Vaststelling begroting van het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (XV) voor het jaar 2005; Brief minister en staatssecretaris over de buitengewone uitgavenregeling
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-06 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 29800-XV, nr. 90

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum brief

28-09-2005

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2004-2005

29800-XV nr. 90

19-09-2005

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamRapportage BelastingdienstVeranderingen 2004Gebruik buitengewone uitgavenTabel 1 Gebruik buitengewone uitgaven 1990–20041Effect wijzigingen 2004Tabel 2 Budgettair effect BU oude en nieuwe regime (in €
mln, -/- = besparing)ConclusieRapportage NIVEL/SEOOmvang niet-gebruikKenmerken groep niet-gebruikersBevindingen in perspectiefTotaalbeeld 2004Maatregelen in de zorgBU-RegelingBijzondere bijstandBeleidsconclusiesMaatregelen BUOndertekeningBIJLAGE 1Tabel buitengewone uitgavenTabel Macro opbouw buitengewone uitgaven 2004 volgens
oude en nieuwe systematiek (in € mln)
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Gerelateerde publicaties

Kamerstuk 29800-XV, nr. 90 b1Gerelateerde publicatie
Kamerstuk 29800-XV, nr. 90 b2Gerelateerde publicatie

 
 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 29800-XVToon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 54 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
29 800 XVVaststelling van de begrotingsstaten van het Ministerie van Sociale
Zaken en Werkgelegenheid (XV) voor het jaar 2005nr. 90BRIEF VAN DE MINISTER VAN SOCIALE ZAKEN EN WERKGELEGENHEID EN VAN DE
STAATSSECRETARIS VAN FINANCIËNAan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 19 september 2005Zoals toegezegd tijdens een Algemeen Overleg op 7 april jl, ontvangt
u hierbij twee rapportages1 over het gebruik en
niet-gebruik van de Buitengewone uitgavenregeling (kortweg BU-regeling) in
het belastingjaar 2004. De eerste rapportage is afkomstig van de Belastingdienst
en analyseert het gebruik van de BU-regeling in vergelijking met de oude systematiek
(BU 2003). De tweede rapportage is de interim rapportage over het (niet-)gebruik
van buitengewone uitgaven in 2004 bij het Nationaal Panel Chronisch zieken
en Gehandicapten, uitgevoerd door NIVEL en SEO. Mede namens de Minister van
Volksgezondheid, Welzijn en Sport, bieden wij u hierbij deze rapportages aan.
In deze brief zullen we de uitkomsten van de rapportages kort samenvatten
en van een reactie voorzien. Vervolgens zullen we in dit kabinetsstandpunt
de balans opmaken van de inspanningen van het kabinet ten aanzien van chronisch
zieken en gehandicapten in 2004. Tenslotte gaan we in op de beleidswijzigingen
die het kabinet nog zal voorstellen mede naar aanleiding van deze rapportages.Rapportage BelastingdienstTijdens diverse debatten2 met uw Kamer heeft
het kabinet toegezegd dat de uitwerking van de veranderingen in de buitengewone
uitgaven (BU) voor 2004 onderzocht zullen worden op basis van de feitelijke
aangiften. De Belastingdienst heeft daarom onderzoek gedaan onder een representatieve
groep van ruim 28 000 geanonimiseerde aangiftes IB. Tevens is op basis
van alle aangiftes IB gekeken naar het totaal aan opgegeven aftrek buitengewone
uitgaven voor 2004. Bij deze brief treft u het onderzoek van de Belastingdienst
naar de veranderingen in de BU voor 2004. Hieronder worden de wijzigingen
in de BU 2004 en de uitkomsten van het Belastingdienstonderzoek kort samengevat
en voorzien van een kabinetsstandpunt.Veranderingen 2004De BU is in 2004, na uitgebreid overleg met uw Kamer en in lijn met wensen
van belangenorganisaties, meer gericht op chronisch zieken en gehandicapten.
Voornaamste kritiekpunt bij de oude regeling was dat deze teveel gericht was
op standaardzorgkosten zoals de nominale of inkomensafhankelijke ZFW- of particuliere
ziektekostenpremie die voor iedereen geldt en niet voor specifieke of buitengewone
zorgkosten. De toespitsing op chronisch zieken en gehandicapten is vormgegeven
door het chronisch ziekenforfait en de vermenigvuldigingsfactor meer te richten
op kosten die samenhangen met een chronische ziekte of handicap. Bij de zesde
nota van wijziging1 van het Belastingplan 2004
is daarom een lijst zogenaamde «specifieke uitgaven2 » opgenomen. Indien een belastingplichtige minimaal € 308
aan dergelijke specifieke uitgaven heeft, en geen recht heeft op het ouderdoms-
of arbeidsongeschiktheidsforfait, mag deze het chronisch ziekenforfait van€ 778
(2004) opvoeren. Tevens geldt er vanaf 2004 een vermenigvuldigingsfactor
van 65%3 voor de specifieke uitgaven indien
het inkomen in de eerste of tweede schijf valt (circa € 30 000).
Voordien waren deze instrumenten veel generieker toepasbaar: het forfait kon
opgevoerd worden indien de afgelopen twee jaar eveneens BU waren afgetrokken
en de vermenigvuldigingsfactor bedroeg 25% indien het afgelopen jaar
BU waren opgevoerd en 50% indien dit de afgelopen twee jaar het geval
was. Het kabinet beschouwt de keuze voor de toespitsing van het chronisch
ziekenforfait en de vermenigvuldigingsfactor op kosten die samenhangen met
een chronische ziekte of handicap als een verbetering ten opzichte van de
oude situatie waarin vooral personen profiteerden die hoge standaardzorgkosten
hadden. Ook door belangenorganisaties wordt deze richting als de juiste beoordeeld4.Gebruik buitengewone uitgavenHet gebruik van de aftrek voor buitengewone uitgaven is de afgelopen jaren
zeer fors toegenomen. In tabel 1 is de meerjarige ontwikkeling van de BU weergegeven.
In 2004 zullen naar schatting 2,1 mln belastingplichtigen buitengewone
uitgaven opvoeren bij de aangifte inkomstenbelasting. Dit correspondeert met
circa 25% van de huishoudens in Nederland. De kosten van de BU-regeling
zijn in 2004 opgelopen tot circa 979 mln, dit is een stijging met 102 mln
ten opzichte van 2003. Het budgettaire beslag is niet alleen fors gegroeid
van 2003 op 2004, ook de hoogte in 2004 is naar de huidige voorlopige realisaties
fors hoger (211 mln) dan vorig jaar nog gedacht werd. Omdat deze sterke
stijging voor de toekomst een bedreiging kan zijn voor de houdbaarheid van
de BU zal dit risico meegenomen worden in het voor 2006 door de minister van
VWS toegezegde onderzoek naar mogelijke integratie van zorgtoeslag en BU.
Uitgangspunt voor het kabinet hierbij is dat personen met lage inkomens en
hoge niet standaardkosten, zoals de zogenaamde specifieke uitgaven die samenhangen
met een chronische ziekte of handicap, ruimhartig gebruik kunnen blijven maken
van de BU-regeling. Tabel 1 Gebruik buitengewone uitgaven 1990–20041 Aantal personen (* 1000)Aftrek (* € mln)Budgettair
(€ mln)JaarTotaalwv 65+wv 65-Totaalwv 65+wv
65–Totaal19904791822974241822421301998523237286681332349202199962228533785642842824220007573813761 06961045928120019935144791 37178258831820021 3486966522 0991 25884147920031 9178161 1013 3391 8231 51687720042 1168491 2683 4541 6351 8199791 1990–2003 (voorlopige) cijfers CBS, 2004 raming Financiën/Belastingdienst.Effect wijzigingen 2004Met behulp van een steekproef van ruim 28 000 geanonimiseerde elektronische
aangiften 2004 zijn de BU voor 2004 omgerekend naar het BU-regime van 2003.
De gedetailleerde resultaten van deze berekeningen worden in het bijgevoegde
onderzoek van de Belastingdienst weergegeven. Het budgettaire effect van de
wijzigingen wordt samengevat in tabel 2. Hierbij wordt de BU voor 2004 (BU
nieuw) afgezet tegen de berekende BU volgens het regime 2003 (BU oud). In
tabel 2 worden tevens in de kolommen «raming 2004» de cijfers
gepresenteerd zoals die uit de vorig jaar gehanteerde ramingen bleken en die
vorig jaar op verzoek aan de kamer verstrekt zijn1.Tabel 2 Budgettair effect BU oude en nieuwe regime (in €
mln, -/- = besparing) <65 raming 2004realisatie
2004verschil>65 raming 2004realisatie 2004verschilTotaal raming 2004realisatie
2004verschil BU nieuw48067419428830517768979211BU oud435724289310328187451 052307Verschil46– 50– 95– 23– 23– 123– 73– 96In de bijlage worden de cijfers uit tabel 2 verder uitgesplitst naar kostencategorieën
etc. Hierdoor is het mogelijk om gedetailleerd de verschillen en overeenkomsten
tussen de ramingen en realisaties voor 2004 in beeld te brengen. Uit tabel
2, de cijfers in de bijlage en het onderzoek van de Belastingdienst kunnen
de volgende conclusies getrokken worden:• In 2004 wordt er 563 mln meer BU-aftrek opgevoerd dan oorspronkelijk
verwacht. De budgettaire kosten van de totale aftrek van € 3 545 mln
bedragen € 979 mln, dit is 211 mln hoger dan geraamd.• Zonder de wijzigingen in de BU van 2004 zou de BU-aftrek verder
gestegen zijn naar € 3 721 mln, de budgettaire kosten
zouden € 1 052 mln bedragen hebben. Dit is € 73 mln
meer dan onder de nieuwe regeling is gerealiseerd. Aangezien de wijzigingen
in de BU voor 2004 vorig jaar geraamd werden op 23 mln1 is
er € 96 mln minder in de BU uitgegeven dan zonder wijzigingen
het geval zou zijn geweest. In het onderzoek van de Belastingdienst wordt
deze partiële achteruitgang nader geanalyseerd. Hierbij is er onderscheid
gemaakt naar diverse kenmerken van belastingplichtigen. Aangezien het accent
van het chronisch ziekenforfait en de vermenigvuldigingsfactor in 2004 verlegd
is van de standaardziektekosten (± 66% van de opgevoerde kosten)
naar de specifieke uitgaven (± 13%) ondervinden veel belastingplichtigen,
namelijk degenen met vooral algemene kosten, een nadeel van de
wijzigingen. Uit de gegevens blijkt dat de hoogte van het nadeel afneemt naarmate
de specifieke uitgaven hoger zijn.• Voor 65-plussers is sprake van een lichte achteruitgang, geheel
conform ramingen zoals die ook tijdens de behandeling van het Belastingplan
2004 naar voren kwamen1. Deze lichte achteruitgang
wordt veroorzaakt doordat de vermenigvuldigingsfactor niet meer generiek wordt
toegepast maar alleen over specifieke uitgaven die samenhangen met een chronische
ziekte of handicap. Hierdoor verliezen 65-plussers, conform de eerdere raming,
circa 135 mln aan BU-aftrek.• Voor 65-minners is de aftrek BU van 2003 op 2004 met 303 mln
toegenomen. Zonder de wijzigingen van 2004 zou dit nog 255 mln hoger
zijn geweest dan in 2004 is gerealiseerd. Dit wordt nagenoeg geheel veroorzaakt
doordat het gebruik van het chronisch ziekenforfait met de oude regels in
2004 fors hoger (230 mln) zou uitpakken dan oorspronkelijk geraamd2. Deze (fictieve) realisatie hangt samen met de forse
stijging van het aantal gebruikers, vooral onder 65-minners, van de BU. Een
van de kritiekpunten op het oude stelsel was dat het chronisch ziekenforfait
teveel terecht zou komen bij personen die met alleen al standaardziektekosten
in aanmerking zouden komen voor de BU. In het derde jaar zouden ze daarmee
volgens de oude regels recht krijgen op het chronisch ziekenforfait. Belastingplichtigen
die de afgelopen jaren hoge standaardziektekosten hadden, en daarmee over
de inkomensdrempel kwamen, en tevens in 2004 weinig of geen specifieke uitgaven
hebben zullen door de wijzigingen in 2004 het chronisch ziekenforfait verloren
hebben. In de realisatie zijn dit er meer dan oorspronkelijk geraamd.• De realisaties van de nieuwe, op chronisch zieken en gehandicapten
gerichte, instrumenten chronisch ziekenforfait en vermenigvuldigingsfactor
komen goed overeen (+ 10%) met de ramingen. De door de Kamer en Kabinet
gewenste gerichtere inzet van de BU-aftrek op personen met kosten die samenhangen
met een chronische ziekte of handicap is hiermee gerealiseerd.ConclusieDe aftrek buitengewone uitgaven is de afgelopen jaren steeds meer door
de burger toegepast ter compensatie van de kosten van zorg. Inmiddels maakt
circa 25% van de huishoudens hier gebruik van en wordt er voor € 3,45
mld afgetrokken. Van 2003 op 2004 is het budgettaire bedrag dat gemoeid gaat
met de BU gestegen met € 102 mln tot € 979 mln.
Zonder de wijzigingen die het kabinet, na aandringen van de Kamer, in 2004
heeft toegepast op de BU zou deze stijging nog € 73 mln hoger
zijn uitgevallen. Van geld overhouden op dit dossier is dan ook geen sprake.
Uit de diverse gegevens komt naar voren dat het chronisch ziekenforfait en
de vermenigvuldigingsfactoren nu beter gericht zijn op de groep chronisch
zieken en gehandicapten dan voorheen. Het kabinet wil deze gerichtheid nog
verder verbeteren. Daar zullen we hieronder verder op ingaan.Rapportage NIVEL/SEONaar aanleiding van vragen uit uw Kamer tijdens het voornoemde Algemeen
Overleg van 7 april jl. heeft de Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid
het NIVEL verzocht om onderzoek te doen naar de aard en omvang van het niet-gebruik
van de aftrek van buitengewone uitgaven in het belastingjaar 2004. Het NIVEL
heeft daartoe gegevens gebruikt die in het Nationaal Panel Chronisch zieken
en Gehandicapten (NPCG) in mei 2005 zijn verzameld door middel van een enquête.
Daarnaast heeft SEO Economisch Onderzoek berekeningen uitgevoerd om te bepalen
welke mensen in aanmerking komen voor de aftrek. Vanwege de urgentie van het onderzoek zijn de analyses uitgevoerd op een tussentijds databestand
met gegevens van 2 424 (somatisch) chronisch zieken en gehandicapten
van 25 jaar of ouder1. De gepresenteerde gegevens
betreffen derhalve voorlopige resultaten, de definitieve resultaten verschijnen
dit najaar in de interim NIVEL-rapportage over de inkomenspositie van gehandicapten
en chronisch zieken.Omvang niet-gebruikUit het onderzoek komt naar voren dat de bekendheid met de mogelijkheid
om ziektekosten als buitengewone uitgaven af te trekken onder chronisch zieken
en gehandicapten redelijk groot is, namelijk 71%. Ook blijkt dat van
de respondenten bijna 80% aangifte heeft gedaan of gaat doen over 2004.
Tegelijkertijd heeft 35% van de mensen met een (somatische) chronische
ziekte of handicap de BU 2004 gebruikt. De berekening van SEO van het recht
op aftrek op basis van een simulatiemodel toont aan dat 81% van de
respondenten in aanmerking komt voor BU. Van de groep chronisch zieken komt
volgens simulatie 73% in aanmerking, van de groep gehandicapten 89%.
Van de chronisch zieken en gehandicapten die in aanmerking komen voor de BU
heeft 60% geen gebruik gemaakt van de BU 2004. Het percentage zogenaamd
rechthebbend niet-gebruik is min of meer gelijk verdeeld over chronisch zieken
(63%) en gehandicapten (57%).De bekendheid met de bijzondere bijstand onder chronisch zieken en gehandicapten
in het panel is groter, voor de laagste twee inkomensgroepen (netto maandinkomen
tot € 1 400) ligt deze boven de 80%. Het gebruik is
echter fors lager. Van de totale populatie meldt 5% gebruik te hebben
gemaakt van de bijzondere bijstand. Omdat de beleidsmatige verantwoordelijkheid
voor de bijzondere bijstand is gedecentraliseerd, kan niet worden vastgesteld
welke mensen hiervoor in aanmerking zouden komen.Uit de rapportage komt naar voren dat 40% van het niet-gebruik
het resultaat is van het niet doen van aangifte. De reden dat men zelf (volgens
de simulatie ten onrechte) denkt niet in aanmerking te komen voor de aftrek
is verantwoordelijk voor 55% van het niet-gebruik. In het verleden
werd veelal gedacht dat het niet gebruik van de BU geheel samenhing met het
niet doen van aangifte inkomstenbelasting. Uit het onderzoek blijkt nu dat
dit beeld bijstelling behoeft.Kenmerken groep niet-gebruikersOm het niet-gebruik onder mensen die wel recht hebben op de buitengewone
uitgaven nader te analyseren, zijn de kenmerken van gebruikers en niet-gebruikers
vergeleken. In de eerste plaats blijkt dat rechthebbende niet-gebruikers lagere
zorgkosten hebben, zowel standaardkosten als specifieke kosten, dan gebruikers.
Daarnaast zijn er zwakke verbanden gevonden tussen niet-gebruik en het opleidingsniveau,
inkomstenbron, aard ziektekostenverzekering en samenstelling huishouden. Kennis
en gebruik van de BU-regeling blijkt daardoor relatief lager te zijn bij laag
opgeleiden en personen met lage zorgkosten en juist relatief meer voor te
komen bij mensen die hoge zorgkosten en inkomen uit AOW, vermogen, pensioen
of een arbeidsongeschiktheidsuitkering hebben.Gebruik van de bijzondere bijstand (BB) is geen verklaring voor het niet-gebruik
van de buitengewone uitgaven en vice versa. De onderzoekers merken op dat
de kenmerken van BB-gebruikers en BU-gebruikers verschillend zijn, waardoor
van substitutie nauwelijks sprake lijkt te zijn. Gebruikers van de bijzondere
bijstand in het panel zijn vaak alleenstaanden en dan vooral alleenstaanden
jonger dan 65 jaar. Bovendien heeft tweederde een netto huishoudinkomen
rond het sociaal minimum. Gebruikers van de aftrek voor buitengewone uitgaven
zijn vaker boven de 65, paren en met een (iets) hoger inkomen.Bevindingen in perspectiefHet percentage mensen dat volgens de simulatie recht heeft op de aftrek
buitengewone uitgaven, maar daarvan geen gebruik maakt is met 60% relatief
hoog. Bij het gerapporteerde cijfer van onterecht niet-gebruik passen een
aantal kanttekeningen:• Het gebruik van de regeling stijgt sterk. Uit eerdere NIVEL-enquêtes1 blijkt dat in 1999 en 2001 het gebruik 10% was
onder chronisch zieken en gehandicapten, inmiddels bedraagt dit 35%.
Er zijn geen eerdere onderzoeken die het niet-gebruik in kaart brengen, maar
het sterk stijgende gebruik van de regeling vormt een aanwijzing dat het niet-gebruik
afneemt.• Het gebruik van de regeling is in de groep chronisch zieken en
gehandicapten groter dan onder de algehele bevolking: in 2004 maakte 35%
van de groep chronisch zieken en gehandicapten gebruik van de aftrek, terwijl
het gemiddelde 25% bedroeg.• Gebruikers hebben over het algemeen hogere buitengewone uitgaven
(zowel standaard- als specifieke kosten voor zorg) dan niet-gebruikers. Mensen
met zwaardere lasten kunnen de regeling dus beter vinden.• Voor het overige blijken er uit het onderzoek geen kenmerken die
doorslaggevend te zijn voor de vraag of mensen wel of geen gebruik maken van
de aftrek onder de Buitengewone Uitgavenregeling. Er zijn met andere woorden
geen specifieke groepen die buiten beeld blijven of waarvoor de drempel te
hoog is. Het feit dat een kwart van de Nederlanders inmiddels gebruik maakt
van de BU-regeling is daar ook een indicatie voor.Desalniettemin geven de resultaten van deze voorlopige analyse voldoende
aanleiding om additionele inspanningen te leveren om het niet-gebruik in de
toekomst nog verder terug te dringen. De rapportage biedt een aantal aanknopingspunten
om specifiek actie te ondernemen. Een groot deel van de chronisch zieken en
gehandicapten is wel bekend met de regeling en doet aangifte inkomstenbelasting
maar voert desondanks geen buitengewone uitgaven op. Dit is een indicatie
van de mogelijke toekomstige verdere groei van het gebruik van de buitengewone
uitgavenregeling door chronisch zieken en gehandicapten. Hiervoor zullen diverse
acties worden ondernomen waaronder het nader onder de aandacht brengen van
de mogelijkheden van de buitengewone uitgavenregeling en het ontwikkelen van
(gedeeltelijk) vooringevulde aangiftebiljetten. Hierbij zal benadrukt worden
dat de buitengewone uitgaven vanaf 2004 meer gericht zijn op zogenaamde
specifieke uitgaven2.Totaalbeeld 2004Met deze rapportages zijn de puzzelstukken rond de ontwikkeling van kosten
voor zorg en compensatie voor chronisch zieken en gehandicapten in 2004 compleet.
Aanleiding voor de extra aandacht voor chronisch zieken en gehandicapten lag
in de zorg van de Kamer voor de cumulatie van negatieve effecten van maatregelen
op deze groepen. Op verzoek van de Kamer is in december 2003 een compensatiepakket
ingericht, bestaande uit een aanvulling van de middelen voor de Bijzondere
Bijstand (100 mln) een aanpassing van de buitengewone uitgavenregeling
(23 mln) en een aanpassing van de eigen bijdrage regeling voor extramurale
AWBZ-zorg (7 mln) Daarnaast heeft de Kamer het kabinet verzocht, in de motie van der Vlies om in geval zou blijken dat in 2004 de negatieve
effecten voor bepaalde groepen nog dusdanig groot zijn dat niet van een rechtvaardige
inkomensverdeling kan worden gesproken, onverwijld te komen tot nadere maatregelen.
Met bovenbeschreven rapportages zijn we in staat om de balans op te maken
over 2004.Het kabinet heeft via diverse kanalen de ontwikkelingen gevolgd. Met de
Kamer is op verschillende momenten de stand van zaken gewisseld, zowel in
brieven als in Algemeen Overleggen. Dat heeft in een aantal gevallen geleid
tot aanpassingen danwel intensiveringen van de beleidsinspanningen op dit
dossier.Maatregelen in de zorgTen aanzien van de maatregelen in de zorg heeft het kabinet afgezien van
de introductie van een eigen bijdrage voor ondersteunende en activerende begeleiding
in de AWBZ. Daarnaast is voor het zittend ziekenvervoer een vangnetregeling
in het leven geroepen, waarvoor aan verzekeraars in twee tranches structureel € 39
miljoen ter beschikking is gesteld. Tenslotte zijn bepaalde zelfzorggeneesmiddelen
met ingang van 2005 weer terug in het verzekerde pakket gebracht. Met deze
maatregel maakt een zeer grote groep (ruim 80%) van de chronisch zieken
die voorheen hoge kosten aan zelfzorggeneesmiddelen hadden (meer dan € 150
per jaar) geen hoge kosten voor zelfzorg meer. Hierover is de Kamer per brief
op 20 oktober 2004 geïnformeerd. Op dit punt is de conclusie dan
ook dat de aangekondigde maatregelen in de zorg zorgvuldig zijn geïmplementeerd.
Waar knelpunten zijn ontstaan, heeft het kabinet deze gesignaleerd en ingegrepen.BU-RegelingOp diverse gelegenheden is gesproken over de BU-regeling. Vanuit het kabinet
is aangegeven dat informatie over de BU-regeling pas na de zomer van 2005,
na verwerking van de aangiften over 2004, beschikbaar zou zijn. Op 16 juni
2004 is in een Algemeen Overleg met de vaste commissies voor Financiën,
voor Volksgezondheid, Welzijn en Sport en voor Onderwijs Cultuur en Wetenschap
onder meer gesproken over de voortgang van de fiscale compensatie, ten behoeve
waarvan de staatssecretaris van Financiën een brief heeft gestuurd1. In het kader van de begrotingsbehandeling 2005 zijn
op 7 december 2004 rekenvoorbeelden van het verschil tussen de oude en
de nieuwe BU-systematiek aan uw Kamer gestuurd2.
Bij de behandeling van het Belastingplan 2005 is toegezegd dat aan de hand
van feitelijke aangiftes 2004 het budgettaire effect zou worden doorgerekend.
Naar aanleiding van een simulatie-studie van SEO en NIVEL naar de effecten
van de wijziging in de BU-regeling is op 6 april 2005 een schriftelijke
reactie op deze studie plus rapport (begrotingsbeslag en casuïstiek voor
Prinsjesdag 2004) aan de Kamer gestuurd. Op 7 april is hierover met uw
Kamer een spoeddebat gevoerd. Daar is onder meer de motie Noorman ingediend,
die het kabinet oproept om het niet-gebruik terug te dringen tot onder de
10%.Voorlichting aan en ondersteuning van burgers zijn de belangrijkste instrumenten
om niet-gebruik terug te dringen. Om in aanmerking te komen voor teruggave
uit hoofde van de BU-regeling, dient een burger immers zelf stappen te ondernemen,
namelijk aangifte te doen. In de brief van 17 september 2004 zijn de
voorlichtingsactiviteiten in 2004 met hun bereik geschetst. Die voorlichtingsactiviteiten
bestonden in de eerste plaats uit informatie-verstrekking via algemene media
zoals huis-aan-huisbladen, landelijke dagbladen en radiospotjes en via Postbus
51. In de tweede plaats is een grootscheepse gerichte campagne gevoerd via
de ouderenbonden en de CG-Raad en in aanvulling op de facturen
voor de eigen bijdrage in de thuiszorg.In 2005 zijn deze inspanningen voortgezet. Mede door het invoeren van
het Tijdelijk Besluit tegemoetkoming buitengewone uitgaven wordt het steeds
belangrijker dat burgers met een laag inkomen aangifte doen. In opdracht van
VWS en in samenwerking met Financiën en de Belastingdienst worden verschillende
activiteiten ontplooid die ook eerder in deze brief al zijn aangestipt. Deze
activiteiten zijn voornamelijk gericht op het bieden van ondersteuning bij
het invullen van de aangifte. Er is bijvoorbeeld een database ontwikkeld waarin
intermediairs zijn opgenomen die gratis of tegen een geringe vergoeding1 de aangifte invullen van personen met uitsluitend inkomen
uit box 1, waaronder 65-plussers, chronisch zieken en gehandicapten. Deze
database (www.aangifteloont.nl) is vanaf mei 2005 beschikbaar en betrokkenen
kunnen bij hun organisatie2 dan wel via Postbus
51 en de Belastingtelefoon de gegevens van een vrijwilliger bij hen in de
buurt opvragen. Aan deze website is ruime bekendheid gegeven via publicaties
in huis-aan-huisbladen, verspreiding van een (wachtkamer) poster met folders
onder huisartsen, ziekenhuizen en andere zorginstellingen, onder gemeenten,
MEE-organisaties en onder organisaties van allochtonen, moskeeën, koffiehuizen
ed. Verder heeft de Belastingdienst een CD-rom ontwikkeld waarin uitleg wordt
gegeven over de verschillende regelingen die er zijn en waarin ondersteuning
wordt gegeven bij het invullen van de diskette en het downloaden van het aangifteprogramma.
Daarnaast zal de Belastingdienst evenals andere jaren hulp verlenen bij het
invullen van de aangifte voor degenen die tot de doelgroep behoren en elders
om welke reden dan ook niet te recht kunnen. In dit kader zijn er inmiddels
ook contacten gelegd met Seniorweb om te onderzoeken welke mogelijkheden er
op dat terrein zijn. Aan de hand van een evaluatie van de middelen, die zijn
ingezet, zal samen met de intermediairs dit najaar de aanpak voor 2006 worden
uitgewerkt.Tenslotte is in het kader van administratieve lastenverlichting voor burgers
onderzocht of het mogelijk is om een (gedeeltelijk) vooringevulde brief/formulier
te ontwikkelen. Het is de bedoeling dat hieraan in 2005 uitvoering wordt gegeven.
De actie is gericht op ouderen met een laag inkomen die over 2004 nog geen
aangifte hebben gedaan en wel recht hebben op een teruggaaf van de Belastingdienst.
Eind september zal hierover meer duidelijkheid zijn.Met bovengenoemde acties is het kabinet van mening dat alle begaanbare
routes worden bewandeld om het niet-gebruik nog verder terug te dringen in
de komende jaren. Het kabinet beschouwt de door de Kamer aangegeven 10%
hierbij als een belangrijke streefwaarde3. Het
is echter niet realistisch om te verwachten dat het niet-gebruik in deze kabinetsperiode
deze streefwaarde zal bereiken.Bijzondere bijstandNaast de buitengewone uitgavenregeling, waarop hierboven al is ingegaan,
is ook een toevoeging gedaan aan de bijzondere bijstand, om gemeenten in staat
te stellen voor chronisch zieken en gehandicapten extra ondersteuning te bieden.
Daarenboven is de gemeenten ruimte geboden om categoriale steun te verlenen
aan chronisch zieken en gehandicapten. Over de wijze waarop deze compensatie
al dan niet bij de doelgroep belandt, is bij diverse gelegenheden met uw vaste
commissie voor sociale zaken en werkgelegenheid gesproken. Medio 2004 is op
aandringen van uw Kamer onderzoek gedaan naar het beleid van gemeenten om
niet-gebruik van de bijzondere bijstand terug te dringen. Uit
dit onderzoek kwam naar voren dat bijna driekwart van de gemeenten beleid
had of in voorbereiding had om niet-gebruik terug te dringen. Daarnaast bleek
53% van de potentiële doelgroep in een gemeente te wonen die een
collectieve aanvullende verzekering aanbiedt. Dit onderzoek van Cebeon is
op 26 november aan uw Kamer gezonden en in een AO van 8 december
en in tweede termijn op 16 december met de Kamer besproken.Van de eenmalige toevoeging aan de bijzondere bijstand voor 2004 is met
ingang van 2005 € 25 miljoen structureel gemaakt, mede naar aanleiding
van de motie Weekers1. Tijdens de besprekingen
met de vaste commissie van sociale zaken en werkgelegenheid op 8 december
2004 is deze maatregel besproken, inclusief het probleem van het niet-gebruik.
De staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid heeft toen aangegeven
dat de bijzondere bijstand een autonoom gemeentelijk beleidsterrein vormt,
waarop een democratische autonome controle plaats heeft, via de gemeenteraad.
Dit is inherent aan de keuze die is gemaakt over de verdeling van verantwoordelijkheden
in het kader van de WWB. Op gemeenten kan de regering dan ook maar beperkt
invloed uitoefenen, namelijk alleen via de communicatielijn.De regering heeft deze weg uitgebreid benut om gemeenten te wijzen op
de mogelijkheid om specifiek ondersteuning te bieden. Zoals toegezegd in het
reeds genoemde algemeen overleg heeft de Staatssecretaris van SZW een brief
verzonden naar alle gemeenteraden waarin hij nadrukkelijk wijst op de mogelijkheden
die de Wet werk en bijstand biedt voor de verlening van bijzondere bijstand
aan de doelgroep chronisch zieken, gehandicapten en ouderen en het belang
dat de regering en het parlement daaraan hechten. Ook is (nog eens) gewezen
op de handreiking voor de verlening van bijzondere bijstand aan chronisch
zieken, gehandicapten en ouderen die voor gemeenten beschikbaar is. Deze brief
is gestuurd op 22 december 2004 en een afschift van deze brief is toegevoegd
aan de Verzamelbrief van december 2004 (SZW0400928). Voorts kwam het stimuleren
van het gebruik van bijzondere bijstand aan de orde in het Bestuurlijk Overleg
met de VNG in maart 2005. Ook is in de verzamelbrief van 22 juni 2005
gewezen op de mogelijkheid voor bijstandsgerechtigden om TBU aan te vragen.
Hierbij is expliciet gemeld dat een eventuele belastingteruggave uit hoofde
van de TBU niet wordt gekort op de bijstandsuitkering. Sociale diensten worden
opgeroepen om hun cliënten te wijzen op de mogelijkheden en door te verwijzen
naar organisaties die hulp bieden bij het doen van aangifte.Zoals in de brief van 17 september 2004 is aangegeven, zal over de
precieze aanwending van de bijzondere bijstand geen separate gedetailleerde
verantwoording komen aan het Rijk, gegeven de decentralisatie van de beleidsverantwoordelijkheid
van de bijzondere bijstand en de derapportage. Wel voert het SCP momenteel
een studie uit naar de toegankelijkheid van verschillende regelingen, waaronder
individuele bijzondere bijstand en gemeentelijke categoriale inkomensondersteuning
aan chronisch zieken en gehandicapten. De resultaten van dit onderzoek worden
in najaar 2005 verwacht. De Tweede Kamer wordt hierover te zijner tijd geïnformeerd.BeleidsconclusiesAlles overziend concludeert het kabinet dat de implementatie van de maatregelen
in de zorg zorgvuldig is verlopen. Waar knelpunten naar voren zijn gekomen,
is onverwijld ingegrepen. Ten aanzien van de compensatie is het beeld gemengd.
De gereserveerde middelen zijn allemaal ingezet, of, in het geval van de buitengewone
uitgavenregeling zelfs ruimschoots overschreden. Daar staat tegenover
dat de middelen niet allemaal daar geland zijn waar dat wenselijk werd geacht.
Dat is voor een gedeelte het onvermijdelijke gevolg van de gekozen instrumenten:
de fiscaliteit kent een eigen praktisch uitvoerbare definitie van chronisch
ziek of gehandicapten en bij bijzondere bijstand is altijd sprake van lokaal
maatwerk en dus lokale beleidsvrijheid. Bovendien is bij beide instrumenten
gezien hun aard sprake van niet-gebruik. Om dat niet-gebruik terug te dringen
zijn talloze en omvangrijke inspanningen verricht op het gebied van voorlichting
en ondersteuning. Gedurende het hele traject is intensief overleg gevoerd
met de Kamer. Waar suggesties zijn gedaan om het niet-gebruik terug te dringen,
zijn deze meegenomen. Alle inspanningen op dit vlak hebben geleid tot een
relatief hoge bekendheid bij en daarmee hoog potentieel bij de doelgroep van
zowel de BU-regeling als de bijzondere bijstand. Aandachtspunt van het kabinet
voor de komende periode is om te zorgen dat mensen niet alleen weten dat de
regelingen bestaan, maar dat ook het inzicht ontstaat zij op deze regelingen
aanspraak kunnen maken. De voorlichtings- en ondersteuningsactiviteiten zullen
in 2006 worden voortgezet en mede in dit licht worden uitgebreid en aangepast.Maatregelen BUIn deze brief hebben we geschetst dat de aftrek van BU de afgelopen jaren
sterk is toegenomen waardoor de budgettaire kosten van deze regeling eveneens
zijn toegenomen. Waar voor 2004 een intensivering verwacht werd van € 23 mln
blijkt een kostenstijging te zijn gerealiseerd van € 102 mln.
Omdat deze stijging voor de toekomst een bedreiging kan zijn voor de houdbaarheid
van de buitengewone uitgavenregeling zal het kabinet de budgettaire houdbaarheid
als criterium meenemen bij het onderzoek naar mogelijkheden voor integratie
van de buitengewone uitgavenregeling en de zorgtoeslag. Vooruitlopend op dit
onderzoek heeft het kabinet besloten om vanaf 2006 de buitengewone uitgavenregeling
nog verder te richten op lage inkomens met hoge specifieke uitgaven die samenhangen
met een chronisch ziekte of handicap. Hiervoor wordt de zogenoemde vermenigvuldigingsfactor,
die voor lage inkomens wordt toegepast over de specifieke uitgaven, verhoogd
van 65% naar 90%. Hierdoor neemt het netto voordeel van de aftrek
van specifieke uitgaven toe en kan de drempel eerder worden overschreden door
belastingplichtigen die in aanmerking komen voor de vermenigvuldigingsfactor.
De kosten van de verhoging van de vermenigvuldigingsfactor bedragen € 50 mln.
Deze worden gedekt door de maximale inkomensdrempel voor de BU te laten vervallen.
Tot dusver geldt als drempel voor de buitengewone uitgaven 11,2% van
het verzamelinkomen voor toepassing van de persoonsgebonden aftrek met een
maximum van € 6 020 (2005). Dit betekent dat voor inkomens
boven de € 53 750 de drempel lager is dan 11,2%. Voor
iemand met een inkomen van € 80 000 is de feitelijke drempel
bijvoorbeeld 7,5%. Door het opheffen van het maximum zal voor alle
inkomens 11,2% van het inkomen de drempel voor de buitengewone uitgaven
vormen. Deze maatregel levert € 50 mln op. Beide maatregelen
zullen door de staatssecretaris van Financiën verwerkt worden in het
Belastingplan 2006 dat met Prinsjesdag aan uw Kamer verzonden wordt.De Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid,A. J. de GeusDe Staatssecretaris van Financiën,J. G. WijnBIJLAGE 1Tabel buitengewone uitgavenTabel Macro opbouw buitengewone uitgaven 2004 volgens
oude en nieuwe systematiek (in € mln) <65 jaar raming 2004realisatie 2004Verschil>65 jaar raming 2004realisatie 2004VerschilTotaal raming 2004realisatie 2004Verschil Aftrek BU nieuw         Standaardziektekostenpremies2 5264 2071 6811 4441 6071633 9695 8131 844Arbeidsongeschiktheidsforfait28329181210– 22953016Chronisch ziekenforfait151138– 14276153145– 8Ouderdomsforfait4413– 31726704– 22770717– 53Specifieke uitgaven553667114533514– 191 0871 18295Vermenigvuldigingsfactor16424277256248– 842048969Overige kosten37739316277241– 35654634– 20Totaal BU voor drempel4 0995 9501 8513 2503 331827 3489 2811 933Drempel2 7894 1311 3421 6681 696284 4575 8271 370Totaal aftrek BU1 3101 8195091 5811 635542 8913 454563idem budgettair48067419428830517768979211          Aftrek BU oud         Standaardziektekostenpremies2 5264 2071 6811 4441 6071633 9695 8131 844Arbeidsongeschiktheidsforfait28329181210– 22953016Chronisch ziekenforfait3626723025338271234Ouderdomsforfait4413– 31726704– 22770717– 53Specifieke uitgaven553667114533514– 191 0871 18295Overige kosten37739316277241– 35654634– 20Totaal BU voor drempel3 8205 8382 0182 9933 081886 8138 9192 106Drempel2 7894 1311 3421 6681 696284 4575 8271 370BU na drempel1 0321 7076751 3251 385602 3573 092735Vermenigvuldigingsfactor15624588388385– 354463085Totaal aftrek BU1 1881 9517641 7131 770572 9013 721820idem budgettair435724289310328187451 052307Verschil in aftrek122– 132– 255– 132– 135– 3– 10– 267– 257Verschil budgettair (-/- = besparing)46– 50– 95– 23– 23– 123– 73– 96XNoot1Ter inzage gelegd bij het Centraal Informatiepunt Tweede Kamer.XNoot2Onder meer bij de behandeling van Belastingplan 2005 en het spoeddebat
over chronisch zieken in april 2005.XNoot1Tweede Kamer, vergaderjaar 2003–2004, 29 210, nr. 90.XNoot2Hulpmiddelen, (woning)aanpassingen, dieetkosten en uitgaven voor vervoer,
verzorging of verpleging en extra uitgaven voor kleding en beddengoed. Bij
de zogenaamde. «Novelle» (Tweede Kamer, vergaderjaar 2003–2004,
29 367) zijn medicijnen en extra gezinshulp hier eveneens aan toegevoegd.XNoot3Bij de zesde nota van wijziging bedroeg de vermenigvuldigingsfactor 60%,
bij de «Novelle» is deze verhoogd tot 65%.XNoot4WFR artikel H. Weijnen (CG-raad), «Nieuwe regeling buitengewone
uitgaven: haastwerk maar toch kwaliteitsverbetering» 25 maart 2004.XNoot1Tweede Kamer, vergaderjaar 2003–2004, 29 200 XV, nr. 110, bijlage
A.XNoot1Tweede Kamer, vergaderjaar 2003–2004, 29 210, nr. 89.XNoot2In Tweede Kamer, vergaderjaar 2003–2004, 29 767 en 29 758,
nr. 46 staat een uitgebreide toelichting op het (voor belastingjaar 2003)
geraamde aantal van 50 000 met het chronisch ziekenforfait.XNoot1Het totale panel omvat circa 4 000 mensen.XNoot1Patiëntenpanel Chronisch Zieken, Kerngegevens Maaatschappelijke situatie
2004, NIVEL, Heijmans, Spreeuwenberg en Rijken, april 2005.XNoot2Dit zijn: hulpmiddelen, medicijnen, extra gezinshulp, (woning)aanpassingen,
dieetkosten, uitgaven voor vervoer, verzorging of verpleging en extra uitgaven
voor kleding en beddengoed.XNoot1Tweede Kamer, vergaderjaar 2004–2005, 29 210 nr. 100.XNoot2Tweede Kamer, vergaderjaar 2004–2005, 29 800 XV nr. 34.XNoot1Maximaal 5 tot 10 euro per aangifte.XNoot2Aangesloten organisaties zijn onder andere FNV, CNV, CG-raad, ANGO, ANBO.XNoot3Motie Noorman, Tweede Kamer, vergaderjaar 2004–2005, 29 800
XV, nr. 78.XNoot129 200 XV, nr. 53. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-29800-XV-90.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl