Onderzoek NATO Response Force; Lijst van Vragen en Antwoorden
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2019-09-06 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 30162, nr. 10

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer

18-09-2008

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2007-2008

30162 nr. 10

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamOndertekeningLichaam12345678910111213141516171819202122232425 en 31262728293032 en 33343536373839 en 4041424344454647, 48 en 49505152 en 53
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 30162Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 51 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
30 162Onderzoek NATO Response Forcenr. 10LIJST VAN VRAGEN EN ANTWOORDENVastgesteld 12 september 2008De vaste commissies voor Buitenlandse Zaken1,
voor Defensie2 en voor Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties3 hebben een aantal vragen voorgelegd aan de ministers
van Buitenlandse Zaken, van Defensie en van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties
over de brief van 25 april 2008 inzake de regeringsreactie op onder meer
het rapport Inzet met instemming – De rol van de Tweede Kamer bij het
uitzenden van militairen (Kamerstuk 30 196, nr. 9).De ministers hebben deze vragen beantwoord bij brief van 4 september
2008. Vragen en antwoorden zijn hierna afgedrukt.De voorzitter van de commissie voor Buitenlandse Zaken,OrmelDe voorzitter van de commissie voor Defensie,Van BaalenDe voorzitter van de commissie voor Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties,LeerdamAdjunct-griffier van de commissievoor Buitenlandse Zaken,Van Toor1Hoe verhoudt de inhoud van de brief ter zake zich tot
de aangenomen motie, ingediend door o.a. de toenmalige Kamerleden Van Middelkoop
en Verhagen (23 591, nr. 2), waarin de regering werd verzocht een
regeling voor te bereiden, waarin is vastgelegd dat het parlement bij uitzending
van militaire eenheden een formeel instemmingsrecht wordt verleend?De motie Van Middelkoop c.s. is ingediend in een tijd dat de huidige praktijk
van overleg over de uitzending van militaire eenheden tussen regering en parlement
zich nog niet had ontwikkeld als heden ten dage. Deze motie is één
van de redenen geweest om de Grondwet te wijzigen en artikel 100 in te voeren.
In die zin is de motie bepalend geweest voor de vormgeving van het overleg
tussen regering en parlement en heeft ze een belangrijke politieke werking
gehad. De praktijk zoals deze zich na de wijziging van de Grondwet heeft ontwikkeld –
waar de opstelling en ontwikkeling van het Toetsingskader en de zogenoemde
derde termijn van de Tweede Kamer wezenlijke bestanddelen van vormen –
betekent naar het oordeel van de regering dat binnen de Nederlandse constitutionele
verhoudingen ruimschoots is tegemoetgekomen aan de strekking van de motie.
Voor haar reactie op de motie Van Middelkoop c.s. en op de standpuntbepaling
van de regering over de betrokkenheid van het parlement bij de uitzending
van militaire eenheden, verwijst de regering naar de Kamerstukken met het
nummer 25 367, die vanaf 1994 het debat hierover weergeven, uiteindelijk
leidend tot de wijziging van de Grondwet in 2000.2Is de regering bereid alsnog advies van de Raad van
State in te winnen ter zake? Oordeelt de regering dat het advies van de Raad
van State, ondanks de bijzondere positie als regeringsadviseur, niet van toegevoegde
waarde is?De regering heeft afgezien van het indienen van een verzoek om voorlichting
of een adviesvraag aan de Raad van State, omdat de AIV in zijn advies al uitvoerig
is ingegaan op de constitutionele aspecten van het door de werkgroep NATO
Response Force voorgestelde parlementair instemmingsrecht. De regering is
van oordeel dat er na het uitbrengen van haar reactie op het rapport van genoemde
werkgroep geen sprake is van omstandigheden die alsnog tot een dergelijk verzoek
of adviesaanvraag aanleiding geven. Dit laat de bijzondere positie en waarde
van adviezen van de Raad van State uiteraard onverlet.3Wat wordt bedoeld met de zinsnede «Het vermogen
moet aanwezig zijn om militaire inzet voort te zetten, ook als het gastland
dat optreden niet kan of wil faciliteren»? Wat is de volkenrechtelijke
basis hiervoor? Betekent dit dat een gastland als potentiële vijand wordt
gezien?Met de zinsnede «Het vermogen moet aanwezig zijn om militaire inzet
voort te zetten, ook als het gastland dat optreden niet kan of wil faciliteren»
wordt gedoeld op militaire inzet waarbij geen beroep kan worden gedaan op
logistieke ondersteuning door het gastland, de zogenaamde Host Nation Support.
Het ontbreken van Host Nation Support betekent niet dat het gastland als potentiële
vijand wordt gezien. Voor elke missie waaraan Nederlandse militaire eenheden
deelnemen, dient een rechtsgrondslag te zijn in het volkenrecht. Hiervoor
wordt verwezen naar de «Notitie inzake rechtsgrondslag en mandaat van
missies met deelname van Nederlandse militaire eenheden», die de regering
op 22 juni 2007 aan het parlement heeft gestuurd (Tweede Kamer der Staten
Generaal 29 521, nr. 41, 2006–2007). 4In welk opzicht geeft het investeren in duurzame ontwikkeling –
naast versterking van de internationale samenwerking en bevordering van de
internationale rechtsorde – gestalte aan de Nederlandse actieve en constructieve
opstelling in het internationale verkeer, die belangrijk is voor een internationaal
georiënteerde aanpak van veiligheidsvraagstukken waar Nederland zich
voor gesteld ziet?Investeren in duurzame ontwikkeling is alleen zinvol als ook wordt geïnvesteerd
in duurzame veiligheid. Dat geldt in het bijzonder in de context van fragiele
en post-conflict landen, waar ontwikkeling en veiligheid niet los van elkaar
kunnen worden gezien. Nog al te vaak wordt de onderlinge verwevenheid van
ontwikkeling en veiligheid onvoldoende onderkend Dit soort complexe situaties
vereist een geïntegreerde aanpak die veiligheid en ontwikkeling nauw
met elkaar in verband brengt, niet alleen thematisch maar ook en vooral in
de praktijk. Dit betekent dat naast Buitenlandse Zaken en Ontwikkelingssamenwerking,
ook een rol is voorzien voor onder meer het ministerie van Defensie en het
ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties.• De relatie tussen duurzame ontwikkeling en veiligheid maakt al
geruime tijd deel uit van de geïntegreerde benadering die Nederland hanteert.
Het meest evident is deze benadering zichtbaar in Afghanistan. Ook elders
brengt Nederland de geïntegreerde benadering van ontwikkeling en veiligheid
in de praktijk, zoals bijvoorbeeld in Burundi. De basis voor deze benadering,
ook wel de 3-D benadering, vormt de notitie «Wederopbouw na Conflict».
Om de geïntegreerde benadering verder uit te werken en te preciseren
wordt gewerkt aan een notitie over fragiele staten.• Het streven naar een geïntegreerde aanpak van ontwikkeling
en veiligheid staat niet alleen in Nederland centraal, maar sluit ook nauw
aan bij internationale ontwikkelingen zoals bijvoorbeeld bij de OESO, de EU
en de NAVO. Nederland sluit daar niet alleen bij aan, maar geeft ook mede
vorm aan het streven te komen tot een betere internationaal afgestemde, geïntegreerde
aanpak van veiligheid en ontwikkeling. Kenmerkend hiervoor is onder meer de
rol die Nederland speelt in de hervorming van de veiligheidssector. Steeds
meer landen en organisaties onderschrijven het belang hiervan, als bestanddeel
om te komen tot de opbouw van een effectieve rechtsstaat, alsmede tot duurzame
ontwikkeling en veiligheid.• De toenemende internationale belangstelling voor de geïntegreerde
benadering werd nog eens onderstreept tijdens een in april 2008 georganiseerde
bijeenkomst in Den Haag over hervorming van de veiligheidssector. Hieraan
namen vertegenwoordigers uit alle OESO-lidstaten deel, alsmede vertegenwoordigers
van de VN, de EU en de NAVO. De delegaties van de landen bestonden uit vertegenwoordigers
van onder meer Buitenlandse Zaken, Ontwikkelingssamenwerking, Defensie en
Politie.• Een uitdaging is het verder operationaliseren van de geïntegreerde
aanpak op zowel nationaal niveau als internationaal. Nederland beoogt hier
langs verschillende wegen aan bij te dragen: Op nationaal niveau wordt bij
de uitvoering van beleid meer en meer samengewerkt tussen Buitenlandse Zaken,
Ontwikkelingssamenwerking, Defensie en Binnenlandse Zaken. Daarnaast wordt
op internationaal niveau via de OESO, EU, VN en NAVO gewerkt aan het verder
operationaliseren van de geïntegreerde aanpak, binnen de organisaties,
in het veld en in operaties. 5Wat is de meerwaarde van het investeren in duurzame
ontwikkeling bij de versterking van de internationale samenwerking en bevordering
van de internationale rechtsorde?Naar het oordeel van de regering kan er geen duurzame ontwikkeling zijn
zonder veiligheid, noch duurzame veiligheid zonder ontwikkeling. Deze samenhang
tussen ontwikkeling en veiligheid vindt internationaal brede erkenning. Investeringen
in het duurzame karakter van ontwikkeling zijn dan ook essentieel.• Het is evident dat corruptie, criminaliteit en een slecht functionerende
overheid in sectoren als gezondheid, onderwijs en veiligheid sociaal-economische
en politieke spanningen tot gevolg kunnen hebben. In sommige gevallen kan
dit leiden tot destabilisering van landen of regio’s, zoals bijvoorbeeld
in West Afrika, de Afrikaanse Grote Meren regio en Afghanistan. Waar duurzame
ontwikkeling faalt, zo leert de ervaring, neemt de kans op spanningen toe,
alsmede op het falen van de betreffende staat en op het ontstaan van instabiliteit,
waaruit risico’s voortvoeien voor de internationale (rechts)orde.• Gaandeweg wordt het ook meer en meer duidelijk dat in een globaliserende
wereld het bevorderen van de internationale rechtsorde gebaat is bij een aanpak
van problemen op verschillende niveaus: lokaal, nationaal, regionaal en mondiaal.
De regering huldigt de opvatting dat dit soort problemen niet kan worden opgelost
door de inzet van veiligheidspolitieke instrumenten alleen. Ook investeringen
in onder meer goed bestuur, onderwijs, milieu en armoedebestrijding zijn nodig,
alsmede de instrumenten behorende bij het bevorderen van duurzame ontwikkeling.6De regering schrijft dat een situatie, waarbij de regering
op grond van een parlementaire positiebepaling gedwongen werd terug te komen
op een internationale toezegging, zich nog nooit heeft voorgedaan. Kan de
regering zich een situatie voorstellen waarbij zij militairen uitzendt in
het kader van artikel 100 Grondwet zonder instemming van de Staten-Generaal?Dit is in theorie denkbaar, maar de kans hierop moet, behoudens toepassing
van het tweede lid van artikel 100, verwaarloosbaar klein worden geacht, daar
de regering bij inzet van de krijgsmacht streeft naar een breed draagvlak
in het parlement.7Welke conclusie verbindt de regering aan de constatering
van de AIV dat een situatie waarbij de regering op grond van een parlementaire
positiebepaling gedwongen werd terug te komen op een internationale toezegging,
zich nooit heeft voorgedaan? Meent de regering dat het terugkomen op een internationale
toezegging wel zou zijn voorgekomen indien de Kamer reeds geruime tijd een
instemmingsrecht zou hebben bezeten?Met de verwijzing in de regeringsreactie naar de constatering van de AIV
wil de regering niets anders zeggen dan dat ze, met de AIV, van mening is
dat het onwenselijk zou zijn dat Nederland later zou moeten terugkomen op
afgeronde internationale besluitvorming, waar Nederland zich aan heeft gebonden.8Bij welke uitzending van Nederlandse militairen was
in de afgelopen jaren sprake van een min of meer gelijktijdige nationale en
internationale besluitvorming? Welke werden nationaal afgerond nadat internationaal
was besloten? In de meeste gevallen is sprake van min of meer gelijktijdige nationale
en internationale besluitvorming bij de uitzending van Nederlandse militaire
eenheden. Voorbeelden daarvan zijn onder meer deelname aan ISAF in 2001, Amber
Fox in 2002 en UNIFIL in 2006. De aard van het internationale plannings- en
besluitvormingsproces maakt overigens dat het internationale proces doorgaans
in de tijd iets vooruit loopt op het nationale proces van besluitvorming,
al is het maar omdat voor de afronding van nationale besluitvorming internationaal
geaccordeerde informatie benodigd is en de regering zich een beeld wil kunnen
vormen van de ontwikkeling van opvattingen bij andere landen omtrent deelname.9De regering schrijft dat er zich in de huidige praktijk
van besluitvorming geen onoverkomelijke problemen hebben voorgedaan. Om welke
redenen veronderstelt de regering bij een formeel instemmingsrecht dan wel
onoverkomelijke problemen?De regering acht het gegeven dat zich naar haar oordeel geen onoverkomelijke
problemen hebben voorgedaan een belangrijke reden om niet te tornen aan de
huidige praktijk van besluitvorming. De constatering in de betreffende passage
van de regeringsreactie dient eerder gelezen te worden in de geest van het
Amerikaanse gezegde «if it ain’t broke, don’t fix it»10Vindt de regering dat de Staten-Generaal in materiële
zin instemmingsrecht hebben?Van een instemmingsrecht van het parlement is geen sprake, tenzij daaronder
begrepen zou worden de algemene bevoegdheid van het parlement om in te stemmen
met het beleid van de regering in algemene zin.Staatsrechtelijk bezien gaat het in ons parlementair stelsel dan om de
verantwoording die de vertegenwoordigers van de regering afleggen jegens het
parlement om het vertrouwen te behouden van de Staten-Generaal in het functioneren
en optreden van de regering. Om deze controletaak van het parlement mogelijk
te maken, geven de ministers en staatssecretarissen het parlement de door
hem verlangde informatie, voorzover deze verstrekking niet in strijd is met
het belang van de staat (artikel 68 Grondwet). Daarnaast bestaat er de ongeschreven
plicht van ministers het parlement uit eigen beweging informatie te verschaffen.
In het bijzonder met het oog op het besluit tot inzet van de krijgsmacht ter
handhaving van de internationale rechtsorde bevat artikel 100 Grondwet de
verplichting van de regering het parlement vooraf inlichtingen daaromtrent
te verstrekken. Dit houdt een versterking van de controlerende taak van de
Staten-Generaal in, waarin aldus het belang van de parlementaire betrokkenheid
met betrekking tot genoemde inzet nog eens in het bijzonder tot uitdrukking
komt. In zoverre is artikel 100 Grondwet een aanvulling op artikel 68 Grondwet.
Het staat voor de regering buiten kijf dat in de bestaande Nederlandse procedure
van besluitvorming inzake de uitzending van militaire eenheden voor crisisbeheersingsoperaties
volgens artikel 100 van de Grondwet, zoals deze zich de afgelopen periode
heeft ontwikkeld, in de praktijk een grote rol is toebedeeld aan het parlement.
De formele wetsbepalingen bieden hiervoor de grondslag. In het verkeer met
de Kamer zal de regering zich blijven baseren op de formele, in de wet vastgelegde
verhoudingen. Zoals in de regeringsreactie uitvoerig wordt beargumenteerd,
is de regering van mening dat handhaving van de formele verhoudingen en de
daarbij behorende praktijk van overleg wenselijk is. Daar maakt een formeel
instemmingsrecht geen deel van uit.Zie hiervoor ook het antwoord op vraag 17. 11Wat verstaat de regering onder de inlichtingenplicht
dan wel «adequaat informatie» (laatste alinea) verstrekken aan
het parlement? Vallen hieronder ook de inlichtingen op grond waarvan besloten
wordt om deel te nemen aan een artikel 100 operatie?Zoals in de regeringsreactie is uiteengezet, is de regering eraan gehouden
alle informatie te verstrekken die het parlement in staat stelt het beleid
en optreden van de regering te toetsen. Het parlement kan zijn controletaak
alleen uitvoeren als het beschikt over de daarvoor noodzakelijke informatie.
Als het gaat om de inzet of het ter beschikking stellen van de krijgsmacht
ter handhaving van de internationale rechtsorde is de regering op grond van
artikel 100 van de Grondwet verplicht het parlement vooraf inlichtingen over
het daartoe strekkende besluit te geven. Of de regering het parlement inderdaad
voldoende heeft ingelicht wordt vervolgens getoetst in het overleg tussen
regering en parlement over de uitzending van de betreffende militaire eenheden.
Op deze wijze geeft de regering inhoud aan de informatieplicht onder artikel
100 van de Grondwet.12Heeft het Nederlandse tweekamerstelsel in de voorbije
jaren een beletsel gevormd voor een correct doorlopen van de huidige artikel
100 procedure? Zo niet, waarom zou dat stelsel een beletsel gaan vormen wanneer
aan die artikel 100 procedure een instemmingsrecht zou worden gekoppeld?Het tweekamerstelsel heeft in de voorbije jaren geen beletsel gevormd
voor een correct doorlopen van de artikel 100 procedure. Een dergelijk mogelijk
beletsel is voor de regering dan ook geen criterium geweest voor het afzien
van een wijziging van artikel 100. (Zie voorts het antwoord op vraag 13).13Deelt de regering de mening dat formeel, conform het
huidige artikel 100 Grondwet, de Eerste Kamer evenveel rechten ter zake toekomen
als de Tweede Kamer? Waarom zou het in de huidige constellatie geen probleem
zijn en in en in een situatie met formeel instemmingrecht wel?Artikel 100 sluit wat betreft de daarin opgenomen adressant van de informatieverstrekking
aan bij de bestaande verhouding tussen de Tweede en Eerste Kamer der Staten-Generaal.
Beide Kamers hebben daarin, met uitzondering van de rechten die zijn verbonden
aan hun positie als medewetgever, in hoofdzaak dezelfde bevoegdheden. Juist
vanwege deze verhouding ziet de regering dan ook een (aanvullend) bezwaar
in de door de werkgroep aanbevolen wijziging van artikel 100. Deze laat de
positie van de Eerste Kamer immers buiten beschouwing, zoals ook in de reactie
van de regering is aangegeven.14Waarom is het Nederlandse tweekamerstelsel een probleem
bij invoering procedure van instemming? Hoe verhoudt zich dat tot de formulering
in artikel 96 van de grondwet waarin in lid 1 wordt gesteld dat het Koninkrijk
niet in oorlog wordt verklaard dan na voorafgaande toestemming van de Staten-Generaal?
Acht de regering het mogelijk dat in geval van een instemmingsprocedure in
het kader van artikel 100 de Staten-Generaal in verenigde vergadering beraadslagen
en besluiten, zoals in lid 3 van artikel 96 wordt vastgelegd? Kunt u uw antwoord
toelichten?Anders dan de Kamercommissies van oordeel lijken, stelt de regering zich
niet primair op het standpunt dat het Nederlandse tweekamerstelsel als zodanig een probleem is bij de invoering van een procedure van instemming.
Veeleer ziet de regering in het voorstel van de werkgroep een aanvullend bezwaar
tegen wijziging van artikel 100, omdat in dat voorstel juist wordt afgeweken
van het tweekamerstelsel. Voor wat betreft de verhouding tot artikel 96 wordt
verwezen naar het antwoord op vraag 18.Beraadslaging en besluitvorming in verenigde vergadering is mogelijk indien
de Grondwet in die mogelijkheid voorziet. Artikel 100 voorziet daarin niet.
De grondwetgever van 1983 heeft als criterium voor beraadslaging en besluitvorming
in verenigde vergadering de aard van de aangelegenheid gehanteerd. Indien
deze zodanig is dat het ongewenst zou zijn indien de Eerste en de Tweede Kamer
der Staten-Generaal tot onderling afwijkende besluiten zouden komen, is beraadslaging
en besluitvorming in verenigde vergadering aangewezen (MvA, Kamerstukken II
1980/81, 16 034, nr. 9, p. 11).15Naar het oordeel van de regering is wijziging van artikel
100 Grondwet met een parlementair instemmingsrecht niet nodig, omdat de vertrouwensrelatie
tussen kabinet en parlement al voldoende basis biedt. Waarom was naar haar
mening dan toch de invoering van artikel 100 Grondwet nodig, hoewel de regering
al een algemene informatieplicht heeft?De regering is inderdaad van mening dat in de huidige constitutionele
verhoudingen een formeel instemmingsrecht niet nodig is om de rechten van
het parlement te waarborgen. Voor de reden tot invoering van het huidige artikel
100 verwijst de regering graag naar de Kamerstukken met het nummer 25 367
hierover. Uit de redactie van het artikel en uit voornoemde parlementaire
geschiedenis kan onder andere worden opgemaakt dat daarmee is beoogd om met
betrekking tot de uitzending van militaire eenheden een formele actieve informatieplicht –
en daarmee het belang van de parlementaire betrokkenheid daarbij – expliciet
tot uitdrukking te brengen.16Wat wordt verstaan onder «Informatieverstrekking
over de inzet van de krijgsmacht buiten de gevallen bedoeld in artikel 100
vindt plaats zodra dat in de bijzondere omstandigheden mogelijk is»?
Welke bijzondere omstandigheden worden bedoeld? Gaat het hier ook om informatie
voorafgaand aan inzet? Hoe lang van tevoren zal dat zijn?Met de betreffende zinsnede in de regeringsreactie wordt gedoeld op het
in artikel 97 Grondwet genoemde overige optreden van de krijgsmacht, buiten
de handhaving en bevordering van de internationale rechtsorde, namelijk de
verdediging van het Koninkrijk met inbegrip van de bondgenootschappelijke
verdediging alsmede de bescherming van de belangen van het Koninkrijk. Daarbij
is gerefereerd aan de zowel door de werkgroep NRF als door de AIV gesignaleerde
inspanningen van de regering om het parlement in die gevallen vooraf goed
te informeren.17Is bij de huidige artikel 100 procedure niet reeds
sprake van een bijzondere situatie in die zin dat partijen doorgaans aan het
eind van het betreffende Algemeen Overleg in een derde termijn nadrukkelijk
verklaren of zij vóór dan wel tegen de betreffende uitzending
zijn? Komt dit feitelijk ook al neer op soort instemmingsrecht van de Kamer?
Is dan de overstap naar een formeel instemmingsrecht niet beduidend minder
ingrijpend dan wordt gesuggereerd door de AIV en door de regering
in hun verwijzingen naar het adagium «de regering regeert, het parlement
controleert» resp. naar een zich slecht verdragen van zo’n instemmingsrecht
met de«constitutionele verhoudingen»?Zie hiervoor ook het antwoord op vraag 10.Er is geen sprake van een formeel instemmingrecht. Wel onderstreept de
gegroeide gewoonte met betrekking tot de derde termijn dat de regering zich
terdege rekenschap geeft van de opvattingen van het parlement met betrekking
tot de bedoelde besluitvorming. De achtergrond daarvan is gelegen in de vertrouwensrelatie
tussen de regering en het parlement.18Is in de Grondwet niet reeds een artikel opgenomen
waarin met betrekking tot het in oorlog verklaren van het Koninkrijk (artikel
96 Grondwet) de toestemming van de Staten-Generaal wordt vereist? In hoeverre
geldt daar het adagium «de regering regeert, het parlement controleert»?Artikel 96 Grondwet ziet op een situatie die dermate exceptioneel en ingrijpend
voor alle ingezetenen van het Koninkrijk is dat die volgens de Grondwet(gever)
een toestemmingsrecht van de Staten-Generaal rechtvaardigt. De procedure van
artikel 96 Grondwet kan vanwege die uitzonderlijkheid niet op gelijke voet
worden gesteld met de besluitvorming over de inzet en het ter beschikking
stellen van de krijgsmacht voor de handhaving en bevordering van de internationale
rechtsorde op basis van artikel 100 Grondwet. De constitutionele verhoudingen
tussen de regering en de Staten-Generaal inzake het gezag over de krijgsmacht,
inhoudende dat (ingevolge artikel 97, tweede lid, Grondwet) het oppergezag
bij de regering ligt en de controle berust bij de beide Kamers van de Staten-Generaal,
zijn met artikel 100 Grondwet gehandhaafd.19Deelt de regering de mening dat met betrekking tot
vraagstukken van oorlog en vrede (zie artikel 96 Grondwet) het adagium «de
regering regeert, het parlement controleert» al niet meer opgaat?Zie hiervoor het antwoord op vraag 18.20Is het niet veelzeggend dat de regering het nieuwe
grondwetsartikel 100 aanvankelijk presenteerde als een uitvoering van de motie
Van Middelkoop c.s. waarin werd verzocht een regeling voor te bereiden «waarin
is vastgelegd dat het parlement bij uitzending van militaire eenheden een
formeel instemmingsrecht wordt verleend?» (Vgl. ook: «De Grondwet,
een systematisch en artikelgewijs commentaar» van A. K. Koekkoek
e.a., derde druk, pp. 492–493). Moet hier niet sowieso worden erkend
dat de grenzen in dit opzicht niet heel scherp zijn te trekken?Zie hiervoor ook het antwoord op vraag 1.In de memorie van toelichting bij het wetsvoorstel tot wijziging van de
Grondwet van de bepalingen inzake de verdediging stelt de regering dat ze
met de verankering van de informatieplicht in artikel 100 uitvoering (geeft)
aan de strekking van de genoemde motie Van-Middelkoop
c.s. Ook in de nota naar aanleiding van het verslag bij het desbetreffende
wetsvoorstel spreekt de regering zich uit tegen het opnemen van een formeel
instemmingsrecht in de Grondwet.21Indien de regering gekant is tegen een instemmingsrecht
van de Tweede Kamer m.b.t. de besluitvorming over de uitzending van Nederlandse militaire eenheden, hoe beoordeelt zij dan de volgende passage uit
het AIV-advies «Inzet van de krijgsmacht»: «Hoewel formeel
bezien artikel 100 van de Grondwet een verplichting behelst om de Staten-Generaal
vooraf te informeren, wordt vaak gesteld dat dit in de praktijk – materieel
bezien – in de buurt komt van een instemmingsrecht. De parlementaire
praktijk heeft zich de afgelopen jaren inderdaad in die richting ontwikkeld.»
(p. 15) Wanneer de regering nu weer nadrukkelijk stelling neemt tegen
een dergelijk instemmingsrecht, moet dan dus ook de aldus gegroeide praktijk
weer worden teruggedraaid?Zoals aangegeven in reactie op vraag 17 is er geen sprake van een formeel
instemmingsrecht. Dit laat onverlet de belangrijke rol die is weggelegd voor
het parlement met betrekking tot de besluitvorming. Deze behoeft wat de regering
betreft geen wijziging.22Volgens de regering hebben de Staten-Generaal de vrijheid
om de regering te controleren en te bekritiseren wanneer zij niet beschikken
over een grondwettelijk instemmingsrecht. In hoeverre is dit wezenlijk anders
dan bij wetgeving, waar de Staten-Generaal niet alleen toestemmingsrecht hebben,
maar zelfs medewetgever zijn, en tegelijk de regering controleren op uitvoering?In de vraagstelling ligt het verschil tussen wetgeving en uitvoering besloten.
Immers, de Staten-Generaal zijn als medewetgever medeverantwoordelijk voor
wetgeving en controleren vervolgens de uitvoering daarvan door de regering.
In geval van de uitzending van Nederlandse troepen dient een besluit daartoe
te worden gerekend tot de verantwoordelijkheid van de regering. Daar waar
het parlement formeel gaat delen in de regeringsverantwoordelijkheid, vervagen
naar de opvatting van de regering de respectievelijke bevoegdheden van regering
en parlement, tot uitdrukking komend in het adagium «de regering regeert
(en voert uit), het parlement controleert». In deze verantwoordelijkheidsverdeling
komt mede tot uitdrukking dat het parlement in de verantwoordingsrelatie met
de minister(s) toetsend en sturend kan optreden ten aanzien van de uitzending
van Nederlandse troepen.23Is de regering van mening dat de Staten-Generaal vanaf
de inwerkingtreding van de huidige praktijk van de artikel 100 procedure vrijheid
heeft moeten inleveren, aangezien de Staten-Generaal zelf een afweging ter
zake heeft gedaan. Zo ja, waarom? Zo nee, waarom denkt de regering dat het
bij een formeel instemmingrecht wel het geval zal zijn?Zie hiervoor ook het antwoord op vraag 10.In de huidige procedure is geen sprake van een formeel instemmingsrecht.
De regering acht een dergelijk instemmingsrecht niet in overeenstemming met
de constitutionele, dualistische, verhoudingen, ook omdat invoering ervan
zou leiden tot een ongewenste verstrengeling van verantwoordelijkheden. Wel
streeft de regering naar een breed draagvlak in het parlement voor de uitzending
van Nederlandse militaire eenheden. Dit gewenste draagvlak laat onverlet dat
de Staten-Generaal in alle vrijheid de regering ter verantwoording kan roepen
en controleren.24Kan de regering exact aangeven waar in het rapport
van de Werkgroep NRF gemeld wordt dat het instemmingsrecht NIET aan de Eerste
Kamer zou moeten toevallen? In het rapport van de Werkgroep NRF wordt niet expliciet gemeld dat het
instemmingsrecht niet aan de Eerste Kamer zou moeten toevallen. Wel wordt
op pag. 69 van het rapport gesteld dat de tekst van artikel 100 Grondwet zodanig
dient te worden gewijzigd dat in dit artikel de voorafgaande toestemming van
de Tweede Kamer is verankerd. De positie van de Eerste Kamer blijft hierbij
geheel buiten beschouwing.25 en 31Het onderscheid tussen vredesoperaties (artikel 100
Grondwet) en inzet ten behoeve van de verdediging en de bescherming van de
belangen van het Koninkrijk is steeds moeilijker te maken. Ook operaties ter
verdediging van het grondgebied dienen de internationale rechtsorde en daarmee
de bescherming van de belangen van het Koninkrijk. Valt daaruit niet af te
leiden dat alle inzet volgens de procedure van artikel 100 Grondwet dient
te lopen?Wat is het oordeel van de regering over de volgende
uitspraak van de voormalige minister van Defensie Ter Beek: «Eerlijk
gezegd kan ik mij onder de huidige omstandigheden, waar geen sprake meer is
van koudeoorlogsdreiging of iets van dien aard, nauwelijks voorstellen dat
je andere situaties tegenkomt. Alleen over terrorisme zou je een discussie
kunnen voeren. Dat is het enige wat ik kan bedenken (...) Maar het overige
leent zich voor een ruime interpretatie. Vandaar ook dat ik het heel begrijpelijk
vind dat bijvoorbeeld Enduring Freedom toch in discussie is gekomen met de
Kamer. (...) Het onderscheid is (...) niet altijd te maken. Juist om semantische
en anderssoortige discussies te voorkomen, hebben wij nadrukkelijk gekozen
voor artikel 100. De Tweede Kamer krijgt het volle pond.»De regering acht het (nog niet zo lang geleden in de Grondwet opgenomen)
onderscheid tussen vredesoperaties en inzet ten behoeve van de verdediging
en de bescherming van de belangen van het Koninkrijk onverkort valide. De
regering deelt dientengevolge niet de conclusie dat alle inzet volgens de
procedure van artikel 100 Grondwet dient te lopen en acht dit op grond van
de in de regeringsreactie gegeven argumenten ook ongewenst. Dit laat onverlet
dat bij operaties met overlappende doelstellingen – wanneer de inzet
van de krijgsmacht in significante mate betrekking heeft op de handhaving
of bevordering van de internationale rechtsorde – zoveel mogelijk de
procedure van artikel 100 wordt gevolgd.In het geval van de operatie Enduring Freedom stelt de regering zich op
het standpunt dat hierop artikel 100 van de Grondwet formeel niet van toepassing
is. Dat neemt niet weg dat de informatieverschaffing door de regering over
de operatie Enduring Freedom zoveel mogelijk in de geest van artikel 100 Grondwet
heeft plaats gehad.26De regering gaat in haar brief niet in op artikel 96
Grondwet. Daarvan wordt gezegd dat het niet meer van toepassing is op de huidige
internationale verhoudingen. Toch heeft de Grondwetgever het bij de laatste
wijzigingen van de Grondwet laten staan. Is niet de geest van artikel 96 Grondwet
dat de Staten-Generaal instemming moeten geven bij majeure militaire operaties?Zoals hiervoor is aangegeven ziet artikel 96 Grondwet op een situatie
die uitzonderlijk is, zodat deze niet kan worden vergeleken met de besluitvorming
over de inzet en het ter beschikking stellen van de krijgsmacht voor de handhaving
en bevordering van de internationale rechtsorde op basis van artikel 100 Grondwet. De voorafgaande toestemming van de Staten-Generaal is overigens vereist
voor het afleggen van een formele in oorlogsverklaring. De toestemming van
de Staten-Generaal is op grond van artikel 96 Grondwet niet vereist voor feitelijke
oorlogshandelingen.27Om welke redenen is de regering van mening dat een
conflict «tussen verplichtingen op grond van artikel 100 en volkenrechtelijke
verdragsverplichtingen die nopen tot inzet van de krijgsmacht ter verdediging
van het bondgenootschap» leiden «tot een ongewenste beperking
tot de handelingsvrijheidvan de regering»? Deelt de regering de mening
dat dit tot een ongewenste beperking van het democratische controlerecht van
het parlement kan leiden? Deelt de regering tevens de mening dat dit tot beperking
van de nationale soevereiniteit kan leiden? Indien neen, waarom niet? Zo ja,
waarom neemt de regering het bondgenootschap ernstiger dan het democratische
controlerecht, zeker als er geen directe bedreiging van Nederland in het geding
is? Kunt u dat toelichten?Een eventueel conflict tussen verplichtingen op grond van artikel 100
en volkenrechtelijke verdragsverplichtingen zou zich kunnen voordoen in de
situatie dat artikel 100 een formeel instemmingsrecht bevat en zou zien op
alle vormen van inzet van de Nederlandse krijgsmacht bij militaire operaties
buiten het grondgebied van het Koninkrijk (dus ook in geval van bondgenootschappelijke
verdediging). Wij wijzen met name op het NoordAtlantisch verdrag waarin een
bijstandsclausule is opgenomen ter verdediging van het bondgenootschap. In
het geval dat op grond van deze clausule een beroep wordt gedaan op de inzet
van de Nederlandse krijgsmacht, is de regering beperkt in haar handelingsvrijheid
indien deze inzet aan de voorafgaande toestemming van de Staten-Generaal is
onderworpen.In beginsel brengt elke verdragssluiting een inbreuk op de soevereiniteit
van de verdragsluitende staat met zich. De Grondwet voorziet dan ook in parlementaire
goedkeuring van verdragen. Voor het Noord-Atlantisch verdrag is, voorafgaand
aan de ratificatie van dit verdrag op 12 augustus 1949, parlementaire
goedkeuring verleend.28Is «humanitaire hulpverlening buiten gevallen
van een gewapend conflict» een toepassing van het concept «Responsibility
to Protect»?Humanitaire hulpverlening buiten gevallen van een gewapend conflict zal
naar het oordeel van de regering doorgaans geen toepassing zijn van het concept «Responsibility
to Protect». Dit concept is in 2005 door de Algemene Vergadering van
de Verenigde Naties aanvaard bij Resolutie 60/1. Het behelst de verantwoordelijkheid
van staten om hun bevolking te beschermen tegen genocide, oorlogsmisdrijven,
etnische zuivering en misdrijven tegen de menselijkheid. Indien staten hiertoe
niet in staat of bereid zijn, dan kan ook de internationale gemeenschap in
dit verband een rol hebben. In het uiterste geval kan de VN-Veiligheidsraad
daarbij tot militair optreden besluiten. Humanitaire hulpverlening dient als
regel niet om de genoemde misdrijven te voorkomen of tegen te gaan, maar om
humanitaire nood te lenigen door middel van voedselhulp, medische hulp en
andere vormen van assistentie.29Welke ruimte hebben de NAVO-lidstaten om hun nationale
bijdrage zelf te bepalen wanneer artikel 5 van het Noord-Atlantisch Verdrag
is ingeroepen? De verplichting tot bijstand houdt in dat elk NAVO-land individueel of
gezamenlijk die actie neemt die het nodig acht om de veiligheid van het Noord-Atlantisch
gebied te herstellen en in stand te houden (Handelingen van de Tweede Kamer,
2001–2002, 27 925, nr. 15, p. 5). Deze bijstand kan bilateraal
worden overeengekomen of in samenspraak tussen de bondgenoten. Militaire bijstand
is uitdrukkelijk niet uitgesloten. De ruimte die artikel 5 biedt, ligt besloten
in het overleg tussen de aangevallen bondgenoot en de bondgenoot of bondgenoten
over de te geven bijstand. De ruimte voor overleg wordt beperkt door de tijdsdruk
waaronder de bondgenoten tot een gepaste reactie op de gewapende aanval moeten
besluiten.30In hoeverre heeft de Nederlandse regering een eigen
keuze gemaakt over door Nederland in te zetten eenheden in het kader van de
operatie Enduring Freedom?Over alle vormen van inzet van Nederlandse militaire eenheden maakt de
regering haar eigen afweging. Dit geldt dus ook voor de inzet van eenheden
in het kader van de operatie Enduring Freedom. Dit laat onverlet dat ook in
dit geval de regering zoveel mogelijk de procedure van art. 100 heeft gevolgd,
zodat, op basis van de door de regering verstrekte informatie, voorafgaand
aan de inzet, uitvoerig met de Kamer van gedachten is gewisseld.32 en 33Wordt een «daartoe strekkend besluit van de NAR»
tot inzet van de NRF genomen met raadpleging van de regering? Zo ja, kan de
regering het besluit vooraf voorleggen aan de Kamer?Gezien de beperkte grootte van de EU-Battlegroup zal
deze in de praktijk alleen kunnen worden ingezet in crises die een onmiddellijke,
eerste reactie van de EU vragen. Zal er desondanks in de regel genoeg tijd
zijn voor overleg met het parlement, voorafgaand aan de beslissende zitting
van de RAZEB waarop tot inzet wordt besloten?Het besluit van de NAR tot inzet van de NRF wordt genomen door alle bondgenoten.
Zoals in de regeringsreactie is verwoord zal de nationale besluitvorming daarvoor
moeten zijn afgerond. De regering zal voorafgaand aan de beslissende zitting
van de NAR, waarop tot inzet van de NRF wordt besloten, haar besluit over
de inzet nemen en aan de Kamer meedelen in de vorm van een artikel 100-brief.
Mocht de Kamer de behoefte hebben met de regering over het besluit in overleg
te treden, dan zal dit op een zo kort mogelijke termijn dienen te gebeuren.
Dit geldt in vergelijkbare zin voor de besluitvorming over inzet van EU-Battlegroups. Vanzelfsprekend zullen de uitkomsten
van dat overleg voor de regering zwaar wegen in haar standpuntbepaling in
de NAR of de Raad van Ministers van de Europese Unie.34Wat bedoelt de regering met «versterkt»
in de zin «de regering zal deze praktijk voortzetten en per geval bezien
waar deze kan worden versterkt»?Het is de inzet van de regering de Kamer tijdig en volledig te informeren
over de toewijzing van Nederlandse militaire eenheden aan de snelle reactiemachten
van de Navo en de EU aan de hand van de aandachtspunten van het Toetsingskader.
De regering zal per geval bezien waar deze praktijk kan worden versterkt door,
waar mogelijk, uitvoerig in te gaan op de relevante aandachtspunten van het
Toetsingskader in de zogenoemde toewijzingsbrief. 35Betekent het «tijdig en volledig informeren»
van de Kamer bij de toewijzing, «aan de hand van de aandachtspunten
van het Toetsingskader», dat verdere informatie niet nodig is?Nee, naast de brief bij de toewijzing van militaire eenheden aan de snelle
reactiemachten van de Navo en de EU wordt met de kennisgeving en de artikel
100-brief verdere informatie verstrekt aan de Kamer wanneer de inzet van Nederlandse
militaire eenheden wordt overwogen, respectievelijk hiertoe wordt besloten.36Waarom is het niet «doenlijk noch praktisch om
te proberen vast te leggen welke informatie op welk moment aan de Kamer dient
te worden aangeboden»?De aard en de urgentie van crises bepaalt in belangrijke mate het verloop
van de internationale besluitvorming over de inzet van de NRF in de Navo en
van de EU Battlegroups in de Europese Unie. Bovendien is internationaal overleg
over crises een fluïde proces dat zich in meerdere fora tegelijk kan
afspelen. Derhalve is het doenlijk noch praktisch van te voren vast te leggen
welke informatie op welk moment aan de Kamer dient te worden aangeboden. Immers,
het is de regering niet bekend – vóór een crisis zich
voordoet – welke informatie wanneer beschikbaar zal komen, noch welke
informatie relevant zal zijn voor de besluitvorming in Nederland.37Bent u bereid om, indien er niet genoeg tijd is voor
overleg met het parlement vóór het internationale besluit tot
inzet, in dat geval alsnog een parlementair voorbehoud uit te spreken bij
het besluit in de NAR of RAZEB tot inzet van NRF of EU-Battlegroup?Zie hiervoor het antwoord op de vragen 47 en 48.38Hoe verhoudt de zin «uiteraard zal een besluit
tot inzet van Nederlandse militaire eenheden als onderdeel van NRF of EU-Battlegroups
alleen worden genomen als de regering overtuigd is van de haalbaarheid en
de wenselijkheid van de betreffende operatie» zich tot de zin «de
regering acht het van het grootste belang dat de partners in NAVO en EU moeten
kunnen rekenen op de inzet van de eenheden die (...) voor (de NRF respectievelijk
EU-Battlegroups) zijn aangemeld en die samen hebben geoefend» resp.
de zin «de partners moeten erop kunnen vertrouwen dat Nederland zijn
toezegging gestand doet»?De toezegging van Nederland militaire eenheden bij te dragen aan de snelle
reactiemachten van de NAVO of de EU prejudicieert niet op het besluit van
de NAR respectievelijk de Raad tot werkelijke inzet van NRF of EU-Battlegroup.
Bij het door de NAR of de Raad te nemen besluit hebben alle partners een gelijke
stem en heeft de regering de gelegenheid zich uit te spreken over de haalbaarheid
en wenselijkheid van de inzet. Op het moment echter dat in gezamenlijkheid
door de NAR of de Raad tot inzet van NRF respectievelijk EU-Battlegroup wordt
besloten onderstreept de regering dat zij het van het grootste belang acht
dat de partners van Nederland erop kunnen rekenen dat ons land zijn toezeggingen
nakomt.39 en 40Meent de regering dat de Kamer zich minder aan bondgenootschappelijke
verplichtingen gelegen zal laten liggen dan de regering zelf? Zo ja, opgrond van welke gegevens?De regering is niet bereid de Kamer te informeren per
artikel 100 brief nadat besluitvorming in de NAR of de RAZEB heeft plaatsgevonden,
omdat zij het van belang acht dat de partners erop kunnen rekenen dat ons
land zijn toezeggingen nakomt. Heeft de regering redenen om te veronderstellen
dat de Kamer die afweging in een overleg over een artikel 100 brief niet ook
zal maken en tot een verantwoord oordeel komt?Neen, in de regeringsreactie spreekt de regering alleen voor zichzelf
en doet geen uitspraken over opvattingen die al dan niet in het parlement
zouden leven.41De regering wil een artikel 100 brief aan de Kamer
zenden en eventueel overleg voeren voorafgaande aan de beslissende zitting
van de NAR of de RAZEB. Hoe schat zij de kans in dat haar onderhandelingsruimte
zal worden beperkt door de conclusies die in dat overleg worden getrokken
en de uitspraken die worden gedaan?Zie ook het antwoord op de vragen 32 en 33.Het besluit van de NAR tot inzet van de NRF wordt genomen door alle bondgenoten.
Zoals in de regeringsreactie is verwoord zal de nationale besluitvorming daarvoor
moeten zijn afgerond. De regering zal voorafgaand aan de beslissende zitting
van de NAR, waarop tot inzet van de NRF wordt besloten, haar besluit over
de inzet nemen en aan de Kamer meedelen in de vorm van een artikel 100-brief.
Mocht de Kamer de behoefte hebben met de regering over het besluit in overleg
te treden, dan zal dit op een zo kort mogelijke termijn dienen te gebeuren.
Dit geldt in vergelijkbare zin voor de besluitvorming over inzet van EU-Battlegroups. Vanzelfsprekend zullen de uitkomsten
van dat overleg voor de regering zwaar wegen in haar standpuntbepaling in
de NAR of de Raad van Ministers van de Europese Unie.42Kan de regering nader ingaan op de praktijk van parlementaire
betrokkenheid ten aanzien van NRF en EU-Battlegroups in de overige EU- en
of NAVO-lidstaten? Zijn er landen waar opt-outs formeel zijn geregeld?Navraag over de wijze waarop het parlement is betrokken bij de besluitvorming
ten aanzien van de NRF en EU-Battlegroup in de overige EU-lidstaten en NAVO-bondgenoten
levert een diffuus beeld op. Tegenover een aantal landen waar uitzending van
militaire eenheden parlementaire instemming behoeft, staat een even groot
aantal waar de regering het besluit neemt en alleen verplicht is het parlement
te informeren. In landen waar het parlement zijn instemming moet geven met
de uitzending van militaire eenheden, wordt in de wet- of regelgeving veelal
geen aparte aandacht geschonken aan de inzet in het kader van snelle reactiemachten.
Het is niet duidelijk hoe in die gevallen de besluitvorming zal worden vormgegeven.
In enkele landen wordt onderscheid gemaakt naar de duur van de uitzending.
Bij de onlangs aangenomen grondwetswijzigingen in Frankrijk is bijvoorbeeld
bepaald dat uitzendingen langer dan vier maanden parlementaire instemming
behoeven. Hoe deze bepaling zal worden uitgewerkt is nog niet bekend.Los van wat in de grondwet of andere toepasselijke wetgeving is vastgelegd,
laat de praktijk in de meeste landen zien dat de regering het parlement, al
dan niet in commissiesamenstelling, nauw betrekt bij de uitzending van militaire
eenheden. In de meeste landen geldt in elk geval een plicht van de kant van
de regering om het parlement te informeren. De concrete invulling van het
overleg hierover tussen regering en parlement is sterk afhankelijk
van de gekozen vorm van parlementaire democratie, de toepasselijke (grond)wettelijke
kaders en de daaruit gegroeide praktijk van communicatie over en weer tussen
de wetgevende en uitvoerende macht. Overigens bestaat bij enkele landen belangstelling
voor de manier waarop die communicatie in Nederland is geregeld aan de hand
van het toetsingskader.De meeste landen kennen geen uitdrukkelijke «opt-out» bepaling
die van toepassing is op de toewijzing of inzet van NRF of EU-Battlegroup. Wel kan in alle landen om buitengewoon gewichtige
nationale overwegingen in het geval de strijdkrachten nodig zijn voor urgente
andere taken, besloten worden militaire eenheden die in eerdere instantie
waren toegezegd alsnog terug te trekken.43Kan de regering een overzicht geven van «buitengewoon
gewichtige nationale overwegingen»? Is er een verschil tussen overwegingen
en belangen? Zo ja, wat zijn die verschillen?Het is niet mogelijk een overzicht van «buitengewoon gewichtige
nationale overwegingen» te geven, aangezien deze kunnen verschillen
naar gelang de specifieke omstandigheden. Belangen en overwegingen zijn niet
dezelfde begrippen. Belangen kunnen van zodanig gewichtige aard zijn dat zij
bij de overweging al dan niet militaire eenheden in multinationale verbanden
ter beschikking te stellen een doorslaggevende rol spelen. Belangen zijn dus
deel van de overwegingen.44Wat bedoelt de regering precies met «geruime
tijd» in de zin «Dit betekent dat geruime tijd voor het nationale
besluit tot deelname aan een operatie van de NRF of EU-Battlegroup de mogelijkheden
van Nederlandse militaire deelname worden onderzocht»?De militaire planning van opties voor inzet van de NRF en EU Battlegroup neemt enige tijd in beslag. Dit is afhankelijk van de
aard en specifieke omstandigheden van de crisis in kwestie.45Wat bedoelt de regering met «zo kort mogelijke
termijn» in de zinsnede dat u in overleg met de Kamer wil treden, indien
deze daar behoefte aan heeft, in het licht van de zeer korte inzettermijn
van NRF en EU-Battlegroups?De regering doelt met «op een zo kort mogelijke termijn» voorafgaand
aan de zitting van de Noord-Atlantische Raad (NAR) of Raad voor Algemene Zaken
en Externe Betrekkingen (RAZEB) waarop tot inzet van NRF of EU Battlegroup wordt besloten.46Wat wordt verstaan onder «politieke steun»
voor de inzet van de NRF of de EU-Battlegroups? Als de artikel 100 procedure
niet van toepassing is, worden de gronden waarop tot politieke steun wordt
besloten, van tevoren aan de Kamer voorgelegd?Onder politieke steun wordt verstaan steun van Nederland, uitgesproken
in de NAR of RAZEB, voor een missie van de NRF of de EU
Battlegroups, zonder deelname van Nederlandse militaire eenheden.
Vanzelfsprekend zal de regering haar standpunt met het parlement delen. Dit
zal gebeuren op het moment dat is besloten politieke steun te verlenen en
dit in de NAR of RAZEB kenbaar te maken. Het is aan de Kamer
of men hierover met de regering overleg wil voeren.47, 48 en 49Deelt de regering de mening dat een parlementair voorbehoud
niet hoeft te betekenen dat Nederland op internationaal gemaakte afspraken
terug zal moeten komen?Waarom vindt de regering dat het maken van een parlementair
voorbehoud, om zo tot een zorgvuldig besluit te komen met instemming van het
parlement, schadelijk kan zijn voor de reputatie van Nederland als betrouwbare
partner?De regering geeft aan niet bereid te zijn in de NAR
of RAZEB een parlementair voorbehoud uit te spreken. Wat vindt de regering
van de mogelijkheid die tijdens het debat op 18 april 2007 door de CDA-fractie
genoemd is, waarbij in geval van NRF tussen het bijeenroepen van de NAR en
het houden van de NAR parlementaire besluitvorming kan plaatsvinden?De regering is geen voorstander van een parlementair voorbehoud bij het
besluit tot inzet van NRF of EU-Battlegroup. In de eerste plaats is de regering
van mening dat de tijd voor overleg weliswaar beperkt is, maar toch voldoende
is voor eventueel overleg met de Kamer naar aanleiding van de artikel 100-brief.
De regering herhaalt wat zij in haar reactie heeft gesteld, namelijk dat zij
voorafgaand aan de beslissende zitting van de NAR of de RAZEB waarop tot inzet
van NRF of EU-Battlegroup wordt besloten, haar
besluit over de inzet zal nemen en aan de Kamer meedelen in de vorm van een
artikel 100-brief. Mocht de Kamer behoefte hebben met de regering over het
besluit in overleg te treden, dan zal dit op zo kort mogelijke termijn moeten
gebeuren. Daarnaast herhaalt de regering dat zij het van het grootste belang
acht dat de partners van Nederland erop kunnen rekenen dat het zijn toezeggingen
nakomt. Een parlementair voorbehoud zou de reputatie van Nederland als betrouwbare
partner schaden.50Op welke wijze definieert de regering «hoge uitzondering»
in de zinsnede dat «Nederland alleen bij hoge uitzondering alsnog deze
manschappen kan terugtrekken»? Geldt deze uitzonderingsvoorwaarde per
tijdseenheid (een maal in de zoveel jaar) of naar het soort inzet? Kunt u
dat toelichten?Voor het antwoord op deze vraag verwijst de regering ook naar het antwoord
op vraag 43. Nederland kan alleen bij hoge uitzondering alsnog manschappen
terugtrekken uit de NRF of EU-Battlegroup wanneer buitengewoon gewichtige
nationale overwegingen Nederland nopen zijn strijdkrachten voor andere, meer
urgente taken in te zetten. Het betreft dus externe omstandigheden die niet
aan tijd of het soort inzet zijn gebonden.51Binnen welke termijn acht de regering zich verplicht
aan haar «actieve informatieplicht» jegens de Kamer te voldoen,
in geval van een beslissing tot inzet van Nederlandse eenheden in het kader
van de NRF of EU-Battlegroups?De regering onderstreept het belang het parlement in een zo vroeg mogelijk
stadium in te lichten over de toewijzing en de inzet van NRF of EU-Battlegroup.
Daaraan zijn geen termijnen verbonden. Zorgvuldigheid en snelheid zijn echter
voor de besluitvorming van cruciaal belang en de regering neemt beide zeer
serieus. De regering herhaalt dan ook de conclusie uit de regeringsreactie
dat zij van mening is dat zij recht doet aan de gewenste parlementaire betrokkenheid,
zoals die zich heeft ontwikkeld op grond van artikel 100 van de Grondwet. 52 en 53Kan de regering aangeven op welke verzoeken van internationale
organisaties tot inzet Nederlandse troepen zij de laatste vijf jaar negatief
heeft beslist?De regering geeft aan dat de lijn van het toetsingskader
over niet-deelname moet blijven bestaan. Kan de regering aangeven waarom?
Hoe beoordeelt de regering de op 4 april 2007 door de leden Van der Staaij
en Van Gennip gedane suggestie inzake het informeren van het parlement over
niet-gehonoreerde verzoeken?Het regeringsstandpunt over niet-gehonoreerde verzoeken om deelname aan
operaties is tot stand gekomen na uitvoerige discussie met de Kamer over het
rapport van de Tijdelijke Commissie Uitzendingen (commissie Bakker). Naar
de mening van de regering voldoet deze lijn nog steeds. Naar de opvatting
van de regering is niet maatgevend het door het lid van der Staaij geopperde
onderscheid tussen informele verzoeken en serieuze verzoeken. De lijn is dat
het parlement door middel van een kennisgeving door de regering op de hoogte
wordt gesteld op het moment dat zij deelneming aan een operatie serieus onderzoekt.
Hierop volgt dan een positief of negatief besluit. Bij een positief besluit
wordt het parlement in overeenstemming met artikel 100 Grondwet ingelicht.
Een negatief besluit zal de regering in een brief aan het parlement toelichten.
Tot op heden zijn er geen verzoeken ontvangen van internationale organisaties
tot inzet van Nederlandse militaire eenheden waarop de regering na een serieus
onderzoek negatief heeft beslist.XNoot1Samenstelling:Leden: Van Bommel (SP), Van der Staaij (SGP), Wilders (PVV), Waalkens
(PvdA), Van Baalen (VVD), Çörüz (CDA), Ormel (CDA), Voorzitter
Ferrier (CDA), Van Velzen (SP), De Nerée tot Babberich (CDA), Haverkamp
(CDA), Blom (PvdA), Eijsink (PvdA), Van Dam (PvdA), Dezentjé Hamming-Bluemink
(VVD), Irrgang (SP), Knops (CDA), Boekestijn (VVD), Voordewind (CU), Pechtold
(D66), Ondervoorzitter Ten Broeke (VVD), Van Raak (SP), Gill’ard (PvdA),
Thieme (PvdD) en Diks (GL).Plv. leden: De Wit (SP), Van der Vlies (SGP), De Roon (PVV), Vermeij (PvdA),
Van Miltenburg (VVD), Omtzigt (CDA), Spies (CDA), Aasted-Madsen-van Stiphout
(CDA), Van Dijk (SP), Ten Hoopen (CDA), Jonker (CDA), Besselink (PvdA), Leerdam
(PvdA), Arib (PvdA), Neppérus (VVD), Lempens (SP), Schermers (CDA),
Griffith (VVD), Wiegman-van Meppelen Scheppink (CU), Koşer Kaya (D66),
Van Beek (VVD), Gesthuizen (SP), Samsom (PvdA), Ouwehand (PvdD) en Vendrik
(GL).XNoot2Samenstelling:Leden: Van Bommel (SP), Van der Staaij (SGP), Poppe (SP), Van Baalen (VVD),
Voorzitter Çörüz (CDA), Ferrier (CDA), Van Velzen (SP), Blom
(PvdA), Ondervoorzitter Eijsink (PvdA), Van Dam (PvdA), Kraneveldt-van der
Veen (PvdA), Griffith (VVD), Aasted-Madsen-van Stiphout (CDA), Irrgang (SP),
Knops (CDA), Willemse-van der Ploeg (CDA), Jacobi (PvdA), Boekestijn (VVD),
Brinkman (PVV), Voordewind (CU), Pechtold (D66), Ten Broeke (VVD), Thieme
(PvdD), Bilder (CDA) en Diks (GL).Plv. leden: Lempens (SP), Van der Vlies (SGP), Polderman (SP), Van Beek
(VVD), Jonker (CDA), Ormel (CDA), De Wit (SP), Roefs (PvdA), Wolbert (PvdA),
Smeets (PvdA), Arib (PvdA), Blok (VVD), Omtzigt (CDA), Roemer (SP), Haverkamp
(CDA), De Nerée tot Babberich (CDA), Samsom (PvdA), Van der Burg (VVD),
Wilders (PVV), Wiegman-van Meppelen Scheppink (CU), Van der Ham (D66), Teeven
(VVD), Ouwehand (PvdD), De Vries (CDA) en Halsema (GL).XNoot3Samenstelling:Leden: Van Beek (VVD), Halsema (GL), Van der Staaij (SGP), De Pater-van
der Meer (CDA), Van Bochove (CDA), Hessels (CDA), Gerkens (SP), Sterk (CDA),
Leerdam (PvdA), Voorzitter De Krom (VVD), Ondervoorzitter Griffith (VVD),
Boelhouwer (PvdA), Irrgang (SP), Kalma (PvdA), Schinkelshoek (CDA), Van der
Burg (VVD), Brinkman (PVV), Pechtold (D66), Van Raak (SP), Thieme (PvdD),
Kuiken (PvdA), Leijten (SP), Heijnen (PvdA), Bilder (CDA) en Anker (CU).Teeven (VVD), Azough (GL), Van der Vlies (SGP), Van de Camp (CDA), Smilde
(CDA), Knops (CDA), Polderman (SP), Spies (CDA), Wolbert (PvdA), Aptroot (VVD),
Zijlstra (VVD), Vermeij (PvdA), Van Gerven (SP), Heerts (PvdA), Çörüz
(CDA), Remkes (VVD), De Roon (PVV), Van der Ham (D66), Van Bommel (SP), Ouwehand
(PvdD), Timmer (PvdA), De Wit (SP), Kraneveldt-van der Veen (PvdA), Van Haersma
Buma (CDA) en Cramer (CU). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-30162-10.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl