Vertrouwen in verantwoordelijkheid Integriteit openbaar bestuur Management- en personeelsontwikkeling Rijksdienst; Brief minister over de uitkomsten van het eerste deel van de evaluatie van het integriteitsbeleid in de rijksdienst
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-09 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 26806, nr. 5

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum brief

26-10-2000

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2000-2001

26806 nr. 5

12-10-2000

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaam1. Inleiding2. Aandacht voor integriteit3. De motie Kamp c.s.3.1 Melding en registratie van nevenwerkzaamheden3.2 Het aannemen van geschenken en diensten3.3 Handelwijze bij aantasting integriteit of vermoedens
daarvan3.4 Functieroulatie bij kwetsbare functies3.5 Vertrouwenspersoon voor integriteit4. Draaideurconstructie5. Antecedentenonderzoeken (AO) en Veiligheidsonderzoeken
(VO)6. Tot slotOndertekeningLichaamTabel 1: AANDACHT VOOR INTEGRITEIT Tabel 2: REGISTRATIE VAN NEVENWERKZAAMHEDEN Tabel 3: REGISTRATIE MELDING GEVALLEN VAN (VERMOEDENS
VAN) AANTASTING VAN INTEGRITEIT Tabel 4: Registratie van aard en aantal gevallen waarbij
de vertrouwenspersoon voor integriteit is geraadpleegd, hetzij voor melding
van (vermoedens van) integriteitsinbreuken, hetzij voor advies Tabel 5: Registratie van veiligheidsonderzoeken en antecedentenonderzoeken 
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 26806Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 45 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
26 806Vertrouwen in verantwoordelijkheid Integriteit van het openbaar bestuur
Management- en personeelsontwikkeling Rijksdienstnr. 5BRIEF VAN DE MINISTER VAN BINNENLANDSE ZAKEN EN KONINKRIJKSRELATIESAan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 12 oktober 20001. InleidingIn het Algemeen Overleg met de Vaste Commissie voor Binnenlandse Zaken
en Koninkrijksrelaties van de Tweede Kamer op 9 juni 1999, heeft de Kamer
er op aangedrongen dat de geplande evaluatie van het integriteitsbeleid in
de rijksdienst versneld wordt doorgevoerd. Het kabinet heeft deze versnelling
toegezegd in de nota Integriteit van het Openbaar Bestuur van 21 september
1999 (Kamerstukken II, 1999–2000, 26 806, nr. 1).Tegen de achtergrond van deze versnelling is de evaluatie in twee delen
gesplitst; een deel waarbij de departementale stand van zaken met betrekking
tot het integriteitsbeleid wordt geïnventariseerd en een deel waarbij
meer de feitelijke toepassingspraktijk van het integriteitsbeleid wordt onderzocht.Behoud en bevordering van integriteit vergen permanente aandacht. Ook
uw Kamer heeft herhaaldelijk op de noodzaak hiervan gewezen, evenals op het
belang van het bevorderen van een cultuur waarin op een open wijze over normen
en waarden wordt gesproken. Het eerste deel van de evaluatie beoogt in dit
kader inzicht te geven in de mate waarin ministeries aandacht besteden aan
integriteit.Het tweede deel van de evaluatie heeft tot doel inzicht te krijgen in
de ook door uw Kamer gestelde vraag in hoeverre rijksbrede en departementale
regels die de laatste jaren op het gebied van integriteit tot stand zijn gebracht
ook daadwerkelijk bekend zijn en worden nageleefd. Op de uitkomsten van het
eerste deel van de evaluatie wordt hieronder nader ingegaan. De uitvoering
van het tweede deel van de evaluatie is momenteel in volle gang. Ik streef
er naar de resultaten ervan vóór 1 januari 2001 aan de Tweede
Kamer te sturen.De evaluatie heeft betrekking op de ministeries die deel uitmaken van
de sector Rijk alsmede het ministerie van Defensie. De Belastingdienst is
in de evaluatie onderscheiden van het kernministerie van Financiën.De ministeries zijn zelf verantwoordelijk voor de wijze waarop en het
tempo waarin zij het integriteitsbeleid in hun organisatie vormgeven. Vanuit
mijn ministerie wordt dit proces gefaciliteerd, met name door het bieden van
kaders en handreikingen en het waar nodig formuleren van regelgeving ter ondersteuning
van de departementale uitvoering van het integriteitsbeleid. Verder rapporteert
mijn ministerie vanuit een coördinerende verantwoordelijkheid voor het
integriteitsbeleid in de rijksdienst regelmatig aan de Kamer.Het eerste deel van de evaluatie geeft inzicht in de stand van zaken met
betrekking tot het integriteitsbeleid van de ministeries per september 2000.
De evaluatie concentreert zich in sommige gevallen op de periode vanaf september
1999 omdat de Kamer toen voor het laatst over de departementale stand van
zaken is geïnformeerd via de nota Integriteit van het Openbaar Bestuur.
Het betrof toen met name de elementen van de zogenoemde motie Kamp c.s. (zie
de tabellen 1 tot en met 5 van de desbetreffende nota).In dit eerste deel van de evaluatie is allereerst nagegaan in hoeverre
ministeries een actief integriteitsbeleid voeren en welke activiteiten in
dat kader worden ontplooid. Verder is gekeken naar de specifieke elementen
van de zogenoemde motie Kamp c.s., te weten nevenwerkzaamheden, het aannemen
van geschenken en diensten, de handelwijze bij aantasting van integriteit
of vermoedens daarvan, functieroulatie bij kwetsbare functies en de aanstelling
van vertrouwenspersonen voor integriteit. Tenslotte is bezien in hoeverre
integriteitscirculaires die na september 1999 in overleg met de Tweede Kamer
door het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties zijn opgesteld,
inmiddels in het departementale integriteitsbeleid zijn verwerkt. Het betreft
de circulaire inzake het aanvaarden van geschenken door rijksambtenaren en
de circulaire in verband met het tegengaan van «draaideurconstructies»
binnen de rijksdienst.2. Aandacht voor integriteitDe departementale aandacht voor het onderwerp integriteit blijkt uit een
uitgebreid scala aan activiteiten (zie tabel 1).Alle ministeries en de Belastingdienst geven aan dat bij de selectie van
nieuwe medewerkers steeds vaker standaard rekening wordt gehouden met integriteitsaspecten.
Ook de beëdiging wordt door vrijwel alle ministeries aangegrepen om nieuwe
medewerkers te wijzen op de bijzondere positie als overheidsdienaar en op
de consequenties dat dit heeft voor de integriteit.Bij de meeste ministeries en de Belastingdienst wordt in functioneringsgesprekken
apart aandacht besteed aan integriteitsaspecten. Een aantal ministeries geeft
daarbij aan dat dit niet via centrale regels verplicht is gesteld maar wordt
overgelaten aan de verantwoordelijkheid van de desbetreffende leidinggevende.In departementale opleidingen, cursussen en trainingen wordt op velerlei
wijzen aandacht besteed aan integriteit. Dit gebeurt onder andere door middel
van specifiek voor het management ontwikkelde integriteitsmodules in het kader
van opleidings- en professionaliseringstrajecten, als onderdeel van cursussen
in leidinggeven en training in het voeren van functioneringsgesprekken en
dilemmatrainingen voor leidinggevenden. Enkele ministeries en
de Belastingdienst geven aan dat in introductiecursussen voor nieuwe medewerkers
speciaal aandacht aan integriteit wordt besteed. Hetzelfde geldt overigens
voor het rijksbrede traineeproject.Praktisch overal zijn sinds september 1999 integrale integriteitsnota's
en brochures over uiteenlopende integriteitsonderwerpen zoals de draaideurconstructie,
nevenwerkzaamheden, het aannemen van geschenken, basiswaarden, internetgebruik
en beveiliging uitgebracht. In de communicatie over integriteit wordt in toenemende
mate gebruik gemaakt van intranet. Er worden veel integriteitsdiscussies georganiseerd.
Deze vinden niet alleen plaats in werkoverleggen, workshops of tijdens andere
bijeenkomsten, maar ook via intranet. Zo gebruiken enkele ministeries dit
medium voor een discussie over de elementen van een tot stand te brengen departementale
gedragscode. Enkele ministeries en de Belastingdienst geven aan dat binnen
(onderdelen van) hun organisatie recentelijk sprake is geweest dan wel momenteel
sprake is van een doorlichting van het integriteitsbeleid. Ook is men her
en der gestart met een breed opgezet integriteitsprogramma.Uit de evaluatie kan worden afgeleid dat de ministeries vanuit hun eigen
verantwoordelijkheid voor de implementatie van het integriteitsbeleid over
het algemeen veel en permanent aandacht aan integriteit besteden. Gezien de
vele departementale activiteiten wordt het belang van het bevorderen van een
cultuur waarin op een open wijze over normen en waarden wordt gesproken rijksbreed
onderkend.3. De motie Kamp c.s.In 1996 nam de Tweede Kamer de zogenoemde motie Kamp c.s. aan, waarin
de regering werd gevraagd om enkele institutionele waarborgen te treffen ter
bescherming van de integriteit in de rijksdienst. Het ging daarbij om waarborgen
op het terrein van de melding en registratie van nevenfuncties, het aannemen
van geschenken of diensten, de handelwijze bij aantasting van integriteit
of vermoedens daarvan, functieroulatie bij kwetsbare functies en het aanstellen
van een vertrouwenspersoon. In een brief van 7 oktober 1998 (Kamerstukken
II, 1998/99, 24 655, nr. 5) heb ik de Tweede Kamer ingelicht over de
stand van zaken met betrekking tot de uitvoering van de motie Kamp. Uit deze
brief blijkt onder andere, dat de ministeries met betrekking tot alle in de
motie genoemde elementen op enigerlei wijze over richtlijnen beschikken dan
wel maatregelen hebben getroffen.In het kader van de huidige evaluatie zijn de ministeries met betrekking
tot de verschillende onderdelen van de motie Kamp c.s. wat diepgaander bevraagd.3.1 Melding en registratie van nevenwerkzaamhedenHet Algemeen Rijksambtenarenreglement (ARAR) bepaalt dat een ambtenaar
geen nevenwerkzaamheden mag verrichten waardoor de goede vervulling van zijn
functie of de goede functionering van de openbare dienst, voor zover deze
in verband staat met zijn functievervulling, niet in redelijkheid zou zijn
verzekerd. Verder is een ambtenaar verplicht opgave te doen van de nevenwerkzaamheden
die hij verricht of voornemens is te gaan verrichten, die de belangen van
de dienst voor zover deze in verband staan met zijn functievervulling, kunnen
raken. Tenslotte stelt het ARAR dat elk ministerie een registratie moet voeren
van de gemelde nevenwerkzaamheden. In het eerste deel van de evaluatie is nagegaan of de departementale melding
en registratie van nevenwerkzaamheden centraal of decentraal plaatsvindt en
of ministeries op grond van hun registratie kwantitatieve gegevens kunnen
verstrekken met betrekking tot nevenwerkzaamheden (zie tabel 2).Drie ministeries werken met een centrale melding en registratie van nevenfuncties.
Vier ministeries hebben de melding en registratie van nevenwerkzaamheden van
hun ambtelijke top gecentraliseerd en werken voor de overige medewerkers met
een gedecentraliseerd systeem van melding en registratie. De verantwoordelijkheid
voor de beoordeling van de toelaatbaarheid van nevenfuncties van de topambtenaren
ligt bij de vier ministeries op centraal niveau terwijl de verantwoordelijkheid
voor de overige medewerkers is gedecentraliseerd naar het desbetreffende diensthoofd.
Bij zes ministeries en de Belastingdienst is sprake van decentrale melding,
beoordeling en registratie van nevenfuncties.Acht ministeries beschikken over kwantitatieve gegevens met betrekking
tot het aantal gemelde nevenfuncties. Vijf ministeries en de Belastingdienst
beschikken niet over dergelijke gegevens omdat hun (decentrale) registratie
hier niet op is toegesneden. Bijna de helft van de ministeries en de Belastingdienst
meldt dat zich in de laatste twee jaar specifieke gebeurtenissen of ontwikkelingen
hebben voorgedaan die hebben geleid tot verscherpte aandacht voor nevenwerkzaamheden.
In de meeste gevallen betreft het aandacht in de media voor nevenwerkzaamheden
van topambtenaren van de desbetreffende ministeries.Voor de volledigheid meld ik u nog dat conform de nota Integriteit van
het Openbaar Bestuur van 21 september 1999, de Ambtenarenwet zal worden gewijzigd
om een wettelijke grondslag voor het openbaar maken van nevenfuncties van
bepaalde ambtenaren te creëren. Verder wordt de mogelijkheid opgenomen
om bepaalde ambtenaren te verplichten tot het melden van financiële belangen
die mogelijk raakvlakken vertonen met het werk. Het voorstel tot wijziging
van de Ambtenarenwet is op 29 september jl. door de Ministerraad aanvaard
en wordt nu voor advies aan de Raad van State voorgelegd.Op basis van de evaluatie kan worden geconstateerd dat alle ministeries
en de Belastingdienst een registratie voeren van de gemelde nevenwerkzaamheden.
Daarbij is er een tendens om de melding, beoordeling en registratie van nevenwerkzaamheden
van topambtenaren steeds meer te centraliseren. Deze tendens zal nog versterkt
worden in verband met de aangekondigde maatregelen inzake de openbaarmaking
van nevenfuncties van bepaalde ambtenaren, waaronder de topambtenaren.3.2 Het aannemen van geschenken en dienstenIn het Algemeen Overleg met de Vaste Commissie voor Binnenlandse Zaken
en Koninkrijksrelaties op 3 februari 1999 over de rapportage over de uitvoering
van de motie Kamp c.s. (Kamerstukken II, 1998/99, 24 655, nr. 5), is
de algemene wens geuit om tot één uniforme richtlijn te komen
tot welk maximumbedrag ambtenaren in de rijksdienst een geschenk kunnen aanvaarden
in persoonlijk eigendom. Deze wens heeft geleid tot een circulaire van de
minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties aan de ministeries
(14 juli 1999) waarin is besloten dat geschenken met een waarde van meer dan
f 100,– in ieder geval niet mogen worden geaccepteerd. Voor de
circulaire wordt verwezen naar bijlage 2 van de nota Integriteit van het Openbaar
Bestuur van 21 september 1999 (Kamerstukken II, 1999–2000, 26 806,
nr. 1).In het kader van de evaluatie geven alle ministeries en de Belastingdienst
aan dat hun geschenkenregeling inmiddels in overeenstemming is met de inhoud van genoemde circulaire. Verder melden alle ministeries dat
zij de inhoud van de circulaire onder de aandacht van hun medewerkers hebben
gebracht. Dit is op verschillende wijzen gebeurd, zoals door opname in een
eigen circulaire of brochure, verwerking in het Handboek Personeelszaken of
Handboek Bedrijfsvoering, een brief van de Secretaris-Generaal aan alle medewerkers,
aandacht in het departementale personeelsblad, overleg van de Secretaris-Generaal
met de ondernemingsraad en publicatie op intranet.3.3 Handelwijze bij aantasting integriteit of vermoedens
daarvanUit de rapportage over de uitvoering van de motie Kamp c.s. die op 7 oktober
1998 aan de Kamer is gezonden (Kamerstukken II, 1998/99, 24 655, nr.
5), bleek dat alle ministeries en de Belastingdienst beschikken over een vastgestelde
richtlijn c.q. maatregelen met betrekking tot de handelwijze bij aantasting
van integriteit of vermoedens daarvan.In het eerste deel van de evaluatie is aan de ministeries gevraagd of
zij beschikken over een registratie van meldingen van aantasting van integriteit
of vermoedens daarvan. Praktisch alle ministeries en de Belastingdienst geven
aan dat zij een registratie hebben (zie tabel 3). Bij sommige ministeries
vindt de registratie centraal plaats, bij andere decentraal. In een aantal
gevallen worden alleen de ernstigste integriteitsinbreuken centraal geregistreerd,
bijvoorbeeld die tot zware disciplinaire bestraffing hebben geleid. Bij hantering
van een decentrale registratie wordt in enkele gevallen periodiek gerapporteerd
aan het centrale niveau, bijvoorbeeld als onderdeel van een jaarlijkse verantwoordingsrapportage.De meldingen hadden onder andere betrekking op (vermoedens van) diefstal,
fraude, corruptie, belangenverstrengeling, oneigenlijk gebruik van internet,
schending van de geheimhoudingsplicht en fiscale delicten.De evaluatie geeft mij op dit punt vooralsnog aanleiding tot de volgende
opmerkingen. «Aantasting van de integriteit» is een ruim begrip.
In de evaluatievraag aan de ministeries is dit begrip niet nader gedefinieerd
waardoor de ministeries de reikwijdte ervan zelf hebben bepaald. Vergelijking
van aantallen integriteitsinbreuken is dan ook niet zinvol.De ministeries rapporteren sinds 1997 jaarlijks aan mijn ministerie over
een beperkt aantal vormen van aantastingen van integriteit en de wijze van
afhandeling daarvan, namelijk gevallen van fraude, corruptie en schendingen
van de geheimhoudingsplicht. Momenteel worden voorbereidingen getroffen om
vooruitlopend op een wijziging van de Ambtenarenwet, voor de rijksdienst te
komen tot een procedure voor de wijze waarop met vermoedens van misstanden
moet worden omgegaan (klokkenluidersprocedure). Deze procedure zal gaan gelden
voor (vermoedens van) misstanden die betrekking hebben op een ernstig strafbaar
feit, een grove schending van regelgeving of beleidsregels, het misleiden
van Justitie, een groot gevaar voor de volksgezondheid, veiligheid of milieu,
of het bewust achterhouden van informatie over deze feiten. Het feit dat er
bij deze zwaarwegende misstanden nu een voor de gehele rijksdienst geldende
procedure wordt ingevoerd, zal de mogelijkheden vergroten om tot een eenduidigere
en uniformere informatievoorziening te komen.Omdat ik een registratie van aantastingen van integriteit van groot belang
acht voor het voeren van een adequaat integriteitsbeleid, zal mijn ministerie
in samenspraak met de overige ministeries bezien op welke wijze een vollediger
en eenduidiger beeld kan worden verkregen van de aard en het aantal aantastingen
van de integriteit in de rijksdienst. 3.4 Functieroulatie bij kwetsbare functiesIn het kader van de rapportage over de uitvoering van de motie Kamp c.s.
die op 7 oktober 1998 aan de Kamer is gezonden (Kamerstukken II, 1998/99,
24 655, nr. 5), is destijds geïnventariseerd of ministeries beleid
hebben ontwikkeld ten aanzien van functieroulatie bij kwetsbare functies.
Uit die inventarisatie bleek dat de ministeries op centraal niveau wel een
algemeen mobiliteitsbeleid voerden, maar dat daarin geen specifieke aandacht
werd besteed aan functieroulatie bij kwetsbare functies. Op decentraal niveau
werd overigens al naar gelang de specifieke omstandigheden wel aandacht besteed
aan functieroulatie bij kwetsbare functies. Veelal werd functieroulatie gekoppeld
aan doorlichting van de organisatie en een daarop volgende (herziene) beschrijving
van de Administratieve Organisatie. Daardoor konden risico's al zo veel mogelijk
worden voorkomen. In dit verband werden er primair organisatiemaatregelen
getroffen zoals functiescheiding en controle en werd bijvoorbeeld de lijst
van integriteitsfuncties herzien. Dit laatste had dan weer consequenties voor
het (laten) instellen van een antecedentenonderzoek, veiligheidsonderzoek
of het vragen van een verklaring van goed gedrag.Uit de evaluatie blijkt dat het beleid ten opzichte van twee jaar geleden
niet is gewijzigd. Door de ministeries worden desgevraagd ook geen specifieke
gebeurtenissen c.q. ontwikkelingen gemeld die daartoe aanleiding gaven. Een
aantal ministeries is momenteel bezig met een inventarisatie van kwetsbare
functies en zal in dat kader ook aandacht schenken aan functieroulatie.De evaluatie geeft mij ten aanzien van functieroulatie bij kwetsbare functies
aanleiding tot de volgende opmerkingen. Ministeries vullen het functieroulatiebeleid
ten aanzien van kwetsbare functies in vanuit een decentrale, op maat gesneden
aanpak. Zij geven desgevraagd aan dat zich in de afgelopen twee jaar geen
specifieke gebeurtenissen c.q. ontwikkelingen hebben voorgedaan die het noodzakelijk
maken om op centraal niveau een functieroulatiebeleid voor kwetsbare functies
te formuleren. Ik zie op dit punt vooralsnog geen aanleiding voor rijksbrede
acties.Wel is al genoemd, de relatie tussen kwetsbare functies, integriteitsfuncties
waarvoor een veiligheidsonderzoek of een antecedentenonderzoek dient te worden
aangevraagd, en functies waarvoor een verklaring van goed gedrag vereist is.
Mede in verband met rijksbrede ontwikkelingen zoals de toekomstige aanstelling
in vaste dienst van het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties
van alle topambtenaren, zal mijn ministerie in samenspraak met de overige
ministeries nagaan hoe rijksbreed een uniform gebruik van de verschillende
vormen kwetsbare functies kan worden bereikt.3.5 Vertrouwenspersoon voor integriteitUit de nota Integriteit van het openbaar bestuur van 21 september 1999
blijkt dat alle ministeries en de Belastingdienst maatregelen hebben getroffen
met betrekking tot het aanstellen van een vertrouwenspersoon voor integriteit.
De wijze waarop de rol van de vertrouwenspersoon voor integriteit is ingevuld
verschilt per ministerie. In de meeste gevallen heeft de vertrouwenspersoon
een klankbordfunctie en fungeert hij niet als meldpunt voor (vermoedens van)
integriteitsinbreuken.In het kader van de evaluatie is gevraagd of ministeries over gegevens
beschikken omtrent het aantal keren dat (vermoedens van) integriteitsinbreuken
bij de vertrouwenspersoon voor integriteit worden gemeld c.q. het aantal keren
dat de vertrouwenspersoon om advies wordt gevraagd (zie tabel 4). Ook is gevraagd
naar het soort zaken waar het om gaat. De meeste ministeries en
de Belastingdienst beschikken over deze gegevens. Vaak wordt door de vertrouwenspersoon
integriteit jaarlijks aan de Secretaris-Generaal een vertrouwelijk en geanonimiseerd
verslag uitgebracht over het aantal malen dat hij in het voorafgaande kalenderjaar
is geraadpleegd en de onderwerpen die het betrof. De zaken waarvoor de vertrouwenspersonen
in de periode van september 1999 tot september 2000 zijn geraadpleegd hadden
onder meer betrekking op het aannemen van geschenken en diensten, nevenfuncties,
fraude, misbruik van internet, wetenschappelijke integriteit en schending
van de geheimhoudingsplicht.Momenteel worden voorbereidingen getroffen om vooruitlopend op een wijziging
van de Ambtenarenwet, voor de rijksdienst te komen tot een procedure voor
de wijze waarop met vermoedens van misstanden moet worden omgegaan (klokkenluidersprocedure).
Daarbij is ook voorzien in een rol voor de vertrouwenspersoon. Deze krijgt
naast de lijnmanager een rol als kanaal waarlangs signalen van misstanden
de ambtelijke top kunnen bereiken. Bij lang niet alle ministeries past een
dergelijke rol momenteel in de taakopdracht van de departementale vertrouwenspersoon.
Dit betekent dat de taakopdracht in sommige gevallen zal moeten worden aangepast.
Behalve deze wijziging zie ik vooralsnog geen aanleiding voor verdere uniformering
ten aanzien van de rol van de vertrouwenspersoon. De wijze waarop de rol van
de vertrouwenspersoon wordt ingevuld is immers maatwerk en kan dus per ministerie(onderdeel)
verschillen.4. DraaideurconstructieBij zogenaamde draaideurconstructies gaat het om de situatie dat een voormalig
ambtenaar na zijn ontslag vervolgens door het ministerie waaraan hij laatstelijk
verbonden was, wordt ingehuurd via bijvoorbeeld een adviesbureau om werkzaamheden
te verrichten. Om draaideurconstructies in de rijksdienst tegen te gaan, werden
de ministeries op 13 september 1999 via een circulaire (zie bijlage 3 van
de nota Integriteit van het Openbaar Bestuur) van het ministerie van Binnenlandse
Zaken en Koninkrijksrelaties verzocht om een ambtenaar, die laatstelijk werkzaamheden
heeft verricht op het desbetreffende ministerie, gedurende een periode van
twee jaar na zijn ontslag departementsbreed niet als externe op enigerlei
wijze in te huren. Daarbij werd aangegeven dat slechts in het kader van afspraken
omtrent het beëindigen van het dienstverband van deze regel kan worden
afgeweken voor een bepaalde, aan te geven tijd. Bovendien werden ministeries
in de circulaire verzocht in aanbestedingsprocedures als norm te hanteren
dat een voormalig ambtenaar niet bij de uitvoering van de te verstrekken werkzaamheden
wordt betrokken.Praktisch alle ministeries en de Belastingdienst geven aan dat zij de
inhoud van de circulaire van 13 september 1999 inmiddels onder de aandacht
van hun medewerkers en in het bijzonder de managers hebben gebracht. Dit is
op velerlei manieren gebeurd, zoals via een nota van de SG aan alle leidinggevenden,
een nieuwsbrief voor het management, plaatsing van de circulaire op intranet,
opname in het Handboek Personeelszaken of Handboek Bedrijfsvoering, opname
in een integriteitsbrochure en aandacht voor de circulaire in het personeelsblad.
Een departement geeft aan dat de draaideurproblematiek niet wordt herkend
en dat de inhoud van de circulaire dan ook niet in het eigen integriteitsbeleid
is verwerkt noch onder de aandacht van de medewerkers is gebracht. Enkele
ministeries melden expliciet dat de inhoud van de draaideurcirculaire is verwerkt
in aanbestedings- en offerteprocedures. De toegenomen aandacht voor de draaideurconstructie
blijkt onder andere uit het feit dat bij enkele ministeries de regel is ingesteld
dat gevallen waarin men gebruik wil maken van de in de draaideurcirculaire
genoemde uitzonderingsgrond, altijd ter beslissing aan de ambtelijke
leiding moeten worden voorgelegd.Aan de ministeries is gevraagd of zij gegevens hebben over het aantal
gevallen waarin de draaideurconstructie is toegepast, hetzij op basis van
de uitzonderingsgrond die de circulaire biedt, hetzij anderszins.De meeste ministeries en de Belastingdienst geven aan dat zij niet over
deze gegevens beschikken.5. Antecedentenonderzoeken (AO) en Veiligheidsonderzoeken
(VO)Een antecedentenonderzoek dient te worden ingesteld voor functies die
bijzondere eisen stellen aan de integriteit of verantwoordelijkheid van betrokkene.Het bevoegd gezag bepaalt zelf welke functies als zodanig moeten worden
aangemerkt. Het antecedentenonderzoek omvat het inwinnen van inlichtingen
uit de strafregisters. Een verzoek hiertoe aan de Justitiële Documentatiedienst
moet in beginsel worden gedaan door de Secretaris-Generaal. Laatstgenoemde
krijgt langs deze weg inzage in de justitiële antecedenten van betrokkene.Vier ministeries en de Belastingdienst beschikken over een registratie
van functies waarvoor een antecedentenonderzoek wordt verricht (zie tabel
5). De overige ministeries beschikken hier om uiteenlopende redenen niet over.
De meest voorkomende reden is dat antecedentenonderzoeken decentraal worden
geïnitieerd.Bij veiligheidsonderzoeken gaat het om functies die zijn aangewezen als
vertrouwensfunctie. Vertrouwensfuncties worden afhankelijk van de mate waarin
zij de mogelijkheid bieden de veiligheid of andere gewichtige belangen van
de Staat te schaden onderscheiden. Aanwijzing van vertrouwensfuncties vindt
plaats door de betrokken minister in overleg met de minister van Binnenlandse
Zaken en Koninkrijksrelaties. Een veiligheidsonderzoek wordt ingesteld door
de Binnenlandse Veiligheidsdienst met uitzondering van het ministerie van
Defensie waar de Militaire Inlichtingendienst met deze taak is belast.Alle ministeries beschikken over een registratie van (vertrouwens)functies
waarvoor een veiligheidsonderzoek wordt verricht (zie tabel 5).Bijna de helft van de ministeries geeft aan dat zich de laatste twee jaar
specifieke gebeurtenissen c.q. ontwikkelingen hebben voorgedaan die hebben
geleid tot extra aandacht voor veiligheidsonderzoeken. De ministeries geven
hiervoor uiteenlopende redenen, zoals een toenemend algemeen beveiligingsbewustzijn
en actualisering van de lijst van vertrouwenspersonen naar aanleiding van
periodiek onderhoud, een nieuw statuut beveiliging of reorganisaties.Uit de evaluatie blijkt met name een nogal gedifferentieerd beeld van
de wijze waarop ministeries met antecedentenonderzoeken omgaan. Zoals in paragraaf 3.4
werd opgemerkt, dienen kwetsbare functies, integriteitsfuncties waarvoor een
veiligheidsonderzoek of antecedentenonderzoek nodig is en functies die een
verklaring van goed gedrag vergen, in hun onderlinge relatie te worden bezien.
Mede in verband met rijksbrede ontwikkelingen zoals de toekomstige aanstelling
in vaste dienst van het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties
van alle topambtenaren, zal mijn ministerie in samenspraak met de overige
ministeries nagaan hoe rijksbreed een uniform gebruik van de verschillende
vormen kwetsbare functies kan worden gerealiseerd. 6. Tot slotUit de evaluatie lijkt tot nu toe te kunnen worden afgeleid dat de ministeries
over het algemeen veel en permanent aandacht aan integriteit besteden. Gezien
de vele departementale activiteiten wordt het belang van het bevorderen van
een cultuur waarin op een open wijze over normen en waarden wordt gesproken
rijksbreed onderkend. Ook worden integriteitsaspecten steeds vaker in het
departementale personeelsbeleid geïntegreerd. Dit zijn zonder meer positieve
signalen.Een punt waar ik minder tevreden over ben is het feit dat vooralsnog uit
de evaluatie blijkt dat departementen op centraal niveau niet altijd (volledig)
over de naar mijn mening noodzakelijke integriteitsinformatie beschikken.
Zo komt het voor dat ministeries op centraal niveau geen of onvolledig inzicht
hebben in de door medewerkers verrichte nevenwerkzaamheden of het aantal en
de aard van de integriteitsinbreuken. Ik vind het belangrijk dat dit soort
informatie centraal bij departementen beschikbaar is om mede als basis voor
verder integriteitsbeleid te kunnen dienen. Ook de Algemene Rekenkamer heeft
dit jaar in het rapport «Integriteitsbeleid bij gevangenissen»
nog gewezen op het belang van een goede informatievoorziening voor het integriteitsbeleid.
Verder acht ik het vanuit de verantwoordelijkheid van mijn ministerie van
belang dat de ministeries op een eenduidige wijze over bepaalde integriteitsaspecten
aan mijn ministerie rapporteren. Het opzetten van een inzichtelijke, uniforme
integriteitsregistratie en rapportage zal naar mijn mening op zich al het
integriteitsbeleid in de rijksdienst een verdere impuls kunnen geven. Mijn
ministerie zal dan ook in samenspraak met de overige ministeries nagaan op
welke specifieke terreinen en op welke wijze de informatievoorziening op integriteitsgebied
verder kan worden verbeterd.Uit de evaluatie blijkt met name een nogal gedifferentieerd beeld van
de wijze waarop ministeries met antecedentenonderzoeken omgaan. Zoals opgemerkt,
dienen kwetsbare functies, integriteitsfuncties waarvoor een veiligheidsonderzoek
of antecedentenonderzoek nodig is en functies die een verklaring van goed
gedrag vergen, in hun onderlinge relatie te worden bezien. Mede in verband
met rijksbrede ontwikkelingen zoals de toekomstige aanstelling in vaste dienst
van het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties van alle
topambtenaren, zal mijn ministerie in samenspraak met de overige ministeries
nagaan hoe rijksbreed een uniform gebruik van de verschillende vormen kwetsbare
functies kan worden gerealiseerd.Verder wil ik hier nogmaals wijzen op de voorbereidingen die momenteel
worden getroffen om vooruitlopend op een wijziging van de Ambtenarenwet, voor
de rijksdienst te komen tot een procedure voor de wijze waarop met vermoedens
van misstanden moet worden omgegaan (klokkenluidersprocedure). Er wordt naar
gestreefd deze regeling zo snel mogelijk in te voeren.Tot slot een opmerking over het tweede deel van de evaluatie. Dit deel
zal zich meer richten op de feitelijke toepassingspraktijk van het departementale
integriteitsbeleid, hetgeen voor een deel zal neerkomen op een toetsing van
de gegeven antwoorden in het kader van het eerste deel van de evaluatie. Beoogd
wordt inzicht te krijgen in de ook door de Tweede Kamer gestelde vraag in
hoeverre rijksbrede en departementale regels die de laatste jaren
op het gebied van integriteit tot stand zijn gebracht ook daadwerkelijk bekend
zijn en worden nageleefd. Ik streef er naar de resultaten van het tweede deel
van de evaluatie vóór 1 januari 2001 aan de Tweede Kamer te
sturen.De Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties,K. G. de Vries Tabel 1: AANDACHT VOOR INTEGRITEIT AANDACHT VOOR INTEGRITEIT in functioneringsgesprekkenin opleidingen/cursussenin nota's en
brochuresoverige activiteiten AZnog niet beveiligingsplan* onderdeel op intranet
* binnenkort evaluatie integr-beleidBelastingdienstja, maar verant-woordelijkheid
van de leidinggevende* dilemmatrainingen
leidinggevenden * onderdeel start-opleidingen voor nieuwe medewerkers * training
ambt. integr. voor alle 1500 leidinggevenden (nov 2000 tot juli 2001)* integriteitsnota Bel-dienst* diverse brochures
(o.a. over basiswaarden) en publicaties* videoprogramma * verzoek aan AR resulterend in AR-rapport «omgaan
met vertrouwelijke gegevens bij de Belastingdienst» * start programma
ARGI (aandacht risicobeheersing, gegevensbeveiliging en integriteit Belastingdienst)
in april 2000      BZKja* onderdeel module in management-opleidings-traject (eind 1999 – begin
2000) * onderdeel in centrale introductie voor nieuwe medewerkers* diverse managementnotities * diverse brochures
(o.a. nevenwerkzaamheden)* discussies
over diverse integriteitsonderwerpen * herziening lijst vertrouwensfuncties      Buizaja* onderdeel
in introductiecur-sus nieuwe medewerkers* aandacht voor integr in het kader
van overplaatsingsprogramma* integriteitsbrochure* aandacht tijdens laatste ambassadeursconferentie     Defensieja, afhankelijk van functie en functioneren* voorlichting over integriteitsaspecten als daar in opleidingen
aanleiding voor is* integriteitsnota      EZnee  * inventarisatie integriteitsbeleid
via werkplancyclus* beleidsregels effectentransacties      * Financiënja, met name bij kwetsbare functies* onderdeel van managementleergang «leidinggeven als coach»*
dilemmatraining (open kaartspelen)* brochure integriteit* integriteitsdiscussies (tafeltje
integriteit)* integriteitsdoorlichtingen door DPO ondersteund door de DAF      Justitieja, maar verantw-heid van hoofd van dienst* trainingen met Visiekubus * onderdeel
van Management Leergang * training weerbaarheidsvergroting in relatie tot
integriteit als onderdeel van de verplichte Basis Beroepsopleiding bij de
DJI* diverse managementnotities*
diverse brochures (o.a. over beveiliging en Visiekubus)* bottom-up ontwikkeling Justitie-code, o.a. via discussies over
concept-code * integriteitsdiscussies * Visiekubus * integriteitssite op Justitieweb
(met o.a. discussie over integriteits-dilemma van de maand) * Handboek beveiliging
* Integriteitsspel «Open Kaart» * Kunstworkshop «integriteit
in beeld» * aandacht voor integriteit als morele competentie bij competentiemanagement     LNVnee, maar wel deelaspecten* bespreking
casussen als de cursus zich daarvoor leent * bespreking gedragscode op internet      OC&Wja, als daarvoor bijzondere aanlei-ding is* onderdeel van management-trainingen * onderdeel van de training
Strategisch onderwijsbeleid* integriteitsbrochure      SZWja, maar faculta-tief* onderdeel van trainingsprogramma managementontwikkeling voor alle leidinggevenden
* onderdeel introductieprogramma nieuwe medewerkers* integriteitsnota* integriteitsdiscussies
in de werkoverleggen * missie/visie/waarden discussie met alle leidinggevenden
* integriteitsdoorlichting via electronische enquête      VROMja* als onderdeel van diverse management-cursussen
* als onderdeel van training in het houden van functioneringsgesprekken* integriteitsnota* diverse brochures      V&Wja, maar niet bekend in welke mate * diverse brochures (o.a.
inzake aannemen van geschenken en over het gebruik van internet)* integriteitsaudit     VWSnee * integriteitsbrochure Tabel 2: REGISTRATIE VAN NEVENWERKZAAMHEDEN  registratieAZcentraal Belastingdienstdecentraal
[op centraal niveau heeft men geen gegevens over aantallen] BZKcentraal (SG en DG's),
de rest decentraal [op centraal niveau heeft men geen gegevens over aantallen
uit decentrale registratie]Buizacentraal Defensiedecentraal [op centraal niveau heeft men geen
gegevens over aantallen] EZdecentraal [op centraal niveau heeft men wel gegevens
over aantallen]Financiëndecentraal [op centraal niveau heeft men wel gegevens
over aantallen] Justitiecentraal (schaal 14 en hoger), de rest decentraal [op centraal
niveau heeft men geen gegevens over aantallen] LNVdecentraal [op centraal niveau heeft men geen
gegevens over aantallen] OC&WcentraalSZWdecentraal [op centraal niveau heeft men geen gegevens
over aantallen] VROMcentraal (ambtelijke top), de rest decentraal [op centraal niveau
heeft men wel gegevens over aantallen]V&Wcentraal (directeuren en hoger), de rest
decentraal [op centraal niveau heeft men wel gegevens over aantallen]VWSdecentraal [op
centraal niveau heeft men geen gegevens over aantallen]Tabel 3: REGISTRATIE MELDING GEVALLEN VAN (VERMOEDENS
VAN) AANTASTING VAN INTEGRITEIT  registratie AZjaBelastingdienstja; centraal
voor meldingen van ernstige integriteitsinbreuken die tot zware disciplinaire
bestraffing hebben geleid [op centraal niveau heeft men geen gegevens over
het aantal overige integriteitsinbreuken] BZKja BuizaneeDefensieja; alleen strafbare aantastingen van
integriteit op basis van door de Koninklijke Marechaussee opgemaakte processen-verbaalEZja Financiënja Justitiedecentraal [op centraal niveau heeft men geen gegevens over het aantal meldingen]LNVja OC&Wja SZWja VROMnee, centrale registratie is in ontwikkeling V&Wja, decentraal
[op centraal niveau heeft men wel gegevens over het aantal meldingen] VWSjaTabel 4: Registratie van aard en aantal gevallen waarbij
de vertrouwenspersoon voor integriteit is geraadpleegd, hetzij voor melding
van (vermoedens van) integriteitsinbreuken, hetzij voor advies  registratie AZjaBZKja Belastingdienstja BuizajaDefensienee EZja FinanciënjaJustitienee LNVja OC&Wja SZWjaVROMnee, registratie
is in ontwikkeling V&WneeVWSjaTabel 5: Registratie van veiligheidsonderzoeken en antecedentenonderzoeken  registratie van functies waarvoor veiligheidsonderzoek (VO) is vereistregistratie van functies waarvoor antecedentenonderzoek
(AO) is vereistAZjaja; AO geldt als
minimum voor elke medewerkerBelastingdienstneeja BZKjaneeBuizajanee Defensiejanee; ligt
al opgesloten in VO EZjanee; er wordt alleen gebruik gemaakt
van VOFinanciënjaja JustitiejajaLNVjanee; alleen AO voor controleurs AID met opsporingsbevoegdheid OC&Wjanee; in alle gevallen wordt gewerkt met verklaring
omtrent het gedrag en waar nodig een VOSZWjanee VROMjanee V&WjajaVWSjanee 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-26806-5.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl