Ruimtetekort in mainport Rotterdam; Verslag van een algemeen overleg; Verslag van een algemeen overleg, gehouden op 21 januari 2010, inzake Project Mainportontwikkeling Rotterdam
Staten-Generaal — Kamerstuk Verslag van een algemeen overleg
Datum: 2014-06-30 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


Tweede Kamer der Staten-Generaal
 2
 Vergaderjaar 2009-2010
 
 
 
 KST141332
 2009-2010
 
 24 691
 Ruimtetekort in mainport Rotterdam
 
 
 
 
 Nr. 
 107
 VERSLAG VAN EEN ALGEMEEN OVERLEG
 Vastgesteld 4 maart 2010
 De vaste commissie voor Verkeer en Waterstaat,
de vaste commissie voor Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer, de vaste commissie voor Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit, de commissie voor de Rijksuitgaven en de vaste commissie voor Economische Zaken hebben op 21 januari 2010 overleg gevoerd met minister Eurlings
van Verkeer en Waterstaat over:
 
 – de brief van de minister van Verkeer en Waterstaat
van 29 september 2009 inzake het Project Mainportontwikkeling Rotterdam:
Voortgangsrapportage 6 (24 691, nr. 102);
 
 
 – de brief van de minister van Verkeer en Waterstaat
van 14 oktober 2009 inzake het Accountantsrapport bij de 6e Voortgangsrapportage
Project Mainportontwikkeling Rotterdam (PMR) (24 691, nr. 103);
 
 
 – de brief van de minister van Verkeer en Waterstaat
van 22 december 2009 inzake de Beantwoording vragen van de vaste commissie
voor Verkeer en Waterstaat over het Project Mainportontwikkeling Rotterdam:
Voortgangsrapportage 6 (24 691, nr. 105).
 
 Van dit overleg brengt de commissie bijgaand geredigeerd woordelijk verslag
uit.
 
 De voorzitter van de vaste commissie voor Verkeer en Waterstaat,
 Jager
 De voorzitter van de vaste commissie voor Volkshuisvesting, Ruimtelijke
Ordening en Milieubeheer,
 Koopmans
 De voorzitter van de vaste commissie voor Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit,
 Atsma
 De voorzitter van de commissie voor de Rijksuitgaven,
 Aptroot
 De voorzitter van de vaste commissie voor Economische Zaken,
 Timmer
 De griffier van de vaste commissie voor Verkeer en Waterstaat,
 Sneep
 
 
 
 Voorzitter: Jager
 
 
 Griffier: Tijdink
 
 
 Aanwezig zijn vier leden der Kamer, te weten Aptroot, Jager, Roefs en
De Rouwe,
 
 en minister Eurlings, die vergezeld is van enkele ambtenaren van zijn
ministerie.
 
 De voorzitter: Ik open de vergadering en heet
alle aanwezigen welkom. Op de agenda staat een brief van de minister en de
staatssecretaris van Verkeer en Waterstaat over toezeggingen gedaan tijdens
het AO Zeehavens van 22 december 2009. Ik stel voor van deze brief tijdens
dit AO alleen de onderdelen te behandelen die betrekking hebben op de fasering
van de Tweede Maasvlakte en de Verkeersonderneming, aangezien de rest van
de brief geen directe relatie heeft met het project Mainportontwikkeling Rotterdam.
 
 Mevrouw Roefs (PvdA): Voorzitter. Omdat ik
vond dat ik niet zo veel punten aan te dragen had, heb ik een groot stuk voorbereid
over het scheepsafval, maar dat bespreken wij als de staatssecretaris aanwezig
is.
 Ik was een aantal maanden geleden bij Futureland, toen men daar de nieuwe
Tweede Maasvlakte aan het opspuiten was. Het is daar geweldig en het was ontzettend
leuk om te horen dat heel veel mensen uit Rotterdam daar iedere zondag heen
komen om te kijken hoe het ervoor staat. Er is een geweldig terras en het
is een bijzondere plek om te zijn; een plek waar je dat gevoel krijgt dat
ik vroeger had toen ik met leerlingen naar de Deltawerken ging: hier gebeurt
iets! Nederland is aan de slag.
 Als de minister het rijtje daadkrachtige zaken opnoemt dat die hij heeft
aangepakt, is hij geneigd om vooral over wegen te spreken, maar wat mij betreft,
mag daaraan de Tweede Maasvlakte worden toegevoegd. Ik vind het ongelooflijk
hoe dit project wordt aangepakt en ben er heel trots op. Trots op Nederland
mag ik wel zeggen. Mevrouw Verdonk vond het gisteren al weer voldoende voor
de komende paar jaar.
 Met betrekking tot het grote project PMR constateert het accountantsrapport
bij de voortgangsrapportage dat de beperkte omvang van de projectorganisatie
het bemoeilijkt om expliciet te voldoen aan alle eisen die aan een groot project
worden gesteld. LNV beschikt voor een deelproject van 750 hectare eveneens
over een organisatie van beperkte omvang in de lijnorganisatie. Wij willen
graag van de minister horen of met de huidige omvang van de projectorganisatie
voor PMR het werk dat uit dit grote project voortvloeit, nog op degelijke
wijze kan worden uitgevoerd.
 Wij hebben antwoord gekregen op de vraag over de Verkeersonderneming.
In mijn gesprekken met het Havenbedrijf is naar voren gekomen dat men toch
graag een wat andere structuur zou willen zien bij die Verkeersonderneming.
Het feit dat de diverse overheden allemaal apart moeten worden geconsulteerd,
vertraagt immers het proces. Ik wil graag van de minister weten of wij op
enige wijze de organisatie slagvaardiger kunnen maken. Denkt hij er een andere
organisatievorm tegenover te kunnen stellen?
 De heer Roemer heeft meermalen gevraagd naar een containerterminal op
de Tweede Maasvlakte. Het antwoord is dat de bedrijven daar zelf over gaan.
Ik zou graag willen weten of dat gevolgen heeft voor de eenpitters, de gezins-
en familiebedrijven in de binnenvaart. Krijgen zij een achterstand en is er
dan nog wel een level playing field?
 Wij vullen de Tweede Maasvlakte gefaseerd in, omdat wij ons kunnen aanpassen
aan de ontwikkelingen in de economie. Ik begreep dat er eerst een distributiecentrum
gepland was, maar dat daarvan misschien nu weer afscheid wordt genomen, omdat
het anders moet worden ingevuld. Dan krijg je misschien problemen met bestemmingsplannen.
Stel dat je andere keuzes maakt, gegeven de economische omstandigheden,
komen wij dan weer in een traject voor een nieuw bestemmingsplan, zodat wij
weer van voren af aan beginnen? Ik wil graag weten hoe flexibel wij in de
bestemmingsplannen zijn.
 
 De heer Aptroot (VVD): Voorzitter. Ik ben
enige tijd geleden ook in het gebied geweest. Ik ben er het afgelopen jaar
tweemaal geweest en ik krijg ook datzelfde trotse, Hollandse gevoel. De Tweede
Maasvlakte is boven water en groeit elke dag een beetje. Je ziet de schepen
af en aan gaan en je ziet het opspuiten. Het is geweldig mooi om te zien hoe
Nederland bouwt aan de Tweede Maasvlakte. Een compliment voor alle mensen
die eraan werken. Op een enkel detail is er best een vraagpunt of een kritische
opmerking, maar in zijn totaliteit loopt het project na een lange procedure
nu goed. De voortgangsrapportage toont aan dat alles op schema ligt en dat
het financieel allemaal goed gaat. Complimenten daarvoor! De Rotterdamse haven
is essentieel voor onze economie. Willen wij die positie vasthouden, dan is
de Tweede Maasvlakte hard nodig. Je kunt twijfelen over het in gebruik nemen
van delen daarvan omdat de economie even wat minder is. Wij doen dit echter
niet voor de komende twee tot drie jaar, maar voor de komende tientallen jaren.
Dan is die Tweede Maasvlakte hard nodig. Ik zou bijna zeggen: laten wij het
denken over de Derde Maasvlakte niet stopzetten, want je moet altijd ver vooruitkijken.
 De procedures zijn in principe doorlopen, maar er lopen nog enkele bezwaren.
Wij hopen dat iemand niet op een of andere manier nog voor een kink in de
kabel zal zorgen, want dat willen wij niet. Kan de minister een taxatie geven
van het risico van vertraging door een enkele bezwaarmaker?
 Met betrekking tot de bereikbaarheid noem ik enkele punten. De realisatie
van de Tweede Maasvlakte loopt goed. De bereikbaarheid vinden wij zorgelijk.
Forse investeringen zijn nodig. Het kabinet en deze minister zien dat ook.
De verbinding A13-A16 moet er echt komen. Ik heb bij de behandeling van het
MIRT een voorstel gedaan om er extra geld voor uit te trekken, maar dat heeft
het niet gehaald. De huidige 1 mld. die voor het project beschikbaar is, zal
niet voldoende zijn voor een volledige, goede invulling van dit stuk van de
ring Rotterdam. Is de minister bezig om samen met de partners financiering
voor het laatste stuk te vinden? Het moet immers wel gebeuren.
 Ik heb begrepen dat de minister bij het havendiner enthousiast heeft gezegd
dat de tweede westelijke oeververbinding er komt. Dat klopt, want de motie
van collega Koopmans en mij waarin dat wordt gevraagd, is aangenomen. Het
lijkt ons prima dat het maken van het plan, de uitvoering, de financiering
en de exploitatie privaat initiatief zijn. Wanneer komt de minister naar de
Kamer met een voorstel voor de wijze waarop deze motie wordt uitgevoerd?
 Wij weten dat de verbreding van de A15 loopt en dat men daar ter plekke
met allerlei alternatieven de overlast wil beperken. Wij hebben zorgen over
de bouwperiode. Kan de minister daarover nadere informatie geven?
 Wij begrijpen dat het deelproject 750 hectare natuur- en recreatiegebied
op een haar na is geregeld, maar dat haartje heeft te maken met grondverwervingprocedures.
Halen wij de planning? Kunnen wij dat binnen de afgesproken termijnen voor
elkaar krijgen?
 Dan kom ik bij het deelproject Bestaand Rotterdams gebied. Voor het overgrote
deel van de projecten kunnen wij constateren dat het in orde is. Het project
Landtong Rozenburg kent nog een probleem van 1,9 mln. Op het totaal van het
hele project is dat weinig, maar het is toch een behoorlijk bedrag. Het Havenbedrijf
Rotterdam heeft twijfels of het dat kan waarmaken. Graag duidelijkheid van
de minister. Wij willen immers dat alles goed wordt afgerond.
 Het laatste punt is de risicobeheersing. In antwoorden op de vragen staat
er het een en ander over. Het belangrijkste punt in de hele voortgangsrapportage qua financiën vinden wij het feit dat de ministeries van
LNV en VROM anders omgaan met de risico’s en met de rapportages inzake
het management van de risico’s. Het ministerie van Verkeer en Waterstaat
is eerste aanspreekpunt, maar in feite moeten op drie ministeries zaken worden
gemanaged en gerapporteerd. De accountantsdiensten zeggen dat het ministerie
van Verkeer en Waterstaat geen goed inzicht heeft in de financiële risico’s.
Hoe gaat de minister dit probleem tackelen? Wat ons betreft, komen er strakke
richtlijnen en voorschriften van Verkeer en Waterstaat naar de andere ministeries.
Het moet zo zijn dat de minister in staat is, en wij als controleurs van de
minister, om de vinger aan de pols te houden met betrekking tot de financiële
voortgang, maar vooral met betrekking tot de risico’s.
 Wij zijn heel positief over dit schitterende Hollandse project.
 
 De heer De Rouwe (CDA): Voorzitter. Ik vervang
de heer Koppejan, die buikgriep heeft. Vanaf deze plaats wens ik hem alle
sterkte.
 Ik sluit mij aan bij de complimenten die door mijn collega’s zijn
uitgesproken. Toen ik vandaag de rapportage doorlas, viel mij op dat het er
heel goed uitziet en dat het tempo erin blijft. Ook valt het op dat de tegenstanders
van het project vandaag niet aanwezig zijn. Kennelijk is het zo dat mensen
het opgeven als het goed gaat. Laten wij dat vandaag als winst ervaren.
 In deze kritieke fase van de economie zien wij gelukkig dat bedrijven
hun toezeggingen gestand doen, dat 40% van de eerste fase al is uitgegeven
en dat inmiddels het marktaandeel van de haven in Rotterdam alleen maar stijgt
in deze crisis. Ondanks de klappen zie je dat Nederland er sterker uit kan
komen. Ik ben blij met Land in zicht. Je ziet dat de Tweede Maasvlakte er
nu echt begint te komen. Het is goed om klaar te zijn als de economie weer
aantrekt.
 Zorgen zijn er voor onze fractie wel degelijk, vooral op het gebied van
de bereikbaarheid en de achterlandverbindingen. De heer Aptroot noemde de
A15 al. Ik denk ook aan de voortgang van de quick wins voor de binnenvaart.
Wij moeten die onvervaard blijven doorzetten. Ook zien wij een aantal aspecten
rond de Betuwelijn. De Betuwelijn doet het heel goed. Er waren in 2009 200
treinen per week en in december 2009 waren dat er al 300. Keyrail verwacht
in 2010 zelfs een groei naar 350 treinen per week.
 ProRail heeft op 3 juli 2009 een verkenningsstudie voor het MIRT
opgesteld om de ontsluiting en bereikbaarheid van de Tweede Maasvlakte te
verbeteren. Hieruit blijkt dat de gemiddelde groei lager is dan waarvan het
Programma Hoogfrequent Spoor uitgaat en dat er knelpunten ontstaan die het
ingezette modal shift-beleid kunnen frustreren. Door de gerichte procesverbeteringen,
zoals een hogere bezettingsgraad, aanpassingen van het openingsregime bij
de Calandbrug en infrastructurele maatregelen, waaronder meer en langere sporen
bij de emplacementen en meer bovenleiding, kunnen wij de verwachte groei wellicht
beter opvangen. Aan deze voorstellen hangt wel een prijskaartje, namelijk
250 mln. Daarvan is een deel al bij het MIRT voorzien, ik meen 150 mln. Kan
de minister ervoor zorgen dat de totaal benodigde investeringen tijdig kunnen
worden gedaan, zodat ook het spoor kan bijdragen aan een betere modal shift
en een reductie van onze verkeersemissies?
 Kan de minister in het kader van het stimuleren van de modal shift aangeven
hoe de eisen die de gemeente Rotterdam in dat verband heeft gesteld bij gronduitgiftes,
straks in de praktijk worden gehandhaafd?
 Voorts vraag ik de minister hoe straks verder invulling wordt gegeven
aan de opmerkingen die tijdens de begrotingsbehandeling zijn gemaakt, waarbij
mijn fractie vroeg om vanuit de binnenvaart modal shift meer te stimuleren
en na te gaan of bedrijven die aan het water liggen, kunnen worden geïnformeerd
en gestimuleerd om ook hen meer te interesseren voor de binnenvaart.
 Dan een opmerking over de westelijke oeververbinding. Mijn fractie heeft
in eerdere debatten aandacht gevraagd voor een snelle realisatie van deze
nieuwe westelijke oeververbinding. Ik verwijs naar de motie van onze fractievoorzitter
Van Geel bij de algemene politieke beschouwingen, maar ook naar het amendement
van de heren Koopmans en Aptroot bij het MIRT. De ontsluiting van de Mainport
is nu wel heel afhankelijk van de A15. De westelijke oeververbinding is relevant
voor woon-werkverkeer en om de relatie tussen Greenport en Mainport te verbeteren.
Wat is de stand van zaken bij Verkeer en Waterstaat met betrekking tot de
MIRT-verkenning?
 In de motie-Koopmans/Aptroot staat voorts dat versnellingskosten privaat
moeten worden gefinancierd. Wij zijn dan ook zeer geïnteresseerd in de
uitkomsten van de gesprekken van het ministerie met de pensioenfondsen, zoals
wij vroegen bij de motie-Van Geel, en met het Havenbedrijf Rotterdam. Wij
gaan er tenminste van uit dat de minister die gesprekken al heeft gevoerd
en dat die voortvarende aanpak hier kan worden besproken.
 Dan een opmerking over de procedures die moeten worden doorlopen. Wij
zien dat de projectrisico’s afnemen, inclusief de financiële risico’s,
ook voor het Rijk. Bij de vijfde voortgangsrapportage heeft de minister aangekondigd
dat hij bij de zesde voortgangsrapportage een voorstel zou doen over de status
van PMR als groot project. Het is misschien goed om te zeggen dat de Kamer
hier uiteindelijk over gaat. Is de minister het met ons eens dat er nog een
zevende voortgangsrapportage moet komen?
 Dan twee nagekomen berichten uit mijn fractie. Het ene betreft de windenergie.
Wij steunen windenergie, ook op zee, maar hoe verhoudt windenergie op zee
zich tot de vaarroutes die ook daarmee te maken krijgen? Ik hoor graag een
reactie van de minister. Het Havenbedrijf heeft vorig jaar een brief gestuurd
aan de minister van EZ, maar daarop is nooit antwoord gekomen. Wij zien dat
er een werkgroep is gestart met hetzelfde doel, namelijk om windenergie op
zee van de grond te krijgen. Worden de zorgen van het Havenbedrijf daarbij
meegenomen?
 Het tweede onderwerp is de natuurcompensatie, de 750 hectare ten zuiden
van Rotterdam. Voor mijn tijd, in 2002, is de motie-Klein Molekamp aangenomen,
waarin aandacht is gevraagd voor de natuurcompensatie, maar ook voor de landbouw,
vooral om ervoor te zorgen dat de landbouw kan blijven. Wij krijgen verschillende
signalen uit de provincie. De natuurcompensatie gaat zich op den duur alleen
maar vertalen in natuur. Wij vragen ons af hoe de motie-Klein Molekamp zich
verhoudt tot dit beleid. Ik wil graag weten of het kabinet bekend is met de
voorstellen uit de regio. Boeren en burgers uit de regio vinden dat je niet
alles hoeft aan te kopen, maar ook gebieden kunt inrichten voor waterberging,
recreatie, natuur en ingeweven akkers. Dat betekent dat je niet altijd op
deze manier aan natuurcompensatie hoeft te doen. Het bespaart ons inrichtingskosten,
geeft ruimte aan de initiatieven die daar spelen en het zou een verspilling
van belastinggeld kunnen voorkomen. Graag een reactie van de minister.
 Een laatste opmerking heeft een privékarakter. Kan de minister
zeggen of er bij de natuurcompensatie bij het strand Oostvoorne ook strand
beschikbaar blijft? In het meest ideale geval is er ook ruimte voor de snelgroeiende
kitesport, die fantastisch is.
 
 Minister Eurlings: Voorzitter. Wij spreken
vandaag over een vreugdevol onderwerp. Het is een project dat zeer goed loopt,
maar ook een project waarmee Nederland zich van zijn beste kant laat zien.
Als je Futureland bezoekt, krijg je dat pure gevoel van Nederlandse trots.
Ik vind het niet alleen mooi dat je het land zo snel ziet toenemen, maar ook
dat het Nederlandse bedrijfsleven dat in Nederland aanlegt. Zelfs de instrumenten
waarmee het Nederlandse bedrijfsleven dat doet, zijn vaak Nederlands. De Vox
Maxima, de grootste sleephopperzuiger ooit in ons land gebouwd, is op 24 april
2009 door HKH Prinses Maxima gedoopt en bij IHC Merwede in Kinderdijk
te water gelaten. Ik mocht daarbij aanwezig zijn en dat is in meerdere opzichten
een vreugdevol moment voor een minister. Als je dat gigantische schip daar
te water gelaten ziet worden en als je ziet hoe moeilijk het is om het schip
uit de hangar te krijgen, dan besef je dat Nederland anno 2009 dat soort schepen
bouwt. Het is een hightech schip, state of the art, dat na afbouw stante pede
is afgereisd naar de Tweede Maasvlakte om daar nieuw Nederlands land aan te
leggen. Dat is iets waarop wij allemaal trots zijn. Met bedrijven als Van
Oord en Boskalis zetten wij Nederland op de wereldkaart.
 Een en ander leidt ook tot officiële veranderingen. Nog voor 10 oktober
2010, met het eventueel aan Nederland toevoegen van drie BES-eilanden, zijn
wij nu al, voor kerstmis 2009, 55 vierkante kilometer gegroeid. Op dat moment
heeft de Dienst der Hydrografie van de Koninklijke Marine een vernieuwde elektronische
navigatiekaart uitgebracht met de nieuwe basislijn voor onze kust. De reden
was natuurlijk dat een groot deel van de buitenrand van de Tweede Maasvlakte
inmiddels was aangelegd. Ik heb de kaart bij mij. De contouren zijn goed zichtbaar.
De buitenrand en het schiereiland voor de eerste containerterminal zijn geboren.
Een bezoek aan Futureland is voor iedereen aan te bevelen. Het was een prachtig
moment toen HM Koningin Beatrix het startsein gaf. Je ziet het land daar groeien.
In het begin was het een eilandje veraf, maar dat is intussen verbonden met
het land. Het gaat echt supersnel.
 Naast alle trots bespeur ik af en toe een klein restpunt van zorg. Zo
is er in deze marktomstandigheid de vraag of er straks wel genoeg markt is
voor al die capaciteit. Zijn prognoses niet te optimistisch? Kunnen de terminaloperators
hun contracten uiteindelijk naleven? Ik vind het begrijpelijke vragen. Ik
hoop en verwacht echter dat het tijdelijke vragen zullen zijn. Toen ik vorig
najaar in China op werkbezoek was, sprak ik met een directeur van Hutchinson
Whampoa, een heel grote speler op dit vlak. Hij zei mij dat het structureel
herstel van de handel nog even kan duren en noemde 2011 in plaats van 2010,
maar hij zei dat het er wel kwam. De verwachtingen voor de lange termijn zijn
onverminderd positief, vooral voor de handel tussen Azië en Europa. Over
de handel tussen Azië en de Verenigde Staten was hij wat negatiever.
Dat herstel zou langer duren.
 Je ziet nu al dat de wereldhandel en de transportsector langzaam uit het
dal beginnen te klimmen. Het is de vraag hoe stevig de groei zal zijn. Wij
merken hoe hard de crisis heeft toegeslagen. Het is immers een relatieve groei
ten opzichte van een gigantische dip in de tijd die net achter ons ligt. Er
zijn de berichten over een mogelijk faillissement van Dubai World. Dankzij
het inspringen van Abu Dhabi is de hoogste nood gelenigd. Ook dicht bij huis
zijn er zorgen, bij ECT, over de dreigende overcapaciteit in de Rotterdamse
haven zelf.
 Tegelijkertijd doet Rotterdam het relatief goed. De krimp van 8,5%
is grof, maar afgezet tegen onze zuiderburen, Antwerpen met een krimp van
16,7%, valt het relatief gezien erg mee. Vooral de groei van de minerale
olieproducten in Rotterdam heeft de teruggang in de totale overslagcijfers
kunnen dempen.
 In de containeroverslag was de teruggang in TEU’s weliswaar 10%,
maar in Antwerpen was de teruggang 16%. In Hamburg was de teruggang
25%. Op de containermarkt, die zo belangrijk is als de groei weer aantrekt,
is het relatieve marktaandeel van Rotterdam gegroeid. Dat is positief. Als
wij nu maar zorgen dat de faciliteiten ruimschoots aanwezig zijn, kunnen wij
proberen het gegroeid marktaandeel straks zo veel mogelijk vast te houden.
De problemen zijn in Rotterdam minder nijpend dan elders. Dat komt ook doordat
de containerrederijen hun afgenomen containerstromen hebben geconsolideerd.
Onze Rotterdamse haven is een haven die je niet snel van je lijstje wilt schrappen.
Het klinkt logisch, maar het geeft aan hoe sterk wij op dat vlak staan. Laten
wij die trots ook maar eens uitspreken.
 Wij zijn goed gepositioneerd om een groot aandeel in de weer groeiende
containerstromen voor onze rekening te blijven nemen. De aanleg van de Tweede
Maasvlakte geeft groot vertrouwen, omdat Nederland durft te investeren in
de toekomst. Ik benadruk nogmaals dat wij de Tweede Maasvlakte niet alleen
aanleggen voor het komend jaar als wij de crisis nog erg voelen, maar ook
voor de tientallen jaren die voor ons liggen, om maximaal op de groei te kunnen
inspelen. Precies datzelfde doen wij bij de nieuwe zeesluis in IJmuiden. Ook
daarover heb ik in China gesproken en ook daar merk je dat dat soort investeringen
niet alleen voor morgen van belang is, maar ook vertrouwen geeft aan de internationale
sector. Nederland wil vooruit en Nederland zal blijven investeren, over regeringen
heen, in de verre toekomst om zijn positie als logistiek topland te blijven
waarmaken. Wij mogen met vertrouwen stellen dat voor de lange en middellange
termijn de groeiverwachtingen onverminderd goed zijn. Wij zullen die Tweede
Maasvlakte keihard nodig hebben.
 De contracten van het Havenbedrijf met de containerterminals staan overeind.
APM Terminals en Rotterdam World Gateway, inclusief de investeerders uit Dubai,
hebben aangegeven verder te willen gaan met investeren. Ook dat is een goed
signaal.
 Daarnaast is de Tweede Maasvlakte, in tegenstelling tot sommige andere
havenuitbreidingen elders, niet alleen bedoeld voor containeroverslag endistributie,
maar ook voor de chemische industrie. Dat geeft een stuk extra flexibiliteit
om op korte termijn te kunnen inspelen op ontwikkelingen in de markt. Ik ben
ervan overtuigd dat wij een toplocatie creëren, waarvoor altijd grote
belangstelling zal bestaan. Als wij verder kijken dan de haven alleen, is
het van belang dat wij met dit soort investeringen aangeven dat het ons menens
is. Wij zullen niet toelaten dat Nederland, het logistieke topland van Europa,
wegzakt. Wij willen de gateway van de Europese Unie zijn en blijven voor Azië
en Zuid-Amerika. Dat staat hier ook op het spel. Ontwikkelingen overzees gaan
snel en andere Europese landen zijn zeer gemotiveerd om een grotere graankorrel
mee te pikken uit de rijke toekomst van de logistiek. Wij zullen echt pootaan
moeten spelen. Het komt niet vanzelf. Voordat je het weet, zak je weg en dat
willen wij niet laten gebeuren.
 Dan kom ik bij de natuurcompensatie. Ik kon in de zesde voortgangsrapportage
melden dat de aanleg van de nieuwe natuurcompensatie door Rijkswaterstaat
nagenoeg was afgerond. Dat geldt ook voor de intensivering van het bestaand
Rotterdams havengebied. Ook leefbaarheidsprojecten in het kader van het deelprogramma
Bestaand Rotterdams gebied liggen op schema of zijn al afgerond.
 Ik maak even een snelle doorsteek om de heer De Rouwe niet te lang in
spanning te laten. Ook bij de Tweede Maasvlakte is een recreatiestrand ingepland.
Bij Futureland kan men precies zien waar dat komt. Ik hoop dat de wind voor
het kiten ook daar gunstig zal zijn. Ik ken andere oorden die ik hem kan aanbevelen,
maar daarover zullen wij eens privé spreken. Als hij het dichter bij
huis zoekt, blijft Rotterdam een goede kitelocatie.
 Het andere deelproject is de 750 hectare natuur- en recreatiegebied. Voor
de kerst hebben wij de ontwerpbestemmingsplannen voor Buytenland van 600 hectare
en voor de Vlinderstrik van 100 hectare ter inzage gelegd. Het ontwerpbestemmingsplan
Schiezone van 50 hectare lag al voor de zomervakantie ter inzage. Op dit moment
worden de zienswijzen verwerkt. Wij verwachten dat de bestemmingsplannen in
de loop van 2010 kunnen worden vastgesteld. Dat is iets later dan oorspronkelijk
was gepland, maar wij vonden het van belang dat de gemeente Albrandswaard
zelf de tijd zou hebben om in het ontwerpbestemmingsplan Buytenland de lokale
belangen zo goed mogelijk mee te nemen. Dit alles in het kader van het draagvlak.
Dit ontwerpbestemmingsplan kent nog voor 150 van de 600 hectare uitwerkingsbevoegdheid
en die ligt bij het college van burgemeester en wethouders. In onze zienswijze
hebben wij de zorg uitgesproken over de uitwerkingsbevoegdheid, omdat die
een tijdige realisatie van het Buytenland in de weg zou kunnen
staan. Wij willen een concrete bestemming voor het totale gebied, ook om te
voorkomen dat er nog rimpelingen zouden kunnen ontstaan.
 De Rotterdammers kunnen straks te voet of met de fiets naar het landschapspark
via de zogeheten groene verbinding over de A15. Het definitieve ontwerp is
inmiddels gereed. De aanbesteding en gunning zijn naar verwachting in december
2010 afgerond, zodat in 2011 de bouw kan beginnen. Net als bij de natuurcompensatie
zal het nog geruime tijd duren voordat wij kunnen beoordelen of de natuurwaarden
en de recreatiefaciliteiten zich ontwikkelen als voorzien. Via een uitgebreid
monitorings- en evaluatieprogramma houden de overheden en de maatschappelijke
partijen tijdens de uitwerking de vinger aan de pols. Ook in de uitvoeringsfase
willen wij de openheid en transparantie, die dit project vanaf het begin hebben
gekenmerkt, overeind houden.
 De heer Aptroot vraagt wat wij gaan doen om het zicht op de rijksrisico’s
scherper te krijgen en de inzet van het auditinstrument te verbeteren. Hij
haalt enkele opmerkingen uit het accountantsrapport naar voren. Voor het totaalbeeld
benadruk ik dat op veel terreinen de voortgang goed is en dat de rijksrisico’s
intussen stevig zijn afgenomen. Ik zal bij de totstandkoming van de komende
voortgangsrapportages nadrukkelijker aandacht schenken aan de verbeterpunten
uit het accountantsrapport. Zo zal er een update worden gemaakt van de wijze
waarop toezicht wordt gehouden op de verschillende deelprojecten, toezicht
op de kwaliteit van informatie, inclusief rijksrisico’s, op basis van
de kwaliteit van het procesbeheer. Op basis hiervan zal in het auditjaar 2010
gerichte keuzevorming plaatsvinden rond de verder noodzakelijke audits. Die
reactie hebben wij naar tevredenheid gegeven, maar deze moet nader worden
uitgewerkt. Het moet preciezer en wij moeten nagaan welke extra audits wij
moeten laten doen.
 
 De heer Aptroot (VVD): Dat is prima, maar
het is van belang dat het ministerie van Verkeer en Waterstaat goed zicht
heeft op datgene wat qua uitvoering onder LNV en VROM valt en dat deze ministeries
op zo’n manier rapporteren dat Verkeer en Waterstaat het totaalbeeld
heeft en de Kamer kan informeren.
 
 Minister Eurlings: Exact. Dat willen wij hiermee
adresseren. Een nadrukkelijker toezicht op de kwaliteit van de informatie
betreft de informatie over de departementsgrenzen heen. Die informatie moet
helder en transparant zijn en moet beter kunnen worden geaudit. Misschien
moet er een extra audit komen. Dat is dan de tweede slag. De informatie moet
op een hoger niveau en vervolgens bezien wij hoe die nader kan worden geverifieerd.
Ik neem dit punt heel serieus, maar zeg wel dat de risico’s een stuk
lager zijn dan toen wij een tijd geleden over PMR spraken. In die relativiteit
moet men mijn opmerkingen zien.
 Er is gevraagd welke stappen wij gaan zetten voor de realisatie van de
nieuwe westelijke oeververbinding. Toen wij in 2007 in de Ridderzaal de aftrap
deden, heb ik gezegd dat dit in meerdere opzichten een interessant project
is. Natuurlijk gaat het om de ontsluiting van Rotterdam. Rotterdam loopt totaal
vast als wij tot 2020 niet tal van extra dingen gaan doen, te beginnen met
de A4 Midden Delfland. Rotterdam is nu veel te kwetsbaar. Onze grote haven,
de grootste haven van de Europese Unie, is bijna onbereikbaar als er één
vrachtwagencombinatie op de A15 omkukelt. Dat kan gewoon niet. Je hebt meer
uitwijkmogelijkheden nodig. Je hebt escaperoutes nodig. Het netwerk moet minder
kwetsbaar zijn. Het is verkeerstechnisch dus van groot belang dat die tweede
oeververbinding er komt.
 Ik vind het echter ook qua concept interessant als het zou lukken. Bij
de tweede oeververbinding is immers van meet af aan, ook in de motie van de
Kamer, nadrukkelijk ingezet op publiekprivate samenwerking, een vernieuwend
concept. Ik zou het goed vinden als wij nu eens in staat zouden zijn om, los
van alle projecten waarin de markt nadrukkelijker dan vroeger
wordt betrokken, bij een groot project een majeure private investering mee
te nemen met terugverdiencapaciteit, als wij ook eens in staat zijn om geld
dat vaak in het buitenland wordt ingezet, nu in Nederland bij zo’n project
in te zetten. Daarom hoop ik vurig dat het project lukt en dat het een grote
private financieringscomponent zal hebben. President-directeur Hans Smits
van het Rotterdams Havenbedrijf zit er zeer gemotiveerd in en wil het graag
zo oppakken. Wij werken samen.
 Er is gevraagd naar de verdere voortgang. Bij het diner van Deltalinqs,
waarbij de heer Koppejan ook aanwezig was, heb ik gezegd dat nog dit jaar,
eerder vroeger dan later, het voorkeursbesluit rond de locatie zal vallen.
Er is nog een flinke discussie, maar wij gaan de knoop wel doorhakken. Ik
heb ook gezegd dat ik, als de tweede westelijke oeververbinding binnen de
criteria van de Crisis- en herstelwet valt – zicht op financiering,
maar ook start realisatie 2014 – bereid ben om het project in de Crisis-
en herstelwet op te nemen. Wij moeten zorgen dat een snel besluit leidt tot
snelle realisatie. De BV Rotterdam heeft die tweede oeververbinding hard nodig.
 
 Mevrouw Roefs (PvdA): Dat roept bij mij de
vraag op of dit ook een criterium kan zijn bij het voorkeurstraject. Is snelheid
van de realisatie een criterium bij het voorkeurstraject?
 
 Minister Eurlings: Zeer zeker, dat speelt
een rol. Er zijn echter meer afwegingen. Het gaat ook om de vraag hoe een
locatiekeuze bijdraagt aan het robuuster maken van je netwerk en om de vraag
wat verkeerstechnisch de beste keuze is. Natuurlijk zijn er ook de overlast
en de regio. De meningen zijn verdeeld en wij kijken naar het hele complex.
Snelheid van realisatie past daar ook bij. Dat is ook bij andere wegen het
geval. Toen wij het voorkeurstraject voor de A74 moesten kiezen, speelde ook
mee dat de ene variant jaren eerder kon worden gerealiseerd dan de andere.
 Er is gevraagd hoe wij de Mainport bereikbaar houden na 2020. Ik kan klip
en klaar zeggen dat de bereikbaarheid van de haven over de weg met het project
A15 MaVa niet te garanderen is tot ver na 2020. Daarom is er de brede verkenning
Rotterdam Vooruit. Wij zullen echt meer moeten doen. Ik zei al dat het voorkeursbesluit
over de locatiekeuze voor de nieuwe westelijke oeververbinding dit jaar moet
vallen. Verder is gezamenlijk vastgesteld dat de A4-zuid op de lange termijn
een zinvolle toevoeging aan het hoofdwegennet zou kunnen zijn. De komende
periode zijn er eerst andere prioriteiten: de A4 Midden Delfland en de nieuwe
westelijke oeververbinding. Wij zullen, als wij verder naar voren kijken,
breder moeten zoeken. Ik ben geschrokken toen ik als nieuwbakken minister
de landelijke markt- en capaciteitsanalyses zag. Toen bleek dat het net rond
Rotterdam, een economische motor pur sang in ons land, helemaal dreigt vast
te lopen. Wij zijn er dus niet met deze eerste stappen. Er zal in de toekomst
meer moeten gebeuren. Er wordt al gewerkt aan de Brienenoordcorridor en de
A20-oost.
 Er is gevraagd of wij ervoor kunnen zorgen dat de benodigde extra 100
mln. voor de capaciteitsvergroting van de spoorontsluiting van de Tweede Maasvlakte
er komt. In het MIRT is op dit moment 150 mln. beschikbaar voor de ontsluiting
en bereikbaarheid van de Tweede Maasvlakte per spoor. Wij kunnen daarmee vooralsnog
veel doen. Ik pak de vraagstelling zo op dat ik met het Havenbedrijf het langetermijnbeeld
scherper probeer te krijgen. Zijn wij er daarmee? Moeten er meer dingen gebeuren?
Ja, wat zou er dan meer moeten kunnen? Ik zeg het op die manier, omdat 100
mln. veel geld is, waarvoor wij in Rotterdam ook heel andere dingen kunnen
doen. Wij kunnen met de 150 mln. heel ver komen. Ik zal met het Havenbedrijf
nagaan of er nog ergens extra geld nodig is of dat wij dat geld beter ergens
anders in kunnen steken.
 
 De heer De Rouwe (CDA): Zegt de minister daarmee
ook dat hij de ambities, knelpunten en oplossingen die er liggen, kan waarmaken
binnen die 150 mln.?
 
 Minister Eurlings: Ons beeld is dat wij daarmee
heel ver kunnen komen. Het antwoord is dus ja met een klein vraagteken, maar
dat vraagteken moet wel weg. Daarom zal ik nader contact hebben met het Havenbedrijf
om na te gaan of wij er hiermee zijn of dat er nog extra geld nodig is. Ons
beeld is dat het een stevige financiering is. Mocht dat niet zo zijn, dan
moeten wij het afzetten tegen andere prioriteiten in Rotterdam. Dan kom ik
bij de Kamer terug.
 
 De heer De Rouwe (CDA): Is het mogelijk dat
wij daarover bij de volgende voortgangsrapportage specifieker spreken? Wij
steunen de lijn, maar het is goed om het punt terug te laten komen.
 
 Minister Eurlings: Dat zeg ik bij dezen toe.
 Mevrouw Roefs vraagt of de fasering van de Tweede Maasvlakte een wijziging
in bestemmingsplannen vergt. Dat zou niet prettig zijn in het kader van het
bestrijden van de bureaucratie en de rompslomp. Ik kan haar geruststellen,
want de PKB PMR voorziet al in een faseringsmogelijkheid en de bestemmingsplannen
sluiten daarbij aan. Wij hoeven dus niet opnieuw bestemmingsplanprocedures
in.
 
 Mevrouw Roefs (PvdA): Het ging mij niet zozeer
om de fasering, maar meer om de wijziging. Toen de eerste tekeningen van de
Tweede Maasvlakte werden gemaakt, was het de bedoeling om een stuk in het
eerste deel te reserveren voor distributiebedrijven. Ik begrijp dat met het
inzicht van nu daarover anders wordt gedacht en dat er nu wellicht ruimte
wordt gecreëerd voor bijvoorbeeld chemie. Als nader inzicht iedere keer
betekent dat iets wat eerder is getekend, iets anders wordt, moeten wij daarvoor
hele bestemmingsplannen wijzigen. Volgens mij dreigt dat te gebeuren. Kunnen
wij dat op de een of andere manier voorzien of het in één keer
aanpakken, zodat het niet tot vertraging leidt?
 
 Minister Eurlings: Mijn excuus, zo hebt u
het inderdaad precies gevraagd. Ik leg die vraag even bij de juridische medewerker
neer en kom er straks op terug.
 Met betrekking tot de binnenvaart op de Tweede Maasvlakte is gevraagd
wat de gevolgen zijn voor kleine ondernemers en of er nog wel sprake is van
een level playing field. Ik kan toezeggen dat de containerterminals specifieke
binnenvaartkades zullen krijgen, waarbij er ook ruimte is voor de kleinere
binnenvaartondernemers. Het is van belang dat wij daarmee een level playing
field in stand houden. Dat is een punt van zorg, maar daarin zal worden voorzien.
 Er is gevraagd of de projectomgeving, de omvang en de manier waarop die
is opgezet, voldoende is voor een degelijke uitvoering. Ik durf de stelling
aan dat wij op voldoende sterkte zijn en dat het project nog steeds op een
degelijke manier kan worden uitgevoerd. Mensen zijn op stoom, het project
loopt strak.
 Naar de Verkeersonderneming wordt vaak gevraagd. Ik heb de directeuren
na afloop van het muzikale intermezzo bij Deltalinqs nog even gesproken. Er
is in algemene zin tevredenheid over de wijze waarop het wordt opgepakt. Er
is echter altijd smaak en honger naar meer. Als de eerste stappen goed zijn,
kunnen wij verder doorpakken. Dan komt de discussie over de vraag hoe je het
nog efficiënter kunt maken. Ik sta daarvoor open en heb er met Hans Smits
en de inmiddels vertrokken DG Rijkswaterstaat Bert Keijts een gesprek over
gehad. Er zijn verschillende opties. Je zou zo’n onderneming tot een
juridische entiteit kunnen maken, een soort juridisch eigenstandig iets, maar
het nadeel is dat dit veel repercussies heeft. Hoe verloopt immers
de democratische legitimatie als je bevoegdheid bij een gemeente, provincie,
Rijk of stadsregio gaat weghalen? Hoe voorkom je dat het een eigenstandig
eiland wordt dat onderdeel is van landelijke vervoersstromen? Wij hebben afgesproken
dat wij alles op alles zetten om te proberen de voordelen die juridisering
zou kunnen bieden, te behalen op een snelle, niet gejuridiseerde manier. Wij
moeten dusdanige werkprocedures afspreken dat je die snelheid er gemakkelijker
in krijgt. Ik wil graag nog eens de stand van zaken daarvan opnemen en de
Kamer daarover op zijn laatst in de volgende rapportage berichten. Die lijn
hebben wij ingezet. Ik ben het ermee eens dat wij moeten onderzoeken hoe wij
er nog meer uit kunnen halen, maar wij hebben ook gezegd dat wij moeten proberen
het doel te bereiken zonder moeilijke juridische discussie.
 Het bestemmingsplan Buytenland heeft tot 23 september 2009 ter visie
gelegen. Er zijn 320 ingediende zienswijzen. Op dit moment wordt besloten
over het al dan niet aanpassen van het ontwerp. De gemeente Albrandswaard
verwacht eind april 2010 een bestemmingsplan met uitwerkingsplicht vast te
stellen tijdens de eerste reguliere raadsvergadering na de gemeenteraadsverkiezingen.
Dat heeft het college van burgemeester en wethouders van Albrandswaard per
brief van 13 januari 2010 aan GS van Zuid-Holland gemeld. Het wijkt daarmee
af van eerdere afspraken in de commissie Ruimte en Wonen van Provinciale Staten,
waar was afgesproken dat de vaststelling van het bestemmingsplan uiterlijk
eind februari 2010 zou plaatsvinden. GS zullen conform afspraak hierover rapporteren
aan de Statencommissie.
 Op 10 februari 2010 spreekt de Statencommissie zich uit over het
vervolg. In de uitwerkovereenkomsten voor het deelproject van 750 hectare
is de afspraak tussen de provincie en het Rijk vastgelegd dat de provincie
zorg zal dragen voor de voorbereiding en uitvoering van de realisatie van
Buytenland, waarbij de verantwoordelijkheid voor de uitvoering primair bij
de provincie ligt. Wij hebben op dit moment geen signalen van de provincie
dat de nakoming van de afspraken uit de uitwerkingsovereenkomst onmogelijk
zou zijn en zien dan ook geen grond om te treden in de bevoegdheid van de
provincie. Het wordt iets later, maar het was de wens van de gemeente om op
een aantal vlakken maatwerk te krijgen. Daar ligt de kleine vertraging. Het
maakt weinig uit of het nu eind februari is of de eerste raadsvergadering
na de gemeenteraadsverkiezingen. Laten wij vertrouwen hebben in de kracht
van onze democratie en de consistentie van het beleid.
 Er is gevraagd naar het standpunt van het ministerie van Verkeer en Waterstaat
ten aanzien van windturbines op de Noordzee. Wij zijn natuurlijk zeer voor
groene stroom. Windenergie op zee kan daarbij een belangrijke rol spelen.
Tegelijkertijd ben ik het ermee eens dat het overal tegenkomen van windmolens
misschien iets is voor Don Quichote de la Mancha, maar iets minder voor een
kapitein van een vrachtschip. Er zal nadrukkelijk worden bepaald dat de locatie
van mogelijke windmolens zodanig is dat die de zeevaart niet te zeer bemoeilijkt.
 Voorzitter. Ik hoop dat u mij een kleine anekdote toestaat. Ik ben Europeaan
pur sang, maar toch valt het mij op dat onze oosterburen vlak over de grens
bij dat mooie Zuid-Limburgse landschap allemaal grote windmolens plaatsen.
Ik had mij een andere locatie in Duitsland kunnen voorstellen. De windmolens
vallen namelijk wel erg op in dat landschap. Dat blijft natuurlijk altijd
een moeilijkheid. Juist daarom voel ik ervoor om daar waar het kan, de windmolenparken
op zee te plaatsen. Als ze ver genoeg van de kust liggen, kun je ze nauwelijks
meer zien. De Kamer kan dit debat nader voeren met minister Cramer. Ik vind –
en dat zou de oppositie moeten aanspreken – dat windmolens een groot
belang dienen. Er zijn energiemixen mogelijk waarbij een behoorlijk deel van
de energie uit dit soort krachtbronnen wordt gehaald. Dat helpt ons bij het
bereiken van de klimaatdoelstellingen en bij het overeind houden van ruim
baan voor transport en mobiliteit en dat is natuurlijk in het
belang van mijzelf en een ieder in deze commissie.
 Er is gevraagd hoe wij verder gaan met de status groot project PMR. Voor
mij is het heel simpel. De Kamer gaat erover. Zolang ik geen tegenbericht
krijg, gaan wij verder met de voortgangsrapportages. Wij zijn doende met de
voorbereiding van de volgende rapportage. Wij gaan op naar nummer 7 en zo
u wilt ook naar nummer 8. Wij laten het aan de Kamer. Dat lijkt mij de meest
pure manier van omgaan met dit belangrijke rapportage-instrument.
 Dan kom ik terug op de vraag van mevrouw Roefs of wij bestemmingsplantechnisch
in de problemen komen. De PKB bepaalt dat er op de Tweede Maasvlakte sprake
zal zijn van containers en distributie en tegelijkertijd van chemische industrie.
Een herziening van het bestemmingsplan is nodig als er een andere sector zou
zijn die wij daar willen faciliteren. Als wij in een van de categorieën
die wij hebben, iets minder doen, is er geen probleem. Als wij de mix anders
maken, is er ook geen probleem, maar als wij met iets heel nieuws komen, zouden
wij een herziening nodig hebben. Wij hebben met de wijzigingen die nu zijn
voorzien, geen nieuw bestemmingsplan nodig. Ik zie nee schudden en dat stemt
mij tot een ja knikken in uw richting. Het komt goed.
 Ik heb nog een opmerking over de combinatie van de natuurtypen in het
Buytenland, de uitvoering van de motie-Klein Molenkamp uit 2002. Er is gevraagd
waarom er wordt gekozen voor een combinatie van natte natuur en natuurakkers
in het landschapspark Buytenland. Richtinggevend voor de realisatie van het
landschapspark is de PKB PMR. In die PKB hebben wij vastgelegd dat ten zuiden
van de Essendijk een gebied van ongeveer 400 hectare met hoogwaardige natuur
moet worden gerealiseerd. Voor het plangebied is een milieueffectrapportage
opgesteld. Ik blijf het overigens bijzonder vinden dat je voor een landschapspark
een milieueffectrapportage opstelt. In die milieueffectrapportage kwam een
voorkeursalternatief naar voren. Dit voorkeursalternatief doet recht aan de
natuurdoelstelling door het creëren van natte natuur, maar het doet tegelijkertijd
recht aan de wens van de gemeente Albrandswaard om een deel van het huidige
agrarische landschapbeeld te behouden door het creëren van zogeheten
natuurakkers. Ik vind dat een goede combinatie en ben blij dat de agrarische
sector daarin een rol kan vervullen. Het is ook goed dat de provincie samen
met de agrariërs in gesprek is over het toekomstige beheer. Dat is een
gezonde richting, ook voor de agrarische sector ter plekke.
 
 Mevrouw Roefs (PvdA): Voorzitter. Ik dank
de minister voor de antwoorden. Wij zijn blij met zo’n prachtig project.
Complimenten voor iedereen die zich ervoor inzet.
 
 De heer Aptroot (VVD): Voorzitter. Ik sluit
mij daarbij aan. Ik dank de minister voor de toezeggingen over de rapportages
en de tweede westelijke oeververbinding. Ik heb geen antwoord gehoord op mijn
vraag over het actuele tekort van 1,9 mln. bij het project Landtong Rozenburg.
 
 De heer De Rouwe (CDA): Voorzitter. Met betrekking
tot de windmolens en de veilige vaarwegen zie ik dat de minister mijn zorg
deelt. Ons punt is echter dat het Havenbedrijf hierover een brief heeft gestuurd
naar het kabinet, in dit geval de minister van EZ, en dat daarop nooit een
reactie is gekomen. Het is goed om de brief nogmaals onder de loep te nemen.
Wellicht zit er op dat punt enige kennis bij het Havenbedrijf.
 Kitesurfen zie ik zitten op alle locaties die de minister in gedachten
heeft. Daarover komen wij op een genoeglijk moment nog wel te spreken. Mijn
vraag richtte zich echter vooral op het gebied rond Oostvoorne.
 Ik ben kritisch op de ontwikkeling van de natuurcompensatie. Ook ik zie
het proces dat heeft plaatsgevonden, maar tegelijkertijd hamert mijn fractie op de motie die is aangenomen en waarin heel nadrukkelijk
wordt gesproken over een verdere toekomst van de landbouw. Onze angst is dat
de provincie dat inkadert en dat het in een overgang gaat, waarbij uiteindelijk
alleen volledige natuur overblijft. Wij lezen de motie zo niet en zullen op
dat punt de vinger aan de pols houden. Wij hopen dat de minister hierop in
zijn volgende voortgangsrapportage alerter is. Ik snap dat de provincie een
rol heeft, maar dit is in het parlement besproken en er zijn uitspraken over
gedaan. Deze uitspraken zijn niet van tafel als de provincie het van ons overneemt.
 
 Minister Eurlings: Dank voor de positieve
opmerkingen over alle mensen die aan het project werken. Als je in het havengebied
bent en je spreekt met mensen die daar bezig zijn, zie je bij de mensen die
voor de rechtbank hebben gestaan om de zaak juridisch rond te krijgen tot
aan de mensen die echt met het fysieke project landwinning bezig zijn, een
enthousiasme waar de trots van afspat. Ik heb wel eens gezegd dat ik het iedereen
die zich in deze bange tijd achter de dijken wil terugtrekken, gun om eens
op een internationale handelsmissie mee te gaan met Nederlandse bedrijven,
want dan zie je die trots. Als die bedrijven over de wereld gaan, zie je hoe
ze gewaardeerd worden van China tot Brazilië. Overal loopt men weg met
onze kwaliteit. Dan zie je de trots bij de Nederlanders die dat mogen horen
en daar de contracten binnenhalen. Dat mochten wij ook in eigen land wel iets
meer hebben. Wij praten ons zelf soms de put in en ik vind het jammer van
alle negatieve energie die dat oplevert. Wij mogen best eens de kin in de
lucht steken.
 Met betrekking tot het project Landtong Rozenburg is het tekort van 1,9
mln. aanzienlijk minder dan de 3,4 mln. waarvan sprake was bij de start van
het project. In het voorjaar 2008 is een tekort van 0,9 mln. aanvaard met
de uitdrukkelijke opdracht te streven naar een sluitende begroting. De gemeente
Rotterdam heeft de verantwoordelijkheid genomen om een oplossing te vinden
voor het resterende miljoen. De oplossing moet voorhanden zijn als de planvorming
voor de herinrichting van de laatste deelgebieden van de landtong is afgerond.
De uitvoering zou medio 2011 moeten beginnen.
 Ik zou graag schriftelijk willen terugkomen op de vraag van de heer De
Rouwe over de natuurakkers en de invulling aldaar. Ik heb gezegd dat ik het
positief vind dat de agrarische sector betrokken is bij de invulling en dat
er natuurakkers worden gecreëerd. De agrarische sector spreekt met de
provincie over het beheer en dat is een blijvende rol voor die sector. Het
is de vraag hoe het vervolgens verder gaat rond het boeren. Ik zal de Kamer
schriftelijk nader informeren, ook in relatie tot de motie.
 Ook de vraag rond Oostvoorne zal ik in mijn schriftelijke beantwoording
meenemen. De ruimte is er op de Tweede Maasvlakte, maar ik zal nader berichten
over de vraag hoe het precies verder gaat met de locatie Oostvoorne. Ik houd
mij aanbevolen voor nadere instructies bij de prachtige sport die de heer
De Rouwe beschrijft. Ik heb het een keer geprobeerd, maar het was geen succes.
 
 De voorzitter: De minister heeft de volgende
toezeggingen gedaan:
 – de minister gaat bij de zevende voortgangsrapportage over het
Project Mainportontwikkeling Rotterdam in op de eventuele noodzaak van extra
investeringen in de bereikbaarheid van de Tweede Maasvlakte per spoor, bovenop
de reeds beschikbare 150 mln.;
 – de minister bericht de Kamer uiterlijk bij de zevende voortgangsrapportage
over het Project Mainport Rotterdam schriftelijk over de stand van zaken met
betrekking tot de versterking van de Verkeersonderneming;
 – de minister komt op korte termijn schriftelijk terug op de uitvoering
van de motie-Klein Molenkamp en op de toekomst van het strand bij Oostvoorne.
 
 Minister Eurlings: Dat laatste zal binnen
twee tot drie weken zijn. Daarbij zal ik aan het ministerie van EZ een rappel
doen uitgaan, opdat de brief van het Havenbedrijf over de windmolens snel
wordt beantwoord. Ik neem aan dat de commissie een afschrift daarvan wil ontvangen.
 
 De voorzitter: Ik sluit dit algemeen overleg
en dank de minister, de aanwezige ambtenaren en de belangstellenden op de
publieke tribune.
 
 
 
 Samenstelling:
 Leden: Vendrik (GroenLinks), Van der Staaij (SGP), Snijder-Hazelhoff (VVD),
Mastwijk (CDA), Jager (CDA), voorzitter, Koopmans (CDA), Gerkens (SP), Van
der Ham (D66), Aptroot (VVD), Samsom (PvdA), Boelhouwer (PvdA), Roefs (PvdA),
Jansen (SP), Cramer (ChristenUnie), Van Heugten (CDA), Roemer (SP), Koppejan
(CDA), Ten Broeke (VVD), ondervoorzitter, Ouwehand (PvdD), Polderman (SP),
Tang (PvdA), De Rouwe (CDA), Linhard (PvdA), Meeuwis (VVD) en De Mos (PVV).
 Plv. leden: Van Gent (GroenLinks), Van der Vlies (SGP), Bilder (CDA),
Pieper (CDA), Atsma (CDA), Van Bommel (SP), Koşer Kaya (D66), De Krom
(VVD), Vermeij (PvdA), Jacobi (PvdA), Besselink (PvdA), Anker (ChristenUnie),
Van Hijum (CDA), Van Leeuwen (SP), Knops (CDA), Verdonk (Verdonk), Thieme
(PvdD), Lempens (SP), Waalkens (PvdA), Haverkamp (CDA), Depla (PvdA), Neppérus
(VVD) en Agema (PVV).
 
 
 Samenstelling:
 Leden: Van Gent (GroenLinks), Van der Staaij (SGP), Poppe (SP), Snijder-Hazelhoff
(VVD), ondervoorzitter, Depla (PvdA), Van Bochove (CDA), Koopmans (CDA), voorzitter,
Spies (CDA), Van der Ham (D66), Van Velzen (SP), Vietsch (CDA), Aptroot (VVD),
Samsom (PvdA), Boelhouwer (PvdA), Roefs (PvdA), Neppérus (VVD), Van
Leeuwen (SP), Jansen (SP), Van der Burg (VVD), Van Heugten (CDA), Ouwehand
(PvdD), Bilder (CDA), Wiegman-van Meppelen Scheppink (ChristenUnie), Linhard
(PvdA) en De Mos (PVV).
 Plv. leden: Vendrik (GroenLinks), Van der Vlies (SGP), Polderman (SP),
Remkes (VVD), Jacobi (PvdA), Pieper (CDA), Koppejan (CDA), Ormel (CDA), Koşer
Kaya (D66), Leijten (SP), Schreijer-Pierik (CDA), De Krom (VVD), Vermeij (PvdA),
Waalkens (PvdA), Vos (PvdA), Zijlstra (VVD), Langkamp (SP), Gerkens (SP),
Elias (VVD), Schermers (CDA), Thieme (PvdD), Algra (CDA), Ortega-Martijn (ChristenUnie),
Smeets (PvdA) en Agema (PVV).
 
 
 Samenstelling:
 Leden: Van der Vlies (SGP), ondervoorzitter, Schreijer-Pierik (CDA), Atsma
(CDA), voorzitter, Poppe (SP), Waalkens (PvdA), Snijder-Hazelhoff (VVD), Jager
(CDA), Ormel (CDA), Koopmans (CDA), Van der Ham (D66), Van Velzen (SP), Samsom
(PvdA), Van Dijken (PvdA), Neppérus (VVD), Jansen (SP), Jacobi (PvdA),
Cramer (ChristenUnie), Koppejan (CDA), Graus (PVV), Zijlstra (VVD), Thieme
(PvdD), Dibi (GroenLinks), Polderman (SP), Elias (VVD) en Linhard (PvdA).
 Plv. leden: Van der Staaij (SGP), Mastwijk (CDA), Ten Hoopen (CDA), Luijben
(SP), Tang (PvdA), Bilder (CDA), Biskop (CDA), Pieper (CDA), Koşer
Kaya (D66), Van Leeuwen (SP), Eijsink (PvdA), Depla (PvdA), Kant (SP), Blom
(PvdA), Ortega-Martijn (ChristenUnie), Van Heugten (CDA), Brinkman (PVV),
Ten Broeke (VVD), Ouwehand (PvdD), Vendrik (GroenLinks), Lempens (SP), Dezentjé
Hamming-Bluemink (VVD) en Van Dam (PvdA).
 
 
 Samenstelling:
 Leden: Van der Vlies (SGP), Blok (VVD), Ten Hoopen (CDA), Weekers (VVD),
Van Haersma Buma (CDA), De Nerée tot Babberich (CDA), Aptroot (VVD),
voorzitter, Dezentjé Hamming-Bluemink (VVD), Omtzigt (CDA), Koşer
Kaya (D66), Luijben (SP), Van der Veen (PvdA), Kalma (PvdA), Van Gerven (SP),
Blanksma-van den Heuvel (CDA), Cramer (ChristenUnie), Tony van Dijck (PVV),
Gesthuizen (SP), Ouwehand (PvdD), Heijnen (PvdA), Tang (PvdA), Vos (PvdA),
ondervoorzitter, Bashir (SP) en Sap (GroenLinks).
 Plv. leden: Van der Staaij (SGP), Van der Burg (VVD), Jonker (CDA), Snijder-Hazelhoff
(VVD), Jan de Vries (CDA), Van Hijum (CDA), Van Beek (VVD), De Pater-van der
Meer (CDA), Van der Ham (D66), Gerkens (SP), Vermeij (PvdA), Kuiken (PvdA),
Kant (SP), Anker (ChristenUnie), De Roon (PVV), Irrgang (SP), Thieme (PvdD),
Linhard(PvdA), Besselink (PvdA), Depla (PvdA), Roemer (SP), Vendrik (GroenLinks)
en Mastwijk (CDA).
 
 
 Samenstelling:
 Leden: Van der Vlies (SGP), Schreijer-Pierik (CDA), Vendrik (GroenLinks),
Ten Hoopen (CDA), Spies (CDA), Van der Ham (D66), Van Velzen (SP), Aptroot
(VVD), Smeets (PvdA), Samsom (PvdA), Timmer (PvdA), voorzitter, Irrgang (SP),
Jansen (SP), Biskop (CDA), ondervoorzitter, Ortega-Martijn (ChristenUnie),
Blanksma-van den Heuvel (CDA), Van der Burg (VVD), Graus (PVV), Zijlstra (VVD),
Besselink (PvdA), Gesthuizen (SP), Ouwehand (PvdD), Vos (PvdA), De Rouwe (CDA)
en Elias (VVD).
 Plv. leden: Van der Staaij (SGP), Jan Jacob van Dijk (CDA), Sap (GroenLinks),
Van Vroonhoven-Kok (CDA), Aasted-Madsen-van Stiphout (CDA), Koşer Kaya
(D66), Ulenbelt (SP), Blok (VVD), Boelhouwer (PvdA), Kalma (PvdA), Kraneveldt-van
der Veen (PvdA), Karabulut (SP), Luijben (SP), De Nerée tot Babberich
(CDA), Wiegman-van Meppelen Scheppink (ChristenUnie), Atsma (CDA), Dezentjé
Hamming-Bluemink (VVD), Bosma (PVV), Meeuwis (VVD), Van Dam (PvdA), Gerkens
(SP), Thieme (PvdD), Heerts (PvdA), Algra (CDA) en Weekers (VVD).