Jeugdzorg 2005-2008; Verslag schriftelijk overleg over de veiligheid binnen de Glen Mills School
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-03 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 29815, nr. 144

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer

24-06-2008

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2007-2008

29815 nr. 144

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamOndertekeningLichaamOndertekeningLichaamVragen van de CDA-fractie123456Vragen van de PvdA-fractie789101112131415161718192021222324Vragen van de SP-fractie2526272829Schooljaar 2004–2005 (gem. 78%) Schooljaar 2005–2006 (gem. 88%) Schooljaar 2006–2007 (gem. 84%) 30313233343536373839404142Vragen van de VVD-fractie434445464748495051Vragen van de ChristenUnie-fractie5253545556575859Vragen van de SGP-fractie6061
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Gerelateerde publicaties

Kamerstuk 29815, nr. 144 b1Gerelateerde publicatie

 
 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 29815Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 91 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
29 815Jeugdzorg 2005–200824 587Justitiële Inrichtingennr. 144VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEGVastgesteld 18 juni 2008De algemene commissie voor Jeugd en Gezin1
heeft een aantal vragen voorgelegd aan de minister voor Jeugd en Gezin naar
aanleiding van de brieven van 17 en 20 maart 2008 inzake Veiligheid binnen
de Glen Mills School (Kamerstukken 29 815/24 587, nrs. 128
en 129) en het terzake door de Inspectie Jeugdzorg en de Inspectie van het
Onderwijs verrichte onderzoek.De minister heeft deze vragen beantwoord bij brief van 17 juni 2008.Vragen en antwoorden zijn, voorzien van een inleiding, hierna afgedrukt.De voorzitter van de commissie,HeijenDe griffier van de commissie,TeunissenHierbij zend ik u, mede in het licht van het Algemeen Overleg van 18 juni
2008, de antwoorden op de vragen van enkele fracties binnen de algemene commissie
voor Jeugd en Gezin over de Glen Mills School.Voor de beantwoording van de vragen heb ik gebruik gemaakt van informatie
die mij is aangereikt door de provincie Zuid-Holland. De provincie heeft,
waar nodig, weer informatie opgevraagd bij de Hoenderloo Groep. De antwoorden
zijn afgestemd met de staatssecretaris van Justitie.De door u gestelde vragen heb ik helaas niet binnen de daarvoor gestelde
termijn kunnen beantwoorden. De reden daarvoor is gelegen in het feit dat
een deel van de vragen pas beantwoord kon worden op het moment dat ik een
visie had ontwikkeld op de toekomst van de Glen Mills School, zoals ik u heb
toegezegd in mijn brieven van 17 maart 2008 en 20 maart 2008. Voor
de ontwikkeling van die visie heb ik in de afgelopen tijd overleg gevoerd
met het ministerie van Justitie, de provincie Zuid-Holland, de Inspectie Jeugdzorg
en de Hoenderloo Groep.In mijn brief van 17 juni 2008, (Kamerstuk 29 815/24 587,
nr. 143) ga ik apart in op mijn visie op de toekomst van de Glen Mills
School en de gebruikte methodiek.De minister voor Jeugd en Gezin,A. Rouvoet Vragen van de CDA-fractie1Uit het Inspectierapport komt naar voren dat er sprake
is van een minimale personele bezetting. Kan de minister aangeven hoeveel
behandelaars op hoeveel jongeren er in Glen Mills zijn? Hoe is deze verhouding
in andere (open) jeugdzorginstellingen?Op dit moment zijn overdag 10 coaches en 6 coachdocenten (onderwijs) aanwezig
en zijn 2 seniorcoaches verantwoordelijk voor de directe aansturing voor 110
studenten. ’s Avonds zijn er 10 coaches werkzaam. In de nacht (van 23.00
tot 07.00) zijn 6 coaches aanwezig en er zijn twee coaches oproepbaar.De provincie heeft aangegeven dat dit vergelijkbaar is met soortgelijke/open
jeugdzorginstellingen.2Hoeveel meldingen zijn er in het afgelopen jaar in
Glen Mills geweest van toepassing van het zwaarste confrontatieniveau om negatief
gedrag van jongeren bij te sturen (zevende level)? Waarom zijn (wettelijke)
maatregelen nodig voor «holding» nu de rechter in een zaak van «holding»
heeft bepaald dat dit geoorloofd was (blijkt uit een artikel in het tijdschrift
Perspectief)?De provincie Zuid-Holland heeft mij gemeld dat er in 2007 183 meldingen
level 7 geweest.De uitspraak in de zaak waar u naar verwijst gaat over het gehele regime
van de Glen Mills School, waarbij het onderdeel «holding» niet
specifiek aan de orde komt. De Rechtbank heeft zich in deze zaak gebogen over
de vraag of de behandeling van de jongere in de Glen Mills School in strijd
is met artikel 19 (maatregelen tegen geweld) en art 37 (verbod van geweld)
van het Internationale Verdrag van de Rechten van het Kind (IVRK). De Rechtbank
heeft geconcludeerd dat art. 19 gezien aard, inhoud en strekking geen rechtstreekse
werking heeft, maar dat art. 37 wel rechtstreekse werking heeft in deze zaak.
Echter, naar het oordeel van de Rechtbank is onvoldoende gebleken dat er bij
de Glen Mills School sprake is van stelselmatig in strijd handelen met het
IVRK.De rechter heeft dus niet zozeer bepaald dat «holding» geoorloofd
is, maar dat er geen sprake is van structurele kindermishandeling, laat staan
foltering in de Glen Mills School.Sinds 1 januari 2008 is de Wet op de jeugdzorg aangepast, waardoor
gesloten jeugdzorg mogelijk is. Hiermee is een expliciete wettelijke basis
gelegd zodat er inbreuk gemaakt mag worden op een grondrecht, namelijk de
onaantastbaarheid van het lichaam. Gesloten jeugdzorg omvat zorg in een gesloten
setting alsmede het treffen van vrijheidsbeperkende maatregelen. De Inspectie
heeft een uitspraak gedaan over het ontbreken van een wettelijke grondslag
voor het toepassen van «holding» in de open jeugdzorg. Samen met
de Inspectie ben ik van mening dat er bij het onderdeel «holding»
als agressie reducerende maatregel sprake is een vrijheidsbeperkende maatregel
en daarmee alleen in de gesloten jeugdzorg mogelijk zou moeten zijn, mede
met het oog op rechtsbescherming van de jeugdige.Gezien het bovenstaande vind ik het nodig dat er maatregelen worden getroffen
voor de Glen Mills School.3Er wordt gezinspeeld dat Glen Mills mogelijk een gesloten
jeugdzorginstelling zal worden. Kloppen deze berichten? Zo ja, op welke termijn
gaat dit plaatsvinden? Zo nee, welke (juridische) mogelijkheden staan er anders nog open? Geldt dit ook ten aanzien van andere (open) jeugdzorginstellingen?Hoe gaat de minister bevorderen dat de unieke (verbeterde)
aanpak van Glen Mills toch behouden blijft voor Nederland?Kan de minister aangeven welke certificaten c.q. keurmerken
Glen Mills heeft?Voor mijn visie op de toekomst van de Glen Mills School en de aanpak die
ze hanteren verwijs ik u naar mijn brief van 17 juni 2008, (Kamerstuk
29 815/24 587, nr. 143).De provincie geeft aan dat de Hoenderloo Groep en daarmee ook Glen Mills
School met ingang van 1 februari 2008 HKZ gecertificeerd is. De methodiek
van Glen Mills is vastgelegd in het boek «Respect voor Jezelf».
Deze theoretische onderbouwing is in samenwerking met onderzoeksbureau Van
Montfoort gerealiseerd en is de eerste fase van een longitudinaal onderzoek
waarin Glen Mills de effecten van de interventies in termen van behandeldoelen
wil aantonen. De tweede fase van dit onderzoek heeft bestaan uit het toetsen
van alle onderzoeksinstrumenten. Deze fase is begin 2008 afgerond. De derde
fase, het feitelijke longitudinale onderzoek (tijdens en na het verblijf van
Glen Mills) is nog niet gestart.4Kan de minister aangeven onder welk regime de jongeren
in Glen Mills vallen? Kan de minister aangeven of Glen Mills helemaal geen
klachtenprocedure heeft? Zo nee, op welke termijn gaat Glen Mills een klachtenprocedure
tot stand brengen?Alle jongeren die op de Glen Mills School verblijven vallen onder van
de provinciaal gefinancierde jeugdzorg.Glen Mills heeft een interne klachtenprocedure. Deze procedure is bij
iedereen (studenten en medewerkers) bekend. De interne klachtenprocedure staat
vermeld in de informatieboekjes voor ouders en studenten. Dit is een belangrijk
onderdeel van het ontwikkelingsproces van de studenten. Naast de interne klachtenprocedure
is er een Klachtenregeling voor cliënten van Stichting de Hoenderloo
Groep.De Klachtenregeling is in het kwaliteitssysteem meegenomen als onderdeel
van de HKZ certificering. Tegelijkertijd met het onder de aandacht brengen
van de Klachtenregeling is de externe onafhankelijke klachtencommissie onder
de aandacht gebracht van studenten en personeel. Bij klachten van jongeren
wordt eerst de interne procedure doorlopen. Dit betekent het volgende; als
de jongere een klacht indient bij een team, de leidinggevende van het team
de klacht behandelt. Mocht de klacht een leidinggevende betreffen, dan gaat
de klacht naar de eersthogere leidinggevende.De leidinggevende van de beklaagde zoekt samen met klager/beklaagde binnen
tien werkdagen naar een oplossing. De leidinggevende doet binnen twee weken
aan de ambtelijk secretaris van de klachtencommissie mededeling van het resultaat
van zijn inspanningen. Als na de behandeling door de leidinggevende een bevredigende
oplossing van de klacht uitblijft, kan de klager er voor kiezen een klacht
in te dienen bij de onafhankelijke externe klachtencommissie.Op dit moment hebben de studenten rechtstreeks toegang tot de klachtencommissie.5Welke partijen zijn belast met de nazorg van jongeren
die Glen Mills verlaten? Wie heeft de regie c.q. de eindverantwoordelijkheid? Voor zover het jongeren betreft die vanuit de Dienst Justitiële Inrichtingen
zijn geplaatst op een inkoopplaats bij Glen Mills, geldt het Verantwoordelijkheidskader
Nazorg jeugd, dat in mei 2007 is vastgesteld door de minister van Justitie.
Binnen dit verantwoordelijkheidskader liggen de verantwoordelijkheden van
alle betrokken partijen afzonderlijk vast. De filosofie die ten grondslag
ligt aan het verantwoordelijkheidskader is gebaseerd op een ketenbenadering
tussen de betrokken partijen. In het nazorgtraject moeten die partijen, ieder
vanuit hun eigen verantwoordelijkheid, samenwerken, informatie aan elkaar
overdragen en zorg dragen voor een warme overdracht van iedere casus aan de
volgende partij in de keten.Goede nazorg behelst een op de persoon afgestemd traject, waarin systematisch
samen met de jeugdige wordt gewerkt aan het oplossen van de problemen op de
belangrijkste levensdomeinen (wonen, inkomen, werk/opleiding, vrije tijd,
gezondheid).Het hierbij betrekken van de gemeentelijke voorzieningen is noodzakelijk.Zoals aangekondigd in het Coalitieakkoord hebben alle gemeenten afspraken
gemaakt over sluitende nazorg voor mensen die voor kortere of langere termijn
in een Justitiële Inrichting hebben gezeten. Dit geldt ook voor jeugdigen.Nazorg in justitieel kader kan vrijwillig en verplicht worden gegeven. Verplichte nazorg heeft de vorm van een opdracht aan
de (jeugd-)reclassering tot het verlenen van «Hulp en Steun» bij
voorwaardelijke jeugddetentie of een pij-maatregel, volgend op de tenuitvoerlegging
van het onvoorwaardelijke gedeelte. De duur van de begeleiding is gelijk aan
de proeftijd. Vrijwillige nazorgvindt haar grondslag
in de Regeling vrijwillige begeleiding jeugdreclassering. Deze regeling geeft
aan, dat de Raad voor de Kinderbescherming aan de jeugdreclassering opdracht
kan geven tot Toezicht & Begeleiding:a. na langdurige detentie (meer dan 6 maanden), mits de jeugdige bij ontslag
uit de justitiële jeugdinrichting de leeftijd van 18 jaar nog niet heeft
bereiktb. tijdens en na kortdurende detentie (6 maanden of minder), mits de jeugdige
bij aanvang van de begeleiding van de jeugdreclassering de leeftijd van 18
jaar nog niet heeft bereiktc. na een pij-maatregel, mits de jeugdige bij ontslag uit de justitiële
jeugdinrichting de leeftijd van 18 jaar nog niet heeft bereikt.Met de herziening van de Beginselenwet justitiële jeugdinrichtingen
worden de mogelijkheden tot wettelijk verplichte nazorg uitgebreid.Vooruitlopend op de uitbreiding van de mogelijkheden om nazorg in verplicht
kader op te leggen, die met de herziening van de Beginselenwet justitiële
jeugdinrichtingen zal worden ingevoerd, is vanaf 1 januari 2008
gestart met het aanbieden van vrijwillige nazorg aan alle pij-jongeren die
18 jaar of ouder zijn geworden. Er is een pilot gestart die in de eerste helft
van 2008 wordt uitgerold naar alle JJI’s. Doelstelling is dat eind 2008 alle ex-pij-jongeren (een aanbod voor) nazorg op vrijwillige
basis ontvangen. Ook de pij-ers die in Glen Mills geplaatst zijn, vallen hieronder.Voor zover het jongeren betreft die op een provinciaal gefinancierde jeugdzorg
plek zitten vindt de hele nabegeleiding plaats op vrijwillige basis. Jongeren
worden nu afbouwend in intensiteit 1,5 tot 2 jaar nabegeleid, zonder verplichting
overigens en tot nu toe op kosten van de Glen Mills School. In de beginfase
worden de jongeren 1 keer in de 2 weken bezocht door de trajectbegeleiders,
gaat het goed, dan wordt de frequentie lager en vindt telefonisch contact
plaats. Jongeren worden verder in samenwerking met MKB-Nederland begeleid
naar een baan. In de begeleiding wordt aandacht besteed aan de
vier belangrijkste pijlers wonen, werken, opleiding en vrijetijdsbesteding.6Wat is de ondergrens van het aantal jongeren dat in
Glen Mills aanwezig moet zijn wil de continuïteit geborgd zijn?De Glen Mills School heeft aangegeven dat zij feitelijk minimaal 108 studenten
nodig hebben om budgetneutraal te draaien.Vragen van de PvdA-fractie7Wat gaat u doen aan de recidivecijfers bij de Glen
Mills School?Het WODC concludeert dat de algemene recidive van de groep onderzochte
jeugdigen niet lager of hoger is dan verwacht mag worden op grond van hun
leeftijd, etnische achtergrond, het gepleegde delict, de verblijfstitel, de
verblijfsduur en het aantal eerdere justitiecontacten. De Glen Mills School
heeft aangegeven dat zij verbeteringen hebben ingevoerd. Het duurt enige jaren
voordat daarvan in termen van recidivevermindering de vruchten zijn te plukken.Nu ik besloten heb om de Glen Mills School aan te wijzen als aanbieder
van gesloten jeugdzorg zal ik via ZonMw een onderzoek starten naar de effectiviteit
van aangepaste methodiek, zoals ook gebeurt bij de andere aanbieders van gesloten
jeugdzorg. Bij deze evaluatie wordt breder gekeken dan alleen de recidive.8In de brief van 25 januari 2008 geeft Staatssecretaris
Albayrak aan dat de Glen Mills School hard werkt aan een aantal verbeteringen
in de aanpak. Zij geeft aan dat zij haar beslissing over de verdere samenwerking
met de Glen Mills School laat afhangen van de nieuwe werkwijze die aan het
einde van dit jaar gepresenteerd zal worden. Kan de minister aangeven hoeveel
jongeren er op dit moment met een pij-maatregel deelnemen aan het programma
in Glen Mills? Wat zijn de gevolgen voor de instelling als justitie besluit
niet meer met de Glen Mills School in zee te gaan?Bij welke resultaten of onder welke omstandigheden
besluit u dat het niet meer verantwoord is om de Glen Mills School als instelling
als bedoeld in de Wet op de jeugdzorg verder te laten behandelen?Op 1 april 2008 (peildatum) namen 20 jongeren met een pij-maatregel
deel aan het programma van de Glen Mills School.Voor mijn visie op de toekomst van de Glen Mills School verwijs ik u naar
mijn brief van 17 juni 2008, (Kamerstuk 29 815/24 587, nr. 143).9Kunt u aangeven of er onderzoek gedaan wordt naar de
uitkomsten van de behandeling en de mate van veiligheid in de oude en nieuwe
jeugdzorginstellingen? Zo ja, wie voeren dit onderzoek uit, hoe ziet dit onderzoek
eruit en wanneer kan de Kamer de resultaten van dit onderzoek verwachten?Bij ZonMw loopt het onderzoeksprogramma Zorg voor jeugd. Binnen dit programma
wordt onderzoek gedaan naar de effectieve jeugdzorg en de effectiviteit binnen
het nieuwe zorgaanbod. De looptijd van het onderzoeksprogramma is 2005–2009.
In 2009 verschijnt het eindrapport. Na verschijning zal ik het u toesturen. 10De Erkenningscommissie Gedragsinterventies Justitie
toetst de kwaliteit van gedragsinterventies voor jeugdigen en volwassenen.
Van goedgekeurde interventies mag worden verwacht dat zij recidive verminderen
of voorkomen. Ook kunnen provincies en gemeenten zelf jeugdzorgprojecten voordragen
bij de erkenningscommissie van het NJI. Wordt de methode die gebruikt wordt
op Glen Mills op dit moment beoordeeld door één van beide instanties?De methode Glen Mills is niet voorgelegd aan de Erkenningscommissie Gedragsinterventies
Justitie. Uit de programma evaluatie Glen Mills van 2004 is gebleken dat het
hier een experimenteel programma betreft dat niet is gebaseerd op een programma
dat al eerder wetenschappelijk is getoetst en effectief bevonden. Dit is een
belangrijke eis van de Erkenningscommissie.11Tijdens het spoeddebat over probleemjongeren gaf de
minister aan dat hij bereid is met de minister van Justitie te bekijken of
de erkenningscommissies vanJustitie en jeugdzorg geharmoniseerd kunnen worden.
Wat is de stand van zaken? Wanneer wordt de Kamer op de hoogte gesteld van
de uitkomsten?Zoals in het spoeddebat van 24 april 2008 (Handelingen der Kamer
II, vergaderjaar 2007–2008, nr. 81, blz. 5697–5716) is aangegeven
bezien de minister van Justitie en ik of en hoe de Erkenningscommissies Gedragsinterventies
Justitie en de commissie van het Nederlands Jeugdinstituut verregaand kunnen
samenwerken. De indiening van het programma/interventie wordt nu bepaald door
het kader waarin deze wordt ingezet. De beoordeling van de kwaliteitscriteria
zijn grotendeels het zelfde. Voor justitiële interventies geldt nog een
specifieke eis dat deze de recidive moet verminderen.Op dit moment verkennen de beide Erkenningscommissie op welke wijze de
samenwerking het beste vorm kan krijgen. Zodra hier duidelijkheid over bestaat
zal ik u daarover informeren.12Tijdens het spoeddebat over probleemjongeren zei de
minister na te zullen gaan of provincies en gemeenten voldoende bekend zijn
met de erkenningscommissies. Wat is hiervan de uitslag? Indien de uitkomst
nog niet bekend is, kunt u dan aangeven wanneer de Kamer hierover wordt ingelicht?De provincies hebben aangegeven dat zij bekend zijn met de erkenningscommissies.13De methode die gebruikt wordt op de Glen Mills school
komt oorspronkelijk uit Amerika. Hebben recente evaluaties van het project
in Amerika invloed op uw beleid, of acht u deze uitkomsten niet relevant?
Kunt u uw antwoord toelichten?Er zijn geen recente evaluaties vanuit het project Amerika bij de Hoenderloo
Groep bekend. Deze zijn ook niet ter tafel gekomen in het bezoek van het MT
Glen Mills aan Glen Mills Amerika in de zomer 2007.14Hoe beoordeelt u de stelling van hoogleraar forensische
psychologie Corine de Ruiter, en hoogleraar ontwikkelingspsychologie Willem
Koops, dat Glen Mills zo snel mogelijk dicht moet, omdat de tucht en de groepsdiscipline in de heropvoedingskampen averechts werken, en dat jongeren
elkaar crimineel gedrag aanleren? Kunt u uw antwoord toelichten?Ik kan de stelling van de genoemde hoogleraren niet beoordelen.Nu ik besloten heb de Glen Mills School aan te wijzen als aanbieder van
gesloten jeugdzorg zal er via ZonMw een onderzoek worden gestart naar de effectiviteit
van de behandeling, zoals ook gebeurt bij de andere aanbieders van gesloten
jeugdzorg.15Uit de brief wordt niet duidelijk hoe het klachtenrecht
op de instelling er na april 2008 eruit komt te zien. Kunt u de procedure
toelichten? Heeft een jongere bijvoorbeeld nu wel rechtstreeks toegang tot
de klachtencommissie?Zie het antwoord op vraag 4.16In de brief geeft de minister aan dat, in tegenstelling
tot wat in de Wet op de jeugdzorg wordt geregeld, hij met het oog op de veiligheid
holding voorlopig niet zal verbieden. Kunt u ingaan op de juridische gevolgen
die het besluit om holding, in weerwil van de wet, niet te verbieden? Hoe
beoordeelt bijvoorbeeld een klachtencommissie/rechter een klacht over holding,
nu de Wet op de jeugdzorg holding in een open jeugdzorginstelling uitdrukkelijk
niet toestaat als dat toch plaatsvindt?Ik ben voornemens om de Glen Mills School aan te wijzen als gesloten jeugdzorg
aanbieder. Het toepassen van de techniek holding als agressiereducerende maatregel
valt dan binnen de wettelijke kaders. Maar de Glen Mills School zal de methodiek
aan moeten passen, voor zover dit verder gaat dan een agressiereducerende
maatregel. Holding zoals dat bij de Glen Mills wordt toegepast zal dus ook
moeten worden aangepast. Ik geeft de instelling hiervoor een jaar de tijd.
Omdat de inspectie heeft aangegeven dat er sprake is van matig risico, wil
ik in de tussentijd de instelling niet sluiten. Ik heb de instelling verzocht
terughoudend om te gaan met holding. Er is sinds het uitkomen van het inspectierapport
al afgesproken dat holding alleen geprotocolleerd wordt toegepast. Dat wil
zeggen dat er elk incident van holding wordt geregistreerd en gemeld aan de
Provincie Zuid-Holland.17Zowel de provincie Zuid-Holland als de Hoenderloo Groep
zullen, zo verwacht de minister, zorgvuldig met de aanbevelingen omgaan. Kan
de minister aangeven wanneer de Kamer op de hoogte gesteld wordt van de vorderingen?
Wanneer zal de Inspectie haar volgende onderzoek doen naar de veiligheid en
kwaliteit van de instelling?Bijgevoegd treft u het plan van aanpak van de Hoenderloo Groep aan1. Dit plan van aanpak is opgesteld naar aanleiding van
de aanbevelingen van de Inspectie Jeugdzorg. In dit plan wordt de stand van
zaken op alle onderdelen aangegeven. De provincie Zuid-Holland heeft aangegeven
tevreden te zijn met het plan van aanpak. De aanbevelingen van de Inspectie
zijn alle verwerkt in het plan van aanpak.18Hoe ziet het nazorgtraject er nu uit? Welke verbeteringen
zijn er volgens u nodig om terugval te voorkomen? Met wie gaat u overleggen
om dit te bereiken?Zie het antwoord op vraag 5. 19Is nazorg voor iedereen in Glen Mills onderdeel van
het traject? Hoe ziet dit nazorg traject eruit? Hoe is de nazorg na de opleiding
van 18 maanden geregeld? Neemt iedereen hieraan deel? Zo nee, waarom niet?
Hoeveel procent van de jongeren krijgt geen nazorg?Zie het antwoord op vraag 5.20Tot welke leeftijd is de nazorg verplicht? Is er sprake
van een «warme» overdracht? Wordt de omgeving (gezin) meegenomen
in de nazorg, of is de nazorg alleen op de jongere gericht? Wat gebeurt er
als een jongere niet wil meewerken? Is er dan een stok achter de deur?Zie het antwoord op vraag 5.21Wordt het onderwijs betrokken bij nazorg? Helpt Glen
Mills bij het zoeken van een vervolgschool en of het vinden van een baan?De Glen Mills school helpt bij het zoeken van vervolgonderwijs en/of vinden
van een baan. De belangrijkste risicofactoren zijn ontbreken van werk, inkomen,
onderdak en ontbreken van een daginvulling zoals school/werk.22Hoe beoordeelt u de zorg binnen de instelling? Hoeveel
jongeren met psychische problemen zitten er in Glen Mills? Welke specialismen
zijn er in huis en op welke wijze worden jongeren met psychische problemen
bijgestaan? Hoe beoordeelt u de stelling van een ex-medewerker, dat er nauwelijks
behandeld wordt?De behandeling is specifiek gericht op het gebied van gedragsproblemen
die voortkomen uit autoriteitsproblemen, morele ontwikkelingsachterstanden,
dreigende scheefgroei in de persoonlijkheidsontwikkeling en agressieproblematiek.
De Glen Mills methodiek is qua behandeling met name gericht op gedragsontwikkeling
en ontwikkeling van gedragsalternatieven in groepsverband.Jongeren met actuele psychische of psychiatrische problematiek mogen niet
geïndiceerd worden voor Glen Mills, het is een contra-indicatie voor
deelname aan de methodiek. Andersoortige, onderliggende problematiek die vaak
wel aanwezig is, kan na de Glen Mills worden opgepakt als een jongere daar
aan toe is.Na aanmelding bewaakt de GZ psycholoog of andere problematiek actueel
wordt tijdens de behandeling. In incidentele gevallen bij psychische problemen
wordt de jongere opnieuw geïndiceerd en in overleg met de plaatsende
instantie op korte termijn uitgeplaatst. Gemiddeld gebeurt dit 1 keer per
jaar.23In de rapportage van Netwerk suggereerde een ex-leerling
dat het onderwijs niet zo veel voorstelde. Hij suggereerde dat de leerlingen
de toetsen mochten maken met de boeken erbij en/of dat leerlingen bij het
nakijken van de toets met het boek erbij verbeteringen mochten aanbrengen.
Klopt dit? Op welke wijze en door wie wordt er toezicht gehouden op het onderwijs
in Glen Mills?Via de provincie Zuid-Holland heb ik vernomen dat er in het verleden (2006)
een incident is geweest met het maken van toetsen met de boeken erbij.
De betrokken docent is hier op aangesproken en dit heeft in 2006 mede geleid
tot zijn ontslag.Overigens is het gezamenlijk nakijken van elkaars toetsen een geaccepteerde
lesvorm in het onderwijs; ook het aanbrengen van correcties op elkaars toetsen.
Eigen werk verbeteren is natuurlijk niet aan de orde.Bovenstaande heeft plaatsgevonden ten tijde van de oude vbo-mavo-havo
structuur. Tegenwoordig liggen alle toetsen/toetsvormen e.d. vast in het Programma
van Toetsing en Afsluiting.De examencommissie ziet toe op de volledigheid van het Programma van Toetsing
en afsluiting, het studentendossier, de cijferregistratie e.d. Dit onder verantwoordelijkheid
van de locatiedirecteur Onderwijs.Verder heb ik via het ministerie van Onderwijs vernomen dat er onlangs
examens aan de Glen Mills school ongeldig zijn verklaard. De reden hiervoor
was de volgende.Vier leerlingen van de Glen Mills school leggen als extraneï examens
af bij het Edisoncollege te Apeldoorn. Deze examens vallen onder de verantwoordelijkheid
van het bestuur resp. de rector van dit college. Bij het examen Duits is geconstateerd
dat de vier leerlingen zijn geholpen door een leraar van de Glen Mills school.Zoals het hoort en is bepaald in het Eindexamenbesluit (artikelen 5 en
43) heeft de rector in overleg met de inspectie voor het onderwijs dit examen
ongeldig verklaard. Dit geldt voor alle scholen waar onrechtmatigheden tijdens
de examens worden geconstateerd. De overig afgelegde examenvakken blijven
wel geldig. Er is geen uitzondering is gemaakt voor deze vier leerlingen.Zij krijgen voor het vak Duits een herkansing op 17 juni. Deze wordt
aangemerkt als 1e kans zodat – indien nodig – er nog een extra
herkansing kan plaatsvinden medio augustus 2008.De Glen Mills school heeft disciplinaire maatregelen jegens de betreffende
leraar genomen.Aangezien de verantwoordelijke school – daar waar het examen wordt
afgenomen – correct heeft gehandeld, is er voor de minister van Onderwijs
geen aanleiding hierin te treden.24Is het bij de minister bekend hoeveel pogingen tot
zelfmoord er de afgelopen periode in Glen Mills zijn gedaan? Zo ja, hoeveel
waren dat er? Zo nee, waarom is dit niet bekend?Via de provincie Zuid-Holland heb ik vernomen dat er ruim twee jaar geleden
een poging tot zelfmoord is geweest.Vragen van de SP-fractie25De leden van de SP-fractie zijn geschrokken van de
nieuwe gegevens die bekend zijn geworden over de Glen Mills. Zowel het WODC-onderzoek
als het onderzoek van de Inspectie jeugdzorg en de Inspectie van het onderwijs
geven aanleiding tot bezorgdheid..Zij lezen in de brieven van de minister dat de provincie
Zuid-Holland afspraken gaat maken over de voorgestelde verbeteringen rond
het klachtrecht en de cliëntvertrouwenspersoon, omdat de provincie de
directe financier is van de Hoenderloo Groep. Toch wensen de leden ook van
de regering bemoeienis en toezicht op deze punten, het is immers ook het ministerie
van Justitie dat plaatsen inkoopt voor het behandelen van jeugdigen die strafrechtelijk
veroordeeld zijn. Is de onafhankelijke klachtencommissie er inmiddels? Is
er inmiddels een vertrouwenspersoon? Hoe kan het eigenlijk dat deze tekortkomingen
er zijn? Klopt het bericht dat er al geruime tijd door het personeel werd
gewezen op de wenselijkheid van het aanstellen van een cliëntvertrouwenspersoon?
Sinds wanneer? Waarom is dit niet eerder aan de orde gesteld, hoe kan het
dat dit dan toch zo lang heeft geduurd?Zie voor de vraag over de klachtencommissie het antwoord op vraag 4.Ter uitvoering van de voorgestelde verbeteringen is voor de cliëntvertrouwenspersoon
per direct een tijdelijke oplossing geregeld door (beperkte) inzet van de
cliëntvertrouwenspersoon die werkzaam is voor de overige cliënten
van de Stichting de Hoenderloo Groep. Binnenkort, dat wil zeggen zodra de
werving is afgerond door het Advies- en Klachtenbureau Jeugdzorg, zal voor
24 uur per week een cliëntvertrouwenspersoon beschikbaar zijn voor de
Glen Mills. Dit wordt gefinancierd door de provincie Zuid-Holland.Redenen waarom de vertrouwenspersoon nooit eerder expliciet geregeld is
voor de Glen Mills School, is dat de interne klachtenprocedure intensief gebruikt
wordt. De interne klachtenprocedure is een belangrijk onderdeel van het ontwikkelingsproces
van de studenten. Daarnaast kan altijd via de advocaat (PIJ) en met gezinsvoogden
rechtstreeks contact opgenomen worden.26Hoeveel van de huidige personeelsleden zijn niet voldoende
opgeleid voor het werken op de Glen Mills School zoals de Onderwijsinspectie
aangeeft? Op welke wijze wordt hier verbetering in gebracht, en wanneer zullen
deze verbeteringen gerealiseerd zijn? Kan worden aangegeven hoeveel medewerkers ’s
nachts op de werkvloer staan? Wat is de verhouding student/medewerkers ’s
nachts? Is het waar dat er medewerkers zijn die nacht- en dagdiensten achter
elkaar draaien? Zo ja, is dat toegestaan? Is de Arbeidsinspectie hiervan op
de hoogte?Via de provincie Zuid-Holland heb ik vernomen dat alle medewerkers interne
opleidingen in de diverse aspecten van het werken en rapporteren met de Glen
Mills methodiek ondergaan. Deze opleidingen worden herhaald zodat alle medewerkers
op de hoogte zijn van veranderingen cq ontwikkelingen. Medewerkers mogen slechts
zelfstandig als coach aan het werk gaan op het moment dat zij met succes de
introductiecursussen en trainingen hebben gevolgd en in de één
op één begeleiding in de eerste maanden hebben laten zien dat
zij hun rol kunnen vervullen. Meestal duurt deze periode tussen de drie en
negen maanden. Daarnaast worden alle medewerkers aangespoord relevante opleidingen
te doen, zoals sociaal pedagogisch werk voor de woonunits en het behalen van
een onderwijsbevoegdheid voor diegenen die hiervoor dispensatie hebben.Voor wat betreft het onderwijs:Zes docenten zijn momenteel onbevoegd: een docent rondt deze zomer zijn
PABO-studie af; twee docenten volgen een passend studietraject, voor twee
docenten is nog geen sprake van een passend traject (wordt wel aan gewerkt
via bijvoorbeeld gesprekken over een Persoonlijk Ontwikkelingsplan) en een
docent gaat vertrekken.Jaarlijks wordt dispensatie verleend door de Onderwijsinspectie, op voorwaarde
dat gewerkt wordt aan het behalen van de bevoegdheid. Dit is een continu proces
van scholing en bijscholing.Daarnaast volgen alle onderwijsmedewerkers de trainingen/cursussen die
verzorgd worden vanuit de methodiek.Er staan ’s nachts zes coaches op de groep en er zijn twee coaches
oproepbaar, op een populatie van 110 studenten. In het verleden zijn door de arbeidsinspectie, als gevolg van personeelstekort
en een andere wijze van roosteren, overtredingen op de Arbeidswet geconstateerd
(zoals dag- en nachtdiensten achter elkaar draaien). De afgelopen twee jaar
heeft Glen Mills geïnvesteerd in meer en beter opgeleid personeel. De
arbeidsinspectie heeft medio 2007 aangegeven geen aanleiding te zien voor
hernieuwde inspecties.27Hoe is het personele verloop op de Glen Mills School
geweest? Hoeveel mensen zijn ontslagen, en hoeveel mensen kregen geen contractverlenging?
Kunt u aangeven wat de aanleiding voor de ontslagen was, specifiek als het
om incidenten met studenten gaat? Is het waar dat er aan vertrekkend personeel
geld is meegegeven, en dat zij een «zwijgplicht» opgelegd hebben
gekregen? Is dit alleen bij personeel gebeurd?De Hoenderloo Groep heeft aan de provincie Zuid-Holland gemeld dat er
het afgelopen jaar nauwelijks personeelsverloop is geweest. Er staat een homogene
groep medewerkers, die het belang van de studenten en de toegepaste methodiek
centraal stelt. Dit blijkt ook uit onlangs (anoniem) gehouden medewerkerstevredenheidsonderzoek.
Het afgelopen jaar is een aantal medewerkers geen contractverlenging aangeboden
omdat zij niet voldeden aan de meest basale eisen.Niemand is ontslagen in verband met incidenten, een medewerker is ontslagen
op basis van verschil in inzicht en beleid.Daarnaast is een aantal medewerkers van het eerste uur vertrokken daar
zij zich niet konden vinden in de voorgenomen verbeteringen en veranderingen
danwel dat zij hun eigen ambities niet ingevuld zagen. Deze medewerkers bleven
voorstander van de Amerikaanse aanpak en wilden niet doorgroeien naar een
methodiek welke beter aansluit op de Nederlandse maatschappij en haar problematiek.In de reorganisatie die Glen Mills heeft doorgevoerd naar aanleiding van
haar onderzoek naar machtsmisbruik op de werkvloer (eind 2006) is sprake geweest
van ontslagen met in een aantal gevallen een geldelijke vergoeding conform
de regulier toegepaste rekenformules van het kantongerecht (variërend
van 1 à 1,5 maandsalaris per gewerkt jaar). Zwijgplicht opleggen kan
en mag niet.28Is de minister op de hoogte van de meldingen (van zowel
personeel en oud-personeel, alsmede oud-studenten en huidige studenten) dat
er met de onderwijsresultaten gesjoemeld wordt, zowel tijdens de toetsen als
tijdens de eindexamens? Bent u net als deze leden gechoqueerd over deze consistente
meldingen? Deelt u de mening dat juist deze jongeren zouden moeten zien dat
eerlijkheid een belangrijke waarde is, en dat schoolresultaten niet geboekt
zouden mogen worden doordat leraren antwoorden voorzeggen? Is het voorts bekend
dat bij toetsen waar geen boeken gebruikt mogen worden het benutten van boeken
toch wordt toegestaan? Wat is daarover uw mening?Zie het antwoord op vraag 23.Op alle signalen wordt, net als bij signalen op andere scholen, door de
Onderwijsinspectie actie ondernomen. Consistente meldingen zijn niet bekend.
Er wordt niet gesjoemeld met cijfers/resultaten. Ook worden boeken niet gebruikt
bij toetsen, tenzij het gaat om de toegestane naslagwerken als tabellenboekjes,
atlassen, woordenboeken.29Vindt u het, net als de leden van de SP-fractie, niet
te accepteren dat leerlingen midden in de les aan een toets mogen beginnen,
zodat zij deze pas in een volgende les kunnen afmaken en in de
tussenliggende periode de antwoorden erbij kunnen zoeken?Kunt u duiden waardoor dit gesjoemel met onderwijsresultaten
wordt veroorzaakt? Is dit als fraude te kwalificeren? Gebeurt dit op initiatief
van het betrokken personeel? Wat gaat u ondernemen om de betrouwbaarheid van
de onderwijsresultaten te garanderen? Hoe hoog is op dit moment het slagingspercentage,
en kan naar uw mening wel worden beschouwd als een succesfactor? Zo ja, welke
garanties zijn er dat de certificaten die op de Glen Mills School worden behaald
wel voldoende betekenis hebben? Bent u bereid de Onderwijsinspectie diepgaand
onderzoek te laten doen?Uit gegevens van de Hoenderloo Groep blijkt dat een student een toets
maakt op het moment dat hij volgens het Programma van Toetsing en Afsluiting
daar aan toe is. Omdat studenten op elk moment in het jaar instromen, zullen
zij ook op diverse momenten toetsen maken. Het zal incidenteel voorkomen dat
een toets niet af is bijvoorbeeld omdat een les later begonnen is. Een student
kan dan op een ander moment verder gaan Slagingspercentages van de afgelopen
jaren zijn:Schooljaar 2004–2005 (gem. 78%) Basis Beroepsgericht100% Kader Beroepsgericht46% Theoretische Leerweg88%Schooljaar 2005–2006 (gem. 88%) Basis Beroepsgericht81% Kader Beroepsgericht82% Theoretische Leerweg100%Schooljaar 2006–2007 (gem. 84%) Basis Beroepsgericht100% Kader Beroepsgericht88% Theoretische Leerweg64%30De leden van de SP-fractie vragen de minister om een
reactie op het feit dat kinderen langdurig in «proces» worden
gehouden, sessies waarbij jongeren in strakke houding op de grond moeten zitten
en die soms dagen aan een stuk duren ook tijdens examens. Vindt u het wenselijk
dat studenten van de Glen Mills School niet in staat worden gesteld zich voor
te bereiden op de toetsen en examens doordat zij slechts vlak voor hun examen
uit dit proces weg mogen gaan om zich naar het onderwijsgebouw te begeven?De Hoenderloo Groep heeft laten weten dat dit in het verleden incidenteel
heeft plaatsgevonden. Het huidige beleid is dat de senior coach het moment
van proces kiest en inzet, processen worden kort en krachtig gehouden. Uitgangspunt
is nu dat tijdens de landelijke, schriftelijke vmbo examens geen studenten
in proces worden gehouden. Zij kunnen zich voldoende voorbereiden op de examens.
Door de rust en discipline die heerst tijdens de lessen, wordt intensief gewerkt
zodat de studenten goed voorbereid hun examens ingaan. Tevens wordt extra
studieondersteuning in het weekend georganiseerd, waarbij studenten op vrijwillige
basis de ontstane achterstanden kunnen wegwerken. 31Wat vindt u van de lengte van de periodes waarin de
leerlingen in proces zitten? Vindt u het acceptabel dat in de praktijk (vaak
minderjarige) studenten tot wel 8 dagen in zo’n proces zitten? Wat is
hierop hun reactie? Is het de bewindspersonen bekend dat verschillende studenten
hier blijvend fysiek ongemak van ondervinden? Kunt u aangeven hoe vaak er
sprake is geweest van «proces» het afgelopen jaar en wat daarvan
de aanleiding was?De Hoenderloo Groep heeft gemeld dat in proces zitten inhoudt dat de groep
in gesprek is met elkaar over de oorzaak van normatieve overtredingen (zoals
graffiti). De groep gaat uitzoeken wie, wat, waar heeft gedaan. Belangrijk
hierbij is dat de studenten leren van het proces en dat zij zich anders, namelijk
positiever, gaan opstellen binnen de groep om zo een nieuwe start te maken
als groep. Het is de bedoeling dat de leden van de groep elkaar onder druk
zetten om een sprong in de ontwikkeling te maken. Beleid is dat de lengte
van een proces varieert van kort, een half uur, tot lang, 3 uur. Incidenteel
gebeurt het nog dat een proces uitloopt en twee dagen duurt. In het verleden
(voor medio 2006) duurden processen erg lang. Dit was in die tijd het beleid
binnen de Glen Mills School.Twee studenten hebben geklaagd over ongemak als gevolg van de zithouding.
Op dit moment is het onduidelijk of het direct een gevolg is van de zithouding
danwel andere oorzaken kent. Onafhankelijk ergonomisch onderzoek naar de zithouding
tijdens een proces is zojuist afgesloten als een van de verbetervoorstellen.
Implementatie bestaat uit een speciaal ontwikkeld foamkussen. De leverancier
heeft deze nu in productie. Omdat het in proces gaan een integraal onderdeel
van de methodiek is, wordt niet bijgehouden hoe vaak dit plaats vindt.32De leden van de SP-fractie constateren dat het confrontatiemodel
om negatief gedrag van een jongere bij te sturen inherent onderdeel uitmaakt
van de methodiek op de Glen Mills School. Hoe kan het dat nu pas bekend is
dat het zevende en laatste level van dit confrontatiemodel, de zogenaamde «holding»,
in strijd is met de wet? De Inspectie heeft recent geoordeeld dat er teveel
risico’s kleven aan deze agressieregulerende techniek. Kan worden onderzocht
of deze maatregel iets oplevert? Draagt holding eigenlijk wel iets bij aan
een mogelijke gedragsverandering? Is het denkbaar dat deze techniek zelfs
contraproductief werkt, dat jongeren hierdoor zelfs beschadigd kunnen raken?Voor mijn visie op de toepassing van holding als agressiereducerende maatregel
in de gesloten jeugdzorg verwijs ik u naar mijn brief van 17 juni 2008,
(Kamerstuk 29 815/24 587, nr. 143).33Is het u bekend dat de level 6 en 7 confrontaties niet
alleen in «extreem agressieve situaties» worden ingezet en dat
deze in de regel meerdere malen per week plaatsvinden? Kan worden aangegeven
hoe vaak er in het afgelopen jaar sprake is geweest van level 6 en 7 confrontaties?Voor mijn visie op de toepassing van holding als agressiereducerende maatregel
in de gesloten jeugdzorg verwijs ik u naar mijn brief van 17 juni 2008,
(Kamerstuk 29 815/24 587, nr. 143).Voor het aantal level 7 confrontaties in 2007 verwijs ik u naar het antwoord
bij vraag 2.34De maatregel holding, die een agressieregulerende techniek
wordt genoemd, zou naar de mening van de leden van de SP-fractie, slechts
alsultimum remedium moeten worden gebruikt. Is het niet zo dat
deze techniek ook wordt toegepast wanneer iemand zich niet aan de in de Glen
Mills School vastgestelde normen houdt? Is het uitgesloten dat holding wordt
toegepast wanneer iemand bijvoorbeeld weigert zijn handen uit zijn zakken
te halen na een herhaald verzoek daartoe? Kan de minister uitsluiten dat holding
wordt toegepast in andere gevallen dan waarin dat noodzakelijk is om een jongere
die ernstige vormen van agressie vertoont in bedwang te houden?Voor mijn visie op de toepassing van holding als agressiereducerende maatregel
in de gesloten jeugdzorg verwijs ik u naar mijn brief van 17 juni 2008,
(Kamerstuk 29 815/24 587, nr. 143).35Kan worden aangegeven of alle studenten die de afgelopen
jaren en tot op heden op de Glen Mills School zitten en zaten voldoen aan
de criteria die gesteld zijn voor deelname aan dit experiment? Zijn er studenten
met contra-indicaties qua problematiek/leeftijd toegelaten?De Hoenderloo Groep heeft aangegeven dat er een keer is afgeweken van
leeftijd (13 jaar) omdat betrokkene in zijn gedrag ouder was dan dat zijn
leeftijd aangaf. Daarin zijn aanpassingen gemaakt t.a.v. de wijze van begeleiding
door coaches en senior coaches. Bij aanwijsbare contra-indicaties qua problematiek
en leeftijd worden studenten niet toegelaten.36Kan worden aangegeven hoeveel studenten er zijn weggelopen,
hoe lang het duurde voor deze studenten weer «terecht» waren,
en of er momenteel nog studenten vermist zijn? Wat is de procedure in het
geval van een onttrekking?De Hoenderloo Groep heeft gemeld dat er in vier maanden tijd 13 jongens
zijn weggelopen. Twee daarvan zijn nog steeds niet terug gekeerd.Glen Mills is een open instelling, in de praktijk blijkt dat de jongeren
veelal dezelfde dag nog opgepakt worden (vaak door de politie) danwel zelf
contact opnemen. In geval van onttrekking treedt het Wegloopprotocol in werking.37Kan inzicht worden gegeven in de financiële aspecten
van de Glen Mills School? Hoeveel kost een «bed» bij Glen Mills
School, vergeleken met andere (reguliere) instellingen voor jeugdzorg en inrichtingen
waar de pij-maatregel ten uitvoer wordt gelegd? Waaruit bestaan deze kosten?
Hoe groot is de huidige capaciteit en hoeveel bedden worden er daadwerkelijk
benut? Klopt het dat het ministerie van Justitie van mening was dat er mogelijk
sprake was van contractbreuk wegens niet voldoende bedbezetting in de periode
2004–2006?Een plek kost € 63 698,–. De gemiddelde dagprijs
voor een plaats in een justitiële jeugdinrichting bedraagt € 349
(hierin is DJI overhead begrepen). Een plek in een Justitiële Jeugdinrichting
kost dus € 127 385–. De gemiddelde kosten voor een residentiële
jeugdzorgplaats in Zuid-Holland (prijspeil 1 januari 2008) bedragen € 56 000,–
(inclusief huisvestingkosten).De huidige capaciteit is 120 bedden. Het ministerie van Justitie koopt
60 plaatsen in, waarvan 20 (peildatum 1 april 2008) daadwerkelijk worden
bezet door jongeren met een pij-maatregel. Naar het oordeel van het ministerie
van Justitie is er geen sprake van contractbreuk. Tussen het ministerie
van Justitie en de Glen Mills School bestaat de afspraak dat 60 plaatsen worden
ingekocht voor strafrechtelijke jongeren met een pij-maatregel, maar dat bij
onderbezetting de resterende plaatsen kunnen worden bezet door jongeren met
een machtiging uithuisplaatsing.38Welke samenwerkingsverbanden heeft de Glen Mills School
tot op heden afgesloten. Hoe is de samenwerking tussen Defensie en de Glen
Mills School verlopen? Is het waar dat deze samenwerking is afgelopen en wat
was de reden daarvoor? Wat is de relatie tussen de Uitdaging en de Glen Mills
School? Hoeveel Glen Mills studenten zijn uiteindelijk bij Defensie aan de
slag gegaan? Hoeveel zijn er nu nog werkzaam bij Defensie?Hoe verloopt de samenwerking tussen de Glen Mills School
en MKB Nederland? Is dit een succesvol project? Wat zijn de kosten voor deze
samenwerking, en wie draagt deze kosten? Worden de bedrijven betaald voor
het in dienst nemen van studenten van Glen Mills School? Bij hoeveel van bij
het MKB aangesloten bedrijven werken die jongens nu nog steeds?Via de provincie Zuid-Holland heb ik de volgende informatie gekregen:
Bij Defensie mocht geen student definitief aan de slag gezien hun achtergrond.
Later is dat veranderd onder de voorwaarde dat alleen wanneer de directie
van de Hoenderloo Groep garant zou staan voor de betreffende jongeren ze aan
de slag zouden kunnen bij Defensie. Daarnaast was er weinig interesse vanuit
de jongeren.De samenwerking met het MKB loopt zonder meer goed. De projectkosten worden
voor een belangrijk deel gefinancierd door het UWV/CWI. Het blijkt dat jongeren
niet in de eerste MKB-baan blijven zitten, maar na drie tot zes maanden meestal
een nieuwe baan hebben. Gemiddeld blijken de jongeren rond de 2,8 banen nodig
te hebben om hun plek te vinden. Bedrijven worden niet betaald voor het in
dienst nemen van de studenten.39Is het waar dat de nazorg na verblijf op de Glen Mills
School gebrekkig georganiseerd is, dan wel dat de toegezegde nazorg niet is
nagekomen? Dit bleek ondermeer uit de uitzending van Netwerk van 18 april
2008. Welke nazorg moet er worden geboden? Zijn er inmiddels verbeteringen
ten aanzien van de nazorg voor ex-studenten van de Glen Mills School? Wat
gebeurt er concreet aan nazorg?Zie het antwoord op vraag 5.De Hoenderloo Groep heeft uitgezocht dat de twee betreffende jongens uit
de uitzending volgens de contactjournalen zelf de begeleiding hebben gestopt.
Zij kunnen te allen tijde weer contact opnemen.40Kan een reactie worden gegeven op het oordeel van de
Inspecties dat binnen Glen Mills niet de opvoeding van de jongeren centraal
staat, maar de methodiek? De methodiek is gericht op het ombuigen van gedrag
in het hier en nu en niet op de achterliggende problematiek. Nu worden bijvoorbeeld
psychiatrische stoornissen onvoldoende en niet tijdig worden herkend, naar
de mening van de aan het woord zijnde leden is dit ernstig. Wat gaat de minister
hieraan doen? Ook het (veiligheids)risico van machtsmisbruik, omdat de methodiek
van Glen Mills gebaseerd is op het verkrijgen van macht en status, baart de
leden van de SP-fractie zorgen. Hoe kan dit risico worden ingedamd? Welke
maatregelen worden er genomen?Voor mijn visie op de methodiek van de Glen Mills School verwijs ik u
naar mijn brief van 17 juni 2008, (Kamerstuk 29 815/24 587,
nr. 143). 41Kan de minister toelichten wat hij bedoelt met zijn
aankondiging te gaan «onderzoeken of, en zo ja onder welke condities»,
deze locatie [Glen Mills School] aangewezen kan worden als gesloten
jeugdzorgaccommodatie? Is dit slechts bedoeld om de maatregel holding mogelijk
te maken? Wat zouden de (overige) gevolgen zijn van deze wijziging? Kan dit
worden toegelicht?Voor mijn visie op de toekomst van de Glen Mills School en de toepassing
van holding als agressiereducerende maatregel in de gesloten jeugdzorg verwijs
ik u naar mijn brief van 17 juni 2008, (Kamerstuk 29 815/24 587,
nr. 143).42Tot slot stellen de leden van de SP-fractie vast dat
de Glen Mills School nu 9 jaar bestaat, maar dat men er nog niet in is geslaagd
een programma te realiseren dat aantoonbaar werkt. Uit het recent gepubliceerde
WODC-onderzoek bleek al dat 78% van de jongeren binnen vier jaar opnieuw
in de fout ging. Deelt u de mening dat de recidivecijfers erg hoog zijn, en
dat de Glen Mills School de verwachtingen niet waar maakt op dat vlak? Ziet
u mogelijkheden om dit hoge recidivegetal te verlagen en zo ja, welke? Deelt
u de mening dat, indien dit recidive-getal niet daalt, het beter zou zijn
dit experiment te staken?Kort na deze recidivecijfers kwamen de Inspectie jeugdzorg
en de Inspectie van het onderwijs met forse kritiek. Wat zijn nu de criteria
waaraan Glen Mills kan worden getoetst en op welke termijn zal dit plaatsvinden?Welke plannen heeft de regering concreet met de Glen
Mills School met de huidige methodiek? Zijn de bewindspersonen van mening
dat de Glen Mills School nog steeds een experiment is en zo ja, hoe lang mag
een experiment duren? De Glen Mills School krijgt nu een jaar om het beleid
te wijzigen, maar waar zal zij op afgerekend worden? Zijn er concrete doelen,
criteria of maatstaven? Is dit nu de laatste waarschuwing?Zie het antwoord op vraag 7. Voor mijn visie op de toekomst van de Glen
Mills School verwijs ik u naar mijn brief van 17 juni 2008, (Kamerstuk
29 815/24 587, nr. 143).Vragen van de VVD-fractie43De leden van de fractie van de VVD willen graag een
reactie op de constatering dat het op het punt van een adequaat alarmerings-
en bewakingssysteem tekort schiet binnen de Glenn Mills School. Tevens ontvangen
zij een inhoudelijke reactie op de constatering in het onderzoek dat het zeer
moeilijk is goed inzicht te krijgen in de gang van zaken en werkwijze binnen
de School. Is dit naar mening van de minister inmiddels voldoende? Dient het
inzicht in wat zich binnen de open instellingen afspeelt te liggen op provinciaal
niveau of/of tevens op rijksniveau?De provincie Zuid-Holland heeft mij laten weten dat er geen technisch
alarmeringssysteem is. Het alarmering- en bewakingssysteem van de Glen Mills
is ingebed in de methodiek waarvan inspectie geconcludeerd heeft dat dat operationeel
is, maar dat het nog geborgd moet worden in een protocol. De alarmeringsprocedure
is standaard onderdeel van het inwerk- en opleidingstraject van het personeel.Het inzicht in wat zich afspeelt in open jeugdinstellingen ligt in de
eerste plaats op provinciaal niveau; de provincie is planner en financier.
Met de realisatie van de maatregelen in het Plan van aanpak Veiligheid Glen
Mills School is de provincie van mening dat er voldoende inzicht
in de gang van zaken en verbetering van de werkwijze binnen de Glen Mills
School is.44Dit brengt deze leden tot een vraag inzake de verantwoordelijkheid
voor het huidige aanbod binnen de Glen Mills School. Zij onderkennen de verantwoordelijkheid
van de provincie Zuid-Holland voor het huidige aanbod als directe financier.
Maar hoe verhoudt deze verantwoordelijkheid zich tot de plaatsen die door
het ministerie van justitie worden ingekocht? Kan een toelichting worden verschaft
over de verantwoordelijkheid voor de verschillende plaatsen, en verschillende
plaatsingsgronden, binnen de betreffende instelling?Provincie Zuid-Holland financiert op basis van een convenant met het Rijk
en de andere provincies/grootstedelijke regio’s 60 landelijke plaatsen
voor jeugdzorgcliënten, op basis van een subsidiebeschikking. Het ministerie
van Justitie financiert 60 plaatsen voor PIJ’ers en voorwaardelijk gestraften,
op basis van een inkoopcontract. Iedere financier is verantwoordelijk voor
haar/zijn plaatsen door toepassing van de Wet op de Jeugdzorg en op basis
van de subsidieverordening respectievelijk de voorwaarden van het inkoopcontract.Het ministerie van Justitie is verantwoordelijkheid voor de tenuitvoerlegging
van de pij-maatregel in de Glen Mills School en daarmee voor de veiligheid
van de jongeren die daar worden geplaatst door de Dienst Justitiële Inrichtingen
(DJI). De provincie draagt de verantwoordelijkheid voor de school als geheel
en daarmee ook voor de bedrijfsvoering. Als de veiligheid van de pij-jongeren
niet kan worden gegarandeerd, zal DJI de jongeren daar niet meer plaatsen.45Deze leden vinden het positief dat de aanbevelingen
met betrekking tot de klachtencommissie en cliëntvertrouwenspersoon voor
eind april op orde zijn gebracht door de Hoenderloo Groep. Kan de minister
aangeven of er reeds een vervolginspectie is gepland door de Inspectie jeugdzorg
en/of de Inspectie van het Onderwijs ten aanzien van deze punten? Zo ja, op
welke termijn? Zo neen, waarom niet?De Inspectie Jeugdzorg heeft nog geen vervolgtoezicht gepland. Het eindoordeel
over Glen Mills was dat het bij de veiligheid om een matig risico gaat. Dit
betekent dat er door de handhavende overheid (in dit geval de provincie Zuid-Holland)
een verbeterplan is gevraagd aan Glen Mills. Dit verbeterplan kan aanleiding
zijn voor de provincie om de Inspectie Jeugdzorg te vragen op kortere termijn
een hertoets te doen. Dit is echter nog niet door de provincie aangekaart.46Deze leden willen ingaan op het toepassen van de maatregel «holding».
De Inspectie definieert «holding» als het «vastpakken en
vasthouden» van jeugdigen, indien dit noodzakelijk is in verband met
ernstige vormen van agressie. In hoeverre loopt deze uitleg in de pas met
het derde lid van artikel 29o van de Wet op de jeugdzorg? In dit lid wordt
niet aangegeven dat het zogenaamde «holding» kan worden toegepast
in verband met ernstige vormen van agressie, tenzij deze vormen van agressie
de veiligheid van de jeugdigen of anderen bedreigd of dit als dusdanig in
de huisregels is opgenomen. Kan een toelichting worden gegeven op situaties
waarin binnen de gesloten jeugdzorg holding kan worden toegepast? Voor mijn visie op de toepassing van holding als agressie-reducerende
maatregel in de gesloten jeugdzorg verwijs ik u naar mijn brief van 17 juni
2008, (Kamerstuk 29 815/24 587, nr. 143).47In hoeverre wordt de maatregel «holding»ook
binnen de methodiek van andere instellingen en accommodaties toegepast die
niet als gesloten jeugdzorg zijn aangemerkt? Kan inzichtelijk maken binnen
welke (open-)instellingen holding wordt toegepast, en in hoeverre dit binnen
de instellingen geprotocolleerd is en wordt geregistreerd en geëvalueerd?Deelt u de mening dat de maatregel ook toegepast zou
moeten kunnen worden ter handhaving van de huisregels?Voor mijn visie op de toepassing van holding als agressiereducerende maatregel
in de gesloten jeugdzorg verwijs ik u naar mijn brief van 17 juni 2008,
(Kamerstuk 29 815/24 587, nr. 143).48Uit de brief van 20 maart jl. maken deze leden
op dat, wanneer binnen de Glen Mills School gestopt zou worden met het toepassen
van holding, dit impliceert dat ook de behandeling van 120 jeugdigen zou (dienen
te) worden beëindigd. Kan een toelichting op dit punt worden gegeven?Voor mijn visie op de toekomst van de Glen Mills School verwijs ik u naar
mijn brief van 17 juni 2008, (Kamerstuk 29 815/24 587, nr. 143).49Er wordt aangegeven dat acuut stoppen met holding niet
in het belang is van de betrokken jeugdigen (en daarom niet door Inspectie
jeugdzorg wordt geëist) en hierdoor juist risicovolle situaties zouden
kunnen ontstaan. Kan de minister aangeven of deze redenatie ook geldt voor
andere open instellingen waar de maatregel holding wordt toegepast? Deelt
de minister de mening dat holding, als ultimum remedium, tot het maatregelenpakket
dient te behoren van instellingen die werken met jeugdigen die al dan niet
op basis van een justitiële titel zijn geplaatst, in verband met mogelijk
agressief gedrag en gevaar voor anderen en/of zichzelf?Voor mijn visie op de toepassing van holding als agressiereducerende maatregel
in de gesloten jeugdzorg verwijs ik u naar mijn brief van 17 juni 2008,
(Kamerstuk 29 815/24 587, nr. 143).50De minister wil voor de zomer bezien of, en zo ja onder
welke condities, de Glen Mills als een gesloten jeugdzorgaccommodatie kan
worden aangemerkt. Is de minister bekend met andere jeugdinstellingen waarbinnen
deze problematiek ook mogelijk aan de orde is? Zo ja welke en op welke wijze
dienen deze instellingen met de maatregel holding om te gaan? Zo neen, is
de minister bereid hiervan een inventarisatie te maken?Voor mijn visie op de toepassing van holding als agressiereducerende maatregel
in de gesloten jeugdzorg verwijs ik u naar mijn brief van 17 juni 2008,
(Kamerstuk 29 815/24 587, nr. 143).51Kan worden aangegeven wat het «gedogen»
van de toepassing van holding betekent voor de eventuele strafbaarheid en
aansprakelijkheid van het personeel dat het toepast? In hoeverre kunnen deze
personen strafrechtelijk worden vervolgd en/of aansprakelijk worden gesteld
voor eventueel geleden schade ten gevolge van het toepassen van holding, ditmede naar aanleiding van de uitzending van Netwerk van 18 april
jl. over een oud-leerling die Glen Mills heeft aangeklaagd? Kan hierop een
inhoudelijke reactie worden gegeven?Zie het antwoord op vraag 16.Vragen van de ChristenUnie-fractie52De minister geeft aan dat de Inspectie jeugdzorg geen
aanleiding ziet in de indicatie matig risico om verdergaande maatregelen te
treffen. Het rapport van de Inspectie jeugdzorg geeft op pagina 12 aan dat
er wel een beperkt veiligheidsrisico is voor de coaches. Vindt de minister
dat de veiligheid van coaches is gewaarborgd? Is de minister daarnaast van
mening dat de veiligheid van de jongeren in de Glen Mills School voldoende
is gegarandeerd?De provincie heeft mij laten weten dat wanneer het Plan van aanpak Veiligheid
Glen Mills School, met name het onderdeel voorkomen van agressie en geweld,
zo uitgevoerd gaat worden als is omschreven, kan worden gesteld dat veiligheid
van zowel studenten en medewerkers voldoende is gewaarborgd. Tegelijk is het
realiteit dat bij dit soort jongeren veiligheidsrisico’s zullen blijven
bestaan.53De Inspectie jeugdzorg constateert dat de toegang tot
de klachtencommissie en de cliëntvertrouwenspersoon niet voldoende zijn
in de Glen Mills School. De Hoenderloo Groep zal de problemen met de toegang
tot de klachtencommissie en de cliëntvertrouwenspersoon eind april op
orde hebben volgens de brief van de minister. Zal hierover terugkoppeling
naar de Kamer plaatsvinden? Zo ja, wanneer?Zie het antwoord op vraag 4.54De minister laat weten vóór de zomer
een standpunt kenbaar te maken over het eventueel aanwijzen van de status «gesloten
jeugdzorgaccommodatie» aan de Glen Mills School. Is de regelgeving over
de uitvoering van de maatregel «holding» in gesloten jeugdzorgaccommodaties
volgens de minister op orde? Zal het toekennen van de status «gesloten
jeugdzorgaccommodatie» eventuele misstanden daadwerkelijk uit de wereld
helpen?Voor mijn visie op de toepassing van holding als agressiereducerende maatregel
in de gesloten jeugdzorg verwijs ik u naar mijn brief van 17 juni 2008,
(Kamerstuk 29 815/24 587, nr. 143).55Op pagina 11 van het rapport van de Inspectie jeugdzorg
staat dat er binnen de Glen Mills School beleid is hoe om te gaan met seksueel
misbruik door hulpverleners en hoe misbruik te voorkomen is. Het rapport geeft
ook aan dat medewerkers inhoudelijk niet goed op de hoogte zijn van het schriftelijk
protocol Discriminatie en Seksuele Intimidatie (geldend voor de gehele Hoenderloo
Groep). Welke maatregelen zullen er genomen worden naar aanleiding van deze
kritiek?De Hoenderloo Groep heeft aangegeven dat het protocol wordt meegenomen
in de introductiecursussen van de medewerkers. 56Na een incident «is geen aantoonbare procedure
voor opvang en nazorg aanwezig» voor medewerkers (pagina 13 van het
rapport van de Inspectie jeugdzorg). Medewerkers kunnen bij hun Senior of
Unitleider terecht, die geen specifieke opleiding hiervoor hebben gevolgd.
Vindt de minister het noodzakelijk dat een procedure voor opvang en nazorg
na incidenten moet worden ingesteld voor medewerkers?De Hoenderloo Groep geeft aan dat er een GZ psycholoog aanwezig is die
een centrale rol heeft bij de verwerking van het incident indien de senior
of unitleider niet voldoende tot de verwerking heeft kunnen bijdragen. Het
is in eerste instantie aan de instelling zelf om te beoordelen of er op deze
manier voldoende waarborgen zijn voor een goede opvang en nazorg.57In de uitzending van «Netwerk» op 18 april
2008 wordt door ex-studenten van de Glen Mills School de kwaliteit van het
onderwijs in de instelling in twijfel getrokken. De leden van de fractie van
de ChristenUnie lezen dat volgens het rapport van de Inspectie jeugdzorg (pagina
14) onlangs een evaluatie is gestart die gericht is op de kwaliteit van het
onderwijsprogramma in zijn totaliteit. Wanneer zijn de resultaten bekend?
Hoe wordt op dit moment de kwaliteit van onderwijs gegarandeerd in de Glen
Mills School?De provincie heeft laten weten dat na een bezoek van de onderwijsinspectie
aan het totale Hoenderloo College (waaronder de VMBO GMS) de inspectie heeft
aangegeven de komende jaren geen bezoek meer te zullen brengen aan die instelling
wegens de goede resultaten, de vastgelegd protocollen en de heldere werkwijze
enz.De kwaliteit van onderwijs binnen GMS wordt gegarandeerd door de landelijke
richtlijnen voor het vmbo te volgen. Deze zijn per vak uitgewerkt en vastgelegd
in het Programma van Toetsing en Afsluiting.58Kan een reactie worden gegeven op de bevinding van
de Inspectie jeugdzorg (pagina 26/27 van het rapport) dat een psychiatrische
stoornis onvoldoende en niet op tijd kan worden herkend in de Glen Mills School?
Kunnen jongeren metproblemen van psychiatrische aard zelf intern voor hulp
aankloppen? Zo ja, wordt over deze mogelijkheid voldoende geïnformeerd?
Daarnaast staat in het rapport «Violence against children in conflict
with the law» van de organisatie «Defence for Children»
van 5 maart 2008 op pagina 82 dat in de periode 2002–2007 vijf
gevallen van suïcide in Nederlandse jeugdinstellingen zijn geconstateerd.
Op welke manier wordt aandacht geschonken aan preventie van zelfdoding?Zie het antwoord op vraag 22.59Een van de aanbevelingen in het rapport van de Inspectie
jeugdzorg (pagina 30) is dat externe reflectie op methodiek en handelswijze
verbetert door interactie met de wereld buiten Glen Mills. Kan de minister
zijn visie op deze aanbeveling geven?De provincie heeft mij gemeld dat zij van mening is dat in het Plan van
Aanpak Veiligheid Glen Mills School (29 februari 2008), dat is opgesteld
naar aanleiding van de aanbevelingen van het inspectierapport, Glen Mills
de nodige interventies inganggezet heeft. De interactie met de buitenwereld
wordt verder opgepakt door onder andere een externe begeleidingcommissie met
voor- en tegenstanders in het (longitudinale) onderzoek naar de effecten van
de methodiek op het individu, activering van deelname aan lezingen,
workshops, uitnodigen sprekers zoals voorbeeld in april jl. Micha de Winter
over slachtoffertraining (een onderwerp dat over het verleden gaat en in die
zin haaks staat op de oude dogma’s van de Glen Mills School), aanpassing
van de hoofdstructuur van de Hoenderloo Groep waardoor meer interactie en
uitwisseling tussen methodische invalshoeken uitgenodigd wordt. Deze aanpassingen
liggen nu in een eerste ontwerp en moeten rond mei/juni afgerond zijn. Verder
zullen er uitwisselingsstages met andere onderdelen van de Hoenderloo Groep
plaats vinden.Vragen van de SGP-fractie60Welk perspectief heeft de minister voor de Glen Mills
School in gedachten? Momenteel zet de Glen Mills School sterker in op het
aanbieden van kortlopende cursussen. Tegelijk blijkt uit onderzoek dat de
effecten van gedragsverandering in een beperkte tijdsspanne zeer gering zijn.
Kan de minister een reactie op deze situatie geven?Voor mijn visie op de toekomst van de Glen Mills School verwijs ik u naar
mijn brief van 17 juni 2008, (Kamerstuk 29 815/24 587, nr. 143).61De minister geeft aan dat hij wil bezien of de Glen
Mills School als gesloten jeugdzorgaccommodatie kan worden aangewezen, zodat
het strenge regiem voortgezet kan worden. Justitie gaat echter over tot de
afbouw van de aanlevering van strafrechtelijke pupillen. Hoe zijn deze beide
voornemens met elkaar te verenigen?De gesloten jeugdzorg kent een andere doelgroep dan de doelgroep waar
Justitie plekken voor ingekocht bij de Glen Mills School. Sinds de inwerkingtreding
van de Wet op de Jeugdzorg op 1 januari 2008 is het in principe niet
meer toegestaan dat strafrechtelijke pupillen met jeugdigen die een machtiging
gesloten jeugdzorg hebben worden samen geplaatst. De jaren 2008–2010
zijn een overgangfase waarin jongeren met een machtiging gesloten jeugdzorg
in voorkomende gevallen in een Justitiële jeugdinrichting geplaatst kunnen
worden. Vanaf 2010 kunnen jeugdigen met een machtiging gesloten jeugdzorg
niet meer samen geplaatst worden met strafrechtelijke pupillen.XNoot1Samenstelling:Leden: Van der Vlies (SGP), Kant (SP), ondervoorzitter, Çörüz
(CDA), Tichelaar (PvdA), Van Miltenburg (VVD), Van Dijken (PvdA), Dezentjé
Hamming-Bluemink (VVD), Omtzigt (CDA), Koşer Kaya (D66), Jonker (CDA),
Teeven (VVD), Wolbert (PvdA), Blanksma-van den Heuvel (CDA), Voordewind (CU),
Zijlstra (VVD), Bouchibti (PvdA), Langkamp (SP), Ouwehand (PvdD), Agema (PVV),
Leijten (SP), Dibi (GL), Heijnen (PvdA), voorzitter, Van Toorenburg (CDA),
Uitslag (CDA) en Vacature (algemeen).Plv. leden: Vacature (SGP), Gerkens (SP), De Rouwe (CDA), Heerts (PvdA),
Van der Burg (VVD), Eijsink (PvdA), Nicolaï (VVD), Biskop (CDA), Van
der Ham (D66), De Pater-van der Meer (CDA), Verdonk (Verdonk), Bouwmeester
(PvdA), Van Dijk (CDA), Wiegman-van Meppelen Scheppink (CU), Schippers (VVD),
Timmer (PvdA), Gesthuizen (SP), Vacature (PvdD), Bosma (PVV), De Wit (SP),
Azough (GL), Arib (PvdA), De Vries (CDA), Aasted-Madsen-van Stiphout (CDA)
en Karabulut (SP).XNoot1Ter inzage gelegd bij het Centraal Informatiepunt Tweede Kamer. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-29815-144.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl