Wet tegemoetkoming studiekosten; Nota n.a.v. het verslag
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-12 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 23699, nr. 6

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum indiening

27-06-1995

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1994-1995

23699 nr. 6

16-06-1995

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamI. InleidingII. Stelsel voor studerenden jonger dan 18 jaar in volledig
dagonderwijsII.1. Werkingssfeer b. Nationaliteit (artikel 7)d. Onderwijssoort (artikel 9)e. InkomenOverige puntenII.2. Vorm en samenstelling van de tegemoetkomingII.3. Hoogte van de tegemoetkomingII.4 Toekenningsperiode en studieperiodeII.5 Tussentijdse overstapII.6 Overgangs- en invoeringsrechtIII. Het stelsel van tegemoetkoming studiekosten voor
studerenden van 18 jaar en ouder die niet onder de werking van de WSF vallen III.1 Werkingssfeera. Leeftijd (artikel 20)b. Nationaliteit (artikel 21)c. Onderwijssoort (artikel 21)III.3 Hoogte van de tegemoetkomingIII.4 Toekenningsperiode en studieperiode (artikel 31)V. Uitvoering van de maatregelen door de Informatie Beheer
GroepVI. Financiële consequentiesTabel A: Uitgaven WTS17– (x f 1 mln) Tabel B: Uitgaven WTS18+ (x f 1 mln) Tabel C: Uitgaven totaal (x f 1 mln) Tabel D: Uitvoeringskosten IB-Groep (x f 1 mln) Tabel E: Normbedragen kinderbijslag Tabel F: Normbedragen WTS en WSF Tabel G Gezamenlijk belastbaar inkomen minder dan 39 170
gulden en particulier verzekerd. Tabel H Gezamenlijk belastbaar inkomen van 46.000 gulden
en particulier verzekerd. Tabel I Gezamenlijk belastbaar inkomen van 70.000 gulden
en particulier verzekerd. Tabel J Uitgaven voor de overgangsregeling uitwonenden
(bedragen x f 1 mln). VII. Artikelsgewijze toelichting Artikel 4 Regeling omtrent aanvraagArtikel 7 NationaliteitArtikel 8 Wettelijke vertegenwoordigerArtikel 9 LeerlingwezenArtikel 22 OnderwijssoortArtikel 31 Toekenningsperiode, studieperiodeArtikel 52Ondertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 23699Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 98 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
23 699Nieuwe bepalingen voor een tegemoetkoming in de studiekosten (Wet tegemoetkoming
studiekosten)nr. 6NOTA NAAR AANLEIDING VAN HET VERSLAGOntvangen 16 juni 1995 I. InleidingOp de vragen en opmerkingen die de leden van de vaste commissie voor Onderwijs,
Cultuur en Wetenschappen maken over het voorstel voor een Wet tegemoetkoming
studiekosten (WTS), gaat ondergetekende hierna gaarne in, echter niet dan
nadat hij reeds aan het begin van deze nota naar aanleiding van het verslag
melding maakt van de bijgevoegde nota van wijziging, die met name het voorstel
omvat om de leerlingen in het voortgezet onderwijs voortaan tegemoet te komen
via de WTS, in plaats van via de Wet op de studiefinanciering (WSF).De leden van de PvdA-fractie onderschrijven tot voldoening van ondergetekende
de belangrijkste doelstelling van het wetsvoorstel, te weten het waarborgen
van de toegankelijkheid van het onderwijs voor minder draagkrachtigen, alsmede
het daarbij geldende streven naar vereenvoudiging van regelgeving. Daar waar
deze leden blijkens het verslag van mening zijn dat dit laatste niet in alle
opzichten geslaagd is, zal ondergetekende graag puntsgewijze reageren.De leden van de PvdA-fractie vragen of is voorzien in het voorkomen van
cumulatie met eventuele andere tegemoetkomingen in de studiekosten. Ondergetekende
antwoordt dat zulks inderdaad het geval is. Er was eertijds een cumulatie
met de WSF18+, waar het gaat om tegemoetkoming in de onderwijsretributies,
maar deze is opgeheven met de wet van 29 oktober 1992, Stb. 582 tot vervallen
van overcompensatie lesgeld. Overigens is er ook van cumulatie met andere
overheidsregelingen geen sprake.De leden van de CDA-fractie zijn van mening dat het wetsvoorstel ter vervanging
van de hoofdstukken III en IV van de WSF door middel van een afzonderlijk
voorstel terecht is en kunnen tot voldoening van ondergetekende – net
als de leden van de D66-fractie – eveneens instemmen met de voorstellen
om het manco in voorzieningen voor de groep studerenden tussen 18 en 21 jaar
te verhelpen. De leden van de CDA-fractie uiten hun twijfels of de regeling
moet worden uitgebreid tot de lerarenopleidingen in de tekortvakken. In dat
verband vragen deze leden of de WTS kan worden gebruikt als instrument
met het oog op arbeidsmarktrelevante scholing.Ondergetekende merkt allereerst op, dat het scheppen van een voorziening
als voorgesteld voor de lerarenopleidingen in de tekortvakken aansluiting
geeft bij de huidige situatie. Op zichzelf zou het mogelijk zijn geweest om
tegemoetkoming voor deze groep vorm te geven via de bijzondere bijstand. Het
praktische punt evenwel dat de regeling vanuit het perspectief van onderwijsbeleid
periodiek bijstelling vraagt, het bestand aan tekortvakken is immers geen
vast gegeven, weegt toch zwaarder en maakt dat het in de rede ligt de regeling
gecentraliseerd te houden en in dit wetsvoorstel onder te brengen.Op de vraag van de leden van de CDA-fractie naar de relatie met het amendement
Netelenbos uit de begrotingsbehandeling voor dienstjaar 1991 (Kamerstukken
II, 21 800 VIII, nr. 26) wil ondergetekende graag ingaan. Hij roept in
herinnering dat het aanvankelijke voornemen van de regering er indertijd op
was gericht om de regeling TS21+ geheel af te schaffen, en elke tegemoetkoming
in de studiekosten buiten de WSF voor 18-plussers neer te leggen bij de gemeenten.
Het genoemde amendement draaide dat voornemen gedeeltelijk terug en wel voor
de mavo, havo en vwo, benevens de Open Universiteit (OU). Gehoord de discussie
bij de begrotingsbehandeling 1991 was er eveneens grond voor handhaving van
de regeling voor studerenden die zich voorbereiden op het leraarschap in de
tekortvakken. Voor studerenden aan deze opleidingen wordt – behoudens
de OU waarvoor een eigen regeling geldt, zijnde de Wet differentiatie cursusprijzen
van 25 maart 1994, Stb. 283 – thans in dit wetsvoorstel een voorziening
geschapen.Wat betreft de vraag van deze leden naar de probleemoplossende bijdrage
van deze regeling merkt ondergetekende op, dat de deelnamecijfers en uitgaven
de laatste jaren als volgt zijn:  aantal
aanvragenaantal toekenningenbedrag x f 1 mln 1992–19934854380,91993–19945494881,1 1994–19953973570,8De uitvoeringslasten van dit deel van de regeling zijn marginaal en eventueel
noodzakelijke bijstelling van het bestand aan tekortvakken geschiedt bij ministeriële
regeling.De leden van de VVD-fractie tonen zich verheugd over het voorstel een
wettelijke grondslag te geven aan de tot dusverre buitenwettelijk geregelde
tegemoetkoming in de studiekosten, en zij melden hun instemming op enkele
punten.Met de leden van de VVD-fractie meent ondergetekende dat er bij het proces
van beleidsvorming en wetgeving kritische kanttekeningen mogelijk zijn van
het type dat de leden van de VVD-fractie plaatsen. Het begrip dat deze leden
tonen voor de motivering in dit opzicht stemt ondergetekende dan ook tot voldoening.
Op de vraag van deze leden of via het in stand houden en bijstellen van beleidsregels
voor tegemoetkomingen in de studiekosten niet wat te gemakkelijk voor een
buitenwettelijke weg is gekozen wil ondergetekende reageren met de stelling
dat onvrede over deze werkwijze inderdaad één van de motieven
is geweest om tot het onderhavige wetsvoorstel te komen. Bovendien had de
wetgever, via de oorspronkelijke WSF, reeds kenbaar gemaakt dat regeling van
deze tegemoetkomingen bij wet de voorkeur heeft. Op de vraag wanneer de regering
tot het inzicht kwam, dat beter van invoering van de hoofdstukken III en IV
van de WSF kon worden afgezien, antwoordt ondergetekende, dat
de veranderingscapaciteit en aandacht ten gunste van uitvoering en bijstelling
van regelgeving eerst en vooral in beslag werden genomen door het 18+-deel
van de WSF, hoofdstuk II. Toen eind jaren tachtig opnieuw gekeken werd naar
de opbouw van de twee andere relevante hoofdstukken, rijpte geleidelijk het
inzicht dat na vereenvoudiging afzonderlijk wettelijk verankeren van de bestaande
regelingen toereikender zou zijn, dan een aanpassen van de hoofdstukken III
en IV van de WSF naar aanleiding van de inmiddels opgedane ervaringen. Vervolgens
werd in de begroting voor 1993 het voorliggende wetsvoorstel aangekondigd.De leden van de VVD-fractie verzoeken ter nadere verduidelijking om een
gedetailleerd overzicht van verschillen tussen het voorliggende voorstel,
en de thans van kracht zijnde beleidsregels, respectievelijk tussen het voorliggende
voorstel en de hoofdstukken III en IV WSF.Ondergetekende antwoordt als volgt:Tussen hoofdstuk II van de WTS en de regeling tegemoetkoming studiekosten
(TS-regeling) bestaan de volgende verschillen:– Artikel 7 WTS gaat uit van de nationaliteit van de aanvrager (wettelijke
vertegenwoordiger), terwijl de TS-regeling uitgaat van de nationaliteit van
het kind.– Artikel 9 WTS gaat uit van de 850-klokuren eis per jaar. Daarbij
geeft artikel 57 een overgangsregel die gelijk loopt met de wet van 29 september
1994, Stb. 742, tot wijziging van onder meer de WSF (Student op eigen benen:
Stoeb); de TS-regeling gaat nog uit van de 19-uren eis per week.– Artikel 1, eerste lid, onderdeel g, WTS gaat voor het inkomen
uit van het peiljaar t-3, met in artikel 59 een overgangsregeling voor het
studiejaar 1996–1997 (t-2); de TS-regeling gaat uit van het peiljaar
t-1.– Artikel 16 WTS kent een tegemoetkoming die bestaat uit twee elementen:a. tegemoetkoming onderwijsbijdrage;b. tegemoetkoming overige studiekosten.De TS-regeling kent een tegemoetkoming die bestaat uit vier elementen:a. tegemoetkoming onderwijsbijdrage;b. tegemoetkoming directe studiekosten;c. tegemoetkoming reiskosten;d. tegemoetkoming meerkosten uitwonende studerenden.In de tegemoetkoming overige studiekosten zijn de TS-tegemoetkomingen
b, c en d samengevoegd.Tussen hoofdstuk III van de WTS en de regeling tegemoetkoming studiekosten
vanaf 21 jaar (regeling TS21+) bestaan de volgende verschillen:– Artikel 20 WTS geeft aanspraken aan de studerende van 18 jaar
en ouder; de regeling TS21+ geeft die aanspraken aan de studerende van 21
jaar en ouder.– artikel 26 WTS houdt geen rekening met inkomen van de partner
van de studerende; de regeling TS21+ doet dat wel.– artikel 27 WTS kent voor de toekenning van de tegemoetkoming een
scherpe inkomensgrens: degene wiens inkomen beneden die grens ligt, krijgt
tegemoetkoming, wie boven die grens uit gaat krijgt niets; de regeling TS21+
gaat uit van een glijdende inkomensschaal: de eigen bijdrage wordt afgetrokken
van de tegemoetkoming.– artikel 28 WTS kent een tegemoetkoming die bestaat uit twee elementen:a. tegemoetkoming onderwijsbijdrage;b. tegemoetkoming overige studiekosten. De regeling TS21+ kent een tegemoetkoming die bestaat uit vier elementen:a. tegemoetkoming onderwijsbijdrage;b. tegemoetkoming boeken en leermiddelen;c. tegemoetkoming reiskosten;d. tegemoetkoming in het examengeld.In de tegemoetkoming overige studiekosten zijn de tegemoetkomingen b,
c en d uit de regeling TS21+ samengevoegd.Met betrekking tot de vraag van de leden van de VVD-fractie naar een gedetailleerd
overzicht van verschillen tussen het voorliggende voorstel en de hoofdstukken
III en IV WSF antwoordt ondergetekende als volgt.Tussen hoofdstuk II van de WTS en het niet in werking getreden hoofdstuk
II van de WSF bestaan de volgende verschillen:– Wat betreft de rechthebbende:De tegemoetkoming ten behoeve van studerenden, jonger dan 18 jaren, wordt
in beide regelingen aan de wettelijke vertegenwoordiger toegekend.Indien er twee wettelijke vertegenwoordigers zijn, geeft de WTS aanspraak
aan de wettelijke vertegenwoordiger die kinderbijslag voor het kind geniet.De WSF zou aanspraak hebben gegeven aan degene die het kind verzorgt en
indien beide het kind verzorgen, aan de oudste van hen.– Wat betreft de tegemoetkoming:In de WTS bestaat de tegemoetkoming uit twee elementen:a. tegemoetkoming onderwijsbijdrage;b. normbedrag overige studiekosten.Afhankelijk van de hoogte van zijn inkomen heeft de aanvrager aanspraak
op beide elementen, alleen element a, dan wel geen aanspraak.In de WSF is de tegemoetkoming het verschil tussen het budget en de volgens
de wet berekende bijdrage van de ouders. Het budget bestaat daar uit:a. tegemoetkoming onderwijsbijdrage;b. normbedrag boeken en leermiddelen;c. normbedrag meerkosten uitwonen;d. normbedrag reiskosten.Verschillen tussen hoofdstuk III WTS en hoofdstuk IV WSF:– Wat betreft de leeftijd:De WTS kent alleen een minimumleeftijd (18 jaar); de WSF kent een minimum-
en een maximum-leeftijd (18, respectievelijk 54 jaar).– Wat betreft de onderwijssoort:De tegemoetkoming uit hoofde van de WTS is alleen bestemd voor studerenden
in vwo/havo/mavo en studerenden aan lerarenopleidingen tekort-vakken.De WSF kende die beperking niet.– Wat betreft de tegemoetkoming: het verschil in berekening van
de tegemoetkoming loopt parallel aan de verschillen die hierboven zijn genoemd
tussen hoofdstuk II WTS en hoofdstuk III WSF.– Wat betreft de vorm van de tegemoetkoming:In de WTS is de tegemoetkoming beurs (gift); in de WSF was zij rentedragende
lening tot een maximum in hoogte afhankelijk van de schoolsoort, en voor het
overige beurs.De leden van de VVD-fractie tonen zich niet overtuigd van de juistheid
van het ontbreken van een maximum-leeftijd in de voorgestelde regeling WTS18+,
hoofdstuk III. Ook de leden van de CDA-fractie stellen op dit punt een vraag. Ondergetekende wil daarbij in overweging geven, dat het niet eenvoudig
zal zijn om een leeftijdgrens te stellen die enerzijds maatschappelijk redelijk
herkenbaar is en anderzijds een betekenisvol effect zal sorteren.Daarbij valt nog op te merken dat de (financiële) betekenis van een
dergelijke grens uiterst beperkt zou zijn, nu slechts rond 8 % van de studerenden
in de bestaande regeling TS21+ ouder is dan 45 jaar en zelfs slechts 1% ouder
dan 60 jaar.Van iets meer principieel karakter is de overweging, dat het niet in de
rede ligt om in een wetsvoorstel dat vereenvoudiging beoogt een regelgrens
in te voeren die op maar bijzonder weinig burgers betrekking heeft. Een dergelijke
werkwijze zou de geloofwaardigheid van het vereenvoudigingsstreven van de
wetgever hier niet ten goede komen.Bij de vraag van de leden van de VVD-fractie naar een nadere onderbouwing
van de te hanteren inkomensgrenzen merkt ondergetekende op dat deze naadloos
aansluiten bij de thans geldende grenzen van de regeling TS17–. Aangezien
de hoofddoelstelling van dit wetsvoorstel het waarborgen van de toegankelijkheid
van het onderwijs is, betekent een verandering van die grenzen, gegeven het
uitgangspunt van budgettair-neutrale invoering, dat die doelstelling in het
nauw komt. Het loslaten van de afgesproken budgettair-neutrale kaders zou
de regering voor nieuwe financieringsvraagstukken plaatsen.Naar aanleiding van de suggestie van deze leden om de regeling WTS18+,
hoofdstuk III te beperken tot een vergoeding van de onderwijsbijdrage voor
degenen die niet onder hoofdstuk II van de WSF vallen merkt ondergetekende
op, dat op die manier de effectiviteit van de tegemoetkoming, gelet op de
hoofddoelstelling van het wetsvoorstel, naar verwachting te gering zou worden,
gezien de inkomenssituatie van de leden van de doelgroep in combinatie met
de noodzaak ook andere kosten voor het volgen van onderwijs te bestrijden.De leden van de VVD-fractie stellen vervolgens tamelijk indringend en
in den brede de vraag naar de legitimatie voor de regeling WTS18+, hoofdstuk
III aan de orde, en oordelen dat het gegeven dat codificatie van het bestaande
beleid voor ogen staat en het feit dat er sprake is van budgettaire neutraliteit,
niet doorslaggevend zijn. Ondergetekende vraagt er allereerst aandacht voor,
dat het gaat om een bedrag van ongeveer 13 mln, uit te geven ten behoeve van
deze regeling. Het gaat er daarbij niet om dat inkomensbeleid zou worden gevoerd,
doch slechts om het gegeven dat scholing voor mensen die een inkomen hebben
op bijstandniveau of iets daar boven, mogelijk blijft met een TS-bijdrage.
Juist het gegeven, dat er in dit opzicht geen verandering wordt voorgesteld,
onderstreept dat er geen oogmerk is inkomensverhoudingen via deze regeling
te beïnvloeden. Wel is evident, dat een verbetering van het scholingsniveau,
waaraan deze regeling bijdraagt, een kansvergrotend effect heeft voor deelname
van de betrokken burgers aan betaalde arbeid. Verder geldt ook thans dat de
regering inkomenseffecten die uit het wetsvoorstel voortkomen, het betreft
vooral enige herverdelingseffecten binnen de lagere inkomensgroepen, voor
haar rekening neemt.Voor zover de leden van de VVD-fractie in hun bredere bespiegeling ook
het oog hebben op de regeling TS17– die zij mogelijk zien als element
van inkomenspolitiek, onderstreept ondergetekende dat juist het laten vervallen
van elke tegemoetkoming in de overige studiekosten een onbedoeld inkomensbeleid
zou betekenen, waarvoor ondergetekende geen breed draagvlak ziet. Dat is ook
begrijpelijk, als men vaststelt, dat de bestaande regeling in het algemeen
eraan bijdraagt dat scholieren het onderwijs niet om financiële redenen
hoeven te verlaten na ommekomst van de termijn van de volledige leerplicht. De leden van de VVD-fractie gaan voort met aandacht te schenken aan de
leeftijdsgrens die bij de WSF wordt gehanteerd en doelen daarbij op de 17-minners
in het hoger onderwijs. Ondergetekende roept bij deze leden in herinnering
dat deze aangelegenheid bij de mondelinge behandeling van het wetsvoorstel
Student op eigen benen (TK 1993–1994, 23 634) (Stoeb) door de Tweede
Kamer aan de orde is gesteld. De aanvankelijke toezegging om met een afzonderlijke
notitie te komen, is echter meteen omgezet in concrete voorstellen door in
het wetsvoorstel voor de invoering van een prestatiebeurs in het hoger onderwijs
(Kamerstukken II 1994/95, 24 094) erin te voorzien jongeren onder de
18 in het hoger onderwijs onder de werking van de WSF te brengen. Uit de behandeling
van dat wetsvoorstel in de beide Kamers der Staten-Generaal is ondergetekende
gebleken, dat hij daarmee gehoor geeft aan de breed gedragen wens om deze
groep onder de werking van de WSF te brengen. Nu het betreffende wetsvoorstel
echter door de Eerste Kamer niet is aanvaard, zal deze groep op een later
tijdstip dan beoogd daaronder gebracht kunnen worden. Het daartoe opnieuw
in te dienen voorstel van wet prestatiebeurs zal als inwerkingtredingsdatum
1 september 1996 bevatten.De leden van de SGP-fractie hebben op zichzelf waardering voor het wettelijk
verankeren van de beide TS-regelingen, maar geven als hun oordeel dat het
wetsvoorstel in veel situaties ongewenste inkomensverschuivingen geeft. De
leden van de SGP-fractie vernemen voorts graag de reactie van de regering
op hun stellingname dat de vereenvoudigingen negatief uitpakken voor gezinnen
met meer kinderen die (voortgezet) onderwijs volgen. In antwoord op de vraag
van deze leden of met name voor grote gezinnen de vereenvoudigingen negatief
uitpakken, wil ondergetekende opmerken dat sterker normeren betekent ook sterker
abstraheren van de feitelijke situatie; om een hanteerbaar en voldoende inzichtelijk
stelsel van regels in stand te houden is dit evenwel wenselijk.De stellingname wordt door ondergetekende in de zo gestelde algemeenheid
niet gedeeld omdat grote gezinnen er zowel op vooruit als op achteruit kunnen
gaan door het onderliggende voorstel. Per afzonderlijk kind kunnen effecten
optreden. Deze zijn onafhankelijk van de gezinssituatie. De effecten per gezinssituatie
echter zijn afhankelijk van de optelsom van alle individuele per kind mogelijk
optredende effecten.De leden van de GPV-fractie nemen met de nodige reserves kennis van het
wetsvoorstel en vragen zich vooral af, of de huidige regeling niet eenvoudig
van een wettelijke basis had kunnen worden voorzien. Deze leden constateren
voorts een spanningsveld tussen de elementen grofmazigheid en toegankelijkheid
van het onderwijs. Ondergetekende reageert hierop door erop te wijzen, dat
het voornemen om de TS-regelingen wettelijk te funderen reeds lange tijd gemeengoed
is (zie ook het antwoord hiervoor aan de leden van de VVD-fractie). Verder
is ondergetekende van oordeel, dat het wetsvoorstel – door een kritische
reflectie op bestaande complexiteit, reflectie van het type dat ook aanleiding
was tot de Stoeb-wetgeving – een optimum nastreeft in de spanningsvelden
waarin dit soort wetgeving functioneert. Ook hier is naar een nieuw optimum
gezocht, niet alleen tussen grofmazigheid en toegankelijkheid, maar ook tussen
de mate van complexiteit, betaalbaarheid en rechtvaardigheid. Dat laat onverlet
dat deze wetgeving een instrument is om de toegankelijkheid van onderwijs
te waarborgen.De leden van de RPF-fractie nemen kennis van het wetsvoorstel en tonen –
tot voldoening van ondergetekende – waardering voor het voornemen om
eindelijk een deugdelijke basis te verschaffen aan de huidige TS-regelingen,
maar zij tonen zich minder gelukkig met de gevolgen voor bepaalde inkomenscategorieën.
Op dit laatste punt verwijst ondergetekende naar hetgeen hij hiervoor reeds
naar voren bracht. Deze leden plaatsen een vraagteken bij de stelling dat het wetsvoorstel
in zijn timing mede wordt verklaard door het gegeven dat beleid en uitvoering
inzake hoofdstuk II van de WSF zich stabiliseren. Zij wijzen in dat verband
op de nog aanhangige wetsvoorstellen inzake de WSF en zeggen nog niet veel
van rust en stabilisering op het front van de studiefinanciering te merken.Ondergetekende reageert op deze kanttekeningen met de nuancering, dat
«rust» niet op gespannen voet staat met gestadige ontwikkeling,
zoals neergelegd in de Stoeb-wetgeving en het hernieuwd in te dienen wetsvoorstel
prestatiebeurs. Opmerking verdient dat onderhavig wetsvoorstel uit 1993 stamt.
Voor de betreffende studerenden bewerkstelligt onderhavig wetsvoorstel geen
grote veranderingen. Daarnaast heeft de Kamer door dit wetsvoorstel de mogelijkheid
eventuele wijzigingen te beoordelen, zodat ook via die weg de gewenste rust
kan worden bereikt.Op de vraag van de leden van de RPF-fractie waarom de regering ervan af
ziet voor te stellen de onderhavige regelingen te integreren in de WSF, reageert
ondergetekende met de stelling dat ook zonder het voornemen om studiefinanciering
meer te koppelen aan onderwijssoort dan aan leeftijd, er al gronden waren
voor een afzonderlijke wet. Het verdient aanbeveling om niet te veel te pogen
het beleid jegens verschillende doelgroepen onder de jongeren vanuit één
wet te bedienen. Hanteerbaarder is het, zowel uit een oogpunt van beleid als
uit een oogpunt van uitvoering, om voor grote deelgroepen te komen tot afzonderlijke
(hoofdstukken van) wetgeving en bij mutaties steeds op de samenhang tussen
de regelingen te blijven letten, zoals dat sinds jaar en dag geschiedt op
bijvoorbeeld het snijvlak tussen kinderbijslag en WSF. Dat type overweging
is in de memorie van toelichting ook aangegeven. Verder geeft ondergetekende
deze leden graag toe dat de ontwikkeling die mede wordt gecodificeerd in de
bijgevoegde nota van wijziging, het streven naar een afzonderlijke wet voor
vooral tegemoetkoming voor het volgen van voortgezet onderwijs, onderstreept.Erkentelijk nam ondergetekende er kennis van dat de leden van ook de D66-fractie
in algemene zin welwillend tegenover het wetsvoorstel staan. Ook de bereidheid
van deze leden mee te denken vanuit het perspectief van de mogelijkheid tot
verdere vereenvoudiging van regels stemt tot voldoening.De leden van de D66-fractie vragen om een toelichting op de relatie tussen
enerzijds de Algemene wet gelijke behandeling en anderzijds de reikwijdte
van de tegemoetkomingsregelingen, een en ander tegen het licht van de discussie
over de wijziging van het Vreemdelingenbesluit. Over dat laatste aspect stellen
ook de leden van de PvdA-fractie een vraag. Daarop gaat ondergetekende hierna
nog in, bij het nader bespreken van artikel 7 van het wetsvoorstel. Ondergetekende
antwoordt wat het meer algemene punt betreft, dat het voorliggende wetsvoorstel
beoogt om een deugdelijke wettelijke basis te verschaffen aan de huidige regelingen
voor een tegemoetkoming in de studiekosten.De Algemene wet gelijke behandeling (Wet van 2 maart 1994, Stb. 230, Kamerstukken
22 014) verbiedt onder meer onderscheid te maken op grond van nationaliteit,
behoudens wettelijke uitzonderingen. Een dergelijke wettelijke uitzondering
brengt het onderhavige wetsvoorstel. Geen wettelijke uitzondering vormen de
huidige regels voor tegemoetkoming in de studiekosten, immers zij kunnen worden
omschreven als pseudo-wetgeving, want het betreft «slechts» gepubliceerde
beleidsregels. In concreto betekent dit dat bij bestendiging van deze vorm
van regelgeving met ingang van 1 augustus 1996 het daarin gemaakte onderscheid
op grond van nationaliteit niet langer rechtsgeldig zal zijn, hetgeen
betekent dat de beperking naar nationaliteit zou komen te vervallen. De beperking
naar nationaliteit verkrijgt via dit wetsvoorstel wel die vereiste rechtsgeldigheid.Op hetgeen de leden van de D66-fractie melden over studenten beneden de
18 jaar in het hoger onderwijs is ondergetekende hiervoor reeds ingegaan.
Het verheugt ondergetekende voorts te kunnen constateren dat de leden van
de D66-fractie de opheffing van het vacuüm van 18–21 jarigen, die
thans niet voor een tegemoetkoming in aanmerking komen, als positief waarderen. II. Stelsel voor studerenden jonger dan 18 jaar in volledig
dagonderwijsHet stemt tot voldoening dat de leden van de VVD-fractie in beginsel kunnen
instemmen met een WTS-regeling voor voltijds studerenden jonger dan 18 jaar. II.1. Werkingssfeer b. Nationaliteit (artikel 7)De leden van de PvdA-fractie vragen, evenals de leden van de D66-fractie,
wat bij de uitwerking van het onderhavige wetsvoorstel het gevolg is van het
vervallen van de toegang tot de status ex artikel 10, tweede lid, van de Vreemdelingenwet.De recente wijziging van het Vreemdelingenbesluit heeft gevolgen voor
de tegemoetkoming in de studiekosten in die zin dat de termijn waarbinnen
men in aanmerking kan komen voor een tegemoetkoming, is gewijzigd. De aanvragers
die op of na 7 januari 1994 in aanmerking zouden zijn gekomen voor een status
ex artikel 10 lid 2 Vreemdelingenwet, moeten door de gewijzigde regelgeving
een aanvraag om verlenging van de vergunning tot verblijf ex artikel 9 Vreemdelingenwet
indienen. In beginsel kunnen zij daardoor pas aanspraak maken op een tegemoetkoming
nadat zij gedurende drie opeenvolgende jaren in het bezit zijn geweest van
een verblijfsvergunning.De leden van de CDA-fractie vragen of ten aanzien van nationaliteit dezelfde
eisen worden gesteld als in de WSF zijn aangegeven.Geantwoord wordt dat zulks niet geheel het geval is. Op grond van de Europese
verordening 1612/68 zijn kinderen van buitenlandse werknemers die onderdaan
zijn van een andere lidstaat van de EU dan wel de EER, rechthebbend op studiefinanciering
dan wel op tegemoetkoming in de studiekosten als waren zij Nederlanders. Hoofdstuk
II van de WTS kent de tegemoetkoming toe aan de ouder en niet aan het kind.
Derhalve gaat het in artikel 7 WTS niet om het kind van de buitenlandse werknemer,
maar om de buitenlandse werknemer zelf.De leden van de D66-fractie vroegen wat de regeling inzake uitzondering
op het nationaliteitsvereiste van Nederlanderschap, die naar analogie van
de regeling in het Besluit studiefinanciering in dit wetsvoorstel wordt voorzien,
materieel inhoudt. Die regeling maakt duidelijk hoe wordt omgegaan met de
opbouw van eventuele aanspraken van buitenlandse vluchtelingen. Het komt er
ruwweg op neer, dat legaal verblijf op voet van artikel 9 van de Vreemdelingenwet
na 3 jaar aanspraken kan doen ontstaan, terwijl vluchtelingen die zijn toegelaten
op voet van artikel 10, eerste lid, van de Vreemdelingenwet (de A-status)
direct aanspraken kunnen doen gelden, uiteraard mits men overigens aan de
voorwaarden voldoet. d. Onderwijssoort (artikel 9)De leden van de PvdA-fractie vragen om een overzicht van de onderwijssoorten
die ten opzichte van de huidige situatie, (mede) als gevolg van het niet langer
hanteren van de minimum-ureneis van 19 uur per week overdag, buiten de tegemoetkoming
in de studiekosten komen te vallen. Zij vragen voorts of door de aangescherpte
eisen ex artikel 9 van het wetsontwerp studerenden die thans wel in aanmerking
komen voor een tegemoetkoming, gedupeerd worden.Ondergetekende brengt deze leden onder de aandacht, dat het erom gaat
de methode voor het ijken van het onderwijs op het aspect van de voltijdsheid
die via de Stoeb-wetgeving in de WSF is opgenomen ook hier van toepassing
te brengen, althans wat betreft het aantal contacturen dat het onderwijs met
zich meebrengt. Het is dus niet het oogmerk om studerenden die thans wel in
aanmerking komen voor een tegemoetkoming, te benadelen. Op voorhand wordt
niet verwacht dat het veel zal voor komen dat het onderwijs wat betreft de
voltijdsheid niet aan de maat is, maar als zich dat voordoet is er sprake
van oneigenlijk gebruik van de tegemoetkoming. De vraag waar dat zich in concreto
voordoet, hangt af van de uitkomsten van de activiteiten van de onderwijsinspectie.Wat betreft de vraag van de leden van de CDA-fractie naar het geheel regelen
van tegemoetkomingen voor het hoger onderwijs (HO) in de WSF en het voortgezet
onderwijs (VO) in de WTS verwijst ondergetekende naar het door de Eerste Kamer
verworpen, maar hernieuwd in te dienen wetsvoorstel ten behoeve van invoering
van de prestatiebeurs en naar de nota van wijziging bij deze nota.Op de vraag van deze leden naar de wijze waarop de inspectie de opdracht
krijgt om te bezien of het onderwijs voldoet aan de norm van 850 uur, zoals
die is geformuleerd conform de Stoeb-wetgeving, antwoordt ondergetekende dat
de inspectie is uitgenodigd om ten behoeve van de urennorm in de WSF een werkplan
in te dienen, dat laat zien bij welke scholen in welke volgorde het ijken
zal plaatsvinden. De inspectie heeft inmiddels een voorstel over de te volgen
werkwijze gedaan. Gecontroleerd zal worden of de scholen en de instellingen
op jaarbasis voldoen aan het minimum-aantal contacturen. Dit heeft als consequentie
dat zij de inspectie een gedetailleerde jaarplanning dienen te verstrekken.
Zij zal tenminste de gehanteerde lessentabel, een overzicht van werkbare schoolweken
en -dagen, en een overzicht van geplande lesuitval (ten gevolge van studiedagen,
vergaderingen, start en afsluiting van de cursus) moeten bevatten. Op basis
van die gegevens zal de inspectie vaststellen of aan het contacturencriterium
is voldaan.Wanneer het voorliggende wetsvoorstel daarmee op dit punt overeenstemt,
zal dit werkplan tevens voor de uitvoering van de WTS dienstig zijn. Inmiddels
is de inwerkingtreding van de urennorm WSF voor alle onderwijssoorten voorzien
met ingang van 1 augustus 1995. e. InkomenDe leden van de PvdA-fractie vragen of is overwogen een ander inkomensbegrip
te hanteren dan het belastbaar inkomen, en refereren aan bruto loon, c.q.
onzuiver inkomen. Ondergetekende merkt op, dat er bij het opstellen van het
wetsvoorstel vooral reden was om de overeenstemming met de bestaande methodieken
in stand te houden, opdat de regelgeving voor de burger inzichtelijk blijft.
Daarmee sluit het in onderhavig wetsvoorstel gehanteerde inkomensbegrip tevens
aan bij de definitie van het in artikel 21 WSF gebezigde inkomensbegrip, zijnde
belastbaar inkomen in de zin van de Wet op de inkomstenbelasting 1964, dan
wel zuiver loon bedoeld in artikel 9 van de Wet op de loonbelasting 1964.
Deze keuze heeft net als bij de WSF het voordeel dat daarmee een eenduidig
omschreven begrip aanwezig is dat aansluit bij de algemene noties die in de
belastingwetgeving en sociale zekerheid omtrent draagkracht bestaan, en dat
een goede indicatie van de draagkracht geeft. Tenslotte biedt
de formulering de uitvoerende organisatie het voordeel van vergaande uniformering
en bijgevolg vereenvoudiging van de uitvoeringspraktijk ten aanzien van dit
onderdeel. Overige puntenDe leden van de D66-fractie gaan akkoord met de verscherping van de minimum-ureneis
naar 850 klokuren overdag per studiejaar. Ondergetekende dankt de leden van
deze fractie voor hun instemming met dit onderdeel van het wetsvoorstel.De leden van de D66-fractie vragen of het wel terecht is dat de regering
verwacht dat minder inkomensformulieren zullen behoeven te worden ingevuld,
omdat voor het merendeel van de rechthebbenden de loonheffing tevens eindheffing
zal zijn. Ondergetekende beklemtoont nog eens, dat het erom gaat dat thans
inkomensgegevens achteraf – dus na toekenningen op grond van inkomensformulieren –
bij de belastingdienst worden gecontroleerd, terwijl ze straks, onder de WTS,
ook tevoren zullen worden opgevraagd. Dat is de oorzaak van de vermindering
van de formulierenstroom tussen ouders en de IB-Groep. II.2. Vorm en samenstelling van de tegemoetkomingDe leden van de PvdA-fractie geven steun aan de opvatting dat de voorgestelde
vorm en samenstelling van de tegemoetkoming de eenvoud en doorzichtigheid
van het stelsel bevordert, maar vragen zich af of in voldoende mate de mogelijke
negatieve inkomenseffecten zijn onderkend die ook bij de lagere inkomens kunnen
optreden.Dit wetsvoorstel gaat inderdaad voort op de ingeslagen weg van verdere
vereenvoudiging, zo merkt ondergetekende op. Dit heeft geleid tot het schrappen
van de afzonderlijke componenten voor reiskosten en voor uitwonendheid. Omdat
de hieruit voortvloeiende grofmazigheid tot minder acceptabele negatieve inkomenseffecten
voor de lagere inkomensgroepen zou kunnen leiden heeft de regering besloten
de laagste inkomensgroep enigszins te ontzien door een deel van de uitgaven
die thans ten goede komen aan beide inkomenscategorieën (reiskosten en
meerkosten uitwonend zijn) na inwerkingtreding van onderhavig wetsvoorstel
toe te laten vloeien aan de laagste inkomensgroep. Tegen deze achtergrond
is naar mening van ondergetekende goed verdedigbaar dat de negatieve effecten
voldoende zijn onderkend en ondervangen.De leden van de SGP-fractie achten de effecten die ontstaan ten gevolge
van het afschaffen van de tegemoetkoming in de reiskosten zeer ongewenst en
onredelijk. Deze conclusie trekken deze leden tegen de achtergrond van de
constatering dat met individuele gegevens geen rekening zou worden gehouden
door het meer normatief vaststellen van de tegemoetkoming.Ondergetekende stelt vast dat een reeds bestaand verschil van opvatting
met de leden van deze fractie zich ook thans manifesteert. Dit blijkt ook
uit de verwijzing door deze leden naar de discussie rond de afschaffing van
de telkinderensystematiek in de bestaande beleidsregels.De recapitulatie van overwegingen tegenover die van deze leden luidt aldus:Vereenvouding is gewenst. Sauvering van de laagste inkomensgroep heeft
plaatsgevonden. Aan de onredelijkheid in het vigerende systeem dat studerenden
in grote plaatsen geen reiskosten zouden hebben, is ook enigszins tegemoetgekomen.
De uitgaven blijven binnen het daarvoor geraamde budget. Binnen het complex
aan overwegingen kiest de regering voor de nu voorgestelde regeling.Ondergetekende meent dat de stellingname van leden van de SGP-fractie,
dat kinderen die in hun woonplaats niet naar school hoeven te reizen er op
vooruit gaan, terwijl kinderen die meer dan 8 kilometer moeten
reizen er fors op achteruit gaan, nuancering behoeft. In het vigerende stelsel
is het zo dat om voor reiskostenvergoeding in aanmerking te komen de afstand
tussen het centrum van de woonplaats en het centrum van de gemeente waar de
school ligt meer dan 8 km moet zijn. Het gaat hier dus om een genormeerde
afstand. Dit betekent dat thans studerenden in de grote plaatsen niet in aanmerking
komen voor reiskostenvergoeding omdat de school in dezelfde plaats staat als
waar zij wonen. In de grote plaatsen is het niettemin mogelijk dat de reisafstand
meer dan 8 km bedraagt.De leden van de SGP-fractie wijzen er op dat met name bij scholen van
de kleinere richtingen grote reisafstanden veel voorkomen en vragen de problematiek
opnieuw te bezien.Ook volgens de GPV-fractie heeft de normering tot een bedrag aan tegemoetkoming
in de overige studiekosten zware gevolgen voor de ouders van leerlingen van
kleine richtingen. Deze groep wordt wederom zwaar getroffen, zo menen deze
leden. Gevraagd wordt om een aparte regeling voor deze groep. Ondergetekende
gaat daarop als volgt in.De keuze van de school is er primair een van de ouders. Door middel van
bekostiging van de onderwijsinstellingen, de aanbieders van het onderwijs,
komt de overheid aan de aanbodzijde van het onderwijs tegemoet aan de wens
een pluriform onderwijsstelsel in stand te houden. De vraag van deze leden
zou er naar de indruk van ondergetekende toe kunnen leiden, dat burgers aan
de vraagzijde van het onderwijs door geldelijke ondersteuning van hun onderwijsvraag
bevoordeeld zouden gaan worden omwille van hun denominatie. De overheid staat
echter ook rond denominatie gelijke behandeling van burgers voor. Zonder daarover
verder in enig inhoudelijk oordeel te treden valt feitelijk vast te stellen
dat denominatieve keuzes in het maatschappelijke leven meer of minder voordelige
gevolgen kunnen hebben, meer of minder vrijheidsgraden kunnen impliceren.
Het is niet aan de wetgever om daar verder in te treden. Ondergetekende wijst
er op dat aparte regelingen in strijd zijn met de beoogde vereenvoudiging.
Deze wordt immers mede bereikt met de afschaffing van de reiskostencomponent
en de afschaffing van de uitwonendentoeslag. Bovendien zouden aparte regelingen
een onwenselijke precedentwerking kunnen hebben.Het verzoek van de leden van de D66-fractie om nader in te gaan op het
verschijnsel van het «rondpompen» van geld geeft ondergetekende
in op te merken dat het debat over dit verschijnsel voorshands niet behoeft
te worden heropend. Deze stellingname kan mede worden begrepen in het licht
van het SER-advies, waarvan ook de leden van de D66-fractie gewag maken.De leden van de D66-fractie vragen of het rondpompen van geld met dit
wetsvoorstel wordt versterkt dan wel verzwakt.Daarover valt nog het volgende te zeggen. De huidige uitvoeringspraktijk
is ook nu zodanig vorm gegeven dat er bij een tijdige aanvraag voor tegemoetkoming
een verrekening van het lesgeld met de tegemoetkoming plaats vindt. De burger
behoeft zo niet het geld dat van de IB-Groep wordt ontvangen weer terug te
storten bij een ander loket van de IB-Groep. Van het wetsvoorstel zelf is
geen invloed te verwachten op de omvang van het «rondpompen» van
geld.De leden van de D66-fractie vragen waarom gekozen is voor het prijsindexcijfer
voor de aanpassing van het normbedrag. Ligt het niet voor de hand om aan te
sluiten bij de werkelijke onderwijsbijdrage, zo vragen deze leden.De indexering van de normbedragen is alleen van toepassing op de overige
studiekosten. De aansluiting waar deze leden om vragen is neergelegd in artikel
34 van het wetsvoorstel. De vraag wat er gebeurt als het cursusgeld met een ander cijfer dan de
prijsindex wordt ingevoerd verliest daarmee binnen het wetsvoorstel zijn praktische
betekenis.De leden van de D66-fractie willen de feitelijke financiële effecten
in beeld krijgen voor de gezinnen die thans onder een van de speciale regelingen
vallen. De leden van de fracties van PvdA en VVD stellen een overeenkomstige
vraag.De voor de beantwoording van de vraag relevante specifieke regelingen
betreffen scholieren aan de hierna beschreven opleidingen. Voor deze opleidingen
geldt veelal dat TS-gerechtigden geen tegemoetkoming voor uitwonendheid of
voor reiskosten wordt verstrekt vanwege de specifieke onderwijs- en daaraan
gekoppelde woonsituatie. De opleidingen vallen alle onder de vigeur van artikel
9, WTS. Indien de wettelijke vertegenwoordiger een inkomen heeft van f 39 170
of minder, zal hij er in het algemeen ten opzichte van de bestaande specifieke
regeling op vooruit gaan, indien onder de huidige regeling geen tegemoetkoming
in de reiskosten wordt verstrekt.Heeft de wettelijke vertegenwoordiger een inkomen tussen f 39 170
en f 49 920 en momenteel aanspraak op een tegemoetkoming in de reiskosten,
dan zal deze er onder de WTS f 500 op achteruit gaan.De overige specifieke regelingen in het overzicht gaan over het begrip
«pleegouder». Het overzicht geeft aan of daarbij inkomenseffecten
optreden.Het algemene beeld bij de «bijzondere regelingen» is dat deze
erin voorzien dat er geen cumulatie van overheidsbijdragen is.1. Bij dag-nijverheidsscholen met bijbehorend internaat is er nu geen
vergoeding voor «meerkosten uitwonendheid» omdat het ministerie
van OCenW een bijdrage levert in de internaatskosten. Afhankelijk van het
inkomen kan een financieel effect optreden doordat de wettelijke vertegenwoordiger
straks wel in aanmerking kan komen voor een tegemoetkoming in de genormeerde
overige studiekosten (ruim 20 gevallen).2. Voor de wettelijke vertegenwoordigers van leerlingen aan de St. Maartensschool,
verbonden aan de St. Maartenskliniek te Nijmegen geldt hetzelfde als onder
1. Het betreft ruim 100 gevallen.3. Leerlingen aan een aantal scholen voor slechthorenden ontvangen thans
geen tegemoetkomingen voor uitwonendheid en voor de reiskosten. Van gemeentewege
kunnen eventuele reiskosten worden vergoed. Mogelijke internaatskosten worden
meestal in het kader van de AWBZ vergoed. Voor de wettelijke vertegenwoordigers
van deze leerlingen geldt hetzelfde als onder 1. Het betreft hier circa 30
gevallen.4. Voor leerlingen aan scholen verbonden aan justitiële jeugdinrichtingen
bestaat thans geen aanspraak op tegemoetkoming in de studiekosten. Met inwerkingtreding
van onderhavig wetsvoorstel is dit wel het geval indien de wettelijke vertegenwoordiger
een natuurlijk persoon is. Verder wordt hiervoor verwezen naar het artikelgewijze
deel van de toelichting.5. Voor de groepen 7 en 8 van het basisonderwijs, verbonden aan de mavo
van de Rijksscholengemeenschap Koninklijk Conservatorium in Den Haag, vallend
onder de WVO, bestaat nu in bepaalde gevallen aanspraak op een tegemoetkoming
in de meerkosten voor het uitwonend zijn dan wel op de reiskostenvergoeding.
Deze afzonderlijke tegemoetkomingsposten komen net als voor iedereen te vervallen.
Daar staat tegenover dat deze groep straks wel in aanmerking komt voor een
tegemoetkoming overige studiekosten.6. Bij kinderen van kermisexploitanten en schippers die in internaten
verblijven, geldt dat nu reeds, net als onder de WTS voor iedereen zal gelden,
geen tegemoetkoming in de meerkosten van uitwonendheid zijn worden
toegekend. Onder de huidige regeling kan afhankelijk van inkomen en de afstand
tussen internaat en school aanspraak worden gemaakt op de tegemoetkoming in
de reiskosten. Het gaat hier om ongeveer 170 leerlingen.7. Bij circa 130 leerlingen wordt de pleegouder thans behandeld als verzorgende
ouder. Hier behoeven geen inkomensgevolgen op te treden, immers een minderjarige
heeft altijd een wettelijke vertegenwoordiger.8. Bij ongeveer 160 leerlingen is er sprake van een VWS-bijdrage aan pleegouders,
waardoor er ook nu al geen «meerkosten uitwonendheid» worden toegekend.
Het ouderinkomen wordt thans op f 1 gesteld, en onder de WTS niet meer.
Dat betekent een afzonderlijke achteruitgang voor pleegouders met een inkomen
boven de f 49 990 per jaar.Is het ten aanzien van pagina 13 onder d van de memorie van toelichting
gestelde niet mogelijk om verder rondpompen te voorkomen? Hier blijkt immers
duidelijk dat het collegegeld moet worden voorgeschoten, aldus de leden van
de D66-fractie.Ondergetekende meent dat niet recht duidelijk is, wat de leden van de
D66-fractie hier voor ogen hebben. In de genoemde passage is sprake van de
situatie bij tussentijdse in- en uitschrijving. II.3. Hoogte van de tegemoetkomingTer voorkoming van ongewenste negatieve inkomenseffecten vragen de leden
van de PvdA-fractie of overwogen is de nieuwe regeling uitsluitend van toepassing
te laten zijn op nieuwe gevallen.Eerder is aangegeven dat de inkomenseffecten tot aanvaardbare proporties
zijn teruggebracht. Ondergetekende wil eraan herinneren dat het wetsvoorstel
mede is ingegeven door het streven de regeling uit een oogpunt van eenvoud
en doorzichtigheid voor de overheid, de uitvoeringsorganisatie en voor de
doelgroep, binnen dit hoofdstuk de ouders, te optimaliseren.De leden van de PvdA-fractie vragen op welke wijze het beschikbare WTS-budget
over de verschillende inkomensgroepen zal worden verdeeld.De structurele verdeling van het budget over de verschillende inkomensgroepen
op grond van de begrotingsstand 1995 is als volgt: Belastbaar inkomenWTS 17– WTS18+ Hoofdstuk III ≤ 39 170193,1
mln12,5 mln205,6 mln ≤ 49 92046,1
mln0,0 mln46,1 mln totaal  251,7 mlnDe leden van de PvdA-fractie willen voorts weten welke inkomenseffecten
optreden als het gevolg van het vervallen van de specifieke regelingen. Ondergetekende
verwijst hier naar het antwoord dat hij hiervoor gaf op de overeenkomstige
vraag van de leden van de D66-fractie.De leden van de CDA-fractie vragen zich af, indien hoger onderwijs onder
de WSF valt, of het niet reëel is om in de WTS het onderscheid tussen
uit- en thuiswonendheid te laten vervallen. Ondergetekende begrijpt uit de
vraagstelling dat deze leden het door hen genoemde verschil willen laten vervallen.
Hij is van mening dat het onderscheid binnen dit wetsvoorstel voor 17-minners
inderdaad niet hoeft te worden gehandhaafd, behoudens het voorgestelde overgangsrecht.
Wel meent ondergetekende dat er voldoende termen aanwezig zijn
om een verschil tussen uit- en thuiswonenden te handhaven, daar waar sprake
is van een voorziening met een bredere strekking dan zuiver de studiekosten,
en wel bij de VO18-plussers als behartigd in de bij deze nota gevoegde nota
van wijziging.De leden van de CDA-fractie vragen voorts of harmonisatie van de verstrekking
van boeken en leermiddelen tussen VO en voortgezet speciaal onderwijs (VSO)
niet voor de hand ligt omdat de WTS-regeling voor alle leerlingen/studenten
gelijk is.Ondergetekende antwoordt op deze vraag dat de leerlingen in het speciaal
onderwijs (SO) en het VSO de boeken en leermiddelen van school verstrekt krijgen.
In het VO is dat niet het geval. De regeling tegemoetkoming studiekosten houdt
in de te verstrekken bedragen rekening met dat verschil, zoals dat ook gebeurt
in artikel 12 van de WSF. Ondergetekende vat de vraag van de leden van de
CDA-fractie op als een vraag waarom dat verschil niet kan worden opgeheven
door hetzij in het SO en VSO op te houden die boeken en leermiddelen van overheidswege
te verstrekken, hetzij in het VO boeken en leermiddelen te gaan verschaffen.
Over die laatste variant merkt ondergetekende op dat de kosten die daarmee
gemoeid zouden zijn die keuze zeker niet aantrekkelijk maken.Leerlingen van 13 tot 20 jaar die op speciaal onderwijs zijn aangewezen,
kunnen zowel SO als VSO volgen. In veel gevallen blijven de leerlingen ook
na hun twaalfde jaar in het SO omdat het voorhanden zijn van VSO afhankelijk
is van demografische gegevens alsmede van door de scholen gemaakte beleidskeuzes.
Invoering bij het op grond van de Interimwet speciaal onderwijs en voortgezet
speciaal onderwijs (ISOVSO) bekostigde onderwijs van een systeem analoog aan
het VO waarbij de ouders/leerlingen zelf de kosten voor deze boeken en leermiddelen
zouden moeten dragen, waartegenover een tegemoetkomingsregeling zou staan,
zou in strijd zijn met internationale verdragen (onder meer het Verdrag van
New York) waarin is vastgelegd dat primair onderwijs kosteloos dient te zijn.Indien er van zou worden uitgegaan dat de verplichting tot kosteloos onderwijs
hier niet meer zou gelden voor niet-leerplichtige leerlingen zou dit een ingrijpende
wijziging van de bekostigingssystematiek van de ISOVSO tot gevolg hebben.
In het LONDO-systeem zouden dan vergoedingen moeten worden opgenomen die afhankelijk
van de leeftijd van de leerlingen, verschillen.Er vanuitgaand dat het VSO niet kosteloos behoeft te zijn, zou dit vervolgens
ook leiden tot de situatie dat voor eenzelfde categorie leerlingen van dezelfde
leeftijd en met dezelfde handicap, afhankelijk of ter plaatse wel of niet
een VSO-voorziening aanwezig is, de kosten van de ouders voor het gevolgde
onderwijs verschillend worden.Overigens verschillen de vergoedingen die de ISOVSO-scholen thans ontvangen
voor het onderwijsleerpakket, afhankelijk van de aard van de handicap van
de leerlingen.De leden van de CDA-fractie verzoeken voorts om een nadere onderbouwing
van de hoogte van het percentage van de inkomensdaling van de belastbare inkomens
van de aanvrager en diens partner ten opzichte van het peiljaar. Tevens vragen
zij of niet meer rekening gehouden kan worden met schommelingen in de inkomensposities
van kleine zelfstandigen.Het in het onderhavige wetsvoorstel gehanteerde percentage van 25 sluit
aan bij de norm die via de Stoeb-wetgeving in de WSF is geïntroduceerd.
Het is de verwachting dat door het hanteren van het nieuwe peiljaar drie jaar
voorafgaand aan het jaar waarin het tegemoetkomingstijdvak begint, alsmede
door de invoering van de mogelijkheid tot peiljaarverlegging,
verzoeken tot die peiljaarverlegging zullen ontstaan. Gelet op de ervaring
hiermee vanuit de WSF is, teneinde het aantal verzoeken te beheersen, aangesloten
bij de via de Stoeb-wetgeving in de WSF ingevoerde systematiek.Ten aanzien van het tweede gedeelte van de vraag van genoemde leden merkt
ondergetekende op dat hij evenmin als in de WSF een voorziening wil treffen
voor situaties van voortdurende, met de aard van de wijze van inkomensverwerving
samenhangende inkomensschommelingen, maar dat hij ten principale bij situaties
van structurele inkomenswijziging de mogelijkheid tot peiljaarverlegging wil
handhaven; in dat verband roept hij graag ook de opstelling van de leden van
de CDA-fractie in herinnering bij de betreffende wijziging van de WSF, in
het kader van Stoeb.De leden van de CDA-fractie vragen zich af of in het kader van het wetsvoorstel
een aanpassing van de inkomensgrens wenselijk is en of een budgettair neutrale
invoering noodzakelijk is.Aanpassing van de inkomensgrenzen is wenselijk om de doelgroep niet verder
in te perken en zo de toegankelijkheid te waarborgen. Zonder aanpassing zou
immers door stijging van de inkomens de doelgroep krimpen. Het uitgangspunt
van versobering noopt ertoe om tot budgettair neutrale invoering te geraken
van de regeling TS17– en de regeling TS21+ als opvolgers van de huidige
beleidsregels. Daarbij is het peil van de in de begroting voor 1995 geraamde
uitgaven bepalend. Het laten vervallen van de reiskostencomponent en de uitwonendencomponent
vormt een verdere vereenvoudiging van het stelsel.De leden van de VVD-fractie vragen om een nadere motivering met betrekking
tot de in artikel 15 gehanteerde inkomensgrenzen.Uitgangspunt bij dit wetsvoorstel is het vigerende stelsel van regelingen
te voorzien van een wettelijk kader en de ingezette lijn van vereenvoudiging
nog verder door te trekken. Op grond van het feit dat dit wetsvoorstel de
bestaande regeling als uitgangspunt heeft, zijn de inkomensgrenzen daaruit
overgenomen. Als de leden van de VVD-fractie dan ook stellen, dat deze grenzen
niet kunnen voortkomen uit de combinatie van de omvang van de doelgroep met
het principe van budgettaire neutraliteit als hiervoor en in de memorie van
toelichting gebezigd, dan kan ondergetekende zich daar goed in vinden.In hoeverre is er een parallel te trekken met de gehanteerde inkomensgrenzen
in de WSF-18+, zo vragen deze leden verder. Ondergetekende merkt daarover
het volgende op.Beide regelingen kennen hun eigen historische ontwikkeling waardoor het
zoeken naar parallellen niet als zinvol wordt ervaren; er is te zeer sprake
van onvergelijkbare grootheden. Dat hangt ermee samen, dat verlagingen van
de basisbeurs steeds zijn gecompenseerd in de aanvullende beurs. Dat betekent
weer dat de bedragen voor aanvullende financiering stegen in de loop van de
jaren. Daarnaast is er niet van vergelijkbare grootheden sprake, omdat in
de WSF binnen het budget de aanvullende beurs een aanvulling was op de optelsom
van basisbeurs en rentedragende lening. Nog complexer wordt het zoeken naar
parallellen, als men daarbij betrekt, dat inmiddels het lenen ouderinkomenonafhankelijk
is geworden, en de berekeningswijze voor het verbinden van gevolgen aan de
hoogte van het ouderinkomen door de Stoeb-wetgeving wordt aangepast. Dat alles
bovendien in een context, waarbij het uitgangspunt is te kijken naar het inkomen
van de natuurlijke ouder(s), terwijl onder de WTS het inkomen van de verzorgende
ouder(s) maatgevend is.De leden van de VVD-fractie vragen naar een motivering van het maken van
een onderscheid met twee inkomensgrenzen en daarmee verbonden twee
tegemoetkomingsbedragen, onderscheidenlijk gekoppeld aan het lesgeld en de
som van lesgelden en overige studiekosten.Ondergetekende merkt allereerst op dat het laten vervallen van een dergelijk
onderscheid een verdere vereenvoudiging zou opleveren. Bij afweging prevaleert
echter het feit, dat de afstand tussen de voorgestelde en de bestaande regeling
zo wel erg groot zou worden. De grenzen die nu in het wetsvoorstel staan vervangen
door een enkelvoudige grens zou tot een (vergroting van de) marginale druk
op die ene grens leiden waar ondergetekende niet voor kiest. Deze keuze behelst –
ondanks dat er geen sprake is van maximale eenvoud – niettemin een keuze
ten gunste van uitvoerbaarheid. En wel in die zin, dat het belang van de burger
om tegen beschikkingen bezwaar te maken op de voorgestelde manier beperkter
is, dan bij het hanteren van een enkelvoudige inkomensgrens. Het gaat hier
duidelijk om een keuze in een optimalisatievraagstuk rond doelmatigheid, rechtvaardigheid,
eenvoud en uitvoerbaarheid en aldus om een kwestie van taxatie.De leden van de VVD-fractie merken op, zich gesteund te voelen door Aanwijzing
24, lid 2, van de Aanwijzingen voor de regelgeving bij hun mening dat de wijziging
van de maatstaf van de overige studiekosten, als bedoeld in artikel 16, vijfde
lid, niet bij amvb maar bij wet behoort te geschieden, conform de systematiek
van de WSF. Een voorhangprocedure achten deze leden onvoldoende nu het om
een financiële aanspraak gaat.Ondergetekende merkt hierover het volgende op. Aanwijzing 24, tweede lid,
bepaalt ondermeer dat in de wet zoveel mogelijk de voorschriften moeten worden
opgenomen omtrent het bestaan van financiële aanspraken jegens de overheid
en dat de verschillende elementen waaruit die aanspraak bestaat in de wet
moeten worden opgenomen. Deze aanwijzing bepaalt derhalve niet dat deze voorschriften
uitsluitend bij wet mogen worden geregeld. Gezien het feit dat in het onderhavige
wetsvoorstel in de wet omschreven staat wat de kring van personen is die aanspraak
kan maken op een tegemoetkoming en uit welke elementen de uitkering bestaat
en gezien het feit dat het bij de tegemoetkoming in de studiekosten niet gaat
om een tegemoetkoming in de kosten van levensonderhoud, is ondergetekende
van mening dat de in artikel 16, vijfde en zesde lid opgenomen mogelijkheid
om bij algemene maatregel van bestuur af te wijken van de maatstaf alsmede
de bedragen van de tegemoetkoming nadat de algemene maatregel van bestuur
bij de Tweede Kamer is voorgehangen, niet strijdig is met het bepaalde in
aanwijzing 24, tweede lid.Ook vragen de leden van de VVD-fractie naar de betekenis van de bijzondere
TS-regelingen. Ondergetekende verwijst naar het eerder gegeven antwoord op
de overeenkomstige vraag van de leden van de D66-fractie.De leden van de SGP-fractie vragen zich af of de verlegging van het peiljaar
van het jaar voorafgaand aan het jaar waarop de aanvraag betrekking heeft
naar het derde voorafgaande jaar niet een te grote sprong is, en geven in
overweging als peiljaar het jaar t-1 te hanteren met de mogelijkheid van correctie/verrekening
achteraf. Tot slot vragen zij zich af of in het jaar t niet de definitieve
aanslag voor het jaar t-2 in verreweg het grootste deel van de gevallen beschikbaar
is.Ondergetekende antwoordt de leden van de fractie dat de uitvoeringslast
van de huidige regeling, die immers uitgaat van het peiljaar t-1, ertoe heeft
geleid te kiezen voor het peiljaar t-3, overeenkomstig de huidige WSF-regeling
op dit onderdeel, zoals ook de leden van de SGP-fractie memoreren.Aanvragers beschikken in het jaar van aanvraag namelijk in vrij weinig
gevallen over een door de belastingdienst definitief vastgesteld belastbaar inkomen over jaar t-1, waardoor de IB-Groep genoodzaakt is in voorkomende
gevallen het «belastbaar» inkomen van de aanvrager zelf vast te
stellen aan de hand van de overgelegde gegevens. Gekozen is voor een gefaseerde
en dus geleidelijke invoering. Voor het studiejaar 1996–1997 zal het
tweede jaar voorafgaand aan het jaar waarin de studie aanvangt als peiljaar
gelden, in casu het jaar 1994. Datzelfde jaar zal ook voor het studiejaar
1997–1998 gelden op grond van het voorgestelde peiljaar t-3. Om het
gebruik van ouderinkomenformulieren te beperken wordt het de IB-Groep mogelijk
gemaakt om gegevens over het ouderlijk inkomen direct bij de Belastingdienst
op te vragen. Indien dat in een individueel geval niet mogelijk blijkt, zal
alsnog bevraging door middel van ouderinkomensformulieren kunnen plaatsvinden.Het door de leden van deze fractie geopperde voorstel van correctie/verrekening
achteraf is tegen de achtergrond van het voorgaande niet nodig en zou het
streven naar vereenvoudiging niet dienen.De vaste hoogte van het toetsingsinkomen vraagt naar het oordeel van de
leden van de GPV-fractie om een aanpassing, omdat volgens de leden van de
GPV-fractie juist grote gezinnen onevenredig zwaar worden getroffen. Moet
geen rekening gehouden worden bij de hoogte van het toetsingsinkomen door
een gedifferentieerde benadering ?Naar aanleiding van deze vraagstelling merkt ondergetekende op dat deze
discussie al eerder is gevoerd bij de vereenvouding van de regeling TS. Terugkomen
op de toen genomen besluiten zou niet alleen een grote complicering van het
wetsvoorstel betekenen maar tevens reeds bereikte besparingen in het kader
van de versobering van het TS-stelsel teniet doen. Niet aannemelijk kan worden
gemaakt, dat de bijstellingen die nu nog worden voorgesteld in het traject
van vereenvoudigde regeling naar wettelijke regeling disproportioneel nadelig
zouden uitpakken voor grotere gezinnen.De leden van de GPV-fractie willen weten voor welke categorie personen
het afschaffen van de uitwonendentoeslag effecten heeft en wat de omvang van
die effecten is. Als antwoord hierop het volgende schema:  1996/19971997/1998 1998/19991999/2000≤ 39170245245 – 1000 = – 755245 –
2000 = – 1755245 – 3000 = – 2755 ≤ 499200– 1000– 2000– 3000Afhankelijk van de periode waarvoor deze vergoeding wordt verkregen, moeten
deze bedragen met 11/12, 8/12, 5/12 of 2/12 worden vermenigvuldigd. Bij circa
75% van de tegemoetkomingen voor uitwonenden moet dit type correctie op het
te verwachten, geleidelijk door te voeren inkomenseffect van maximaal f 3000
per jaar worden toegepast.De leden van de GPV-fractie vragen om een nadere toelichting op de rechtvaardiging,
bij het voorstel om de uitwonendentoeslag te schrappen, namelijk dat de kosten
die samenhangen met het feit dat studerenden jonger dan 18 jaar die uitwonend
zijn niet ten laste van de onderwijsbegroting behoren te komen. Ondergetekende
merkt daarover op, dat uitwonendheid onder de minderjarige TS17-minners geen
oorzaken heeft die direct en exclusief toerekenbaar zijn aan de wens het onderwijs
toegankelijk te laten zijn, ongeacht het ouderinkomen. Daarbij is van belang
onder ogen te zien dat uitwonendheid waar nodig wel wordt gehonoreerd onder
de kinderbijslagregeling. Er is onvoldoende aanleiding om, in het geheel van
de overheidsregelingen waarbij tegemoet wordt gekomen in kosten van levensonderhoud
voor kinderen en jongeren in brede zin, twee voorzieningen ten
gunste van dezelfde kinderen of jongeren in stand te houden voor eventuele
uitwonendheid.Voorts speelt dat het gewicht van de ouderlijke onderhoudsplicht jegens
minderjarigen het grootst is, terwijl ook de zelfstandigheid van de betrokken
jongeren in deze regeling nimmer een doel vormde. Tegen deze achtergrond,
meewegende het gegeven van de spreiding van VO en MBO, kan niet worden volgehouden,
dat het eigenlijk zou zijn, om de meerkosten voor uitwonendheid op de onderwijsbegroting
te laten drukken.De leden van de GPV-fractie vragen of het wel altijd mogelijk zal zijn
om met betrekking tot peiljaarverlegging cumulatief aannemelijk te maken dat
een vermindering van loon met tenminste 25% zal optreden gedurende een periode
van drie jaar.Geantwoord wordt dat het «aannemelijk te maken» verzoek om
peiljaarverlegging uit artikel 13, tweede lid, onderdeel b, zijn complement
heeft in artikel 35, eerste lid, de onderdelen f en g. In die onderdelen van
artikel 35, eerste lid, is de mogelijkheid voor herziening na peiljaarverlegging
of terugval in inkomsten na afgewezen peiljaarverlegging geregeld. Die beide
onderdelen van artikel 35, eerste lid, maken het voor de IB-Groep mogelijk
om peiljaarverlegging toe te passen onder de WTS op dezelfde wijze als waartoe
reeds bij de Stoeb-wetgeving voor de WSF is geconcludeerd. II.4 Toekenningsperiode en studieperiodeDe leden van de PvdA-fractie vragen of de voorgestelde controle voor de
studerenden in de leeftijdscategorie 17–18 jaren wel voldoende is. Ondergetekende
begrijpt de vraag van deze leden als zouden zij bevreesd zijn voor mogelijk
onbedoeld gebruik van de regeling. Voor de leerlingen in het voortgezet onderwijs,
met inbegrip van het middelbaar beroepsonderwijs blijft ondergetekende bij
de stelling in de memorie van toelichting, dat het risico van onbedoeld gebruik
uiterst beperkt is. Het zijn de ouders die het geld ontvangen en ongewenste
afwezigheid van leerlingen (spijbelen) laat onverlet dat de ouders de met
de studie gemoeide kosten zullen maken, zodat ook van die zijde een prohibitieve
werking op ongeoorloofde afwezigheid zal uitgaan.De leden van de CDA-fractie vragen om een heldere uiteenzetting over de
wijze waarop gecontroleerd wordt of de betrokken leerling dan wel student
werkelijk het onderwijs volgt. Immers, zo is de stelling van deze fractie,
zolang er geen voortgangscontrole vergelijkbaar met de studievoortgangscontrole
is, zal er toch zicht op deze controle moeten zijn. Zij vragen zich af of
het enkel bewijs van inschrijving voldoende is. Ondergetekende zou hier willen
verwijzen naar het antwoord dat hij de leden van de PvdA-fractie hierboven
heeft gegeven naar aanleiding van een overeenkomstige vraag. II.5 Tussentijdse overstapDe leden van de GPV-fractie constateren dat er voornemens bestaan om in
geval van een tussentijdse overstap een nadere regeling te treffen met betrekking
tot het vaststellen van een controledatum. Zij vragen waarom dit nu niet geregeld
kan worden. Zij vragen tenslotte welke overwegingen bij de vaststelling van
die datum een rol zullen spelen.Ondergetekende antwoordt hierop dat voor het vaststellen van deze datum
het voornemen bestaat om aan te sluiten bij de datum die bepaalt of al dan
geen recht op vrijstelling bestaat van de betaling van de onderwijsbijdrage.
Dit betekent dat onderhavig wetsvoorstel voor de in dit artikel bedoelde tegemoetkoming
in de studiekosten zal aansluiten bij de betreffende bepalingen
in het Uitvoeringsbesluit Les- en cursusgeldwet en de Wet op het hoger onderwijs
en wetenschappelijk onderzoek (WHW). Vastlegging van deze controledatum in
een ministeriële regeling maakt bestuurlijk slagvaardig optreden mogelijk,
in geval er aanleiding zou zijn om het Uitvoeringsbesluit bij te stellen.
De datum in het Uitvoeringsbesluit wordt mede bepaald door het antwoord op
de vraag vanaf wanneer een zinvol tussentijds instromen in het betreffende
onderwijs minder waarschijnlijk wordt. Dat is overigens ook de teldatum die
wordt gehanteerd in de sfeer van de onderwijsbekostiging. II.6 Overgangs- en invoeringsrechtDe leden van de PvdA-fractie vragen zich af of het niet de voorkeur zou
verdienen het nieuwe stelsel uitsluitend te laten gelden voor nieuwe gevallen,
ter voorkoming van negatieve inkomenseffecten. Deze effecten zouden in de
ogen van de leden van deze fractie ook kunnen worden voorkomen door het hanteren
van een langere overgangstermijn.Voor het antwoord op het eerste gedeelte van de vraag van deze leden verwijst
ondergetekende naar het antwoord dat hij deze leden mocht geven op hun soortgelijke
vraag.Indien ondergetekende het goed begrijpt, doelen de leden van deze fractie
met een langere overgangstermijn vooral op het laten vervallen van de parameter
uitwonendheid. Daarvan uitgaande wil hij deze leden verwijzen naar het antwoord
op de door de leden van de CDA-fractie gestelde vraag met dezelfde inhoud.De leden van de VVD-fractie vragen of hun constatering juist is dat de
850-klokureneis met ingang van het studiejaar 1997–1998 wordt ingevoerd,
aanmerkelijk later dan het invoeren van die eis in het kader van de WSF en
zij vragen naar de redenen daarvoor. Ondergetekende is het eens met deze leden
dat, nu de 850-klokuren-regel in de WSF voor de gevolgen met betrekking tot
de studiefinanciering in werking treedt met ingang van 1 augustus 1995, er
geen ratio meer is voor het handhaven van artikel 57 WTS dat de inwerkingtreding
van die regel wilde opschorten tot 1 augustus 1997. Bij nota van wijziging
zal artikel 57 worden geschrapt.De leden van de SGP-fractie kunnen zich voorstellen dat uitwonendheid
van studerenden in het voortgezet onderwijs niet hoeft voor te komen. Anders
ligt dit bij minderjarige studerenden in het hoger onderwijs, die veelal wel
uitwonend zullen zijn. Zij vragen ten aanzien van die categorie studerenden
of de uitwonendencomponent niet gehandhaafd kan blijven, in afwachting van
de besluitvorming over het vraagstuk van minderjarigen in het hoger onderwijs.
Ondergetekende herinnert hier aan het wetsvoorstel dat strekte tot invoering
van de prestatiebeurs in het hoger onderwijs, zoals recentelijk door de Eerste
Kamer der Staten-Generaal verworpen, en het omtrent hen daarin bepaalde. In
dat wetsvoorstel zouden zij bij uitwonendheid immers in aanmerking hebben
kunnen komen voor de bij die situatie horende prestatiebeurs. Zoals reeds
eerder gememoreerd is ondergetekende voornemens het wetsvoorstel hernieuwd
in te dienen waardoor voor deze groep alsnog een adequate voorziening wordt
getroffen. III. Het stelsel van tegemoetkoming studiekosten voor
studerenden van 18 jaar en ouder die niet onder de werking van de WSF vallen III.1 WerkingssfeerDe leden van de PvdA-fractie vragen of het inderdaad de bedoeling is dat
personen die buiten de WSF komen te vallen omdat in die wet maatregelen zijn
getroffen om de effectiviteit van het studeren te verhogen, wel weer aanspraak
kunnen maken op een tegemoetkoming in de vorm van gift, op grond van de WTS.De op pagina 16 van de Memorie van toelichting beschreven situatie is
een andere dan de door deze leden in hun vraag veronderstelde. De Memorie
van toelichting ziet op de voltijdstuderende aan een opleiding in een van
de lerarentekortvakken, ouder dan 27 jaar, voor wie het recht op WSF niet
langer geldt. Voor de door de leden bedoelde categorie studerenden die niet
aan de temponorm voldoen, blijft de WSF de voorliggende voorziening, zij het
dat deswege het beursgedeelte wordt omgezet in een rentedragende lening. Artikel
20, tweede lid, van onderhavig wetsvoorstel sluit immers dubbelaanspraak uit. a. Leeftijd (artikel 20)De leden van de CDA-fractie vragen waarom er geen bovengrens aan de leeftijd
voor de voorgestelde regeling WTS18+, hoofdstuk III is gesteld. Ook de leden
van de VVD-fractie stellen dit punt andermaal aan de orde. Ondergetekende
verwijst hiervoor naar het hier boven in paragraaf I. op vragen van de leden
van de VVD-fractie gegeven antwoord. De verwijzing die deze leden –
evenals die van de SGP-fractie – maken naar de 27-jaarsgrens in de WSF
is hier niet zinvol, of het moest zijn dat die verwijzing de kans biedt om
te onderstrepen dat het hier bij uitstek gaat om een regeling die voor de
doelgroep het inhalen van een relatieve achterstand in algemene vorming faciliteert
en het er bij eenvoud van regelgeving ook om gaat geen beperkende regels te
stellen, als daarmee geen voldoende belang is gemoeid. Nu het gaat om naar
schatting nog geen 100 gerechtigden van boven de 50 jaar voor een regeling
die bovendien geen levensonderhoud-component omvat, dan komt het ondergetekende
wat overtrokken voor om te spreken van «het bewerkstelligen van een
soort leerrecht» of «bevorderen van het open einde karakter»
van een regeling.Op de vraag van de leden van de CDA-fractie of er überhaupt behoefte
is aan een TS-regeling voor 18-plussers wil ondergetekende verwijzen naar
de uitkomsten van het Kamerdebat over de begroting voor dienstjaar 1991, waarnaar
ook in de memorie van toelichting wordt verwezen. Ook de CDA-fractie kon zich
toen in de uitkomst van het debat vinden, in die zin dat voor de ook nu in
het geding zijnde schoolsoorten een nationale regeling werd gehandhaafd en
dat overigens enige ruimte werd gemaakt, ook budgettair, voor de toekenning
van bijzondere bijstand. Wat betreft de bepaling van de doelgroep voor deze
regeling merkt ondergetekende naar aanleiding van de desbetreffende vraag
nog op, niet in te zien waarom bijvoorbeeld een bijstandsgerechtigde wel en
iemand die los van de bijstand een overeenkomstig inkomen verwerft niet voor
tegemoetkoming in aanmerking zou komen.De leden van de SGP-fractie stellen een nadere motivering van het in het
wetsvoorstel opnemen van de groep 18-t/m-20-jarigen op prijs. Zij vragen tevens
waarom de deze groep tot op heden niet in de TS-regeling opgenomen was. Het gegeven dat er civiel-rechtelijk een ouderlijke onderhoudsplicht tot
21 jaar bestaat, terwijl het bevorderen van deeltijdstudie onderwijskundig
voor 18-t/m-20-jarigen in mavo/havo/vwo niet de voorkeur verdiende, motiveerde
het niet opnemen van de bedoelde leeftijdsgroep. Deze motieven tot niet-opname
wegen heden echter minder zwaar dan het motief om een bijdrage te leveren
aan de centrale doelstelling van dit wetsvoorstel: bevorderen van de toegankelijkheid
van een deeltijdstudie in mavo/havo/vwo, al of niet ter afronding van die
onderwijstrajecten.In historisch perspectief valt nog toe te voegen, dat de regeling TS21+
bij de start ervan een minimumleeftijdscriterium kende van 27 jaar. Dit criterium
is naar de maat van budgettaire mogelijkheden geleidelijk verlaagd tot 21
jaar. Het onderhavige wetsvoorstel neemt het leeftijdsvereiste over dat ook
was opgenomen in hoofdstuk IV van de WSF. Daardoor wordt de leeftijdreeks
sluitend gemaakt.De leden van de SGP-fractie lijkt het redelijk om, gezien de uitbreiding
van de bestaande regeling met de groep van 18 t/m 20-jarigen, de middelen
eveneens te verruimen, opdat de bestaande groepen gerechtigden daardoor geen
schade ondervinden.Ondergetekende antwoordt hierop dat voor de bedoelde groep middelen ter
hoogte van 9 mln. zijn begroot, met behoud van het uitgangspunt van budgettaire
neutraliteit bij de invoering van de regeling TS17– en de regeling TS21+
tezamen.Bij het merendeel van de betrokken personen zal er overigens door de introductie
van de groep 18-t/m-20-jarigen een positief inkomenseffect optreden. Het gaat
hierbij immers om een groep die tot dusverre buiten de tegemoetkomingen viel.De leden van de SGP-fractie vragen zich tevens af hoe het ontbreken van
een maximum leeftijdsgrens zich verhoudt tot het beleid van de regering in
het algemeen met betrekking tot de 27-jaargrens.Ondergetekende verwijst voor het antwoord op deze vraag naar hetgeen is
geantwoord aan de leden van onder meer de VVD-fractie. Hij merkt daarbij verder
nog op dat de leeftijdsgrens van 27 jaar is geënt op studerenden in voltijd,
terwijl het in het hier behandelde hoofdstuk in de eerste plaats gaat om onderwijs
voor hen die niet vallen onder hoofdstuk II van de WSF en in de tweede plaats
om hoofdzakelijk deeltijds onderwijs. b. Nationaliteit (artikel 21)De leden van de VVD-fractie vragen in hoeverre de onderhavige regeling
het feitelijk mogelijk maakt dat (kinderen van) EU-onderdanen zich versneld
in Nederland vestigen of alsnog een opleiding in Nederland gaan doen, terwijl
zij ook werkzaamheden in een naburig land verrichten.Ondergetekende antwoordt dat indien een onderdaan van uit een EG-land,
dan wel uit een land dat deel uitmaakt van de EER, zich in Nederland vestigt
om een opleiding te volgen, hij op grond van artikel 7 van het EEG-Verdrag
(non-discriminatie artikel) recht heeft op een vergoeding van de onderwijsbijdrage
onder dezelfde voorwaarden als waaronder Nederlanders dat recht hebben. Voorwaarde
voor tegemoetkoming op grond van hoofdstuk III is dat de studerende in Nederland
onderwijs volgt aan een instelling waaraan hij zich ook heeft ingeschreven
(artikel 22 WTS).Inschrijving aan een dergelijke instelling is niet mogelijk zonder dat
de onderwijsbijdrage is wordt betaald. Wanneer nu de buitenlandse studerende
speciaal naar Nederland komt om een uitkering op grond van hoofdstuk III te
ontvangen, zal hij derhalve geen geld overhouden aan het element onderwijsbijdrage
uit die tegemoetkoming; hij zal derhalve alleen voordeel kunnen trekken uit
het element overige studiekosten.In het voorbeeld dat door de leden van de VVD-fractie wordt aangedragen
heeft de leerling een werkkring in het buitenland. De tegemoetkoming in de
studiekosten is afhankelijk van de hoogte van het inkomen dat
daarmee wordt verdiend. De tegemoetkoming in de overige studiekosten is blijkens
artikel 28, derde lid, naar de maatstaf van 1 augustus 1994, ten hoogste f 600
voor een studiejaar (voor het volgen van een lerarenopleiding in een tekortvak).
De leerling moet dan wel voldoen aan de voorwaarden voor toelating tot een
zodanige opleiding. Voor het volgen van andere opleidingen is de tegemoetkoming
in de overige studiekosten aanzienlijk lager. c. Onderwijssoort (artikel 21)Het stemt ondergetekende tot voldoening dat de leden van de VVD-fractie
zich – evenals de leden van de D66-fractie – kunnen vinden in
het treffen van de regeling voor de schoolsoorten mavo/havo/vwo en de lerarenopleidingen
tekortvakken.De leden van de VVD-fractie vragen voorts – evenals in feite de
leden van de D66-fractie – waarom het deeltijd hoger onderwijs niet
in artikel 22, tweede lid, is opgenomen. Zij ervaren het niet opnemen van
deze categorie als «gat» in de WSF.Ondergetekende is, evenals de regering dat was in 1991, van oordeel, dat
het volgen van deeltijd hoger onderwijs een aangelegenheid is die betrokkenen
in principe zelf behoren te financieren. In dat opzicht volgt hij de leden
van de VVD-fractie in hun eerdere betoog, rond het stellen van prioriteiten
in de uitgaven. Een nuancering bestaat in de mogelijkheid voor mensen uit
lagere inkomengroepen waar het gaat om het volgen van het onderwijs aan de
Open Universiteit en voor zover het lerarenopleidingen in de tekortvakken
betreft. Voor de OU werd in vervolg op de begrotingsbehandeling voor 1991
een aparte voorziening getroffen. Het betreft de Wet differentiatie cursusprijzen
van 25 maart 1994, Stb. 283 en de uitvoering daarvan.Ook de leden van de D66-fractie vragen de regering waarom de tegemoetkomingen
niet tevens gelden voor studerenden aan andere deeltijdopleidingen dan de
in het wetsvoorstel genoemde. Zij vragen de regering nogmaals de ratio uiteen
te zetten van de beperking van de tegemoetkoming tot mavo, havo, vwo en lerarenopleidingen
tekortvakken.De ministerraad besloot op 22 juni 1990 om de tegemoetkoming in de studiekosten
voor studerenden die 21 jaar of ouder zijn (de zogeheten regeling TS21+) behoudens
een overgangsregeling in zijn geheel af te schaffen. Deze maatregel sloot
aan op het algemene kabinetsbeleid om gezien de beperkte financiële middelen
prioriteiten te stellen. Tijdens de behandeling van de onderwijsbegroting
voor het jaar 1991 door de Tweede Kamer werd evenwel duidelijk dat een nationale
voorziening voor oudere (deeltijd) studenten wenselijk bleef. Het tijdens
die behandeling ingediende en overgenomen amendement Netelenbos (Kamerstukken
II, 21 800, VIII, nr. 26) had als resultaat dat de regeling TS21+ voor
de groepen waarmee ook het voorliggende wetsvoorstel rekent structureel gehandhaafd
bleef.Het voorliggende wetsvoorstel speelt, en dat te meer met de indiening
van de nota van wijziging, in op de gedachte een schoolsoortafhankelijk regime
te maken voor bijdragen van overheidswege in de studieperiode. Het totale
pakket aan mogelijkheden voor financiering aan de vraagzijde van het onderwijs
wordt zo consistenter: voor het voortgezet onderwijs zowel een voorziening
mèt als één zonder component levensonderhoud. Daarnaast
is het beleid erop gericht in principe voor het middelbaar beroepsonderwijs
en hoger onderwijs slechts bijdragen voor het volgen van voltijdse studie
te verstrekken.Dat wil hier zeggen in een levensfase waarin er in het algemeen nog geen
sprake is van zelfstandig voorzien in de middelen van bestaan. En in een tijdspanne
die overeenkomt met de optimale levensfase voor de investering
in het volgen van onderwijs met het oog op een beroepskwalificatie, optimaal
zowel voor de samenleving als voor betrokkenen zelf.Voor middelbaar beroepsonderwijs en hoger onderwijs ligt, eenmaal die
levensfase voorbij, een bijdrage door het rijk aan de vraagzijde in het geheel
niet meer voor de hand. Anders ligt dat bij de algemeen vormende opleidingen.
Daar waar eerder de kans op algemene scholing in de (al of niet partieel)
leerplichtige fase individueel niet of beperkt werd benut, en de kosten voor
de overheid vaak relatief laag bleven, is het passend om aan de vraagzijde –
voor zover niet koopkrachtig – de last van de studiekosten te verkleinen
met een regeling als die via dit wetsvoorstel wordt gecodificeerd.De leden van de CDA-fractie vragen waarom het partnerinkomen van de studerenden
buiten beschouwing wordt gelaten. Zij vinden dit weliswaar een vereenvoudiging,
maar oordelen negatief over de rechtvaardigheid hiervan, onder verwijzing
naar de niet verdienende partner van een werkende partner met een jaarinkomen
van een half miljoen.Ondergetekende meent dat het belang van eenvoud en de daarmee gepaard
gaande betere uitvoerbaarheid hier de voorkeur verdient. Deze vasthoudendheid
wordt ingegeven door het besef van de moeilijke controleerbaarheid van het
bestaan van partnerschap, met alle mogelijkheid tot oneigenlijk gebruik van
dien. Verder geldt ook bij dit wetsvoorstel dat er sprake is van overheidstegemoetkoming
die een individuele doeluitkering voor het volgen van onderwijs behelst.Meer in het bijzonder lijkt het ondergetekende onaannemelijk dat iemand
met een partner met een inkomen als bedoeld in de vraagstelling van de leden
van de CDA-fractie deel wenst te nemen aan de bedoelde opleidingen en dat
uitsluitend ter verkrijging van de in het wetsvoorstel genoemde bedragen,
waarbij overigens de tegemoetkoming in de onderwijsretributie direct in mindering
komt op de «winst».Ondergetekende merkt overigens op dat in de wet Stoeb in de uitkeringsfase
met het partnerinkomen eveneens niet langer rekening wordt gehouden, onder
meer vanwege het oncontroleerbare karakter ervan. Tot slot mag ondergetekende
wellicht aandacht vragen voor de overweging dat er door het vervallen van
de partnerinkomenstoets een emancipatorisch gunstig effect kan ontstaan. Tegen
deze achtergrond stemt de instemming van de leden van de D66-fractie met dit
element tot voldoening.De leden van de VVD-fractie menen dat er door het verstrekken van een
tegemoetkoming aan hen die aan de inkomensvoorwaarden uit hoofde van de voorgestelde
regeling voldoen, er sprake zou zijn van een soort bijzondere bijstand die
als zodanig niet tot het domein van de Minister van Onderwijs, Cultuur en
Wetenschappen behoort.Ondergetekende wijst erop dat de bijzondere bijstand onder meer bedoeld
is voor mensen die door scholing hun kansen op de arbeidsmarkt willen vergroten.
Studerenden die een «arbeidsmarktrelevante» opleiding volgen,
komen daarbij in aanmerking voor een bijdrage in de studiekosten. De gemeentelijke
sociale diensten bepalen mede op deze grond wie bijzondere bijstand krijgt.
Het gegeven dat de bijzondere bijstand, voor zover bijdragend aan het volgen
van onderwijs, vooral is gericht op arbeidsmarktdeelname, betekent dat het
in de rede ligt, dat deelname aan mavo/havo/vwo wat betreft de onderwijskosten
niet uit de bijzondere bijstand wordt gefinancierd; het gaat daar immers eerder
om breed algemeen vormend onderwijs, zonder specifieke toespitsing op arbeidsmarktdeelname.
Er is dan ook in voorzien dat samenloop van bijzondere bijstand voor onderwijsdeelname
en WTS18+, hoofdstuk III wordt vermeden. Overigens valt nog op te merken dat
de vergelijking met bijzondere bijstand ook mank gaat wegens het feit, dat
bijzondere bijstand per definitie als maatwerk wordt verstrekt,
terwijl hier sprake is van een uniforme tegemoetkomingsregeling.Waar de leden van de VVD-fractie wijzen op de positie van de iets hogere
lage en midden inkomensgroepen merkt ondergetekende op, dat het voorliggende
wetsvoorstel toegespitst is op het faciliteren van het volgen van onderwijs,
onder aansluiting op de bestaande situatie. Als zodanig is dit wetsvoorstel
geen inkomenspolitiek instrument.De leden van de SGP-fractie vinden het buiten beschouwing laten van het
partnerinkomen in verband met de hoogte van het toetsingsinkomen een onjuiste
keuze. De leden kunnen zich niet goed voorstellen dat de regering de TS-regeling
ook als een individuele doeluitkering wil zien, los van de inkomenssituatie.
De leden van de GPV-fractie en van de RPF-fractie maken tegen het buiten beschouwing
laten daarvan eveneens bezwaar.Ondergetekende wil de leden van deze fracties op dit punt verwijzen naar
het antwoord dat hij hierboven gaf op de overeenkomstige vraag van de leden
van de CDA-fractie.De leden van de D66-fractie vragen nog eens in te gaan op de beperking
van de inkomenstoetsing tot het eigen inkomen van de studerende.Ondergetekende dankt vooreerst deze leden voor hun steun aan zijn ook
in dit wetsvoorstel geuite voornemen om het partnerinkomen voor de berekening
van de hoogte van de tegemoetkoming aan de studerende buiten beschouwing te
laten. Dit geschiedt immers van uit wetgevings- en uitvoeringstechnische overwegingen
en sluit overigens aan bij de inmiddels gerealiseerde praktijk in de WSF.Deze leden vragen meer in het bijzonder waarom het ouderinkomen in dit
hoofdstuk van het wetsvoorstel geen rol speelt. Zij gaan daarbij uit van de
veronderstelling dat het hier veelal thuiswonende studerenden betreft.Ondergetekende merkt op dat onderhavig wetsvoorstel zowel codificatie
als vereenvoudiging van de bestaande beleidsregels beoogt. Onderdeel van die
vereenvoudiging is het laten vervallen van het partnerinkomenbegrip. De introductie
van de parameter ouderinkomen zou de beoogde vereenvoudiging frusteren, nog
los van het antwoord op de vraag of deze groep studerenden daadwerkelijk veelal
thuiswonend is. Hierover zijn echter geen gegevens bekend. III.3 Hoogte van de tegemoetkomingDe leden van de PvdA-fractie achten het gewenst aansluiting te zoeken
bij bekende, gebruikelijke inkomensbegrippen als het gaat om het toetsingsinkomen.In antwoord op deze vraag wijst ondergetekende er op dat het in artikel
26 gaat om een inkomen dat enerzijds zoveel mogelijk actualiteit bezit en
anderzijds snel getoetst moet kunnen worden. Het gaat hier om een netto loon
dat snel van salarisstrookjes moet kunnen worden afgelezen. Dit netto begrip
wordt bereikt door ingehouden loonbelasting en premies volksverzekering in
aftrek te brengen en tevens de premies voor het ziekenfonds niet mee te tellen.
Om aan de actualiteitswens te voldoen is als basis genomen het inkomen over
de 3 kalendermaanden, voorafgaande aan het studiejaar. Dit impliceert dat
geen rekening wordt gehouden met vakantiegeld en met de interim-uitkeringen,
omdat die betrekking hebben op een langere periode dan de in geding zijnde
3 kalendermaanden. Om geen onderscheid te maken tussen de inkomsten van werknemers
en de inkomsten van de ondernemers, is onderdeel b aan het eerste lid toegevoegd.
Het hiermee vergelijkbare inkomensbegrip uit de beleidsregels
TS-21+ is in overleg met de uitvoeringsorganisatie gekozen en functioneert
al geruime tijd tot tevredenheid van die organisatie.Het grensbedrag van f 5280 komt neer op 3 maal het hoogste normbedrag
op grond van de ABW per maand naar de maatstaf van 1 januari 1993 zou kunnen
ontvangen.Aldus is getracht te komen tot een definitie van het toetsingsinkomen
die beoogt uit te gaan van wat in de wandeling het netto-inkomen wordt genoemd.De leden van de PvdA-fractie vragen zich voorts af of de eenvoud ermee
is gediend dat de hoogte van de tegemoetkoming in het cursusgeld voor studerenden
aan een mavo, havo of vwo opleiding afhangt van het aantal minuten onderwijs
dat per week wordt gevolgd.Het aantal minuten dat iemand onderwijs volgt is omrekenbaar naar een
bepaald aantal lesuren. Bij de omrekening naar lesuren is verondersteld dat
45 minuten overeenkomen met 1 lesuur. Voor de uitvoering van het minutencriterium,
dat per saldo een lesurencriterium is, wordt aangesloten bij het Uitvoeringsbesluit
Les- en cursusgeldwet. Met andere woorden: het hier besproken criterium vertegenwoordigt
een grotere en eenvoudig meetbare eenheid, het lesuur. Deze eenheid is hanteerbaar
gebleken in het Uitvoeringsbesluit Les- en cursusgeldwet alsmede in het Besluit
studiefinanciering en zal dat ook kunnen zijn bij implementatie van het onderhavige
wetsvoorstel.Wat het laatste gedeelte van de vraag betreft, waarin deze leden vragen
hoe een en ander adequaat kan worden gecontroleerd, merkt ondergetekende op
dat de artikelen 42 tot en met 48 erin voorzien dat gecontroleerd kan worden
of de studerenden ten behoeve van wie een tegemoetkoming is verstrekt, op
bepaalde data nog staan ingeschreven en of zij tevens onderwijs volgen.De leden van de CDA-fractie vragen waarom bij de regeling WTS18+, hoofdstuk
III niet voor alle groepen het peiljaar t-3 wordt gehanteerd, uiteraard met
de mogelijkheid tot afwijking. Zij verwijzen daarbij naar de afwijkingsgrond
van de WSF en van de voorgestelde regeling WTS17–.Ondergetekende wil hierop als volgt reageren. Het wetsvoorstel ziet in
hoofdstuk II op minderjarigen. Niet zij maar hun wettelijke vertegenwoordiger
kan aanspraak maken op een tegemoetkoming. Daarnaast is het inkomen van laatstgenoemde
en diens partner maatgevend. Hoofdstuk III van het wetsvoorstel echter bepaalt
dat een tegemoetkoming aan de studerende wordt toegekend. Dan is het inkomen
van betrokkene zelf relevant. Bovendien zal het bij deze categorie vaak gaan
om gerechtigden zonder arbeidsverleden. In dergelijke gevallen uitgaan van
een inkomensgegeven van meerdere jaren terug is niet zinvol. Tegen deze achtergrond
is in de memorie van toelichting het voorbeeld genoemd van de bijstandsmoeders.De leden van de CDA-fractie vragen tevens uitleg over de gekozen inkomensgrens
van f 5280. Voor een antwoord daarop verwijst ondergetekende naar het
antwoord op een overeenkomstige vraag van de leden van de PvdA-fractie.Voor de reactie van ondergetekende op de kritiek van de leden van de VVD-fractie
op de systematiek van artikel 28, vierde en vijfde lid, verwijst ondergetekende
naar hetgeen hij hiervoor opmerkte bij de overeenkomstige opmerkingen van
deze leden bij artikel 16.De leden van de GPV-fractie constateren dat bij de vaststelling van het
toetsingsinkomen enkele niet aan de Wet op de loonbelasting dan wel inkomstenbelasting
1964 onderworpen inkomensbestanddelen als kinderbijslag, alimentatie en huursubsidie
buiten beschouwing blijven. Zij betreuren het dat loterijprijzen
gezien hun verschillend karakter, eveneens buiten beschouwing blijven en menen
dat het beoefenen van kansspelen ontmoedigd dient te worden.Ondergetekende heeft nota genomen van de door de leden van deze fractie
gemaakte opmerkingen. Hij wil er evenwel in het algemeen op wijzen dat het
voorstel van wet dat thans voorligt geen instrument is in een beleid dat strekt
tot het ontmoedigen van deelname aan kansspelen. De WTS volgt, evenals de
WSF, in dit opzicht de belastingwetgeving op het gebied van de Wet op de loonbelasting
1964 en de Wet op de inkomstenbelasting 1964. Overigens wijst ondergetekende
er op dat loterijprijzen veelal zijn belast met een kansspelbelasting van
25%. De netto-uitkering is echter niet relevant voor de bepaling van de hoogte
van de tegemoetkoming. Afwijking van die gevolgde lijn zou leiden tot versnippering
van regelgeving en ook tot een onaantrekkelijke vergroting van uitvoerings-
en controlelasten.De leden van de D66-fractie vragen nog wat er gebeurt met de loongrens
als bijvoorbeeld de bijstandsnorm wordt bevroren, of gedeeltelijk wordt geïndexeerd.
Komen er dan meer burgers onder deze TS-regeling te vallen, zo vragen deze
leden.Ondergetekende meldt hierover dat het bevriezen van inkomens uit hoofde
van de sociale verzekeringen het hier voor de inkomensgrenzen gebezigde indexeringsmechanisme
onverlet laat, zodat het in dat soort gevallen denkbaar is, dat het aantal
gerechtigden zou toenemen. Ondergetekende meent ook dat zulks, gelet op het
toegankelijkheidsoogmerk van de regeling, verantwoord is. III.4 Toekenningsperiode en studieperiode (artikel 31)De leden van de PvdA-fractie uiten andermaal hun verwondering over het
minuten-criterium. Ondergetekende verwijst de leden van deze fractie naar
zijn eerdere antwoord op een soortgelijke vraag die deze leden stelden in
III.3.De leden van de CDA-fractie vragen waarom niet meteen ook voor dit wetsvoorstel
is gekozen voor een studievoortgangssyteem. Zij pleiten ervoor dit, indien
dit toch op een later tijdstip dan de inwerkingtreding van dit wetsvoorstel
zou plaatsvinden, conform de WSF in de wet op te nemen (artikelen 17b en 31a
WSF). Evenals de leden van de CDA-fractie pleiten ook de leden van de VVD-fractie,
van de SGP-fractie en de GPV-fractie ervoor om studievoortgangscontrole te
regelen bij wet in plaats van bij algemene maatregel van bestuur.Ondergetekende merkt op dat delegatie naar het niveau van de algemene
maatregel van bestuur hier in de rede ligt omdat het bij de voorgestelde regeling
WTS18+, hoofdstuk III gaat om een voorziening waarbij het in tegenstelling
tot de WSF geen gelden betreft ten behoeve van levensonderhoud, doch uitsluitend
om een tegemoetkoming in de studiekosten voor studerenden boven 18 jaar. Bij
een tegemoetkoming met een aldus beperkter belang past zeer wel de keuze voor
eventuele regelgeving bij algemene maatregel van bestuur. Tot een dergelijke
maatregel zal overigens slechts worden overgegaan indien ervaringsgegevens
daartoe aanleiding zouden geven. Studievoortgangsregels bij het onderhavige
onderwijs zouden overigens op het veelal deeltijdse karakter moeten worden
toegesneden, waardoor het overnemen van de betreffende WSF-bepalingen hier
niet mogelijk is. Deze laatste opmerking is ook van betekenis voor de beantwoording
van de vragen van de leden van de VVD-fractie. Terecht signaleren deze leden,
dat bij de regeling TS17– het bestaan van leerplicht van belang is.
Het is ook om deze reden, dat de WTS voor de 17-minners geen grondslag behoeft
te leggen voor een aanwezigheidsregistratie, zo wil ondergetekende opmerken
naar aanleiding van de vraag die deze leden hierover stellen.
De vraag die de leden van de VVD-fractie stellen naar uitvoeringslasten van
een studievoortgangsnorm voor 18-plussers kan ondergetekende niet goed beantwoorden,
nu hij niet concludeerde tot het reeds thans uitwerken van de mogelijke algemene
maatregel van bestuur. Ondergetekende verwacht op voorhand niet, dat de kosten
van een registratie-systeem met het oog op voortgangsbewaking zullen blijken
op te wegen tegen de baten. Wel zal er steeksproefgewijs onderzoek worden
uitgevoerd om te bezien of er ongewenst gedrag optreedt.De leden van de SGP-fractie merken nog op dat zij de indruk hebben, dat
artikel 23 beter zou kunnen worden geschrapt. Dit komt ondergetekende ongewenst
voor. Zonder op voorhand voor onbedoeld gebruik van deze regeling bevreesd
te zijn, is het wel wijsheid om te voorzien in een wettelijke grondslag om
effectief te kunnen optreden, als zo'n gebruik zich onverhoopt toch voordoet.De leden van de GPV-fractie vragen of niet te makkelijk wordt heengestapt
over het advies van de Raad van State om in ieder geval de hoofdzaken van
de regeling in de wet op te nemen. Zij achten namelijk het argument dat het
hier om een voorziening gaat waarin de component levensonderhoud niet is opgenomen,
niet overtuigend. Het financiële argument is nooit hoofdargument voor
de invoering van de studievoortgangscontrole geweest, zo brengen deze leden
vragenderwijs te berde.Ondergetekende merkt op dat naar aanleiding van de aanbeveling van de
Raad van State artikel 23 is uitgebreid in die zin dat de strekking van de
studievoortgangscontrole daarin wordt vastgelegd. Artikel 23 somt elementaire
aangelegenheden op zoals vorm en hoogte van de studievoortgangsnorm, de eventuele
verrekeningswijze dan wel terugbetalingswijze van een tegemoetkoming bij het
niet voldoen aan de studievoortgangsnorm en tot slot de wijze en het tijdstip
waarop de studievoortgangsnorm wordt vastgesteld.Over de betekenis van het financiële argument bij de invoering van
studievoortgangscontrole kan ondergetekende het in belangrijke mate eens zijn
met hetgeen deze leden vragenderwijs naar voren brengen. Het gaat bij de studievoortgangscontrole
in het hoger onderwijs om een regeling die voorziet in het bevorderen van
gewenst studiegedrag, terwijl tevens onbedoeld gebruik wordt tegengegaan.
Ondergetekende geeft evenwel in overweging dat de omvang van een tegemoetkoming
zonder component levensonderhoud van dien aard is, dat van een voortgangscontrole
met als sanctie «gift wordt lening» nauwelijks een effect op het
studiegedrag te verwachten is, als de tegemoetkoming eenmaal is verkregen.
Daarvoor zijn de afzonderlijke tegemoetkomingsbedragen te gering. Over het
tweede element, namelijk het tegengaan van onbedoeld gebruik, sprak ondergetekende
hierboven reeds. V. Uitvoering van de maatregelen door de Informatie Beheer
GroepOp het punt van het minuten-criterium, dat de leden van de PvdA-fractie
naar voren brengen, ging ondergetekende reeds eerder in III-3 van deze nota
in.De leden van de D66-fractie vragen om een nadere verklaring waarom het
wetsvoorstel geen beduidende verandering in de uitvoeringslasten met zich
mee zal brengen. Ondergetekende merkt daarover op, dat het nieuwe systeem
voor de uitvoering van de WTS flexibeler zal zijn dan het systeem waarmee
tot op heden werd gewerkt, maar dat er enige investering zal worden gedaan
in de verbetering van de dienstverlening. Aldus wordt de uit
hoofde van de vereenvoudiging te verwachten «winst» ingezet. Daarbij
valt nog aan te tekenen, dat het arrangement voor voltijds VO18+ in de uitvoering
in de plaats zal treden van de overeenkomstige werklast onder de WSF.De benutting van de regeling voor 17-minners en door de groep gerechtigden
ouder dan 21 jaar zal iets afnemen. Op de vraag van de leden van de D66-fractie –
en ook van de leden van de VVD-fractie – naar een verklaring hiervoor
merkt ondergetekende het volgende op.De uitgavendaling bij de regeling TS17– hangt o.a. samen met het
nog bestaande feit dat de inkomensgrenzen zijn bevroren. Bij de 21-plussers
speelt het punt, dat er onder die uitgavenpost ook een overgangsregeling wordt
verantwoord voor andere schoolsoorten, zijnde middelbaar en hoger beroepsonderwijs
alsmede universitair onderwijs, niet zijnde opleidingen tot leraar in de tekortvakken.
Deze groep neemt geleidelijk af. VI. Financiële consequentiesIn de onderstaande tabel is op verzoek van de leden van de CDA-fractie
een gespecificeerd overzicht gegeven van de budgettaire gevolgen van het wetsvoorstel,
behoudens de nota van wijziging. Het is een uitsplitsing van de geraamde uitgaven
voor studerenden jonger dan 18 jaren die volledig onderwijs volgen (WTS17–)
en de studerenden vanaf 18 jaren die niet onder de werking van de WSF vallen
(WTS18+, hoofdstuk III). Deze uitgaven zijn verder uitgesplitst in uitgaven
toerekenbaar aan tegemoetkoming in de onderwijsbijdrage en uitgaven toerekenbaar
aan de tegemoetkoming in de overige studiekosten. Tabel A: Uitgaven WTS17– (x f 1 mln)  1996199719981999Onderwijsbijdrage122,9126,8125,8124,5 subtotaal
WTS17−236,4240,3239,5239,4Tabel B: Uitgaven WTS18+ (x f 1 mln)  1996199719981999MAVO/HAVO/VWO     – onderwijsbijdrage6,46,46,46,4– overige studiekosten4,74,74,74,7 Lerarenopl.
tekortv.     – collegegeld1,01,01,01,0 –
studiekosten0,40,40,40,4      subtotaal WTS18+12,512,512,512,5Tabel C: Uitgaven totaal (x f 1 mln)  1996199719981999subtotaal WTS17−236,4240,3239,5239,2 subtotaal
WTS18+12,512,512,512,5      Uitgaven totaal248,9252,8252,0251,7Bovenstaande bedragen zijn exclusief de uitvoeringskosten. De invoering
van het voorliggende wetsvoorstel zal een daling van de uitvoeringskosten
voor de regeling TS17– en 18+ tot gevolg hebben. Deze kostenreductie
wordt geraamd op circa 0,5 mln gulden op jaarbasis. Tabel D: Uitvoeringskosten IB-Groep (x f 1 mln)  1996199719981999Bestaand beleid8,48,48,48,4 Gewijzigd
beleid7,97,97,97,9 Saldo− 0,5− 0,5− 0,5− 0,5Voor de financiële aspecten van de VO18+-regeling, die bij nota van
wijziging aan onderliggend wetsvoorstel is toegevoegd, verwijst ondergetekende
naar de toelichting bij die nota van wijziging. De leden van de VVD-fractie
vragen om een nadere onderbouwing van de prognose van de budgettair neutrale
invoering van de beide andere regelingen. Ondergetekende wijst erop, dat het
samenstel van normbedragen zo is gekozen, dat van neutrale invoering van de
som van de voorgestelde regeling WTS17– en de voorgestelde regeling
WTS18+, hoofdstuk III sprake zal zijn. Inderdaad is wat betreft de aantallen
gerechtigden aangesloten bij de prognoses voor de benutting van de bestaande
beleidsregels. Met betrekking tot de vraag van de VVD-fractie over de verwachte
uitgavendaling inzake de regeling TS21+ valt dan ook te verwijzen naar het
voornoemde gegeven, dat er een overgangsregeling afloopt voor TS 21+ buiten
het voortgezet onderwijs.De leden van de VVD-fractie verzoeken de regering om een overzicht waarin
op individueel niveau de studiefinanciering wordt vergeleken met de kinderbijslag
en de onderhavige regeling TS ten aanzien van 17- en 18-jarigen in het mbo,
hbo en wo in de komende vier jaar. Het gaat hierbij om gezinnen met één,
twee en drie kinderen.Voor de beantwoording van de vraag is uitgegaan van een aantal uit de
aard der zaak noodzakelijke veronderstellingen, dat tevens ter reductie van
het aantal mogelijke casusposities dient.Uitgaande van de volgende gezinssituaties (zie ook tabel F) kan ruwweg
het volgende beeld worden geschetst (normbedragen 1-1-95):Gezin 1 kind: MBO of HO, uit- of thuiswonendGezin 2 kinderen: MBO thuiswonend, MBO/HO uit- of thuiswonendGezin 3 kinderen: 2 x MBO thuiswonend, MBO/HO uit- of thuiswonendZo is voor de kinderbijslag- en studiefinancieringsbedragen per kind uit
gegaan van de situatie per 1-1-1995. De uit het voorliggende wetsvoorstel
voortkomende bedragen stoelen op de fictieve WTS normentabel (zie TK 1993–1994,
23 699, nr. 3 p. 22, tabel 1) voor het jaar 1996, het jaar van beoogde
inwerkingtreding. Voorts is bij de samenstelling van de bedragen (kalenderjaar)
een beeld verondersteld dat opgebouwd is uit het in werking zijn van het wetsvoorstel
prestatiebeurs per 1 september 1996, van de Wet van 26 april 1995 houdende
wijziging van de Wet op de studiefinanciering in verband met onder meer de
harmonisatie van de leenbedragen in het hoger onderwijs (Stb. 271), van de
Wet tegemoetkoming studiekosten inclusief de nota van wijziging (VO18+) en
van ongewijzigde kinderbijslagbedragen. Uitgegaan is van WSF-bedragen als
zijnde als gift verstrekte bedragen, met de nevenveronderstelling dat de studerende
uiteindelijk tijdig zijn diploma behaalt. Tenslotte is aangenomen dat bij
de uitsplitsing naar 1, 2 en 3 kinderen deze onder de bovengenoemde regelingen
vallen en er geen andere kinderen in het gezin voorkomen.Volledigheidshalve zijn de normbedragen, welke bij de berekening van de
uitgaven van de onderscheiden gezinssituaties zijn gebruikt, onderstaand weergegeven. Tabel E: Normbedragen kinderbijslag telkinderenper
kwartaalper jaar 1f 528,65f 2114,60 2f
616,36f 2465,44 3f 645,59f 2582,36 4f
704,33f 2817,32Tabel F: Normbedragen WTS en WSF  WTS17−
overigestudie- kostenWTS17− lesgeld collegegeld
(96/97)WSFthuis-wonendparticulier verzekerd
1.1.95WSFuitwonend particulierverzekerd 1.1.95      MBO:
ab+bb (pj)12151461692310943 HO : ab+bb (pj)n.v.t.n.v.t.53719391MBO: bb (pj)n.v.t.n.v.t.13805124 HO :
bb (pj)n.v.t.n.v.t.18965640Met de bovenstaande gegevens zijn de onderstaande drie tabellen gegenereerd,
geabstraheerd van mogelijke ontwikkelingen in de normbedragen. De eerste tabel
heeft betrekking op inkomens tot 39 170 gulden. Dit is de grens waarbij
nog tegemoetkoming in de overige studiekosten wordt verstrekt. In de daarop
volgende tabel gaat het om belastbare inkomens tot 46 000 gulden. Dit
is de grens tot waar recht bestaat op de maximale aanvullende beurs. In de
laatste tabel gaat om ouderinkomens waarbij geen recht meer bestaat op aanvullende
beurs. De tabellen hierna maken het financiële effect zichtbaar als van
een van de kinderen de leeftijd wijzigt, of als een kind van schoolsoort verandert.Hiertoe is elke tabel opgebouwd uit drie blokken. Deze blokken hebben
betrekking op gezinssituaties met 1, 2 of 3 kinderen. Op de eerste regel van
elk blok staan de uitgaven vermeld. De drie regels daaronder geven de kosten
aan na wijziging van leeftijd of schoolsoort. Ter illustratie het volgende.
Aan drie thuiswonende MBO'ers in een gezin met een belastbaar inkomen van
f 39 170,– geeft de Rijksoverheid f 15 775,–
uit. Wordt één van de drie 18 jaar dan stijgen de uitgaven tot
f 17 206,–. Gaat er één naar het HO dan wordt
er f 15 654,– uitgegeven. Dit bedrag wordt ook uitgeven als
één van de drie van het MBO naar het HO gaat en 18 jaar wordt.De in onderstaande tabellen weergegeven voorbeelden gelden voor het jaar
1996, het jaar van de beoogde inwerkingtreding. Tabel G Gezamenlijk belastbaar inkomen minder dan 39 170
gulden en particulier verzekerd. 1 kindbedrag1 kindbedrag (thuiswonend) (uitwonend) MBO(17)4 791MBO(17)7 607MBO(18)6 923MBO(18)10 943 HO (17)5 371HO
(17)9 391 HO (18)5 371HO (18)9 3912 kinderenbedrag2 kinderenbedrag (thuisw.
+ thuisw.) (thuisw. + uitw.) MBO(17) + MBO(17)10 283MBO(17)
+ MBO(17)13 099 MBO(17) + MBO(18)11 714MBO(17)
+ MBO(18)15 734 MBO(17) + HO(17)10 162MBO(17)
+ HO(17)14 182 MBO(17) + HO(18)10 162MBO(17)
+ HO(18)14 182     3 kinderenbedrag3 kinderenbedrag(3x thuisw.) (2x thuisw. + uitw.) 3x
MBO(17)15 7752x MBO(17) + MBO(17)19 297 2x
MBO(17) + MBO(18)17 2062x MBO(17) + MBO(18)21 2262x MBO(17) + HO(17)15 6542x MBO(17) + HO(17)19 6742x MBO(17) + HO(18)15 6542x MBO(17) + HO(18)19 674Tabel H Gezamenlijk belastbaar inkomen van 46.000 gulden
en particulier verzekerd. 1 kindbedrag1 kindbedrag (thuiswonend) (uitwonend) MBO(17)3 576MBO(17)7 607MBO(18)6 923MBO(18)10 943 HO (17)5 371HO
(17)9 391 HO (18)5 371HO (18)9 391    2 kinderenbedrag2 kinderenbedrag (thuisw.
+ thuisw.) (thuisw. + uitw.) MBO(17) + MBO(17)7 853MBO(17)
+ MBO(17)10 699 MBO(17) + MBO(18)10 499MBO(17)
+ MBO(18)14 519 MBO(17) + HO(17)8 947MBO(17)
+ HO(17)12 967 MBO(17) + HO(18)8 947MBO(17)
+ HO(18)12 967     3 kinderenbedrag3 kinderenbedrag(3x thuisw.) (2x thuisw. + uitw.) 3x
MBO(17)12 1302x MBO(17) + MBO(17)15 652 2x
MBO(17) + MBO(18)14 7762x MBO(17) + MBO(18)18 7962x MBO(17) + HO(17)13 2242x MBO(17) + HO(17)17 2442x MBO(17) + HO(18)13 2242x MBO(17) + HO(18)17 244Tabel I Gezamenlijk belastbaar inkomen van 70.000 gulden
en particulier verzekerd. 1 kindbedrag1 kindbedrag (thuiswonend) (uitwonend) MBO(17)2 115MBO(17)4 931MBO(18)1 380MBO(18)5 124 HO (17)1 896HO
(17)5 640 HO (18)1 896HO (18)5 640    2 kinderenbedrag2 kinderenbedrag (thuisw.
+ thuisw.) (thuisw. + uitw.) MBO(17) + MBO(17)4 931MBO(17)
+ MBO(17)7 747 MBO(17) + MBO(17)3 495MBO(17)
+ MBO(18)7 239 MBO(17) + HO(17)4 011MBO(17)
+ HO(17)7 755 MBO(17) + HO(17)4 011MBO(17)
+ HO(18)7 755     3 kinderenbedrag3 kinderenbedrag(3x thuisw.) (2x thuisw. + uitw.) 3x
MBO(17)7 7472x MBO(17) + MBO(17)11 269 2x
MBO(17) + MBO(18)6 3112x MBO(17) + MBO(18)10 0552x MBO(17) + HO(17)6 8272x MBO(17) + HO(17)10 5712x MBO(17) + HO(18)6 8272x MBO(17) + HO(18)10 571De leden van de GPV-fractie vragen om een overzicht van de gevolgen voor
de specifieke groepen. Hiervoor wordt verwezen naar het antwoord dat eerder
naar aanleiding van de overeenkomstige vraag van de leden van onder meer de
D66-fractie werd gegeven.De leden van RPF-fractie vragen nog, voor zover zij hier niet terugkomen
op aspecten die reeds eerder in deze nota zijn behandeld, welke extra kosten
rond de uitwonendentoeslag het ontzien van bestaande gevallen voor het rijk
met zich meebrengt. Een globale benadering van de bedragen voor de overgangsregeling
uit hoofde van het voorliggende wetsvoorstel, exclusief de hierbij horende
marginale apparaatskosten, is: Tabel J Uitgaven voor de overgangsregeling uitwonenden
(bedragen x f 1 mln). 1996199719981999 3210Deze bedragen zijn in het totaalbudget inbegrepen.De leden van RPF-fractie vragen deze categorie te ontzien. Ondergetekende
memoreert dat door de aanwezigheid van de overgangsregeling deze groep reeds
gedeeltelijk wordt gesauveerd. Het langduriger in stand houden van enigerlei
uitwonendenregeling is contrair aan de beoogde vereenvoudiging en impliceert
bovendien een oneigenlijke voorziening, zoals hiervoor ook reeds is betoogd.
De leden van de RPF-fractie wijzen naar eerdere kamervragen die over de vroegere
telkinderensystematiek gesteld zijn. Ondergetekende wijst naar de antwoorden
die daarop toen zijn gegeven, alsmede naar het hierboven over dit onderwerp
gestelde naar aanleiding van de inbreng van de leden van de SGP-fractie.De leden van de D66-fractie hebben de inkomenseffecten van het wetsvoorstel
vrij marginaal willen beoordelen en laten blijken daarbij oog te hebben voor
het feit dat vereenvoudigingen ook verschuivingen van baten en lasten binnen
de gegeven doelgroepen impliceren. Ondergetekende kan zich daarin vinden.
Zulks met inachtneming van zijn opvatting, dat dit wetsvoorstel geen inkomenspolitiek
oogmerk heeft maar slechts beoogt een bestaande regeling ter bevordering van
de toegankelijkheid van het onderwijs verder te vereenvoudigen en te codificeren.Op de vraag van deze leden of zich in de praktijk inkomensgevolgen voordoen
die niet binnen de grenzen van de redelijkheid liggen, antwoordt ondergetekende
ontkennend, onder verwijzing naar hetgeen hierboven in deze nota reeds is
opgemerkt. Het zwaarste potentiële inkomenseffect komt voort uit het
afschaffen van de uitwonenden-toeslag en daarvoor is een overgangsvoorziening
getroffen. Ondergetekende meent dan ook, dat de praktische inkomensgevolgen
binnen de grenzen van het redelijke liggen.Op de vraag van de leden van de D66-fractie naar de effecten voor de internaatskinderen,
schipperskinderen en kermiskinderen verwijst ondergetekende ook hier naar
het hierboven gegeven antwoord.De leden van D66-fractie vinden de effecten op bijstandsniveau bij inkomen
op bijstandsniveau bij voltijd studerenden aan lerarenopleiding tekortvakken
aan de hoge kant. Eerder is reeds opgemerkt dat de vereenvoudiging die met
dit wetsvoorstel wordt beoogd en de gevolgen van de daarmee samengaande inkomenseffecten
van de beperkte mogelijkheid tot differentiatie in de afwegingen zijn onderkend. VII. Artikelsgewijze toelichting Artikel 4 Regeling omtrent aanvraagOp de vraag van de leden van de D66-fractie hoe te handelen bij het «kwijtgeraakt
zijn» van het sofi-nummer antwoordt ondergetekende dat eenieder zijn
eigen sofi-nummer kan opvragen bij een lokale eenheid «particulieren»
van de belastingdienst. Dit dient bij voorkeur de eenheid te zijn waaronder
de woonplaats van betrokkene ressorteert. Het nummer wordt op mondeling verzoek
verstrekt na overlegging van een identificatiebewijs. Artikel 7 NationaliteitDe leden van de VVD-fractie vragen waarom in artikel 7 van de WTS niet
voor dezelfde redactie is gekozen als die van artikel 7 van de WSF. Hierbij
doelen zij met name op de zinsnede «maar wel in Nederland woonachtig
zijn».In artikel 7 WSF is de situatie van de studerende zelf van belang.De WSF laat de ruimte dat de ouder van de studerende buiten Nederland
woont. De WTS richt zich in artikel 7 niet tot de studerende maar juist tot
die ouder. Door in dat artikel te eisen dat ook die ouder in Nederland moet
wonen zou er juist een verschil ontstaan terwijl de vragenstellers bedoelen
geen verschil te laten ontstaan. Artikel 8 Wettelijke vertegenwoordigerDe leden van de D66-fractie vragen wie materieel het nadeel zal ondervinden
van het feit dat studerenden in justitie-instellingen geen aanspraak kunnen
maken. Is dat ook het geval in de huidige regelingen, zo vragen zij verder.Ondergetekende antwoordt hierop dat in voorliggend wetsvoorstel alleen
dan voor studerenden in justitiële jeugdinrichtingen geen aanspraak op
tegemoetkoming in de studiekosten bestaat, indien de wettelijke vertegenwoordiger
geen natuurlijke persoon is. Dit zal zich met name voordoen, indien ontzetting
of ontheffing van de ouderlijke macht heeft plaatsgevonden en de ouders derhalve
geen wettelijke vertegenwoordiger meer zijn, maar dat die taak vervuld wordt
vanwege de Minister van Justitie. Justitie draagt dan de kosten, ook de eventuele
onderwijskosten, voor de betreffende jeugdige. Indien sprake is van plaatsing
in een justitiële jeugdinrichting, maar de ouders (of een ander natuurlijk
persoon) wel de wettelijke vertegenwoordiging over de betrokken jeugdige behouden,
kan een van hen – indien ook aan de overige voorwaarden van de wet wordt
voldaan – wel aanspraak doen gelden op een tegemoetkoming in de studiekosten.
Op grond van de huidige TS-regeling kan in geen enkel geval aanspraak op een
tegemoetkoming krachtens de TS-regeling worden gemaakt. De eventuele onderwijskosten
worden gedragen door de wettelijke vertegenwoordiger, al dan niet een natuurlijk
persoon. De regeling uit het wetsvoorstel betekent voor de wettelijke vertegenwoordigers
die een natuurlijk persoon zijn, derhalve een vooruitgang ten opzichte van
de thans geldende regeling. Hiervoor is gekozen, omdat het uitzonderen van
deze groep zou betekenen dat voor een in omvang geringe categorie een speciale
regeling getroffen zou moeten worden, met de bijbehorende administratieve
lasten. Dit zou in strijd zijn met de uitgangspunten van dit wetsvoorstel,
te weten eenvoud van regelgeving, inzichtelijkheid voor de burger en uitvoerbaarheid
voor de IB-Groep. Artikel 9 LeerlingwezenNaar aanleiding van de vraag van de VVD-fractie waarom er ook voor de
opleidingen leerlingwezen is gekozen voor de 850 klokuren-eis merkt ondergetekende
het volgende op. Er is in het onderhavige wetsvoorstel gekozen voor het stellen
van de 850 klokuren-eis in plaats van de huidige eis 19 lesuren (van 50 minuten)
per week overdag, omdat deze eis beter aansluit bij het urenaantal dat wordt
gegeven in het als volledig dagonderwijs bekostigde onderwijs. Door het stellen
van deze eis is de mogelijkheid dat een studerende aan een opleiding leerlingwezen
in aanmerking kan komen voor een tegemoetkoming in de studiekosten, een theoretische
geworden. Derhalve is deze onderwijssoort niet in artikel 9 opgenomen.Overigens zij opgemerkt dat op grond van de wet van 29 september 1994
tot wijziging van onder meer de WSF (Student op eigen benen) Stb. 742, ook
in de WSF de opleidingen leerlingwezen niet langer voor studiefinanciering
in aanmerking komen. Artikel 22 OnderwijssoortDe leden van de VVD-fractie bepleiten om tijdelijk aan te wijzen tekort-vakken
niet bij ministeriële regeling te regelen maar bij algemene maatregel
van bestuur met voorhangprocedure.Ondergetekende antwoordt dat regelmatig wisselende vakken als tekortvakken
moeten worden aangemerkt. Om bestuurlijk slagvaardig in te kunnen spelen op
veranderende arbeidsmarktbehoeften verkiest ondergetekende een procedure als
de voorgestelde boven de wettelijk zwaardere, maar langer durende methode
van algemene maatregel van bestuur met voorhangprocedure. Artikel 31 Toekenningsperiode, studieperiodeDe leden van de VVD-fractie pleiten er voor de WTS te laten aansluiten
bij de WSF ten aanzien van het begrip «ernstige ziekte».Ondergetekende verwijst voor dit punt naar de nota van wijziging, artikel
F en de toelichting op de voorgestelde aanpassing van dit artikel, waarin
wordt verwezen naar artikel 10, vierde lid, WSF. Artikel 52De leden van de VVD-fractie geven te kennen van mening te zijn, dat de
werking van artikel 52 zich dient te beperken tot gevallen waarin de wet niet
voorziet en die onbillijkheden van overwegende aard op kunnen leveren. Ondergetekende
stemt geheel in met deze opvatting en is van oordeel dat die ook in de redactie
van de voorgestelde bepaling vast ligt. De redactie van de toelichting veronderstelde
die stringente redactie, en behoeft tegen die achtergrond geen misverstanden
op te roepen. Voorts is ondergetekende, naar hij op grond van de inbreng van
deze leden veronderstelt mèt deze leden, van oordeel dat een bestendige
praktijk van afwijking van de wet op grond van artikel 52 behoort te leiden
tot bijstelling van de wet zelf. Zo fungeert een hardheidsclausule als voorportaal
voor eventueel nodige wetsaanpassingen.De Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen,J. M. M. Ritzen 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-23699-6.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl