Integrale aanpak Mestproblematiek; Brief ministers met nieuwe plannen voor aanpak van de mestproblematiek
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-10 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 26729, nr. 1

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum brief

17-09-1999

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1998-1999

26729 nr. 1

10-09-1999

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaam1. Inleiding2. Perspectief van een duurzame veehouderij3. Doelstellingen en normen: nationaal en Europees NationaalEuropeesVergelijking huidig beleid, Nitraatrichtlijn en vernieuwing
beleid 4. Naar een Mestafzetsysteem5. Aanpassing MINAS6. Gevolgen mestoverschotVerwacht mestoverschot 2002 en 2003 ( getallen in miljoenen
kg stikstof): 7. Milieu-effecten8. Sociaal-economisch gevolgen van het aanvullend beleid9. Flankerend beleid1. Sociaal-Economisch Plan2. Generieke bedrijfsbeëindigingsregeling3. Opkoopregeling overbodige aangekochte varkensrechten4. Herinvesteringsaftrek10. Wetgeving11. Handhaving en uitvoeringslasten12. Financieel KaderOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 26729Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 54 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
26 729Integrale aanpak Mestproblematieknr. 1BRIEF VAN DE MINISTERS VAN LANDBOUW, NATUURBEHEER EN VISSERIJ EN VAN
VOLKSHUISVESTING, RUIMTELIJKE ORDENING EN MILIEUBEHEERAan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal's-Gravenhage, 10 september 1999 1. InleidingIn de brief van 28 juni jongstleden (25 448, nr. 34) is door
eerste ondergetekende van deze brief u de problematiek zoals die op dat moment
voor lag geschetst. Deze kan als volgt worden samengevat. De door Kamer en
Kabinet vastgestelde doelstelling van het mestbeleid, te weten het bereiken
van een evenwicht op de mestmarkt in 2002, is ernstig in gevaar gekomen tengevolge
van de verschillende rechterlijke uitspraken over de Wet herstructurering
varkenshouderij, laatstelijk in hoger beroep op 10 juni jl. Ten gevolge van
deze uitspraken moet het centrale instrument om het mestevenwicht te bereiken,
het stelsel van varkensrechten van de Wet herstructurering varkenshouderij
(Whv), voorlopig buiten toepassing worden gelaten. Daarmee is tevens geen
productieplafond meer aanwezig voor de varkenshouderij, en – doordat
de generieke kortingen niet doorgevoerd kunnen worden – stagneert de
noodzakelijke sanering van het mestoverschot. In de varkenshouderij bestaat
onzekerheid over de ontstane situatie waardoor voor de toekomst essentiële
bedrijfsbeslissingen worden uitgesteld. Als gevolg van de rechterlijke uitspraken
is sprake van een patstelling die langs juridische weg niet binnen afzienbare
tijd kan worden doorbroken.Een extra complicatie is ontstaan als gevolg van de ingebreke stelling
van Nederland op grond van de Europese richtlijn 91/676/EEG inzake de bescherming
van water tegen verontreiniging door nitraten uit agrarische bronnen, beter
bekend als de Nitraatrichtlijn. In de brief van 28 juni is hierop reeds nadrukkelijk
gewezen. Inmiddels is het op 3 augustus gedateerde «met redenen omklede
advies» ontvangen van de Europese Commissie. In het onderstaande zal
hierop worden terug gekomen.De juridische patstelling rond de Whv en de beoordeling van de Nederlandse
inspanningen ter implementatie van de Nitraatrichtlijn maken naar het oordeel
van het Kabinet een vernieuwing van het mestbeleid noodzakelijk.
Het is dringend gewenst om de dynamiek van herstructurering die zich na introductie
van de Whv aftekende, een nieuwe impuls te geven.Het Kabinet kiest daarbij voor een integrale aanpak van de mestproblematiek.
Er zal niet langer sprake zijn van apart mestbeleid voor verschillende sectoren
en gebieden.Door de ontstane situatie is tijd verloren gegaan. Het Kabinet is van
mening dat vanuit een oogpunt van bescherming van onze natuurlijke omgeving,
bodem, water en lucht, verder uitstel van het mestbeleid niet acceptabel is.Het Kabinet is tenslotte van oordeel dat met de vernieuwing van het mestbeleid
zoals in deze brief gepresenteerd, de dringend gewenste duidelijkheid voor
alle betrokkenen wordt geboden. Alleen op basis van een duidelijke stellingname
van de overheid kunnen betrokken ondernemers en hun gezinnen zich een toekomstperspectief
vormen. 2. Perspectief van een duurzame veehouderijDe veehouderij staat voor een ingrijpend herstructureringsproces op weg
naar een nieuw perspectief. Er zijn voor de veehouderij in Nederland uitstekende
kansen als voldaan kan worden aan de eisen van de markt. Voor de Nederlandse
veehouderij liggen de kansen niet in bulkproductie tegen een lage kostprijs.
De kansen liggen in de veranderende thuismarkt (Noord-West Europa) waar voedselveiligheid,
gegarandeerde kwaliteit en dierenwelzijn steeds belangrijker worden. Kansen
zijn er ook in het topsegment van de wereldmarkt. Om deze kansen te kunnen
benutten, is een strikte ketenbenadering een voorwaarde. Er zal een gedifferentieerd
aanbod van producten zijn dat ook tot uiting komt in verschillen in de bedrijfsvoering
(van biologische bedrijven en bedrijven die produceren voor markt in de directe
omgeving tot hoog technologische bedrijven voor specifieke producten).Voor de melkveehouderij ligt het perspectief in grondgebondenheid op bedrijfsniveau.
Mestafvoer en (ruw)voerproductie vindt op het bedrijf plaats. De koeien lopen
in de wei. Er is aandacht voor de kwaliteit van het landschap en de natuur.
De omvang van de productie zal op peil kunnen blijven. De melkveehouderij
zal deels verschuiven van Zuid- en Oost- Nederland naar Noord-Nederland. Het
zwaartepunt van de varkenshouderij en pluimveehouderij blijft in Zuid- en
Oost-Nederland. Bij deze sectoren zal het vooral gaan om grondgebondenheid
op afstand. Mest wordt afgevoerd en (meng)voer wordt aangevoerd.De veehouderij wordt kleiner, zowel gemeten in aantal dieren als in aantal
bedrijven, maar zal in het hier geschetste perspectief economisch en ecologisch
gezond zijn. Dit toekomstperspectief komt op hoofdlijnen overeen met de sectorvisies
die LTO-Nederland voor onder andere de melkveehouderij en varkenshouderij
heeft gepresenteerd.Het is voor sector en overheid evident dat, teneinde dit toekomstbeeld
werkelijkheid te laten worden, zo snel mogelijk slepende milieuproblemen achter
ons moeten worden gelaten. Het mestprobleem vraagt al vele jaren aandacht.
Een zwaarwegend maatschappelijk belang is in het geding. De urgentie van een
oplossing is versterkt door de gang van zaken rond de Whv die zoals gezegd
tot stagnatie in de sanering heeft geleid en zeer recent het met redenen omklede
advies van de Europese Commissie in het kader van de Nitraatrichtlijn. 3. Doelstellingen en normen: nationaal en Europees NationaalHet huidige mineralenbeleid is gebaseerd op de Integrale notitie Mest
en Ammoniak uit 1995. Doel van het huidige beleid is het realiseren van evenwichtsbemesting
in 2008/2010. Het centrale instrument daarbij is het Mineralen Aangifte systeem
(MINAS). MINAS is een rechtvaardig, maar ook complex en fraudegevoelig instrument
dat alleen adequaat kan functioneren als er een evenwicht is op de mestmarkt.
Om dit evenwicht te bewerkstelligen is de Wet herstructurering varkenshouderij
ingevoerd.Zoals bekend bestaat er spanning tussen de instrumenten van het nationale
mestbeleid en van de Europese Nitraatrichtlijn. Een instrumenteel punt van
verschil betreft de verliesnormen (nationaal) en de gebruiksnormen (Europees).
De verliesnormen stellen een maximaal toegestaan mineralenverlies naar het
milieu vast, rekening houdend met factoren van mineralenaanvoer en -afvoer,
zoals de mineralenopname door een gewas. Gebruiksnormen stellen een maximum
aan de toegestane aanwending van mineralen per hectare.Het verschil in nationaal en Europees beleid heeft reeds in een eerdere
fase geleid tot aanscherping van het beleid. De voorstellen daartoe zijn neergelegd
in de brief van 2 december 1998. Centraal daarin stond een generieke versnelling
van het traject van aanscherping van de verliesnormen voor stikstof vanaf 2000,
en een extra aanscherping van de stikstofverliesnormen voor de droge zandgronden
in 2008/2010. Hierover heeft op 16 juni jl. een debat plaatsgevonden met de
Vaste Commissies voor LNV en VROM. In het licht van het navolgende wordt duidelijk
dat met dit pakket niet kan worden volstaan. EuropeesMet haar met redenen omklede advies over de Nederlandse implementatie
van de Europese Nitraatrichtlijn, luidt de Europese Commissie de laatste fase
voor de daadwerkelijke start van de Hofprocedure in. Dit met redenen omklede
advies bevat het formele oordeel van de Commissie over het door Nederland
voorgenomen maatregelenpakket. Hierin staat aangegeven welke maatregelen Nederland
alsnog moet nemen om aan de verplichtingen van de richtlijn te voldoen en
op welke termijn die maatregelen uiterlijk moeten zijn vastgesteld. Nederland
heeft nu twee maanden de tijd om op de geuite bezwaren te reageren. Doet Nederland
dit in onvoldoende mate, dan zal de Commissie een procedure tegen Nederland
starten bij het Europese Hof van Justitie. Indien dit tot een veroordeling
van Nederland leidt, kan een boete of dwangsom worden opgelegd.De kern van de kritiek van de Europese Commissie op het Nederlandse mestbeleid
laat zich als volgt neerzetten. De Commissie acht het huidige pakket aan maatregelen,
inclusief de Whv, onvoldoende en ontoereikend om tijdig aan de eisen van de
richtlijn te voldoen. De verliesnormen blijven te ver boven het niveau van
de richtlijn liggen om zware verontreiniging van het water te voorkomen. Daarnaast
blijft de Commissie van opvatting dat het MINAS-systeem het evenwicht tussen
stikstofbehoefte en stikstoftoevoer niet kan waarborgen. Verder is de Commissie
van mening dat het systeem van heffingen niet voldoende regulerend is: de
heffingen kunnen worden afgekocht. Ook het aanvullend beleid voor de zandgronden
is niet toereikend om de doelstellingen van de richtlijn te verwezenlijken.Uit het met redenen omklede advies blijkt dat het pakket van aanvullende
maatregelen – hoewel een stap voorwaarts – nog ontoereikend is
ter implementatie van de richtlijn. De bijzondere situatie waarin
Nederland verkeert door het zeer intensieve karakter van de veehouderij zal
in de ogen van het Europese Hof van Justitie geen rechtvaardiging kunnen zijn
voor het niet voldoen aan de Nitraatrichtlijn. De dreigende veroordeling moet
consequenties hebben voor het beleid.Ook het Kabinet stelde in de brief van 28 juni reeds vast dat een effectieve
realisatie van de doelstellingen van de Nitraatrichtlijn alleen mogelijk is,
indien verder aanvullend mestbeleid wordt getroffen.Teneinde hier invulling aan te geven zullen in het nationale mestbeleid
een systeem van mestafzetcontracten als «dubbelslot» worden geïntroduceerd.
De mestafzetcontracten zullen de mestproductie in overeenstemming brengen
met een milieu-verantwoorde mestafzet. De verliesnormen voor mineralen zullen
worden aangescherpt opdat wordt voldaan aan de gebruiksnormen uit de Nitraatrichtlijn.
Aan het gebruik van dierlijke mest zullen dus extra beperkingen moeten worden
gesteld.In de verdere discussie met de Europese Commissie zal het Kabinet maximaal
gebruik maken van de ruimte die de richtlijn biedt. Nederland zal overeenkomstig
de richtlijn verzoeken voor bepaalde gronden een hogere mestgift te mogen
toestaan dan de in de richtlijn opgenomen gebruiksnorm. Deze derogatiemogelijkheid
bestaat, mits bij de hogere mestgift geen afbreuk wordt gedaan aan het realiseren
van de doelstellingen van de richtlijn binnen het gegeven tijdpad. Een dergelijk
derogatieverzoek moet worden gemotiveerd aan de hand van objectieve criteria.
De maximale invulling van de derogatiemogelijkheid betekent in de Nederlandse
situatie dat voor grasland een mestgift wordt toegestaan overeenkomend met
maximaal 250 kg stikstof/ha/jaar. Dit in de plaats van de in de Nitraatrichtlijn
neergelegde norm van 170 kg stikstof/ha/jaar in 2003.Gegeven de duur van het wetgevingsproces is een verdere aanscherping van
de normen vóór 2002 niet reëel. Voor die periode is alleen
de reeds in onze brief van 2 december 1998 aangekondigde aanscherping van
de normen te realiseren; het het daartoe strekkende wetsvoorstel zal een dezer
dagen bij Kamer worden ingediend.Dit alles in aanmerking nemend zal het Kabinet bevorderen dat een wetsvoorstel
wordt ingediend waarmee wordt verzekerd dat kan worden voldaan aan de volgende
maximale dierlijke mestgiften:– per 1-1-2002 maximaal 170 kg stikstof/ha/jaar voor bouwland, maximaal
210 kg stikstof/ha/jaar voor voedergewassen en 300 kg stikstof/ha/jaar voor
grasland.– per 1-1-2003 170 kg stikstof/ha/jaar voor bouwland en voedergewassen
en 250 kg stikstof/ha/jaar voor grasland.Deze maxima voor de mestgiften zullen gevolgen hebben voor het stelsel
van regulerende mineralenheffingen en voor het volumebeleid. We komen hier
later in deze brief op terug. De aanscherping betekent feitelijk dat in de
Integrale Notitie mest- en ammoniakbeleid voor 2008/2010 voorgestelde normen,
met inbegrip van de in onze brief van 2 december 1998 aangekondigde wijzigingen,
in 2003 zullen moeten worden gerealiseerd. Dat geldt ook voor het aanvullende
beleid voor de droge zandgronden.Onderstaand is een overzicht gegeven van het nieuwe normentraject. Daarbij
is tevens een vergelijking gemaakt met het huidige beleid en de normen uit
de Nitraatrichtlijn. Vergelijking huidig beleid, Nitraatrichtlijn en vernieuwing
beleid  Huidig
beleid1EU-NitraatrichtlijnNieuw beleid 2 19982002/031998/200220032002 2003 Gebruiksnorm dierlijke mest (kg
N/ha)       – graslandgeengeen210170300250– bouwlandgeengeen210170170170waarvan maïsland    210170        MINAS
verliesnormen       Stikstof (kg N/ha)       – grasland300220geengeen190180/140– bouwland175110geengeen100100/
60 Fosfaat (kg P2O5/ha)      –
gras- en bouwland4030geengeen25201 Huidig beleid: implementatie eindnormen MINAS per 2008/10.2 Nieuw beleid : implementatie eindnormen MINAS en gebruik
dierlijke mest per 2003.Het normenpakket betekent overigens dat Nederland tot 2003 nog steeds
niet voldoet aan de richtlijn, gezien de toegestane mestgift voor grasland
in 2002, waarvoor geen derogatie kan worden verkregen.In de richtlijn wordt overigens gesproken over uiterlijk 20-12-2002. In
verband met de aansluiting bij het gebruikelijke boekjaar hanteert het kabinet
voor de introductie van de eindnormen 1-1-2003 als invoeringsdatum.Of het derogatievoorstel voor grasland in 2003 en verder aanvaardbaar
zal zijn, is niet bij voorbaat zeker. Wel kan met zekerheid worden gesteld
dat een continue monitoring van de effectiviteit van het maatregelenpakket
een harde randvoorwaarde voor de Commissie zal zijn. Hiertoe zal het bestaande
landelijk monitoringsnetwerk aanzienlijk worden geïntensiveerd. 4. Naar een MestafzetsysteemHet Kabinet acht het gewenst een nadrukkelijke koppeling aan te brengen
tussen de productie- en afzetmogelijkheden van dierlijke mest en zal daartoe
een systeem van mestafzetcontracten introduceren. Dit systeem komt op termijn
in de plaats van mestproductierechten en dierrechten.Het systeem van mestafzetcontracten gaat uit van een verplichte koppe-
ling van de toegestane mestproductie aan de mestafzetmogelijkheden van een
individueel bedrijf. Dit betekent dat niet langer de in het verleden opgebouwde
productierechten bepalend zijn voor de omvang van de veestapel per bedrijf,
maar de mate waarin het bedrijf de mestafzet heeft verzekerd.Het systeem van mestafzetcontracten heeft een aantal voordelen boven eerder
geïntroduceerde stelsels. Blijvend uitgangspunt is de beschikbare mestafzetruimte.
Dat is het speelveld waarop wij ons bevinden. Daarbinnen schept het nieuwe
stelsel helderheid over rechten en plichten. Er is sprake van een aanvaardbaar
en proportioneel stelsel. Alle ondernemers die vee houden worden in het nieuwe
systeem individueel afgerekend op de mate waarin zij zich hebben verzekerd
van een duurzame afzet van hun dierlijke mest. Voor bedrijven die zich niet
hebben verzekerd van een duurzame afzet kunnen de gevolgen ingrijpend zijn.
Bepalend is primair de eigen inspanning van het bedrijf. Er is vervolgens
een gezamenlijke verantwoordelijkheid, over de sectoren heen, om op nationaal
niveau te komen tot een grondgebonden landbouw. De overheid faciliteert dit
proces. Krimptaakstellingen per sector zijn niet langer nodig. Kunstmatige
schotten tussen sectoren kunnen over enkele jaren verdwijnen.
Er wordt weer ruimte geboden voor individueel ondernemerschap. De gekozen
benaderingswijze sluit aan bij de visie van LTO-Neder- land op de aanpak van
het mestprobleem.In grote lijnen werkt het mestafzetsysteem als volgt. Het aantal te houden
dieren en de aanwendings- en afzetruimte van een bedrijf wordt uitgedrukt
in mesteenheden. Dit zijn forfaitaire eenheden vergelijkbaar met de gve-norm:
normen per diercategorie berekend aan de hand van de gemiddelde mestproductie
van die dieren. Vervolgens wordt in de wet neergelegd hoeveel mesteenheden
op respectievelijk grasland, bouwland en natuurterrein kunnen worden aangewend/afgezet.
Deze hoeveelheid is direct gerelateerd aan de op grond van de Nitraatrichtlijn
voorgeschreven maximale mestgiften (zie paragraaf 3 van deze brief).
Op basis van deze uitgangspunten zal vervolgens worden gewerkt met een dagquotum,
waarbij van dag tot dag kan worden vastgesteld of een veehouder feitelijk
niet te veel dieren houdt. Dit wordt aangevuld met een jaarquotum, dat wordt
uitgedrukt als een gemiddelde over een geheel kalenderjaar en dat na afloop
van het desbetreffende kalenderjaar kan worden gecontroleerd.Mestafzetmogelijkheden kunnen zijn gelegen op eigen grond, in mestver-
werking of -verbranding en in op basis van mestafzetcontracten verantwoorde
afzet op akkerbouwbedrijven. Mestafzetcontracten worden afgesloten tussen
veehouders en grondeigenaren. Wij zien geen mogelijkheden om intermediairs
als contractpartij te laten optreden. Het is immers in geval van een overtreding
noodzakelijk dit rechtstreeks te kunnen vertalen naar de veehouder. Intermediairs
behouden hun rol als contractmakelaar of mesttransporteur.Essentieel voor het adequaat functioneren van de mestafzetcontracten is
dat er vóór de invoering van het nieuwe stelsel een sluitend
systeem van grondregistratie is opgezet. Bureau Heffingen zal hiermee worden
belast.Het nieuwe systeem zal worden geïntroduceerd voor alle bedrijven
met vee; dus niet alleen varkenshouderij, maar ook pluimveehouderij en rundveehouderij.
Er zal nu ook snel duidelijkheid komen over de zgn. plaatsingsruimte, de hoeveelheid
mest die kan worden afgezet op akkerbouwbedrijven. De verwachtingen daaromtrent
lopen sterk uiteen.Tevens mag worden aangenomen dat mestverwerking en -verbranding een forse
stimulans krijgen. Door de overheid goedgekeurde initiatieven van mestverwerking
die ertoe bijdragen dat mineralen buiten de land- bouw dan wel buiten Nederland
worden afgezet, worden in aanmerking genomen als een verantwoorde wijze van
mestafzet.Gestreefd wordt naar de wettelijke introductie van een stelsel van mestaf-
zetcontracten per 1-1-2002. Aan de Kamer zal op zo kort mogelijke termijn
de noodzakelijke wetgeving worden voorgelegd.Het Kabinet is van mening dat de ontstane administratieve lastendruk door
de stapeling van regelingen zo spoedig mogelijk moet worden verminderd. Dit
is een apart punt van aandacht bij de uitwerking van de verdere wetgeving.
In ieder geval zal het stelsel van productie- en dierrechten in 2005 komen
te vervallen. 5. Aanpassing MINASDe hier voorgestelde vernieuwing van het beleid heeft ook consequenties
voor de verdere invulling van MINAS. Het MINAS-instrumentarium blijft in stand.
Met MINAS wordt verzekerd dat de milieudoelen worden gehaald. Ook nu zwaarder
gestuurd gaat worden op het gebruik van dierlijke mest blijft het essentieel
om het gebruik van stikstofkunstmest terug te dringen. Daar zorgt MINAS voor.
De mestafzetcontracten zorgen wel voor een basis voor een duurzame afzet,
maar de feitelijke milieu-verantwoorde afzet en benutting van mineralen wordt
gereguleerd door MINAS. Om te verzekeren dat de voornoemde maximale dierlijke mestgiften niet
worden overschreden, zullen de verliesnormen van MINAS in de Meststoffenwet
moeten worden aangescherpt. Het gaat daarbij niet alleen om de stikstofverliesnormen,
maar vooral ook om de fosfaatverliesnormen. Zoals bekend zijn het in het MINAS
primair de fosfaatheffingen die sturen op het gebruik en de afzet van dierlijke
mest, en daarmee ook op de hoeveelheid stikstof in die mest die op het land
wordt gebracht; de verhouding tussen fosfaat en stikstof in de mest is immers
een redelijk constante. De veel lagere stikstofheffingen sturen primair op
het gebruik van stikstofhoudende kunstmest. Ook de noodzaak tot het terugdringen
van de stikstofbelasting door kunstmestgebruik vloeit evenwel uit de Nitraatrichtlijn
voort: gegeven de omvang van het gebruik van stikstofhoudende kunstmest in
de landbouw in verhouding tot het gebruik van dierlijke mest, kan Nederland
met regulering van het gebruik van dierlijke mest alléén niet
verzekeren dat de nitraatverontreiniging van het water tijdig wordt teruggebracht
tot een aanvaardbaar niveau.Om bovendien zeker te stellen dat de verliesnormen niet worden overschreden
moet de sturingskracht van de heffingen worden vergroot door een tariefsverhoging.
Ook daarmee wordt voldaan aan een belang- rijk – in het met redenen
omklede advies tot uitdrukking gebracht – bezwaar van de Europese Commissie.
Dat betekent dat met ingang van 1-1-2002 de huidige staffeling in het tarief
voor de fosfaatheffing ongedaan zal worden gemaakt en dat voor elke kilogram
fosfaat waarmee de fosfaatverliesnorm is overschreden het tarief van f 20,–
zal gelden: het volgens de huidige bepalingen van de Meststoffenwet geldende
lage tarief van f 5,– voor een overschrijding van de verliesnorm
met niet meer dan 10 kg fosfaat/ha vervalt derhalve. Daarnaast zal het tarief
van de stikstofheffing worden verhoogd van de huidige f 1,50 naar f 5,–
per kilogram stikstof waarmee de stikstofverliesnorm wordt overschreden. 6. Gevolgen mestoverschotHet aanscherpen van de verliesnormen van MINAS heeft direct gevolgen voor
het berekende mestoverschot in 2002 en 2003.Mede op basis van de aannamen en uitkomsten van het rapport «Op
zoek naar evenwicht-2» en de contra-expertise daarbij van RIVM, LEI-DLO,
ID-DLO en PAV, is door LNV een nieuwe inschatting gemaakt van het landelijk
mestoverschot in respectievelijk 2002 en 2003, uitgaande van de beleidsvoornemens
van deze brief. Verwacht mestoverschot 2002 en 2003 ( getallen in miljoenen
kg stikstof):   20022003 a.Mineralen
productie Nederlandse veestapel419419  waarvan:    –
Rundvee, incl. kalveren270270  – Varkens9090 – Pluimvee4343  – Schapen en
geiten1414  – Pelsdieren en konijnen22b.Plaatsingsruimte dierlijke mest in NL366347 c.Export
pluimveemest1818 d.Landelijk mestoverschot in miljoen
kg stikstof3554 e.Landelijk mestoverschot in miljoen
kg fosfaat1727Op basis van het vorenstaande wordt het landelijk mestoverschot in 2002
ingeschat op 17 miljoen kg fosfaat en in 2003 op 27 miljoen kg fosfaat. Gelet op de verwachte opbrengst van het afromen en het opkopen zal het
landelijk mestoverschot in 2002 en 2003 3 miljoen kg lager uitkomen. In 2002
dus op 14 miljoen kg fosfaat en in 2003 op 24 miljoen kg fosfaat.In de afgelopen twee jaar is drie keer een opkoopregeling van kracht geweest.
Vastgesteld kan worden dat in de afgelopen jaren, ondanks de juridische patstelling,
met opkopen en afromen effectief mestproductie is gesaneerd. Dit was met name
van belang in het licht van de politieke wens om met zo groot mogelijke opkoopresultaten
de tweede generieke korting zo klein mogelijk te laten zijn. Vanwege de introductie
van de mestafzetcontracten en het relatief grote beslag op de financiële
middelen zal er geen vervolg worden gegeven aan deze opkoopregelingen.Teneinde ook de komende jaren steeds over de best mogelijke inschattingen
van de omvang van de mestproblematiek te kunnen beschikken, zal een permanente
groep van deskundigen worden ingesteld. 7. Milieu-effectenMet de realisatie van de voornemens in het kader van de vernieuwing van
het mestbeleid wordt een aanmerkelijke milieuwinst geboekt. Wanneer we het
nieuwe beleid afzetten tegen het huidige beleid ontstaat het volgende beeld.Het huidige beleid is erop gericht dat in het jaar 2008 de doelstellingen
voor grond- en oppervlaktewater worden bereikt. Voor het oppervlaktewater
geldt de doelstelling om de eutrofiëring terug te dringen en daar- mee
tevens de in het kader van het Noordzee-actieplan en Rijnactieplan afgesproken
reductiedoelstelling van 50% voor stikstof in 1995 ten opzich- te van 1985
te realiseren. Voor het grondwater geldt een doelstelling van maximaal 50
mg nitraat per liter. Het huidige beleid gaat ervan uit dat deze norm in 2008
wordt gerealiseerd, terwijl de Nitraatrichtlijn het jaar 2003 voorschrijft.Ten aanzien van ammoniakemissie geldt een reductiedoelstelling van 80%
in 2010 t.o.v. 1985. Met het huidige beleid blijven de resultaten achter ten
opzichte van de tussendoelstellingen.Het voorgestelde aanvullende beleid voorziet in een aanscherping van de
MINAS-verliesnormen in de tijd van 2008 naar 2003. Dit betekent dat de doelstellingen
voor de kwaliteit van grond- en oppervlaktewater 5 jaar eerder worden bereikt.Voor grondwater sluit het beleidsvoornemen aan bij het tijdpad van de
Europese richtlijn. Ten aanzien van de 50% reductiedoelstelling voor stikstof
in oppervlaktewater wordt eveneens een forse vooruitgang qua tijdpad geboekt.Door de beleidsversnelling komt er minder stikstof in het grondwater waardoor
met name de zuiveringskosten voor het drinkwater afnemen. De huidige kosten
bedragen circa 50 miljoen gulden per jaar. Met het voorgenomen beleid wordt
op termijn dus een besparing van 250 miljoen t.b.v. de drinkwaterbereiding
gerealiseerd. Wat de extra vermindering van de belasting van stikstof op (verstoorde)
ecosystemen heeft, is niet kwantitatief aan te geven en kan niet in geld worden
uitgedrukt.Het voorgenomen beleid draagt door de beperking van de omvang van de veestapel
en versnelling van het beleid bij tot het realiseren van de ammoniakdoelstellingen. 8. Sociaal-economisch gevolgen van het aanvullend beleidHet LEI en het CPB hebben de gevolgen van de vernieuwing van het beleid
in een quick-scan doorgerekend voor de diverse sectoren. Onderstaand zijn voor de verschillende bedrijfstypen de gemiddelde effecten
op de arbeidsinkomens in 2002 en 2003 weergeven en afgerond op 5000 gulden.
De inkomenseffecten bestaan uit een beperkt effect door het aanscherpen van
de verliesnormen en een groter effect door de beperking van het gebruik van
dierlijke mest door het invoeren van een stelsel van mestafzetcontracten.De maximale dierlijke mestgiften voor 2002 komen overeen met de norm van
2,5 Grootvee-Eenheid (GVE) per hectare welke in het huidige beleid in 2008
is voorzien. Het extra inkomenseffect in 2003 wordt vooral veroorzaakt door
de verdere aanscherping van de maximale dierlijke mestgift.Het inkomenseffect bestaat uit de afname van de arbeidsopbrengst per bedrijf
ten opzichte het voorgenomen beleid en ervan uitgaande dat het bedrijf optimaal
wordt aangepast aan de nieuwe situatie. Uiteraard kan bij de berekeningen
geen rekening worden gehouden met de ontwikkeling van marktprijzen van de
eindproducten. BedrijfstypeInkomenseffect
in guldens in 2002Inkomenseffect in guldens in 2003 gespecialiseerde
melkveebedrijven– 5 000– 15 000gemengde melkveebedrijven– 10 000– 20 000akkerbouwbedrijven+ 2 000+ 5 000 vleesvarkensbedrijven– 15 000– 20 000fokzeugenbedrijven– 10 000– 20 000gesloten varkensbedrijven– 15 000– 30 000legkippenbedrijven– 20 000– 30 000De inkomenseffecten worden vooral veroorzaakt door een sterke toename
van de mestafzetprijzen. Het is niet mogelijk om deze toename nauwkeu- rig
te voorspellen.De inkomenseffecten hebben voor een belangrijk deel een tijdelijk karakter.
Naar verwachting zullen de effecten na 2003 duidelijk minder worden doordat
er een nieuw evenwicht op de mestmarkt zal ontstaan. Om de langere termijneffecten
in beeld te brengen zullen LEI/CPB hier een studie naar verrichten.Opgemerkt wordt dat er in de inkomenseffecten vooral in de melkveehou-
derij een grote spreiding bestaat. De inkomenseffecten zijn met name hoger
in de overschotgebieden. Daar gaan de bedrijven er in 2003 circa 25 000
gulden in inkomen op achteruit.Omdat de inkomenseffecten rechtstreeks gerelateerd zijn aan de sterk stijgende
kosten van de mestafzet hebben kleinere bedrijven een kleinere inkomensachteruitgang
dan grotere bedrijven.In de niet-grondgebonden sectoren, zoals de gespecialiseerde stieren-,
vleeskalver-, varkens- en de pluimveehouderij, zullen door de aanvullende
maatregelen bedrijven moeten sluiten. Het LEI verwacht dat deze groep uit
circa. 6000 bedrijven zal bestaan. Daarvan is het bedrijfshoofd in een fors
deel ouder dan 50 jaar. Ongeveer duizend van deze bedrijven zullen na beëindiging
met een schuld aan de financiers blijven zitten. De werkgelegenheid zal dalen
met ca. 4500 mensjaren.Voor de melkveebedrijven en de gemengde bedrijven zullen de gevolgen veel
minder groot zijn. Het inkomen zal dalen. Maar het toekomstperspectief van
de huidige ondernemer valt niet weg. Wel zullen opvolgers in toenemende mate
besluiten om het bedrijf niet voort te zetten in verband met de risico's die
samenhangen met de benodigde extra investeringen in melkquotum en grond. De
melkveehouderij zal in zijn totaliteit niet krimpen. Als bedrijven worden
beëindigd zullen melkquotum en grond door blijvers worden overgenomen. De gemengde bedrijven zullen in veel gevallen de varkens- of pluimveetak
afstoten.De omvang van de veestapel zal ten opzichte van 1998 naar verwachting
in 2003 dalen met 25–30% in de varkenshouderij, 15–20% in de pluimveehouderij,
25–30% in de grondgebonden mestveehouderij (stieren en jongvee) en 10%
in de vleeskalverenhouderij.In totaal zal door de beëindiging van gehele bedrijven en afstoten
of inkrimping van een tak op een aantal andere bedrijven de mestproductie
per 1-1-2003 met ongeveer 24 mln kg fosfaat afnemen.In het voor- en natraject veroorzaakt de verwachte krimp van de primaire
sector een afname van de werkgelegenheid met 12 500 mensjaren. De daling
van de toegevoegde waarde van deze bedrijven bedraagt bijna 2 miljard gulden.
Het welvaartsverlies dat hierdoor ontstaat kan worden gecompenseerd als deze
werknemers weer een nieuwe baan vinden. Hiervoor zijn gelet op de (regionale)
arbeidsmarktsituatie in het algemeen goede mogelijkheden.De effecten voor de verwerkende industrie zullen nihil (zuivelindustrie)
of beperkt (vleesverwerkende industrie) zijn. Immers de vleesverwerkende industrie
heeft de mogelijkheid om vlees vanuit andere lidstaten betrekken.Bij de handel, slachterijen en veevoerindustrie ligt dit anders. De volume-effecten
zullen zich hier zeker op enige termijn voordoen. Echter aangetekend moet
worden dat in de slachterijen een herstructureringsproces gaande is. De krimp
van de veestapel kan dit proces om onrendabele capaciteiten uit de markt te
halen versnellen. Bovendien kunnen met een upgrading van het productenpakket
de effecten van de krimp op de toegevoegde waarde worden getemperd. Voorwaarde
is evenwel dat de keten tot goede afspraken komt om aan de consument de daarbij
behorende garanties te kunnen afgeven. De effecten behoeven hierdoor op langere
termijn niet noodzakelijk negatief te zijn. 9. Flankerend beleidDe gehele intensieve veehouderij staat voor een ingrijpende herstructurering.
Het Kabinet onderschat dit niet en is van mening dat bij dit maatregelenpakket
een flankerend sociaal beleid niet gemist kan worden.Het flankerend beleid zal zo snel mogelijk van kracht worden, zodat ondernemers
kunnen anticiperen op het aanvullende mestbeleid voor de komende jaren en
de herstructurering vanaf nu weer op gang komt.Een succesvol flankerend beleid, waarbij ondernemers zo spoedig mogelijk
inspelen op de situatie die na 1-1-2002 kan ontstaan, zal de handhavingsdruk
op het stelsel van mestafzetcontracten verminderen. Voorwaarde om in aanmerking
te komen voor de flankerende maatregelen is in veel gevallen dat men de mestproductie-
of dierrechten bij het Bureau Heffingen laat doorhalen.Aangrijpingspunten voor het flankerend beleid vormen de fasen die de ondernemer
(of werknemer) doorloopt op weg naar een nieuw bestaan: (a) de bedrijfsdoorlichting
en het eventueel daaropvolgende besluit om te stoppen, (b) de beëindiging
zelf en (c) het zoeken van een nieuwe baan, de start van een nieuw bedrijf.Het pakket flankerend beleid bestaat uit de volgende onderdelen. 1. Sociaal-Economisch PlanVoor alle ondernemers zal gelden dat als eerste stap een goed beeld moet
worden verkregen van het perspectief van het bedrijf. Teneinde ondernemers
in staat te stellen de te verwachten sociaal-economische gevolgen voor het
bedrijf tijdig in te schatten zal het Kabinet het bedrijfsleven voorstellen
het Sociaal-economisch Plan van de varkenshouderij te verbreden naar andere
veehouderijsectoren en hiertoe aanvullende financiële ondersteuning te
bieden.Door potentiële beëindigers actief te benaderen en ook actief
stap-voor- stap door het gehele traject te begeleiden moet het in de huidige
economische situatie mogelijk zijn een groot aantal ondernemers en werknemers
aan een nieuwe baan te helpen of een herstart te laten maken met een nieuwe
onderneming. Het aantal ondernemers en werknemers dat tijdelijk of permanent
een beroep zal moeten doen op sociale voorzieningen zal tot een minimum moeten
worden beperkt. Voorkomen moet worden dat deze groep in passiviteit komt te
vervallen.Voor de duur van 4 jaar (2000 t/m 2003) zal een projectorganisatie worden
opgericht die zo veel mogelijk op de persoonlijke situatie toegesneden oplossingen
kan aanbieden. Hiertoe zal op korte termijn samenwerking worden gezocht met
mogelijke publieke en private partners, zoals bijvoorbeeld uitzendorganisaties
en de (regionale) arbeidsvoorziening.Vanuit de projectorganisatie zullen potentiële beëindigers actief
worden benaderd en krijgen deze – direct of via bemiddeling –
een op maat gesneden traject aangeboden. Dit traject kan onder meer bestaan
uit: bedrijfsdoorlichting, oriëntatie op een toekomst buiten de landbouw,
profielschets met bestaande en te ontwikkelen kennis en vaardigheden, scholing,
zoeken naar een nieuwe baan of doorstart als ondernemer buiten de landbouw
met bijbehorende coaching.Een aantal ondernemers zal het bedrijf moeten beëindigen met een
grote restschuld. Voorkomen moet worden dat deze ondernemers in een lang en
onzeker traject van schuldsanering terecht komen. Wij zullen in overleg treden
met de belangrijkste financiers, zoals banken en mengvoederfabrikanten, om
te bezien of er afspraken kunnen worden gemaakt om dit te voorkomen. Opgemerkt
moet worden dat de eerste verantwoordelijkheid hiervoor niet bij de overheid
ligt, maar bij de financiers. Wij zijn bereid een bijdrage van beperkte omvang
te verstrekken voor een snelle schuldsanering gericht op een minnelijke schikking.Gezien het doel om ondernemers zo snel mogelijk aan een nieuwe baan of
een nieuwe onderneming buiten de landbouw te helpen achten wij het van belang
om de mogelijkheden van afspraken op dit punt te onderzoeken.Voor een bankschuld onder garantie van het Borgstellingsfonds voor de
Landbouw kan een bank in een schuldsaneringssituatie reeds aanspraak maken
op de garantie. Een bijdrage in kader van de voornoemde schuldsaneringsmaatregel
is dan niet aan de orde. 2. Generieke bedrijfsbeëindigingsregelingVoornoemde maatregelen richten zich op het vervolgtraject na beëindiging
van het bedrijf. Echter de beëindiging van het bedrijf zelf brengt ook
kosten met zich mee die zullen variëren met de omvang van het bedrijf.
De belangrijkste belemmering om snel tot beëindiging te komen is gelegen
in de restwaarde van de stallen. Om de beëindiging te versnellen zullen ondernemers in aanmerking
kunnen komen voor een gedeeltelijke vergoeding van de fiscale boekwaarde van
de stallen. Voorwaarde is onder meer dat de ondernemer zijn/haar mestproductie-
of dierrechten laat doorhalen bij het Bureau Heffingen. De ondernemers ontvangen
een beëindigingspremie ter waarde van circa 25% van de fiscale boekwaarde
van de stal bij beëindiging in 2000 en 2001 en een beëindigingspremie
van circa 15% bij beëindiging in 2002.Om in aanmerking te komen voor een beëindigingspermie van ca. 25%
zal een ondernemer zich voor 1-10-2001 moeten aanmelden en voor de beëindigingspremie
van ca. 15% geldt de datum van 1-10-2002. Het totaal beschikbare bedrag voor
deze regeling is gelimiteerd, waardoor gestimuleerd wordt dat de bedrijven
tijdig beëindigen en niet afwachten. 3. Opkoopregeling overbodige aangekochte varkensrechtenEr zijn ondernemers die eind 1998/begin 1999 varkensrechten hebben bijgekocht
in de verwachting dat deze nodig zouden zijn ter aanvulling op de productiecapaciteit
die generiek zou worden gekort. Voor deze groep wordt eenmalig een specifieke
opkoopmogelijkheid aangeboden. Hiermee wordt maximaal circa 2 mln kg fosfaat
uit de markt gehaald. 4. HerinvesteringsaftrekZo spoedig mogelijk in 2000 worden fiscale maatregelen getroffen ter oplossing
van knelpunten die zich voordoen bij bedrijfsverplaatsing, dan wel overschakeling
naar andere bedrijfsactiviteiten, als gevolg van over- heidsingrijpen in het
licht van de noodzakelijke herstructurering van de land- en tuinbouw. 10. WetgevingVoor de bestaande en voorgenomen wetgeving betekent het maatregelenpakket
het volgende:a. Aangescherpt mestbeleid De in deze brief aangekondigde maatregelen – de extra aanscherping
van de verliesnormen van MINAS, de verhoging van de tarieven voor de fosfaat-
en stikstofheffing en de introductie van een stelsel van afzetcontracten –
zullen hun neerslag vinden in een wijziging van de Meststoffenwet. Het wetsvoorstel
is in voorbereiding en zal op zo kort mogelijke termijn aan de Raad van State
worden voorgelegd. Daaraan voorafgaand zullen nog een definitieve doorrekening
van de bedrijfseffecten door het LEI/CPB en een definitieve ex ante-evaluatie
door de Inspectie voor de Rechtshandhaving plaatsvinden. De verwachting is
dat het wetsvoorstel in het voorjaar van 2000 bij de Tweede Kamer kan worden
ingediend.b. Wetsvoorstel aanvullend stikstofbeleid Het wetsvoorstel aanvullend stikstofbeleid zal een dezer dagen bij de
Tweede Kamer worden ingediend. Het wetsvoorstel strekt tot onder meer de volgende
wijzigingen in de Meststoffenwet:– een aanscherping van de verliesnormen zo spoedig mogelijk in 2000,
overeenkomstig onze brief van 2 december 1998;– het onder MINAS brengen van de extensieve veehouderij en de akker-
en tuinbouwbedrijven, in respectievelijk 2000 en 2001;– het opnemen van een basis om eisen te stellen aan de minimumopslagcapaciteit
voor dierlijke meststoffen op bedrijven. Het betreft maatregelen die alle noodzakelijk zijn om tegemoet te komen
aan de verplichtingen van de Nitraatrichtlijn. De doorvoering daarvan
kan niet wachten op de verdere aanscherpingen van het mestbeleid die in deze
brief zijn beschreven. Een spoedige parlementaire behandeling is gewenst.c. GVE-grens voor de melkveehouderij In onze brief van 2 december 1998 is de introductie van een veebezettingsgrens
voor de melkveehouderij per 1-1-2002 aangekondigd. Aan een dergelijke veebezettingsgrens
bestaat niet langer behoefte. Immers, door invoering van het stelsel van afzetcontracten
zal ook voor de melkveebedrijven een directe koppeling worden gelegd tussen
het aantal dieren dat mag worden gehouden in relatie tot de aanwendings- en
afzetmogelijkheden voor de door dieren geproduceerde mest in het licht van
de op grond van de Nitraatrichtlijn toegestane mestgiften. Het daarnaast introduceren
van een specifieke veebezettingsgrens voor melkvee leidt tot een ongewenste
cumulatie van instrumenten. Wij zien daar dan ook vanaf.d. Tijdelijke wet beperking omvang varkenshouderij/Whv Het is van het grootste belang dat in de aanloop naar de introductie
van het stelsel van afzetcontracten geen verdere groei van de varkenshouderij
zal plaatsvinden en toename van de mestproblematiek wordt voorkomen. Een dezer
dagen zal het in de brief van 28 juni jl. aangekondigde voorstel voor de Tijdelijke
wet beperking omvang varkenshouderij bij de Kamer worden ingediend, waarmee
het plafond van het varkensrecht wordt hersteld. Daarbij zal voor de duur
van de Tijdelijke wet worden uitgegaan van een verhoogd plafond, inclusief
de productieruimte overeenkomend met de 1e generieke korting van de Whv en
de bij invoering van de Whv vervallen latente productieruimte. De Tijdelijke
wet geldt tot in de lopende bodemprocedure duidelijkheid is verschaft over
de – het onderhavige dossier overstijgende – principiële
rechtsvragen over schadeplicht van de Staat bij een inperking van vergunde
productieruimte in het algemeen belang.e. Stelsel van pluimveerechten In de aanloop naar een systeem van mestafzetcontracten is het van groot
belang dat het mestoverschot in de tussentijd niet verder toeneemt. Dit om
een zo gunstig mogelijke uitgangssituatie te creëren bij de introductie
van het nieuwe stelsel. De groei die de pluimveestapel de laatste jaren heeft
doorgemaakt moet tegen deze achtergrond een halt worden toegeroepen. Daarin
voorziet het thans bij de Kamer aanhangige voorstel tot wijziging van de Meststoffenwet,
dat strekt tot invoering van een stelsel van pluimveerechten. Met het voorstel
wordt een einde gemaakt aan een aantal uitbreidingsmogelijkheden voor de mestproductie
afkomstig van pluimvee die het bestaande stelsel van mestproductierechten
nog biedt: met name de mogelijkheid om grondgebonden en latente productieruimte
in gebruik te nemen. Het is om die reden dat een spoedige parlementaire behandeling
van het wetsvoorstel is gewenst.f. Vervallen mestproductierechten, varkensrechten en pluimveerechten in
2005 Naar verwachting zal, als het nieuwe stelsel van afzetcontracten in
de praktijk heeft bewezen effectief te zijn, geen behoefte bestaan aan het
daarnaast handhaven van de huidige dierrechten: de mestproductierechten, varkensrechten
en pluimveerechten. In het wetsvoorstel waarin de in deze brief aangekondigde
maatregelen worden vorm gegeven zal daarom worden voorzien in het vervallen
van die rechten in 2005. In de tussentijd staan deze rechten borg voor een
verantwoorde en beheersbare introductie van het stelsel van afzetcontracten
en bieden zij een aangrijpingspunt voor de verschillende beëindigingsregelingen die in het kader van het flankerend beleid zullen worden
ingezet. 11. Handhaving en uitvoeringslastenAangezien een goede handhaving cruciaal is voor de effectiviteit van het
stelsel van mestafzetcontracten, is de Inspectie voor de Rechtshandhaving
van het Ministerie van Justitie gevraagd een ex ante evaluatie te verrichten
naar de handhaafbaarheid en uitvoerbaarheid.Blijkens de voorlopige bevindingen van de Inspectie voor de Rechtshandhaving
heeft het systeem van afzetcontracten goede aangrijpingspunten voor controle
en handhaving. Uiteraard kan dit slechts als een eerste indicatie worden gezien
en hangt de soliditeit van het uiteindelijke stelsel af van de verdere uitwerking.
Essentieel daarbij is de benadering van een forfaitair bepaalde mestproductie
en de beschikbaarheid van een sluitende, centrale perceels- en contractregistratie.
Aan de verdere ontwikkeling van deze registratie wordt absolute prioriteit
gegeven, opdat deze tijdig beschikbaar is.Daarnaast is voor de handhaafbaarheid van belang, dat de afzetcontracten
rechtstreeks worden afgesloten tussen de mestproducent en de afnemer van mest:
het is niet mogelijk contracten af te sluiten met zgn. intermediairen, omdat
dit de controle op de afzet van dierlijke mest – zo blijkt ook uit de
ex ante evaluatie – ernstig zou bemoeilijken.De Inspectie voor de Rechtshandhaving wijst op het belang dat er al vóór
invoering van het systeem zoveel mogelijk sprake is van evenwicht tussen vraag
en aanbod op de mestmarkt. Voorkomen moet worden dat de fraudedruk te groot
wordt en te zeer moet worden teruggevallen op repressieve maatregelen. Naarmate
het mestoverschot groter is neemt de druk op de handhaving toe.Dit gegeven onderstreept het belang dat het herstructureringsproces zo
snel mogelijk verloopt, opdat de uitgangssituatie bij de invoering van het
systeem van mestafzetcontracten zo gunstig mogelijk is. Een goed flankerend
beleid is daarbij een voorwaarde.Van groot belang is daarnaast dat akkerbouwers ook in voldoende mate bereid
zullen zijn afzetcontracten af te sluiten en dat de in Nederland beschikbare
plaatsingsruimte aldus maximaal wordt benut. Daarbij gaat het er met name
om dat akkerbouwers ervan overtuigd raken dat het gebruik van dierlijke mest
ook vanuit economisch oogpunt een goed alternatief vormt voor het gebruik
van kunstmest.Naar verwachting zal met name een dagquotum, gekoppeld aan de mogelijkheid
van bestuursdwang en dwangsom, een belangrijke versterking voor de handhaafbaarheid
betekenen. De controles en het toezicht door de Algemene Inspectiedienst zullen
zich primair op dat onderdeel richten. Omdat enige fluctuatie in de dieraantallen
op bedrijfsniveau kan plaatsvinden, zal bij het dagquotum een marge tussen
de aanwezige dieraantallen en de voor de jaarproductie verzekerde aanwendings-
en afzetmogelijkheden moeten worden aangehouden. Op jaarbasis zal evenwel
sprake moeten zijn van een 100%-dekking. Het «jaarquotum» zal
langs strafrechtelijke weg worden gehandhaafd.Ook bij de wettelijke vormgeving van het stelsel zal in overleg met Justitie
nadrukkelijk worden stilgestaan bij de elementen van het stelsel die voor
de handhaafbaarheid, zeker vanuit strafrechtelijk oogpunt, essentieel zijn.
Ook zal nog vóór de inwerkingtreding van de vereiste wetgeving
een definitieve ex ante evaluatie plaatsvinden teneinde een volledig beeld
van de handhaafbaarheid te verkrijgen. Met betrekking tot de handhavingskosten ligt het accent naar verwachting
op de beginjaren vanaf de invoering van het systeem. Dit betekent dat vooral
in de jaren 2002 tot en met 2004 een verhoogde inzet noodzakelijk zal zijn.Op basis van de huidige inschatting zullen extra handhavingskosten voor
de AID oplopen tot circa f 15 mln per jaar vanaf 2002. De kosten
voor het Openbaar Ministerie en de zittende magistratuur zullen per jaar naar
schatting f 20 mln bedragen.De eenmalige uitvoeringslasten van het Bureau Heffingen zullen naar verwachting
structureel f 35 miljoen bedragen vanaf 2001. De eenmalige kosten
in verband met onder meer het opzetten van een sluitende perceelsregistratie
bedragen f 30 miljoen. 12. Financieel KaderDe vernieuwing van het beleid gaat gepaard met een toename van de uitgaven
voor uitvoering, controle en handhaving. Daarnaast zijn er extra financiële
middelen benodigd voor het pakket flankerende maatregelen.Een deel van de financiële lasten wordt bij het bedrijfsleven neergelegd.
Het betreft de structurele uitgaven van het Bureau Heffingen ten behoeve van
de uitvoering van het stelsel van mestafzetcontracten. Deze uitgaven bedragen
35 miljoen gulden per jaar en zullen door middel van een bestemmingsheffing
worden verhaald op de mestoverschotbedrijven. De heffing zal uitkomen op een
bedrag van ruim 50 cent per kg fosfaat die via een mestafzetcontract moet
worden afgezet.De rijksoverheid heeft de afgelopen jaren circa f 700 mln beschikbaar
gesteld voor de herstructurering van de intensieve veehouderij. Een belangrijk
deel van het geld is ingezet ten behoeve van opkoopregelingen. Op dit moment
is hiervan nog f 268 miljoen beschikbaar.Verder heeft het Kabinet eerder al f 600 miljoen beschikbaar gesteld
voor het aanvullend stikstofbeleid in de melkveehouderij in periode de 2000–2010.Prioritering binnen het budget voor reconstructie zal f 150 mln kunnen
bijdragen. Daarnaast zal het onvermijdelijk zijn om ten behoeve van een evenwichtig
beleidspakket extra middelen aan de LNV begroting toe te voegen. Hoewel de
nadere uitwerking van het pakket nog vorm moet krijgen, waarbij doelmatigheid
en effectiviteit belangrijke uitgangspunten zijn, zou dit extra bedrag over
5 jaar gecumuleerd circa f 500 miljoen kunnen bedragen. Bij Voorjaarsnota
2000 zal de budgettaire verwerking en inpassing nader worden besloten.De Minister van Landbouw, Natuurbeheer en Visserij,L. J. BrinkhorstDe Minister van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer,J. P. Pronk 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-26729-1.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl