Memorie van toelichting
Staten-Generaal — Kamerstuk Overig
Datum: 2019-07-02 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


Vergaderjaar 2018-2019
 Tweede Kamer der Staten-Generaal
 2
 Kamerstukken
 
 
 
 35 237
 
 Wijziging van de begrotingsstaten van het Ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit (XIV) voor het jaar 2019 (Incidentele suppletoire begroting inzake Urgenda)
 
 
 Nr. 2
 MEMORIE VAN TOELICHTING
 
 
 
 
 A.
 ARTIKELSGEWIJZE TOELICHTING BIJ HET WETSVOORSTEL
 
 Wetsartikelen 1 tot en met 3
 
 De begrotingsstaten die onderdeel zijn van de Rijksbegroting, worden op grond van artikel 2.3, eerste lid, van de Comptabiliteitswet 2016 elk afzonderlijk bij wet vastgesteld en derhalve ook gewijzigd. Het onderhavige wetsvoorstel strekt ertoe om voor het jaar 2019 wijzigingen aan te brengen in:
 
 
 1.
 de departementale begrotingsstaat van het Ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit;
 
 
 2.
 de begrotingsstaat inzake het agentschap van dit ministerie;
 
 
 3.
 de begrotingsstaat voor het Diergezondheidsfonds
 
 
 
 De in de begrotingsstaten opgenomen begrotingsartikelen worden in onderdeel B van deze memorie van toelichting toegelicht.
 Wetsartikel 4
 Dit artikel regelt de inwerkingtreding van de wet.
 
 
 
 
 De Minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit,
 
 C.J.
 Schouten
 
 
 
 
 
 
 
 
 B.
 BEGROTINGSTOELICHTING
 
 a. Beleidsinhoudelijke toelichting
 Het kabinet heeft besloten extra middelen beschikbaar te stellen om versneld te werken aan reducering van broeikasgasuitstoot. Hiervoor worden de beschikbare middelen op de begroting van het Ministerie van Economische Zaken en Klimaat uit de begrotingsreserve Maatregelen CO2-reductie ingezet. In onderstaande overzichtstabel is de verdeling van het budget over de verschillende departementen en over de verschillende jaren opgenomen.
 
 Bedragen x € 1 mln.
 
 
 
 
 
 
 
 Departement
 
 
 2019
 
 
 2020
 
 
 
 
 
 
 Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK, VII)
 
 
 35,00
 
 
 148,00
 
 
 
 
 Infrastructuur en Waterstaat (IenW, XII)
 
 
 7,55
 
 
 78,451Onderdeel hiervan is een kadercorrectie, omdat niet alle maatregelen aan de uitgavenkant van de begroting plaatsvinden. Voor de uitbreiding van de fiscale regelingen MIA/Vamil in 2020 ten behoeve van circulaire technieken of bedrijfsmiddelen worden extra middelen beschikbaar gesteld (€ 14,7 mln.). De MIA/Vamil zijn gebudgetteerde fiscale regelingen en vallen als zodanig onder het inkomstenkader. Omdat verwacht wordt dat middels deze regeling kostenefficiënt CO2-reductie kan worden gerealiseerd in 2020 is besloten om een deel van het budget uit de begrotingsreserve voor CO2-reductie te gebruiken om deze regeling op te hogen middels een kadercorrectie van de Rijksbegroting. Het uitgavenplafond wordt met eenzelfde bedrag verlaagd. Het Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat is beleidsverantwoordelijk voor de MIA en Vamil regeling. De Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) en de Belastingdienst voeren de MIA en Vamil uit.
 
 
 
 
 Economische Zaken en Klimaat (EZK, XIII)
 
 
 114,40
 
 
 23,50
 
 
 
 
 Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit (LNV, XIV)
 
 
 14,00
 
 
 74,50
 
 
 
 
 
 Totaal
 
 
 
 
 169,0
 
 
 
 
 326,5
 
 
 
 
 
 
 Met de incidentele suppletoire begrotingen worden de bedragen voor het jaar 2019 en 2020 budgettair verwerkt. Via de incidentele suppletoire begrotingen worden de geplande onttrekkingen aan de begrotingsreserve Maatregelen CO2-reductie van het Ministerie van Economische Zaken en Klimaat (EZK) geraamd. De bedragen die door andere departementen dan EZK worden besteed worden overgeheveld naar de desbetreffende departementale begrotingen.
 Voor het jaar 2019 en 2020 wordt de begroting van het Ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit verhoogd met een bedrag van in totaal € 88,5 mln. Deze middelen worden als volgt verdeeld:
 
 Meerjarige uitgavenmutaties op de begroting van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit (bedragen x € 1 mln.)
 
 
 
 
 
 
 
 
 Art. nr.
 
 
 Instrument
 
 
 2019
 
 
 2020
 
 
 
 
 
 
 11
 
 
 Subsidieregeling sanering varkenshouderijen
 
 
 10,0
 
 
 60,0
 
 
 
 
 11
 
 
 Energie-efficiëntie glastuinbouw (EG)
 
 
 4,0
 
 
 12,0
 
 
 
 
 11
 
 
 Innovatieagenda energie
 
 
 0
 
 
 2,5
 
 
 
 
 
 
 Totaal
 
 
 
 
 14,0
 
 
 
 
 74,5
 
 
 
 
 
 
 
 b. Budgettaire consequenties beleidsartikelen
 
 Artikel 11 Concurrerende, duurzame, veilige agro-, visserij-, en voedselketens
 
 
 Budgettaire gevolgen van beleid incidentele suppletoire begroting (Bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Stand ontwerpbegroting
 2019 incl. NvW (1)
 
 
 Stand 1e suppletoire begroting (2)
 
 
 Mutaties incidentele suppletoire begroting (3)
 
 
 Stand incidentele suppletoire begroting (4)=(2+3)
 
 
 Mutatie 2020
 
 
 Mutatie 2021
 
 
 Mutatie 2022
 
 
 Mutatie 2024
 
 
 
 
 
 
 
 VERPLICHTINGEN
 
 
 
 
 745.594
 
 
 
 
 845.622
 
 
 
 
 14.000
 
 
 
 
 859.622
 
 
 
 
 72.000
 
 
 
 
 
 
 
 
 Waarvan garantieverplichtingen
 
 
 124.627
 
 
 174.627
 
 
 
 174.627
 
 
 
 
 
 
 
 
 Waarvan overige verplichtingen
 
 
 620.967
 
 
 670.995
 
 
 14.000
 
 
 684.995
 
 
 72.000
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 UITGAVEN
 
 
 
 
 646.620
 
 
 
 
 748.311
 
 
 
 
 14.000
 
 
 
 
 762.311
 
 
 
 
 72.000
 
 
 
 
 
 
 
 
 Waarvan juridisch verplicht (percentage)
 
 
 97%
 
 
 97%
 
 
 
 97%
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Subsidies
 
 
 
 
 102.869
 
 
 
 
 132.404
 
 
 
 
 14.000
 
 
 
 
 146.404
 
 
 
 
 72.000
 
 
 
 
 
 
 
 
 Agrarisch ondernemerschap
 
 
 5.318
 
 
 5.318
 
 
 
 5.318
 
 
 
 
 
 
 
 
 Duurzame veehouderij
 
 
 110
 
 
 2.010
 
 
 10.000
 
 
 12.010
 
 
 60.000
 
 
 
 
 
 
 
 Plantaardige productie
 
 
 12.647
 
 
 14.147
 
 
 4.000
 
 
 18.147
 
 
 12.000
 
 
 
 
 
 
 
 Kennisontwikkeling en (agrarische) innovatie
 
 
 79.439
 
 
 100.574
 
 
 
 100.574
 
 
 
 
 
 
 
 
 Visserij
 
 
 0
 
 
 5.000
 
 
 
 5.000
 
 
 
 
 
 
 
 
 Europees fonds voor maritieme zaken en visserij
 
 
 5.355
 
 
 5.355
 
 
 
 5.355
 
 
 
 
 
 
 
 
 Regeling apurement
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 
 
 Begrotingsreserve landbouw
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 
 
 Storting begrotingsreserve apurement
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Garanties 
 
 
 
 
 6.752
 
 
 
 
 56.752
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 56.752
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Bijdrage borgstelling vermogensversterkende kredieten
 
 
 3.627
 
 
 53.627
 
 
 
 53.627
 
 
 
 
 
 
 
 
 Verliesdeclaraties Borgstellingsfaciliteit
 
 
 3.125
 
 
 3.125
 
 
 
 3.125
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Opdrachten
 
 
 
 
 91.493
 
 
 
 
 78.806
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 78.806
 
 
 
 
 2.500
 
 
 
 
 
 
 
 
 Agrarisch ondernemerschap
 
 
 3.682
 
 
 3.682
 
 
 
 3.682
 
 
 
 
 
 
 
 
 Duurzame veehouderij
 
 
 14.322
 
 
 14.361
 
 
 
 14.361
 
 
 
 
 
 
 
 
 Plantaardige productie
 
 
 8.767
 
 
 9.133
 
 
 
 9.133
 
 
 2.500
 
 
 
 
 
 
 
 Mestbeleid
 
 
 13.081
 
 
 12.986
 
 
 
 12.986
 
 
 
 
 
 
 
 
 Visserij
 
 
 70
 
 
 370
 
 
 
 370
 
 
 
 
 
 
 
 
 Integraal voedselbeleid
 
 
 21.950
 
 
 6.232
 
 
 
 6.232
 
 
 
 
 
 
 
 
 Plantgezondheid
 
 
 5.138
 
 
 5.138
 
 
 
 5.138
 
 
 
 
 
 
 
 
 Diergezondheid, dierenwelzijn en antibiotica
 
 
 10.128
 
 
 11.201
 
 
 
 11.201
 
 
 
 
 
 
 
 
 Kennisontwikkeling en (agrarische) innovatie
 
 
 11.401
 
 
 12.755
 
 
 
 12.755
 
 
 
 
 
 
 
 
 Voedselzekerheid en internationaal en Europees landbouwbeleid
 
 
 2.954
 
 
 2.948
 
 
 
 2.948
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Bijdragen aan agentschappen
 
 
 
 
 329.100
 
 
 
 
 367.859
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 367.859
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Rijksrederij
 
 
 7.686
 
 
 7.686
 
 
 
 7.686
 
 
 
 
 
 
 
 
 RIVM
 
 
 5.760
 
 
 7.878
 
 
 
 7.878
 
 
 
 
 
 
 
 
 Bijdrage NVWA
 
 
 168.767
 
 
 189.467
 
 
 
 189.467
 
 
 
 
 
 
 
 
 Bijdrage RVO
 
 
 146.887
 
 
 162.828
 
 
 
 162.828
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Bijdragen aan ZBO’s/RWT’s
 
 
 
 
 101.755
 
 
 
 
 96.852
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 96.852
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 College toelating gewasbeschermingsmiddelen en biociden
 
 
 1.291
 
 
 2.489
 
 
 
 2.489
 
 
 
 
 
 
 
 
 Centrale Commissie Dierproeven
 
 
 750
 
 
 -637
 
 
 
 -637
 
 
 
 
 
 
 
 
 Wageningen Research
 
 
 92.660
 
 
 92.485
 
 
 
 92.485
 
 
 
 
 
 
 
 
 Zon/Mw dierproeven
 
 
 1.876
 
 
 1.311
 
 
 
 1.311
 
 
 
 
 
 
 
 
 Medebewind/voormalige productschappen
 
 
 5.178
 
 
 1.204
 
 
 
 1.204
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Bijdragen aan (inter)nationale organisaties
 
 
 
 
 10.264
 
 
 
 
 11.251
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 11.251
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 FAO en overige contributies
 
 
 10.264
 
 
 11.251
 
 
 
 11.251
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Bijdragen aan andere begrotingshoofdstukken
 
 
 
 
 4.387
 
 
 
 
 4.387
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 4.387
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Diergezondheidsfonds
 
 
 4.387
 
 
 4.387
 
 
 
 4.387
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 ONTVANGSTEN
 
 
 
 
 39.950
 
 
 
 
 55.904
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 55.904
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Agrarisch ondernemerschap
 
 
 245
 
 
 245
 
 
 
 245
 
 
 
 
 
 
 
 
 Agroketens
 
 
 0
 
 
 6.900
 
 
 
 6.900
 
 
 
 
 
 
 
 
 Agrarische innovatie en overig
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 
 
 Mestbeleid
 
 
 7.209
 
 
 7.209
 
 
 
 7.209
 
 
 
 
 
 
 
 
 Visserij
 
 
 6.993
 
 
 7.993
 
 
 
 7.993
 
 
 
 
 
 
 
 
 Garanties
 
 
 2.925
 
 
 2.925
 
 
 
 2.925
 
 
 
 
 
 
 
 
 Plant- en diergezondheid
 
 
 0
 
 
 5.200
 
 
 
 5.200
 
 
 
 
 
 
 
 
 Diergezondheid en dierenwelzijn
 
 
 1.000
 
 
 1.888
 
 
 
 1.888
 
 
 
 
 
 
 
 
 Kennisontwikkeling en (agrarische) innovatie
 
 
 12.157
 
 
 13.723
 
 
 
 13.723
 
 
 
 
 
 
 
 
 Voedselzekerheid en internationaal en Europees landbouwbeleid
 
 
 5.926
 
 
 5.926
 
 
 
 5.926
 
 
 
 
 
 
 
 
 Agentschappen
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 
 
 Onttrekkingen begrotingsreserves
 
 
 3.495
 
 
 3.895
 
 
 
 3.895
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Subsidies
 Duurzame veehouderij (Subsidieregeling sanering varkenshouderijen)
 In het Regeerakkoord is € 200 mln. gereserveerd om gezondheids- en leefomgevingsrisico’s in gebieden met een zeer hoge veedichtheid te verminderen. Dit is vormgegeven in twee sporen, een saneringsspoor en een verduurzamingsspoor. De sanering van de varkenshouderij richt zich op de periode 2019–2021. Voor de sanering is € 120 mln. gereserveerd. In het kader van Urgenda is door het kabinet besloten om € 70 mln. extra vrij te maken voor de sanering van de varkenshouderij. Van dit bedrag wordt € 60 mln. toegevoegd aan het hiervoor genoemde budget van € 120 mln. voor de saneringsregeling (verhoging van het subsidieplafond). Daarnaast zal € 10 mln. beschikbaar worden gesteld aan de gemeenten waarin de saneringsproblematiek speelt, als tegemoetkoming in de extra organisatie- en uitvoeringslasten bij het bevoegd gezag.
 Plantaardige productie (Energie-efficiëntie glastuinbouw (EG))
 Er wordt in totaal € 16 mln. ter beschikking gesteld ten behoeve van het programma Kas als Energiebron. Kas als Energiebron is het innovatie- en actieprogramma dat energiebesparing en het gebruik van duurzame energie in de glastuinbouw stimuleert. Dit programma ondersteunt de opschaling en vroege marktintroductie van integrale innovatieve teelt- en kas(techniek) concepten en gebiedsgerichte glastuinbouw energie-innovaties passend bij een klimaatneutrale toekomst. Met de toegekende middelen wordt de regeling investeringen in energie-efficiëntie glastuinbouw (EG) in 2019 met € 4 mln. en in 2020 met € 12 mln. opgehoogd. Deze regeling heette voorheen de EHG-regeling.
 Opdrachten
 Plantaardige productie (Innovatieagenda energie)
 Binnen het industriegebied Moerdijk is in potentie een grote hoeveelheid restwarmte op een geschikt temperatuurniveau beschikbaar voor aanwending in glastuinbouw en/of de gebouwde omgeving. Momenteel ontbreekt echter de transportinfrastructuur om deze warmte te kunnen benutten. In 2020 wordt € 2,5 mln. ter beschikking gesteld om een warmteleiding en een CO2-leiding te realiseren. Hierdoor kan het aardgasverbruik van een nabijgelegen tuinbouwgebied voor een belangrijk deel worden vervangen door restwarmte. In de gewenste situatie wordt aardgas vervangen door restwarmte en aangevoerde CO2. Restwarmteprojecten zijn belangrijk voor het bereiken van de klimaatopgave binnen de glastuinbouw.