Wet maatschappelijke ondersteuning; Nadere memorie van antwoord
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-05 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 20052006-30131, nr. E

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum ontvangst

13-06-2006

Eerste Kamer der Staten-Generaal

2005-2006

30131 nr. E

12-06-2006

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaam1. Commissie2. CDA-fractieOvergangsproblematiekKeuzevrijheidFinanciële situatieWmczGemeentelijke modelverordening3. PvdA-fractieAlgemeenKwaliteitFinancieringInspraak en invloedIndicatiestellingAanbestedingAdministratieve lasten en uitvoerbaarheidInvoeringstraject4. VVD-fractie5. SP-fractie6. Fractie D667. Fracties van SGP en ChristenUnieFactor TijdAanbestedenSubstitutieDefiniëringBezwaar en beroepOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Gerelateerde publicaties

Kamerstuk 30131, nr. E b1Gerelateerde publicatie
Kamerstuk 30131, nr. E b2Gerelateerde publicatie
Kamerstuk 30131, nr. E b3Gerelateerde publicatie

 
 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 30131Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 98 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
30 131Nieuwe regels betreffende maatschappelijke ondersteuning (Wet maatschappelijke
ondersteuning)ENADERE MEMORIE VAN ANTWOORDOntvangen 12 juni 20061. CommissieDe leden van de commissie vragen de regering een toelichting te geven
op de vraag of de modelverordening van de VNG voldoende in overeenstemming
is met de uitgangspunten en de bedoelingen van de Wmo, waaronder de lokale
beleidsvrijheid en het individueel maatwerk.De Wmo stelt de kaders waarbinnen gemeenten invulling geven aan het beleid
op het terrein van de maatschappelijke ondersteuning. Samen met de lokale
partijen wordt het beleid voor de maatschappelijke ondersteuning en het lokale
maatwerk vorm gegeven.De modelverordening is een uitwerking van de Wmo door de Vereniging van
Nederlandse Gemeenten (VNG), die gemeenten een handreiking biedt bij die invulling.
Gemeenten kunnen op basis van dit model zelf hun verordening opstellen uiteraard
met inspraak van relevante cliëntenorganisaties en burgers. De gemeenteraad
stelt de verordening vervolgens vast.De regering heeft kennisgenomen van de conceptmodelverordening van de
VNG en vindt dat deze in overeenstemming is met de uitgangspunten en bedoelingen
van de Wmo. Het raamwerk van de modelverordening biedt gemeenten voldoende
ruimte om lokaal maatwerk te bieden.De leden van de commissie vragen naar de wettelijke basis van de Europese
aanbestedingsplicht voor Wmo diensten. Zij vragen of deze aanbestedingsplicht
voor alle diensten geldt, en zo ja, of de mogelijkheid bestaat voor dit onderdeel
van de wet een ruimere overgangsregeling te creëren.De wettelijke basis van de Europese aanbestedingsplicht ligt in de Europese
aanbestedingsrichtlijn 2004/18/EG. De gemeenten zijn voor de inkoop van de
huishoudelijke hulp gehouden aan deze aanbestedingsrichtlijn gelet op de in
bijlage 2 van die richtlijn opgenomen typologieën van diensten. Daarin
wordt onderscheid gemaakt naar diensten, die óf onder het volledige
regime óf onder het beperkte regime vallen. De regering merkt dan ook
op dat in veel gevallen gebruik gemaakt kan worden van een verkorte procedure.
Ter verdere toelichting geldt dat de inkoop van de huishoudelijke hulp, zoals
in de Wmo bedoeld, een dienst is die in concurrentie op de vrije markt kan
worden ingekocht. De regering èn gemeenten kunnen niet
anders dan deze wetgeving respecteren. Europese regelgeving gaat voor op nationale
regelgeving.Ten aanzien van een ruimere overgangsregeling wordt opgemerkt dat de regering
van mening is dat vanuit aanbestedingsrechtelijk perspectief er voldoende
tijd is om per 1 januari 2007 de Wmo in uitvoering te kunnen nemen.De overgangsbepalingen voor huishoudelijke verzorging in de Wmo maken
het mogelijk om meer tijd te nemen voor het afronden van de aanbestedingsprocedures,
zonder dat de burger in de kou komt te staan. De overgangsbepalingen regelen
dat zolang gemeenten geen verordening hebben vastgesteld, zij moeten handelen
conform de bepalingen van de AWBZ. Het ligt dan voor de hand dat in deze overgangsperiode
gemeenten de bestaande contracten met de aanbieders verlengen.Die overgangsperiode kan niet onnodig opgerekt worden. Gemeenten moeten
handelen in de geest van de Europese regelgeving en tegelijkertijd de aanbestedingsprocedure
voor de situatie na de overgang starten. Nieuwe aanbieders moeten niet het
idee krijgen buiten gesloten te worden. Bestaande aanbieders moeten kunnen
anticiperen op de nieuwe situatie: wel of geen nieuw contract.Het is uiteindelijk de rechter die zal bepalen of de gemeente conform
de Europese regelgeving heeft gehandeld. Daarbij zal het belang van de mededinging
afgewogen worden tegen het belang van de burger(continuering van de hulp gedurende
de overgangsperiode) en het belang van zorgvuldigheid in de richting van bestaande
aanbieders.Indien de gemeenten meer tijd nodig hebben voor de voltooiing van de aanbestedingsprocedure
en om die reden besluiten om voor een beperkte periode de uitvoering van de
huishoudelijke zorg door de huidige aanbieders te laten verrichten, wordt
het risico op een mogelijke gerechtelijke procedure beperkt als gemeenten
daarbij kunnen aantonen dat zij reeds met de Europese aanbestedingsprocedure
zijn gestart.Op de vraag of de aanbestedingsplicht geldt voor alle diensten maakt de
regering ten aanzien van welzijnsdiensten de volgende opmerking. Gemeenten
geven in de huidige situatie in de meeste gevallen uitvoering aan de welzijnsdiensten
via een subsidierelatie op basis van de gemeentelijke subsidieverordening.
Hier gelden vooral de regels van de Algemene wet bestuursrecht. Als uitgangspunt
kan worden gesteld dat subsidies voor welzijnsdiensten niet behoeven te worden
aanbesteed. Echter, welzijnsdiensten vallen niet per definitie buiten de Europese
aanbestedingsrichtlijnen. Of welzijnsdiensten moeten worden aanbesteed, kan
de regering alleen in algemene zin beantwoorden. Het verschil tussen een subsidie
en een inkooprelatie wordt bepaald aan de hand van de waarde van goederen
of diensten in het economisch verkeer. Hoe eenvoudiger het te bepalen is dat
deze waarde marktconform is omdat er veel leverende instellingen zijn die
op hun beurt aan meerdere verschillende opdrachtgevers leveren, hoe eerder
er sprake is van een inkooprelatie. Dit heeft tot gevolg dat voorzieningen
die op een (potentiële) markt te verkrijgen zijn ingekocht moeten worden.
Voorzieningen waar dit niet voor geldt kunnen via een subsidie worden verkregen.2. CDA-fractieOvergangsproblematiekDe leden van de CDA-fractie vragen om een overzicht van de afspraken die
de regering heeft gemaakt met betrokken partijen om een vloeiende overgang
van AWBZ naar Wmo te garanderen, zodanig dat cliënten die nu een
AWBZ-voorziening ontvangen in de Wmo niet tussen de wal en het schip zullen
vallen.Speciaal voor de huidige AWBZ-cliënten met een indicatie voor huishoudelijke
verzorging is gezamenlijk door VWS met Zorgverzekeraars Nederland (ZN) en
VNG het overgangsprotocol huishoudelijke verzorging in verband met de invoering
van de Wmo opgesteld. Dit protocol regelt de zorgvuldige overgang van deze
cliënten van het zorgkantoor naar de gemeente. In dit protocol wordt
nauwkeurig omschreven welke acties, op welk moment door zorgkantoren en gemeenten
moeten worden ondernomen. Het gaat hierbij onder andere om de communicatie
naar de cliënt, de overdracht van gegevens en de uitvoering van de persoonsgebonden
budgetregeling. Op dit moment worden in het land regionale bijeenkomsten gehouden
voor zorgkantoren en gemeenten over het overgangsprotocol. Als bijlage 2 is
het overgangsprotocol bijgevoegd. In bijlage 31
wordt een opsomming gegeven van de activiteiten die in het kader van de overgang
en implementatie gezamenlijk door de VNG en VWS worden ondernomen.In antwoord op de vraag van de leden van de CDA-fractie hoe lang de AWBZ-indicaties
maximaal geldig blijven na overgang in de Wmo merkt de regering op dat bestaande
indicaties geldig blijven gedurende de looptijd van die indicatie, doch uiterlijk
tot een jaar na inwerkingtreding van de Wmo.De leden van de CDA-fractie vragen of de huidige AWBZ-cliënten bij
de overgang naar de Wmo in 2007 dezelfde zorgaanbieder kunnen behouden.De overgangsbepalingen in de Wmo leggen vast dat de AWBZ-indicaties in
2007 hun geldigheid behouden. Dat betekent niet dat in alle gevallen de huidige
AWBZ-cliënten hun zorg van dezelfde zorgaanbieder zullen ontvangen. Dit
is namelijk afhankelijk van het contracteerbeleid van de gemeente.De leden van de CDA-fractie vragen wat er gebeurt wanneer gemeenten hun
aanbesteding niet op tijd geregeld hebben. Ook vragen deze leden hoe kan worden
voorkomen dat burgers in de kou komen te staan als gemeenten hun verordening
niet tijdig hebben kunnen vaststellen.Tevens vragen deze leden wat gebeurt als gemeenten niet tijdig voor 1 januari
2007 klaar zijn met alle voorbereidende werkzaamheden.De regering is van mening dat vanuit aanbestedingsrechtelijk perspectief
er voldoende tijd is om per 1 januari 2007 de Wmo in uitvoering te kunnen
nemen. De overgangsbepalingen voor huishoudelijke verzorging in de Wmo maken
het mogelijk om meer tijd te nemen voor het afronden van de aanbestedingsprocedures,
zonder dat de burger in de kou komt te staan. De overgangsbepalingen regelen
dat zolang gemeenten geen verordening hebben vastgesteld, zij moeten handelen
conform de bepalingen van de AWBZ. Het ligt dan voor de hand dat in deze overgangsperiode
gemeenten de bestaande contracten met de aanbieders verlengen.Die overgangsperiode kan niet onnodig opgerekt worden. Gemeenten moeten
handelen in de geest van de Europese regelgeving en tegelijkertijd de aanbestedingsprocedure
voor de situatie na de overgang starten. Nieuwe aanbieders moeten niet het
idee krijgen buiten gesloten te worden. Bestaande aanbieders moeten kunnen
anticiperen op de nieuwe situatie: wel of geen nieuw contract.Het is uiteindelijk de rechter die zal bepalen of de gemeente conform
de Europese regelgeving heeft gehandeld. Daarbij zal het belang van de mededinging
afgewogen worden tegen het belang van de burger(continuering van de hulp gedurende
de overgangsperiode) en het belang van zorgvuldigheid in de richting van bestaande
aanbieders.De regering wijst erop dat gemeenten op grond van de Wmo verplicht zijn
om te zorgen dat de benodigde ondersteuning wordt geboden. Indien zij niet
tijdig hun verordening hebben kunnen vaststellen, dienen zij overeenkomstig
het overgangsrecht in de Wmo te handelen conform het nu geldende Wvg c.q.
AWBZ-regime. Dat betekent dat de burgers ook als gemeenten hun verordening
niet tijdig kunnen vaststellen niet in de kou komen te staan.In aansluiting op de commissiebrede vragen, vragen de leden van de CDA-fractie
of gemeenten moeten aanbesteden of kunnen volstaan met vouchers voor geïndiceerden.De regering wijst erop dat de Europese aanbestedingsregels van toepassing
zijn op overeenkomsten onder bezwarende titel. Als gemeenten met (zorg)aanbieders
over het verlenen van diensten op vertoon van vouchers door de klant overeenkomsten
hebben gesloten, kunnen deze worden aangemerkt als overeenkomsten onder bezwarende
titel. Indien de waarde van deze overeenkomsten onder bezwarende titel het
drempelbedrag voor aanbesteding overschrijdt, dan zijn de Europese aanbestedingsregels
van toepassing. Wanneer gemeenten ervoor kiezen om met een vouchersysteem
te werken zijn gemeenten dus aanbestedingsplichtig.Op de vraag of gemeenten in 2007 de ruimte hebben om aan te sluiten bij
het beleid zoals dat voor het inwerkingtreden van de Wmo via de AWBZ geregeld
werd is het antwoord ja. Gemeenten kunnen ervoor kiezen om in de Wmo het AWBZ-beleid
voort te zetten.KeuzevrijheidDe leden van de CDA-fractie vragen of de regering de mening deelt dat
mensen die goed in staat zijn gebruik te maken van het collectief vervoer,
hier ook gebruik van dienen te maken.Wel gaan de leden van de CDA-fractie er van uit dat mensen die, gezien
de zwaarte van hun handicap, geïndiceerd zijn voor speciale vervoersvoorzieningen,
altijd gebruik kunnen blijven maken van hun persoonsgebonden budget.De regering kan zich vinden in dit uitgangspunt, natuurlijk met inachtneming
van het kader van artikel 6, dat bepaalt dat het principe van keuzevrijheid
geldt tenzij sprake is van overwegende bezwaren. De formulering van het artikel
geeft aan, dat de gemeente niet lichtvaardig mag besluiten tot het achterwege
laten van de keuzemogelijkheid. Uiteindelijk beslist de rechter of de gemeente
in een individueel geval op juiste gronden een bepaalde afweging heeft gemaakt.Financiële situatieDe leden van de CDA-fractie geven aan verheugd te zijn dat ze van de staatssecretaris
kunnen vernemen dat er met de VNG over het financiële arrangement op
nagenoeg alle punten overeenstemming is bereikt en dat dit arrangement de
gemeenten de verzekering geeft te kunnen beschikken over voldoende middelen
voor een verantwoorde uitvoering van de Wmo, zowel voor de korte als voor
de lange termijn. De toezegging dat, als uit de drie onderzoeken die nog zullen
plaatsvinden over essentiële punten uit de Wmo mocht blijken dat er meer
middelen nodig zijn voor een verantwoorde uitvoering, aanpassing van het gemeentelijk
budget tot de reële mogelijkheden behoort, ziet de CDA-fractie dan ook
in het verlengde hiervan.De regering kan bevestigen dat wanneer op de overeengekomen wijze uit
de aangehaalde onderzoeken mocht blijken dat gemeenten meer geld nodig hebben,
op basis daarvan besluitvorming zal plaatsvinden over het toevoegen van extra
middelen aan het macrobudget.De leden van de CDA-fractie geven aan ervan uit te gaan dat in het onderzoek
van de onafhankelijke derde naar de toereikendheid van het macrobudget de
te verwachten maatschappelijke ontwikkelingen meegenomen worden.De te verwachten maatschappelijke ontwikkelingen maken inderdaad onderdeel
uit van het advies van de onafhankelijke derde.WmczDe leden van de CDA-fractie merken op dat uit de evaluatie van de wet
medezeggenschap cliënten zorginstellingen (Wmcz) m.b.t. de in de wet
opgenomen procesverplichtingen t.a.v. de Wmcz en de wet klachtrecht cliënten
zorgsector (Wkcz) naar voren komt dat enkele verplichtingen in de praktijk
op problemen stuiten bij bijvoorbeeld scoutingorganisaties of buurthuizen.Ten aanzien van de Wmcz en de Wkcz heeft de regering besloten de wetten
van toepassing te laten zijn (blijven) op die sectoren waarvoor zij nu ook
gelden en waar het handhaven van deze regels aansluit bij de feitelijke situatie
(memorie van toelichting, Kamerstukken II, 2004/05, 30 131, nr. 3,
pag. 16). De amendering door de Tweede Kamer heeft de reikwijdte van
de Wmcz en de Wkcz wel iets verruimd, maar niet zodanig dat daardoor bovengenoemde
organisaties nu in alle gevallen wel onder die wetten vallen.Ten aanzien van een scoutingorganisatie geldt dat deze slechts onder de
Wmcz valt, als die organisatie geacht zou moeten worden maatschappelijke of
gezondheidszorg te verlenen en zij ook nog zou worden gefinancierd door de
gemeente op grond van de Wmo. Een scoutingorganisatie verleent geen maatschappelijke
zorg of gezondheidszorg en valt derhalve niet onder de reikwijdte Wmcz. Voor
een buurthuis hangt dit af van de exacte functies die zo’n buurthuis
vervult; als er sprake is van maatschappelijke zorg, zal het buurthuis, mits
het wordt gefinancierd op grond van de Wmo, onder de Wmcz vallen.Voor de vraag of een scoutingorganisatie of een buurthuis een klachtenregeling
moet instellen geldt eenzelfde benadering als vanuit de Wkcz. De Wkcz verstaat
onder instelling «elk in de maatschappij als zelfstandige eenheid optredend
organisatorisch verband waarin: (...) b. maatschappelijke ondersteuning wordt
geboden door derden als bedoeld in artikel 10 van de Wmo». Dus alleen
die instelling, die, in dit verband, maatschappelijke ondersteuning biedt
aan derden en die van de gemeente middelen ontvangt op basis van de Wmo, valt
onder de Wkcz. Dat sluit ook aan bij de bedoeling van de Wkcz, namelijk om
cliënten van instellingen de mogelijkheid te bieden om, wanneer zij niet
tevreden zijn over de geleverde dienst, een klacht in te dienen.De regering gaat ervan uit dat in de praktijk wat betreft de toepassing
van de Wmcz of de Wkcz er zich geen problemen zullen voordoen.Gemeentelijke modelverordeningDe leden van de CDA-fractie merken op dat de ICF-classificatie een zeer
beperkte plaats heeft gekregen in de modelverordening van de VNG. Tevens constateren
deze leden dat «Welzijn» nauwelijks in de modelverordening in
beeld komt.De regering deelt deze mening niet. In de modelverordening is opgenomen
dat bij de advisering gebruik gemaakt wordt van de ICF-classificatie. Deze
bepaling is gebaseerd op de toelichting op amendement 65 (Kamerstukken II,
2005/06, 30 131, nr. 65). Mede omdat bij de indicatiestelling
van de diverse functies in de AWBZ eveneens deze classificatie wordt gebruikt,
kan het gebruik van de ICF-classificatie door gemeenten de afstemming tussen
de Wmo en de AWBZ vergemakkelijken.De modelverordening richt zich met name op individuele voorzieningen.
De voorzieningen uit de Welzijnswet 1994 worden veelal als algemeen toegankelijke
voorzieningen aangeboden en zijn derhalve niet in deze modelverordening opgenomen.
Het beleid met betrekking tot de welzijnsvoorzieningen en de relatie tot de
voorzieningen als bedoeld in de modelverordening zal worden vastgelegd in
het beleidsplan van de gemeente.De leden van de CDA-fractie vragen of de staatssecretaris de mening deelt
dat de welzijnscomponent van wezenlijk belang is voor een goede, succesvolle
uitvoering van de Wmo. Daarnaast vragen zij of de staatssecretaris mogelijkheden
ziet om actie te ondernemen in deze fase van ontwikkeling van de modelverordening.De regering is van mening dat de welzijnscomponent van wezenlijk belang
is voor een succesvolle uitvoering van de Wmo. Met nadruk stelt de regering
dat de Wmo geen zorgwet maar een participatiewet is. Welzijn gaat voor zorg.
Gemeenten hebben ruime ervaring met het opzetten van algemeen toegankelijke
welzijnsvoorzieningen die kunnen voorkomen dat mensen al in een vroeg stadium
individuele voorzieningen nodig hebben. Het beleid met betrekking tot de welzijnsvoorzieningen
en de relatie tot individuele voorzieningen zal in het beleidsplan van de
gemeente aan de orde komen.Graag willen de leden van de CDA-fractie een reactie op de bij de manifestpartijen
levende vragen en zorgen, zoals aangegeven in hun brieven van 8 en 15 mei
2006 (respectievelijk bijlage 3 en 4 bij het nader voorlopig verslag).De antwoorden op de vragen van de manifestpartijen zijn in de bijlage
11 opgenomen.3. PvdA-fractieAlgemeenDe leden van de PvdA-fractie vinden het voor een goede beoordeling van
de Wmo van belang inzicht te hebben in de samenhang met en de toekomst van
andere wetten, zoals de AWBZ en de Zvw. Deze leden vragen of het kabinet de
reactie op het interdepartementaal beleidsonderzoek gelijktijdig naar de Eerste
en Tweede Kamers stuurt en wanneer zij verwacht dit te doen.Het kabinet heeft deze reactie inmiddels aan de Eerste en Tweede Kamer
gestuurd.De leden van de PvdA-fractie hebben vragen gesteld over de invulling van
de compensatieplicht door gemeenten en de wijze waarop de regering beoordeelt
of gemeenten aan hun verplichtingen ten aanzien van de compensatieplicht en
maatwerk voldoen.Artikel 5 van de Wmo regelt ondermeer dat gemeenten in verordeningen regels
moeten stellen ten aanzien van door de gemeente te verlenen individuele voorzieningen
en de voorwaarden waaronder burgers daar aanspraak op hebben. Gemeenten dienen
daarbij het bepaalde bij of krachtens de Wmo in acht te nemen. Aangezien de
compensatieplicht (artikel 4) onderdeel van de wet is, is het vanzelfsprekend
dat gemeenten de compensatieplicht in hun verordeningen een plaats geven.De vraag of gemeenten zowel maatwerk leveren als aan de compensatieplicht
voldoen, dient op lokaal niveau te worden beantwoord. Daarvoor gelden
de gebruikelijke democratische wegen en zijn in de wet de volgende waarborgen
opgenomen:• de planverplichting;• de verplichte consultatie van burgers bij voorbereiding van het
beleid;• het verplichte advies van representatieve organisaties van burgers
als B&W het plan ter goedkeuring aan de gemeenteraad voorlegt en alles
wat daarover ook in de Gemeentewet is bepaald;• de verplichte aandacht voor kleine groepen;• de verordeningsplicht voor individuele voorzieningen;• de verplichting aan gemeenten om burgers in een vroeg stadium van
beleidsontwikkeling de gelegenheid te geven de agenda van het beleid te beïnvloeden
en hen daarvoor de benodigde informatie te verschaffen;• de verplichting voor gemeenten om zich bij de beleidsvoorbereiding
te vergewissen van de belangen en behoeften van ingezetenen die hun belangen
en behoeften niet goed kenbaar kunnen maken en hen daarvoor de benodigde informatie
te verschaffen.Het is uiteindelijk ter beoordeling aan de rechter of de gemeente in individuele
beslissingen voldoende recht gedaan heeft aan het beginsel van de compensatieplicht.De leden van de PvdA-fractie verzoeken om met enkele voorbeelden te illustreren
hoe gemeenten zelf invulling kunnen geven aan de centrale Wmo-doelstelling:
maatschappelijke participatie door lokaal maatwerk.Zoals de regering in haar eerdere antwoorden al heeft aangegeven zijn
gemeenten beter dan de rijksoverheid in staat om lokaal en individueel maatwerk
te leveren in de ondersteuning op lokaal niveau. Zo zijn de mogelijkheden
voor maatschappelijke participatie in een kleine plattelandsgemeente anders
dan in een herstructureringswijk in de grote steden. In de dorpskernen van
plattelandsgemeenten is bijvoorbeeld de sociale infrastructuur anders (het
systeem van «naoberschap» is in veel regio’s nog aanwezig),
waarbij het meer vanzelfsprekend is dat bewoners elkaar ondersteunen bij het
verrichten van eenvoudige klussen, maaltijdvoorziening, etc. Deze sociale
cohesie is veelal afwezig in veel herstructureringswijken. Daarnaast zijn
er demografische verschillen (leeftijd, etniciteit) tussen gemeenten die er
toe kunnen leiden dat er andere accenten in het beleid worden gelegd.Tenslotte is ook de fysieke infrastructuur op het platteland wezenlijk
anders dan in de grote steden (aanwezigheid openbare voorzieningen, openbaar
vervoer, winkels, etc.), waardoor ook hier door gemeenten lokaal maatwerk
moet worden geleverd (multifunctionele accommodaties).De leden van de PvdA-fractie vragen uitleg van de regering over de verhouding
tussen voorliggende collectieve voorzieningen en het persoonsgebonden budget
als bedoeld in artikel 6 Wmo.De Wmo kent het begrip «voorliggende collectieve voorziening»
niet. Wanneer de leden van de PvdA-fractie hier doelen op de casus van een
gemeente die collectieve voorzieningen wil aanbieden, die «voorgaan
op» de keuzevrijheid als bedoeld in artikel 6 wijst de regering op de
strekking van dit artikel, dat gemeenten gebiedt om haar burgers de keuze
te laten tussen een voorziening in natura of een persoongebonden budget tenzij
daartegen overwegende bezwaren bestaan. Het creëren van een systeem van
collectieve voorzieningen dat vóórgaat op het bieden van keuzevrijheid,
is derhalve niet in overeenstemming met de wet, tenzij tegen het bieden van
de keuze, overwegende bezwaren bestaan.Deze leden vragen ook welke «overwegende bezwaren» ertoe kunnen
leiden dat het persoongebonden budget niet voor alle individuele voorzieningen
geldt.Het is aan gemeenten om te bepalen of er sprake is van overwegende bezwaren.
Bij gelegenheid van het debat met de Tweede Kamer op 29 maart 2006 over
Valys heeft de Kamer uitgesproken dat «efficiencyoverwegingen»
onder overwegende bezwaren kunnen vallen voor mensen die met het collectief
vervoer kunnen reizen. De Tweede Kamer heeft tijdens dat AO duidelijk gemaakt
dat het niet de bedoeling van het Amendement is geweest om met de verstrekking
van persoonsgebonden budgetten de exploitatie van collectieve vervoerssystemen
van een financieel risico te voorzien. In zijn algemeenheid kan worden opgemerkt
dat de formulering van het artikel aangeeft, dat de gemeente niet lichtvaardig
mag besluiten tot het achterwege laten van de keuzemogelijkheid. Gemeenten
zullen in het beleidsplan aangeven welke maatregelen ze nemen om keuzevrijheid
te bieden en welke afwegingen ze maken tussen algemene voorzieningen en individuele
voorzieningen. Uiteindelijk beslist de rechter of de gemeente in een individueel
geval op juiste gronden een bepaalde afweging heeft mogen maken.KwaliteitDe leden van de PvdA-fractie vragen hoe het advies van de regering richting
gemeenten om de ICF-classificatie te hanteren zich verhoudt tot de wens van
de Tweede Kamer om deze breed te hanteren om de lokale dienstverlening te
beoordelen en vergelijken. Tevens vragen zij hoe de regering de kwaliteit
van dienstverlening borgt en toetst.Het advies van de regering aan gemeenten om gebruik te maken van het begrippenkader
van de ICF-classificatie is geheel in lijn met de wens van de Tweede Kamer
om de ICF-classificatie als uniform begrippenkader te gebruiken.Ten aanzien van de borging en toetsing van de kwaliteit van de lokale
dienstverlening geldt het volgende. Voor wat betreft huishoudelijke verzorging
wordt de kwaliteit geborgd doordat de Kwaliteitswet zorginstellingen daarop
van toepassing zal zijn. De Inspectie voor de Gezondheidszorg ziet toe op
de naleving daarvan. De inspectie hanteert de daarbij geldende (huidige) normen
van het veld. Op grond van de Kwaliteitswet zorginstellingen hebben aanbieders
van huishoudelijke verzorging de opdracht zorg van goede en verantwoorde kwaliteit
te leveren.Voor die onderdelen die niet onder de Kwaliteitswet zorginstellingen vallen
heeft elke gemeente de ruimte een eigen kwaliteitsbeleid te voeren. In het
Wmo-plan geven gemeenten aan op welke manier zij het lokale kwaliteitsbeleid
vorm geven.In het kader van het implementatietraject worden handreikingen aan gemeenten
opgesteld. Daarin worden ook adviezen opgenomen over de wijze waarop gemeenten
met kwaliteit kunnen omgaan. In de handreiking huishoudelijke zorg staan hierover
bijvoorbeeld duidelijke adviezen.Vanuit de systeemverantwoordelijkheid van het Rijk zullen de ontwikkelingen
rondom de deskundigheid en kwaliteit van de dienstverlening gevolgd worden
en in de evaluatie van de Wmo worden betrokken.De leden van de fractie van de PvdA vragen de regering naar de stand van
zaken van het overleg met de VNG en de cliëntenorganisaties over de opzet
en invoering van tevredenheids- en vrijwilligersmonitors en benchmarks.In het kader van art. 9 Wmo wordt een ministeriële regeling voorbereid. VWS, VNG en de cliëntenorganisaties zijn met elkaar in overleg
over welke gegevensset er verzameld zal worden in het kader van het klanttevredenheidsonderzoek.
Deze besprekingen bevinden zich in een afrondende fase. In juni zullen de
gegevens aan de Tweede Kamer ter informatie worden aangeboden. Het streven
is 1 september 2006 de ministeriële regeling in de Staatscourant
te publiceren. Volledigheidshalve merkt de regering op dat er in het kader
van de Wmo geen sprake is van een aparte vrijwilligersmonitor.Wel zullen de doelstellingen van de beleidsbrief Vrijwillige Inzet 2005–2007
(Kamerstuk II, 2005/06, 30 334, nr. 1) na afloop worden geëvalueerd.
Vanzelfsprekend zal het vrijwilligerswerkbeleid als een van de prestatievelden
in het kader van de evaluatie Wmo worden geëvalueerd.De benchmark Wmo is een project van de VNG in samenwerking met gemeenten.
Formeel heeft het ministerie van VWS hierbij geen betrokkenheid. Natuurlijk
wordt wel zoveel mogelijk een link gelegd tussen de benchmark en de verschillende
informatieartikelen van de Wmo.De leden van de fractie van de PvdA vragen welke middelen beschikbaar
zijn voor deskundigheidsbevordering van professionals en vrijwilligers en
verbeteringen van de kwaliteit van voorzieningen en of deze middelen toereikend
zijn. Tevens vragen zij hoe het Rijk de inspanningen van de gemeenten op dit
gebied volgt.Er is ruim € 10 miljoen beschikbaar voor deskundigheidsbevordering
van vrijwilligers. De regering is vooralsnog van oordeel dat dit een passend
budget is. De omvang van het budget zal in 2008 worden geëvalueerd.Daarnaast stelt de regering forse bedragen ter beschikking aan de kennisinstituten
om in te zetten voor deskundigheidsbevordering en verbetering van de kwaliteit
van voorzieningen.De leden van de PvdA-fractie vragen zich af welke gevolgen de verantwoordelijkheid
van gemeenten voor preventieve jeugdtaken in het kader van de Wmo heeft voor
de afstemming met de provinciale verantwoordelijkheden op dit terrein. Zij
vragen of de regering dit kan illustreren met een voorbeeld.Gemeenten zijn op basis van de huidige Welzijnswet 1994 en de Wet collectieve
preventie volksgezondheid (Wcpv) verantwoordelijk voor de preventieve jeugdtaken
die voorafgaan aan de jeugdzorg. Daarin brengt de Wmo geen verandering. De
Wmo verankert de gemeentelijke verantwoordelijkheid voor het preventief jeugdbeleid
uit de Welzijnswet 1994 in de Wmo en geeft in de memorie van toelichting nader
aan hoe gemeenten aan het preventieve jeugdbeleid invulling kunnen geven,
i.c. met de vijf functies van het preventief jeugdbeleid. Deze vijf functies
zijn medio 2003 door Rijk, VNG, IPO en MO-groep bestuurlijk vastgesteld. In
het kader van de afstemming met de provinciale verantwoordelijkheden is het
belangrijk dat provincies en gemeenten goede afspraken maken. De VNG ondersteunt
gemeenten hierbij, onder andere door het aanbieden van handreikingen die specifiek
ingaan op samenwerkingsafspraken van lokale voorzieningen met het bureau jeugdzorg.
Deze producten worden ook in het kader van het implementatietraject Wmo beschikbaar
gesteld, bijvoorbeeld op de website. Ook de provincies worden gestimuleerd
deze afspraken te maken. In het landelijk beleidskader jeugdzorg is het realiseren
van een goede aansluiting tussen het gemeentelijke jeugdbeleid en de provinciale
jeugdzorg, waarbij geen jongeren tussen wal en schip vallen, als prioriteit
benoemd. In het kader van het provinciaal beleidskader voor de jeugdzorg hebben
alle provincies afspraken gemaakt met gemeenten over een sluitende keten.FinancieringDe leden van de PvdA-fractie vragen of in het onderzoek van de onafhankelijke
derde ook de onderlinge verschillen tussen gemeenten worden meegenomen. Ook
vragen deze leden aan de hand van welke criteria geconcludeerd wordt of het
macrobudget al dan niet toereikend is om de gevolgen van de compensatieplicht
op te vangen.De onafhankelijke derde neemt niet de verschillen tussen gemeenten mee,
maar zal zich richten op het macrobudget. De onderlinge verschillen worden
wel betrokken bij het onderhoud van het verdeelmodel.De nadere invulling van de taken van de onafhankelijke derde vindt nu
plaats. De onafhankelijke derde volgt het uitgavenniveau van de gemeenten
en zal bezien of er maatschappelijke ontwikkelingen plaatsvinden die van invloed
zijn op het uitgavenniveau van de gemeenten. Denk daarbij bijvoorbeeld aan
verdergaande extramuralisering. Ook neemt de onafhankelijke derde de jurisprudentie
inzake beroepsprocedures van burgers mee bij de beoordeling van het uitgavenniveau.
Op basis van het advies van de onafhankelijke derde kan het macrobudget bijgesteld
worden.Zij vragen tot slot naar de gevolgen voor burgers wanneer individuele
gemeenten tekorten hebben.De vormgeving van het Wmo beleid in individuele gemeenten is de verantwoordelijkheid
van die gemeenten. Door het financiële arrangement kunnen gemeenten die
verantwoordelijkheid ook dragen. Gemeenten kunnen daarmee ook hun plichten
ten aanzien van hun burgers nakomen.De leden van de PvdA-fractie vragen de regering of ze het belangrijk vindt
om goed gedrag van gemeenten, leidend tot maatwerk en kostenbesparing via
het voorkomen van dure AWBZ-zorg, te belonen.De regering acht dergelijk gedrag van gemeenten onder de Wmo inderdaad
gewenst, niet alleen ten aanzien van de AWBZ, maar ook ten aanzien van andere
voorzieningen. De Wmo laat het aan gemeenten over om een goed evenwicht te
vinden in het eigen Wmo beleid. De regering acht gemeentelijke vrijheid in
combinatie met horizontale verantwoording de beste garantie voor een dergelijk
beleid. Gemeenten hebben onder de Wmo een inherente prikkel om de burgers
maatwerk te bieden. De daaruit volgende kostenbesparing in de AWBZ is vanuit
de gemeente bezien daarbij een neveneffect. Een separate systematiek om goed
gedrag te belonen, bijvoorbeeld in de vorm van een bonus-malusregeling, past
niet in de systematiek van de gemeentefondsfinanciering.De leden van de PvdA-fractie vragen of de regering inmiddels meer zicht
heeft op de uitgangspunten van de amvb rond de eigen bijdragen. De regering
verwijst hier graag naar het concept-Besluit Wmo dat op 22 mei jl. aan
de Tweede en Eerste Kamer is voorgelegd.Het is de leden verder niet duidelijk waarom de eigen bijdragen voor de
zorgverzekeringswet niet worden meegewogen bij het vaststellen van de eigen
bijdrage voor extramurale zorg en de Wmo. De nu voorgestelde regeling continueert
de bestaande situatie, waarin sprake is van een anticumulatieregeling voor
eigen bijdragen in AWBZ en Wvg. Voor die gevallen waarin meerdere lasten (ook
die ten gevolge van de Zvw) samenvallen, voorziet de fiscale regelgeving in
potentiële compensatie.De leden vragen verder waarop de conclusie is gebaseerd dat inkomen voldoende
maatstaf is voor draagkracht en waarom een vermogenstoets wordt afgewezen.De regering heeft er voor gekozen om bij de vaststelling van iemands draagkracht
aan te sluiten bij de belastingwetgeving. Het fictieve vermogensrendement
van box 3 telt mee voor de vaststelling van iemands inkomen. In die zin betalen
mensen met een (groot) eigen vermogen een hogere eigen bijdrage dan mensen
die, in overigens gelijke omstandigheden, dat vermogen niet bezitten.Verder vragen de leden hoe de regering draaglast onderscheidt van draagkracht.
Draagkracht is gerelateerd aan het inkomen van de hulpvrager en draaglast
verwijst naar wat mensen zelf kunnen of met de hulp van anderen zelf kunnen
regelen. Met de term draagkracht in relatie tot de eigen bijdrage regeling
wordt bedoeld de mate waarin iemand in redelijkheid gezien zijn inkomen een
eigen bijdrage kan opbrengen.De leden van de PvdA-fractie vragen hoe de regering oordeelt over het
door Mezzo berekende bedrag van € 80 miljoen voor versterking van
de mantelzorgondersteuning.Met Mezzo is de regering van mening dat een versterking van de mantelzorgondersteuning
gewenst is. In de Wmo wordt daarom voor het eerst een wettelijke basis gelegd
voor de ondersteuning van de mantelzorg op lokaal niveau. Dat vraagt om een
nieuwe aanpak. De extra financiële impuls hiervoor is nog onderwerp van
overleg.Inspraak en invloedDe leden van de PvdA-fractie vragen hoe maatwerk gestalte krijgt in situaties
dat een cliënt meent dat voor hetzelfde budget andere oplossingen mogelijk
zijn. Daarnaast vragen zij of het mogelijk is om een lichtvoetige regeling
te bedenken waarmee klachten snel afgehandeld kunnen worden. Tevens vragen
de leden naar de rol van mediation in dit verband en wat bedoeld wordt met
de toezegging dat de rol van mediation in het implementatietraject nader wordt
verkend.In de Wmo is in artikel 6 opgenomen dat het college van burgemeester en
wethouders personen die een aanspraak hebben op een individuele voorziening
de keuze moet bieden, tenzij er overwegende bezwaren bestaan, tussen het ontvangen
van een voorziening in natura of het ontvangen van een persoonsgebonden budget.
In situaties dat deze keuzemogelijkheid bestaat is er een optimale mogelijkheid
tot maatwerk. Met een persoonsgebonden budget immers kan een cliënt een
voorziening inkopen die het beste past bij zijn eigen situatie.Aanbieders en gemeenten beschikken over het algemeen al over een klachtenregeling.
Daarnaast kan een burger conform de Algemene wet bestuursrecht tegen een beschikking
van het college van B&W bezwaar- en beroep aantekenen. De regering heeft
er alle vertrouwen in dat gemeenten samen met aanbieders eenvoudige (lichtvoetige)
klachtenprocedures zullen opzetten.In het kader van het implementatietraject zijn ondertussen eerste gesprekken
gevoerd met het Ministerie van Justitie over mediation. Daaruit is naar voren
gekomen dat mediation een gunstig effect heeft bij conflicten en dat dit ook
het geval kan zijn bij mogelijke conflicten over Wmo voorzieningen. Vanuit
het implementatietraject wordt momenteel een onderzoek uitgezet om na te gaan
op welke wijze mediation een rol kan vervullen binnen Wmo en hoe gemeenten
dit instrument kunnen inzetten.De leden van de fractie van de PvdA vragen of het budget voor de cliëntparticipatie
en de ondersteuning van RPCP’s op de lange termijn toereikend is. Daarnaast
vragen zij hoe gewaarborgd is dat ook kwetsbare groepen participeren, zoals
dak- en thuislozen en mensen met een verstandelijke of psycho-sociale handicap.Het budget is voor een periode van drie jaar beschikbaar en is bedoeld
om de cliëntparticipatie een extra impuls te geven. Doel van dit tijdelijke budget is om landelijk, in elke gemeente van Nederland, een goede
cliëntparticipatie op te zetten en «witte» vlekken weg te
nemen. In de opdrachtbrief aan het Fonds PGO wordt speciaal aandacht besteed
aan het geven van bijzondere aandacht aan genoemde kwetsbare groepen. De structurele
ondersteuning van cliëntparticipatie is een zaak van gemeenten en provincies.IndicatiestellingDe leden van de PvdA-fractie vragen wanneer sprake is van een effectieve
afstemming tussen het CIZ en gemeenten en welke partij in eerste instantie
verantwoordelijk is. Tevens vragen zij welke bevoegdheden en zeggenschap gemeenten
ten opzichte van het CIZ hebben en of cliëntdossiers van het CIZ aan
gemeenten ter beschikking worden gesteld.Er is sprake van een effectieve afstemming als een cliënt niet op
twee plaatsen twee keer hetzelfde verhaal moet houden en dezelfde vragenlijst
moet invullen. Het uitgangspunt is dat de cliënt niet aan het verkeerde
loket (frontoffice) kan staan. In de backoffice wordt bekeken of het om een
AWBZ of een Wmo-cliënt gaat of een combinatie van beide. Daarvoor dienen
gemeenten met CIZ afspraken te maken over de wijze van indicatiestelling en
de overdracht van cliëntgegevens. Ook als de gemeente de indicatiestelling
voor Wmo-voorzieningen niet door het CIZ laat verrichten, dient het CIZ mee
te werken aan dergelijke afspraken. In de handreiking Toegang worden hiervoor
verschillende modellen aangereikt.De leden van de PvdA-fractie vragen hoe het gebruik van de CIZ-normen
zich verhoudt tot het uitgangspunt van maatwerk.De gemeenten zijn zelf verantwoordelijk voor het organiseren van de toegang
tot de Wmo-voorzieningen. Dat zal leiden tot lokaal maatwerk. Als gemeenten
vinden dat de CIZ-normen bruikbaar zijn om tot individueel maatwerk te komen
kunnen zij overwegen deze over te nemen.Over de vraag van de PvdA-fractie waar een cliënt bezwaar kan indienen
over de afstemming tussen de AWBZ- en de Wmo-indicatie merkt de regering het
volgende op. Het CIZ neemt een besluit op basis van de AWBZ en de gemeente
geeft een Wmo-beschikking af op basis van de eigen verordening. Bezwaren tegen
het AWBZ-besluit en de Wmo-beschikking dienen bij het CIZ respectievelijk
de gemeente te worden ingediend. Gemeenten zijn wel verplicht om de afstemming
tussen de AWBZ en de Wmo op een adequate manier vorm te geven.De leden van de PvdA vragen in hoeverre artikel 41 van de Wmo regelt dat
de cliënt ook het type hulpverlenerrelatie dat hij of zij met een aanbieder
heeft, kan voortzetten in de overgangsperiode.Artikel 41 van de Wmo regelt dat de AWBZ-indicaties gedurende de looptijd
van de indicaties doch maximaal tot 1 januari 2008 gerespecteerd moet
worden. Daarmee is niet gegarandeerd dat het type hulpverlenerrelatie voortgezet
kan worden. Dat hangt af de uitkomsten van de aanbesteding en het inkoopbeleid
van de gemeente.De fractieleden van PvdA stellen dat in 2007, als de persoongebonden budget-houders
met een indicatie voor huishoudelijke verzorging overgaan van de AWBZ naar
de Wmo, substitutie met andere AWBZ-functies niet meer mogelijk is. Zij vragen
of de regering gemeenten, zorgkantoren en het CIZ gaat toestaan afspraken
te maken over gecombineerde persoongebonden budgetten (AWBZ/Wmo) voor persoongebonden
budget-houders.Als de leden van de fractie van de PvdA met gecombineerde persoongebonden
budgetten bedoelen dat er uitruil mogelijk moet zijn tussen budgetten die
beschikbaar worden gesteld in het kader van de AWBZ en de Wmo
dan luidt het antwoord dat het persoonsgebonden budget dat beschikbaar wordt
gesteld in de AWBZ alleen voor AWBZ-verzekerde zorg ingezet kan worden.De leden van de PvdA-fractie merken op dat de regering in de memorie van
antwoord antwoordt dat het niet mogelijk is om de door mantelzorgers verrichte
huishoudelijke verzorging – als vervanging van de AWBZ-zorg –
door de AWBZ als respijtzorg te laten vergoeden. De leden van de PvdA-fractie
menen dat dit niet in overeenstemming is met de toezeggingen die in de Tweede
Kamer zijn gedaan en vragen de regering om een reactie hierop.Respijtzorg in het kader van de AWBZ is er op gericht een mantelzorger
tijdelijk te ontlasten wanneer deze overbelast dreigt te raken. Professionals
nemen dan de mantelzorg over. Het kan daarbij gaan om verschillende AWBZ-functies.
AWBZ-cliënten kunnen een beroep doen op persoonlijke verzorging uit de
AWBZ als mantelzorgers niet langer in staat zijn om die hulp te bieden.Het begrip respijtzorg kent de Wmo als zodanig niet. Wel is er het prestatieveld
ondersteuning van de mantelzorg op basis waarvan gemeenten arrangementen zullen
treffen om mantelzorgers te ondersteunen. Uiteraard is het wel zo dat cliënten
een beroep kunnen doen op hulp bij het huishouden in het kader van de Wmo
als mantelzorgers niet langer in staat zijn om deze hulp te bieden. Deze lijn
is in overeenstemming met hetgeen met de Tweede Kamer is gewisseld.AanbestedingIn aanvulling op de commissievragen over aanbesteding van Wmo-diensten
hebben de leden van de PvdA-fractie nog een aantal vragen. De leden van de
PvdA-fractie vernemen graag hoe de Wmo-diensten zich verhouden tot de Europese
aanbestedingsrichtlijn 2004/18/EG, alsmede of het noodzakelijk is de aanbestedingsverplichting
in de Wmo te verankeren.De Europese aanbestedingsrichtlijn 2004/18/EG geldt ook voor diensten
in het kader van de Wmo. Hierdoor zijn gemeenten voor de inkoop van de huishoudelijke
hulp gehouden aan deze aanbestedingsrichtlijn gelet op de in bijlage 21 opgenomen typologieën van diensten, die óf
onder het volledige regime óf onder het beperkte regime vallen. Ter
verdere toelichting geldt dat de inkoop van de huishoudelijk hulp, zoals in
de Wmo bedoeld, een dienst is die in concurrentie op de vrije markt kan worden
ingekocht. Europese regelgeving gaat voor op nationale regelgeving. Het is
dan ook niet noodzakelijk de aanbestedingsverplichting in de Wmo te verankeren.Ook vragen de leden van de PvdA-fractie zich af waarop de regering het
uitgangspunt baseert dat gemeenten bij diensten onder de in de memorie van
antwoord genoemde drempelbedragen (€ 211 000) niet aanbestedingsplichtig
zijn en of er situaties zijn waarin aanbesteding ook onder de in de memorie
van antwoord aangegeven drempelbedragen verplicht is en zo ja, of de regering
daarvan voorbeelden kan geven.Zoals hiervoor aangegeven, baseert de regering zich op de vigerende wet-
en regelgeving waaraan de gemeenten als aanbestedende diensten in de zin van
de Europese aanbestedingsrichtlijn gebonden zijn. Dit houdt in dat alle overheidsopdrachten
boven het door de Europese Commissie vastgestelde drempelbedrag van € 211 000,–
excl. BTW onder de Europese richtlijn 2004/18.EG vallen.De leden van de PvdA-fractie constateren dat bij aanbesteding geen discriminerende
eisen gesteld mogen worden aan aanbieders, alsmede dat eisen relevant moeten
zijn voor en gerelateerd aan de opdracht. De leden verzoeken
aan te geven op welke wijze de regering «discriminerend» en«gerelateerd
aan de opdracht» interpreteert. Zij vragen of het acceptabel is als
gemeenten bij de aanbesteding de eis stellen dat aanbieders op de hoogte moeten
zijn van de voorzieningen in en behoeften aan zorg en dienstverlening in een
gemeente, alsmede dat zij een steunpunt of kantoor in of nabij die gemeente
moeten hebben.De regering volgt hierbij het primaire recht vanuit het EG-verdrag waarin
de beginselen voor de uitvoering van alle overheidsopdrachten zijn vastgelegd.
Ook wijst de regering op artikel 2 Richtlijn 2004/18/EG dat gemeenten verplicht
aanbieders gelijk, non discriminatoir en op een transparante wijze te behandelen.
De betekenis van «niet discriminerend» kan worden uitgelegd als:
gelijke omstandigheden voor alle potentiële aanbieders. Ook verkapte
of indirecte discriminatie is niet toegestaan.«Gerelateerd aan de opdracht» kan worden uitgelegd als: de
beschrijvingen in het bestek voor de inkoop van de huishoudelijke hulp moeten
volstrekt objectief en non discriminatoir zijn om alle potentiële inschrijvers
gelijke kansen te bieden. Uit de beschrijvingen in het bestek mag bijvoorbeeld
niet blijken dat een bepaalde organisatie of een type organisatie, van welke
aard en achtergrond dan ook, de voorkeur heeft. Vanuit het oogpunt van gelijke
behandeling kunnen gemeenten bijvoorbeeld niet eisen dat aanbieders voorafgaand
aan de gunning een steunpunt of kantoor in of nabij de gemeente moeten hebben.
Gemeenten kunnen wel eisen dat na gunning de aanbieder een steunpunt of kantoor
in of nabij de gemeente opent. Ook vanuit het oogpunt van gelijke behandeling
kunnen gemeenten niet vooraf de eis stellen dat de aanbieder op de hoogte
moet zijn van de voorzieningen in en behoeften aan zorg en dienstverlening
in een gemeente.De leden van de PvdA-fractie vragen, gelet op de uitspraak van de Tweede
Kamer (motie nr. 80) dat bij zeer kwetsbare groepen de huishoudelijke verzorging
moet worden geleverd door dezelfde uitvoerders als die van de AWBZ functies,
of dit als verplichting geldt voor gemeenten indien dit niet in de wet is
opgenomen en wat de consequenties zijn voor de aanbesteding.De gemeente is verantwoordelijk voor de uitvoering van de inkoop van de
hulp in de huishouding, ook voor zeer kwetsbare groepen. Gelet op de beginselen
van het primair EG-recht kan op voorhand niet worden gegarandeerd dat de huishoudelijke
verzorging en de op grond van een AWBZ-indicatie te leveren hulpverlening
kunnen worden geleverd door dezelfde uitvoerder. Het spreekt voor zich dat
als dat vereist is, gemeenten bijzondere expertise zullen inzetten. Gemeenten
kunnen bij aanbesteding eisen opnemen ten aanzien van samenwerking met AWBZ-uitvoerders.De leden van de PvdA-fractie vragen of het klopt dat elke zorgaanbieder
bij elke gemeente die na 1 januari 2007 een contract voor huishoudelijke
verzorging afsluit dat niet volgens de Europese aanbestedingsregels tot stand
is gekomen, 10% van de contractswaarde kan opeisen als schadevergoeding.De regering spreekt tegen dat sprake is van enig vooraf vastgesteld percentage
als schadevergoeding bij een contract dat niet volgens de regels van de Europese
aanbestedingsregels tot stand is gekomen. Alleen de rechter is bevoegd zich
in individuele gevallen uit te spreken over een mogelijke schadevergoeding
indien een zorgaanbieder als potentiële marktpartij een procedure bij
de rechter aanhangig heeft gemaakt.De leden van de PvdA-fractie vragen wat de gevolgen zijn wanneer gemeenten
niet voldoen aan de aanbestedingsverplichtingen per 1 januari 2007
en hoe voorkomen wordt dat – wellicht onder tijdsdruk – de aanbesteding
tot hoogste doel van de invoering van de Wmo verwordt.Uiteraard is de regering van mening dat de aanbesteding niet tot het hoogste
doel van de invoering van de Wmo mag worden verheven, ook niet onder tijdsdruk.
Kwaliteit en zorgvuldigheid voor de compensatie van burgers met een beperking
staan voorop. De regering is overigens van mening dat gemeenten voldoende
mogelijkheden hebben om tijdig te kunnen voldoen aan de aanbestedingsverplichting.
De overgangsbepalingen voor huishoudelijke verzorging in de Wmo maken het
mogelijk om meer tijd te nemen voor het afronden van de aanbestedingsprocedures,
zonder dat de burger in de kou komt te staan. De overgangsbepalingen regelen
dat zolang gemeenten geen verordening hebben vastgesteld, zij moeten handelen
conform de bepalingen van de AWBZ. Het ligt dan voor de hand dat in deze overgangsperiode
gemeenten de bestaande contracten met de aanbieders verlengen.Die overgangsperiode kan niet onnodig opgerekt worden. Gemeenten moeten
handelen in de geest van de Europese regelgeving en tegelijkertijd de aanbestedingsprocedure
voor de situatie na de overgang starten. Nieuwe aanbieders moeten niet het
idee krijgen buiten gesloten te worden. Bestaande aanbieders moeten kunnen
anticiperen op de nieuwe situatie: wel of geen nieuw contract.Het is uiteindelijk de rechter die zal bepalen of de gemeente conform
de Europese regelgeving heeft gehandeld. Daarbij zal het belang van de mededinging
afgewogen worden tegen het belang van de burger(continuering van de hulp gedurende
de overgangsperiode) en het belang van zorgvuldigheid in de richting van bestaande
aanbieders.De leden vragen verder of de lokale rekenkamers en de Nederlandse Zorgautoriteit
(NZa) hierbij een toezichthoudende rol spelen.De Nza ziet er niet op toe of de gemeenten de aanbestedingsregels wel –
en al dan niet op de juiste wijze – toepassen. Partijen die benadeeld
denken te zijn door het inkoopbeleid van gemeenten kunnen daarvoor de geëigende
wegen bewandelen (civiele rechter of eventueel de Europese commissie). Lokale
rekenkamers zijn onafhankelijke instituten en bepalen zelf welke onderdelen
van het gemeentelijk beleid zij tot onderwerp van onderzoek maken. Dat kan
dus ook betrekking hebben op de Europese aanbestedingsregels.De leden van de PvdA-fractie vragen in hoeverre de consultatie van marktpartijen
over kwaliteits- en doelmatigheidseisen in het bestek toegestaan en wellicht
wenselijk is, alsmede hoe hierover met gemeenten wordt gecommuniceerd.De regering kan de leden verzekeren dat de consultatie van marktpartijen
over in het bestek op te nemen kwaliteits- en doelmatigheidseisen formeel
is toegestaan, indien deze consultatie voorafgaande aan de aanbesteding plaatsvindt.
In de in het voorjaar gehouden voorlichtingsbijeenkomsten voor gemeenten is
de mogelijkheid van een marktconsultatie op deze wijze gecommuniceerd en ook
gestimuleerd. Op basis van de contacten met gemeenten bestaat de indruk dat
hiervan goed en ook op de juiste wijze gebruik wordt gemaakt.De leden van de PvdA-fractie vragen hoe de regering aankijkt tegen de
informatievoorsprong die de adviseurs op het gebied van aanbesteding (van
veelal een beperkt aantal adviesbureaus) ten opzichte van gemeenten hebben
en hoe gemeenten daarmee moeten omgaan.De regering heeft geen mening over de informatievoorsprong van adviseurs
op het gebied van de aanbesteding. Deze adviseurs kunnen hun kennis van zowel
het Europees aanbesteden als van de Wmo ter beschikking stellen aan gemeenten
die hieraan behoefte hebben. Het staat de gemeenten vrij hiervan
al dan niet gebruik te maken. Dit zal vooral afhangen van de aanwezige kennis
binnen de gemeente zelf. Daarnaast wordt ook vanuit het implementatiebureau
informatie verstrekt aan gemeenten, onder andere door middel van voorlichtingsbijeenkomsten
en handreikingen over inkoop en aanbesteding.De leden van de PvdA-fractie merken op dat uit onderzoek van het ministerie
van Economische Zaken blijkt dat sinds 2002 gemeenten, ondanks een toegenomen
hoeveelheid kennis, informatie en het kenniscentrum, nog steeds laag scoren
op het gebied van de naleving van aanbestedingsverplichtingen. De leden vragen
hoe deze nalevingscore zich verhoudt tot de verwachting van de regering dat
gemeenten aan deze verplichtingen in het kader van de Wmo zullen voldoen per
1-1-2007, alsmede dat er voldoende kennis en informatie bestaat om hen daarop
voor te bereiden.De regering heeft kennis genomen van de onderzoeken naar de naleving van
de Europese aanbestedingsrichtlijnen door onder meer gemeenten. Uit het onderzoek
over 2004 blijkt dat de naleving door gemeenten is toegenomen van 9%
in 2002 tot ca. 30% in 2004. Dit resultaat geeft aanleiding voor de
verwachting dat dit percentage in de jaren hierna verder zal toenemen. Deze
verwachting wordt ondersteund door de per 1 januari 2004 in werking getreden
nieuwe Gemeentewet die ook voorziet in een controle op de naleving van wet-
en regelgeving, waaronder de Europese aanbestedingsrichtlijnen. Het niet voldoen
aan de wet- en regelgeving kan mogelijke gevolgen hebben voor de accountantsverklaring
en werkt in deze zin als een stimulerend effect. Ook het verscherpte toezicht
door de Europese Commissie zal bijdragen aan een verder toenemend positief
resultaat. Daarnaast heeft de regering bijgedragen aan een bredere kennis
van het Europees aanbesteden voor gemeenten door middel van regionale voorlichtingsbijeenkomsten
waarin expliciet is ingegaan op de Europese regelgeving, gerelateerd aan de
Wmo. Ook is aan de gemeenten een modelbestek voor hulp in het huishouden ter
beschikking gesteld en is inmiddels ook een handreiking over aanbesteden gereed.Administratieve lasten en uitvoerbaarheidDe leden van de PvdA-fractie vragen zich af of de uitvoering van de Wmo
meer kost dan in eerste instantie werd verwacht.Gedurende het onderhandelingstraject met de VNG zijn er verschillende
bedragen aan de orde geweest met betrekking tot de uitvoeringskosten van de
Wmo. Er is met de VNG dit voorjaar een akkoord bereikt over een reële
vergoeding voor de gemeentelijke uitvoeringskosten. Tevens zijn er afspraken
gemaakt teneinde de gemeenten te compenseren voor meerkosten bij de uitvoering
van de Wmo ten gevolge van de behandeling van het wetsvoorstel in de Tweede
Kamer. Dit betreft met name de kosten van het jaarlijkse klanttevredenheidsonderzoek.
De regering verwacht dat het met de VNG afgesproken budget (totaal € 67
miljoen) voor de uitvoeringskosten voldoende zal zijn om de gemeentelijke
kosten te dekken. Daarnaast is afgesproken om de kosten van een doelmatige
uitvoering te laten onderzoeken door een onafhankelijke derde.Deze leden vragen of de regering kan verduidelijken met welke indicatoren
de financiële en administratieve lasten van zowel gemeenten als aanbieders
van zorg en dienstverlening zullen worden gemeten. Tevens vragen deze leden
of de regering een indicatie kan geven van de kosten die gemoeid zijn met
de verplichting tot aanbesteden, inclusief ambtelijke capaciteit en in te
huren deskundigheid en advies. Zij vragen tot slot op welke wijze deze kosten
worden betaald en of ze in de kostenmonitoring worden meegenomen.De administratieve lasten van gemeenten worden niet anders gemeten dan door het voormelde onderzoek naar de uitvoeringskosten. Dit onderzoek
heeft betrekking op de totale gemeentelijke uitvoeringskosten van de Wmo.
De regering gaat er hierbij vooralsnog vanuit dat de gemeentelijke kosten
van de aanbesteding kunnen worden opgevangen binnen het budget dat beschikbaar
is gesteld voor de gemeentelijke uitvoeringskosten voor de Wmo.Er komt tevens een onderzoek naar de administratieve lasten van aanbieders,
hulpverlenende instellingen en burgers.De leden van de PvdA-fractie vragen zich af waarom er ten behoeve van
de pilots en experimenten ter voorbereiding op de Wmo niet gekozen is voor
het instellen van een experimenteerartikel.De regering wil naar aanleiding van deze vraag er op wijzen dat de pilots
en experimenten vooral bedoeld zijn om ervaring op te doen met de wijze waarop
de prestatievelden en enkele thema’s geoperationaliseerd kunnen worden
in de praktijk. Aangezien de Wmo een kaderwet is, waarbinnen gemeenten een
grote mate van beleidsvrijheid hebben, is het niet nodig om een experimenteerartikel
in de Wmo op te nemen, zolang de pilots binnen de kaders van de wet experimenteren.
Enkele pilots richten zich ook op aspecten van de huidige AWBZ, zoals de functies
ondersteunende en activerende begeleiding (gemeente Almere) en het persoonsgebondenbudget
(Gemeente Hardinxveld-Giessendam). Zij maken gebruik van het experimenteerartikel
in de AWBZ-subsidieregeling «Diensten bij wonen met zorg». Dit
experimenteerartikel zal ook na de inwerkingtreding van de Wmo nog enige tijd
blijven bestaan. De ervaringen van alle pilots kunnen door andere gemeenten
gebruikt worden bij de vormgeving van het eigen beleid. Om deze ervaringen
over te dragen wordt gebruik gemaakt van diverse instrumenten zoals voorlichtingsbijeenkomsten,
documenten en de website van het implementatiebureau Wmo.InvoeringstrajectDe leden van de PvdA-fractie maken zich zorgen over de uitwerking van
de centrale uitgangspunten van de Wmo in de lokale verordeningen en vragen
de regering om een reactie.De Wmo stelt de kaders waarbinnen gemeenten invulling geven aan het beleid
op het terrein van de maatschappelijke ondersteuning. Samen met de lokale
partijen wordt het beleid voor de maatschappelijke ondersteuning en het lokale
maatwerk vorm gegeven. Het beleidsplan is het document waarin gemeenten samenhangend
beleid opstellen.De modelverordening is een uitwerking van de Wmo door de Vereniging van
Nederlandse Gemeenten (VNG), die gemeenten een handreiking biedt bij die invulling.
Gemeenten kunnen op basis van dit model zelf hun verordening opstellen uiteraard
met inspraak van relevante cliëntenorganisaties en burgers. De gemeenteraad
stelt de verordening vervolgens vast.De regering heeft kennisgenomen van de conceptmodelverordening van de
VNG en vindt dat deze in overeenstemming is met de uitgangspunten en bedoelingen
van de Wmo. Het raamwerk van de modelverordening biedt gemeenten voldoende
ruimte om lokaal maatwerk te bieden.De regering heeft er alle vertrouwen in dat de centrale uitgangspunten
van de Wmo op een goede manier zullen landen in de lokale verordeningen.De leden van de PvdA-fractie hechten net als de regering veel waarde aan
een zorgvuldig invoeringstraject, maar constateren dat het tijdpad krap is.
Deze leden vragen de regering hoe wenselijk en noodzakelijk een ruimere overgangsregeling
is voor gemeenten die, ondanks aantoonbare inspanningen om bijvoorbeeld hun
verordeningen rond te krijgen en aan de aanbestedingsverplichtingen
te voldoen, niet per 1 januari 2007 aan alle formele verplichtingen voldoen.Ten aanzien van een ruimere overgangsregeling wordt opgemerkt dat de regering
van mening is dat vanuit aanbestedingsrechtelijk perspectief er voldoende
tijd is om per 1 januari 2007 de Wmo in uitvoering te kunnen nemen. Overigens
is het van belang voor ogen te houden dat niet alles per sé voor 1 januari
2007 hoeft te zijn afgerond. Het overgangsrecht in de Wmo geeft gemeenten
een jaar de tijd om hun zaken op orde te krijgen.Indien de gemeenten meer tijd nodig hebben voor de voltooiing van de aanbestedingsprocedure
en om die reden besluiten om voor een beperkte periode de uitvoering van de
huishoudelijke zorg door de huidige aanbieders te laten verrichten, wordt
het risico op een mogelijke gerechtelijke procedure beperkt als gemeenten
daarbij kunnen aantonen dat zij reeds met de Europese aanbestedingsprocedure
zijn gestart.De fractieleden van de PvdA vragen de regering een indicatie te geven
van de verwachte invoeringskosten, en mee te delen hoe deze zich verhouden
tot de voor de invoering beschikbaar gestelde middelen.De regering heeft de totale invoeringskosten geraamd op € 75
miljoen. Over dit bedrag is overeenstemming bereikt met de VNG. De regering
verwacht dat dit bedrag adequaat is om de gemeentelijke invoeringskosten te
dekken. Dit bedrag is als volgt toegevoegd aan het gemeentefonds: € 45
miljoen in 2005 en € 30 miljoen in 2006.Deze leden vragen verder welke voorbereidingskosten reeds zijn gemaakt.
Tot op heden zijn voorbereidingskosten gemaakt voor het opstellen van projectplannen,
het inrichten van een projectstructuur en het opstellen van een visie en verzamelen
van informatie. De hoeveelheid kosten varieert per gemeente en is mede afhankelijk
van de voortvarendheid waarmee de desbetreffende gemeente dit traject aanpakt.
De exacte omvang van deze kosten op gemeentelijk niveau laat zich niet goed
bepalen.Tot slot vragen de leden naar de monitoring van de invoeringskosten. De
invoeringskosten maken geen onderdeel uit van de uitvoeringskosten. Alleen
de uitvoeringskosten worden in het onderzoek meegenomen.Wat betreft de kosten die zorgaanbieders maken in het kader van de invoering
van de Wmo merkt de regering op dat deze behoren tot de gebruikelijke kosten
voor bedrijfsvoering van organisaties. Het is ter beoordeling van deze organisaties
in hoeverre zij deze kosten doorberekenen in hun tarieven.De leden van de PvdA-fractie vragen wanneer aanbieders volgens de regering
uiterlijk duidelijkheid moeten hebben over de eisen die in het bestek van
de aanbesteding aan de dienstverlening worden gesteld en wanneer aanbieders
duidelijkheid moeten hebben of hen de dienstverlening wordt gegund na 1 januari
2007.Het is niet aan de regering om zich uit te spreken over de mate van efficiency
waarin aanbieders hun bedrijfsprocessen hebben ingericht of de snelheid waarmee
aanbieders hun bedrijfsprocessen kunnen ombuigen naar een nieuwe situatie.
Het ligt in de redelijkheid en billijkheid dat aanbieders bij gunning van
de opdracht een gepaste termijn krijgen om de processen in te richten, dan
wel om te buigen van de eisen en wensen van het zorgkantoor naar de eisen
en wensen van de gemeente.De leden van de PvdA-fractie vragen hoe de regering de begrippen «juiste
uitvoering», «kwalitatief aan de maat» en «tijdigheid»
aangaande de invoering van de Wmo operationaliseert en hoe wordt gecontroleerd
of de uitvoering conform deze definities plaatsvindt.De regering ondersteunt – samen met de VNG – de gemeenten
bij de voorbereiding op de Wmo. In dit traject worden verschillende producten
ontwikkeld zoals de gereedschapskist met daarin handreikingen, worden inhoudelijke
themabijeenkomsten georganiseerd, zijn er nieuwsbrieven en een website met
up-to-date informatie. Hierbij wordt gestreefd naar een afstemming van producten
op de vragen die leven bij gemeenten. In de handreikingen en tijdens de bijeenkomsten
wordt ingegaan op de vraag hoe gemeenten zaken (zoals aanbesteding, overgangsprotocol)
zouden kunnen aanpakken. Uiteraard komen aspecten als «uitvoering», «kwaliteit»
en «tijdigheid» voor ieder thema aan de orde. Gemeenten kunnen
hun voordeel doen met de aangereikte producten. Maar zij zijn niet verplicht
om de invoering op exact de aangeboden wijze uit te voeren.Overigens stopt deze ondersteuning niet per 1 januari 2007. Vanuit
het implementatiebureau worden de ontwikkelingen op het lokale niveau gevolgd
en zullen de gemeenten als daar aanleiding toe is ondersteuning blijven ontvangen.De leden van de PvdA-fractie vragen hoe wordt voorkomen dat in het overgangstraject
van AWBZ naar Wmo dubbele verstrekkingen worden geboden, of omgekeerd ten
onrechte geen verstrekkingen worden geboden. Om de overgang van de huishoudelijke
verzorging zorgvuldig te laten verlopen is in samenspraak met ZN en VNG een
overgangsprotocol opgesteld. Dit protocol regelt de overgang van AWBZ-cliënten
naar gemeenten. Tevens regelt dit protocol hoe het CIZ moet omgaan met cliënten
die zich daar in december 2006 melden. Daar waar het CIZ nog vóór
1 januari 2007 een indicatiebesluit afgeeft, krijgt dit de status van
een AWBZ-besluit en wordt deze cliënt na 1 januari 2007 door het
zorgkantoor overgedragen aan de gemeente. Stelt het CIZ de indicatie ná
1 januari 2007 dan krijgt dit de status van een advies aan de gemeente
en neemt de gemeente een Wmo-besluit.Tevens vragen deze leden welke extra inzet door het implementatiebureau
zal worden geleverd om te voorkomen dat burgers tussen de wal en het schip
vallen.Het eerdergenoemde overgangsprotocol is een belangrijk instrument om ervoor
te zorgen dat de overgang zorgvuldig verloopt. Momenteel worden informatiebijeenkomsten
gehouden voor zorgkantoren en gemeenten om te bewerkstelligen dat overeenkomstig
dit protocol wordt gehandeld. Daarnaast zijn eerder dit jaar bijeenkomsten
georganiseerd over de inkoop en aanbesteding om gemeenten op dit vlak zo goed
mogelijk te faciliteren.4. VVD-fractieDe leden van de VVD-fractie vragen zich af of gemeenten voldoende beleidsruimte
zullen hebben en constateren een spanning tussen de diverse bepalingen in
het wetsvoorstel en de wens om gemeenten een beleidsrijk veld te laten betreden.
Zij vragen zich af of gemeenten voldoende mogelijkheden hebben om op hun manier
te voldoen aan de vele claims, of dat er sprake is van een te groot aantal
regelingen waartoe de gemeenten verplicht worden om die te gebruiken.De grondgedachte van de Wmo is dat op lokaal niveau veel beter tot een
passend arrangement kan worden gekomen voor mensen die ondersteuning nodig
hebben. Om te komen tot oplossingen die passen bij de lokale situatie moeten
gemeenten beleidsvrijheid hebben. De compensatieplicht legt een resultaatsverplichting
bij gemeenten. Er wordt in de Wmo niet op voorzieningenniveau voorgeschreven hoe gemeenten burgers moeten compenseren. Dit maakt dat
gemeenten goed kunnen inspelen op de individuele en lokale situatie. De artikelen
in de Wmo die deze beleidsvrijheid beperken zijn er vooral op gericht om de
positie van de burger/gebruiker te versterken. Op deze manier
krijgt de horizontale verantwoording meer kans van slagen, terwijl er voldoende
vrijheid voor gemeenten overblijft om eigen beleid te formuleren.De leden van de VVD-fractie vinden de Wmo in principe een acceptabele
wet; het zal aankomen op de uitvoering. Zij vragen of de regering vindt of
de wet in de vorm die nu voorligt de ideale mix is van beleidsvrijheid bij
de uitvoering en zekerheden bij de uitvoering van de wet.Zoals deze leden terecht opmerken komt het aan op de uitvoering van de
wet. Deze uitvoering wordt toevertrouwd aan de gemeenten. Gemeenten hebben
de plicht om de beperkingen die iemand ondervindt in zijn of haar zelfredzaamheid
te compenseren. Er wordt in de Wmo niet op voorzieningenniveau voorgeschreven hoe gemeenten burgers moeten compenseren. Dit maakt dat
gemeenten goed kunnen inspelen op de individuele en lokale situatie. De regering
is van mening dat er in de wet die nu voorligt dan ook sprake is van een ideale
mix tussen beleidsvrijheid bij de uitvoering en zekerheden voor de burger.De leden van de VVD-fractie zijn nog niet gerustgesteld op het punt van
de bureaucratie. Zij vernemen graag het aantal bladzijden instructiemateriaal
dat door de gemeenten zal moeten worden doorgenomen en wat er in dit opzicht
nog aankomt.Vanuit het implementatiebureau Wmo wordt gewerkt aan een gereedschapskist
met daarin praktische handreikingen die gemeenten ondersteunen bij het invoeren
van de Wmo. De handreikingen zijn afgestemd op de informatiebehoeften van
gemeenten. Daarnaast worden de handreikingen regelmatig bijgehouden met de
meest actuele informatie. Gemeenten kúnnen hiervan gebruik maken, maar
zijn hiertoe uiteraard niet verplicht. Het staat hen vrij om het op een andere
wijze te doen, of om de handreikingen niet te lezen. Om in te springen op
de breedte van de vragen die leven bij gemeenten, zijn er ondertussen 16 handreikingen
geschreven en geactualiseerd. Indien gemeenten aangeven op bepaalde onderwerpen
behoefte te hebben aan (aanvullende) informatie, dan zal daarop worden ingespeeld.
Hierbij is echter niet het aantal pagina’s, maar de informatiebehoefte
leidend.5. SP-fractieDe leden van de SP-fractie vragen naar het totale financiële plaatje
van de Wmo. Het is hun bedoeling om inzicht te krijgen in het volledige Wmo
budget, dus niet alleen in de gelden die nu worden overgeheveld vanuit de
AWBZ en andere subsidieregelingen.Naast de over te hevelen middelen, gaan ook de Wvg en Welzijnswet 1994
op in de Wmo.De met deze beide wetten gemoeide middelen maken al onderdeel uit van
het gemeentefonds. Gemeenten hebben hier volledige bestedingsvrijheid. Deze
middelen worden dan ook door gemeenten zelf voor de betreffende doelen bestemd.
Er is er op dit moment ruim € 2 miljard gemoeid met uitgaven in
het kader van de Welzijnswet 1994 (mede afhankelijk van hetgeen aan welzijn
wordt toegerekend) en bijna € 1 miljard met uitgaven in het kader
van de Wvg. Met de overgang van huishoudelijke verzorging is € 1.1
miljard gemoeid. Aan subsidiegelden AWBZ wordt een bedrag van € 55
miljoen overgeheveld. Voor uitvoeringskosten is een bedrag van € 67
miljoen beschikbaar gesteld.De leden van de SP-fractie vragen of de compensatieplicht voor alle prestatievelden
geldt en daarmee ook de monitoring van de gevolgen van de compensatieplicht.De compensatieplicht heeft géén betrekking op alle prestatievelden.
De compensatieplicht heeft betrekking op personen bedoeld in artikel 1, eerste lid, onder g, onderdeel 4, 5 en 6; dus op personen bedoeld
in de prestatievelden 4, 5 en 6. In deze prestatievelden worden expliciet
de volgende personen genoemd: mantelzorgers, vrijwilligers, mensen met een
beperking of een chronisch psychisch probleem en mensen met een psychosociaal
probleem.Dat is ook logisch omdat in de andere prestatievelden geen sprake is van
beperkingen van personen die gecompenseerd kunnen worden. In de andere prestatievelden
gaat het om het bevorderen van sociale samenhang en leefbaarheid (prestatieveld
1), op preventie gerichte opvoedingsondersteuning (prestatieveld 2), informatie
en advies (prestatieveld 3), het bieden van maatschappelijke opvang (prestatieveld
7), het bevorderen van OGGZ (prestatieveld 8) en het bevorderen van verslavingsbeleid
(prestatieveld 9).Deze leden vragen verder naar de rol van de onafhankelijke derde ten aanzien
van huishoudelijke verzorging en de compensatieplicht. Ook vragen deze leden
naar de exacte opdrachtformulering voor de onafhankelijke derde en of hierover
al overeenstemming met de VNG is bereikt. Zij vragen daarbij, als de onafhankelijke
derde alleen de kosten voor huishoudelijke verzorging volgt, wie de rest van
de kosten volgt.Ten aanzien van de opdracht aan de onafhankelijke derde merkt de regering
op dat deze nog nader wordt uitgewerkt. Wel is op hoofdlijnen overeenstemming
over deze opdracht met de VNG. Het klopt dat de monitoring ten aanzien van
de compensatieplicht ruimer is dan ten aanzien van de huishoudelijke verzorging,
omdat de compensatieplicht een breder terrein bestrijkt. De onafhankelijke
derde volgt de gemeentelijke uitgaven voor huishoudelijke verzorging, het
effect van het compensatieplicht op de gemeentelijke uitgaven en de meerkosten
voor gemeenten ten gevolge van de persoongebonden budget verplichting. Daarnaast
komt er een onafhankelijk onderzoek naar de kosten van een doelmatige uitvoering
van de Wmo.De regering is het hierbij eens met de leden van de SP-fractie dat de
kostenontwikkeling in samenhang moet worden bezien en zal dit ook aan de onafhankelijke
derde opdragen.De leden vragen verder of bij de opdrachtverlening aan de onafhankelijke
derde ook de onderlinge verschillen tussen gemeenten worden betrokken. Mogelijke
verschillen tussen gemeenten maken onderdeel uit van het reguliere onderhoud
aan het gemeentefonds. Hier ligt geen taak voor de onafhankelijke derde.De leden van de SP-fractie stellen dat het voor gemeenten niet mogelijk
zal zijn om alle kosten voor de Wmo te overzien.De regering kan zich vinden in deze stelling. Hetzelfde geldt voor een
belangrijk deel van het gemeentelijk beleid. Gemeenten beschikken over de
financiële instrumenten om met budgettaire onzekerheden om te gaan; mee-
en tegenvallers mogen tegen elkaar worden weggestreept en bovendien beschikken
gemeenten over financiële reserves. De Wmo wijkt in die zin niet af van
andere gemeentelijke verantwoordelijkheden.De leden zijn bang dat deze onzekerheid leidt tot tekorten, waar dan op
zijn of haar beurt de burger de dupe van wordt. De regering meent dat bij
een goed onderbouwd en gefinancierd Wmo beleid, de hier geschetste situatie
zich niet snel zal voordoen.De leden vragen voorts hoe vrij artikel 12 gemeenten zijn bij het vaststellen
van het Wmo budget. En of denkbaar is dat deze gemeenten gedwongen zijn een
hogere eigen bijdrage vast te stellen.Er is geen artikel 12-beleid in relatie tot de Wmo of de eigen bijdragen
vastgesteld. In het kader van artikel 12 bekijkt de Inspectie Financiën
lagere overheden (IFLO) in samenspraak met het gemeentebestuur de gehele
financiële positie van de gemeente. De Wmo maakt daarvan uiteraard wel
deel uit.Tevens vragen deze leden hoe een eventuele overschrijding van het budget
wordt verrekend bij samenwerkende gemeenten cq gemeenschappelijke regelingen.
De beantwoording van deze vraag acht de regering een zaak van de betrokken
gemeenten.De leden van de SP-fractie vragen wanneer de «amvb Eigen Bijdrage»
gereed is. Tevens constateren zij dat de memorie van antwoord stelt dat alleen
een eigen bijdrage voor individuele voorzieningen en persoongebonden budget
kan worden gevraagd. Zij vragen of de conclusie juist is dat deelname aan
activiteiten van de overige prestatievelden gratis is en dat geen eigen bijdrage
kan worden gevraagd voor contact algemeen maatschappelijk werk en collectief
vervoer.De SP-fractie stelt in dat verband de vraag naar het onderscheid individueel
en collectief. In hun visie gaat het bij dat laatste om collectief georganiseerde,
eventueel ingekochte diensten, voorzieningen bestemd voor een individu dat
gecompenseerd wordt voor zijn beperkingen.Het concept-Besluit maatschappelijke ondersteuning over onder meer de
eigen bijdrage is op 22 mei 2006 aan zowel de Eerste als de Tweede Kamer
gezonden (Kamerstukken II, 2006, 30 131, nr. 105). Eigen bijdragen
hebben inderdaad betrekking op individuele voorzieningen en niet op deelname
aan activiteiten op overige prestatievelden. Dat sluit niet uit dat de gemeente
een bijdrage in de kosten kan vragen, bijvoorbeeld voor een kop koffie in
het buurthuis. De conclusie dat «dus deelname aan vervoer gratis is»
kan derhalve niet worden getrokken.Met betrekking tot het begrip individuele voorzieningen acht de regering
het van doorslaggevend belang of de gemeente aan een burger een aanspraak
op een voor hem persoonlijk bedoelde voorziening toekent ofwel aan een voorziening
een individuele beschikking ten grondslag ligt. Alle andere, niet op een individu
toegespitste aanspraken, zijn derhalve collectief.De leden van de SP-fractie vragen of het nog steeds mogelijk voor een
mantelzorger is een beroep te doen op huishoudelijke hulp en om zelf de persoonlijke
verzorging op zich te nemen binnen de AWBZ. Deze leden vragen of de respijtzorg
van een mantelzorger wordt vergoed door de AWBZ.Respijtzorg in het kader van de AWBZ is er op gericht een mantelzorger
tijdelijk te ontlasten wanneer deze overbelast dreigt te raken. Professionals
nemen dan de mantelzorg over. Het kan daarbij gaan om verschillende AWBZ-functies.
AWBZ-cliënten kunnen een beroep doen op persoonlijke verzorging uit de
AWBZ als mantelzorgers niet langer in staat zijn om die hulp te bieden.Het begrip respijtzorg kent de Wmo als zodanig niet. Wel is er het prestatieveld
ondersteuning van de mantelzorg op basis waarvan gemeenten arrangementen zullen
treffen om mantelzorgers te ondersteunen. Uiteraard is het wel zo dat cliënten
een beroep kunnen doen op hulp bij het huishouden in het kader van de Wmo
als mantelzorgers niet langer in staat zijn om deze hulp te bieden.De leden van de SP-fractie geven aan dat de VNG in steeds luidere bewoordingen
er op wijzen dat Europees aanbesteden om verschillende zeer legitieme redenen
niet haalbaar is per 1 januari 2007. Zij stellen dat tot nu toe de regering
niet duidelijk heeft gereageerd op deze stelling. Zij vragen, in aanvulling
op de commissievraag, hoe het staat met het overleg tussen regering en VNG
op dit punt. Deze leden ontvangen graag een reactie van de regering
op de mening van de VNG en ook commentaar op de oplossing zoals de VNG die
voorstaat.Ten aanzien van een ruimere overgangsregeling wordt opgemerkt dat de regering
van mening is dat vanuit aanbestedingsrechtelijk perspectief er voldoende
tijd is om per 1 januari 2007 de Wmo in uitvoering te kunnen nemen.De overgangsbepalingen voor huishoudelijke verzorging in de Wmo maken
het mogelijk om meer tijd te nemen voor het afronden van de aanbestedingsprocedures,
zonder dat de burger in de kou komt te staan. De overgangsbepalingen regelen
dat zolang gemeenten geen verordening hebben vastgesteld, zij moeten handelen
conform de bepalingen van de AWBZ. Het ligt dan voor de hand dat in deze overgangsperiode
gemeenten de bestaande contracten met de aanbieders verlengen.Die overgangsperiode kan niet onnodig opgerekt worden. Gemeenten moeten
handelen in de geest van de Europese regelgeving en tegelijkertijd de aanbestedingsprocedure
voor de situatie na de overgang starten. Nieuwe aanbieders moeten niet het
idee krijgen buiten gesloten te worden. Bestaande aanbieders moeten kunnen
anticiperen op de nieuwe situatie: wel of geen nieuw contract.Het is uiteindelijk de rechter die zal bepalen of de gemeente conform
de Europese regelgeving heeft gehandeld. Daarbij zal het belang van de mededinging
afgewogen worden tegen het belang van de burger(continuering van de hulp gedurende
de overgangsperiode) en het belang van zorgvuldigheid in de richting van bestaande
aanbieders.In regionale voorlichtingsbijeenkomsten, die samen met de VNG georganiseerd
worden wordt bovenstaande lijn aan gemeenten toegelicht.De leden van de SP-fractie zouden ook nog graag antwoord hebben op de
vraag of welzijnsdiensten ook moeten worden aanbesteed. Bij contract leveren
welzijnsinstellingen nu een aantal diensten tegen een bepaalde prijs per dienst
aan gemeenten. Hierbij vragen de leden zich af of levering van diensten ook
onder de Europese aanbestedingsregels vallen.Op de vraag of de aanbestedingsplicht geldt voor alle diensten maakt de
regering ten aanzien van welzijnsdiensten de volgende opmerking. Gemeenten
geven in de huidige situatie in de meeste gevallen uitvoering aan de welzijnsdiensten
via een subsidierelatie op basis van de gemeentelijke subsidieverordening.
Hier gelden vooral de regels van de Algemene wet bestuursrecht. Als uitgangspunt
kan worden gesteld dat subsidies voor welzijnsdiensten niet behoeven te worden
aanbesteed. Echter, welzijnsdiensten vallen niet per definitie buiten de Europese
aanbestedingsrichtlijnen. Of welzijnsdiensten moeten worden aanbesteed, kan
de regering dan ook niet in algemene zin niet beantwoorden. Het verschil tussen
een subsidie en een inkooprelatie wordt bepaald aan de hand van de waarde
van goederen of diensten in het economisch verkeer. Hoe eenvoudiger het te
bepalen is dat deze waarde marktconform is omdat er veel leverende instellingen
zijn die op hun beurt aan meerdere verschillende opdrachtgevers leveren, hoe
eerder er sprake is van een inkooprelatie. Dit heeft tot gevolg dat voorzieningen
die op een (potentiële) markt te verkrijgen zijn ingekocht moeten worden.
Voorzieningen waar dit niet voor geldt kunnen via een subsidie worden verkregen.Het kabinet heeft de VNG toegezegd in een bestuurlijk overleg van 1 maart
jl. dat het het CIZ in staat zou stellen om in de lokale loketten te participeren,
dit in het kader van klantvriendelijkheid en de afstemming tussen de Wmo en
de AWBZ. Aan de VNG is in dat verband concreet toegezegd dat er voor gemeenten
geen meerkosten zullen ontstaan. De leden van de SP-fractie vragen of het
kabinet al middelen aan het CIZ beschikbaar heeft gesteld voor deze taak.Gemeenten zullen met het CIZ afspraken maken met betrekking tot de participatie
in het lokale loket. Het CIZ is verantwoordelijk voor de indicatiestelling
ten behoeve van de AWBZ en wordt voor deze taak gefinancierd vanuit VWS. Participatie
in het lokale loket maakt onderdeel uit van deze taak en moet gefinancierd
kunnen worden uit het budget dat voor de indicatiestelling AWBZ ter beschikking
wordt gesteld.De leden van de SP-fractie spreken hun zorg uit over de positie van het
jeugdzorg beleid binnen de verschillende taken die gemeenten moeten gaan vervullen.
Zij verwijzen hierbij naar het recente advies over jeugdbeleid. Zij betwijfelen
of gemeenten voldoende aandacht zullen schenken aan de vijf functies van het
jeugdbeleid, wanneer deze niet wettelijke verankerd zijn. Zij vragen de regering
hierop te reageren.De regering heeft ervoor gekozen om niet de functies zelf, maar een algemenere
en overkoepelende omschrijving op te nemen in de wettekst en in de memorie
van toelichting in te gaan op de relatie met de vijf functies. Op deze wijze
is dus wel de verantwoordelijkheid van gemeenten voor een goed preventief
jeugdbeleid verankerd.In de memorie van toelichting is opgenomen dat het voor de hand ligt dat
gemeenten aansluiting zoeken bij de vijf functies. De regering heeft dit ook
zo letterlijk bedoeld: het zou onlogisch zijn als gemeenten geen aansluiting
zoeken bij de functies die zijn overeengekomen door de VNG, het IPO, het Rijk
en de MO-groep. Het is dus de bedoeling van de wetgever dat de vijf functies
behandeld worden in de gemeentelijke beleidsplannen. Dit neemt natuurlijk
niet weg dat gemeenten ook andere functies of aspecten in hun beleidsplan(nen)
kunnen opnemen op het terrein van «op preventie gerichte ondersteuning
van jeugdigen en ouders met problemen met opvoeden». Gemeentelijke inventiviteit
op dit gebied, met zoveel mogelijk gebruikmaking van de kracht van burgers
zelf, is zeer wenselijk.Gemeenten en provincies hebben in de keten van de jeugdzorg een complementaire
verantwoordelijkheid. De aansluiting moet vorm krijgen conform deze verantwoordelijkheden.
Zowel gemeenten als provincies hebben daarin een rol. Op basis van de Wet
op de jeugdzorg maken provincies, in het kader van het provinciaal beleidskader,
afspraken met gemeenten over een zo optimaal mogelijke aansluiting tussen
de lokale voorzieningen en de jeugdzorg.Tot slot willen de leden van de SP-fractie een reactie op de bij de manifestpartijen
levende vragen en zorgen, zoals aangegeven in bijlage 1 bij het nader voorlopig
verslag.De antwoorden op de vragen van de manifestpartijen zijn in bijlage 1 opgenomen.6. Fractie D66De leden van de fractie van D66 verwachten een eenzijdige belangenbehartiging
vanuit de hoek van gehandicapten, ouderen en de mantelzorg. Zij vrezen dat
de vertegenwoordigers van het lokaal jeugdbeleid, de sport, buurt- en clubhuizen
zich minder krachtig kunnen laten horen bij de beleidsvorming van de Wmo op
lokaal niveau. Zij vragen welke ondersteuning en wettelijke verankering er
is voor deze groep om hun positie te waarborgen.De Wmo is in essentie geen zorgwet maar een participatiewet. Welzijn gaat
voor zorg. De Wmo is vooral bedoeld om algemeen toegankelijke brede voorzieningen
op te zetten of in stand te houden, zoals het jeugdwerk, sociaal-cultureel
werk en sportvoorzieningen. In het beleidsplan Wmo zullen gemeenten aan de
welzijnsvoorzieningen mede vanwege de verschillende prestatievelden die hierop
betrekking hebben veel aandacht besteden. Alle lokale organisaties en de gemeenteraad
kunnen hun inbreng leveren op dit plan. Veel gemeenten hebben al jarenlang
ervaring met inspraak door jongeren, sportverenigingen en welzijnsorganisaties.De leden van de D66-fractie vragen naar een uiteenzetting van de precieze
taakafbakening tussen de Wmo en de Welzijnswetvoorzieningen.Met de komst van de Wmo komt de Welzijnswet 1994 te vervallen. Het welzijnsbeleid
maakt integraal onderdeel uit van de Wmo.De leden van de D66-fractie vragen of de regering de juridische implicaties
van de compensatieplicht nog eens helder uiteen wil zetten, wat specifieker
over de juridische afdwingbaarheid van middelen door consumenten bij hun gemeenten.
Zij vragen wat juridisch afdwingbaar is en wanneer en of de compensatieplicht
een normatief toetsingskader is.De regering is van oordeel dat de compensatieplicht, zoals opgenomen in
artikel 4, inderdaad gezien dient te worden als een normatief toetsingskader.Artikel 4 verplicht gemeenten voorzieningen te treffen ter compensatie
van de beperkingen die een persoon als bedoeld in artikel 1, eerste lid, onder
g, onderdeel 4, 5 en 6 ondervindt in zijn zelfredzaamheid en zijn maatschappelijke
participatie, die hem in staat stellen een huishouden te voeren, zich te verplaatsen
in en om de woning, zich lokaal te verplaatsen per vervoermiddel en medemensen
te ontmoeten en op basis daarvan sociale verbanden aan te gaan. Gemeenten
zijn dus verplicht in het kader van artikel 4 voorzieningen te treffen. Anderzijds
hebben gemeenten een ruime mate van vrijheid ten aanzien van de wijze waarop
zij daar invulling aan geven.Het is mogelijk dat personen menen recht te kunnen maken op een bepaalde
voorziening en zich daarbij beroepen op hun specifieke beperkingen in zelfredzaamheid
en maatschappelijke participatie en op de wettelijke norm dat die beperkingen
door de gemeente gecompenseerd dienen te worden. Aangenomen dient te worden
dat de desbetreffende beperkingen op verschillende wijzen gecompenseerd kunnen
worden. Dit geeft gemeenten beleidsvrijheid bij de invulling ervan. Als in
een dergelijk geval de kwestie aan de Centrale Raad van Beroep wordt voorgelegd,
dan zal dit college afwegen in hoeverre, in de desbetreffende individuele
situatie, met de toegepaste beleidsvrijheid van de gemeenten de compensatieplicht
in voldoende mate is ingevuld.De leden van de D66-fractie vragen of de regering bereid is, gezien de
praktische problemen bij gemeenten, (vooral voor huishoudelijke zorg) de aanbestedingsregels
onder een lichter, dus werkbaar, regime te laten vallen en zo ja, hoe die
regels er dan uitzien.Het is niet aan de regering om te bepalen onder welk regime de aanbesteding
van huishoudelijke verzorging plaats moet vinden. De Europese wet en regelgeving
is hier leidend. In de handreiking Inkoop en aanbesteding worden suggesties
aangedragen aan gemeenten om op een zo praktisch mogelijke manier met de Europese
regels om te gaan. Hierbij wordt onder andere ingegaan op de voorwaarden waaronder
van een licht regime gebruik gemaakt kan worden.De leden van de D66-fractie vragen of op grond van de Wmo ook klachtenprocedures
of cliëntenraden moeten worden ingesteld bij buurthuizen of bij scouting.Ten aanzien van de Wmcz en de Wkcz heeft de regering besloten de wetten
van toepassing te laten zijn (blijven) op die sectoren waarvoor zij nu ook
gelden en waar het handhaven van deze regels aansluit bij de feitelijke situatie
(memorie van toelichting, Kamerstukken II, 2004/05, 30 131, nr. 3,
pag. 16). De amendering door de Tweede Kamer heeft de reikwijdte van
de Wmcz en de Wkcz verruimd, maar niet zodanig dat daardoor bovengenoemde
organisaties nu wel in alle gevallen onder die wetten vallen.Ten aanzien van een scoutingorganisatie geldt dat deze slechts onder de
Wmcz valt, als die organisatie geacht zou moeten worden maatschappelijke of
gezondheidszorg te verlenen en zij ook nog zou worden gefinancierd door de
gemeente op grond van de Wmo. Een scoutingorganisatie verleent geen maatschappelijke
of gezondheidszorg en valt derhalve niet onder de reikwijdte Wmcz. Voor een
buurthuis hangt dit af van de exacte functies die zo’n buurthuis vervult;
als er sprake is van maatschappelijke zorg, zal het buurthuis, mits het wordt
gefinancierd op grond van de Wmo, onder de Wmcz vallen.Voor de vraag of een scoutingorganisatie of een buurthuis een klachtenregeling
moet instellen geldt eenzelfde benadering vanuit de Wkcz. De Wkcz verstaat
onder instelling «elk in de maatschappij als zelfstandige eenheid optredend
organisatorisch verband waarin: ... b. maatschappelijke ondersteuning wordt
geboden door derden als bedoeld in artikel 10 van de Wmo». Dus alleen
die instelling, die, in dit verband, maatschappelijke ondersteuning biedt
aan derden en die van de gemeente middelen ontvangt op basis van de Wmo, valt
onder de Wkcz. Dat sluit ook aan bij de bedoeling van de Wkcz, namelijk om
cliënten van instellingen de mogelijkheid te bieden om, wanneer zij niet
tevreden zijn over de geleverde dienst, een klacht in te dienen.De regering gaat ervan uit dat in de praktijk wat betreft de toepassing
van de Wmcz of de Wkcz er zich geen problemen zullen zijn.7. Fracties van SGP en ChristenUnieDe leden van de fracties van SGP en ChristenUnie vragen wat de visie van
de regering is op de financiële houdbaarheid van de Wmo. Zij menen dat
het protocol gebruikelijke zorg tot een flinke besparing heeft geleid op de
huishoudelijke verzorging, maar dat er waarschijnlijk nog meer oorzaken zijn
voor de afname van het budget voor huishoudelijke verzorging. De leden verwachten
dat er een klein stuwmeer ontstaat van mensen die de zorg nu niet nodig hebben,
maar wel over 2 jaar. Zij stellen hierbij de vraag of de Wmo financieel houdbaar
zal zijn.De regering deelt niet de analyse van het stuwmeer. Als mensen nu geen
zorg nodig hebben, is er ook geen aanleiding om ze deze zorg te geven. Er
is in die zin geen sprake van een stuwmeer. Wanneer zij over twee jaar die
zorg wel nodig hebben, dan kan die naar verwachting binnen de geraamde kaders
worden opgevangen. De nieuwe middelen voor de Wmo worden daartoe jaarlijks
geïndexeerd en voor wat betreft de huishoudelijke verzorging worden de
gemeentelijke uitgaven gemonitord door de onafhankelijke derde. Het macrobudget
voor huishoudelijke verzorging kan op grond van het onderzoek van de onafhankelijke
derde worden bijgesteld.Ten aanzien van de houdbaarheid van de Wmo zij nog opgemerkt, dat die
afhankelijk is van een evenwichtige verdeling van taken en verantwoordelijkheden,
in combinatie met de juiste prikkels. Het totale financiële arrangement
waarborgt niet alleen de houdbaarheid van de Wmo voor gemeenten, maar zorgt
er tevens voor dat deze houdbaarheid beter is gewaar-borgd dan in de huidige
situatie.Factor TijdDe leden van de fracties van de SGP en ChristenUnie gaan ervan uit dat
gemeenten de verordening voor 1 oktober 2006 vastgesteld moeten hebben.
Deze leden gaan daarbij uit van de veronderstelling dat gemeenten het niet
wenselijk vinden om – zolang zij de verordening nog niet vastgesteld
hebben – het AWBZ-regime ten aanzien van de huishoudelijke verzorging
te volgen. Zij stellen dat dit een grote druk legt op gemeenten, temeer
omdat gemeenten niet zouden weten welke eisen de regering verder stelt aan
de gemeenten, omdat de amvb en de eigenbijdrageregeling er nog niet zijn.In reactie op deze stellingen van de leden van de fracties van SGP en
ChristenUnie wil de regering graag uitvoerig ingaan op het overgangsrecht
Wmo en de consequenties daarvan, dit toegespitst op hetgeen het overgangsrecht
regelt met betrekking tot huishoudelijke verzorging. Voor wat betreft de Wvg
geldt overigens een soortgelijk overgangsrecht.Voor de zogenaamde oude indicaties regelt het overgangsrecht dat de «rechten
en plichten» die vóór 1 januari 2007 bestonden, in
stand blijven gedurende de looptijd van de indicatie, maar maximaal tot 1 januari
2008. De gemeente neemt in 2007 de rol van de zorgverzekeraar(zorgkantoor)
over (artikel 41, lid 3).Dit betekent dat mensen met een indicatie die doorloopt tot in 2007, gedurende
die indicatie en uiterlijk tot 1 januari 2008, recht hebben op de zorg
waarvoor zij zijn geïndiceerd. Gemeenten hebben de plicht om daarvoor
te zorgen. Zij kunnen proberen om voor 1 januari 2007, wanneer de Wmo
in werking treedt, alles al op orde te hebben: plan, verordening, aanbestedingsprocedure,
contractering van zorgaanbieders. Als gemeenten dat willen, en op 1 januari
2007 al helemaal Wmo-proof van start willen gaan, dan is het nodig dat de
verordening per 1 oktober 2006 is vastgesteld (vanwege de drie maanden
termijn van het vierde lid). Hier dient zich derhalve onderscheid aan tussen
wat gemeenten wenselijk vinden en wat moet op grond van de wet.Ten aanzien van de vraag naar een ruimere overgangsregeling wordt opgemerkt
dat de regering van mening is dat vanuit aanbestedingsrechtelijk perspectief
er voldoende tijd is om per 1 januari 2007 de Wmo in uitvoering te kunnen
nemen. Overigens is het van belang voor ogen te houden dat niet alles per
sé voor 1 januari 2007 hoeft te zijn afgerond. Het overgangsrecht
in de Wmo geeft gemeenten een jaar de tijd om hun zaken op orde te krijgen.Indien de gemeenten meer tijd nodig hebben voor de voltooiing van de aanbestedingsprocedure
en om die reden besluiten om voor een beperkte periode de uitvoering van de
huishoudelijke zorg door de huidige aanbieders te laten verrichten, wordt
het risico op een mogelijke gerechtelijke procedure beperkt als gemeenten
daarbij kunnen aantonen dat zij reeds met de Europese aanbestedingsprocedure
zijn gestart.Artikel 41, lid 4, heeft betrekking op nieuwe aanvragen; aanvragen dus
vanaf 1 januari 2007.Dit artikel houdt in dat nieuwe aanvragen tot drie maanden na vaststelling
van de gemeentelijke verordening, doch uiterlijk tot 1 januari 2008 afgehandeld
moeten worden op de wijze die gold voor 1 januari 2007. Dat wil zeggen
dat gemeenten in die overgangsperiode indiceren op de wijze zoals het CIZ
dat vóór 1 januari 2007 zou hebben gedaan. Kortom, op z’n
vroegst drie maanden na vaststelling van de gemeentelijke verordening verloopt
de afhandeling van nieuwe aanvragen conform de verordening.Gemeenten kunnen, voor de periode 1 januari 2007 tot en met drie
maanden na vaststelling van de verordening, bijvoorbeeld afspraken maken met
zorgaanbieders of zorgverzekeraar(zorgkantoor) over de te leveren zorg en
bijvoorbeeld met het CIZ over de indicatiestelling.Tenslotte, het concept-Besluit maatschappelijke ondersteuning, waarin
ondermeer nadere regels worden gesteld ten aanzien van de eigen bijdragen,
is op 22 mei 2006 voorgelegd aan beide Kamers der Staten Generaal en
is daarmee een openbaar stuk. Gemeenten zijn op de hoogte van
de voornemens van de regering ten aanzien van de eigenbijdrageregeling. De
regering streeft ernaar om het Besluit maatschappelijke ondersteuning op hetzelfde
moment in het Staatsblad te publiceren als de Wmo zelf, of zo dit niet haalbaar
is, zo kort mogelijk daarna. Het tijdpad voor het besluit is mede afhankelijk
van advisering door de Raad van State over het ontwerp besluit. De staatssecretaris
van VWS is voornemens om het ontwerp besluit ter advisering aan de Raad van
State voor te dragen nadat de Tweede Kamer de gelegenheid heeft gehad hierover
met de staatssecretaris van gedachten te wisselen.AanbestedenDe leden van de fracties van de SGP en ChristenUnie vragen hoe een Programma
van Eisen (PvE) en een bestek kunnen worden opgesteld gelet op het feit dat
de wet nog niet definitief is vastgesteld en de inhoud van de amvb ten aanzien
van de eigenbijdrageregeling nog niet bekend is.De regering is van mening dat de contouren van de Wmo voldoende helder
zijn om met een PvE te kunnen starten. De aanbesteding kan bij een goede voorbereiding
dan begin juli starten en tijdig worden afgerond. Het concept-Besluit maatschappelijke
ondersteuning, waarvan de eigenbijdrageregeling deel uitmaakt is op 22 mei
2006 aan zowel de Eerste als de Tweede Kamer voorgelegd.In de toelichting vragen de leden verder naar de visie van de regering
ten zien van in omloop zijnde opinies over het (Europees) aanbesteden, mogelijkheden
van subsidiering, het werken met vouchers, het afsluiten van raamcontracten
tegen een bepaalde prijs, alsmede geruchten ten aanzien van de BTW bij contractering
van schoonmaakbedrijven.Ten aanzien van vouchers merkt de regering op dat de Europese aanbestedingsregels
van toepassing zijn op overeenkomsten onder bezwarende titel. Als gemeenten
met (zorg)aanbieders over het verlenen van diensten op vertoon van vouchers
door de klant overeenkomsten hebben gesloten, kunnen deze worden aangemerkt
als overeenkomsten onder bezwarende titel. Indien de waarde van deze overeenkomsten
onder bezwarende titel het drempelbedrag voor aanbesteding overschrijdt, dan
zijn de Europese aanbestedingsregels van toepassing. Wanneer gemeenten ervoor
kiezen om met een vouchersysteem te werken zijn gemeenten dus aanbestedingsplichtig.Ten aanzien van de BTW bereidt het kabinet een wijziging van de BTW wetgeving
voor, die beoogt de bestaande vrijstelling voor huishoudelijke hulp binnen
de AWBZ te continueren door aanpassingen ervan aan de modaliteiten van de
Wmo.Voorts stellen de leden van fracties van de SGP en de ChristenUnie de
problematiek aan de orde van een korte tijdspanne voor de zorgaanbieder en
softwareleveranciers, alsmede de vrees dat de compensatieplicht over een jaar
of 5 door jurisprudentie precies omschrijft waar mensen recht op hebben.Ten aanzien van de voorbereidingstijd voor de zorgaanbieder en softwareleveranciers
merkt de regering op dat het ligt in de redelijkheid en billijkheid dat aanbieders
bij gunning van de opdracht een gepaste termijn krijgen om de processen in
te richten, dan wel om te buigen van de eisen en wensen van het zorgkantoor
naar de eisen en wensen van de gemeente. De uitkomst van het aanbestedingsproces
zal per gemeente verschillen en hangt af van de startdatum.De regering is voor wat betreft de compensatieplicht de mening toegedaan
dat na een bezwaarprocedure bij de gemeente het een recht is van de burger
om bij een rechter zijn gelijk proberen te halen indien hij het niet
eens is met de beschikking van een individuele toekenning. De rechter zal
hierop een uitspraak doen.De leden van de fracties van SGP en ChristenUnie vragen een reactie van
de regering op de visie dat de indicatiesteller veel ruimte moet krijgen om
dienstverlening op maat te geven omdat de sociale indicatie belangrijker is
voor het welslagen van de wet dan de medische indicatie van het CIZ.De regering deelt de mening dat voor de beoordeling welke voorzieningen,
producten of diensten worden ingezet niet alleen de medische indicatie maar
ook de sociale indicatie van groot belang is. Dit is ook de meerwaarde van
de Wmo, dat een integrale afweging kan worden gemaakt van wat er voor deze
cliënt, in deze situatie nodig is. In de ICF, opgenomen in de modelverordening,
is hiervoor aandacht.SubstitutieDe fracties van SGP en ChristenUnie stellen dat in 2007, als de persoongebonden
budget-houders met een indicatie voor huishoudelijke verzorging overgaan van
de AWBZ naar de Wmo, substitutie met andere AWBZ-functies niet meer mogelijk
is. Zij vragen of de regering gemeenten, zorgkantoren en het CIZ gaat toestaan
afspraken te maken over gecombineerde persoongebonden budgetten (AWBZ/Wmo)
voor persoongebonden budget-houders.Het is niet mogelijk dat betrokken partijen afspraken maken over uitruil
tussen budgetten die beschikbaar worden gesteld in het kader van de AWBZ en
de Wmo.DefiniëringDe leden van de fracties van de SGP en de ChristenUnie verzoeken de regering
duidelijkheid te verschaffen over de begrippen draaglast en draagkracht.De definities van de fracties zoals deze in de vraag aan de regering zijn
verwerkt, zijn naar de mening van de regering juist. Draagkracht is gerelateerd
aan het inkomen van de hulpvrager en draaglast betekent wat mensen zelf kunnen
of met de hulp van anderen zelf kunnen regelen.Bezwaar en beroepIn antwoord op de vraag van de leden van de fracties van SGP en ChristenUnie
bij wie bezwaar kan worden ingediend tegen een integrale beschikking van gemeente
en zorgkantoor merkt de regering op dat er weliswaar een integrale indicatiestelling
kan plaatsvinden maar dat er geen integrale beschikking kan worden afgegeven
voor zowel AWBZ- als Wmo-voorzieningen. De gemeente is niet bevoegd om een
AWBZ-besluit te nemen en het CIZ kan geen Wmo-beschikking afgeven. De toekenning
vindt dus plaats door middel van afzonderlijke AWBZ- en Wmo-beschikkingen
waartegen respectievelijk bij het CIZ en de gemeente bezwaar kan worden ingediend.
Wel is de gemeente verplicht om voor een goede afstemming zorg te dragen.De Staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport,C. Ross-van DorpXNoot1Bijlage 3 ligt ter inzage op de afdeling inhoudelijke ondersteuning onder
griffie nr. 134724.9.XNoot1Bijlage 1 ligt ter inzage op de afdeling inhoudelijke ondersteuning onder
griffie nr. 134724.9.XNoot1Bijlage 2 ligt ter inzage op de afdeling inhoudelijke ondersteuning onder
griffie nr. 134724.9. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-20052006-30131-E.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl