Nieuwe Commissievoorstellen en initiatieven van de lidstaten van de Europese Unie; Brief minister over de inhoud van de fiche over nucleaire veiligheid in Midden- en Oost-Europa en het WENRA-rapport
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-08 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 22112, nr. 183

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

22-02-2001

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2000-2001

22112 nr. 183

12-02-2001

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamOndertekeningLichaamNUCLEAIRE VEILIGHEID IN MIDDEN- EN OOST-EUROPA EN IN DE
NIEUWE ONAFHANKELIJKE STATEN (NOS)InleidingEuropese UnieG-7/EBRDRuslandInternationaal Atoom Energie Agentschap (IAEA)Nederlandse inspanningenConclusieKerncentrales MOE en NOSOpmerkingen
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 22112Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 49 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
22 112Ontwerprichtlijnen Europese Commissienr. 183BRIEF VAN DE MINISTER VAN BUITENLANDSE ZAKENAan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 12 februari 2001Naar aanleiding van het fiche inzake een mededeling van de Commissie aan
de Raad en het Europees Parlement: Steun van de Commissie voor de nucleaire
veiligheid in de Nieuwe Onafhankelijke Staten en Midden- en Oost-Europa (COM
(2000) 493 def.) (Kamerstuk 22 112, nr. 172, fiche 6) zijn door de vaste
commissie voor Buitenlandse Zaken op 4 december en door de vaste commissie
voor Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer op 14 december
2000 enkele nadere vragen gesteld. In deze brief reageer ik, mede namens de
Minister van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer en de
Staatssecretaris van Buitenlandse Zaken, op de vragen over de inhoud van het
fiche en de daarbij gevoegde mededeling van de Europese Commissie, alsmede
het aan de Kamer toegezonden WENRA-rapport. Uw vraag naar de zienswijze van
de regering met betrekking tot Commissie-voorstellen waaraan geen directe
rechtsbasis ten grondslag ligt maar wel een uitspraak van de Europese Raad,
zal ik in een aparte brief beantwoorden.Allereerst doe ik U hierbij een notitie toekomen inzake de bilaterale
en multilaterale steun voor de verbetering van de nucleaire veiligheid in
de betrokken landen die tot dusverre is verleend of toegezegd. Zoals uit deze
notitie blijkt, heeft Nederland zowel financieel, als met expertise en menskracht
hierbij een substantiële bijdrage geleverd. Het is de bedoeling dat hiermee
ook in de toekomst wordt doorgegaan. Dit is echter alleen mogelijk indien
met name de noodzakelijke expertise en menskracht behouden blijven. Reeds
nu is door de veelheid van activiteiten de belasting van de bij nucleaire
veiligheid betrokken afdelingen van onze departementen zeer groot.Naar aanleiding van de vraag van de vaste commissie voor Buitenlandse
Zaken over de verhouding tussen de Nederlandse bilaterale programma's en het
door de Europese Commissie voorgestane beleid zou ik het volgende willen opmerken.
Zoals uit de notitie blijkt vindt het overgrote deel van de Nederlandse activiteiten
plaats in het kader van programma's van de Europese Unie en andere multilaterale
organisaties en samenwerkingsverbanden. Bij de donoren bestaat
een grote mate van overeenstemming over het te volgen beleid met betrekking
tot de nucleaire veiligheid in de landen van Midden- en Oost-Europa en de
Nieuwe Onafhankelijke Staten. De prioriteiten voor de Nederlandse hulpverlening,
zoals aangegeven in de notitie, stemmen hier geheel mee in. Wel zou naar mijn
oordeel de Europese Commissie de conditionaliteit van de hulpverlening aan
Rusland meer dienen te benadrukken. In de mededeling van de Commissie wordt
wel vermeld dat Rusland zijn verplichtingen op grond van de NSA-overeenkomst
niet nakomt, maar worden hier naar het voorkomt weinig consequenties aan verbonden
voor de toekomstige hulpverlening. De eveneens in de notitie genoemde hulp
bij het veilig beheer van gebruikte splijtstof en kernafval in Noord-West-Rusland
wordt evenmin gekoppeld aan het bereiken van een akkoord in de Multilateral
Nuclear Environmental Programme in Russia (MNEPR)-onderhandelingen, terwijl
de MNEPR-overeenkomst naar ons oordeel onontbeerlijk is voor een effectieve
hulpverlening.Tijdens de ontmoeting met President Poetin en Minister Ivanov in Moskou
op 19 januari jl. hebben Minister-President Kok en ik ook de samenwerking
op het gebied van nucleaire veiligheid aan de orde gesteld. Daarbij is enerzijds
opnieuw benadrukt dat Nederland waar nodig en mogelijk behulpzaam wil zijn
bij het wegwerken van de nucleaire erfenis van het sovjettijdperk, terwijl
anderzijds duidelijk is aangegeven dat Rusland daaraan dan ook zelf op overtuigende
en tastbare wijze prioriteit dient te geven.Recente berichten over plannen van de Russische regering om vanuit het
buitenland kernafval te importeren voor opslag in Rusland baren ons zorgen.
De huidige voorzieningen in Rusland voor de opslag van gebruikte brandstofstaven
en kernafval zijn inadequaat en Nederland neemt, zoals beschreven wordt in
bijgaande notitie, actief deel aan de internationale inspanningen om de toestand
te verbeteren. Voorstellen voor de opslag van kernafval uit het buitenland
in Rusland roepen daarom allerlei vraagtekens op. Het haalbaarheidsgehalte
ervan is nu moeilijk te beoordelen maar als het erop zou lijken dat deze voorstellen
gerealiseerd zouden worden zou dit zeker consequenties hebben voor de Westerse
hulpverlening op dit gebied.De vaste commissie voor Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer
heeft geïnformeerd naar de beleidsconclusies die uit het herziene WENRA-rapport
van 7 november 2000 kunnen worden getrokken. De conclusies van de WENRA op
het punt van de nucleaire veiligheid van de kerncentrales in de kandidaat-lidstaten
en in het bijzonder met betrekking tot een wenselijke sluiting komen vrijwel
geheel overeen met het standpunt van de G7 uit 1992 op grond waarvan de RBMK's
(Tsjernobyl type) en eerste generatie VVER's gesloten zouden moeten worden.
Dat betekent dat in Litouwen de 2 RBMK-reactoren gesloten moeten worden, en
in Bulgarije 4 reactoren van het type VVER-440/230. In Bulgarije is wel een
programma van verbeteringen uitgevoerd maar het wordt niet mogelijk geacht
in redelijke tijd en met redelijke kosten de veiligheid op een aanvaardbaar
niveau te brengen. WENRA komt met betrekking tot de 2 VVER-440/230 reactoren
in Slowakije tot een veel gunstiger, echter niet definitief oordeel. Slowakije
heeft inderdaad zeer veel verbeteringen ook met aanzienlijke kosten reeds
ingevoerd zodat er in zeker opzicht een veiligheidsniveau bereikt is dat vergelijkbaar
is met dat in de EU. Op een enkel belangrijk punt, de lekdichtheid van de
veiligheidsomhulling, is de situatie echter nog niet geheel bevredigend. Hoewel
verdere ontwikkelingen ter verbetering nog in discussie zijn, ligt het alles
afwegend, waarbij het vrijwillige besluit van de Slowaakse regering om vervroegd
te sluiten van grote betekenis is, in de rede om te kiezen voor het
standpunt dat ook de oudste twee reactoren van Slowakije gesloten worden.De overige reactoren in de kandidaat-lidstaten hebben reeds een veiligheidsniveau
dat vergelijkbaar is met het in de EU aanwezige of kunnen dat met betaalbare
programma's bereiken. In het WENRA-rapport zijn de punten van nodig geachte
verbetering duidelijk gemaakt. Voor het uitvoeren van deze verbeteringen is
het nationale onafhankelijke nucleaire toezicht van grote betekenis. Dit aspect
wordt in het WENRA rapport ook steeds beoordeeld en er worden concrete aanbevelingen
gedaan. Voor wat betreft de nucleaire veiligheidssituatie in de andere landen
in de regio, met name de NOS wordt verwezen naar hogergenoemde notitie. Hierbij
zij aangetekend, dat het (herziene) WENRA-rapport alleen betrekking heeft
op de kandidaat-EU-lidstaten.Tenslotte wil ik, gezien de belangstelling van de Kamer voor de gang van
zaken bij het z.g. K2R4-project voor de voltooiing van twee kernreactoren
in Oekraïne van deze gelegenheid gebruik maken om U in aanvulling op
de brief van de Minister van Financiën en mijzelf van 4 december 2000
(27 400 V Nr. 43) te informeren over de laatste stand van zaken met betrekking
tot dit project, al gaat het hier eerder om een kwestie van energiebeleid
dan van nucleaire veiligheid. Zoals in bovengenoemde brief wordt aangekondigd,
is het voorstel voor een EBRD-lening voor het project op 7 december jl. aan
de Raad van Bewind voorgelegd. Ondanks oppositie van acht landen, waaronder
Nederland, Noorwegen, Oostenrijk en Hongarije, en onthouding van elf landen,
waaronder Duitsland, Italië, Spanje en België, is het voorstel door
de steun van grote aandeelhouders, zoals de Verenigde Staten, het Verenigd
Koninkrijk en Frankrijk toch goedgekeurd. Inmiddels heeft de Europese Commissie
op 13 december jl. eveneens een Euratom-lening van € 650 miljoen
goedgekeurd voor het project. Overigens dient hierbij opgemerkt te worden
dat het voorstel dat door de EBRD goedgekeurd is een voorwaardelijk karakter
had: tot daadwerkelijke uitbetaling van de leningen zal alleen overgegaan
worden als Oekraïne aan een aantal voorwaarden, voornamelijk op financieel
gebied, voldoet.De Minister van Buitenlandse Zaken,J. J. van Aartsen NUCLEAIRE VEILIGHEID IN MIDDEN- EN OOST-EUROPA EN IN DE
NIEUWE ONAFHANKELIJKE STATEN (NOS)InleidingTen gevolge van het dramatische ongeval in eenheid 4 van de kerncentrale
in Tsjernobyl in april 1986 ontstond wereldwijd bezorgdheid over de toestand
van de slecht ontworpen en goeddeels verouderde kernreactoren in Midden- en
Oost-Europa en de toenmalige Sovjet-Unie. Als bijzonder aspect voor de Europese
Unie kwam daar nog bij, dat een aantal van de betrokken landen in de afgelopen
periode in aanmerking is gebracht voor een toekomstig EU-lidmaatschap.In Midden- en Oost-Europa en de NOS bevinden zich 66 reactoren van Sovjet
makelij waarvan iets meer dan de helft op een aanvaardbaar veiligheidsniveau
is of kan worden gebracht (zie bijlage).Aangezien zowel de opwaardering van kerncentrales als de sluiting daarvan
met alle bijkomende directe en indirecte (ook sociale) kosten de financiële
en praktische mogelijkheden van de meeste betrokken landen verre te boven
gaan, heeft de internationale gemeenschap uit welbegrepen eigenbelang zich
gecommitteerd tot een nucleaire veiligheidsstrategie voor Midden- en Oost-Europa
en de NOS. De groep van zeven geïndustrialiseerde landen (G-7) heeft
op haar bijeenkomst in München in 1992 daartoe een eerste aanzet gegeven.De ondersteuning richt zich met name op een viertal gebieden, te weten:a. verbetering van de operationele veiligheid van nucleaire installaties
door middel van technische verbeteringen en versterking van de regelgeving;b. opwaardering van de toezichthoudende instanties in de betrokken landen
waarbij de onafhankelijkheid van de betrokken autoriteiten essentieel is;c. assistentie bij de ontmanteling van die kerncentrales, die niet of
niet op financieel verantwoorde wijze op een aanvaardbaar veiligheidsniveau
kunnen worden gebracht;d. ondersteuning bij het beheer c.q. het opruimen van nucleair afval.Nederland heeft altijd groot belang gehecht aan optimale nucleaire veiligheid,
zowel in het eigen land als internationaal. Vanuit die optiek is steeds een
actieve bijdrage geleverd, zowel bij de totstandbrenging van internationale
regelingen op dit gebied, als ten aanzien van concrete projecten. Uiteraard
zal dit beleid in de komende jaren onverminderd worden voortgezet.In deze notitie wordt een overzicht gegeven van de multilaterale hulpinspanningen
op het gebied van de nucleaire veiligheid in Midden- en Oost-Europa en de
NOS en van de Nederlandse betrokkenheid bij deze programma's, die vooral in
het kader van de Europese Unie, de Europese Bank voor Wederopbouw en Ontwikkeling
(EBRD) en het Internationale Atoom-Energie Agentschap (IAEA) worden uitgevoerd.
Gezien zowel de omvang van de problemen op dit gebied en de grote juridische
en institutionele barrières voor effectieve samenwerking in de Russische
Federatie is een aantal samenwerkingsverbanden opgericht die zich uitsluitend
met Rusland bezig houden. Deze worden in een apart hoofdstuk behandeld. Hierbij
moet bedacht worden dat een aantal grote nucleaire landen (Verenigd Koninkrijk,
Frankrijk, Japan, Zweden, Finland) en in het bijzonder de Verenigde Staten,
ook hulp geeft via bilaterale kanalen. Het overzicht dat hier gegeven wordt
is niet uitputtend; zo houdt het Nuclear Energy Agency van de
OESO zich vooral bezig met de juridische aspecten, zoals wettelijke aansprakelijkheid,
van de nucleaire ontwikkelingen in dit gebied.Europese UnieDe Europese Unie heeft in de periode 1991–1998 in het kader van
de PHARE- en TACIS-programma's in totaal € 840 miljoen (f 1,88
miljard) besteed aan nucleaire veiligheid in Midden- en Oost-Europa en de
NOS. Het grootste deel van de hulp is aangewend in de volgende gebieden:– assistentie ter plekke en operationele veiligheid– ontwerp-veiligheid– toezichthoudende instanties en technische steun voor deze– afvalbeheer, en– rampenpreventie en -bestrijding in de omgeving van kerncentrales.In het TACIS-programma is daarnaast ook hulp gegeven bij het beheer van
kernmaterialen en de conversie van wapenonderzoek naar vreedzame activiteiten.
De Europese Commissie heeft in 1999 een rapport gepubliceerd over deze hulpverleningsprogramma's1. De Europese Commissie is reeds in 1991 begonnen met
directe hulpverlening aan toezichthoudende organen in Midden- en Oost-Europa
alsmede de NOS. Zoals bekend ontbrak het aanvankelijk in vrijwel alle landen
aan een onafhankelijke toezichthouder. In het programma RAMG (Regulatory Assistance
Management Groep) werd deze hulp opgezet waarbij toezichthouders van de EU
zich steeds per ontvangend land organiseerden tot een projectgroep. Tot op
de dag van vandaag lopen programma's door om de collega's in Oost-Europa te
onderrichten in de typische taken van een onafhankelijke toezichthouder en
te helpen bij de uitvoeringsproblemen.Het beleid van de Europese Commissie voor de periode 2001–2006 wordt
uiteengezet in de Mededeling van de Commissie aan de Raad en het Europees
Parlement inzake Steun van de Commissie voor de nucleaire veiligheid in de
Nieuwe Onafhankelijke Staten en Midden- en Oost-Europa van 6 september 20002.Het probleem van de nucleaire veiligheid in Midden- en Oost-Europa is
voor de EU een prioritair aandachtspunt geworden toen in 1999 op de Europese
Top te Helsinki besloten werd om een tweede groep van landen tot de toetredingsonderhandelingen
toe te laten. Onder deze landen waren Bulgarije, Litouwen en Slowakije; elk
van deze drie landen heeft kernreactoren die niet tegen redelijke kosten naar
een voor de EU aanvaardbaar niveau van veiligheid gebracht kunnen worden.
M.b.t. deze reactoren zijn dan ook in de aanloop naar de top te Helsinki afspraken
gemaakt voor vervroegde sluiting. Om deze drie landen hierbij te helpen zijn
in EBRD-kader de z.g. International Decommissioning Support Funds (IDSF) opgericht
(zie hieronder). Een complicerende factor in de toetredingsonderhandelingen
is dat, hoewel de Europese Raad zich meerdere malen uitgesproken heeft over
de noodzaak voor de toetredende landen om een hoog niveau van nucleaire veiligheid
te handhaven, deze kwestie in feite geen verantwoordelijkheid van de Europese
Unie maar een nationale competentie betreft. Binnen de EU is dan ook een speciale
werkgroep van experts ingesteld, die tot taak heeft het Europese standpunt
te formuleren inzake de toestand op het gebied van nucleaire veiligheid in
de toetredende landen.Bij de Europese Commissie is eveneens het secretariaat ondergebracht van
de G-24 Nuclear Safety Assistance Coordination Group (NUSAC). Dit is de groep
van zowel de donorlanden als de landen van Midden- en Oost-Europa en de NOS,
die alle bi- en multilaterale projecten op het gebied van nucleaire
veiligheid coördineert, teneinde overlap en duplicatie te vermijden.
Deze groep heeft een nuttige rol gespeeld in de jaren negentig, toen vanuit
allerlei landen en organisaties projecten werden aangegaan; de informatievoorziening
is nu sterk verbeterd en de hulpverlening is in bestendige kanalen gaan lopen,
dus de groep wordt wellicht binnen niet al te lange tijd opgeheven.Verder hebben de instanties belast met het toezicht op de nucleaire veiligheid
in de desbetreffende landen van West-Europa in 1998 een samenwerkingsverband
opgericht, de Western European Nuclear Regulators Association (WENRA), die
in 1999 een gezamenlijk rapport heeft uitgebracht over de stand van zaken
m.b.t. de veiligheid van kerncentrales in de kandidaat-lidstaten van de Europese
Unie. In november 2000 is een herziene editie van dit rapport uitgebracht,
dat evenals het eerste rapport aan het Parlement is aangeboden1.Het rapport behandelt land voor land de nucleaire veiligheid in twee hoofdaspecten:
de toestand van het formele toezichtkader en de toezichthouder en de toestand
van de nucleaire veiligheid van de kernenergiecentrales. In de algemene conclusies
gaat het erom dat vastgesteld wordt in welke van de volgende drie categorieën
een kernenergiecentrale zich bevindt:– Centrales met een veiligheidsniveau dat vergelijkbaar is met dat
in de EU– Centrales, waarvoor nog verbetertrajecten lopen en het vertrouwen
bestaat dat zij op termijn zullen voldoen aan het gewenste veiligheidsniveau– Centrales die op een onvoldoende veiligheidsniveau zitten en slechts
tegen onacceptabel hoge kosten op een aanvaardbaar niveau te brengen zijn.Het WENRA-rapport komt tot de conclusie dat, ondanks soms aanzienlijke
verbeteringen, er toch centrales blijven die redelijkerwijs niet geacht kunnen
worden een voldoende veiligheidsniveau te halen. Dat geldt met name voor de
twee eenheden in Litouwen die van hetzelfde type zijn als Tsjernobyl nr. 4
waar in 1986 het grote ongeval plaatsvond. Ook de vier oudste eenheden in
Bulgarije, Kozloduy 1–4 komen in deze categorie. Een tussenpositie wordt
ingenomen door twee centrales in Slowakije, Bohunice V1 (2 units), waar reeds
zeer veel verbeterd is, maar waar over één aspect nog een verschil
van mening bestaat. Als hiervoor een aanvaardbare oplossing gevonden en geïmplementeerd
wordt, zouden deze centrales op een veiligheidsniveau komen dat vergelijkbaar
is met dat in EU-landen voor reactoren van dezelfde generatie. Binnen het
kader van de voor de revisie van het WENRA-rapport beschikbare tijd kon nog
geen definitief standpunt over Bohunice bereikt worden.G-7/EBRDZoals hierboven uiteengezet, speelt de G-7 een grote rol bij de coördinatie
van de internationale hulpverlening op dit gebied. De Nuclear Safety Working
Group van de G-7, die tenminste een keer per jaar bijeenkomt, is een van de
belangrijkste coördinatiemechanismen. Op initiatief van de G-7 is in
1993 het Nuclear Safety Account (NSA) opgericht, een fonds dat door de Europese
Bank voor Wederopbouw en Ontwikkeling (EBRD) wordt beheerd en van waaruit
een totaal van € 261 miljoen (f 585 miljoen) aan assistentie
is verleend aan Bulgarije, Litouwen, Rusland en Oekraïne. In de schenkingsovereenkomsten,
die in het kader van het NSA met deze landen zijn gesloten, zijn niet alleen
de schenkingen van de donoren neergelegd, maar ook toezeggingen van de landen
m.b.t. de sluiting onder bepaalde voorwaarden van de oudste generatie van
reactoren uit het Sovjettijdperk, zoals die in de kerncentrales te Ignalina
(Litouwen) en Kozloduy (Bulgarije). De afspraken met Rusland betreffen
onder andere de opzet van een nieuw systeem van vergunningsverlening, gebaseerd
op uitgebreid veiligheidsonderzoek, het zogenaamde In-Depth Safety Assessment
(IDSA). De looptijd van de NSA, die oorspronkelijk op drie jaar was gesteld,
is twee keer met dezelfde periode verlengd. Het grootste deel van de fondsen
is inmiddels uitgegeven. De Nederlandse bijdrage aan het NSA was in totaal
ca. f 9 000 000.De G-7 en de Europese Commissie hebben in december 1995 een Memorandum
of Understanding met Oekraïne gesloten m.b.t. de sluiting van de kerncentrale
te Tsjernobyl. In ruil voor de Oekraïense toezegging om de kerncentrale
uiterlijk in het jaar 2000 te sluiten hebben de Westerse landen zich verplicht
tot assistentie niet alleen bij de sluiting van Tsjernobyl maar ook bij de
verschaffing van alternatieve bronnen van energie. Deze overeenkomst heeft
in 1997 geleid tot de oprichting van het Chernobyl Shelter Fund, dat eveneens
door de EBRD beheerd wordt en dat tot doel heeft de ruïne van de ontplofte
reactor no. 4 van de Tsjernobyl kerncentrale, die na de ramp van een provisorische
omhulling is voorzien, in een stabiele toestand te brengen. De begroting voor
dit project, het Shelter Implementation Plan (SIP), is $760 miljoen dollar
(f 1,9 miljard); het grootste gedeelte van dit geld is inmiddels in twee
schenkingsconferenties in 1997 en in 2000 bijeengebracht. Nederland heeft
beide keren een bijdrage geleverd, voor een totaal van ca. f 13 miljoen.Om Bulgarije, Litouwen en Slowakije, die in het kader van hun kandidatuur
voor het EU-lidmaatschap toegezegd hebben hun verouderde kernreactoren vervroegd
te sluiten, bij te staan bij het ontmantelingproces, worden op initiatief
van de Europese Commissie bij de EBRD drie nieuwe fondsen opgericht, de z.g.
International Decommissioning Support Funds t.b.v. respectievelijk Ignalina
(Litouwen), Kozloduy (Bulgarije) en Bohunice (Slowakije). Nederland heeft
in juni 2000 € 1,5 miljoen toegezegd aan het IDSF-Ignalina en in
december 2000 € 2 miljoen aan het IDSF-Kozloduy; de regering is
van plan een bijdrage van € 1,5 miljoen te leveren aan het IDSF-Bohunice.RuslandIn de Russische Federatie bestaan niet alleen zorgen over de veiligheid
van verouderde kernreactoren, opwerkingsinstallaties, productiefaciliteiten
voor kernkoppen en dergelijke, maar ook over de gebrekkige opslag van gebruikte
brandstofstaven en ander kernafval. Dit is met name een probleem in Noord-West
Rusland, op en rondom het Kola-schiereiland, waar de reactoren en de gebruikte
brandstofstaven van de afgedankte nucleaire onderzeeboten van de Russische
marine en van de nucleaire ijsbrekers liggen. Op Noors initiatief is een internationaal
samenwerkingsproject opgezet om een van de meest urgente problemen in het
gebied aan te pakken, n.l. de verwijdering van beschadigde gebruikte brandstofstaven
uit het voormalige bevoorradingsschip «Lepse». Nederland heeft
in 1998 een bijdrage van f 500 000 geleverd aan dit project. De
juridische moeilijkheden bij de uitvoering van projecten zoals deze hebben
geleid tot onderhandelingen, eveneens onder Noorse leiding, tussen de donorlanden
(o.a. de VS, het VK, Duitsland, Frankrijk, de Scandinavische landen en de
Europese Commissie) en de Russische Federatie over een kaderovereenkomst om
de samenwerking te faciliteren, het z.g. Multilateral Nuclear Environmental
Programme in Russia (MNEPR). Nederland doet actief mee aan deze onderhandelingen.Het technische overleg over de problemen m.b.t. kernafval in Noord-West
Rusland vindt plaats in de z.g. Contact Expert Group (CEG) van de IAEA, die
hieronder wordt besproken. Op 14 maart 2000 hebben de Nederlandse en Russische Ministers van Buitenlandse
Zaken voorts een overeenkomst getekend waarbij Nederland bijstand toezegt
voor de veilige ontmanteling van afgestoten Russische kernwapens en van afgestoten
atoomonderzeeërs van de Noordelijke vloot. Voor dit doel is f 6 000 000
gereserveerd. Momenteel wordt de uitvoering van deze overeenkomst voorbereid.Tenslotte heeft Nederland f 500 000,– ter beschikking
gesteld voor het uitvoeren van een haalbaarheidsstudie naar de mogelijke berging
van de op 12 augustus 2000 in de Barentszee gezonken atoomonderzeeër
Koersk.Internationaal Atoom Energie Agentschap (IAEA)Bij de technische ondersteuning van bovengenoemde hulpprogramma's speelt
de IAEA een cruciale rol, die o.a. tot uiting gekomen is in extrabudgettaire
programma's voor onderzoek m.b.t. de ramp te Tsjernobyl en de veiligheid van
de reactoren van de RBMK- en VVER-types uit het Sovjettijdperk. Nederland
heeft in de afgelopen jaren een bijdrage van f 800 000 aan het extra-budgettaire
programma van het IAEA ten behoeve van VVER 440/230 en 213 reactoren geleverd.
Een voorlopig balans van deze technische inspanningen is in juni 1999 in Wenen
opgemaakt in de International Conference on the Strengthening of Nuclear Safety
in Eastern Europe. Geconcludeerd kon worden, dat in de afgelopen jaren aanmerkelijke
vooruitgang is geboekt.Voorts is in 1994 in Wenen onder auspiciën van het IAEA de «Convention
on Nuclear Safety» tot stand gekomen. Dit verdrag trad voor Nederland
in 1997 in werking. Het doel van het verdrag is om door een combinatie van
nationale maatregelen en internationale samenwerking overal ter wereld een
hoog niveau van nucleaire veiligheid te bereiken en te handhaven. In de Toetsingsconferentie,
die krachtens artikel 21 van het verdrag iedere drie jaar dient te worden
gehouden, vindt een evaluatie van de nucleaire veiligheidssituatie in alle
deelnemende landen – dus ook die in Midden- en Oost-Europa, alsmede
de NOS – plaats. De conferentie is voor de eerste maal bijeengekomen
in Wenen in april 1999 en heeft veel waardevolle informatie opgeleverd. De
Tweede Kamer is hierover in november 1999 geïnformeerd1.Tenslotte is in het kader van het IAEA in september 1995 de «Contact
Expert Group for international radwaste projects in the Russian Federation»
opgericht, waarvan het secretariaat door het agentschap wordt vervuld. Deze
groep waaraan ook Nederland deelneemt houdt zich bezig met het bevorderen
van een veilig beheer van radio actief afval in de RF en van internationale
samenwerkingsprojecten, gericht op het oplossen van de problemen op dit gebied.Nederlandse inspanningenZoals hierboven aangegeven, participeert Nederland in de meeste internationale
hulpprogramma's op dit gebied. Nederland heeft vanaf het begin (1991) geparticipeerd
in de hulpverlening aan nucleaire toezichthouders in Midden- en Oost-Europa
en de NOS. Dit gebeurde in het door de EU gecoördineerde programma RAMG
(zie hierboven). Ondanks het beperkte nucleaire programma in Nederland en
de eveneens beperkte capaciteit van de Kernfysische Dienst werd toch hulp
verleend aan een aantal landen in samenwerking met andere EU-toezichthouders.
Het accent heeft steeds bij de Oekraïne gelegen.Eind 1995 is via het OESO Centrum voor Samenwerking met Economieën
in Overgang f 150 000 ter beschikking gesteld voor activiteiten
van het Nucleair Energie Agentschap op het gebied van nucleaire
wetgeving en samenwerking inzake nucleaire aansprakelijkheid.Teneinde eventuele problemen als gevolg van de millennium-overgang in
kerncentrales op te sporen en te voorkomen is in 1999 f 40 000 ter
beschikking gesteld van het IAEA en in totaal f 80 000 voor bilaterale
projecten in Oekraïne.Tenslotte kan worden vermeld, dat de Nederlandse nucleaire industrie verenigd
in de Nuclear Research and Consulting Group (NRG), een fusie van de nucleaire
divisies van KEMA en ECN, eveneens actief betrokken is bij nucleaire veiligheidsinspanningen
in de landen van Centraal- en Oost-Europa en de NOS. De betreffende activiteiten
vinden vooral plaats in multilateraal kader, n.l. via participatie in PHARE-,
TACIS en EBRD-projecten in Slowakije, Tsjechië, Rusland en Oekraïne.ConclusieIn deze notitie is een breed scala van internationale inspanningen beschreven
om de veiligheid van kerncentrales en van nucleaire opslag in de landen van
Midden- en Oost-Europa en de Nieuwe Onafhankelijke Staten te verbeteren. Er
zijn reeds grote vorderingen gemaakt. In alle landen zijn kernreactoren gemoderniseerd
en zijn nieuwe veiligheidsvoorzieningen in kernreactoren aangebracht. Ook
zijn de toezichthoudende instanties technisch en institutioneel versterkt.
Er moet echter nog veel gebeuren om potentieel onveilige reactoren zo snel
mogelijk te sluiten, om kernafval veilig op te slaan en om de veiligheid van
kerncentrales, die een groot deel van de energie in deze landen leveren, te
verbeteren. Hoewel met de meeste landen goede afspraken hierover zijn gemaakt,
bestaan er zorgen over de situatie in de Russische Federatie. De Russische
regering heeft zich tot nu toe niet gehouden aan zijn verplichting in het
kader van de NSA om exploitatie van verouderde kernreactoren alleen toe te
staan op basis van vergunningen, verleend na grondig veiligheidsonderzoek
(In Depth Safety Assessment, IDSA), maar heeft daarentegen plannen aangekondigd
om het gebruik van de eerste generatie van kernreactoren te verlengen. Ook
het overleg met de Russische Federatie over de voorwaarden op de gebieden
als aansprakelijkheid en belastingen, onder welke hulpprojecten in Rusland
worden uitgevoerd, verloopt tot nu toe zeer moeizaam, hetgeen geleid heeft
tot aanzienlijke vertragingen in de hulpverlening.De kwestie van nucleaire veiligheid in de landen van Midden- en Oost-Europa
en de Nieuwe Onafhankelijke Staten zal ook in de komende jaren aandacht blijven
vereisen. In de afgelopen jaren is door Nederland per jaar gemiddeld ongeveer
drie miljoen Euro per jaar besteed aan bijdragen voor de internationale samenwerking
op dit gebied. De regering is voornemens om dit volume van hulpverlening voorlopig
te continueren en om voor dit doel een dergelijk bedrag te reserveren in de
Homogene Groep Internationale Samenwerking. De prioriteiten bij de Nederlandse
hulpverlening zal liggen op de volgende gebieden:– Vervroegde sluiting en veilige ontmanteling (inclusief opslag
van gebruikte brandstofstaven en kernafval) van de z.g. eerste generatie van
Sovjet-kernreactoren– Verbetering van de opslag en het beheer van gebruikte brandstofstaven
en kernafval nagelaten door de Koude Oorlog in Noord-West Rusland en de splijtstofcyclus-faciliteiten
in Rusland. Voor de uitvoering van projecten in Rusland is essentieel dat
de MNEPR-onderhandelingen zo spoedig mogelijk worden afgerond.– Versterking van de capaciteit en onafhankelijkheid van de nucleaire
toezichthouders in de betrokken landen. Kerncentrales MOE en NOSMinisterie van Buitenlandse Zaken (DES/ET) kerncentraleRBMK , VVER 440/230VVER
440/213, 1000AndereArmenië   Mezamor 1 (1976–1989,
376MWe)  (VVER)2 (1980- , 376MWe)      Bulgarije   Kozloduy1 (1974–2003?
, 408MWe)  (VVER)2 (1975–2003?
, 408MWe)   3 (1980–2006? ,
408MWe)   4 (1982–2006? ,
408MWe)    5 (1987- , 953MWe)   6 (1991- , 953MWe)     Hongarije   Paks  1 (1982- , 430MWe) (VVER) 2 (1984- , 433MWe)   3 (1986- , 433MWe)   4 (1987- , 433MWe)     Litouwen   Ignalina1 (1983–2005?,
1185MWe)  (RBMK)2 (1986–2009?,
1185MWe)      Oekraïne   Khmelnitsky 1 (1987- ,950MWe) (VVER) 2* (950MWe) Rivne 1 (1980- ,363MWe) (VVER) 2 (1981- ,377MWe)   3 (1986- ,950MWe)   4* (950MWe) Tsjernobyl1 (1977–1996,
725MWe)  (RBMK)2 (1978–1991,
925MWe)   3 (1981–2000, 925MWe)   4 (1984–1986, 950MWe)  Zaporozhe 1 (1984- , 950MWe) (VVER) 2 (1985- , 950MWe)   3 (1986- , 950MWe)   4 (1987- , 950MWe)   5 (1989- , 950MWe)   6 (1995- , 950MWe)     Zuid-Oekraïne1 (1982-
, 950MWe)  (VVER)2 (1985- , 950MWe)   3 (1989- , 950MWe)      Roemenië   Cernavoda  (1996- , 650 MWe)(Candu**)       Rusland   Balakovo 1 (1985- , 950MWe) (VVER) 2 (1987- , 950MWe)   3 (1988- , 950MWe)   4 (1993- , 950MWe)   5* (950MWe)   6* (950MWe) Beloyarsk   (LWGR)  1 (1964–1983, 102MWe)    2 (1969–1990, 146MWe)(BN-600)  3 (1981- , 560MWe) Bilibino  1 (1973- , 12MWe) (LWGR)  2 (1973- , 12MWe)   3 (1975- , 12MWe)    4 (1976- , 12MWe)Kalinin 1 (1984- , 950MWe) (VVER) 2 (1986- , 950MWe)   3* (950MWe)   4* (950MWe) Kola1 (1973- , 411MWe)  (VVER)2 (1974- , 411MWe)    3 (1981- , 411MWe)   4 (1984- , 411MWe) Kursk1 (1976- , 925MWe)  (RBMK)2 (1978- , 925MWe)   3 (1983- , 925MWe)   4 (1985- , 925MWe)   5* (925MWe)  Leningrad1 (1973- , 925MWe)  (RBMK)2 (1975- , 925MWe)   3 (1979- , 925MWe)   4 (1980- , 925MWe)  Novovoronezh1 (1964–1988,
265MWe)  (VVER)2 (1970–1990,
265MWe)   3 (1971- , 385MWe)   4 (1972- , 385MWe)    5 (1980- , 950MWe)     Smolensk1 (1982- , 925MWe)  (RBMK)2 (1985- , 925MWe)   3 (1989- , 925MWe)      Slowakije   Bohunice1 (1978–2006?,
408MWe)  (VVER)1 (1980–2008?,
408MWe)    3 (1984- , 408MWe)   4 (1985- , 408MWe) Mochovce 1 (1998- , 388MWe) (VVER) 2 (1999- , 388MWe)   3* (388MWe)     Slovenië   Krsko (PWR**)  (1981- , 632MWe)    Tsjechië   Dukovany 1 (1985- , 408MWe) (VVER) 1 (1986- , 408MWe)   1 (1986- , 408MWe)   1 (1987- , 408MWe) Temelin 1* (912MWe) (VVER) 2* (912MWe) Opmerkingen– «RBMK» en «VVER» zijn Russische type-aanduidingen.
De types RBMK en VVER 440/230 (in de eerste kolom) zijn naar oordeel van de
meeste experts niet tegen aanvaardbare kosten op een Westerse veiligheidniveau
te brengen, o.a. door het ontbreken van een adequate overkoepeling (containment)
van de reactor– 1 Reactor gesloten. NB bij reactoren t.a. waarvan afspraken zijn
gemaakt voor sluiting wordt de verwachte sluitingsdatum met een vraagteken
aangegeven.– * In aanbouw– ** Westerse ontwerpen XNoot1The European Commission and Nuclear Safety in Central Europe and the New
Independent States: Actions undertaken under the Phare and Tacis Programmes
1991–1998.XNoot2COM(2000) 493 def.; zie ook BNC fiche Nr. 6 in Kamerstuk 22 112 Nr.
172 van 1 november 2000.XNoot1Per brief van de Minister van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en
Milieubeheer van 7 november 2000.XNoot1Brief van de Minister van Buitenlandse Zaken, d.d. 2 november 1999, kenmerk
DES/ET-742/99. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-22112-183.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl