Wijziging Elektriciteitswet 1998 ten behoeve van stimulering milieukwaliteit elektriciteitsproductie; Brief minister over de MEP-regeling
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-05 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 28665, nr. 76

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum brief

15-09-2006

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2005-2006

28665 nr. 76

11-09-2006

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamHistorisch perspectief van de MEPCriteria voor nieuw duurzaam energiebeleidRaming van uitgavenContouren van de tegemoetkomingsregelingReactie op de motiesTabel 1: Financiële consequenties van diverse voorstellen. De MEP openhouden voor nieuwe projecten: middelenbeslag
ca. € 2 miljard.OvergangsfaciliteitDekkingSamenvattendOndertekeningBIJLAGE 1 Ramingen uitgaven MEP duurzame elektriciteit
en WKK 2003 t/m 2016
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 28665Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 31 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
28 665Wijziging van de Elektriciteitswet 1998 ten behoeve van de stimulering
van de milieukwaliteit van de elektriciteitsproductienr. 76BRIEF VAN DE MINISTER VAN ECONOMISCHE ZAKENAan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 11 september 2006Tijdens het VAO over de duurzame elektriciteitsproductie in het kader
van de MEP-regeling op 7 september 2006 heb ik uw Kamer toegezegd om
na overleg in het kabinet met een nadere reactie te komen op ingediende moties.
Alvorens specifiek op deze moties in te gaan, kan het kabinet – in reactie
op de tweede motie van de heer Van der Staaij c.s. (kamerstuk 28 665,
nr. 71) – toezeggen om naast een tegemoetskomingsregeling, waarover
ik al sprak in het overleg met uw Kamer op 31 augustus jl., een overgangsfaciliteit
zonder open einde in de vorm van een specifieke regeling in te stellen voor
(co)vergistingsinstallaties bij agrarische bedrijven. Tegelijkertijd geef
ik u aan dat het kabinet niet bereid is om de regeling weer te openen, omdat
dit immense financiële gevolgen heeft en de risico’s van verdere
toename niet beheersbaar zijn.In de opbouw van deze brief zal eerst – mede in het licht van de
motie van de heer De Krom (kamerstuk 28 665, nr. 74) – een historisch
perspectief van de MEP geschetst worden en worden ingegaan op de door mij
toegezegde tegemoetkomingsregeling. Tevens zal naar aanleiding van de motie
van de heer Hessels een doorkijk worden gegeven naar de toekomstige stimulering
van duurzame energie in Nederland.Historisch perspectief van de MEPDe MEP is op 1 juli 2003 ingegaan met als doel de doelstelling van
9% duurzaam opgewekte elektriciteit in 2010 te halen. Onder de MEP
wordt de – vooraf bepaalde – onrendabele top vergoed gedurende
een periode van 10 jaar, uitgaande van een rendement op geïnvesteerd
eigen vermogen van 15%. De regeling is opgezet met een open einde,
met andere woorden: alle aanvragen die voldoen aan de vereisten, komen voor
subsidie in aanmerking. Na een aanvankelijk rustige start in 2003 en 2004,
kwam de productiegroei van duurzame elektriciteit in 2005 en 2006 in een versnelling.In bijlage 1 zijn de verwachte uitgaven voor duurzaam opgewekte elektriciteit
bij aanvang van de MEP en de uiteindelijk gerealiseerde uitgaven weergegeven.
In de jaren 2003 en 2004 komen beide goed overeen, in de jaren
2005 en 2006 loopt het steeds verder uit elkaar. Ook de bijgestelde verwachtingen
in 2005 worden met de huidige realisatiecijfers duidelijk overschreden. De
productie van duurzame elektriciteit vertoont een soortgelijke groei.Deze versnelling van de ontwikkeling van duurzame elektriciteitsproductie,
gecombineerd met het risico van het open einde karakter, leidde tot een aantal
ingrepen:• De subsidiebedragen voor nieuwe aanvragen voor de categorieën
grootschalige zuivere biomassa en wind op zee zijn op 10 mei 2005 op
nul gezet. Het risico was groot dat enkele zeer grote projecten zeer veel
budget zouden claimen.• Met ingang van 13 juni 2005 is een apart, lager subsidiebedrag
voor gerenoveerde windturbines op land geïntroduceerd. Dit om overstimulering
te voorkomen vanwege de lagere kosten voor renovatie.• De subsidiebedragen voor de inzet van bio-olie zijn met ingang
van 6 oktober 2005 verlaagd om overstimulering te voorkomen. Het betreft
subsidie voor nieuwe projecten die palmolie en dergelijke inzetten in biomassa
installaties met een vermogen tussen 10 en 50 MW.• Per 1 juli 2006 jl. zijn lagere subsidiebedragen vastgesteld
voor alle bestaande grootschalige biomassaprojecten om overstimulering te
voorkomen. Het gaat dan om verbranden van goedkopere biomassasoorten zoals
palmolie, agrarische reststromen en afvalhout.Al deze bewegingen moeten worden gezien tegen de achtergrond van steeds
maar stijgende olie en gasprijzen.Om de MEP meer stuurbaar en beheersbaar te maken is in 2005 aangekondigd
om via een wetswijziging de MEP te voorzien van een jaarlijks subsidieplafond,
dat zodanig wordt vastgesteld dat de doelstelling van 9% duurzame elektriciteit
in 2010 nog steeds kan worden behaald. Echter, direct na de start van het
huidige kabinet bleek de MEP opnieuw een onverwacht effect teweeg te hebben
gebracht.Op 11 juli 2006 publiceerde uitvoeringsorganisatie EnerQ de gegevens
die aantoonden dat de 9% doelstelling in 2010 zal worden gehaald met
de op dat moment aangegane verplichtingen. Dit was de reden de MEP voor nieuwe
aanvragen te sluiten. Tevens bleken er aanzienlijke budgettaire overschrijdingen.Tijdens het VAO heb ik gemeld dat een additioneel budgetbeslag van ongeveer € 280
miljoen benodigd is om aan de huidige MEP verplichtingen te kunnen voldoen
voor de periode 2006 t/m 2010. Een tweetal zaken hebben geleid tot een opwaartse
bijstelling van dit bedrag. Allereerst heeft uitvoeringsorganisatie EnerQ
gerapporteerd dat tussen de raming van 11 juli en de moratoriumdatum
van 18 augustus nog projecten zijn ingediend die leiden tot een budgetbeslag
van ca. € 60 miljoen per jaar gedurende 10 jaar (cumulatief over
10 jaar € 600 mln). In aanvulling hierop is gebleken dat de problematiek
zoals geschetst in de brief aan de Tweede Kamer van 18 augustus jl. opwaarts
dient te worden bijgesteld met structureel € 63 mln per jaar (cumulatief € 564
mln). Deze beide elementen leiden tot de conclusie dat een additioneel budget
van in totaal € 1,2 miljard nodig zal zijn. Bij Voorjaarsnota 2007
zal verwerking plaatsvinden.Criteria voor nieuw duurzaam energiebeleidDe heer Hessels (kamerstuk 28 665, nr. 73) heeft per motie –
die ik gaarne uitvoer – gevraagd om alvast een start te maken met de
voorbereidingen voor een nieuwe regeling die moet beantwoorden aan de criteria
innovatief, rendement en houdbaarheid. Tegen de achtergrond van
de problemen die wij tot nu toe hebben ondervonden met de MEP, is dit een
terechte vraag.De MEP in haar huidige vorm kent een sterke focus op volume, is onvoldoende
bestendig en biedt te weinig sturingsmogelijkheden. Een toekomstige regeling
zal ook de mogelijkheid moeten bieden om innovatieve toepassingen en nieuwe
vormen van duurzame energie te stimuleren die uiteindelijk rendabel moeten
zijn. Bovendien is ook de Europese context van belang. In Europa bestaan twee
modellen om dit doel te bereiken. Het ene is het zgn. feed-in tarief. Dit vindt men in diverse varianten in de meeste Europese
landen. De MEP is een voorbeeld van zo’n benadering; het Duitse systeem
dat vaste vergoedingen aan producenten biedt is een ander. Het tweede type
systeem is een aan energiebedrijven opgelegde verplichting een bepaald percentage
duurzame elektriciteit te leveren. In bijvoorbeeld Zweden en Engeland wordt
dat gehanteerd. Beide systemen hebben voor- en nadelen, die goed tegen elkaar
moeten worden afgewogen.De invulling van de motie van de heer Hessels zal bestaan uit het voorstellen
van meerdere varianten van stimuleringsmodellen aan de informateur, inclusief
de EU context, waarmee aan de boven gestelde drie criteria tegemoet wordt
gekomen en niet de nadelen kent van het huidige MEP-systeem. Het is aan een
volgend kabinet deze bij zijn keuze te betrekken. Eveneens kan een volgend
kabinet besluiten dit met terugwerkende kracht te doen.Raming van uitgavenDe motie van de heer De Krom vraagt om nadere informatie met betrekking
tot de tegemoetkomingsregeling, een categorisering van de gevallen die daaronder
kunnen worden gerekend, de ramingen en uitgaven van de MEP en een voorstel
voor een beperkte overgangsregeling. Deze informatie volgt op hoofdlijnen
hieronder. De specifieke regeling komt hierna aan bod.In bijlage 1 treft u de actuele raming voor de uitgaven tussen 2007 en
2016 aan op basis van EnerQ cijfers. Voorzien wordt dat in de jaren 2007–2011
zo’n € 3,6 miljard aan ondersteuning wordt uitgegeven en in
de indicatieve raming 2012–2016 nog eens € 2,8 miljard. Louter
gebaseerd op de nu al gerealiseerde en toegezegde beschikkingen zal –
inclusief de € 1,6 miljard MEP-uitgaven in 2003–2006 cf. bijlage
1 – de MEP zo’n € 8,1 miljard collectieve middelen bijdragen
aan investeringen in duurzame elektriciteit over de periode 2003–2016.Contouren van de tegemoetkomingsregelingZoals toegezegd ontvangt u eind deze week de concept-tegemoetkomingsregeling.
De contouren daarvan kunnen nu reeds worden geschetst. De tegemoetkomingsregeling
zal naar verwachting ongeveer in totaal € 70 miljoen kosten.Voor een tegemoetkoming komen bedrijven in aanmerking die rechtstreeks
getroffen worden door het per direct sluiten van de MEP-regeling voor nieuwe
aanvragen. De bedrijven die voor een tegemoetkoming in aanmerking komen, moeten
aantonen dat zij voor 18 augustus de benodigde vergunningen hebben aangevraagd,
en voor 1 januari 2007 een ontvankelijke MEP-aanvraag hadden kunnen indienen. Voor tegemoetkoming komen in aanmerking die kosten die noodzakelijkerwijs
moeten worden gemaakt alvorens een ontvankelijke MEP-aanvraag kan worden ingediend.
Hierbij dient gedacht te worden aan kosten die samenhangen met de verkrijging
van bouwvergunning, milieuvergunning of ontheffing. Voor de bouw- en milieuvergunning
zijn dat bijvoorbeeld legeskosten. Het totale bedrag samenhangend wordt geschat
op € 40 miljoen. De andere kostencategorie die onder de tegemoetkomingsregeling
zullen vallen, betreffen renovaties en uitbreidingen. Alvorens een ontvankelijke
MEP-aanvraag in te kunnen dienen, is het noodzakelijk dat de renovatie of
uitbreiding volledig is uitgevoerd, en er een ontheffing is aangevraagd bij
SenterNovem. De totale investering is dus al gedaan alvorens de MEP-aanvraag
wordt ingediend. Kosten van deze categorie onder de tegemoetkomingsregeling
bedragen naar schatting € 30 miljoen.Reactie op de motiesIn het navolgende gedeelte van deze brief zal verder worden ingegaan op
de moties zoals deze tijdens het debat in uw Kamer op 7 september 2006
zijn besproken. In tabel 1 is een overzicht gegeven van de financiële
consequenties van de diverse voorstellen.Tabel 1: Financiële consequenties van diverse voorstellen.  20062007200820092010Cumulatief 2003–2016 Raming Voorjaarsnota*509469555650701 Bijstelling raming176697320– 61277 MEP stand brief aan TK 18–86855386286706406966*Nadere tegenvaller (aanvragen tussen 11–7 en 18–8)060606060600 Bijstelling problematiek brief 18–8020406363564MEP stand 18 augustus6856187287937638130*Kosten MEP openhouden02002002002002000 Voorstel kabinet: overgangsregeling inclusief beperkte eenmalige
tegemoetkoming027272727270  70   70* Cijfers Voorjaarsnota gaan tot 2010In bijlage 1 zijn de gegevens over de periode 2003–2005 en 2011–2016
opgenomenDe MEP openhouden voor nieuwe projecten: middelenbeslag
ca. € 2 miljard.Ik ontraad deze motie ten stelligste.De MEP regeling alsnog openhouden zou een nieuwe doelstelling voor duurzame
elektriciteit impliceren met bijbehorende extra middelen. Naar schatting zou
het dan gaan om tenminste € 200 miljoen per jaar gedurende 10 jaar
(totaal over 10 jaar € 2 miljard). Het kabinet is niet bereid om
de regeling weer te openen, omdat dit immense financiële gevolgen heeft
en de risico’s van verdere toename niet beheersbaar zijn. De € 2
miljard is additioneel ten opzichte van de eerder genoemde tegenvaller van € 1,2
miljard.Zoals naar aanleiding van de motie van de heer Hesssels geschetst, is
het hierbij tevens de vraag of de MEP het beste instrument is om innovatieve
en veelbelovende technieken te stimuleren.OvergangsfaciliteitMotie 71 van de heer Van der Staaij c.s. vraagt om invoering van een overgangsregeling
waarin alsnog onder voorwaarden subsidie wordt verleend. In de toelichting werd gewezen op de ontstane problematiek in kleinere
agrarische bedrijven. Daarbij gaat het met name om kleine co-vergistingsinstallaties.
Op het begrip covergisting en kleinschaligheid wordt hieronder verder ingegaan.Co-vergistingsinstallaties produceren biogas door middel van vergisting
van mest en co-producten (met name maïs). In een warmtekrachtinstallatie
(WKK-installatie) wordt het biogas omgezet in warmte en elektriciteit. De
warmte wordt gedeeltelijk benut om de vergister op temperatuur te houden.
De elektriciteit kan gedeeltelijk door het eigen bedrijf worden benut, het
overige deel kan als duurzame elektriciteit worden verkocht aan het energiebedrijf.
De vergiste mest kan op het land worden uitgereden of verder worden verwerkt
tot specifieke meststoffen.Vervolgens het begrip kleinschaligheid. ECN categoriseert co-vergistingsinstallaties
als kleinschalig tot een vermogen van 0,2 MW. Middelgrote installaties worden
begrensd op 0,75 MW. Daarmee is het begrip kleinschaligheid op een vermogensgrens
van 2 MW ruim afgebakend. Installaties die boven deze grens uitkomen zijn
meer industriële toepassingen en zouden overigens een aanzienlijk hoger
MEP budgetbeslag vergen (bijv. een vermogensgrens van 10 MW zou uitkomen op
een budgetbeslag van € 1,4 miljard cumulatief over een periode van
10 jaar). Ter illustratie: met één co-vergistingsinstallatie
van 2 MW kunnen 4000 huishoudens het gehele jaar van elektriciteit worden
voorzien.Deze installaties konden lange tijd geen MEP-subsidie aanvragen omdat
het op grond van Europese regelgeving (Verordening dierlijke bijproducten
1774/2002) niet was toegestaan bepaalde dierlijke producten te vergisten.
Toepassing van mestvergisting betekent een energetische inzet en milieuvriendelijke
verwerking van biologisch afval en reststoffen, een verbetering van de bemestingswaarde
van gier en vermindering milieubelasting.De regeling zal zodanig worden vormgegeven dat daarmee de voorgenomen
bouw van nieuwe, kleinschalige co-vergistingsinstallaties, die thans niet
meer voor MEP-subsidie in aanmerking komen, doorgang kan vinden. In deze regeling
zal er – in tegenstelling tot de MEP – geen sprake meer zijn van
een open einde karakter. Het beschikbare budget is gemaximeerd op € 270
miljoen en zal voor een periode van 10 jaar worden uitgekeerd. De regeling
is toegankelijk op basis van «wie het eerst komt, die het eerst maalt»
tot het totaalbedrag van de regeling (€ 270 miljoen) is bereikt.
Daarmee worden de twee groepen bediend waarvoor de Kamer nadrukkelijk aandacht
vraagt, namelijk degenen die al de vergunningen hebben alsmede degenen die
de vergunning hebben aangevraagd. Omdat de Europese Commissie verlangt dat
elke verandering van een regeling wordt aangemeld zal ook voor deze regeling
instemming moeten worden verkregen. Subsidieaanvragen kunnen per direct in
behandeling worden genomen. Wij stellen voor de daadwerkelijke uitbetaling
te doen na expliciete goedkeuring van de Commissie. Onze inschatting is dat
de Commissie genoemde regeling niet zal kwalificeren als ongeoorloofde staatssteun.
Met de totale omvang van een dergelijke overgangsfaciliteit kan jaarlijks
de bevolking van een stad ter omvang van Tilburg of Eindhoven van groene elektriciteit
worden voorzien. Voor de goede orde zij vermeld dat deze overgangsfaciliteit
bovenop de hierboven beschreven tegemoetkomingsregeling komt.Graag wil het kabinet de kleine agrarische bedrijven tegemoetkomen met
de hierboven omschreven specifieke regeling. DekkingHet kabinet is met het bovengenoemd voorstel tot het uiterste gegaan.
Het kabinet is niet in staat het open houden van de MEP, dan wel het open
houden voor grootschalige toepassingen van de MEP te financieren.Het budget van maximaal € 340 miljoen voor de tegemoetkomingsregeling
en de overgangsfaciliteit wordt als volgt gedekt. Uit de algemene middelen
draagt Financiën € 95 miljoen bij. Gezien de betrokkenheid
van de ministeries van LNV, VROM en EZ bij de doelgroep draagt ieder een derde
van de € 95 miljoen bij. Tenslotte wordt de in mijn brief van 18 augustus
genoemde € 150 miljoen uit het FES voor duurzame innovatieve projecten
thans bestemd voor de bovengenoemde regelingen.SamenvattendIn deze brief:• is aangegeven wat de historische context is van het besluit van
18 augustus,• is een beeld gegeven van de € 8,1 miljard die als gevolg
van de MEP in de periode 2003 t/m 2016 aan bijdragen voor duurzame elektriciteit
ter beschikking worden gesteld waarmee de 9% doelstelling ruim wordt
gerealiseerd,• zullen meerdere varianten van stimuleringsmodellen worden voorgesteld
aan de informateur,• is het kabinet niet bereid om de regeling weer open te stellen,
omdat dit immense financiële gevolgen heeft en de risico’s van
verdere toename niet beheersbaar zijn. Het gaat om 2 miljard bovenop de al
extra benodigde € 1,2 miljard,• zijn de contouren van de tegemoetkomingsregeling geschetst, alsmede
de grootte van ca. € 70 miljoen die deze regeling zou gaan kosten,• en is aangegeven hoe een overgangsfaciliteit wordt voorgesteld
voor een gemaximeerd budget van € 270 miljoen.De Minister van Economische Zaken,J. G. Wijn BIJLAGE 1 Ramingen uitgaven MEP duurzame elektriciteit
en WKK 2003 t/m 2016 20032004200520062007200820092010201120122013201420152016CumulatiefRaming bij aanvang MEP 2003129298402435           Aanpassing raming  92151           Raming 10 mei 2005  494586645682716777       Aanpassing raming   – 77– 176– 127– 66– 76       Raming Voorjaarsnota 2006   509469555650701       Aanpassing raming   176697320– 61       MEP-moratorium miv 18 augustus stand van zaken 11 juli
2006762925946855386286706406226005284543822576966Bijstelling problematiek brief 18/8    20406363636363636363564Mutatie 11 juli–18 augustus, ivm extra ontvangen
aanvragen in deze periode.000060606060606060606060600MEP – moratorium miv 18 augustus 2006, stand van zaken
11 september 2006762925946856187287937637457236515775053808 130De jaren 2003 tot en met 2005 betreffen de daadwerkelijke realisatie.
De jaren 2006 en verder betreffen ramingen, gebaseerd op cijfers van EnerQ. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-28665-76.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl