tussen de Stichting Pensioenfonds ABP
en de USZO nog nader vorm worden gegeven. Er werd gedacht aan één
of meer afzonderlijke rechtspersonen, waarin de betrokken faciliteiten en
diensten zijn ondergebracht. Een dergelijke structuur sluit aan bij de holdingconstructies
die ook in de marktsector in ontwikkeling zijn en waarover de minister van
Sociale Zaken en Werkgelegenheid in 1998 een evaluatie heeft toegezegd. 4.4 ConclusiesDe omgeving waarin de sociale zekerheid voor de overheid thans (tot de
invoering van de OOW) is ondergebracht, is bestuurlijk en organisatorisch
complexer geworden. Zowel de opdrachtgevende rol als het toezicht zijn verdeeld
over verschillende actoren. Het toezicht op de uitvoering van de WAO-conforme
regeling (vanaf 1 januari 1998 de WAO) en van de wachtgeldregelingen is verdeeld
over het Ctsv en de accountantsdiensten van de sectorwerkgevers. Hierdoor
is het moeilijk een totaalbeeld van het toezicht te vormen. Door het uitstel
van de invoering van de WW zal de complexe situatie langer voortbestaan dan
was voorzien.Het FAOP had voldoende sturingsinstrumenten om zijn verantwoordelijkheid
voor de uitvoering van de WAO-conforme regeling waar te maken. Het FAOP had
aandacht voor de kwaliteit van de uitvoering en anticipeerde op de invoering
van de OOW. De verantwoording van de USZO aan het FAOP verkeerde in een groeiproces. De sturingsinstrumenten van de sectorwerkgevers waren in hun opzet geformuleerd,
maar nog beperkt uitgewerkt. Doelen taakstellingen van deze sectorwerkgevers
waren nog niet overal geformuleerd. Van verantwoordingsinformatie aan de sectorwerkgevers
was in 1996 nog nauwelijks sprake. Medio 1997 werden voor de sectoren defensie
en onderwijs kwartaalrapportages verstrekt, die verder verbeterd zouden worden.De opdrachtgevers tonen zich bewust van de (groei)situatie van de USZO.
Gelet op de uitvoeringsproblemen is sprake van een spanningsveld tussen de
verantwoordelijkheid van de opdrachtgevers voor de uitvoering van de wachtgeldregelingen
en hun bijsturingsmogelijkheden.De USZO maakt gebruik van faciliteiten en staven van de Stichting Pensioenfonds
ABP. Omdat de medezeggenschap van de USZO hierover juridisch niet was geregeld
en omdat de alliantie-overeenkomst een tijdelijk karakter had was er een risico
voor de continuïteit van de uitvoering door de USZO. 5 VERANDERINGSTRAJECT USZO 5.1 Sturing door minister van Binnenlandse Zaken 5.1.1 SturingsmodelDe minister van Binnenlandse Zaken moest in het kader van zijn bestuurlijke
verantwoordelijkheid voor de OOW-operatie in de periode 1996–1997 het
veranderingstraject USZO realiseren. De USZO diende op de datum van de invoering
van de OOW als uitvoeringsinstelling in de zin van de OSV te worden erkend
en diende in staat te zijn om de werknemersverzekeringen uit de marktsector
uit te voeren. Daarnaast zal de USZO vanaf 2000 moeten kunnen concurreren
met andere uitvoeringsinstellingen.De formele bevoegdheden en sturingsmogelijkheden van de minister lagen
vast in de oprichtingsstatuten van de USZO. Hierin was bepaald dat de directie
van de USZO in de periode van 1996 tot het van kracht worden van de OOW datgene
moest doen wat nodig is om te gaan voldoen aan de wettelijke aan een uitvoeringsinstelling
te stellen eisen. De minister kon aanwijzingen geven met het oog op het bereiken
van dat doel. Hij heeft van deze bevoegdheid tot dusverre geen gebruik gemaakt. De minister heeft eind 1995 in een startbrief aan de USZO aangegeven dat
de USZO verantwoordelijk is voor het totale veranderingstraject en voor de
in dit verband gemaakte keuzen. De rol van de minister was een toezichthoudende.De minister heeft tevens in de startbrief aangegeven wat hij van de USZO
verwacht in de periode tot 1998, alsmede (in een vervolgbrief) wat per 1 juli
1997 concreet gerealiseerd zou moeten zijn. In de periode 1996–1997
moest de USZO drie hoofddoelstellingen realiseren:– inrichting van de USZO tot een geïntegreerde organisatie;– verbetering van de uitkeringsprocessen c.q. zicht krijgen op een
goedkeurende accountantsverklaring over 1997;– voorbereiding op de invoering van de OOW en erkenning als uitvoeringsinstelling
in de zin van de OSV.De minister heeft hierbij rekening gehouden met de knelpunten in de staande
uitvoering, die eind 1995 bij oprichting van de USZO werden geformuleerd door
een externe adviseur en door de Rekenkamer in het kader van haar rapport bij
de financiële verantwoording 1995.Toen de USZO in februari 1996 onzekerheid uitte over de realiseerbaarheid
heeft de minister tussen de hoofddoelstellingen geen prioriteit aangebracht.
Wel werd in overleg bepaald dat bij de verbetering van de uitkeringsprocessen
prioriteit zou worden gegeven aan structuurverbeterende maatregelen. Voorts
achtte de USZO stabiliteit van de regelgeving een belangrijke succesfactor.
De minister gaf te kennen dat er voor wat betreft de invoeringsdatum OOW geen
ruimte voor nuance was. De USZO heeft de verantwoordelijkheid voor het totale
veranderingstraject uiteindelijk geaccepteerd.Er was maandelijks overleg tussen het ministerie en de USZO over de voortgang
van het veranderingstraject. De minister had voorgeschreven hoe de verantwoordingsrapportages
van de USZO aan het ministerie moesten worden ingericht. In opdracht van de
minister voerde een externe adviseur een contra-expertise op deze kwartaalrapportages
of op aspecten daarvan uit. 5.1.2 Nadere prioriteitstelling en bijstelling ambitieniveauDe minister heeft op drie momenten (juni 1996, oktober 1996 en maart 1997) alsnog prioriteitsstellingen en bijstellingen moeten aanbrengen
in het ambitieniveau van de OOW. Zo werden conversies van lopende uitkeringen
naar nieuwe regelingen uitgesteld en werd uiteindelijk besloten de invoering
van de WW geheel uit te stellen tot op zijn vroegst 1 januari 1999. Aan dit
laatste besluit lag de mening van de minister ten grondslag dat de USZO onvoldoende
zekerheid kon bieden voor de uitvoering van de WW per 1 januari 1998. De USZO
zelf en een externe adviseur waren overigens een andere mening toegedaan.
Bij dit besluit speelde mede de intussen ontstane discussie over de financiering
van de WW voor overheidspersoneel een rol. 5.1.3 Informatievoorziening aan Tweede KamerDe minister rapporteerde elk kwartaal aan de Tweede Kamer over de voortgang
bij de USZO. De rapportage over het derde kwartaal 1996 is echter gekoppeld
aan die over het vierde kwartaal. Ook tussentijds werd de Kamer geïnformeerd
indien de ontwikkelingen daartoe aanleiding gaven.Alle aspecten en knelpunten die de USZO en de externe adviseur meldden
aan het ministerie komen in gecomprimeerde vorm aan de orde, maar de reikwijdte
van de opmerkingen wordt niet altijd duidelijk. Met name over het informatiseringsconcept
en de daaraan verbonden risico's wordt in de voortgangsrapportages relatief
summier gerapporteerd. Voorts krijgen onderwerpen in de rapportages afwisselend
meer of minder aandacht. Door de veelheid van onderwerpen is het moeilijk
om overzicht te houden en de voortgang te volgen.In de rapportage over het tweede halfjaar van 1996 meldde de minister
dat door het kabinetsbesluit om de invoering van de WW uit te stellen een
voorwaarde is gecreëerd om de stijgende lijn bij de USZO voort te zetten. 5.2 Interne sturing bij de USZODe Raad van Toezicht van de USZO had tot taak toezicht te houden op het
door de directie gevoerde beleid en de strategische kaders vast te stellen
waarbinnen de stichting haar doel dient te bereiken. De directie vormde het
dagelijks bestuur van de USZO en was belast met het besturen van de USZO in
de ruimste zin van het woord.In 1996 heeft de directie een planning & control functie geformuleerd.
Geconstateerd is dat de instrumenten van deze functie in 1997 zijn ingevoerd,
doch zich deels nog in een groeiproces bevonden. De directie had in samenspraak
met het management van de verwerkingscentra en de districtskantoren doel-
en taakstellingen geformuleerd. Deze sluiten aan bij de doel- en taakstellingen
uit de startbrief van de minister van Binnenlandse Zaken.De USZO had geen informatiestatuut waarin is geformuleerd welke informatie
met welke periodiciteit de directie nodig heeft om te sturen. In de praktijk
was echter wel een verantwoordings- en rapportagestructuur tot stand gekomen.
In aansluiting daarop was een overlegstructuur ingericht waarbinnen de verschillende
managementniveaus en projectleiders overleg plegen met de (leden van de) directie.Bij de verbeterprocessen is in aanvang gekozen voor een beperkte centrale
sturing. De verantwoordelijkheid werd gelegd bij de managers van de verwerkingscentra.
Mede daardoor waren verbeterplannen en kwaliteitscontroles bij de verwerkingscentra
niet op uniforme wijze ingericht. Het bevorderen van uniformiteit acht de
Rekenkamer een belangrijke stap op weg naar verdere integratie binnen de USZO.
De USZO was het daarmee eens, maar achtte uniformiteit pas mogelijk wanneer
de uit te voeren processen uniform zijn. Eind 1996 heeft de USZO-directie
overigens de centrale sturing van de verbeterprocessen aangescherpt.Bij het volume- en handhavingsbeleid rond werkloosheid is gekozen voor
een projectmatige aanpak en een groeimodel. De ontwikkeling en de implementatie
van het beleid werden op beheersbare wijze vormgegeven. 5.3 Stand van zaken bij de USZO (medio 1997) 5.3.1 Organisatie-inrichtingBij de oprichting van de USZO diende de integratie van de vier uitkeringsorganisaties
en de inrichting van het hoofdkantoor (deels) nog gestalte te krijgen. Begin
1997 was het hoofdkantoor ingericht en waren de staven ingevuld, voor een
deel via de alliantie met de Stichting Pensioenfonds ABP. Over de structurering
van de alliantie was nog geen duidelijkheid.De inrichting van de verwerkingscentra en de districtskantoren had verder
gestalte gekregen. De samenvoeging van de twee vestigingen in Heerlen was
in verband met uitvoeringsproblemen bij de WAO-conforme regeling uitgesteld. 5.3.2 Verbetering uitkeringsprocessenDe uitkeringsprocessen moeten materieel naar behoren uitgevoerd kunnen
worden; daarvoor is een aantal structurele verbeteringen nodig. Deze verbeteringen
zijn ook met het oog op de invoering van de OOW en de nieuw uit te voeren
regelingen gewenst. Begin 1997 vertoonden de uitvoering van de wachtgeldregeling
voor onderwijs en van de WAO-conforme regeling nog steeds te hoge foutenpercentages
waardoor de verwerkingscentra Groningen en Heerlen niet aan de normen voor
een goedkeurende accountantsverklaring dreigen te voldoen1. In deze centra was er ook sprake van (nieuwe) achterstanden. In het
verwerkingscentrum Zoetermeer was een grote werkvoorraad bezwaarschriften
ontstaan. Wijzigingen in de wachtgeldregelingen van onderwijs en defensie
zorgden voor extra druk op de organisatie.In oktober 1996 is een plan van aanpak gemaakt ter verbetering van de
nog gebrekkige externe en interne informatievoorziening. Er werd prioriteit
gegeven aan de externe informatievoorziening (naar opdrachtgevers). 5.3.3 Voorbereiding invoering OOWOver de voorbereiding van de USZO op de OOW-operatie wordt vermeld dat
in maart 1997 gelet op de risico's was besloten het centrale deel van een
nieuw automatiseringssysteem vooralsnog niet te bouwen. Voorts was begin 1997
een project ter verbetering van de financiële functie in uitvoering genomen.
Ook was een plan van aanpak gemaakt om de informatievoorziening aan de opdrachtgevers
te verbeteren.Het volume- en handhavingsbeleid tenslotte had wat betreft arbeidsongeschiktheid
reeds vaste vorm gekregen, terwijl dat voor werkloosheid in gang was gezet
maar nog in de reguliere organisatie moest worden ingebed. 5.3.4 InformatiseringstrajectBij de voorbereiding van de oprichting van de USZO is onder aansturing
van de minister van Binnenlandse Zaken een informatiseringsconcept ontwikkeld
met een hoog ambitieniveau. Hiermee zouden nieuwe materiesystemen voor de
uitvoering van de wettelijke en bovenwettelijke regelingen gerealiseerd kunnen
worden. De door de minister ingeschakelde externe adviseur had al in 1995
en een aantal malen daarna aanbevolen een noodscenario1 te ontwikkelen voor het geval het nieuwe systeem niet
tijdig gereed zou zijn. De minister gaf hiervoor in oktober 1996 formeel opdracht
aan de USZO, die hiervoor begin 1997 een plan van aanpak gereed had.De aanbeveling van de externe adviseur is dus eerst in 1997 in uitvoering
genomen. De USZO deelde mee hiervoor bewust te hebben gekozen in verband met
de bemensing die nodig is bij de ontwikkeling van twee trajecten naast elkaar.De Rekenkamer vraagt zich af of de minister niet eerder had moeten bijsturen,
gelet op de doorlooptijden die doorgaans met de ontwikkeling van automatiseringssystemen
zijn gemoeid. Voorts stelt zij vast dat op het moment van bijsturing het ambitieniveau
ten aanzien van de conversie van lopende uitkeringen reeds was verlaagd. Inmiddels
is dat ambitieniveau door het uitstel van de WW nog verder verlaagd. 5.3.5 Erkenning USZO als uitvoeringsinstellingHet streven was dat de USZO op 1 januari 1998 een door de minister van
Sociale Zaken en Werkgelegenheid erkende uitvoeringsinstelling moest worden.
De Rekenkamer ging na in hoeverre de USZO medio 1997 bij de uitvoering van
de WAO-conforme regeling al aan uit de OSV afgeleide criteria en eisen voldeed.– Criteria voor de formele erkenning2De staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid had vastgesteld
dat de bevoegdheden van de Raad van Toezicht van de USZO overeenkwamen met
de bevoegdheden van een stichting die de aandelen houdt in de uitvoeringsinstelling.
De samenstelling van de Raad voldeed nog niet aan de eisen. Met de Raad waren
voorstellen besproken voor de inrichting van de USZO met het oog op de erkenning
als uitvoeringsinstelling.– Eisen betreffende de administratie-overeenkomstDe administratie-overeenkomst tussen het FAOP en de USZO voldeed grotendeels
en voor zover de normen expliciteerbaar zijn3
aan het Ctsv-toetsingskader.De opdrachtgever en de uitvoeringsinstelling moeten tarieven overeenkomen4, die een juiste weerspiegeling zijn van de voor het
product te maken kosten en het verwachte aantal producten. De USZO had nog
niet de mogelijkheid om de uitvoeringskosten per regeling te bepalen5. Er was nog sprake van eindafrekening op basis van werkelijke
kosten, omdat volgens de USZO de opdrachtgevers nog geen vaste prijsafspraken
accepteren.– Uitbesteding van werkzaamheden6De USZO had een deel van haar wettelijke taak inzake de WAO-conforme regeling
uitbesteed aan de Stichting Pensioenfonds ABP. Het betreft de inning, vaststelling
en registratie van door de werkgevers verschuldigde premies, alsmede het liquiditeitenbeheer
van de middelen van de USZO. De uitbesteding van de premie-inning en het gegevensbeheer
zou in beginsel niet toegestaan zijn. Of uitbesteding van het liquiditeitenbeheer
mag, zou afhangen van het oordeel van het Lisv.De controlefunctie, het relatiemanagement en de juridische en fiscale
functie worden (deels) uitgevoerd door de alliantiestaven van de Stichting
Pensioenfonds ABP. Als de USZO onderdeel gaat uitmaken van een samenwerkingsverband
met meerdere rechtspersonen, zal een strikte scheiding tussen het publieke
en private deel noodzakelijk zijn. – Verrichten van andere taken1De USZO voert als opdrachtnemer enkele niet-wettelijke taken uit. Het
betreft:– de bovenwettelijke voorzieningen bij arbeidsongeschiktheid, opgedragen
door de Stichting Pensioenfonds ABP;– de bovenwettelijke suppletieregeling, opgedragen door de afzonderlijke
(sector)werkgevers;– een aantal voorzieningen genoemd in defensieregelingen;– het vergoeden van de kosten van ziek onderwijspersoneel, opgedragen
door de stichting Vervangingsfonds;– het stimuleren van arbozorg in het onderwijs, opgedragen door
het Centraal Orgaan Bedrijfsgezondheidszorg (COBGZ).De uitvoering van de twee eerstgenoemde taken kan als bovenwettelijke
aanvulling van de werknemersverzekeringen worden aangemerkt. De minister van
Sociale Zaken kan hiervoor onder voorwaarden toestemming verlenen.De taken voor het Vervangingsfonds en het COBGZ en de uitvoering van een
aantal voorzieningen in het kader van defensieregelingen zijn niet als zodanig
aan te merken en zullen dus ook niet toegestaan zijn. De USZO had daarom aan
de Raad van Toezicht voorstellen gedaan voor de inrichting van een holdingstructuur
die vergelijkbaar is met de inrichting van uitvoeringsinstellingen in de marktsector. 5.4 ConclusiesDe minister beschikte als toezichthouder over voldoende sturingsinstrumenten
om het veranderingstraject bij de USZO te bewaken. Hij heeft de USZO voor de gestelde periode van twee jaar een te zware
taak opgelegd, omdat naast de voorbereiding op de invoering van de OOW ook
een aantal doelstellingen moesten worden gerealiseerd die in de oprichtingsfase
niet waren bereikt. Tevens was er de belastende erfenis vanwege de gebreken
in de uitkeringsprocessen. Omdat de USZO ondanks twijfels aan de haalbaarheid
van de opgelegde taak voor 1 januari 1998 hiermee akkoord ging, werd zij aanspreekbaar
op het realiseren van die te zware taak.De minister heeft zijn ambitieniveau toch moeten bijstellen en de harde
datum van 1 januari 1998 voor integrale invoering van de OOW verlaten. Hij
heeft te laat bijgestuurd op het ontwikkelen van een noodscenario voor de
automatisering bij de USZO.De rapportages van de minister aan de Tweede Kamer gaven een getrouwe
weergave van de voortgang, doch de reikwijdte van de opmerkingen wordt niet
altijd expliciet aangegeven en de voortgang op de verschillende taakstellingen
is soms moeilijk te volgen.De instrumenten die de directie en de Raad van Toezicht van de USZO in
staat moesten stellen te sturen waren in opzet voldoende vorm gegeven en worden
vanaf 1997 ook daadwerkelijk gehanteerd. Een aantal instrumenten waaronder
de informatievoorziening aan het management en kwaliteitscontrole bevond zich
nog in een groeiproces.Met betrekking tot de drie hoofddoelstellingen van de USZO voor het veranderingstraject
1996–1997 constateert de Rekenkamer dat medio 1997 de organisatie-inrichting
nog niet geheel was afgerond en dat er nog onvoldoende verbetering was opgetreden
in de uitkeringsprocessen. Ook de voorbereiding op de invoering van de OOW
zou nog veel aandacht vergen.Een aantal knelpunten die in december 1995 naar aanleiding van de voorgenomen
oprichting van de USZO werden gesignaleerd, bestaat nog steeds. Het gaat om
gebreken in het primaire proces, nieuwe achterstanden in productie
en vorderingen, automatiseringsproblematiek en nog niet voldoende informatievoorziening.De grote druk op de organisatie betekent een risico voor de continuïteit
en de kwaliteit van de uitkeringsprocessen. Onvoldoende kwaliteit van de uitvoeringsprocessen
vormt een bedreiging voor de erkenning van de USZO als uitvoeringsinstelling
en kan negatief uitwerken op de positionering van de USZO in de markt.De USZO voldeed medio 1997 reeds aan een aantal eisen die op grond van
de OSV gesteld worden. Uitzonderingen betroffen de samenstelling van de Raad
van Toezicht, de uitvoering van diverse andere dan wettelijke taken, en de
uitbesteding van kerntaken als premie-inning en gegevensincasso aan de Stichting
Pensioenfonds ABP. Of de samenwerking op het gebied van een aantal staffuncties
toegestaan zou worden was afhankelijk van de wijze waarop deze ingebed worden
in het samenwerkingsverband tussen de USZO en de Stichting Pensioenfonds ABP. 6 CONCLUSIES ProcesDe keuze voor een «alles tegelijk aanpak» voor de totstandkoming
van de USZO en de trage besluitvorming over de financiering van de invoeringskosten
leidden ertoe dat bij de oprichting van de USZO op 1 januari 1996 een aantal
doelstellingen niet gerealiseerd was. Het gevolg was dat de USZO in 1996 en
1997 met meer doelstellingen te maken kreeg dan was voorzien. Daarbij kwam
nog de noodzaak tot verbetering van de uitkeringsprocessen, die al jaren van
onvoldoende kwaliteit waren. Ondanks deze belastende erfenis hield de minister
bij de oprichting van de USZO vast aan 1 januari 1998 als harde datum voor
de invoering van de integrale OOW. Volgens de Rekenkamer heeft de minister
voor het overige voldoende sturing gegeven tijdens het veranderingstraject
na 1 januari 1996, behalve op één punt: hij heeft te laat ingegrepen
toen duidelijk werd dat de ontwikkeling van het informatiseringssysteem stagneerde. Financiële aspectenAls gevolg van de fasering van de invoering van de OOW bestond medio 1997
nog geen duidelijkheid over de totale invoeringskosten. De invoeringskosten
zijn in de loop van de tijd afgenomen door vereenvoudiging van het informatiseringsconcept.
De Rekenkamer verwacht dat een deel van de oorspronkelijk geraamde kosten
alsnog gemaakt zal moeten worden.Het financieel beheer van de invoeringskosten was niet ordelijk en controleerbaar,
waardoor de rechtmatigheid van de uitgaven niet was gewaarborgd. De accountantsdienst
van het Ministerie van Binnenlandse Zaken heeft geen verklaring afgegeven
over 1994 over het financieel beheer en de invoeringskosten. Over 1995 was
het oordeel van de accountantsdienst dat de financiële verantwoording
niet juist is.Door weinig voortvarend handelen van het Ministerie van Binnenlandse Zaken
en door onvolledige of onduidelijke afspraken kwam de openingsbalans van de
USZO met een vertraging van meer dan een jaar tot stand. De vertraging had
kunnen worden voorkomen door de details waarover nog geen overeenstemming
was in de toelichting bij de openingsbalans te noemen. De openingsbalans van
de USZO biedt voldoende inzicht in de financiële startpostitie van de
USZO, doch voldoet op een aantal punten (voorzieningen en eigen vermogen)
niet aan de Rekenkamernormen. Het grotere eigen vermogen dat de USZO in een
gunstiger positie plaatst dan andere uitvoeringsinstellingen is direct nadat
de openingsbalans door de minister van Binnenlandse Zaken was opgesteld, door
de USZO afgewaardeerd naar nihil. DoelbereikingDe Rekenkamer constateert dat de uitkeringsprocessen nog gebreken vertonen
en dat het bij twee verwerkingscentra twijfelachtig is of goedkeurende accountantsverklaringen
over 1997 gerealiseerd zullen worden. In het informatiseringstraject is sprake
van achterstanden en de interne en externe informatievoorziening en de financiële
systemen bevinden zich nog in een groeistadium. Gelet hierop komt de Rekenkamer
tot de conclusie dat de USZO de beoogde eindsituatie op 1 januari 1998 niet
heeft bereikt. Van de beoogde verbeteringen van de efficiëncy en effectiviteit
zal pas sprake kunnen zijn wanneer de uitvoering is gestabiliseerd.Bij het niet bereiken van de beoogde eindsituatie heeft ook de weinig
stabiele omgeving een rol gespeeld. De organisatie van de sociale zekerheid
was sterk in ontwikkeling. Mede daardoor kon nog geen definitieve
beslissing worden genomen over de structuur van de samenwerking met de Stichting
Pensioenfonds ABP. Ook de wachtgeldregelingen in de sectoren onderwijs en
defensie waren niet stabiel.Het besluit van de minister van Binnenlandse Zaken tot gefaseerde invoering
van de OOW leidt ertoe dat de huidige complexe overgangssituatie waarin de
USZO te maken heeft met vele opdrachtgevers en toezichthouders langer zal
voortduren. De USZO heeft daardoor minder tijd om ervaring op te doen met
de uitvoering van de WW, hetgeen een risico is met het oog op de positionering
in de markt. Tenslotte ontstaat vertraging in de uitvoering van een effectief
handhavings- en volumebeleid op het gebied van werkloosheid. 7 AANBEVELINGENDe Rekenkamer beveelt aan om bij grote processen zoals het onderhavige
te kiezen voor een groeiscenario met mijlpalen en beslismomenten per te realiseren
doelstelling, aangezien dit beter beheersbaar is dan alles tegelijk aanpakken.
Een goede procesplanning, sluitende afspraken (bijvoorbeeld over financiering)
en een haalbare opdracht zijn daarbij essentieel.De Rekenkamer acht het van belang dat de USZO in de komende periode prioriteit
geeft aan de verbetering van de uitkeringsprocessen en beveelt aan om zo snel
mogelijk de efficiëncy en effectiviteit van de uitvoering te monitoren.
De huidige gebrekkige uitvoering houdt niet alleen een risico in voor de uitkeringsgerechtigden
maar vormt tevens een risico voor de erkenning als uitvoeringsinstelling,
voor de relatie met de huidige opdrachtgevers en voor het imago van de USZO.
Dit vormt een risico voor de concurrentiepositie van de USZO wanneer in 2000
de marktwerking in de sociale zekerheid zijn intrede zal doen.Volgens de Rekenkamer zouden de betrokken actoren rond de USZO in de komende
periode terughoudend moeten zijn in het stellen van nieuwe eisen aan de USZO.
De minister van Binnenlandse Zaken zou hierop vanuit zijn verantwoordelijkheid
voor de USZO moeten toezien.In verband met het feit dat de organisatiestructuur van de USZO en de
structuur van de samenwerking met de Stichting Pensioenfonds ABP moet worden
gewijzigd, beveelt de Rekenkamer aan aandacht te besteden aan hetgeen zij
rapporteerde in haar rapport «Ontvlechting en marktwerking in de sociale
zekerheid» . Daarin constateerde zij dat het functioneren van uitvoeringsinstellingen
binnen een holding risico's inhoudt voor vermenging van publieke en private
taken alsmede risico's ten aanzien van een zelfstandige positie van de uitvoeringsinstelling
binnen de holding. De Rekenkamer beveelt aan de (juridische) vorm van de samenwerking
spoedig te regelen. 8 REACTIES EN COMMENTAAR VAN DE REKENKAMER 8.1 Bestuurlijke reacties 8.1.1 Minister van Binnenlandse ZakenDe minister stelde in algemene zin vast dat de Rekenkamer zeer wel rekening
heeft gehouden met de context waarin moest worden geopereerd bij de totstandkoming
en vormgeving van de USZO.Met betrekking tot de invoeringskosten merkte de minister op dat de USZO
pas begin 1998 een raming van de invoeringskosten kan geven. Hij gaf aan dat
er volgens de USZO nog te veel onzekerheden zijn over de te verrichten uitgaven.
De minister vond de uitspraak van de Rekenkamer dat de totale invoeringskosten
mogelijk alsnog hoger uitvallen dan in eerste instantie in 1994 was geraamd
erg onwaarschijnlijk.Over het eigen vermogen van de USZO deelde de minister mede dat een vergelijking
met uitvoeringsinstellingen in de marktsector niet aan de orde is. De USZO
was op 1 januari 1996 geen erkende uitvoeringsinstelling en hoefde geen rekening
te houden met de norm voor het eigen vermogen van uitvoeringsinstellingen.
Op 1 januari 1998 is de USZO een erkende uitvoeringsinstelling geworden waarbij
rekening is gehouden met geldende normen inzake het eigen vermogen.De minister vroeg zich af of op basis van de eind 1995 beschikbare feiten
en inzichten op dat moment een te zware opdracht is meegegeven aan de USZO.
Hij wees er op dat de directie van de USZO de start-opdracht heeft aanvaard.
Hij gaf aan zich bewust te zijn geweest van de spanning tussen de verschillende
opdrachten voor de USZO; om die reden heeft hij tijdig overleg met de USZO
gevoerd, de voortgang zorgvuldig gevolgd, en is hij bereid geweest consequenties
te verbinden aan het oordeel van de USZO inzake de zwaarte van de opdracht,
in de zin van wijzigingen van de opdracht.De minister was het niet eens met de conclusie dat hij te laat heeft ingegrepen
toen duidelijk werd dat de ontwikkeling van het informatiseringssysteem stagneerde.
Hoewel de USZO primair aanspreekbaar was voor de uitvoeringskant heeft hij
zich uitdrukkelijk met dit aspect bemoeid (door in september 1996 aan een
extern adviesbureau te vragen een onderzoek te verrichten en door in oktober
1996 aan de USZO opdracht te geven een alternatief scenario in te richten).
De minister achtte dit tijdig genoeg: het alternatieve scenario moest op 1
januari 1998 gereed zijn.De minister was het ook niet eens met de opmerking van de Rekenkamer dat
de informatie aan de Tweede Kamer over het informatiseringsconcept summier
was. Hij merkte op dat de Tweede Kamer over de informatieverstrekking juist
lovend was.De minister was het in algemene zin eens met de aanbeveling van de Rekenkamer
om in de komende periode terughoudend te zijn in het stellen van nieuwe eisen
aan de USZO. Hij wees er op dat ook het Lisv en de ministers van OCenW en
Defensie hierin een eigen verantwoordelijkheid hebben. Hij meldde dat in februari
1998 op zijn initiatief in het kabinet besluitvorming zal plaatsvinden over
de prioriteiten voor de USZO; dit om af te stemmen welke opdrachten aan de
USZO worden gegeven. De minister meldde dat de Stichting USZO per 1 januari 1998 is omgevormd
tot vijf rechtspersonen waaronder de USZO BV (de uitvoeringsinstelling waarbinnen
de WAO wordt uitgevoerd) en de USZO Diensten BV (voor de andere
taken waaronder de wachtgelduitkeringen), beide onder de USZO Groep BV. De
minister wees er op dat zijn collega van Sociale Zaken en Werkgelegenheid
de USZO inmiddels heeft erkend als uitvoeringsinstelling. Met betrekking tot
het functioneren van de USZO BV als uitvoeringsinstelling binnen de USZO Groep
BV merkte de minister op dat de gekozen constructie een erkenning niet in
de weg heeft gestaan.Ten aanzien van de samenwerking met de Stichting Pensioenfonds ABP meldde
de minister dat hij er bij de betrokken partijen op zal aandringen de juridische
basis van de samenwerking spoedig te regelen, met inachtneming van de bepalingen
in de Organisatiewet Sociale Verzekeringen 1997. Voorts meldde hij dat over
de structurering van de alliantie intussen duidelijkheid bestaat.De minister meldde dat zijn ministerie medio 1997 op ambtelijk niveau
heeft gepoogd te komen tot een vereenvoudiging van het toezicht op de uitvoering
van de WAO en van de wachtgeldregelingen. Het grootste deel van de andere
departementen steunde dit voorstel van het ministerie niet en de minister
zal op dit punt geen nieuwe actie ondernemen. 8.1.2 Minister van Onderwijs, Cultuur en WetenschappenDe minister van OCenW merkte op de wachtgeldregelingen in de onderwijssector
in de onderzochte periode slechts tweemaal zijn gewijzigd. Bij de eerste wijziging
had volgens de minister de USZO voldoende tijd om hierop te anticiperen. De
tweede wijziging werd na een uitvoeringstoets verschoven van 1 januari 1996
naar 1 augustus 1996. De minister meende dat hij voldoende rekening heeft
gehouden met de opmerkingen van de USZO over de uitvoerbaarheid en dat bij
een goede organisatie dit niet zou mogen leiden tot extra problemen in de
uitvoering.Hij sloot niet uit dat in de toekomst aanvullende eisen voor verbetering
van de uitvoering van de wachtgeldregelingen in het onderwijs zullen worden
gesteld. Hij meende dat vanuit zijn verantwoordelijkheid voor een juiste en
correcte besteding van overheidsgelden een dergelijk ingrijpen noodzakelijk
kan zijn. Voorts wees hij erop dat wijzigingen in de WW ook gevolgen hebben
voor de wachtgeldregeling in het onderwijs, die reeds op de WW is geënt.
Met de USZO is afgesproken dat wijzigingen worden voorgelegd met verzoek om
een uitvoeringstoets. 8.1.3 Minister van DefensieOok de minister van Defensie merkte op dat de USZO tijdig kennis had van
de inhoud van de (nieuwe) regelingen en ruim voldoende tijd heeft gehad om
de uitvoeringsprocessen daarop in te richten. De minister zal de aanbeveling
inzake terughoudendheid bij het stellen van nieuwe eisen aan de USZO ter harte
nemen. Omdat de wachtgeldregelingen van de categorieën defensiepersoneel
per 1 juli 1996 reeds WW-conform zijn, zal bij de eventuele invoering van
de WW op 1 januari 1999 slechts een minimale inspanning nodig zijn. 8.1.4 USZODe USZO zag alleen aanleiding om te reageren op de openingsbalans.De directeur van de USZO wees er op dat ten tijde van de opstelling van
de openingsbalans het door de Rekenkamer gehanteerde normenkader niet beschikbaar
was en dat hiermee ook geen rekening is gehouden bij het opstellen van de
openingsbalans.De directeur was het niet eens met de conclusie betreffende de betere
startpositie ten opzichte van uitvoeringsinstellingen in de marktsector. Bij
de oprichting van de USZO vond overdracht om niet plaats van computerapparatuur en kantoorinventaris en deze werden conform afspraken opgenomen
op de openingsbalans. Vervolgens zijn deze activa om bedrijfseconomische redenen
afgewaardeerd naar nihil. Bij de overgang op een baten-lasten-stelsel kon
afschrijving van deze activa niet opnieuw aan dezelfde opdrachtgevers in rekening
worden gebracht, omdat er anders tweemaal betaald zou worden voor dezelfde
activa.Ten aanzien van de punten waar de openingsbalans niet voldoet aan de normen
van de Rekenkamer (wachtgeldvoorziening en netto-loongarantie) wees de directeur
er op dat is gehandeld in overeenstemming met afspraken met de minister van
Binnenlandse Zaken. 8.1.5 Stichting Pensioenfonds ABPHet bestuur bevestigde dat afspraken over de administratie en besteding
van gelden inzake de Veranderorganisatie USZO niet altijd volledig zijn nagekomen.
Ten aanzien van de verantwoordelijkheid van het ABP voor het financieel beheer
van de veranderorganisatie over 1995 verwees het bestuur naar de verklaring
van de accountantsdienst van het Ministerie van Binnenlandse Zaken waarin
opgenomen dat er onzekerheid bestaat over een deel van een bedrag van f 12
miljoen.Voorts wees het bestuur op de beschikbaarheid van een bruikbare, volledige
lijst van vermogensbestanddelen voor de taxateur, zij het na een aanvullende
opgave door het ABP.Het bestuur meldde dat een hechtere verankering van de samenwerking met
de USZO is gerealiseerd:– op bestuurlijk niveau, door een personele unie tussen het bestuur
van de Stichting USZO Diensten en de Stichting Pensioenfonds ABP;– op het niveau van de directies van de USZO Groep BV en van de
Stichting Pensioenfonds ABP, door de instelling van een Alliantieraad die
verantwoordelijk is voor de invulling van de alliantie-strategie en voor besluitvorming
over de gezamenlijke voorwaardenscheppende en ondersteunende taken (Facilitair
Bedrijf en staftaken).Het Facilitair Bedrijf zal worden ondergebracht in een commanditaire vennootschap,
met een gelijkwaardige zeggenschap van de Stichting Pensioenfonds ABP en de
USZO. De staftaken zullen onderwerp blijven van de (gecontinueerde) alliantie-overeenkomst,
waarbij door de instelling van de Alliantieraad een gelijkwaardige zeggenschap
van de USZO is geregeld. 8.1.6 FAOPHet FAOP is bij de gefaseerde invoering van de OOW per 1 januari 1998
opgeheven. Het bestuur van het FAOP zag eind 1997 geen aanleiding om inhoudelijk
commentaar te leveren op de voorgelegde hoofdstukken uit het rapport. Het
bestuur meldde dat de rapportages door de USZO aan het FAOP in 1997 zijn verbeterd. 8.2 Commentaar van de RekenkamerDe Rekenkamer wijst er op dat de door haar gehanteerde normen voor de
beoordeling van de openingsbalans zijn ontleend aan algemeen geldende en openbare
bronnen (zie bijlage 3). Het had voor de hand gelegen dat ook bij de openingsbalans
van de USZO hiermee rekening was gehouden.De Rekenkamer onderschrijft het standpunt van de USZO dat de gemaakte
afspraken met de minister van Binnenlandse Zaken over de opstelling van de
openingsbalans zijn nagekomen.De Rekenkamer blijft van mening dat op basis van de eind 1995 beschikbare
feiten en inzichten reeds duidelijk had kunnen zijn dat de start-opdracht
te zwaar was. De minister hield vast aan invoering van de OOW op 1 januari
1998, terwijl er ten opzichte van de planning reeds achterstanden waren. Ook
waren de gebreken in de uitvoering van de uitkeringsprocessen bij de in de
USZO te integreren organisaties niet opgelost. Overigens heeft ook de Rekenkamer
vastgesteld dat de USZO zich, door het aanvaarden van de start-opdracht, aanspreekbaar
heeft gemaakt op het realiseren daarvan.Met betrekking tot de informatisering merkt de Rekenkamer op dat de externe
adviseur al eerder had aanbevolen een noodscenario in te richten. Daaraan
heeft de minister echter geen gehoor gegeven, hoewel dat volgens de Rekenkamer
wel gewenst zou zijn geweest.De minister van OCenW meende dat de invoering van een wijziging in een
regeling bij een goede organisatie niet zou mogen leiden tot problemen. De
Rekenkamer is het daarmee eens maar wijst er op dat het de minister bekend
was dat er niet onaanzienlijke problemen waren in de uitvoeringsprocessen,
onder meer bij het voormalige UO, waarvoor de minister zelf verantwoordelijkheid
droeg tot 1 januari 1996, de datum van de totstandkoming van de USZO. 9 NAWOORD REKENKAMERDe USZO zal zich moeten voorbereiden niet alleen op de voorgenomen invoering
van de WW vanaf 1999, maar ook op concurrentie met andere uitvoeringsinstellingen
vanaf 2000. De Rekenkamer heeft gelet op de hiervoor noodzakelijke inspanningen
met instemming kennis genomen van het initiatief van de minister om in het
kabinet te besluiten over de opdrachten die in de komende periode aan de USZO
worden gegeven. Bij de afweging van prioriteiten is het gewenst dat één
en ander wordt bezien in samenhang met de bovenwettelijke regelingen waarvan
de uitvoering in handen van de USZO is.Mét de minister van Binnenlandse Zaken stelt de Rekenkamer vast
dat de minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid – door de erkenning
van de USZO als uitvoeringsinstelling per 1 januari 19981 – voorshands geen bezwaren heeft gezien in de door de USZO gekozen
organisatiestructuur. Zij vertrouwt er echter op dat USZO bij het verder vorm
geven van de organisatiestructuur en van de samenwerking met de Stichting
Pensioenfonds ABP haar opmerkingen in het rapport «Ontvlechting en marktwerking
in de sociale zekerheid» over de scheiding van publieke taken en private
activiteiten ter harte zal nemen. De Rekenkamer zal één en ander
met belangstelling blijven volgen.Tot slot merkt de Rekenkamer op dat aanbevelingen uit onderzoek over de
beheersbaarheid van grote processen mede gezien kunnen worden als lering voor
toekomstige vergelijkbare operaties. De Rekenkamer meent dat de door haar
genoemde sturingselementen (goede procesplanning, sluitende afspraken over
o.a. de financiering en een haalbare opdracht) relevante uitgangspunten zijn
voor het opzetten van een grote en ingewikkelde operatie. BIJLAGE 1 ORGANISATIE, TAKEN EN BEDRIJFSGEGEVENS USZO USZO-onderdeelTakenFormatie
in fte ultimo 1996Bezetting in fte ultimo 1996AantaluitkeringsgerechtigdenFinancieel
belang (mln) HoofdkantoorOpstellen organisatiebeleid en aansturen
van de USZO-onderdelen203184         VC HeerlenUitkeringsverstrekking
in het kader van wettelijke en bovenwettelijke arbeidsongeschiktheidsregelingen273243103 0003 700      VC ZoetermeerUitkeringsverstrekking in het kader van wachtgelduitkeringen
in de sector rijk27523923 000530       VC
GroningenUitkeringsverstrekking in het kader van het Besluit Werkloosheid
Onderwijs- en Onderzoekspersoneel (BWOO) in de sector onderwijs27025234 000950      VC DefensieUitkeringsverstrekking in het kader van werkloosheids-,
invaliditeits- en arbeidsongeschiktheidsregelingen voor militairen, en van
de werkloosheidsregelingen voor burgerpersoneel in de sector defensie (w.o.
het Werkloosheidsbesluit Defensiepersoneel WBDP)18616840 0001 100      Districtskantoren– Uitvoeren WAO-conforme regeling –
Adviezen, voorlichting e.d. aan bij de USZO aangesloten werkgevers –
Uitvoeren van volume- en handhavingsbeleid in het kader van de arbeidsongeschiktheidsregelingen
en (voor bepaalde sectoren) de werkloosheidsregelingen554558         VF
/ COBGZVervangingsfonds: – inning van de aan het fonds toekomende
bijdragen en van vorderingen ter zake van uitkeringen uit hoofde van de Ziektewet,
de AAW en de WAO; – betaling van de kosten van vervanging van
ziek onderwijspersoneel. COBGZ: Stimuleren van arbozorg in het
onderwijs en ondersteunen van scholen bij vermindering van het ziekteverzuim
en verbetering van de arbeidsomstandigheden.3942 670      Totaal USZO 1 8001 686200 0006 950BIJLAGE 2 OPENINGSBALANS USZO PER 1 JANUARI 1996(opgesteld op 1 mei 1997; bedragen in miljoenen guldens) Activa Passiva Materiële
vaste activa26,0 Eigen vermogen26,0 – inrichting gebouwen8,0   –
kantoorinventaris8,4   – computerapparatuur9,6  Financiële
vaste activa10,3 Voorzieningen wachtgeld10,3 –
FAOP inz. wachtgelden8,5   – ABP idem1,8  Vorderingen10,6 Kortlopende
schulden11,1 – op Binnenlandse Zaken1,7–
vakantiegeld4,8 – op IB-Groep/OCW1,0–
vakantiedagen3,4 – op Defensie1,1– interimregeling
ziektekosten1,5 –
op ABP6,8– overlopende kosten
(personeel, materieel)1,4 Overige vlottende activa 0,5   – vooruitbetaalde kosten0,2   – liquide
middelen0,3  Totaal47,4  47,4 BIJLAGE 3 NORMENKADER VOOR BEOORDELING OPENINGSBALANSAlle activa en passiva moeten in overeenstemming met algemeen aanvaarde
grondslagen en methoden zijn berekend en gewaardeerd, en zijn overgedragen
(Titel 9, Boek 2 BW).De vlottende activa en passiva van het voormalige rijksdienstonderdeel
dienen in principe zonder belangrijke wijzigingen op de balans van de nieuwe
rechtspersoon te worden opgenomen voor de nominale waarde (Titel 9, Boek 2
BW).De post materiële vaste activa bestaat voornamelijk uit gebouwen,
terreinen en inventaris en dient te worden opgenomen tegen de actuele waarde,
die bepaald dient te worden aan de hand van een door een onafhankelijke deskundige
verrichte taxatie (Tweede Kamer, vergaderjaar 1988–1989, nr. 20 893).Bij de opstelling van de openingsbalans dient expliciet aandacht te zijn
geschonken aan het al dan niet activeren van immateriële vaste activa.
Voorbeelden daarvan zijn geactiveerde kosten van onderzoek en ontwikkeling,
zoals software, kosten van het verwerven van rechten van intellectuele eigendommen
en van derden verkregen goodwill (Titel 9, Boek 2 BW).De balanspost voorzieningen is bestemd voor dekking van risico's, verliezen
en verplichtingen waarvan de omvang op de balansdatum onzeker is, maar wel
redelijk is te schatten. Tevens worden voorzieningen opgenomen voor kosten
die in een volgend boekjaar zullen worden gemaakt, mits het maken van die
kosten zijn oorsprong mede vindt in het boekjaar of in een voorafgaand boekjaar
en de voorziening strekt tot gelijkmatige verdeling van lasten over een aantal
boekjaren.– De vastgestelde omvang van de voorziening dient onderbouwd te
zijn met berekeningen.– De voorziening dient besteed te worden aan het voorziene doel.
Indien er een bedrag van de voorziening overblijft, zal dit vrijvallen ten
gunste van de verlies- en winstrekening.Titel 9, Boek 2 BW)De lasten van de wachtgelduitkeringen dienen voor rekening van de rijksoverheid
te komen. Het Rijk vult het door het ABP overgedragen bedrag aan indien dit
tekort schiet om de totstandgekomen pensioen- of Vut-regeling voor de ex-ambtenaren
te financieren. Voorzieningen voor netto-loongarantie en wachtgelden dienen
op contante waarde berekend te worden, aangezien de onttrekkingen gespreid
over langere tijd plaats zullen vinden (Regeling wachtgelden en uitkeringen
bij privatisering van het Ministerie van Binnenlandse Zaken van 4 juli 1989).Het verzelfstandigde bedrijf moet kunnen beschikken over voldoende eigen
vermogen om tegenvallers op te kunnen vangen. Een controleerbare vergelijking
met het eigen vermogen van bedrijven, organisaties in dezelfde branche moet
zijn opgesteld. Waar echter met de Staten-Generaal overeenstemming is verkregen
over een specifieke norm voor de hoogte van het eigen vermogen, geldt deze
als toets voor het op de openingsbalans tot stand gekomen eigen vermogen (Tweede
Kamer, vergaderjaar 1987–1988, nr. 20 311 en Tweede Kamer, vergaderjaar
1988–1989, nr. 20 893). BIJLAGE 4 LIJST VAN AFKORTINGEN ABPAlgemeen
Burgerlijk Pensioenfonds COBGZCentraal Orgaan BedrijfsgezondheidszorgCtsvCollege van Toezicht Sociale Verzekeringen DSZMDienst
Sociale Zekerheid Militairen DUODienst Uitvoering OntslaguitkeringregelingenFAOPFonds arbeidsongeschiktheidsverzekering overheidspersoneelIB-GroepInformatie Beheer Groep LisvLandelijk Instituut
Sociale Verzekeringen OOWOverheidspersoneel onder de WerknemersverzekeringenOSVOrganisatiewet Sociale Verzekeringen UOproductgroep
Uitkeringen Onderwijspersoneel USZOStichting Uitvoeringsinstelling
Sociale Zekerheid voor Overheids- en onderwijspersoneel WAOWet
op de Arbeidsongeschiktheidsverzekering WWWerkloosheidswetXNoot1In een motie van de Tweede Kamer (oktober 1995), in de startbrief van
de minister van Binnenlandse Zaken aan de USZO en in voortgangsrapportages
aan de Tweede Kamer.XNoot1Dit gold alleen verplichtingen voor de totstandkoming van de USZO, niet
voor de invoering van de WAO-conforme regeling en gedurende de periode dat
het bestedingsplan nog niet formeel was goedgekeurd. Circa 35% van de aan
te gane verplichtingen viel niet onder deze budgetlimiet.XNoot1Wet Stichting USZO, Stb. 1995, 641.XNoot2Het eigen vermogen in de marktsector mag volgens de Technische Werkgroep
Ontvlechting ten hoogste 40% van de materiële vaste activa bedragen.XNoot1In juni 1997 was de stand van zaken voor 1996 als volgt: goedkeurende
verklaringen voor verwerkingscentra Defensie en Zoetermeer (voor de onderdelen
defensie en rijk), een verklaring met beperkingen voor verwer kingscentra
Groningen en Zoetermeer (voor het onderdeel onderwijs); voor verwerkingscentrum
Heerlen was nog geen verklaring opgemaakt.XNoot1In de vorm van modificatie van bestaande systemen bij de verwerkingscentra.XNoot2Erkenningscriteria uitvoeringsinstellingen, Stcrt. 1995, 226.XNoot3In het onderzoek Ontvlechting en marktwerking in de sociale zekerheid
(Tweede Kamer, vergaderjaar 1996–1997, 25 402, nrs. 1–2)
kwam de Rekenkamer tot de conclusie dat een aantal begrippen onvoldoende waren
geoperationaliseerd.XNoot4Regeling Toerekening kosten uitvoerings instellingen; Stcrt. 1996, 136.XNoot5Overigens heeft de Rekenkamer in het kader van het onderzoek Ontvlechting
en marktwerking in de sociale zekerheid vastgesteld dat ook bij andere uitvoeringsinstellingen
het inzicht in de eigen kostprijzen van producten nog ontbreekt.XNoot6Regeling Uitbesteding door uitvoerings instellingen ; Stcrt. 1997, 41.XNoot1Toetsingskader verrichten andere taken door uitvoeringsinstellingen; Stcrt.
1996, 207.XNoot1Stcrt. 1998, nr. 4 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-25935-2.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl