Wijziging Wet op de rechterlijke organisatie e.a. i.v.m. reorganisatie openbaar ministerie en inst. landelijk parket; Voorlopig verslag
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-10 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 19981999-25392, nr. 46

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

29-10-1998

Eerste Kamer der Staten-Generaal

1998-1999

25392 nr. 46

27-10-1998

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 25392Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 26 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
25 392Wijziging van de Wet op de rechterlijke organisatie, het Wetboek van
Strafvordering, de Politiewet 1993 en andere wetten (reorganisatie openbaar
ministerie en instelling landelijk parket)nr. 46VOORLOPIG VERSLAG VAN DE VASTE COMMISSIE VOOR JUSTITIE1Vastgesteld 27 oktober 1998* Het eerder gedrukte stuk inzake dit wetsvoorstel is verschenen onder
EKnr. 330, vergaderjaar 1997–1998.Het voorbereidend onderzoek gaf de leden van de commissie aanleiding tot
het maken van de volgende opmerkingen en het stellen van de volgende vragen.De leden van de VVD-fractie verklaarden met instemming van
het wetsvoorstel te hebben kennis genomen. Na een lange proefperiode met voortgangsrapportage
en vervolgens een grondige behandeling van het wetsvoorstel zelf zijn vele
onderwerpen en vragen aan de orde geweest en duidelijk behandeld en beantwoord.Deze leden wilden nog op één onderwerp nader ingaan: de
bevoegdheid van de minister om ook na de aanvang van de behandeling van een
strafzaak op de terechtzitting nog (nadere) aanwijzingen te geven. In de nota
naar aanleiding van het verslag in de Tweede Kamer zegt de (vorige) minister
(blz. 29) dat daarbij een zeer grote terughoudendheid moet worden betracht,
maar zij wilde de mogelijkheid tot die nadere aanwijzing openhouden. De daarbij
gegeven – wat vage – voorbeelden lijken niet op de praktijk te
zijn gestoeld. Als zich op de terechtzitting nieuwe feiten of omstandigheden
voordoen zal de rechter zelf besluiten de zitting aan te houden ten einde
daarover onderzoek te doen of inlichtingen te verkrijgen. Wil de minister
enkele – weliswaar fictieve maar zo concreet mogelijke – voorbeelden
noemen waarin ondanks de te betrachten zeer grote terughoudendheid toch nadere
aanwijzingen dienen te worden gegeven?De leden van de CDA-fractie wilden vooropstellen dat zij graag
meewerken aan een spoedige openbare behandeling nu een politiek volledig gelegitimeerde
minister van Justitie het wetsvoorstel voor zijn rekening neemt. De principiële
vragen waartoe het wetsvoorstel aanleiding geeft, leenden zich absoluut niet
voor behandeling met de demissionaire minister en dienen ook in de wetsgeschiedenis
niet te worden belast door de crisis in de relatie minister – OM van
januari 1998. Voor het eindoordeel van de fractie van het CDA over het wetsvoorstel
is het van grote betekenis welke uitleg de regering in de persoon van de nu
aangetreden minister geeft aan de bepaling over de relatie minister –
OM en, hoe hij – binnen de wettelijke kaders – zijn
verantwoordelijkheid opvat voor het functioneren van het OM. Alvorens daarop
nader in te gaan wil de CDA-fractie haar teleurstelling erover uitspreken
dat in door Justitie en OM uitgegeven voorlichtingsbladen de indruk is gewekt
dat de besluitvorming over «de nieuwe Wet RO» (bedoeld is: de
herziening van die wet) voor de verkiezingen was voltooid, toen de Tweede
Kamer het voorstel op 16 april jl. aanvaardde. Op dit soort voorbarigheid,
die staatsrechtelijk niet door de beugel kan, is hier al vaker kritiek geleverd,
en zeker van het ministerie van Justitie mag iets beters worden verwacht.De leden van de CDA-fractie verzochten de minister allereerst om een uiteenzetting
over zijn visie op de relatie met het openbaar ministerie, en daarbij in elk
geval in te gaan op de volgende specifieke vragen. Voldoet het wetsvoorstel
naar zijn inzicht aan het adagium «geen bevoegdheid zonder verantwoordelijkheid»
(A.D. Belinfante, Beginselen van Nederlands staatsrecht) waar het gaat om
de uitoefening van bevoegdheden door leden van het openbaar ministerie en
het College van procureurs-generaal? Ziet de minister deze verantwoordelijkheid
slechts als een plicht om verantwoording af te leggen over wat er is gebeurd,
of ook als een politieke toerekening van falen en slagen aan de minister?
Is de minister zonder meer verantwoordelijk voor elk doen en laten van deze
ambtsdragers en dit college, of is de verantwoordelijkheid in enig opzicht
«beperkt»? Als er beperkingen gelden, hoe kan dan worden voorkomen
dat buiten gevallen waarin aanwijzingen worden gegeven een vacuüm qua
verantwoordelijkheid ontstaat? Brengt de functiescheiding tussen Ministerie
van Justitie en OM mee dat de minister geen mogelijkheden meer heeft om de
vinger aan de pols te houden, zoals vroeger kon geschieden via de vergadering
van procureurs-generaal onder voorzitterschap van de secretaris-generaal en
in aanwezigheid van de directeur-generaal politie (later: en criminaliteitsbestrijding)
van dat ministerie? Welke mechanismen zal de minister hanteren om niet afhankelijk
te blijven van de spontane informatievoorziening door het OM? Als er klachten
zijn over het doen en laten van het OM, of kamervragen, hoe kan dan worden
voorkomen dat – zoals in de zaak-Lancee – de minister van Justitie
uiteindelijk meldt dat in de antwoorden aan de Kamer was afgegaan op informatie
van ditzelfde OM en deze slechts marginaal toetst? Of is de nieuwe minister
van zins de antwoorden die hij doorgeeft wel zelf te toetsen?De leden van de CDA-fractie maakten zich zorgen over de samenhang en de
coördinatie van de strafrechtelijke handhaving van de rechtsorde. Het
openbaar ministerie is volgens artikel 124 «belast met de strafrechtelijke
handhaving van de rechtsorde», maar welke minister of ministers zijn
belast met de verantwoordelijkheid voor samenhang en effectiviteit daarvan?
Is dat de minister van Justitie, of ook (of zelfs vooral) de minister van
Binnenlandse Zaken als eerste ondertekenaar van de buitenwettelijke integrale
veiligheidsplannen? Is het openbaar ministerie aan deze plannen op een of
andere manier gebonden? Zo ja, waarop berust dat, en zo nee, wat is dan de
betekenis van die plannen? Wat is de verhouding tussen artikel 124 en de thans
aan de minister van Binnenlandse Zaken toegeschreven verantwoordelijkheid
voor «het politiebeleid»?De leden van de CDA-fractie vroegen voorts of de in artikel IX voorziene
wijzigingen van de Politiewet 1993 weer zullen moeten worden herzien in verband
met de door het kabinet beoogde wijzigingen van de Politiewet. Blijft in het
bijzonder de rol van het College ten aanzien van de politie, neergelegd in
artikel 19, na de nu voorgestelde wijziging intact?Hoe ziet de minister de rol van de voorzitter van het College? De door
de vorige minister van Justitie aangetrokken onderzoekers Zwart en Buitelaar
duidden de «crisis die op 22 januari ontstond» als «een
oververhit loyaliteitsconflict». Dient de voorzitter ten opzichte van
de minister in een andere loyaliteitsverhouding te staan dan de overige leden
van het college c.q. het OM? Dient de voorzitter primair een lid
van het openbaar ministerie te zijn, of een ambtelijke manager, dan wel beide
in gelijke mate?De leden van de CDA-fractie konden zich moeilijk voorstellen dat een minister
van Justitie reden zou hebben om een aanwijzing tot niet (verder) opsporen
respectievelijk vervolgen te geven (artikel 128, zesde lid). Ook al zijn uit
de recente Nederlandse politieke geschiedenis geen gevallen bekend waarin
een minister van Justitie via de aanwijzingsbevoegdheid een verdachte op persoonlijke
of politieke gronden de hand boven het hoofd heeft gehouden, toch achtten
de leden van de CDA-fractie het juister hier een strikte wettelijke regel
te aanvaarden. Daarvoor pleiten ook ervaringen in een ander deel van het Koninkrijk,
waar een procureur-generaal op grote problemen stuitte toen hij een oriënterend
strafrechtelijk onderzoek naar gedragingen van een toenmalige minister wilde
instellen. Zou het niet beter zijn in de wet neer te leggen dat aanwijzingen
in individuele zaken (a) slechts kunnen worden gegeven op grond van overwegingen
van algemeen opsporings- en vervolgingsbeleid en (b) niet ertoe mogen strekken
een strafrechtelijk onderzoek achterwege te laten of te beëindigen? Daarmee
zou tegelijk een bevredigend kader voor de afbakening van de politieke verantwoordelijkheid
van de minister kunnen worden gecreëerd. Dezelfde maatstaf zou kunnen
gelden voor het openbaar ministerie van de Nederlandse Antillen en dat van
Aruba, zodat ook geen discriminerende onderscheidingen hoeven te worden gemaakt.
In dit verband zouden de leden van de CDA-fractie nog willen weten of de minister
van Justitie het in 1993 begonnen werk wil doen hervatten aan een regeling
bij rijkswet van de rechterlijke organisatie met inbegrip van de positie van
het OM in de landen van het Koninkrijk en het Koninkrijk als geheel. Waarom
is daarmee in de periode van het eerste kabinet-Kok geen vooruitgang geboekt?De leden van de CDA-fractie bevreemdde het tenslotte dat in artikel 140
wat betreft de opleiding een verschil in benoemingseisen is gemaakt tussen
de leden van het OM bij de rechtbanken en die bij de gerechtshoven. Dit verschil
bemoeilijkt de doorstroming en getuigt naar het oordeel van deze leden van
een overschatting van formele opleidingseisen. Zij bepleitten dan ook een
verruiming voor het OM bij de rechtbanken.De leden behorende tot de PvdA-fractie merkten allereerst op
in te stemmen met het wetsvoorstel zoals het na de nota's van wijziging en
verbetering en de amendementen geworden is.De bedoeling van het wetsvoorstel was en is onomstreden. Om het openbaar
ministerie in staat te stellen ook in de toekomst zijn taken op een goede
en instemming en respect afdwingende wijze te vervullen moet het meer tot
een eenheid en tot een organisatie omgevormd worden. Het openbaar ministerie
wordt nu, volgens het wetsvoorstel, opgezet als één organisatie
met een landelijke leiding gevormd door het college van procureurs generaal.
Verder wordt nu duidelijk(er) gemaakt dat het openbaar ministerie allereerst
een organisatie is met een bestuurlijke oriëntatie die als zodanig onder
de ministeriële verantwoordelijkheid valt.Daarover kan dan «in de volle omvang» politieke verantwoordelijkheid
worden afgelegd.Tegelijkertijd is en blijft het openbaar ministerie onderdeel van de rechterlijke
macht met een bijzondere relatie tot de rechter.De leden van de PvdA-fractie zeiden van mening te zijn dat inderdaad een
goed evenwicht gevonden is tussen de ministeriële verantwoordelijkheid
en anderzijds de wettelijke bevoegdheden van het openbaar ministerie in het
strafrecht.De hier aan het woord zijnde leden stelden dat voor de meeste wetsvoorstellen,
maar zeker voor dit voorstel geldt dat het niet los te denken is van de ontstaansgeschiedenis
en de achtergronden. Zeker de laatste tien jaren is het openbaar
ministerie steeds meer in de publieke en politieke belangstelling komen te
staan.Steeds vaker en steeds meer komt er soms heftige kritiek op het openbaar
ministerie en het functioneren ervan. Ergernis en kritiek over vormfouten
en andere fouten, onvoldoende en gebrekkig gezag over de politie, onvoldoende
eenheid in strafvorderlijk beleid en onduidelijkheid over de omvang van de
ministeriële verantwoordelijkheid.Steeds sterker werd zowel de kritiek uit de Tweede Kamer, als het vragen
om een onderzoek naar het functioneren van het openbaar ministerie.De daarna door de toenmalige minister ingestelde commissie-Donner kwam
met felle kritiek en verstrekkende voorstellen. De IRT-affaire en het rapport
van de commissie-Van Traa legde tal van ernstige feiten bloot van het openbaar
ministerie. De leden van de PvdA-fractie wilden dit wetsvoorstel nu tegen
deze achtergronden op effectiviteit, consistentie en rechtstatelijkheid beoordelen.
Dat brengt hen tot een vijftal opmerkingen en vragen.De eerste is dat dit voorstel, hoe belangrijk ook, slechts een beperkte
betekenis kan hebben. Het legt een juridische basis onder de reorganisatie
van het openbaar ministerie en het schept de voorwaarden ervoor.De reorganisatie zelf is, naar de mening van deze leden een doorgaans
vele jaren vergend proces dat onder meer een andere cultuur, instelling en
werkwijze zal vergen. De wet kan die reorganisatie helpen maar niet bewerkstelligen.Het betreft verder slechts een onderdeel van de keten van rechtshandhaving
van bestuur, politiek, openbaar ministerie en de rechtsprekende rechterlijke
macht.Verder is het een feit dat de effectiviteitsbeoordeling meer afhankelijk
zal zijn van de belevingswereld van de beoordelaar: de opinie van de gewone
mensen, politie, advocaten, leden openbaar ministerie of rechters. De leden
hier aan het woord verzochten de minister daarop nader in te gaan.Hun tweede opmerking en vraag betreft het college van procureurs-generaal.
Zij stelden geen behoefte te hebben nog meer in te gaan op de min of meer
recente problemen in de verhouding tussen het college en de minister van Justitie.
Zij vroegen zich af of niet de gekozen opzet en structuur er al gauw toe zal
leiden dat er een spanningsveld ontstaat in de verhouding tussen college en
minister. Zij verzochten de minister hierop nader in te gaan.Hun derde opmerking en vraag betreft het spanningsveld tussen de reorganisatie
van het openbaar ministerie en de reorganisatie van de politie. Dit wetsvoorstel
gaat er op zich terecht van uit dat landelijk prioriteiten gesteld moeten
worden bij de opsporing en vervolging van strafbare feiten. De prioriteiten
gelden voor het hele land, dus kennelijk ook en in dezelfde mate voor alle
arrondissementen en voor alle politieregio's.De opzet van de politiereorganisatie was en is dat een preventiebeleid
en bestrijding van onveiligheid en van misdaad bovenal in de eigen lokale
gemeenschap, in de eigen gemeente moet gebeuren. Daarom dienen gemeentebesturen
een gemeentelijk veiligheidsbeleid te voeren en een gemeentelijk veiligheidsplan
op te stellen. Mede aan de hand van die lokale veiligheidsplannen wordt dan
het regionale veiligheidsbeleid en het regionale beleidsplan ontwikkeld, vastgesteld
en uitgevoerd.De leden van de PvdA-fractie verzochten de minister aan te geven hoe de
ene (landelijke) prioriteitenstelling past bij en te rijmen is met het lokale
en regionale veiligheidsbeleid. Ook verzochten zij daarbij in te gaan op de
soms grote verschillen in opsporingscapaciteit in en tussen de politieregio's.Een vierde opmerking en vraag betreft het belangrijke maar tevens moeilijke
vraagstuk van de algemene en bijzondere aanwijzingen betreffende de uitoefening
van de taken en bevoegdheden van het openbaar ministerie. Het algemene beleid
en de algemene aanwijzingen worden ontwikkeld in, als alles goed
is, goed overleg tussen het college van procureurs-generaal en de minister.De leden behorend tot de PvdA-fractie stelden op zich de opvatting te
delen dat de verantwoordelijkheid die het ministerie van Justitie draagt voor
het openbaar ministerie met zich mee brengt dat de minister te allen tijde
in staat moet zijn politieke verantwoording af te leggen. Dat vereist de mogelijkheid
ook in individuele gevallen concrete aanwijzingen te kunnen geven, tot vervolgen
en tot niet vervolgen.Uiterste terughoudendheid is daarbij geboden met name bij een eventuele
aanwijzing tot niet vervolgen.Deze leden vroegen de minister aan wat voor situaties en aan welke gevallen
of welk soort zaken hij dan denkt. Zij verzochten hem daarbij tevens in te
gaan op de relatie tussen de bevoegdheid, concrete aanwijzingen te geven en
het geldende opportuniteitsbeginsel. Naar hun mening is dit wenselijk om tot
een goed gefundeerd oordeel over de wenselijkheid van deze aanwijzingsbevoegdheid
te kunnen komen.De leden van de PvdA-fractie noemden als vijfde en laatste opmerking de
kwestie van het verschil tussen de theorie en de praktijk en dan met name
de relaties tussen departementen en het openbaar ministerie. De theorie is
uiteraard dat voor de ministeries geldt dat contacten met het openbaar ministerie
lopen via de minister van Justitie, en van de minister van Justitie met het
college van procureurs-generaal. De praktijk laat zien dat er vele telefoontjes
gepleegd worden en niet alleen vanuit het ministerie van Justitie, maar ook
vanuit andere ministeries met individuele leden van het openbaar ministerie.
De leden behorend tot de PvdA-fractie vroegen de minister hoe hij zich voorstelt
te bereiken dat de theorie ook in de praktijk gevolgd wordt.De leden van de fracties van SGP, RPF en GPV hadden
met veel belangstelling van het wetsvoorstel kennis genomen.Zij hadden begrepen dat de inspanningen gericht zijn op volgende doeleinden:
het vormen van één organisatie, het versterken van de maatschappelijke
oriëntatie, de verbetering van de afstemming met het bestuur en het versterken
van het gezag over de opsporing. Zij vroegen of de regering een korte, kernachtige
aanduiding van elk van deze doeleinden zou kunnen geven. Kan daarbij tevens
een indicatie worden gegeven van de resultaten die sinds de presentatie van
het Plan van Aanpak (mei 1995) zijn bereikt? Heeft bijvoorbeeld de beheersovergang
inmiddels volledig zijn beslag gekregen? Zij vroegen in dit verband tevens
of er qua voortgang belangrijke verschillen tussen de onderscheiden arrondissementen
en ressorten zijn te bespeuren.Verder stelden deze leden de vraag of, en zo ja, welke invloed de gebeurtenissen
van begin 1998 op het reorganisatieproces hebben gehad en zij spitsten deze
vraag toe op de verhouding tussen het departement en het parket-generaal.
Hoe is de situatie thans?De leden van genoemde fracties stelden de vraag of de huidige regering,
evenals de vorige, voornemens is het op basis van artikel 130, derde lid,
bij algemene maatregel van bestuur vast te stellen aantal procureurs-generaal
te bepalen op vijf.Hoe oordeelt de regering over het feit dat kennelijk (zie plenaire behandeling
Tweede Kamer, Handelingen 25 maart 1998, p. 65–4826) aangenomen wordt
dat er een verplichting bestaat om de Tweede Kamer actief in te lichten over
aanwijzingen van de minister om wèl te vervolgen, terwijl deze verplichting,
in tegenstelling tot de verplichting tot informatie bij niet-vervolging, niet
in de wet is opgenomen?Tenslotte stelden deze leden de vraag of de Kamer reeds ingelicht kan
worden over de uitkomsten van het beraad binnen het college van procureurs-generaal
en van het overleg tussen de minister van Binnenlandse Zaken en de Commissarissen
van de Koningin wat betreft het tijdig signaleren van mogelijke
problemen in de verhoudingen binnen de beheersdriehoek.De voorzitter van de commissie,Heijne MakkreelDe griffier van de commissie,Hordijk XNoot1Samenstelling: Heijne Makkreel (VVD) (voorzitter), Talsma (VVD), Glasz
(CDA), Michiels van Kessenich-Hoogendam (CDA), Holdijk (SGP), Vrisekoop (D66),
Pitstra (GL), Le Poole (PvdA), Meeter (PvdA), Hirsch Ballin (CDA), De Haze
Winkelman (VVD) en Ruers (SP). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-19981999-25392-46.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl