Wijziging van de Ontgrondingenwet en andere wetten; Memorie van antwoord
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-12 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 23568, nr. 6

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum ontvangst

01-02-1995

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1994-1995

23568 nr. 6

25-01-1995

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamI. ALGEMEENIndicatie voorraad-perioden Hoofdlijnen van het wetsvoorstelOverige onderwerpenAdviezen en commentaren inzake het voorontwerpARTIKELEN ARTIKEL I Onderdeel A Artikel 1Onderdeel BArtikel 3Onderdeel COnderdeel GArtikel 7Onderdeel H Artikel 7aArtikel 7bOnderdeel IOnderdeel J Artikel 10Onderdeel MOndertekeningBIJLAGE 1 Schema I. Overzicht termijnen tot start uitvoering ontgronding
in huidige situatie Gerelateerd aan variant als aan de orde in bijlage IV
A, memorie van toelichtingSchema II. Overzicht termijnen tot start uitvoering ontgronding
in huidige situatie Gerelateerd aan variant als aan de orde in bijlage IV
B, memorie van toelichtingSchema III. Overzicht termijnen tot start uitvoering ontgronding
in huidige situatie Gerelateerd aan variant als aan de orde in bijlage IV
C, memorie van toelichtingI. Vaststelling streekplan met winzone II. Vaststelling streekplan zonder winzone 
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 23568Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 97 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
23 568Wijziging van de Ontgrondingenwet en andere wettennr. 6MEMORIE VAN ANTWOORDOntvangen 25 januari 1995 I. ALGEMEENMet veel belangstelling hebben wij kennisgenomen van het voorlopig verslag.
Met genoegen constateren wij dat de leden van de PvdA-fractie in het wetsvoorstel
voldoende van hun gedachtengoed konden herkennen om daaraan in hoofdlijnen
hun steun toe te zeggen en dat de leden van de CDA-fractie hun waardering
uitspreken voor de planvorming en de gestroomlijnde opzet van de nieuwe wet
met inbegrip van de verbeterde coördinatie van de vergunningverlening,
waardoor de proceduretijd aanzienlijk kan worden verkort. Ook de leden van
de fracties van D66, SGP en GPV danken wij voor de aandacht die zij in ruime
mate aan het wetsvoorstel hebben besteed.De leden van de VVD-fractie waardeerden het op zich dat het wetsvoorstel
uiteindelijk is verschenen, maar hadden toch met gemengde gevoelens van het
voorstel kennisgenomen, met name ten aanzien van de vraag of het wel voldoet
aan de wens om versnelling van procedures te bewerkstelligen. Op de vraag
van deze leden wordt hieronder, in antwoord op specifieke vragen van deze
leden, ingegaan. Wij hopen dat deze memorie ertoe kan leiden dat wij de twijfel
van deze leden op dat punt kunnen wegnemen.Hetzelfde geldt ten aanzien van hun twijfel omtrent de vraag of de rijksoverheid
haar verantwoordelijkheid voor de tijdige winbaarheid op basis van het wetsvoorstel
kan waarmaken. Wij wijzen erop dat de rijksoverheid niet een integrale en
exclusieve verantwoordelijkheid heeft op dit punt. Met name de provincies
vervullen een spilfunctie bij de uitvoering van de Ontgrondingenwet en blijven
dat ook doen in de nieuwe opzet. Voorts heeft het ontgrondende bedrijfsleven
hier een wezenlijke functie. Van die kant zullen de aanvragen om vergunning
verwacht mogen worden; er zal van die zijde voor gezorgd moeten worden dat
de aanvragen volledig en tijdig beschikbaar zijn.Met name aan de rijksoverheid en de provinciale overheden kent het wetsvoorstel
nieuwe bevoegdheden toe, teneinde hun verantwoordelijkheden in de nieuwe opzet
waar te kunnen maken. Die bevoegdheden zijn zodanig dat de beoogde doelstellingen
met behulp daarvan en met behulp van het reeds voorhanden wettelijk instrumentarium
naar onze stellige overtuiging kunnen worden verwezenlijkt. Op rijksniveau
gaat het in het wetsvoorstel om een drietal nieuwe zaken: het
structuurschema oppervlaktedelfstoffen, het beleidscoördinatieoverleg
tussen rijk en provincies, alsmede de aanwijzingsbevoegdheid van het rijk
ten aanzien van vergunningverlening op grond van de Ontgrondingenwet. Op provinciaal
niveau gaat het om de regeling van de winplaats in het streekplan en de uitbreiding
van de heffingsbevoegdheid. Voor rijk en provincies is voorts van belang de
coördinatie tussen vergunningverlening ingevolge de Ontgrondingenwet
en het bestemmingsplan en de versnelling van de vergunningprocedures.Ook al betekent het voorgestelde stelsel dat er een zekere centralisatie
in de besluitvorming plaatsvindt, deze centralisatie geschiedt met mate en
gaat niet verder dan voor het bereiken van de beoogde doelstellingen nodig
is. Ook in het nieuwe bestel is de provinciale overheid de bestuurslaag waar
veelal de wezenlijke beslissingen worden genomen: de provincie beslist over
de winplaatsen in het streekplan en beslist over de aanvragen om vergunning
krachtens de Ontgrondingenwet. Indien het betreft aangelegenheden van bovenprovinciaal
belang én indien een provincie haar verantwoordelijkheden niet neemt,
is er voor de rijksoverheid aanleiding haar verantwoordelijkheid te nemen
met gebruikmaking van het nieuwe wettelijk instrumentarium.De leden van de CDA-fractie vroegen naar de stand van zaken ten aanzien
van de provinciale planvorming en vroegen of het mogelijk is een overzicht
over te leggen van de provinciale plannen.In antwoord hierop wordt verwezen naar de bij deze memorie van antwoord
gevoegde bijlage 2.1Naar aanleiding van desbetreffende verzoeken van de leden van de fracties
van PvdA en CDA is de tekst van de Ontgrondingenwet, zoals die luidt per 1
oktober 1994, bijgevoegd (bijlage 3).1 Tevens
is bijgevoegd een vergelijkend overzicht van die tekst en de tekst, zoals
die komt te luiden indien het onderhavige wetsvoorstel kracht van wet zal
hebben verkregen (bijlage 4).1De leden van de PvdA-fractie betreurden dat het toch nog zo lang geduurd
heeft dat het wetsvoorstel de Kamer bereikte. Zij herinnerden eraan in de
UCV van 17 februari 1992 te hebben bepleit om te streven naar indiening in
1992 en vroegen wanneer het ontwerp voor advies aan de Raad van State is voorgelegd.
De leden van de D66-fractie wilden weten waarom het na de UCV zo lang heeft
geduurd voordat het wetsvoorstel aan de Tweede Kamer werd aangeboden.Na de UCV van 17 februari 1992 is onmiddellijk begonnen met het eigenlijke
legislatieve werk, te weten het concipiëren van wetsartikelen en memorie
van toelichting. Ten aanzien van het onderdeel «doelmatiger procedures»
diende evenwel eerst nog het nodige voorwerk te gebeuren, mede aan de hand
van de resultaten van een onderzoek inzake knelpunten, dat beschikbaar kwam
in de loop van maart 1992. Nadat de teksten intern gereed waren gekomen, is
overleg gevoerd met de zes betrokken ministeries en is met hen vervolgens
overeenstemming bereikt. Daarna is in juli 1992 een voorontwerp van wet aangeboden
aan de adviesorganen en aan IPO en VNG. In september en oktober van dat jaar
werden de adviezen en commentaren ontvangen. Vervolgens werden deze, waar
daartoe aanleiding was, in het wetsvoorstel en de toelichting verwerkt en
werd ter zake interdepartementaal overleg gevoerd. Na behandeling in de Rijks
Planologische Commissie medio december 1992 is het wetsvoorstel in januari
1993 door de ministerraad aanvaard en op 3 februari 1993 aan de Raad van State
voor advies aangeboden.Uit het vorenstaande moge duidelijk worden dat er zeer hoge prioriteit
is gegeven aan het legislatieve werk op dit vlak en dat, in de lijn van hetgeen
door de Minister van Verkeer en Waterstaat tijdens de UCV is gezegd,
begin 1993 inderdaad een wetsvoorstel voorhanden was, dat aan de Raad van
State is aangeboden.De leden van de PvdA-fractie meenden dat het algemeen deel van de toelichting
buitensporig lang is voor een zo beperkt wetsvoorstel en dat de artikelsgewijze
toelichting te beknopt is gehouden.De typering «een zo beperkt wetsvoorstel» doet naar ons oordeel
bepaald geen recht aan inhoud en strekking van het wetsvoorstel. In feite
komt het wetsvoorstel neer op een grootscheepse herziening van de Ontgrondingenwet,
waarbij de kernthema's zijn de planning, de coördinatie en doelmatige
procedures. Het gaat hier om onderwerpen die voor het welslagen van een verantwoord
ontgrondingenbeleid van wezenlijke betekenis zijn. Zoals in het nader rapport
(punt 10) ook al is gesteld, is de ontgrondingenproblematiek in ons land een
complexe problematiek, waarbij vele belangen aan de orde zijn, welke bepaald
niet steeds parallel lopen. De besluitvorming, waarbij alle overheidslagen
betrokken zijn, voltrekt zich op basis van een viertal wetgevingssectoren
(de ontgrondingenwetgeving, de ruimtelijke-ordeningswetgeving, de milieuwetgeving
en de overige van belang zijnde wetgeving). Het wetsvoorstel, gericht als
het is op de bevordering van doelmatige procedures, heeft een ruimere strekking
dan uitsluitend het regelen van Ontgrondingenwet-procedures. Het wetsvoorstel
beoogt immers de besluitvorming ten aanzien van ontgrondingen te verbeteren
en betrekt daarbij ook procedures op basis van andere wetgeving dan de Ontgrondingenwet.
Van belang bij het ontwerpen van de memorie van toelichting was voorts dat
genoemde wetgeving geen rustig bezit is. Om te voorkomen dat door de bomen
het bos niet meer te zien viel, was er bepaald behoefte aan de problematiek
in haar samenhang in de toelichting te schetsen en ook in te gaan op de consequenties
van nieuwe wetgeving. Dit alles verklaart het inderdaad relatief uitvoerige
algemeen deel van de toelichting. Juist daardoor kon met een relatief beknopt
artikelsgewijs gedeelte van de toelichting worden volstaan. Teneinde toch
voldoende houvast te bieden is in de artikelsgewijze toelichting steeds verwezen
naar die passages in het algemeen deel, waar mede een toelichting op het desbetreffende
wetsartikel wordt gegeven.De leden van de PvdA-fractie vroegen om een toelichting op de passage
in de memorie van toelichting dat wensen, geuit in de UCV van 17 februari
1992, hebben geleid tot aanpassing van de toen liggende voorstellen tot wetgeving.Naar aanleiding van de UCV is:– een afgerond geheel van maatregelen, zoals dit is beschreven in
hoofdstuk 2.4 van de toelichting, betreffende de bevordering van doelmatiger
vergunningprocedures in het wetsvoorstel opgenomen;– de verplichting tot het uitbrengen van een structuurschema oppervlaktedelfstoffen
wettelijk verankerd;– in plaats van de voorgestelde ministeriële plaatsvervangende
vergunning voorzien in de mogelijkheid van een aanwijzing van de Minister
van Verkeer en Waterstaat aan het provinciale bestuur dat beschikt op de aanvraag
om een vergunning ingevolge de Ontgrondingenwet;– voorzien in de mogelijkheid ruimere vergunningvoorschriften te
stellen.De leden van de VVD-fractie vroegen om een overzicht van het aantal vergunningaanvragen
om ontgronding en naar het aantal beroepen bij de Raad van State.In 1993 zijn 554 vergunningen aangevraagd en is tegen circa 35 verleende
of geweigerde vergunningen beroep ingesteld. Dezelfde leden vroegen om een chronologisch overzicht van de huidige termijnen
tot de start van de uitvoering van ontgrondingen.In antwoord hierop wordt verwezen naar de bij deze memorie gevoegde bijlage
1 (schema's I, II en III). Daarbij kunnen nog de volgende kanttekeningen worden
geplaatst. Grosso modo valt versnelling in de besluitvorming als gevolg van
het wetsvoorstel vooral te verwachten van de voorgeschreven coördinatie
van de vergunningprocedure krachtens de Ontgrondingenwet met de bestemmingsplanprocedure,
van de beoogde bestuurlijke coördinatie van de diverse vergunningprocedures
en van de integratie van beroepen tegen de (weigering van) vergunningen op
de administratieve rechter en het op termijn stellen van de rechter. De wijziging
van de Wet RO van 1986 – waarbij de Afdeling voor de geschillen van
bestuur op termijn werd gesteld – heeft reeds tot versnelling voor wat
betreft de beslissing op beroepen tegen bestemmingsplannen geleid. Juist door
het ontbreken van de hierbovenbedoelde coördinatieregelingen en de lange
duur van de beroepsprocedures is de lange duur van de huidige besluitvorming
inzake ontgrondingen verklaarbaar.De leden van de VVD-fractie vroegen om een overzicht van de hoeveelheden
nu gewonnen oppervlaktedelfstoffen en de geprognostiseerde behoefte voor de
komende jaren, alsmede om een inzicht in de potentiële voorraden.In de onderstaande tabel zijn de omvang van de huidige oppervlaktedelfstoffenwinning
in Nederland en de geprognostiseerde behoefte weergegeven. Oppervlaktedelfstof199219
9520002005 Grind6,5 mln ton7,5  mln ton8,8  mln ton6,5  mln tonBeton- en metselzand20,4 mln ton21,8  mln ton22,8  mln ton26,6  mln tonKlei2,4 mln m33,8  mln m33,4  mln m32,7  mln m3Kalksteen1,4 mln ton2,1  mln ton2,2  mln ton2,6  mln tonAsfaltzand1,5 mln ton1,4  mln ton1,1  mln ton1,2  mln tonZilverzand0,4 mln ton0,45 mln ton0,55 mln ton0,55 mln tonKalkzandsteenzand3,9 mln ton3,9  mln ton4,3  mln ton4,4  mln tonOphoogzand45,4 mln m346,0  mln m350,3  mln m362,1  mln m3In het kader van het structuurschema oppervlaktedelfstoffen 1994, deel
1, is een inventarisatie gemaakt van het vigerende ruimtelijk relevante rijksbeleid
en van de omvang van de geologische voorkomens. Het geïnventariseerde
vigerende ruimtelijk relevante rijksbeleid is samengevat door twee gebiedscategorieën
te onderscheiden:a. gebiedscategorie 1: in beginsel geen winning dan wel slechts toegestaan
onder voorwaarden;b. gebiedscategorie 2: geen gebiedsgericht rijksbeleid t.a.v. winning. De geologische voorkomens zijn per gebiedscategorie zeer globaal geïnventariseerd
en gekwantificeerd. Alleen voorkomens die, gerelateerd aan hetgeen momenteel
gebruikelijk is, economisch winbaar geacht kunnen worden zijn daarbij in beschouwing
genomen. Deze gegevens zijn geconfronteerd met, globaal, de geraamde behoefte
aan winning in ons land. Op basis daarvan is per oppervlaktedelfstof een indicatie
verkregen van de periode waarvoor qua geologisch voorkomen voorraad aanwezig
is. Onderstaande tabel geeft daar een beeld van. Indicatie voorraad-perioden OppervlaktedelfstofVraag
waarop voorraad-periode is gebaseerdVoorraad in jaren ingebiedscat.1Voorraad
in jaren in gebiedscat.1Grind10 mln ton/jaar250100Betonzand10 mln ton/jaar40003500Metselzand10 mln ton/jaar> 4000>
3500 Klei en leem 2,5 mln m3/jaar 15003000Ophoogzand75 mln m3/jaar zeer
grootzeer groot Kalksteen 2,5 mln ton/jaar>
300gering Kalkzandsteenzand 5 mln ton/jaarzeer
grootzeer groot Zilverzand 0,6 mln ton/jaargering1001 De in deze tabel genoemde voorraad-perioden zijn uiteraard
slechts indicatief.De leden van de GPV-fractie stelden dat in het oorspronkelijke concept-wetsvoorstel
een sterk regulerende rol voor de rijksoverheid was opgenomen. Zij constateerden
dat dit in het onderhavige wetsvoorstel aanzienlijk is afgezwakt. Zij vroegen
hier een onderbouwing voor.Uitgangspunt is – zoals deze leden ook hebben onderschreven -, zowel
ten tijde van het opstellen van het oorspronkelijke concept-wetsvoorstel als
op dit moment, dat de rijksoverheid een verantwoordelijkheid heeft voor de
winning in Nederland van oppervlaktedelfstoffen voor de bouw. Daartoe dient
zij instrumenten te hebben om het beleid van de provincies te kunnen beïnvloeden
en het beleid van die instanties op elkaar af te stemmen. De wijze waarop
aan die gedachte vorm werd gegeven in het oorspronkelijke concept-wetsvoorstel
verschilt van die in het onderhavige wetsvoorstel in die zin dat de oorspronkelijke
opzet het doel op een ingewikkelder manier trachtte te bereiken. Die opzet
hield in een sectorale landelijke planning en daarnaast sectorale provinciale
ontgrondingsplannen. Deze sectorale planning stond op zich los van de ruimtelijke
planning. In de nieuwe opzet wordt bij voorbaat een integratie nagestreefd
met de ruimtelijke planning door gebruik te maken van het RO-planningsinstrumentarium
(structuurschema, streekplan). Met andere woorden: wél planning, maar
geen aparte sectorspecifieke planning. Een tweede verschil is dat er nu niet
wordt uitgegaan van verplichte planning voor alle provincies. Er zijn nu eenmaal
provincies waar de ontgrondingenproblematiek zich niet in zodanige mate voordoet
dat planning bij voorbaat het aangewezen instrument is.Tegen de oorspronkelijke opzet zijn door de provincies ernstige bezwaren
naar voren gebracht. Zij hadden bezwaar tegen de ingewikkelde afstemmingsprocedures
tussen de voorziene sectorale provinciale plannen en de ruimtelijke-ordeningsprocedures
en tegen de omstandigheid dat de planning voor alle provincies verplicht was. Hoofdlijnen van het wetsvoorstelDe leden van de CDA-fractie vroegen aandacht voor de kleinere ontgrondingen,
die ongeveer 85% van het geheel uitmaken. In de huidige praktijk kan een ontgrondingsvergunning
worden verleend, ook als het bestemmingsplan (nog) niet klopt. Zij meenden
dat de koppeling die het wetsvoorstel legt met het bestemmingsplan, belemmerend
kan werken voor de kleinere ontgrondingen.Uit circa 20% van de ontgrondingen wordt circa 80% van de behoefte aan
oppervlaktedelfstoffen vervuld. De overige 80% van de ontgrondingen betreft
deels kleinere ontgrondingen ten behoeve van de winning van oppervlaktedelfstoffen,
deels kleinere ontgrondingen die primair om andere redenen worden uitgevoerd,
zoals het aanbrengen van landbouwkundige verbeteringen, aanleg van visvijvers
en drinkplaatsen voor wild.Naar onze mening is de koppeling die het wetsvoorstel legt tussen beslissing op de vergunningaanvraag en het bestemmingsplan niet belemmerend
voor kleinere ontgrondingen.In de tot nu toe bestaande situatie kan weliswaar een ontgrondingsvergunning
worden afgegeven ook als het bestemmingsplan nog niet is aangepast, maar de
vergunninghouder dient vervolgens toch te wachten totdat ook in de ruimtelijke
lijn de ontgronding is toegestaan. De voorgestelde opzet voorziet in een koppeling
tussen vergunningverlening op grond van de Ontgrondingenwet en de ruimtelijke-ordeningslijn,
in die zin dat een vergunning pas wordt afgegeven indien vaststaat dat de
beoogde ontgronding ook in RO-opzicht toelaatbaar is. Het systeem dwingt dus
tot gelijktijdige besluitvorming in de sectorale en in de RO-lijn. De nieuwe
opzet brengt niet met zich dat het bestemmingsplan moet zijn aangepast vooraleer
de vergunning kan worden afgegeven. Voldoende is dat de gemeente heeft meegedeeld
planologische medewerking te zullen verlenen. In het voorgestelde wettelijke
systeem wordt een dergelijke mededeling gedaan binnen zes weken nadat het
verzoek daartoe is binnengekomen van het orgaan dat op de vergunningaanvraag
moet beslissen. Dit verzoek heeft betrekking op de ontwerp-beschikking die
door het orgaan naar aanleiding van de vergunningaanvraag reeds is opgesteld.
Bij haar standpuntbepaling beschikt de gemeente dus reeds over het (voorlopig)
standpunt van het vergunningverlenend orgaan omtrent de toelaatbaarheid van
de voorgenomen ontgronding. Na het onherroepelijk worden van de ontgrondingsvergunning
heeft het gemeentebestuur vervolgens maximaal een jaar de tijd om de toegezegde
planologische medewerking daadwerkelijk te verlenen.Het verlenen van planologische medewerking kan op verschillende wijzen
plaatsvinden. Het kan geschieden door aanpassing van het bestemmingsplan,
maar in de praktijk kan veelal worden volstaan met het verlenen van vrijstelling
van bepalingen van het bestemmingsplan (artikel 19 WRO). Deze vrijstelling
kan gebaseerd zijn op een in ontwerp ter inzage gelegd bestemmingsplan, maar
ook op een voorbereidingsbesluit.Het bovenstaande voert ons tot de conclusie dat de afstemming tussen de
beide sporen geen belemmering vormt voor een vlotte afhandeling van de kleinere
ontgrondingsvergunningaanvragen. Enerzijds vindt een ruimtelijke toetsing
plaats voordat de ontgrondingsvergunning wordt verleend; de mededeling van
de gemeente inzake het verlenen van planologische medewerking biedt de vergunninghouder
meer zekerheid dan tot nu toe. Anderzijds kunnen de formele procedures van
de WRO worden gevolgd nadat de vergunning is verleend: de koppeling levert
geen vertraging op.De leden van de CDA-fractie wilden vernemen of de regering verwacht dat
de maatschappelijke weerstanden tegen ontgrondingen zullen afnemen ten gevolge
van enkele nieuwe omstandigheden (bijvoorbeeld combinatie met natuurbouw).Inderdaad mag in de bedoelde situaties worden verwacht dat de maatschappelijke
weerstand tegen een beoogde ontgronding minder zal zijn. De werkelijkheid
is echter dat de combinatie van ontgronding met andere op voorhand gewenste
doeleinden zich niet steeds voordoet, terwijl toch met het oog op een tijdige
voorziening in oppervlaktedelfstoffen moet worden ontgrond. Het streven is
erop gericht zo enigszins mogelijk in de grondstoffenbehoefte te voorzien
door situaties te creëren waarin sprake is van combinatie van ontgronding
met andere, maatschappelijk wenselijke zaken.Met genoegen hebben wij kennisgenomen van de instemming van de leden van
de PvdA-fractie en de SGP-fractie met de uitkomst van de nadere afweging om
te kiezen voor de figuur van de ministeriële aanwijzing boven die van
de ministeriële vergunningverlening. De leden van de CDA-fractie vroegen in dit verband of een ministeriële
plaatsvervangende vergunning niet nodig is naast een (ministeriële) aanwijzing
aan de provincie inzake de ontgrondingsvergunning, zulks te meer waar een
aanwijzing slechts kan worden gegeven ingeval een winplaats in het streekplan
is opgenomen.Naar ons oordeel zou er sprake zijn van een doublure indien, voor de gevallen
dat het rijksbeleid zou moeten worden doorgezet, naast de aanwijzingsfiguur
ook de mogelijkheid van een plaatsvervangende ministeriële vergunning
in het leven zou worden geroepen. De figuur van de plaatsvervangende vergunning
heeft, in vergelijking met de aanwijzingsfiguur, het nadeel dat deze alleen
in een laat stadium – als een provincie de vergunning heeft geweigerd –
kan worden ingezet. De aanwijzingsfiguur daarentegen kan veel eerder worden
ingezet en biedt de mogelijkheid tot sturing door het noemen van een termijn
waarbinnen aan de aanwijzing gevolg moet zijn gegeven. Verder grijpt een plaatsvervangende
vergunning dieper in in de provinciale autonomie. Ook uit een oogpunt van
eenheid van instrumentarium in de betrokken wetgeving is er aanleiding te
kiezen voor de figuur van de ministeriële aanwijzing; ook de Wet milieubeheer
en de Wet op de Ruimtelijke Ordening kennen voor dit soort gevallen de aanwijzingsfiguur.De leden van de CDA-fractie konden zich ook voorstellen dat in plaats
van de ministeriële plaatsvervangende vergunning de Nimbywet zou kunnen
worden toegepast.De Nimbywet kan echter alleen worden toegepast als aan de in dat kader
gestelde strikte criteria is voldaan: het moet gaan om bovengemeentelijke
belangen, een verwezenlijking van het project in de naaste toekomst is noodzakelijk
én de besluitvorming omtrent die verwezenlijking is vastgelopen. Alleen
indien aan die drie criteria is voldaan, kunnen gedeputeerde staten of de
Minister van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer aan een
gemeente verzoeken om vrijstelling te verlenen van het geldende bestemmingsplan
en over te gaan tot afgifte van de benodigde vergunningen. Indien een gemeente
besluit om geen medewerking te verlenen, kunnen GS of de minister zelf tot
vrijstelling of vergunningverlening overgaan. Anders dan de leden van de CDA-fractie
stelden, wordt bij de vergunningverlening in dat kader geen onderscheid gemaakt
tussen vergunningen. Het kan dus gaan om bouw- en aanlegvergunningen, maar
evenzeer om milieuvergunningen, ontgrondingsvergunning en kapvergunning.De leden van de CDA-fractie vroegen waarom er in het wetsvoorstel geen
verplichting is opgenomen om in de streekplannen winzones op te nemen en vroegen
naar de betekenis van het begrip winplaats. Zij hadden de indruk dat provincies
en rijk dit begrip verschillend interpreteren. De leden van de fractie van
D66 vroegen naar de praktijk van de ontgrondingen in de toekomst, met name
naar de mate van sturing door rijk en provincie. De leden van de SGP-fractie
stelden soortgelijke vragen en vroegen of het wenselijk is dat de mogelijkheid
wordt opengelaten dat vergunning wordt verleend zonder dat de procedures voor
het aanwijzen van een winplaats zijn doorlopen. De leden van de GPV-fractie
vroegen of het structuurschema wel voldoende richtinggevend zal kunnen zijn;
is het niet mogelijk – zo vroegen zij – dat het structuurschema
aan de provincie voorschrijft dat zij in het streekplan een winplaats vaststelt
en dat het structuurschema richtinggevende uitspraken zal bevatten.Het begrip winplaats is in artikel 1 van het wetsvoorstel omschreven als
een plaats, bestemd voor de winning van vaste stoffen door middel van ontgronding.
Vaststelling van een winplaats is een juridisch relevante beslissing, aan
de vaststelling van winzones zijn daarentegen geen rechtsgevolgen verbonden.
Het ligt niet in de bedoeling in het structuurschema over te gaan
tot vaststelling van winplaatsen. Vaststelling van winplaatsen zal naar verwachting
geschieden in streekplannen. Die streekplannen zullen ter zake van de vaststelling
van winplaatsen dezelfde mate van nauwkeurigheid en gedetailleerdheid hebben
als bestemmingsplannen. Winplaatsen kunnen ook worden vastgesteld in bestemmingsplannen.Een winzone is een globaal aangegeven gebied waarbinnen verschillende
plaatsen zich bevinden waaruit een keuze kan worden gemaakt met het oog op
ontgronden. Het kan ook gaan om een zone waarbij minder marge wordt gelaten,
zodat feitelijk de beoogde winplaats al min of meer wordt bepaald. In dat
laatste geval kan een milieueffectrapport nodig zijn (als het gaat om winning
in een gebied dat groter is dan 100 hectare). Winzones kunnen voorkomen in
het structuurschema oppervlaktedelfstoffen en in streekplannen.In de recente ontgrondingenplannen van de provincie Limburg wordt een
limitatieve lijst van gebieden opgenomen waarbinnen ontgronden ten behoeve
van de winning van oppervlaktedelfstoffen mag plaatsvinden. Dit alles geschiedt
in het kader van een partiële herziening van het streekplan. Het gaat
dus onder de geldende wetgeving niet om juridisch bindende planning, doch
om winzones in de hierboven beschreven betekenis. Juridisch bindende planning
van ontgrondingen door de provincies wordt pas mogelijk na inwerkingtreding
van het onderhavige wetsvoorstel en kan dan slechts geschieden door vaststelling
van winplaatsen in het streekplan.In het structuurschema wordt aangegeven welke hoeveelheden oppervlaktedelfstoffen
in ons land moeten kunnen worden gewonnen. Zoals in deel 1 van het structuurschema
1994 is gedaan, wordt door het opdelen van het land in zones waar in beginsel
niet (zone 1), alleen onder voorwaarden (zone 2) en in beginsel wel (zone
3) mag worden gewonnen, aangegeven waar winningsmogelijkheden gezocht kunnen
worden, namelijk in zone 2 en 3, en wel bij voorkeur in zone 3: de zogenaamde
zoekruimten.Indien het rijk het nodig acht uit ruimtelijke overwegingen of uit hoofde
van een tijdige oppervlaktedelfstoffenvoorziening, kan in het structuurschema
een winzone worden aangegeven. Tevens kan het rijk richtinggevende uitspraken
doen in het structuurschema omtrent het door een provincie tijdig winbaar
maken van een bepaalde hoeveelheid oppervlaktedelfstoffen. Zo zullen naar
verwachting in deel 3 van het structuurschema 1994 voor oppervlaktedelfstoffen
waaromtrent bestuurlijke afspraken met de provincies zijn gemaakt, richtinggevende
uitspraken worden opgenomen. Het zal hier gaan om grind en beton- en metselzand.Provincies moeten bij het vaststellen van streekplannen rekening houden
met het structuurschema. Naast een beschouwing omtrent de behoefte aan winning,
dient de provincie aandacht te besteden aan de wijze waarop in die behoefte
zal worden voorzien. Een provincie zal daarbij primair nagaan welke hoeveelheid
oppervlaktedelfstoffen vrijkomt bij ontgrondingen die worden uitgevoerd om
andere redenen dan de winning van oppervlaktedelfstoffen (bijv. aanleg drinkwaterbekkens,
vaargeulverbreding, natuurontwikkeling). Vervolgens zullen, voor zover laatstbedoelde
ontgrondingen onvoldoende hoeveelheden opleveren, andere, specifieke mogelijkheden
voor de winning van oppervlaktedelfstoffen moeten worden bezien. Dit kan gebeuren
door te wachten op aanvragen om vergunningen daartoe, maar een provincie kan
ook de planning van ontgrondingen actief ter hand nemen door winzones dan
wel winplaatsen aan te geven in streekplannen. Gelet op de wens tot een goede
afstemming met andere belangen, met name belangen met ruimtelijke aspecten,
wordt verwacht dat provincies in toenemende mate deze planning ter hand zullen
nemen. Die verwachting wordt ondersteund door de praktijk van de afgelopen
jaren. Uit de zojuist weergegeven beschouwing moge duidelijk worden dat wij van
mening zijn dat het ongewenst is de provincies te verplichten om steeds winplaatsen
vast te stellen bij grotere ontgrondingen, dit in antwoord op de vraag van
de leden van de fracties van PvdA, VVD en D66 om een reactie op de suggestie
van de Stichting Natuur en Milieu om te regelen dat voor grotere ontgrondingen
(winning meer dan 500 000 m3) steeds planmatig (winplaatsbepaling
door de provincie) te werk moet worden gegaan.Een zodanige verplichting is niet zinvol in die situaties dat voldoende
oppervlaktedelfstof vrijkomt uit ontgrondingen die geschieden om andere redenen
dan de winning van oppervlaktedelfstoffen. Daarnaast is een dergelijke verplichting
ongewenst, gezien de aanzienlijke bestuurlijke inspanningen die daartoe nodig
zijn, in situaties dat ook zonder specifieke planning het beoogde doel kan
worden gerealiseerd, met name door tijdige vergunningverlening; situaties
die gelukkig nog frequent voorkomen.Op de vraag welke middelen het rijk ten dienste staan om zonodig te bevorderen
dat een provincie de nodige oppervlaktedelfstoffen tijdig winbaar maakt, is
reeds ingegaan bij het begin van deze memorie. Wij voegen daar nog aan toe
dat het structuurschema het middel is teneinde van rijkswege aan te geven
dat een provincie voor een bepaalde periode bepaalde hoeveelheden oppervlaktedelfstoffen
winbaar maakt, alsmede dat een bepaalde provincie winzones dan wel winplaatsen
aangeeft in streekplannen. Indien mocht blijken dat een provincie onvoldoende
uitvoering geeft aan het structuurschema, dan kan van rijkswege een aanwijzing
(artikel 6 WRO) worden gegeven.Het concrete, juridisch relevante bepalen van winplaatsen is een aangelegenheid,
die niet op rijksniveau wordt beslist. Dit is immers een zaak die beter op
het niveau van het provinciaal (en gemeentelijk) bestuur kan worden beslist
en daar dan ook dient te worden beslist. Naar verwachting zullen vooral de
provincies, gelet op hun taken en bevoegdheden op het gebied van ontgrondingen,
winplaatsen bepalen.De leden van de CDA-fractie vroegen of geen stringentere regels voor de
inhoud van het structuurschema in de wet moeten worden opgeno- men. Zij dachten
hierbij aan een pkb-plus-status (artikel 39 WRO) voor de winzones in het structuurschema,
gekoppeld aan de verplichting om zulke zones in het schema op te nemen.Artikel 39 van de WRO bepaalt dat, voor zover een plan als bedoeld in
artikel 2a van de WRO concrete beleidsbeslissingen bevat over grote projecten
van nationaal belang, bij de nadere besluitvorming over zodanige projecten
de bij die beleidsbeslissingen te bepalen grenzen of beperkingen in acht worden
genomen. Het gaat het bij het bepalen van winzones niet om concrete beleidsbeslissingen
als in artikel 39 bedoeld. Winzones zijn immers gebieden waarbinnen in één
of meer deelgebieden daarvan ontgronden wordt toegestaan, doch pas nadat winplaatsen
zijn bepaald door het provinciebestuur of het gemeentebestuur c.q. één
of meer ontgrondingsvergunningen zijn afgegeven. Voorts is het zo dat daar
waar sprake is van winzones in het structuurschema in het algemeen niet gesproken
kan worden van «grote projecten van nationaal belang». Een winzone
is nog te onbepaald om te kunnen spreken van een project in de zin van het
artikel. Gelet hierop is het naar onze mening niet wenselijk om aan winzones
de pkb-plus-status toe te kennen.Ook los van het vorenstaande achten wij de door deze leden voorgestelde
verplichting ongewenst. Op voorhand zou er dan immers vanuit gegaan worden
dat bij elke herziening van het structuurschema winzones aangewezen worden
die tot de «grote projecten van nationaal belang» gerekend kunnen
worden. Dit voert te ver. Bij de introductie van het nieuwe artikel 39 WRO –
in het kader van de parlementaire behandeling van de Tracéwet –
is erop gewezen dat de Staten-Generaal per geval het laatste
woord hebben bij de vraag of een bepaalde planologische kernbeslissing de
bijzondere status, bedoeld in artikel 39 WRO, moet krijgen. Bij die beoordeling
van het concrete geval zullen diverse aspecten, zoals aard (ingrijpendheid),
omvang en ligging van het project een rol spelen. Die discussie mag naar onze
mening niet worden bepaald door het gegeven dat op grond van een wettelijke
verplichting elke vijf jaar winzones van de bijzondere pkb-status moeten worden voorzien.De leden van de CDA-fractie gaven uiting aan hun bezorgdheid dat misschien
wel wat veel lasten op het ontgrondend bedrijfsleven worden gelegd. De leden
van de VVD-fractie wilden nadere uitleg ten aanzien van de hoogte van de voorgestelde
bestemmingsheffing en wilden een overzicht van de toenemende kostenstijgingen
in verband met het wetsvoorstel. De leden van de fracties van SGP en GPV memoreerden
hun opvatting over de bestemmingsheffing. Zij meenden dat het bij planning
en coördinatie gaat om overheidstaken waarvan de financiering uit de
algemene middelen moet plaatsvinden. Daarnaast achtten zij het uitgangspunt
dat de helft van de kosten door de provincie door middel van een heffing mag
worden doorberekend discutabel. De leden van de fractie van het GPV wezen
erop dat de provincies ook de leges kunnen verhogen. Zij wezen erop dat de
hoogte van de leges niet in verhouding lijkt te staan tot de werkelijke kosten
die de provincie heeft.Er is sprake van vijf categorieën van kosten in de relatie tussen
ontgronder en vergunningverlenend gezag ingevolge de Ontgrondingenwet:1. kosten van leges in verband met de behandeling van de vergunningaanvraag.
Op dit stuk brengt het wetsvoorstel geen nieuws, met dien verstande dat in
de bij deze memorie gevoegde nota van wijziging mogelijk wordt gemaakt dat
ook het rijk leges kan heffen indien een aanvraag om vergunning op rijksniveau
moet worden behandeld. Enige verhoging van leges bij de provincie zou kunnen
optreden als gevolg van het naar verwachting vrij vaak van de provincies geëiste
coördinerend optreden ten aanzien van de behandeling van de diverse aanvragen
om vergunning om te ontgronden.2. kosten van herinrichting van de ontgronde percelen. Op dit punt brengt
het wetsvoorstel geen nieuws.3. kosten in verband met de heffing vanwege kosten van planning, onderzoek
en coördinatie. Dit punt is nieuw. Naar verwachting zal het gaan om een
bedrag van ca. f 0,05 per ton.4. kosten van herinrichting van de omgeving van de ontgronde percelen.
Nieuw is dat op grond van het wetsvoorstel deze kosten moeten worden betaald
ingevolge vergunningvoorschrift. In de huidige praktijk worden bedoelde kosten
toch al vaak doorberekend aan de ontgronder via een privaatrechtelijke overeenkomst
tussen provincie en ontgronder.5. kosten van beheer van de ontgronde locatie en van de omgeving daarvan.
Hiervoor geldt hetzelfde als bij punt 4 is opgemerkt.De conclusie op grond van het vorenstaande is dat het gaat om een beperkte
verhoging van de kosten als gevolg van het wetsvoorstel, waarbij het de ontgronder
vrij staat de kosten door te berekenen, zodat deze uiteindelijk ten laste
komen van de koper van de gewonnen oppervlaktedelfstoffen.In het wetsvoorstel is opgenomen dat de extra-kosten met betrekking tot
planning, onderzoek en beleidscoördinatie op grond van de gewijzigde
wet, zijnde 50% van de totale kosten op dat stuk, via een heffing ten laste
van de ontgronder gebracht kunnen worden. Hieraan liggen de volgende overwegingen
ten grondslag.Een volledige vergoeding ervan ligt niet in de rede aangezien de voorbereiding
en uitvoering van het provinciale ontgrondingenbeleid van oudsher
een taak van de provincies vormt. Bij de uitvoering daarvan vormt de vergunningverlening
een hoofdinstrument. Om ad hoc-beleid per vergunning te vermijden en te komen
tot een meer gecoördineerde en gestructureerde beleidsvorming hebben
de meeste provincies in de afgelopen decennia hun beleid meer of minder vastgelegd
in nota's en ontgrondingen- en streekplannen. De beleidsvoornemens betekenen
een verzwaring van die werkzaamheden. De provinciale planning en beleidscoördinatie
dienen zowel het algemeen als het individueel belang. Onder deze omstandigheden
is het naar ons oordeel gerechtvaardigd een deel van de kosten ten laste te
brengen van degenen die daarvan profijt hebben.Naar aanleiding van de opmerkingen van de leden van de GPV-fractie over
de mogelijkheden om de leges te verhogen merken wij het volgende op. Naar
ons oordeel dienen alleen de volgende categorieën van kosten uit leges
te worden gefinancierd: kosten voor de beoordeling van de vergunningaanvraag,
kosten van (coördinatie van) overleg ter zake, kosten voor de opstelling
van de beschikking, een opslag voor overheadkosten, kosten in verband met
publikatie en externe advieskosten. Derhalve niet de kosten van algemene planning
en beleidscoördinatie. Een en ander is in hoofdzaak ontleend aan het
gestelde bij de memorie van toelichting, behorende bij het wetsvoorstel tot
wijziging van de gemeentewet op het stuk der belastingen en het arrest van
de Hoge Raad van 22 juli 1985 (gemeente IJlst).Aangenomen mag worden dat in het kader van de provinciale heffingsverordening
en legesverordening berekeningen worden gepresenteerd over de diverse onder
de heffing respectievelijk de leges te brengen kosten. Overleg en inspraak
ter zake kan plaatsvinden op basis van de provinciale inspraakverordeningen.
Ook in het kader van de toetsing door het rijk kan hierop worden gelet.De leden van de VVD-fractie merkten in dit verband nog op het onduidelijk
te vinden op welke wijze het vooroverleg tussen diverse overheden en de potentiële
ontgronder gestructureerd is om te komen tot een afspraak over de te volgen
procedure en de daaruit voortvloeiende financiële gevolgen.Het vooroverleg in de hier bedoelde gevallen is niet wettelijk geregeld.
Het laat zich naar onze mening ook niet goed wettelijk regelen, gezien de
diversiteit van de situaties. Voor zover wij weten, wordt in de praktijk ook
geen behoefte gevoeld aan regeling op dit stuk. Op één punt
bestaat er wel een wettelijk voorschrift; dit betreft de verplichting van
de provincie om, indien de aanvrager om vergunning dit wenst, ook de voorbereiding
van de verschillende aanvragen om vergunning te laten coördineren. In
dat kader kan ook worden nagegaan hoe hoog de kosten zijn die voor de overheid
zijn verbonden aan de behandeling van de diverse vergunningaanvragen. Die
kosten kunnen via het heffen van leges worden verhaald.De leden van de CDA-fractie vroegen of onder het beheer ook het eeuwigdurende
beheer moet worden verstaan. Zij gaven er de voorkeur aan dat éénmalig
de herinrichtingskosten worden betaald, zodat de band met de ontgronder wordt
verbroken zodra het perceel en de omgeving vernieuwd zijn opgeleverd. De leden
van de VVD-fractie wilden weten wat met de beheerskosten wordt bedoeld.Het is de bedoeling dat het desbetreffende vergunningvoorschrift zodanig
wordt toegepast dat eenmalig de ten laste van de ontgronder komende kosten
van beheer van het ontgronde gebied na ontgronding in rekening worden gebracht
door het opleggen van een eenmalige afkoopsom. In deze opzet is er geen blijvende
financiële relatie tussen bevoegd gezag en ontgronder. Bij de bepaling
van de hier bedoelde kosten van beheer van het gebied na ontgronding wordt
nagegaan hoe hoog de kosten van beheer, gezien de bestemming die het gebied
krijgt, zullen zijn. Indien het gebied recreatiegebied wordt
en daaruit inkomsten zullen zijn te verkrijgen, ligt het in de rede dat deze
zullen worden verdisconteerd in de hoogte van de beheerskosten die de ontgronder
moet betalen in de vorm van een eenmalige afkoopsom. Indien de ontgronder
de bij wijze van vergunningvoorschrift op te leggen beheerskosten onredelijk
acht, hoeft hij zich daarbij niet neer te leggen en kan hij in beroep gaan
bij de administratieve rechter.De leden van de CDA-fractie merkten op, naar aanleiding van de discussie
over een milieubelasting bovenop de al eerder genoemde kosten, dat de effecten
daarvan zeer beperkt zullen zijn aangezien de alternatieve grondstoffen de
komende tien jaar nog geen tien procent vervanging kunnen opleveren.De situatie is nu zo dat al circa 10% vervanging optreedt van opper- 
vlaktedelfstoffen door secundaire grondstoffen. Een stijging tot cica 20%
lijkt mogelijk. Mede op basis van dit gegeven is in deel 1 van het structuurschema
oppervlaktedelfstoffen voorgesteld om een heffing in te stellen op in Nederland
gewonnen en geïmporteerde oppervlaktedelfstoffen, waarbij vooralsnog
gedacht is aan een tarief van f 1 per ton. Dit tarief maakt inderdaad
oppervlaktedelfstoffen 5 à 15% duurder. Overigens verwijzen wij naar
het begin 1995 te publiceren deel 3 van het structuurschema oppervlaktedelfstoffen.De leden van de CDA-fractie waren niet overtuigd door de bezwaren tegen
een eventuele tijdelijke bestemming. Naar hun mening is de tijdelijke bestemming
voor lang lopende grootschalige ontgrondingen geen geschikt middel, maar voor
kleinere kort lopende ontgrondingen, waarbij over de toestand na de ontgronding
nog geen volstrekte duidelijkheid bestaat, zou dit wel kunnen naar hun mening.Het wetsvoorstel voorziet niet in een wijziging van het systeem betreffende
voorlopige bestemmingen, zoals geregeld in artikel 12 van de WRO en artikel
17 van het Besluit op de ruimtelijke ordening 1985, alsmede de jurisprudentie
ter zake. Het systeem houdt in dat het een gemeenteraad vrij staat bij kleinere,
kortlopende ontgrondingen gebruik te maken van het geven van een voorlopige
bestemming. In dit soort gevallen, waarbij over de nabestemming geen verschil
van inzicht bestaat, is het geven van een voorlopige bestemming heel wel mogelijk.Op grond van artikel 17 van genoemd besluit kan een voorlopige bestemming
alleen gegeven worden in samenhang met de definitieve bestemming. Wij voorzien
daarom problemen in de door de leden van de CDA-fractie genoemde gevallen
waarin over de toestand na de ontgronding nog geen duidelijkheid bestaat.
Dit zal met name het geval zijn bij de grotere ontgrondingen waarvoor lang
lopende vergunningen worden afgegeven. In die situaties is het vaak niet goed
mogelijk reeds een definitieve nabestemming vast te stellen voor het afgeven
van de vergunning en is flexibiliteit geboden.De leden van de PvdA-fractie misten met betrekking tot de inhoud van het
structuurschema een bespreking van de wijze waarop de toepassing van alternatieven
wordt bevorderd.Artikel 7a van het wetsvoorstel schrijft voor dat het structuurschema
mede het beleid ter bevordering van de toepassing van materialen die oppervlaktedelfstoffen
vervangen (secundaire grondstoffen) moet bevatten. In paragraaf 2.1.3 van
de memorie van toelichting is dit toegelicht.In deel 1 van het structuurschema oppervlaktedelfstoffen 1994 is veel
aandacht besteed aan het bevorderen van hergebruik in de bouw. Wij volstaan
in dit stuk met verwijzing daarnaar. Wij zijn het eens met deze leden dat
niet alleen het rijk een taak heeft op het gebied van het bevorderen van hergebruik.
In deel 1 van het structuurschema 1994 worden verscheidene instrumenten
ingezet die onder meer het bouwbedrijfsleven aanzetten tot (onderzoek naar)
het toepassen van secundaire grondstoffen.Dezelfde leden vroegen waarop de veronderstelling berust dat het veelal
de provincie zal zijn die een winplaats vaststelt.Het bepalen van de winplaats is in de huidige situatie primair een taak
van de provincie; zij is immers in hoofdzaak de vergunninginstantie in de
Ontgrondingenwet, zij het dat in RO-opzicht in de huidige situatie de gemeente
de winplaats bepaalt. In verreweg de meeste gevallen volgt de gemeente hier
de (vergunning)beslissing van de provincie. In het nieuwe bestel kan de provincie
zelf de winplaats integraal bepalen door vaststelling ervan in het streekplan.
Gelet op het primaat van de provincie verwachten wij dat ten aanzien van grotere
ontgrondingen het veelal de provincies zullen zijn die daartoe winplaatsen
vaststellen.De leden van de PvdA-fractie meenden dat soms ten onrechte wordt gesteld
in de memorie dat in de wet een opdracht is vervat om planologische medewerking
af te dwingen van een lagere overheid teneinde een winplaats vast te stellen.
Indien blijkt dat een lagere overheid die planologische medewerking niet wenst
te verlenen, kan de betrokken hogere overheid besluiten de winplaats juist
niet vast te stellen.Dit laatste is juist. Noch uit het wetsvoorstel, noch uit de toelichting
moet worden afgeleid dat de wet een opdracht zou bevatten om planologische
medewerking af te dwingen van een gemeentebestuur teneinde een winplaats door
het provinciebestuur te doen bepalen. Alvorens een winplaats wordt vastgesteld
in een streekplan, moet de provincie zich ervan vergewissen of dit voornemen
zich verdraagt met het (voorgenomen) gemeentelijk ruimtelijke-ordeningsbeleid.
Indien een gemeente geen planologische medewerking wil verlenen, is dit een
factor die door de provincie in de uiteindelijke beslissing moet worden betrokken.
Het kan ertoe leiden dat van het voornemen tot ontgronding wordt afgezien,
dat een andere winplaats wordt gekozen of dat het voornemen toch wordt doorgezet.
In het laatste geval, waarin vaststaat dat de gemeente niet bereid is planologisch
mee te werken aan de verwezenlijking van de winplaats, dient de provincie,
tegelijkertijd met de vaststelling van de winplaats, een opdracht (aanwijzing)
te geven aan het gemeentebestuur teneinde het bestemmingsplan zodanig te wijzigen
dat dit zich verdraagt met de winplaatsvaststelling in het streekplan.De leden van de PvdA-fractie vroegen voorts of nadrukkelijker kon worden
verwoord dat op een verzoek tot planologische medewerking niet alleen het
antwoord ja of nee van de gemeente kan terugkomen, maar een met redenen omkleed
antwoord met eventueel nadere voorwaarden.Aan de mededeling van een gemeente omtrent planologische medewerking zijn
consequenties verbonden. Betreft het de vaststelling van een winplaats in
een streekplan, dan krijgt immers, indien provinciale staten besluiten tot
vaststelling van de winplaats in het streekplan, de gemeente die tevoren heeft
aangegeven niet bereid te zijn daaraan planologische medewerking te verlenen,
tegelijk met de vaststelling van de winplaats een aanwijzing. Om die reden
moet het dan ook volstrekt duidelijk zijn of een gemeente nu wél of
niet bereid is planologische medewerking te verlenen. Gelet hierop is het
niet wenselijk de wettekst op dit punt aan te passen met de mogelijkheid van
een toezegging of weigering inzake planologische medewerking onder bepaalde
voorwaarden.De voorgestelde wettekst staat er evenwel niet aan in de weg dat een gemeente
haar mededeling omtrent planologische medewerking onder omstandigheden verbindt
aan bepaalde voorwaarden. Indien een gemeente van plan is bepaalde voorwaarden
te stellen, achten wij het aangewezen dat zij in overleg treedt
met de provincie. In dat overleg kan worden bezien of die voorwaarden realiseerbaar
zijn of dat dit niet het geval is. De vraag of de voorwaarden realiseerbaar
zijn, is van belang bij de beoordeling van de vraag of de mededeling van de
gemeente dat zij bereid is – onder voorwaarden – planologische
medewerking te verlenen inhoudelijk moet worden opgevat als een bereidverklaring
dan wel als een weigering om planologisch mee te werken. Hieromtrent mag geen
onduidelijkheid bestaan. In het overleg kan eventuele onduidelijkheid worden
weggenomen.De leden van de PvdA-fractie vroegen te verduidelijken waarom in de situatie
dat een gemeente of provincie niet meewerkt, het nimby-instrumentarium kan
worden toegepast en wat dit in deze situaties kan inhouden.Voor de mogelijke toepassing van het WRO-interventie-instrumentarium (de
aanwijzing en het nimby-instrument) worden verschillende situaties onderscheiden,
die onderstaand worden behandeld. Met het nimby-instrument wordt gedoeld op
het afdwingen van enerzijds het geven van vrijstelling van bestemmingsplanbepalingen
en anderzijds het verlenen van de voor een bepaald project noodzakelijke vergunningen.Het belangrijkste onderscheid betreft de vaststelling van een winplaats
in een streekplan enerzijds en de gevallen waarin dat niet gebeurt anderzijds.Allereerst wordt ingegaan op het geven van een aanwijzing of het toepassen
van het nimby-instrument ingeval sprake is van de vaststelling van een winplaats
in een streekplan. Daarbij zijn twee situaties te onderscheiden, namelijk
de gemeente die heeft toegezegd planologische medewerking te verlenen, maar
daaraan geen gevolg geeft, en de gemeente die die medewerking heeft geweigerd.Ingeval een gemeente heeft toegezegd planologische medewerking te zullen
verlenen aan de verwezenlijking van de in het streekplan vast te stellen winplaats,
moet zij overeenkomstig artikel 7f binnen één jaar na het onherroepelijk
worden van het besluit tot vaststelling van de winplaats die planologische
medewerking hebben geëffectueerd. In het algemeen houdt dit in dat de
gemeente binnen dat jaar een bestemmingsplan vaststelt, waarin de winplaats
wordt opgenomen. In spoedeisende gevallen zal de gemeente – vooruitlopend
op de vaststelling van het bestemmingsplan – vrijstelling verlenen van
het geldende bestemmingsplan door middel van verlening van een vrijstelling
krachtens artikel 19 van de WRO. Ingeval een gemeente in die situatie haar
toezegging tot planologische medewerking niet gestand doet, zal zij daartoe
door de provincie moeten worden gedwongen. De provincie zal daartoe gebruik
maken van het nimby-instrument, teneinde te bewerkstelligen dat alle vereiste
vergunningen snel worden verleend.Dan de situatie van vaststelling van een winplaats in een streekplan en
een gemeente die zich niet bereid heeft verklaard daaraan planologische medewerking
te verlenen. Overeenkomstig artikel 7c van het wetsvoorstel krijgt zo'n gemeente
gelijktijdig met de vaststelling van de winplaats een aanwijzing. Met dat
instrument is de tijdige wijziging of herziening van het bestemmingsplan gegarandeerd.
De inzet van het nimby-instrument zal in dat geval noodzakelijk kunnen zijn,
indien de betreffende gemeente ook in de vervolgprocedure weigerachtig blijft,
dat wil zeggen wanneer zij weigert de benodigde vergunningen te geven. Die
vergunningverlening kan dan, wanneer de ontgronding met spoed moet worden
gerealiseerd, worden afgedwongen met de inzet van het nimby-instrument.In de hierboven beschreven situaties kan de inzet van het WRO-interventie-instrumentarium
worden beschouwd als het noodzakelijk sluitstuk van een met waarborgen omgeven
procedure, te weten de procedure met betrekking tot de vaststelling van een
winplaats in het streekplan, in welk kader de locatie ruimtelijk is afgewogen
en onherroepelijk is bepaald. Tot zover de inzet van het WRO-instrumentarium
in geval van vaststelling van een winplaats in een streekplan.Daarnaast kan het WRO-interventie-instrumentarium worden ingezet bij de
realisering van een winplaats die niet in een streekplan is vastgelegd.
Artikel 10, derde tot en met vijfde en achtste tot en met elfde lid, heeft
hierop betrekking. Ook daarbij zijn twee situaties te onderscheiden, namelijk
de gemeente die heeft toegezegd planologische medewerking te verlenen en dat
vervolgens niet effectueert, en de gemeente die die medewerking heeft geweigerd.Een gemeente die heeft toegezegd planologische medewerking te zullen verlenen,
moet overeenkomstig artikel 10, tiende lid, van het wetsvoorstel die planologische
medewerking binnen één jaar na het onherroepelijk worden van
het besluit op de aanvrage om vergunning effectueren. Mocht de gemeente die
toezegging niet gestand doen, dan kan de provincie de gemeente daartoe dwingen
met gebruikmaking van het nimby-instrument. Dat instrument zal dan –
anders dan bij het geval van de winplaats in een streekplan werd beschreven –
moeten zijn voorzien van een deugdelijke ruimtelijke onderbouwing; van een
ruimtelijke afweging in streekplankader is immers geen sprake.Dan de gemeente die op grond van artikel 10, derde lid, van het wetsvoorstel
meedeelt niet bereid te zijn tot planologische medewerking aan de voorgenomen
ontgronding. GS moeten dan – ingeval zij de vergunning wensen te verlenen –
overeenkomstig artikel 10, achtste lid, die gemeente een aanwijzing geven.
Met dat instrument is de aanpassing van het bestemmingsplan gegarandeerd.
Zo'n aanwijzing is evenwel niet gekoppeld aan de vaststelling van een winplaats
in een streekplan en vergt dan ook een zelfstandige ruimtelijke afweging.
Van de inzet van het nimby-instrumentarium zal in dat geval sprake kunnen
zijn indien de betreffende gemeente ook in de vervolgprocedure weigerachtig
blijft, dat wil zeggen weigert de benodigde vergunningen te verlenen. Die
vergunningverlening kan dan, wanneer de ontgronding met spoed moet worden
gerealiseerd, worden afgedwongen met de inzet van het nimby-instrument.Tenslotte wordt over het nimby-instrument nog opgemerkt dat van de inzet
daarvan pas sprake kan zijn indien aan alle in artikel 40 van de WRO vermelde
voorwaarden is voldaan. Het gaat daarbij om bovengemeentelijke belangen, om
de noodzaak van de verwezenlijking van het project in de naaste toekomst en
om een vastgelopen besluitvorming. De leden van de PvdA-fractie vroegen waarom ervoor is gekozen om artikel
12 te handhaven, op grond waarvan machtiging kan worden verleend om vooruitlopend
op een onherroepelijk verleende vergunning te kunnen beginnen met de uitvoering.Artikel 16, eerste lid, houdt in dat de werking van een besluit tot verlening
van een vergunning wordt opgeschort totdat de beroepstermijn is verstreken
of, indien beroep is ingesteld, op het beroep is beslist. De situatie kan
zich ook onder het nieuwe régime echter voordoen dat met de uitvoering
van een ontgronding zo lang niet kan worden gewacht. In dat geval kan op grond
van artikel 12 een machtiging worden verleend om, zolang op de aanvraag om
vergunning niet onherroepelijk is beslist, de uitvoering aan te vangen.De leden van de PvdA-fractie vroegen waarom de Ontgrondingenwetvergunning
niet in de vergunning op grond van de Wet milieubeheer zou kunnen worden geïntegreerd,
met een afzonderlijk hoofdstuk in die wet waarin de bijzondere voorschriften
worden vermeld. Zij vroegen ook of kan worden aangegeven welke belangen bij
de ontgrondingenvergunning in het geding zijn die niet onder
het brede milieubelang zijn te rangschikken.Bij de afweging in het kader van het vergunningstelsel ingevolge de Ontgrondingenwet
spelen alle betrokken belangen een rol en is het voorts zo dat geen enkel
belang bij voorbaat een preponderante rol vervult. Artikel 10, vierde lid,
van de geldende wet bepaalt dat besluiten op aanvragen om vergunning worden
genomen na afweging van alle belangen welke bij de betreffende ontgrondingen
zijn betrokken. De tekst van de wet geeft geen opsomming van bedoelde belangen.
Blijkens de wetshistorie en de jurisprudentie worden tot die belangen belangen
van velerlei aard gerekend: economische en financiële belangen –
niet alleen van de eigenaar van het perceel maar ook van de ontgronder en
van belanghebbende derden –, archeologische en cultuurhistorische belangen,
milieubelangen, natuur- en landschapsbelangen, wetenschappelijke belangen,
agrarische belangen, belangen van het (bouw)bedrijfsleven, waterwinning, ruimtelijke
ordening, visserij, waterhuishouding, verkeer, recreatie, geologische belangen
etc.Uit het vorenstaande moge duidelijk worden dat het onderhavige vergunningstelsel
een integraal karakter draagt, waarbij het milieubelang in ruime zin een van
de vele in het oog te houden belangen is. Dit vormt een wezenlijk verschil
met het vergunningstelsel van de Wet milieubeheer, gericht als het is op het
belang van de bescherming van het milieu. In verband hiermee is het derhalve
niet passend om de Ontgrondingenwetvergunning te integreren in de Wet milieubeheer.
Eenzelfde lijn is gevolgd ten aanzien van de vergunning ingevolge de Grondwaterwet.Indien voor een ontgronding een milieu-effectrapport moet worden gemaakt,
staat daarin alle relevante milieu-informatie. De Wet milieubeheer bevat daartoe
een aantal voorschriften. Ook de voorgeschreven procedure ten aanzien van
de totstandkoming van het rapport bevordert dat het milieubelang ten volle
bij de besluitvorming omtrent de ontgronding wordt betrokken. In het MER komen
echter uitsluitend milieu-aspecten aan de orde. Het economische of het financiële
belang van de aanvrager van de vergunning en andere belangen kunnen wel bij
de besluitvorming over de vergunningaanvraag aan de orde zijn, maar worden
als zodanig niet onderzocht in het MER.Wij hebben met genoegen geconstateerd dat de leden van de PvdA-fractie
konden instemmen met de nieuwe mogelijkheid tot het opleggen van een provinciale
belasting. Minder gelukkig vonden zij de koppeling van het te heffen bedrag
aan bepaalde uitgaven, en dan nog 50% daarvan. Zij stelden in dit verband
enkele vragen.Het opnemen in de wet van maximumtarieven voor de heffing – de leden
van de PvdA-fractie informeerden daarnaar – zou zich naar onze mening
niet goed verhouden met het karakter van bestemmingsheffing van de onderhavige
heffing. De situatie per provincie op het stuk van de uitgaven ter zake van
planning en onderzoek met betrekking tot ontgrondingen kan nogal verschillen.
Waar het om gaat is dat zeker gesteld moet worden dat 50% van de kosten van
de provincies op dit punt als gevolg van de werking van de onderhavige wet
uit de heffingopbrengst kan worden gedekt. Een maximumtarief zou daarbij een
sta-in-de-weg kunnen zijn. Het bepalen van een dergelijk maximum zou ook in
hoge mate een arbitrair karakter dragen, aangezien een duidelijk criterium
aan de hand waarvan een dergelijk maximum kan worden bepaald, niet voorhanden
is. Wij geven er daarom de voorkeur aan de provincies de vrije hand te laten
bij de bepaling van het tarief, met dien verstande dat dit zo dient te worden
bepaald dat naar redelijke verwachting ten hoogste de helft van bedoelde uitgaven
uit de opbrengst van de heffing wordt bestreden. In de toelichting bij de
provinciale ontwerp-heffingsverordening zal dienen te worden aangegeven hoe
hoog bedoelde uitgaven in redelijkheid zullen worden onder de nieuwe wet.
Bij vaststelling zullen provinciale staten hebben na te gaan
of het voorstel zich verdraagt met artikel 21f van het wetsvoorstel. Uiteraard
hebben vergunninghouders (de heffingplichtigen) het recht, indien zij het
niet eens zijn met de opgelegde heffing, zich te wenden tot de belastingrechter.
Deze kan in voorkomend geval ook toetsen of de verordening zich verdraagt
met de wet in formele zin.De leden van de PvdA-fractie misten in het wetsvoorstel bepalingen over
de aanbestedingen van een winplaats.Alvorens ontgronding mag geschieden is publiekrechtelijke toestemming
nodig van de overheid in de vorm van vergunningen, aanpassing bestemmingsplan
e.d. Daarnaast is toestemming nodig van de grondeigenaar. Veelal dient de
grond in eigendom te worden verworven. In de praktijk zullen één
of meer ontgronders die belangstelling hebben om te ontgronden in een bepaald
gebied waar een procedure loopt, gericht op de vaststelling van een winplaats,
reeds tijdens die procedure en vaak nog eerder daar grond in eigendom (trachten
te) verwerven. Indien blijkt ten tijde van de vaststelling van de winplaats
dat één ontgronder (bijna) alle grond bezit, heeft openbare
inschrijving weinig zin: er zal slechts één gegadigde zijn.
Openbare inschrijving kan zinvol zijn indien de situatie zich voordoet dat
verschillende ontgronders ieder een deel van de grond in eigendom hebben verworven
of indien er nog weinig grond is opgekocht. In verband met het voorgaande
is geen wettelijke regeling opgenomen met betrekking tot openbare inschrijving.
De mogelijkheid tot het doen van openbare inschrijving staat open. Uit het
EG-recht vloeit niet voort dat er a priori een openbare inschrijving moet
plaatsvinden.De leden van de VVD-fractie vroegen of de nieuwe Ontgrondingenwet een
bepaling moet bevatten die de Minister van VROM verplicht op verzoek van de
Minister van Verkeer en Waterstaat een aanwijzing ex artikel 6 WRO te geven
aan een provincie, indien onvoldoende uitwerking is gegeven ten aanzien van
het vaststellen van een winplaats in het streekplan.In artikel 6, tweede lid, van de WRO wordt gesproken over het geven van
aanwijzingen door de Minister van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en
Milieubeheer «voor zover een juiste uitvoering van het regeringsbeleid
de totstandkoming of herziening van planologische maatregelen vordert».
Het is primair aan de Minister van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening
en Milieubeheer om vanuit zijn wettelijk verankerde verantwoordelijkheid voor
de ruimtelijke ordening af te wegen of het regeringsbeleid een ingrijpen in
het provinciaal ruimtelijk beleid noodzakelijk maakt. Het opnemen van een
bepaling die die minister verplicht op verzoek van de Minister van Verkeer
en Waterstaat een aanwijzing ex artikel 6 WRO te geven, doet onvoldoende recht
aan die verantwoordelijkheid van de Minister van Volkshuisvesting, Ruimtelijke
Ordening en Milieubeheer.Uiteraard zal voorafgaand aan het geven van een aanwijzing altijd afstemming
plaatsvinden tussen de Minister van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening
en Milieubeheer en de Minister van VenW. Indien onverhoopt tussen de betrokken
ministers geen overeenstemming valt te bereiken, komt besluitvorming in de
ministerraad aan de orde.Kijkende naar kamerstuk 23 568, nr. 4, herdruk, vroegen dezelfde
leden hoe hard de voorgestelde termijnen gemaakt kunnen worden en of de termijnen
nog verlengd kunnen worden door de verschillende beroepsprocedures.Wij nemen aan dat de hier aan het woord zijnde leden doelen op het overzicht
van de termijnen tot de start van de uitvoering van de ontgronding (IV A,
IV B en IV C). Zoals daar is aangegeven, zijn de onderstreepte termijnen wettelijke
maxima en de overige schattingen. Daar waar het wettelijke maxima
betreft kan het voorkomen dat in de praktijk minder tijd nodig is om een bepaalde
fase in het besluitvormingsproces af te ronden; anderzijds kan het ten aanzien
van de fasen waar volstaan moest worden met schattingen, voorkomen dat in
de praktijk een bepaalde fase meer tijd in beslag neemt dan in het overzicht
is opgenomen. In die zin zijn de in het overzicht genoemde termijnen geen
hard gegeven. Wél is het zo dat, gelet op het samenstel van maatregelen
dat het wetsvoorstel bevat, de procedures in hun totaliteit aanzienlijk minder
lang zullen duren dan het geval is in de huidige situatie. Met de diverse
mogelijke beroepsprocedures is in de overzichten reeds rekening gehouden.De leden van de fractie van D66 stelden een aantal vragen over de relatie
tussen het wetsvoorstel en de Algemene wet bestuursrecht (AWB) en de Nimby-regeling
in de Wet op de Ruimtelijke Ordening. Zij stelden dat de behoefte aan een
wijziging van de Ontgrondingenwet inmiddels lijkt te zijn afgenomen door de
invoering van de AWB en de Nimby-wet.Dit laatste is bepaald niet het geval. De functie van de AWB in dit verband
is dat een aantal bepalingen in de Ontgrondingenwet is komen te vervallen
of gewijzigd met het oog op het algemene systeem van de AWB inzake de daar
geregelde onderwerpen (besluiten, bezwaar en beroep). De betekenis van de
Nimby-wet in dit verband is dat in bepaalde, naar wij aannemen uitzonderlijke
gevallen – indien aan de in die regeling gestelde citeria is voldaan –
de realisatie van een bepaald ontgrondingsproject eerder en efficiënter
dan voorheen het geval was, kan worden afgedwongen.Met het oog op het bereiken van de hoofddoelstellingen van het onderhavige
wetsvoorstel – te weten een betere planning, coördinatie, doelmatiger
procedures en verruiming van de mogelijkheden vergunningvoorschriften te stellen –
is specifieke wetgeving voor elk onderdeel van die doelstellingen noodzakelijk
en kan beslist niet worden volstaan met de AWB en het achter de hand houden
van het Nimby-instrumentarium. Er is – genoemde leden informeerden daarnaar –
geen sprake van het redigeren van voorschriften die reeds gelden op basis
van de AWB en de Nimby-regeling.De leden van de fractie van D66 stelden een aantal vragen omtrent de voorstellen
betreffende de vergunningprocedures voor ontgrondingen.Zij wilden allereerst weten of de «afbreuk op de normaal geldende
rechtsbescherming» wel gerechtvaardigd is en de belangen van degene
die bezwaar maakt nog wel afdoende zijn beschermd.Met de voorgestelde regeling is allerminst beoogd afbreuk te doen aan
de noodzakelijke rechtsbescherming. In alle gevallen waarin er juridisch relevante
belangen op het spel staan, is voorzien in een beroepsmogelijkheid. Het gaat
erom de duur van de onderscheidene procedures met behoud van voldoende rechtsbeschermingsmogelijkheden
te bekorten. Met het oog daarop behelst het wetsvoorstel verscheidene instrumenten:
(op verzoek van de aanvrager: verplichte) coördinatie bij de voorbereiding
en behandeling van de diverse vergunningaanvragen, behandeling van de aanvragen
overeenkomstig dezelfde procedureregels inclusief de mogelijkheid tot het
inbrengen van bedenkingen, het creëren van één beroepsmoment
voor de diverse met elkaar samenhangende beschikkingen op de aanvragen, de
beslechting van geschillen door één rechterlijke instantie en
het op termijn stellen van de rechter wat betreft het geven van een uitspraak.
Uit het vorenstaande blijkt dat in een aantal gevallen het beroep op twee
rechterlijke instanties ter wille van de gewenste uniformering van de procedures
en de daarmee beoogde versnelling is vervangen door beroep op één
rechterlijke instantie. Verder is er naar gestreefd doublures in de rechtsbescherming
ongedaan te maken; verwezen wordt naar de artikelen 21a en 21d. Dezelfde leden vroegen hoeveel tijdwinst de beroepsmogelijkheid in één
instantie oplevert ten opzichte van de normale procedure van beroep in twee
instanties.Een exact antwoord hierop valt niet te geven. De behandeling van het beroep
bij de rechter in eerste instantie is immers op grond van de Algemene wet
bestuursrecht niet aan een termijn gebonden. De duur van dat beroep zal dus
met name worden bepaald door de werklast van het betrokken college in relatie
tot de capaciteit ervan. Op zich zou – dit in antwoord op een daartoe
strekkende vraag – ook het college in eerste aanleg aan een termijn
gebonden kunnen worden. Deze variant is echter niet noodzakelijk in de onderhavige
situatie waarin ten aanzien van een aantal belangrijke beschikkingen op aanvragen
om vergunningen, te weten de Ontgrondingenwetvergunningen en de milieuvergunningen,
reeds wettelijk is bepaald dat er beroep in één instantie is.
Indien – zoals de bedoeling is – coördinatie ten aanzien
van de bestuurlijke behandeling van de aanvragen om alle relevante vergunningen
plaatsvindt en de betrokken beschikkingen in hetzelfde tijdsbestek afkomen,
zou de daarvan te verwachten tijdwinst weer in aanzienlijke mate ongedaan
worden gemaakt indien erin zou worden berust dat voor sommige beschikkingen
er een rechtsgang in twee instanties zou zijn en voor andere een rechtsgang
in één instantie. Een integrale beoordeling door hetzelfde rechterlijke
college van alle beschikkingen waartegen beroep is ingesteld zou daarmee evenzeer
onmogelijk zijn gemaakt.In antwoord op de vraag wanneer de verkorting van de duur van beroepszaken
in de praktijk naar verwachting zal worden gerealiseerd, kan worden opgemerkt
dat verwacht mag worden dat verkorting zich al tot op zekere hoogte kan gaan
voordoen sedert het gaan gelden van de AWB. Die wet verplicht de administratieve
rechter niet meer tot het inwinnen van ambtsberichten. Uit de ervaringen met
de toepassing van de wijziging van de Wet op de Ruimtelijke Ordening (1986)
met betrekking tot het op termijn stellen van de Afdeling voor de geschillen
van bestuur is voorts gebleken dat zulks een aanzienlijk bekortend effect
heeft gehad op de duur van de beroepsprocedures inzake bestemmingsplannen.
Hetzelfde effect mag worden verwacht indien het onderhavige wetsvoorstel in
werking is getreden.Tenslotte wilden genoemde leden weten of de verkorting van de vergunningprocedure
in de praktijk niet zal leiden tot een veel uitgebreider vooroverleg.De uitgebreidheid van het vooroverleg is mede afhankelijk van het antwoord
op de vraag of daaraan voorafgaand reeds planvorming heeft plaatsgevonden.
Indien er reeds sprake is van een winplaats die in het streekplan is opgenomen,
zal de behoefte aan uitgebreid vooroverleg ter zake van een geschikte locatie
bij degene die voornemens is te ontgronden niet groot zijn. Indien echter
niet of nauwelijks planvorming heeft plaatsgehad, is de behoefte aan vooroverleg
groter. De ontgronder kan uiteraard zelf de zaak bespoedigen door met goed
uitgewerkte plannen te komen en antwoorden op vragen en in aanmerking komende
alternatieven zoveel mogelijk paraat te hebben.Het vooroverleg zal ertoe dienen de gecoördineerde behandeling van
de diverse vergunningaanvragen goed te laten verlopen. Verwacht mag worden
dat dit vooroverleg iets meer tijd zal kosten dan nu het geval is. Dit wordt
echter naar ons oordeel ruimschoots gecompenseerd door de tijdwinst die verderop
in het traject wordt geboekt doordat alsdan een vlotte, in tijd parallel geschakelde
behandeling van de onderscheidene vergunningaanvragen kan plaatsvinden. Verder
is van belang dat de ontgronder er aanspraak op kan maken dat het vooroverleg
gecoördineerd plaatsvindt, waarbij alle betrokken overheidsinstanties
participeren. Aldus wordt bevorderd dat alle aanvragen er liggen bij het begin
van de officiële procedure en dat zij volledig zijn en dus
voor onmiddellijke behandeling geschikt.Wat betreft de te verwachten duur van streekplan- en bestemmingsplanprocedures –
de leden van de D66-fractie informeerden daarnaar – zij verwezen naar
de bijlage IV bij de memorie van toelichting bij het wetsvoorstel.Dezelfde leden wilden weten of de Minister van Verkeer en Waterstaat een
aanwijzing kan geven, vooruitlopend op rechterlijke toetsing van de beslissing
op de aanvraag om vergunning.Evenals dit in de milieuwetgeving het geval is, kan de aanwijzing worden
gegeven voordat rechterlijke toetsing van de beslissing op de vergunningaanvraag
plaatsvindt. Het gaat erom dat in bepaalde uitzonderlijke gevallen de rijksoverheid
de beslissing van het provinciaal bestuur kan overrulen. De aanwijzing kan
ook gegeven worden voordat het provinciaal bestuur een beslissing heeft gegeven.
Dit doet zich met name voor indien het provinciaal bestuur te lang zou wachten
met het nemen van een beslissing op de aanvraag. Tegen de overeenkomstig de
aanwijzing genomen beslissing van het provinciaal bestuur staat beroep open.
In dat kader staat mede beroep open tegen de aanwijzing. Tegen de aanwijzing
staat dus geen zelfstandig beroep open. De hierbedoelde «sectorale» aanwijzingsbevoegdheid is parallel
aan de aanwijzingsbevoegdheid ingevolge de WRO. Niet valt in te zien waarom
de sectorale aanwijzingsbevoegdheid – zoals genoemde leden stellen –
een grote afwijking zou vormen van het decentrale stelsel van de WRO.Genoemde leden vroegen voorts waarom bij het geven van een aanwijzing
niet de krapte aan voorradige oppervlaktedelfstoffen en het feit of de provincie
heeft voldaan aan haar taakstelling een rol speelt.De aanwijzing kan worden gegeven indien spoedige winning van bepaalde
vaste stoffen geboden is. Het moet dus gaan om knellende situaties, waarbij
er schaarste dreigt aan oppervlaktedelfstoffen ten gevolge van het door een
bepaalde provincie onvoldoende meewerken aan het winbaar maken van bepaalde
oppervlaktedelfstoffen. Dit kan het gevolg zijn van het niet voldoen aan een
taakstelling.De leden van de fractie van D66 wilden weten in hoeverre het (sectorale)
aanwijzingsbeleid ook geldt voor beleid uit het structuurschema inzake het
gebruik van bouw- en sloopafval als alternatieve bouwgrondstof.De figuur van de aanwijzing speelt alleen een rol in de relatie tussen
overheden. De aanwijzing heeft voorts alleen betrekking op de Ontgrondingenwetvergunning
en ziet derhalve op de relatie met de ontgronder. Zij kan niet raken aan de
positie van degene die bouwgrondstoffen toepast. Bedoelde aanwijzing is er
voorts alleen op gericht om een uitkomst te bieden in een specifieke situatie,
namelijk indien spoedige winning van oppervlakedelfstoffen noodzakelijk is.
Zij kan dus niet worden benut voor het bevorderen dat bouw- en sloopafval
als alternatieve bouwgrondstof wordt toegepast. Evenmin kan met toepassing
van het aanwijzingsinstrument van de WRO – dat ook alleen de relatie
tussen overheden regardeert – dat doel worden verwezenlijkt.In het structuurschema oppervlaktedelfstoffen wordt ingegaan op de mogelijkheden
die wél ten dienste staan om de toepassing van secundaire grondstoffen
te bevorderen. Wij volstaan met verwijzing daarnaar.De leden van de fractie van D66 vroegen in welke mate gebruik zal worden
gemaakt van de mogelijkheid om winplaatsen te doen bepalen in het streekplan. De verwachting is dat de provincies van de mogelijkheid vooral gebruik
zullen maken bij grote, ingrijpende ontgrondingen, waarbij de betrokken provincie
een duidelijke behoefte heeft aan beïnvloeding door middel van planning.
In alle gevallen van grootschalige winning is diepgaand vooronderzoek vereist.
Hoe en in welke mate dit geschiedt, hangt af van de grootte van de te ontgronden
locatie en de ingrijpendheid ervan.De leden van de fractie van D66 stelden dat het mogelijk blijft in de
veel ruimere winzones ad hoc vergunningen te verlenen. Zij wilden weten of
hierbij ook de garantie wordt geboden dat een gedegen locatie- en alternatievenonderzoek
wordt uitgevoerd en vroegen wanneer dergelijke besluiten MER-plichtig zijn.Vergunningen, verleend op grond van de Ontgrondingenwet, hebben betrekking
op zeer diverse situaties. Voor zeer kleinschalige ontgrondingen zal een gedegen
locatie- en alternatievenonderzoek niet nodig zijn. In zijn algemeenheid verplicht
de Algemene wet bestuursrecht tot een zorgvuldige voorbereiding van besluitvorming.
Indien in concrete gevallen een onderzoek naar bijv. alternatieven tot een
zorgvuldige besluitvorming moet worden gerekend, bevat de Algemene wet bestuursrecht
daartoe reeds een verplichting.Voor de grote ontgrondingen geldt bovendien een MER-plicht. Het gaat dan
om ontgrondingen van 100 hectare of meer. Ook voor kleinere ontgrondingen
die in elkaars nabijheid liggen en tezamen meer dan 100 ha beslaan geldt de
MER-plicht. Overigens zullen dergelijke grote ontgrondingen vermoedelijk meestal
plaatsvinden nadat daarover is beslist in het kader van de vaststelling van
een winplaats in het streekplan.De leden van de fractie van D66 juichten het toe dat in de publiekrechtelijke
sfeer instrumenten zijn opgenomen waarmee voorschriften kunnen worden gegeven
ten aanzien van het beheer van het gebied na ontgronding en ten aanzien van
de aanpassingsinrichting van de ontgronde locatie. Zij vroegen of niet al
in het streekplan hierover relevante bepalingen zouden moeten worden opgenomen.Inderdaad is het zeer goed denkbaar dat reeds in het streekplan, waarbij
de winplaatsstelling plaatsvindt, de provincie aangeeft hoe, gekoppeld aan
het ontgronden, bijvoorbeeld voorwaarden voor natuurontwikkeling moeten worden
geschapen ten aanzien van het perceel na ontgronding en eventueel ook welke
maatregelen moeten worden getroffen voor de omgeving daarvan in het kader
van aanpassingsinrichting. In het kader van de vergunning dient dan te worden
geconcretiseerd welke kosten precies ten laste van de ontgronder moeten worden
gebracht.Dezelfde leden wilden voorts weten of hetgeen in artikel 7, eerste lid,
onder c, van de geldende wet is bepaald, straks nog steeds mogelijk is. Het
artikelonderdeel biedt de mogelijkheid compensatie elders voor te schrijven
als compensatie niet door herinrichting op de ontgronde locatie zelf kan worden
gerealiseerd.Anders dan deze leden stellen, is het schrappen van dit onderdeel wel
toegelicht; verwezen wordt naar pagina 43 van de memorie van toelichting.
Zoals daar is gesteld, vervangt artikel 3, derde lid, onder e, de oude bepaling
voor zover het betreft de omgeving van het ontgronde perceel. Voor wat betreft
andere gebieden dan de omgeving van het ontgronde perceel is gezegd dat de
gedachte om in die gebieden landbouwgrond in cultuur te brengen heden ten
dage niet meer leeft. Indien het gaat om natuurontwikkeling of recreatie geldt
daarvoor de compensatieregeling als beschreven in het structuurschema groene
ruimte. De leden van de fractie van D66 wilden voorts weten of uit artikel 3,
derde lid, onder i, zou moeten of kunnen worden afgeleid dat een bepaalde
hiërarchie tussen aannemers wordt aangebracht. Zij vroegen ook of het
in een dergelijke situatie niet raadzaam is een werkmaatschappij op te richten.Indien toepassing wordt gegeven aan de genoemde bepaling, bestaat in zoverre
een hiërarchie tussen de betrokken ontgronders dat slechts één
van hen vergunninghouder is en daarmee jegens de overheid verantwoordelijk
is voor de naleving van de gestelde voorschriften. Het is van belang dat geen
misverstand kan bestaan over die verantwoordelijkheid. De ingevolge de onderhavige
bepaling te sluiten overeenkomst moet de nodige afspraken inhouden opdat die
verantwoordelijkheid kan worden waargemaakt. Of in een dergelijke situatie
het oprichten van een werkmaatschappij raadzaam is, kan aan de beoordeling
van de betrokken ontgronders worden overgelaten. De noodzakelijke afspraken
kunnen ook worden gemaakt zonder daarbij een werkmaatschappij in het leven
te roepen. Indien dit laatste wel geschiedt, ligt het veeleer in de rede dat
die maatschappij de vergunning aanvraagt in plaats van een van de betrokken
ontgronders afzonderlijk, zoals in de memorie van toelichting op blz. 44 is
aangegeven. Alsdan komt toepassing van artikel 3, derde lid, onder i, echter
niet aan de orde.Dezelfde leden informeerden ook naar de rol van de provincies bij de tussen
de bedrijven te sluiten overeenkomsten.Indien artikel 3, derde lid, onder i, wordt toegepast, behoeft de door
de vergunninghouder met de betrokken andere ontgronders te sluiten overeenkomst
de goedkeuring van een bij het voorschrift aan te wijzen overheidsorgaan.
De invalshoek bij de toetsing is de vraag of de naleving van de aan de vergunning
gestelde beperkingen en de daaraan verbonden voorschriften voldoende is gewaarborgd.
Voor zover de overeenkomst betrekking heeft op onderwerpen die vanuit de genoemde
invalshoek niet van belang zijn, zal het toetsende orgaan de goedkeuring daaraan
niet mogen onthouden, omdat anders sprake zou zijn van misbruik van bevoegdheid.De leden van de fractie van D66 stelden dat de provincies de extra kosten
vanwege de planmatige aanpak voor 50% vergoed krijgen via een bestemmingsheffing.
In 1989 had de minister 75% toegezegd. Zij vroegen wat er is veranderd ten
opzichte van 1989 en op grond van welke argumenten de vergoeding is teruggebracht
tot 50%.In 1989 was er sprake – blijkens het voorontwerp tot algehele herziening
van de Ontgrondingenwet – van een sectoraal planningstelsel (verplichte
provinciale ontgrondingenplannen). In het wetsvoorstel is er sprake van een
aanzienlijk simpeler planningregeling. Op grond hiervan zijn de extra kosten
als gevolg van de herziene wet lager geraamd.In het binnenkort verschijnende deel 3 van het structuurschema oppervlaktedelfstoffen
zal nader worden ingegaan op de regulerende heffing op oppervlaktedelfstoffen.Tenslotte vroegen de leden van de fractie van D66 of het structuurschema
geen vrijblijvend karakter krijgt en of men in de praktijk niet zal terugvallen
op de huidige situatie waarbij een ontgronder ad hoc bij de provincie zijn
vergunning aanvraagt.Wat het laatste deel van de vraag betreft wordt verwezen naar hetgeen
eerder is geantwoord op een vraag van de leden van de fractie van het CDA
inzake het opnemen van verplichtingen om in de streekplannen winzones op te
nemen. Wat betreft het structuurschema: dit is een flexibel instrument, waarbij
de mate van sturing kan worden aangepast aan de behoefte. Uitgangspunt is
dat er zoveel mogelijk aan de provincies wordt overgelaten. Alleen
als om reden van tijdige voorziening in de oppervlaktedelfstoffenvoorziening,
het bevorderen van het zuinig omgaan met oppervlaktedelfstoffen of hergebruik
van secundaire grondstoffen of nationaal ruimtelijk beleid nodig is, wordt
het structuurschema ingezet teneinde de gewenste mate van sturing te bewerkstelligen.
Voor zover het zich verdraagt met het structuurschema is het aan de provincies
om te reageren op ad hoc aanvragen om vergunning dan wel meer of minder exact
ontgrondingen zelf te plannen.Wij zijn het eens met de leden van de SGP-fractie dat in het structuurschema
ook aandacht gegeven moet worden aan alternatieven voor winning van oppervlaktedelfstoffen.
Dit blijkt ook uit artikel 7a van het wetsvoorstel, waar gesproken wordt van
«het beleid ter bevordering van de toepassing van zodanige vaste stoffen
vervangende materialen teneinde de winning van vaste stoffen te beperken».
Wij achten het vanzelfsprekend dat in het structuurschema in algemene zin
aandacht wordt besteed aan de soms ingrijpende gevolgen van de winning voor
natuur en landschap. Wij volstaan op dit stuk met verwijzing naar deel 1 van
het structuurschema oppervlaktedelfstoffen 1994.De leden van de SGP-fractie achtten het terecht dat in het structuurschema
geen vaststelling van winplaatsen zal plaatsvinden. Zij vroegen of zij het
goed hadden begrepen dat zoekruimten en winzones in beleidsmatige zin voor
de betrokken provincie bindend zijn, terwijl bij de aanwijzing van een winplaats
sprake is van een juridisch bindende beslissing.Inderdaad is alleen de vaststelling van een winplaats een juridisch bindende
beslissing.De leden van de SGP-fractie, die een wettelijk vastleggen van het periodieke
overleg tussen rijk en provincies toejuichten, vroegen of de rijksoverheid
met deze constructie voldoende instrumenten heeft om haar verantwoordelijkheid
voor tijdige winning waar te maken.Afgezien van de regeling met betrekking tot het beleidscoördinatieoverleg –
waarop deze leden doelden – beschikt de rijksoverheid nog over andere
instrumenten om haar verantwoordelijkheid waar te maken. Het gaat hierbij
om het structuurschema oppervlaktedelfstoffen, de aanwijzingsbevoegdheid krachtens
de artikelen 6 en 37 van de WRO en de aanwijzingsbevoegdheid krachtens artikel
8 van de Ontgrondingenwet. Daarnaast is nog het Nimby-instrumentarium van
de WRO beschikbaar. Naar ons oordeel wordt aldus over voldoende nieuwe wettelijke
instrumenten beschikt.Dezelfde leden vroegen of de regering opstelling van provinciale ontgrondingenplannen
wenselijk acht of dat rechtstreekse uitwerking van het structuurschema door
middel van reserveringen van winzones en winplaatsen voldoende is.Provincies staan drie vormen van doorwerking van het structuurschema ter
beschikking:a. ontgrondingenplan in de vorm van een partiële herziening van het
streekplan;b. ontgrondingenplan in de vorm van een beleidsnota, vastgesteld door
gedeputeerde of provinciale staten, waarbij de ruimtelijke aspecten te zijner
tijd worden meegenomen in de eerstvolgende aanpassing van het streekplan;c. geen ontgrondingenplan, maar uitsluitend aanpassing van het streekplan.Op welke wijze zij uitvoering geven aan het structuurschema is ter beoordeling
van de provincies. De leden van de SGP-fractie vroegen of bij de regeling van de termijn
van een jaar, binnen welke planologische medewerking door het gemeentebestuur
moet zijn verleend nadat een besluit tot het opnemen van een winplaats in
een streekplan onherroepelijk is geworden, is aangesloten op de Tracé-
en Nimbywetgeving.De termijn van een jaar is inderdaad ontleend aan de Tracéwet en
de Nimbywetgeving.Zij vroegen voorts of de termijn van een jaar ook van toepassing is ingeval
conform artikel 7e van het wetsvoorstel een provincie aan een gemeente een
aanwijzing heeft gegeven op grond van artikel 37 WRO.Dit is inderdaad het geval. Artikel 7f – waarin is geregeld dat
het gemeentebestuur binnen een jaar na het onherroepelijk worden van het besluit
tot vaststelling van een winplaats in een streekplan planologische medewerking
verleent – geldt voor alle gevallen waarin een winplaats in een streekplan
is vastgesteld.De leden van de SGP-fractie vroegen of de omstandigheid dat een bestuursorgaan
binnen redelijke termijn op een aanvraag moet beschikken dan wel een kennisgeving
moet doen, met zich brengt dat een aanvrager beroep kan instellen vanwege
het feit dat nog geen beschikking is gegeven. De leden van de GPV-fractie
vroegen wat wordt bedoeld met «binnen redelijke termijn na ontvangst
van de aanvraag wordt beslist».Artikel 4:13 van de AWB bepaalt dat een beschikking binnen een redelijke
termijn na ontvangst van de aanvraag moet worden gegeven. Die redelijke termijn
is in ieder geval verstreken wanneer niet binnen 8 weken een beschikking is
gegeven, noch een kennisgeving als bedoeld in artikel 4:14 is gedaan. Na het
verstrijken van die 8 weken of na het verstrijken van de redelijke termijn,
bedoeld in de kennisgeving, kan de aanvrager zich op het standpunt stellen
dat de beschikking niet tijdig gegeven is en dat er sprake is van fictieve
weigering. Ingevolge artikel 6:2 staat er dan beroep open tegen de fictieve
weigering.In de hier weergegeven opzet is niet geheel uit te sluiten, zoals de leden
van de GPV-fractie hebben opgemerkt, dat er vertraging ontstaat, met name
door toedoen van een gemeente die niet bereid is mee te werken. Denkbaar is
dat een beslissing kan worden geforceerd doordat de belanghebbende bij de
rechter een verzoek om voorlopige voorziening indient, inhoudende dat op verbeurte
van een dwangsom de betrokken overheid wordt gedwongen binnen redelijke termijn
een beslissing te nemen op de aanvraag. In de gevallen die daarvoor in aanmerking
komen, kan voorts gebruik worden gemaakt van het Nimby-instrumentarium teneinde
medewerking af te dwingen.De leden van de SGP-fractie vroegen hoe de voorgestelde bestemmingsheffing
zich verhoudt tot de in het structuurschema voorgestelde regulerende heffing.Beide heffingen staan naast elkaar en daartussen bestaan aanzienlijke
verschillen. De bestemmingsheffing is een facultatieve provinciale heffing
ter bekostiging van specifieke provinciale taken. De regulerende heffing is
een imperatieve rijksheffing, die beoogt het zuinig zijn met oppervlaktedelfstoffen
en het toepassen van secundaire grondstoffen te bevorderen.De leden van de SGP-fractie vroegen waarom in het derde lid van artikel
3 niet gekozen is voor het woord «moeten» in plaats van «kunnen».In de opzet van artikel 3, tweede en derde lid, wordt primair de kring
getrokken van de belangen, ter bescherming of bevordering waarvan vergunningvoorschriften
kunnen worden gesteld (tweede lid). Vervolgens wordt een opsomming gegeven
van de belangrijkste vergunningvoorschriften die binnen de aldus omschreven
kring aan de orde kunnen komen (derde lid). Niet al de opgesomde voorschriften
zullen steeds daadwerkelijk behoeven te worden gesteld. Dit geldt
al heel duidelijk voor het in het derde lid, onder i, bedoelde voorschrift;
er zullen immers niet altijd verschillende gegadigden voor één
locatie zijn. Voorts kan door het vergunningverlenend gezag voor het regelen
van bepaalde aspecten van de ontgronding worden gekozen tussen verschillende
opgesomde mogelijkheden; dit is duidelijk het geval bij de onderdelen b en
c van het derde lid, maar ook overigens kan dit het geval zijn (onderdelen
c en d). In verband met het voorgaande is in de aanhef van het derde lid het
woord «kunnen» op zijn plaats.De leden van de SGP-fractie vroegen aandacht voor de aanvullende wettelijke
bepalingen inzake de aflevering van gewonnen materiaal alsmede inzake het
wintempo. Zij vroegen op welke manier met de concrete invulling van bedoelde
vergunningvoorschriften voldoende rekening kan worden gehouden met de marktontwikkelingen
voor oppervlaktedelfstoffen.De bedoeling van de wintempobepaling is dat, onafhankelijk van de marktontwikkelingen,
niet meer dan een bepaalde hoeveelheid gewonnen mag worden. Zou de markt om
meer vragen, dan kan meer gewonnen worden met gebruikmaking van andere vergunningen
of nieuwe vergunningen. Uiteraard is wijziging van de vergunning, in die zin
dat de wintempobepaling komt te vervallen of wordt verruimd, niet uitgesloten. Ten aanzien van het vergunningvoorschrift met betrekking tot afvoer naar
een bepaalde bestemming geldt in principe hetzelfde als zojuist is gezegd
ten aanzien van de wintempobepaling.Dezelfde leden meenden dat een nadere omschrijving van het begrip aanpassingsinrichting
wenselijk is (artikel 3, derde lid, onder e).Het is inderdaad de bedoeling van het wetsvoorstel dat, indien verwacht
mag worden dat gebruikmaking van de vergunning ingrijpende gevolgen heeft
voor de grondwaterstroming in de omgeving van de ontgronde locatie, de kosten
van het voorkomen of beperken van de gevolgen hiervan ten laste van de ontgronder
kunnen worden gebracht. Uiteraard zal primair gepoogd worden een locatie te
vinden, waar zich zodanige gevolgen redelijkerwijs niet kunnen voordoen of
de ontgronding zodanig uit te voeren dat hieraan nauwelijks bedoelde kosten
zijn verbonden. In het kader van de belangenafweging, voorafgaande aan de
verlening van de vergunning, zal voorts, gelet op het belang van de betrokken
ontgronding, nagegaan moeten worden of er aanleiding is bepaalde gevolgen
in verband met de wijziging van de grondwaterstroming te accepteren.De leden van de GPV-fractie vroegen of niet het gevaar bestaat dat de
langste voorbereidingsfase van enige vergunning het moment zal gaan bepalen
waarop alle vergunningaanvragen kunnen worden ingediend en hoe lang een procedure
tot aanvraag van een vergunning maximaal vertraagd kan worden.De in de toelichting besproken opzet waarbij het provinciaal bestuur kan
worden verplicht om de coördinatie op zich te nemen van de behandeling
van de diverse vergunningaanvragen, kan zich ook uitstrekken tot de voorbereiding
van die aanvragen. Met behulp van die coördinatie kan worden getracht
zoveel mogelijk te voorkomen dat ten gevolge van problemen met de voorbereiding
of behandeling van één vergunningaanvraag stagnatie optreedt
in het totale proces. Volgens het i.c. toepasselijke artikel 14.4 van de Wet
milieubeheer kunnen gedeputeerde staten van de overheidsorganen die bevoegd
zijn te beslissen op de aanvragen waarover de coördinatie zich uitstrekt,
alsmede van de bij de beslissingen op die aanvragen betrokken adviseurs de
medewerking vorderen die voor het welslagen van de coördinatie nodig
is. Die overheidsorganen en adviseurs zijn wettelijk verplicht
de van hen in dit kader gevorderde medewerking te verlenen.Een precies antwoord op de vraag hoe lang een procedure tot aanvraag van
een vergunning maximaal vertraagd kan worden, valt niet te geven. Veel is
afhankelijk van de concrete omstandigheden van het geval. Degene die voornemens
is de vergunning aan te vragen kan, als zijnerzijds alle vereiste gegevens
zijn overgelegd en de voorbereidingsfase naar zijn oordeel te lang duurt,
de aanvraag indienen en aldus een beslissing forceren. Bij het uitblijven
van een beslissing heeft hij daartegen beroepsrecht wegens fictieve weigering.
Indien de belanghebbende met het oog op de voorbereiding van de aanvraag bepaalde
gegevens nodig heeft van het bevoegd gezag, is het denkbaar dat tegen het
betrokken bevoegd gezag door de belanghebbende een actie wordt ingesteld,
waarbij op straffe van verbeurte van een dwangsom de impasse wordt doorbroken.De leden van de fractie van het GPV vroegen of voor elke grootschalige
ontgronding de MER-procedure moet worden gevolgd en welke maximale vertraging
dit met zich kan brengen.Voor ontgrondingen van 100 hectare of meer geldt de MER-plicht. Deze geldt
ook voor kleinere ontgrondingen die in elkaars nabijheid liggen en die tezamen
meer dan 100 hectare beslaan.Naar verwachting zullen de meeste grootschalige ontgrondingen plaatsvinden
nadat daarover is beslist bij de vaststelling van een winplaats in het streekplan.
De MER-procedure is alsdan geïntegreerd in de procedure met betrekking
tot het streekplan. In de overige gevallen is dit evenzeer het geval: het
gaat dan om integratie met de vergunningprocedure.Uiteraard kost het onderzoek naar de milieuaspecten tijd, net zoals het
onderzoek naar en het overleg omtrent andere betrokken belangen. Een zorgvuldige
voorbereiding van besluiten inzake grootschalige ontgrondingen, die vaak weerstanden
oproepen, is alleszins gerechtvaardigd. Hoeveel tijd precies gemoeid is met
het totstandbrengen van een MER in de hierbedoelde gevallen kan niet worden
aangegeven: veel is afhankelijk van de concrete situatie. De aanvrager kan
dit zelf duidelijk beïnvloeden door tijdig onderzoek te laten doen naar
de milieu-aspecten. Het opstellen van de MER kan dan snel geschieden; de MER-regeling
laat aan de aanvrager over zelf te bepalen welke tijd hij daarvoor neemt.Voorts vroegen de leden van de GPV-fractie hoe tot winning van oppervlaktedelfstoffen
kan worden overgegaan als de betrokken gemeente weigert mee te werken en de
provincie geen aanwijzing geeft.In deze situatie is de provincie kennelijk van mening dat het verlenen
van de gevraagde vergunning niet noodzakelijk is. Voor het rijk is van belang
dat de met de provincies afgesproken winbare hoeveelheden op tijd beschikbaar
komen. Indien het rijk meent dat de gevraagde vergunning verleend moet worden
omdat anders de afgesproken taakstelling in gevaar komt, zal met de betrokken
provincie overleg moeten worden gevoerd. Blijft de provincie van mening dat
een aanwijzing ingevolge de WRO niet nodig is, terwijl het rijk deze wel noodzakelijk
acht, dan kan op grond van artikel 37 WRO de Minister van Volkshuisvesting,
Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer rechtstreeks aan de gemeenteraad een
aanwijzing geven. Binnen zes weken moet de gemeente dan meedelen of zij alsnog
medewerking wil verlenen. Indien de gemeenteraad niet tijdig positief beslist,
kan de Minister van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer
binnen een jaar op kosten van de gemeente overgaan tot vaststelling van het
betrokken bestemmingsplan (artikel 38 WRO).De leden van de GPV-fractie constateerden dat niet duidelijk is wanneer
een vergunningaanvraag kan worden ingediend als er geen winplaats is vastgesteld. In een aantal gevallen zal dat het moment zijn waarop
het bestemmingsplan geen beletsel meer vormt voor ontgronden. Betekent dit –
zo vroegen zij – dat geen aanvraag kan worden ingediend als de gemeente
weigert planologisch mee te werken?In de gevallen waarin geen winplaats in het streekplan is opgenomen en
het bestemmingsplan zich verzet tegen winning van oppervlaktedelfstoffen door
ontgronding is het niet zo dat geen aanvraag om een vergunning krachtens de
Ontgrondingenwet zou kunnen worden ingediend. Te allen tijde is het mogelijk
een zodanige aanvraag in te dienen. In het kader van de behandeling van die
aanvraag dient het bevoegd gezag te onderzoeken of de aanvraag zich verdraagt
met het bestemmingsplan. In verband daarmee wordt het gemeentebestuur gevraagd
of het planologisch wil meewerken aan de beoogde ontgronding. Is dit laatste
het geval, dan kan de vergunning worden verleend. Indien dit niet het geval
is, dan doen zich twee mogelijkheden voor: óf het bevoegd gezag weigert
de vergunning, óf het bevoegd gezag verleent de vergunning maar moet
dan tegelijkertijd een aanwijzing krachtens de WRO geven aan de gemeente om
het bestemmingsplan aan te passen.De leden van de GPV-fractie vroegen wat wordt bedoeld met de passage in
de memorie van toelichting dat bij de gecoördineerde behandeling van
vergunningaanvragen wordt bevorderd dat bij de beoordeling van die aanvragen
door de betrokken overheden die bevoegd zijn daarop te beslissen, rekening
wordt gehouden met de onderlinge samenhang tussen die aanvragen.De coördinatieregeling maakt het mogelijk dat het beleid van de vergunninginstanties
met behoud van ieders verantwoordelijkheid op elkaar wordt afgestemd. Die
afstemming heeft betrekking op de vraag of het wenselijk is een positieve
beslissing te nemen op de aanvragen en ter zake zoveel mogelijk een gelijkluidende
beslissing te nemen, waarbij mede aan de orde is de vraag of door het stellen
van bepaalde voorschriften bepaalde bezwaren die verbonden zijn aan het verlenen
van vergunning kunnen worden ondervangen. Daarnaast is in dit kader aan de
orde de kwestie dat voorkomen moet worden dat onderling strijdige voorschriften
aan vergunningen worden verbonden alsmede dat doublures ontstaan bij het stellen
van voorschriften of beperkingen.Wat betreft de vraag hoe de onderlinge samenhang wordt bevorderd indien
een gemeente niet bereid is mee te werken, zij opgemerkt dat de wet de gemeente
verplicht tot het verlenen van zodanige medewerking. Wij gaan er dan ook vanuit
dat een dergelijke situatie zich niet snel zal voordoen. Mocht dit onverhoopt
toch het geval zijn, dan zal in beroep door de rechter de eventueel wenselijke
samenhang kunnen worden aangebracht door de negatieve beschikking (fictieve
weigering) van de gemeente ongedaan te maken en zelf in de zaak te voorzien.Artikel 14.4 van de Wet milieubeheer laat zich niet uit over de wijze
waarop van een bepaald overheidsorgaan de medewerking kan worden gevorderd.
Veel is immers afhankelijk van de specifieke situatie. Indien een gemeente
weigert mee te werken aan de beoogde coördinatie, zal bestuurlijk overleg
dienen plaats te vinden, waarbij namens het provinciebestuur met een beroep
op de wettelijke bepaling de vordering tot medewerking mondeling uitdrukkelijk
onder de aandacht van het betrokken gemeentebestuur wordt gebracht. Denkbaar
is ook dat de vergunningaanvrager een actie instelt bij de rechter om de gemeente
tot medewerking te dwingen. Indien aan de voorwaarden, genoemd in de Nimby-regeling,
is voldaan, is het ook mogelijk dat de behandeling van de vergunningaanvraag
op gemeentelijk niveau beslissend wordt beïnvloed door het provinciaal
bestuur (artikel 41 WRO). De leden van de GPV-fractie vroegen een reactie op de suggestie om de
aanwijzing, bedoeld in artikel 8, vijfde lid, van het wetsvoorstel ook mogelijk
te maken buiten een in het streekplan aangewezen winplaats.Nadere overweging heeft ons tot de slotsom geleid om het inderdaad mogelijk
te maken dat ook buiten de gevallen dat een winplaats in een streekplan is
bepaald een aanwijzing van rijkswege aan de provincie wordt gegeven. Naar
ons oordeel dient steeds indien spoedige winning van oppervlaktedelfstoffen
geboden is, te kunnen worden beschikt over het instrument van de aanwijzing.
Wij verwijzen naar de nota van wijziging betreffende artikel 8, vijfde lid,
van het wetsvoorstel en de daarop gegeven toelichting.Wat betreft de toepasselijkheid van het Nimby-instrument – genoemde
leden vroegen daarnaar – zij opgemerkt dat dit slechts in specifieke
situaties kan worden toegepast. Een van de voorwaarden waaraan voldaan moet
zijn wil het instrument toepassing vinden, is dat er sprake moet zijn van
een impasse in de besluitvorming. Het onderhavige sectorale aanwijzingsinstrument
dient echter ook te kunnen worden ingezet ter voorkoming van impasses in de
besluitvorming. Het aanwijzingsinstrument, bedoeld in artikel 8 van het wetsvoorstel,
en het Nimby-instrument staan dus naast elkaar. Overige onderwerpenDe leden van de PvdA-fractie hadden twijfels bij het voorstel onteigening
ook mogelijk te maken op basis van de aanwijzing van een winplaats in het
streekplan en vroegen of een dergelijke aanwijzing het gebied waarom het gaat
wel voldoende nauwkeurig afbakent.De vaststelling van een winplaats in een streekplan zal dezelfde nauwkeurigheid
dienen te hebben als een bestemmingsplan waar het betreft het aanwijzen van
de plaats waar ontgrond zal worden. Het gaat om een volledig afgewogen beslissing
waaraan rechtsgevolgen zijn verbonden en waartegen beroep kan worden ingesteld.
Een streekplan met daarin opgenomen een winplaats kan dus even goed als een
bestemmingsplan een basis vormen voor onteigening. Voor de toepassing van
de onteigeningswet dient er derhalve ook geen verschil te worden gemaakt.
Ook op grond van een onherroepelijke vaststelling van een winplaats in een
streekplan dient dan ook onteigening ingevolge een koninklijk besluit plaats
te kunnen vinden.De leden van de SGP-fractie vroegen of de Landinrichtingswet voldoende
is toegesneden op toepassing van de aanpassingsinrichting na een ontgronding.Indien sprake is van aanpassingsinrichting van de omgeving van de ontgronde
locatie met het oog op het wegnemen of beperken van bepaalde gevolgen van
de ontgronding én de kosten daarvan ten laste komen van de ontgronder
én er geen sprake is van grondruil, dan is aanpassingsinrichting op
basis van de Landinrichtingswet niet zinvol. Indien echter sprake is van aanvullende
werken – naast de werken in verband met het wegnemen of beperken van
gevolgen van de ontgronding –, waarvan de financiering op andere wijze
verzekerd is, dan wel wanneer sprake is van grondruil is de Landinrichtingswet
een goed instrument ten behoeve van de aanpassingsinrichting van de omgeving
van de ontgronde locatie. Adviezen en commentaren inzake het voorontwerpDe leden van de PvdA-fractie zagen in de discussie over het geven van
een nabestemming in het bestemmingsplan een extra reden om de procedure waarin
de gemeente aangeeft of zij planologische medewerking wil verlenen niet te
beperken tot een ja- of nee-antwoord. Reeds in die fase zou een
gemeente wensen wat betreft die nabestemming moeten kunnen verbinden aan de
mededeling inzake planologische medewerking.In de fase waarin aan de gemeente wordt gevraagd om planologische medewerking
te verlenen staat centraal de voorgenomen winningsactiviteit, zoals die blijkt
uit hetzij het ontwerp-streekplan hetzij de aanvraag om een vergunning op
grond van de Ontgrondingenwet. Door de gemeente zal moeten worden nagegaan
of zij planologisch medewerking aan die activiteit wil verlenen. De opzet
van het wetsvoorstel laat toe dat de gemeente die medewerking kan toezeggen
en daarbij ook de wenselijk geachte nabestemming kan betrekken. Niet toelaatbaar
is dat het antwoord zodanig onduidelijk is – met name door het formuleren
van allerlei verlangens en onduidelijke voorwaarden die (wellicht) pas in
de (verre) toekomst kunnen worden vervuld – dat daaruit niet blijkt
of de gemeente bereid is planologische medewerking aan de locatie te verlenen. ARTIKELEN ARTIKEL I Onderdeel A Artikel 1De leden van de PvdA-fractie vroegen of een winplaats voor zover genoemd
in de wet altijd een winplaats is in de zin van artikel 7g, dus een in het
streekplan vervat besluit.Dit is niet het geval. Met winplaats wordt gedoeld zowel op de gevallen
waarin die plaats is bepaald in een streekplan als op de gevallen waarin die
plaats in een bestemmingsplan is opgenomen. Wat dit laatste betreft zij verwezen
naar artikel 21a, tweede lid. Daarnaast komt de term winplaats voor in de
contekst van de beslissing op de aanvraag om vergunning; verwezen wordt naar
artikel 10, tiende en elfde lid.Gezien het vorenstaande is dan ook in de definitie van winplaats geabstraheerd
van het kader waarin de winplaats wordt geconcretiseerd.Dezelfde leden vroegen voorts een nadere verduidelijking van de term afwerkingsstrook.Afwerkingsstrook is het gebied dat onderdeel vormt van het gebied waarop
de ontgrondingsvergunning betrekking heeft, maar waar niet of nauwelijks wordt
ontgrond. Tijdens de ontgronding worden op de afwerkingsstrook bijvoorbeeld
bouwketen geplaatst en dient het als opslagterrein voor de bovengrond. Na
de ontgronding wordt de strook «afgewerkt», bijvoorbeeld door
deze (deels) te beplanten of, indien na de ontgronding een plas overblijft,
door daarop oevervoorzieningen aan te brengen. Onderdeel BDe leden van de PvdA-fractie vroegen of het nieuwe zesde lid, dat bepaalt
dat weigering, intrekking of wijziging van een vergunning kan geschieden op
grond van strijd met de in het tweede lid genoemde belangen, mede slaat op
de in het nieuwe derde en vijfde lid genoemde voorschriften.Deze vraag kan bevestigend worden beantwoord.Dezelfde leden stelden vragen over onderdeel e van artikel 3, tweede (bedoeld
zal zijn: derde) lid, betreffende het geheel of gedeeltelijk betalen van de kosten van de aanpassingsinrichting van de omgeving van de
ontgronde onroerende zaken, voor zover zij het gevolg zijn van de ontgronding.Wil de bepaling kunnen worden toegepast dan dient er sprake te zijn van
een causale relatie tussen de ontgronding en de effecten daarvan op de omgeving
van de locatie welke is ontgrond. Het begrip omgeving wordt in de concrete
situatie mede bepaald door de gevolgen welke de ontgronding direct of indirect
heeft gehad op het aangrenzende gebied. Inherent aan het causaliteitsvraagstuk
is dat er discussie zal kunnen ontstaan over de vraag of en in hoever een
bepaald probleem is veroorzaakt – direct of indirect – door de
ontgronding. Dit moet in de concrete situatie worden beoordeeld. Doordat artikel
3, derde lid, onder e, mede voorziet in de mogelijkheid dat het vergunningvoorschrift
slechts op betaling van een gedeelte van de kosten van de veroorzaakte aanpassingsinrichting
ziet, kunnen overigens al te diep gravende discussies over de exacte mate
van veroorzaking worden vermeden. Daarbij kan voorts inhoudelijk worden voortgebouwd
op de in het verleden ontstane praktijk van (privaatrechtelijke) afspraken
tussen het bevoegd gezag en de ontgronder over betaling van bedoelde kosten.De vraag van de genoemde leden waarom niet bepaald is dat de verplichting
inzake de betaling van de kosten van beheer mede betrekking kan hebben op
de beheerskosten van de aangepaste omgeving heeft ons aanleiding zulks onomwonden
in het wetsvoorstel te bepalen. Verwezen wordt naar de bij deze memorie gevoegde
nota van wijziging betreffende artikel 3, derde lid, onderdeel f (nieuw).
Dit sluit aan bij de bestaande praktijk waarbij het voorkomt dat ontgronders
zich (privaatrechtelijk) verplichten om de kosten van beheer van hetgeen is
gerealiseerd bij de aanpassingsinrichting van de omgeving van de ontgronde
locatie bij wijze van (eenmalige) afkoopsom voor hun rekening nemen.De leden van de PvdA-fractie vroegen of het niet gewenst is om in de wet
op te nemen dat de overheid zich bij het verlenen van een vergunning in geval
van meer aanvragen kan laten leiden door de mate waarin de aanvrager een financieel
aanbod doet voor de aanpassing en het beheer van de ontgronde locatie, en
de omgeving ervan.Met deze leden zijn wij van oordeel dat het inderdaad mogelijk moet zijn
dat de omstandigheid dat de aanvrager bereid is geldelijke vergoeding te geven
voor de bedoelde zaken in geval van meer aanvragen om vergunning meeweegt
in de beslissing op de vergunningaanvragen. Ook uit de wet (artikel 3, zesde
lid, van het wetsvoorstel, dat verwijst naar de in het tweede lid opgenomen
verruiming van belangen) kan worden afgeleid dat dit het geval is. Om misverstanden
te voorkomen is de redactie van het nieuwe zevende lid van artikel 10 (artikel
10, vierde lid, oud) aangepast in de bijgaande nota van wijziging. Ook in
dat artikellid, dat een richtsnoer bevat voor de besluitvorming op basis van
de aanvragen om vergunning, wordt nu verwezen naar de in artikel 3, tweede
lid, bedoelde (verruiming van) belangen.Dezelfde leden vroegen of niet ook een voorschrift moet kunnen worden
gesteld met betrekking tot onderzoek naar alternatieven, dan wel tot betaling
van een bedrag ter financiering daarvan.Naar ons oordeel is dit niet gewenst. Het stellen van voorschriften komt
in dit verband alleen aan de orde indien besloten is tot het verlenen van
de vergunning ten behoeve van ontgronden. Alsdan is het niet het juiste moment
om bij wijze van vergunningvoorschrift de ontgronder te verplichten onderzoek
naar secundaire grondstoffen te laten doen. Onderzoek naar de beschikbaarheid
van alternatieven (secundaire grondstoffen) is in een eerder stadium aan de
orde, te weten in het stadium van planning en daarop gericht onderzoek. Artikel 3De leden van de GPV-fractie constateerden dat in artikel 3, derde lid,
wordt gesproken over het «geheel of gedeeltelijk» in rekening
kunnen brengen van de beheerskosten. Zij vroegen in welke gevallen de vroegere
ontgronder tot het geheel betalen van de beheerskosten verplicht zou kunnen
worden.In de praktijk geschiedt de betaling van de totale beheerskosten in de
vorm van een afkoopsom die door de ontgronder bij of na het ontvangen van
de vergunning wordt afgedragen. Een zodanige verplichting tot het betalen
van die beheerskosten is denkbaar ingeval het ontgronde gebied als nabestemming
een natuurfunctie heeft of een extensieve recreatiebestemming, met andere
woorden in gevallen dat de locatie geen financiële baten oplevert.De vraag van dezelfde leden of de wintempobepaling van artikel 3, derde
lid, onder g, zodanig gehanteerd gaat worden dat het ontgronden voor de betrokken
bedrijven niet haalbaar is, beantwoorden wij ontkennend. Indien wordt besloten
tot vergunningverlening en dus niet tot afwijzing van de aanvraag, dienen
uiteraard geen vergunningvoorschriften te worden gesteld die de winning langs
een omweg economisch onmogelijk zouden maken. Zodanige vergunningvoorschriften
zouden in beroep aantastbaar zijn.De door deze leden genoemde weg van aanpassing van het structuurschema
biedt op zich een mogelijkheid voor het – op termijn – rechttrekken
van interprovinciale scheefgroei. Een structuurschema kan echter slechts verplichtingen
voor bestuursorganen inhouden; een aanpassing van het schema brengt geen wijziging
in de (rechts)positie van vergunninghouders. Onderdeel CDe leden van de PvdA-fractie stelden enkele vragen over onderdeel C in
relatie tot de Wet bodembescherming.Waar in het nieuwe onderdeel c van artikel 4 van de Ontgrondingenwet wordt
aangeknoopt bij de toepassing van artikel 23 of 24 van de Wet bodembescherming
is geen nadere aanpassing nodig, nu het door deze leden genoemde wetsvoorstel
21 556 inmiddels kracht van wet heeft verkregen (wet van 10 mei 1994,
Stb. 331, tot uitbreiding van de Wet bodembescherming met een regeling inzake
sanering van de bodem).De leden van de fractie van de PvdA vroegen waarom de overige in artikel
4 van de huidige Ontgrondingenwet genoemde uitzonderingen gehandhaafd moeten
blijven en vroegen in welke mate die ontgrondingen voorkomen.Wat betreft het in onderdeel c genoemde «nemen van specie van gronden,
waarop de verplichting tot levering in 1886 rustte» is een uitzondering
niet meer nodig. Het betreft hier een voorziening ten behoeve van de onbelemmerde
uitoefening van het zogenaamde recht van aardhaling. Specifieke bepalingen
inzake dat recht, die voorheen waren opgenomen in de Grondwet, de onteigeningswet
en de Bevoegdhedenwet waterschappen, zijn inmiddels komen te vervallen; zie
de parlementaire stukken met betrekking tot de grondwetsherziening van 1983
(kamerstukken II 1975/76, 13 872, nr. 3, blz. 47 en 48) en de Waterschapswet
(kamerstukken II 1988/89, 19 995, nr. 6, blz. 51). In het voetspoor daarvan
kan thans ook de desbetreffende passage in artikel 4, onder c (nieuw: a),
van de Ontgrondingenwet worden geschrapt. Bij de nota van wijziging is hierin
voorzien.Voor het overige dient dit onderdeel van artikel 4 te worden gehandhaafd,
aangezien ten aanzien van het – gelukkig niet frequent noodzakelijke – optreden ten behoeve van de waterkering in gevallen
van onmiddellijk dreigend gevaar geen belemmeringen passend zijn.In de paragraaf van de memorie van toelichting (3.1), die handelt over
de verhouding tot de aanpassingsinrichting ingevolge de Landinrichtingswet,
ligt besloten dat de regimes van de Landinrichtingswet enerzijds en de Ontgrondingenwet
anderzijds niet op een en dezelfde ontgronding toegepast moeten worden, doch
dat in voorkomend geval een keuze moet worden gemaakt. Daarom moet de uitzondering
van artikel 4, onder d (nieuw: b), van de Ontgrondingenwet worden gehandhaafd.Bij de in artikel 4, onder e en f (nieuw: d en e), bedoelde ontgrondingen
valt onder meer te denken aan:– het aanleggen, onderhouden, wijzigen of opruimen van allerlei
waterstaatswerken;– het aanleggen, onderhouden, wijzigen of opruimen van wegen, spoorwegen,
vliegvelden, industrieterreinen, parken, plantsoenen en dergelijke, overigens
onder bepaalde beperkingen;– de normale uitoefening van het land-, tuin- of bosbouwbedrijf.Ter nadere oriëntatie zij verwezen naar artikel 2 van het Rijksreglement
Ontgrondingen. Het behoeft geen betoog dat van de genoemde uitzonderingsbepalingen
in de Ontgrondingenwet veelvuldig gebruik wordt gemaakt en dat deze niet kunnen
worden gemist.De PvdA-fractieleden hebben gevraagd of aan de artikelen 4, onder e en
f (oud), 5 en 7 van de wet niet een wat logischer volgorde kan worden gegeven.
Zij deden daartoe een suggestie, waarbij mede wordt voorzien in een beperking
van de strekking van de genoemde onderdelen van artikel 4 in die zin, dat
ingevolge die bepalingen slechts de vergunningplicht kan worden opgeheven,
in lijn met de inhoud van het voorgestelde artikel 7, tweede lid.Terecht signaleren de genoemde leden een minder logische opbouw van een
aantal wetsbepalingen. Aan de door deze leden gemaakte opmerkingen is gevolg
gegeven in de nota van wijziging. Met name gaat het daarbij om een verplaatsing
van de onderdelen e en f (oud) van artikel 4 naar artikel 7 en een beperking
van de strekking van die bepalingen. Wij verwijzen mede naar de toelichting
bij de nota van wijziging.De artikelen 5 en 7 zijn echter niet verplaatst. Artikel 5 biedt een basis
voor nadere regels omtrent ontgrondingen en niet uitsluitend voor nadere regels
betreffende vergunningverlening. Het is dus passend dat artikel 7 er –
in de gewijzigde opzet – mede in voorziet dat in de op artikel 5 te
baseren regels kan worden bepaald dat in bepaalde gevallen de vergunningplicht
niet geldt en voorts dat de bepalingen van de artikelen 5 en 7 blijven voorafgaan
aan artikel 8. Onderdeel GOp de opmerkingen van de leden van de PvdA-fractie inzake artikel 5 is
zojuist ingegaan. Wij verwijzen naar onze reactie bij onderdeel C op de opmerkingen
van de genoemde leden over de artikelen 4, 5, 7 en 8. Artikel 7De leden van de SGP-fractie wilden een toelichting op de stelling dat
aan het bestaande eerste lid, onderdeel c, geen behoefte meer bestaat.Schrapping van dit artikelonderdeel is toegelicht op pagina 43 van de
memorie van toelichting. Verwezen wordt naar het antwoord op een vraag van
de leden van de fractie van D66 in het algemeen deel van deze memorie betreffende
hetzelfde onderwerp. Onderdeel H Artikel 7aIn antwoord op de vraag van de leden van de PvdA-fractie naar het verschil
tussen de hoofdlijnen van het beleid en de beginselen merken wij op dat tussen
beide begrippen samenhang bestaat. Alvorens de hoofdlijnen van het beleid
getrokken kunnen worden is het dienstig de uitgangspunten (beginselen) te
bepalen aan de hand waarvan het beleid kan worden geformuleerd. Op dit punt
is de terminologie gevolgd van het Besluit op de ruimtelijke ordening 1985,
dat in artikel 4 bepaalt dat een structuurschema met betrekking tot een bepaalde
sector van rijksbeleid hoofdlijnen en beginselen van algemeen belang voor
het nationaal ruimtelijk beleid bevat. Artikel 7bDe leden van de PvdA-fractie vroegen of niet ook wat betreft het onderzoek
naar alternatieven (secundaire grondstoffen) een informatieverplichting zou
moeten gelden.Wij zijn het met deze leden eens dat rijk en provincies elkaar stelselmatig
informeren omtrent onderzoek en maatregelen ter bevordering van het toepassen
van secundaire grondstoffen en verwijzen naar de bij deze memorie gevoegde
nota van wijziging op dit punt. Onderdeel IDe leden van de PvdA-fractie vroegen waarom de vergunning wat betreft
het winterbed in overeenstemming met Onze Minister moet worden verleend en
de vergunning wat betreft delfstoffen slechts na overleg met de Minister van
Economische Zaken.Wat betreft het ontgronden in het winterbed kan worden opgemerkt dat het
daarbij kan gaan om een activiteit die ingrijpende consequenties kan hebben
voor de betrokken rivier, niet alleen ter plaatse, maar ook (ver) boven- c.q.
benedenstrooms. Om die reden is het wenselijk dat de vergunning «in
overeenstemming met» de Minister van Verkeer en Waterstaat wordt verleend.
Anders ligt de situatie bij een ontgrondingsvergunning inzake delfstoffen
als bedoeld in de Mijnwet van 1810. Dit betreft de tot nu toe niet voorgekomen,
maar niet geheel ondenkbare situatie dat door middel van ontgronden oppervlaktedelfstoffen
ten behoeve van de energievoorziening worden gewonnen. Het is voor de Minister
van Economische Zaken nuttig betrokken te worden bij dergelijke vergunningen
in verband met zijn verantwoordelijkheid voor het energiebeleid. Verlening
van de ontgrondingsvergunning «na overleg met» de minister is
daartoe voldoende.De leden van de PvdA-fractie vroegen waarom ook een aanwijzing moet kunnen
worden gericht op een (aanvraag tot) machtiging.Teneinde een sluitende regeling te verkrijgen, wordt het wenselijk geacht
om ook de machtigingsgevallen onder het bereik van de aanwijzingsregeling
te brengen. Ook ten aanzien van beslissingen op aanvragen om machtiging kan
zich immers de situatie voordoen dat door het provinciaal bestuur een beslissing
wordt genomen die niet strookt met het rijksbeleid. Alsdan dient een instrument
beschikbaar te zijn, met behulp waarvan de rijksoverheid haar beleid kan doorzetten. Onderdeel J Artikel 10De leden van de SGP-fractie verzochten om een verduidelijking van het
eerste lid.Artikel 10, eerste lid, is ten gevolge van de totstandkoming van de eerste
tranche van de AWB bij de derde Aanpassingswet opnieuw geformuleerd. In dat
kader zijn de woorden «veenschap, veenpolder» komen te vervallen.
Ook de term «procedure» is bij die gelegenheid opgenomen, waarbij
gedoeld wordt op de in de AWB geregelde procedure van de paragrafen 3.5.2.
tot en met 3.5.6. Voor de geldende tekst van artikel 10, eerste lid, wordt
verwezen naar de bij deze memorie gevoegde tekst van de geldende Ontgrondingenwet. Onderdeel MDe leden van de PvdA-fractie vroegen waarom de vergunde hoeveelheid als
heffingsgrondslag is genomen.De reden dat de vergunde hoeveelheid als heffingsgrondslag is opgenomen
is dat aldus volstaan kan worden met het vaststellen van de heffing op het
tijdstip van vergunningverlening. Daardoor worden de perceptiekosten beperkt
en kan de betaling van de heffing geschieden tezamen met de inning van de
leges voor de behandeling van de aanvraag om vergunning.De Minister van Verkeer en Waterstaat,A. Jorritsma-LebbinkDe Minister van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer,M. de Boer BIJLAGE 1 Schema I. Overzicht termijnen tot start uitvoering ontgronding
in huidige situatie Gerelateerd aan variant als aan de orde in bijlage IV
A, memorie van toelichtingUitgegaan wordt van:– meewerkende gemeente;– geen structuurschema oppervlaktedelfstoffen;– planning in streekplankader: vaststellen winplaats-oude-stijl.
Dus geen bindende winplaatsvaststelling als voorzien in het wetsvoorstel.
Wel plaatsbepaling op hoofdlijnen. a.Overleg provincie/gemeente. Vaststelling
streekplan met winplaats-oude-stijl door P.S. Indien winplaats-oude-stijl
groter dan 100 ha vindt t.b.v. vaststelling streekplan mer plaats. 24
mnd.        «WRO-lijn»  «Sectorlijn» b1Na verlenen ontgr. vergunning (c1) neemt gemeente
besluit dat planologische beletselen wegneemt. Vrijstelling geldend best.plan,
anticipatie op in voorbereiding zijnd bes. plan. G.S. verlenen verklaring
van geen bezwaar.5 mnd.1c1Behandeling
aanvraag ontgr.vergunning. 6 mnd. b2Beroep bij Afd.
Bestuursrechtspraak R.v.S., schorsingsverzoek ingediend.6 wkn.c2Beroep
bij Afd. Bestuursrechtspraak R.v.S. 6 wkn. b3Schorsingsverzoek
afgewezen.1 mnd. c3Behandeling aanvraag
machtiging tot ontgronden van deelgebied.6 mnd.    c4Beroep tegen machtiging bij Afd. Bestuursrechtspraak
R.v.S. Schorsingsverzoek. 6 wkn.    c5Schorsingsverzoek
afgewezen. 4 mnd.    c6Beslissing op beroep
ontgr. vergunning 24 mnd. na c2; d.w.z. extra proceduretijd, 12,5 mnd.12,5
mnd.    subtotaal55,5 mnd.       d.Naast
procedures in «WRO-lijn» en «Sectorlijn» zijn nog,
per geval verschillend, andere vergunningen c.q. toestemmingen nodig. Praktijk
is dat deze deels parallel, deels seriegeschakeld worden met «WRO-»
c.q. «Sectorlijn». Hiervoor wordt nog 9 mnd. extra gerekend.     Totale2
termijn64,5 mnd.1 Onderstreepte termijnen zijn wettelijke maxima, de overige
zijn schattingen. 2 Na 52 mnd. kan op basis van de machtiging ontgronden
in deelgebied starten. Schema II. Overzicht termijnen tot start uitvoering ontgronding
in huidige situatie Gerelateerd aan variant als aan de orde in bijlage IV
B, memorie van toelichtingUitgegaan wordt van:– niet-meewerkende gemeente;– geen structuurschema oppervlaktedelfstoffen;– planning in streekplankader: vaststellen winplaats-oude-stijl.
Dus geen bindende winplaatsvaststelling als voorzien in het wetsvoorstel.
Wel plaatsbepaling op hoofdlijnen. a.Overleg provincie/gemeente. Vaststelling
streekplan met winplaats-oude-stijl door P.S. Indien winplaats-oude-stijl
groter dan 100 ha vindt t.b.v. vaststelling streekplan mer plaats. 30
mnd.        «WRO-lijn»  «Sectorlijn» b1Overleg met gemeente 3 mnd.1c1Na
beslissing beroep WRO-lijn (b4) behandeling aanvraag ontgrondingsvergunning.6
mnd. b2G.S. geven aanwijzing art. 37 WRO.8 mnd.c2Beroep bij Afd. Bestuursrechtspraak R.v.S.6 mnd.b3Beroep bij Afd. Bestuursrechtspraak R.v.S. 6 wkn.c3Beslissing
op beroep.6 wkn. b4Beslissing op beroep.24
mnd.    b5Gemeente neemt besluit dat planologische beletselen wegneemt.
Herziening best. plan, goedkeuring door G.S.12 mnd.    b6Beroep
bij Afd. Bestuursechtspraak R.v.S. 6 wkn.    b7Beslissing op
beroep6 mnd.    subtotaal a + b1 t/m b786
mnd.          d.Naast procedures in «WRO-lijn» en
«Sectorlijn» zijn nog, per geval verschillend, andere vergunningen
c.q. toestemmingen nodig. Praktijk is dat deze deels parallel, deels seriegeschakeld
worden met «WRO-» c.q. «Sectorlijn». Hiervoor wordt
nog 12 mnd. extra gerekend.        Totale termijn98
mnd.   1 De onderstreepte termijnen zijn wettelijke maxima, de overige
zijn schattingen. Schema III. Overzicht termijnen tot start uitvoering ontgronding
in huidige situatie Gerelateerd aan variant als aan de orde in bijlage IV
C, memorie van toelichtingI met vaststelling streekplan met winzone, II met vaststelling streekplan
zonder winzone).Uitgegaan wordt van:– niet-meewerkende gemeente;– geen structuurschema oppervlaktedelfstoffen. I. Vaststelling streekplan met winzone a.Vaststelling streekplan met winzone
door P.S. Overleg provincie/gemeente.24 mnd.        «WRO-lijn»  «Sectorlijn» b1Na verlenen ontgr. vergunning b1
t/m b7 als bij Schema II.56 mnd.1c1Behandeling
aanvraag ontgr. vergunning.12 mnd.    c2Beroep
bij Afd. Bestuursrechtspraak R.v.S.6 wkn.    c3Beslissing
op beroep.24 mnd.  Subtotaal a + c1 + b192 mnd.          dVoor
andere vergunningen/procedures nog 12 mnd. (zie Schema II).   Totale
termijn104 mnd.   1 De onderstreepte termijnen zijn wettelijke maxima, de overige
zijn schattingen. II. Vaststelling streekplan zonder winzone a.Geen specifiek overleg provincie/gemeente.
Vaststelling streekplan zonder winzone door P.S.18
mnd.  «WRO-lijn»  «Sectorlijn» b1Na verlenen ontgr. vergunning b1
t/m b7 als bij Schema II.56 mnd.c1Behandeling
aanvraag ontgr. vergunning.24 mnd.    c2Beroep
bij Afd. Bestuursrechtspraak R.v.S.6 wkn.   c3Beslissing
op beroep.24 mnd.  Subtotaal a + c1 + b198 mnd.          dVoor
andere vergunningen/procedures nog 12 mnd. (zie Schema II).   Totale
termijn110 mnd.   XNoot1Ter inzage gelegd bij de afdeling Parlementaire Documentatie. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-23568-6.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl