Vaststelling begroting Ministerie van Buitenlandse Zaken (V) voor het jaar 2008; Verslag van een Algemeen Overleg
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2019-09-06 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 31200-V, nr. 113

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

29-04-2008

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2007-2008

31200-V nr. 113

28-04-2008

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamVragen en opmerkingen uit de commissieAntwoord van de ministerNadere gedachtewisselingOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 31200-VToon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 40 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
31 200 VVaststelling van de begrotingsstaten van het Ministerie van Buitenlandse
Zaken (V) voor het jaar 2008nr. 113VERSLAG VAN EEN ALGEMEEN OVERLEGVastgesteld 28 april 2008De vaste commissie voor Buitenlandse Zaken1
heeft op 10 april 2008 overleg gevoerd met minister Verhagen van Buitenlandse
Zaken over:– de brief van de minister van Buitenlandse Zaken
d.d. 11 december 2007 houdende de reactie in het kader van een schriftelijk
overleg over de Ministeriële Raad van de OVSE op 29 en 30 november
2007 (31 200 V, nr. 66);– de brief van de minister van Buitenlandse Zaken
d.d. 17 december 2007 houdende het verslag van de OVSE Ministeriële
Raad op 29 en 30 november 2007 in Madrid (31 200 V, nr. 68);– de brief van de minister van Buitenlandse Zaken,
mede namens de minister van Economische Zaken, d.d. 15 februari 2008
houdende een notitie over de betrekkingen met de Russische Federatie (31 200
V, nr. 73).Van dit overleg brengt de commissie bijgaand beknopt verslag uit. Vragen en opmerkingen uit de commissieMevrouw Van Gennip (CDA) geeft aan dat de
commissie in februari een uitermate interessante week heeft doorgebracht in
Moskou en Perm. De ontwikkelingen in Rusland stemmen niet tot vreugde. Het
is een land met vele gezichten. Het internationale bedrijfsleven is optimistisch
en ziet veel kansen, de Russische middenklasse heeft de laatste jaren onder
Poetin veel voorspoed gekend, maar de democratische ontwikkelingen staan onder
druk. Waar een paar jaar geleden critici, activisten en de oppositie nog boos
en uitgesproken waren, lijkt nu de angst te overheersen. Waar de ngo’s
eerst gedoogd werden, worden zij nu openlijk gepest. Er is administratieve
tegenwerking en er is een restrictieve ngo-wet aangenomen. Verder is de persvrijheid
stapje voor stapje aan banden gelegd en zijn de corruptie en de rechtsonzekerheid
toegenomen. Op welke manier heeft de regering Rusland aangesproken of gaat
zij dat nog doen op het tegenwerken van de ngo’s en de nieuwe ngo-wet?
Kan de minister een reactie geven op het rapport inzake de ngo’s van
Human Rights Watch? Op welke manier heeft de regering Rusland aangesproken
op de afname van de persvrijheid en de wet die daarbij hoort? Op welke manier
spreekt de regering Rusland concreet aan op de verplichting dat het land zelf
als lid van de Raad van Europa is aangegaan, en specifiek op ratificatie
van protocol 14 van het Hof?Mevrouw Van Gennip zet vraagtekens bij de aanloop naar de presidentsverkiezingen
in Rusland. Verschillende potentiële sterke kandidaten, zoals Kasparov,
konden uiteindelijk niet aan de presidentsverkiezingen meedoen. Anderen, zoals
de leider van de communistische partij, klaagden over een gebrek aan toegang
tot de media. Een dergelijke gang van zaken is niet democratisch te noemen.
Op welke manier heeft de regering Rusland aangesproken op het verloop van
de aanloop naar de verkiezingen?De jaren van Poetin hebben economische groei en nationale trots gebracht,
met name door een assertief buitenlands beleid. Maar het moet glashelder zijn
dat wij in Nederland en in de NAVO over ons eigen buitenlands beleid en onze
eigen veiligheidspolitiek gaan. Rusland kan geen veto uitspreken over toetreding
tot de NAVO van voormalige Sovjetrepublieken. Rusland kan de onafhankelijkheid
van Kosovo niet stopzetten. Tegelijkertijd is het wijs om te investeren in
de dialoog en de relatie met Rusland en elkaar te vinden bij internationale
crises.In de brief staat dat Nederland op het veiligheidspolitieke terrein actief
op zoek gaat naar nieuwe vormen van samenwerking met Rusland. Mevrouw van
Gennip gaat ervan uit dat de minister bedoelt dat Nederland de EU aanzet om
die samenwerking te zoeken. In dat geval kan zij haar steun geven.Rusland deelt de Nederlandse analyse over de gevaarlijke ontwikkelingen
in Iran. Op welke manier betrekt Nederland Rusland meer en breder bij de discussies
over Iran? De minister schrijft in zijn brief «ik hoef hier Kosovo slechts
te noemen». Impliceert hij hiermee dat de bezwaren van Rusland tegen
de onafhankelijkheid van Kosovo gegrond zijn? Op welke manier wordt de dialoog
hierover gezocht? Wat is de minister van plan ten aanzien van de bevroren
conflicten rond Moldavië en Georgië? In de brief staat ten slotte
dat Afghanistan zich leent voor een intensievere samenwerking. Logistieke
ondersteuning over Russisch grondgebied is prima, maar het is vanwege de geschiedenis
uitgesloten dat Russische troepen zich in Afghanistan mengen.Rusland kent een hoge economische groei dankzij de hoge olieprijs. De
opbrengst daarvan wordt echter te weinig geïnvesteerd in de toekomst
van het land. Deelt de regering de analyse van onder anderen Kasparov dat
Rusland bijna failliet is en dus de komende jaren een zware economische recessie
wacht? In een aantal publicaties wordt gesteld dat de inkomsten en de winsten
naar private bedrijven zijn overgeheveld terwijl de kosten bij de staat zijn
gebleven. Het is verder de vraag of de opbrengst van de hoge grondstofprijzen
in voldoende mate is geïnvesteerd in publieke infrastructuur, zoals onderwijs,
wegen en zorg. Volgens sommigen loert het gevaar van een economisch doemscenario,
wat ook een grote invloed op Europa zal hebben.In de economische discussie in Europa speelt de afhankelijkheid van het
gas uit Rusland een grote rol, maar Rusland heeft die gasinkomsten ook heel
hard nodig. De vraag is of Rusland in staat wordt gesteld om een verdeel-en-heerspolitiek
te voeren of dat Europa één lijn trekt. Er zijn vele gezamenlijke
economische belangen. Hoe staat het met de toetreding van Rusland tot de WTO
en met de rechtszekerheid voor buitenlandse bedrijven en de gelijkheid ten
opzichte van Russische bedrijven?Mevrouw Van Gennip concludeert dat Rusland een buurland is waarmee moet
worden samengewerkt. Er is op veel terreinen sprake van een wederzijdse afhankelijkheid,
bijvoorbeeld op het terrein van energie, stabiliteit in de regio, de bestrijding
van internationaal terrorisme en economische groei. Daarbij mogen de mensenrechten
en de broodnodige democratisering nooit vergeten of terzijde geschoven worden.
Mensenrechten zijn universeel. Een Russische interpretatie is niet aan de
orde, zeker niet vanwege het Russische lidmaatschap van de Raad
van Europa. Rusland moet continu worden aangesproken op de mensenrechten.De heer Van Bommel (SP) constateert dat de
notitie over Rusland een realistisch beeld schetst van de situatie in en de
relatie met Rusland. Rusland is ook na de ineenstorting van de Sovjet-Unie
een autoritair land gebleven, er is weinig vrijheid en die burgerlijke vrijheden
zijn verder onder druk komen te staan. De Nederlandse regering spreekt de
verwachting uit dat de nieuwe Russische president in die situatie geen verandering
zal brengen. Er is derhalve alle reden voor zorg over de nabije maar ook verder
gelegen toekomst van Rusland. De minister concludeert terecht dat Rusland
zich niet zonder meer zal ontwikkelen tot een democratie als die in Nederland.
Wordt hiermee de politieke onderdrukking in Rusland geaccepteerd, zolang het
maar niet gaat ten koste van het investeringsklimaat en de rol van het Nederlandse
bedrijfsleven? Of is er sprake van een bijzondere verantwoordelijkheid van
de Europese Unie en dus ook van Nederland, gezien de relatie en de wederzijdse
afhankelijkheid?De heer Van Bommel steunt het doel om een duurzaam en breed partnerschap
te bereiken en Rusland te betrekken bij de internationale relaties. De ontwikkeling
van het welzijn van het Russische volk is daarbij van doorslaggevend belang.
Hoe verantwoord is het dat het Nederlandse bedrijfsleven een sterke en winstgevende
positie verovert in Rusland en dat dit niets verandert aan de politieke onvrijheid
van Russische burgers? Het kan er zelfs toe bijdragen dat het grote probleem
van de inkomensverschillen die in Rusland in de afgelopen periode enorm zijn
toegenomen, nog groter wordt. De heer Van Bommel is een voorstander van goede
zakelijke contacten met Rusland en goede contracten voor Nederlandse bedrijven,
maar hij is ook voor het bevorderen van een politieke ontwikkeling van de
Russische werknemers van die firma’s en van Russische burgers in het
algemeen. Naast de scherpe controle van de Russische staat is dit punt een
probleem van de Nederlandse buitenlandse politiek en van Nederlandse investeerders
in alle autoritaire groeimarkten. Zij hebben zich rekenschap te geven van
de wijze waarop zij zaken doen in die omgeving. Zij hoeven zich niet voor
de volle honderd procent aan te passen aan de lokale cultuur, wanneer die
lokale cultuur er ook één is van corruptie, illegale arbeid
of het overtreden van milieunormen. Zij moeten niet wegkijken van die onoorbare
praktijken. De directe verantwoordelijkheid van de Nederlandse overheid voor
bedrijven waarin de Nederlandse Staat een deelneming heeft of waarvan hij
aandeelhouder is, is evident. Van hen mag worden verwacht dat zij maatschappelijk
verantwoord ondernemen. Er is overigens geen enkele aanwijzing dat Nederlandse
bedrijven met een staatsdeelneming betrokken zijn bij corruptie, maar het
is bekend dat in Rusland sprake is van wijdverbreide corruptie en dat dit
vooral bij lagere overheden grote problemen meebrengt. Bedrijven die in zo’n
omgeving opereren, krijgen daar sowieso mee te maken.Het rapport van Human Rights Watch over de ngo’s is buitengewoon
zorgelijk. De ngo’s worden door een nieuwe registratiewet enorm beperkt.
Sommige ngo’s kunnen door die grote bureaucratische last nauwelijks
nog werken. Nederland steunt een aantal ngo’s. Wordt er bij die steun
ook daadwerkelijk rekening gehouden met die nieuwe wetgeving en de ruimere
lasten die daaruit voortvloeien?De regering analyseert dat Rusland meent dat alleen een non-confrontationeel
buitenlands beleid succesvol kan zijn. Heeft de minister dezelfde mening of
denkt hij dat een confronterende houding vruchtbaar kan zijn? President Poetin
heeft herhaaldelijk verklaard dat hij de plaatsing van het raketschild beschouwt
als een agressieve daad. Het geavanceerde radarsysteem kan ook gewone satellieten
neerschieten en maakt daarmee deel uit van het Amerikaanse concept voor een
oorlog in de ruimte. Hoe ziet de minister dit? Steunt hij het streven naar
een gelijkwaardige positie van de EU, de VS en Rusland? De heer Van Bommel
is van mening dat de confrontatie met Rusland niet gezocht moet
worden. Het debat moet open worden gevoerd teneinde te komen tot een samenwerking
met Rusland. Ook als het gaat om veiligheidsvraagstukken, zouden de EU, de
VS en Rusland veel beter elkaars partners kunnen zijn dan dat zij de confrontatie
aangaan.Vastgesteld kan worden dat de NAVO als zodanig aan politieke verandering
onderhevig is en dat sprake is van het formuleren van een nieuw strategisch
concept. Het zou daarom ten principale onlogisch zijn om op dit moment uit
te breiden in oostelijke richting. Omdat die uitbreiding ook de verhouding
met Rusland niet ten goede zal komen, is er geen aanleiding om met enig tempo
stappen in die richting te zetten. Hoe ziet de minister de Duitse en Franse
rol bij het blokkeren van de kandidaatlidmaatschapsstatus van Oekraïne
en Georgië op de NAVO-top van vorige week? Zal de huidige Amerikaanse
regering in december op de vergadering van de ministers van buitenlandse zaken
nog de kracht hebben om de MAP-status dan alsnog door te zetten? Hoe ziet
de regering de Russische angst voor al dan niet uit het buitenland gestuurde
democratische bewegingen, zoals de Oranjeverenigingen van Oekraïne en
de rozenrevolutie in Georgië, waarbij de betrokken ngo’s in die
landen misschien niet gebonden zijn aan die regeringen, maar in de ogen van
de Russen wel gebonden zijn aan buitenlandse regeringen of het Sorosinstituut?De houding van Rusland ten aanzien van de OVSE en de Raad van Europa is
onterecht. De minister schrijft dat in multilaterale fora waarvan Rusland
deel uitmaakt, het motto moet zijn: samenwerking waar mogelijk en kritiek
waar nodig. Daarbij moet ervoor worden gewaakt dat het multilaterale acquis
niet door Russisch toedoen geweld wordt aangedaan. Wat wordt daarmee bedoeld
en hoe kan dat worden voorkomen? De samenwerking tussen Rusland en de internationale
organisaties is in algemene zin belabberd. De VN-rapporteur tegen marteling
werd het werken onmogelijk gemaakt. Hij bleef daarom thuis. Er zijn veel te
weinig OVSE-waarnemers bij de verkiezingen toegelaten, terwijl de langetermijnwaarnemers
geen visum werd verleend. Rusland houdt tegen dat een rapport van de Raad
van Europa over marteling in Rusland wordt gepubliceerd. Moet niet op een
andere houding worden aangedrongen?Het Europese Hof voor de Mensenrechten heeft in zo’n 25 gevallen
Rusland verantwoordelijk gehouden voor mensenrechtenschendingen tegen burgers
in Tsjetsjenië. Rusland moet zaken heropenen, compensatie betalen of
anderszins handelen. Er lopen nog 200 zaken. Er is in de praktijk echter geen
sprake van heropening van die zaken. Is de minister bereid om in het Comité
van Ministers meer druk te zetten op Rusland om de uitspraken van het Hof
na te leven?De heer Van Baalen (VVD) constateert dat Rusland
in het geheel geen sterk land is. De welvaart en de positie van Rusland worden
nu bepaald door de rijkdom aan grondstoffen en de hoge grondstoffenprijs.
Als die prijs zou dalen, kan Rusland de verliezen niet goedmaken door bijvoorbeeld
de landbouwsector. Die sector functioneert immers niet. Er wordt heel veel
geïmporteerd. Rusland kan ook niet terugvallen op een goede dienstensector
of op een marktindustrie van enige naam. Kortom, Rusland is een zwak land.
Het is ook een land van de zwakke instituties en de sterke mannen. Poetin
zet in feite zijn presidentschap voort, maar dan als premier. Een zwak land
wil vaak zijn positie versterken door een grote broek aan te trekken op buitenlands-politiek
gebied. Daar moet rekening mee worden gehouden.In de brief van de minister staat dat Rusland bijzondere belangstelling
toont voor het zogenaamde nabije buitenland, de benaming voor de Rusland omringende
voormalige Sovjetstaten. De heer Van Baalen stelt met nadruk dat er geen nabij
buitenland bestaat. Er is een binnenland, waarover de Russische Federatie
en haar president zeggenschap hebben, en er is het buitenland. Maar een tussenvorm
bestaat niet. Aan Rusland moet duidelijk worden gemaakt dat ook
in het geval van Oekraïne, Georgië en andere landen een lidmaatschap
van de NAVO bepaald wordt door de NAVO en het land dat uiteindelijk een lidmaatschapsaanvraag
doet.Het is van groot belang om de energievoorzieningszekerheid zo veel mogelijk
te waarborgen. In dat licht zou het goed zijn om bepaalde grondstoffen via
andere landen te betrekken. Hoe denkt de minister over het Nabucco-pijpleidingsproject?
Is dat project inmiddels in de eindfase beland? Naar verluidt is sprake van
enige praktische problemen. Zijn er ook nog principiële problemen op
dat gebied?De heer Van Baalen stelt dat Nederlandse ondernemers gewoon moeten ondernemen.
Ze zijn geen politici en moeten op een fatsoenlijke basis in Rusland actief
zijn. De politici moeten maatregelen nemen als zaken niet goed lopen. Dat
zullen echter nooit economische dwangmaatregelen, boycotten en dergelijke
mogen zijn, omdat op economisch gebied nadrukkelijk met Rusland moet worden
samengewerkt.De VVD wil graag dat het raketschild een NAVO-initiatief wordt. Zo’n
systeem van raketverdediging kan ook nuttig zijn voor Rusland. Bekeken moet
worden of de kennis met Rusland gedeeld kan worden. Daarmee zou het grootste
probleem worden weggenomen.De heer Van Baalen benadrukt ten slotte dat Rusland als voormalig bezetter
niets te zoeken heeft in Afghanistan. Rusland wordt daar beschouwd als de
voormalige vijand en moet derhalve geen bijdrage leven aan de ISAF-troepenmacht.De heer Blom (PvdA) brengt in herinnering
dat Rusland al een aantal keren verkiezingswaarnemingsmissies heeft gehinderd.
Tijdens de laatste verkiezingen waren maar 50 waarnemers van de OVSE aanwezig
en hadden langetermijnwaarnemers geen visum gekregen. Op het moment dat landen
dergelijke missies saboteren, kan worden afgevraagd wat de meerwaarde van
de OVSE nog is. De OVSE is onder andere in het leven geroepen om de democratie
en openheid te waarborgen. Ook de Raad van Europa staat pal voor de mensenrechten.
Rusland is van beide organisaties lid, maar stelt zelf grote beperkingen aan
dergelijke missies binnen zijn grenzen. Het gedrag van Rusland ten opzichte
van verkiezingswaarnemers zou in de internationale politiek eigenlijk meer
consequenties moeten hebben. Rusland is daar veel te makkelijk mee weggekomen.
Wat is er eigenlijk naar aanleiding van deze hele toestand met Rusland gewisseld?
Is Rusland hierop aangesproken? Dit punt moet in ieder geval worden geagendeerd
voor het eerstvolgende overleg tussen de EU en Rusland. Daarbij moeten ook
de rol van Office for Democratic Institutions and Human Rights (ODIHR) en
de Russische houding ten aanzien van huidige OVSE-verplichtingen met betrekking
tot verkiezingen worden betrokken. Als Rusland immers zijn zin krijgt, worden
de verkiezingswaarnemingen helemaal oncontroleerbaar, omdat de openbaarheid
van allerlei conclusies kan worden tegengehouden.De heer Blom constateert dat de commerciële relaties met Rusland
worden uitgebouwd terwijl tegelijkertijd wordt geconstateerd dat er problemen
zijn met de mensenrechten in Rusland. Hoe kijkt de minister tegen dit spanningsveld
aan? In hoeverre hebben bijvoorbeeld de Russische energielevering en de Russische
schending van mensenrechten iets met elkaar te maken? Is dat een onderwerp
dat doorlopend in de contacten met Rusland aan de orde wordt gesteld? De situatie
van de mensenrechten moet niet alleen door de minister van Buitenlandse Zaken
aan de orde worden gesteld, maar ook door de minister van Economische Zaken.
Elk moment moet immers worden aangegrepen om te wijzen op het probleem.Hoe beoordeelt de minister ten slotte de uitbreiding van militaire capaciteit
door Rusland? Welke strategische visie zou daaraan ten grondslag kunnen liggen?De heer Van der Staaij (SGP) is blij met de
uitvoerige informatie over de relatie met Rusland. Rusland is immers weer
een grote speler op het wereldtoneel geworden.Wat de mensenrechtensituatie betreft, wordt in de brief van februari aangegeven
dat verwacht wordt dat de koers van Poetin wordt voortgezet. Vervolgens wordt
aangegeven dat de modernisering van de Russische economie en de daaruit voortvloeiende
economische groei zullen leiden tot een democratischer gehalte van Rusland.
Vanwaar dat optimisme? Het verleden heeft aangetoond dat economische groei
niet automatisch leidt tot een democratischer land. In de jaren onder Poetin
was immers sprake van een terugval in de mensenrechtensituatie in tijden van
economische groei. Ook in China leidt een vooruitgang op economisch gebied
niet automatisch tot meer democratie.Het is van groot belang dat Rusland zich niet verder isoleert en afzet
tegen het Westen. Het is daarom positief dat wordt getracht om politieke en
andere vormen van samenwerking te intensiveren. Die samenwerking zou op nog
meer gebieden kunnen worden geïntensiveerd, bijvoorbeeld via de uitwisseling
van studenten en van militairen. Tegelijkertijd moet niet worden nagelaten
om publicitair en moreel het verdrukte democratische geluid in Rusland te
ondersteunen. Het is van groot belang dat het Westen democratische oppositie
en mensenrechtenorganisaties op grote schaal ondersteunt. Dat mag niet worden
beïnvloed door een grotere energieafhankelijkheid van Rusland. De EU
mag zich ook niet laten intimideren door Rusland als het gaat om toetreding
van buurlanden tot de NAVO.Het is terecht dat de energieafhankelijkheid van Rusland sterk wordt benadrukt,
maar wat wordt er nu eigenlijk met dat gegeven gedaan? Er is sprake van veel
bilaterale energiedeals, met als risico dat landen tegen elkaar uitgespeeld
worden. Zou het niet beter zijn als er binnen de EU als geheel een sterker
op elkaar afgestemd en consistent beleid op energiegebied wordt gevoerd? Energie
is in toenemende mate een belangrijk machtsmiddel. Als energiezekerheid een
zaak van individuele landen blijft, kan dat een consequente en eensgezinde
Europese reactie op het Russische veiligheidsbeleid in de weg staan.De heer Van der Staaij vraagt voorts naar de mogelijkheden om op militair
gebied meer te doen met de Shanghai Cooperation Organisation (SCO) van Rusland,
China en Centraal-Aziatische staten. Wat kan de rol van de SCO zijn bij het
bevorderen van de stabiliteit in Afghanistan?In de brief van de minister wordt ten slotte ingegaan op de zogenaamde
bevroren conflicten rond Moldavië en Georgië. Voorstellen tot samenwerking
met de Russen om hieruit te komen, zullen redelijk en realistisch moeten zijn,
aldus de brief. De fractie van de SGP heeft altijd gewaarschuwd tegen een
te zelfstandige positie van EVDB-missies ten opzichte van de NAVO. Maar in
gebieden waarin de NAVO niet kan of wil optreden, zou er wel een rol voor
EU-troepen kunnen zijn. Gekeken moet worden naar de mogelijkheden voor de
stationering van Europese troepen als alternatief voor het vertrek van dan
wel naast Russische troepen in Moldavië en Georgië. Liggen hier
ook geen openingen die voor de Russen aanvaardbaar zouden kunnen zijn?Antwoord van de ministerHet verheugt de minister dat de Kamer het
in grote lijnen eens is met de door de regering voorgestelde benadering van
Rusland. Rusland is op het gebied van economische betrekkingen, energielevering,
veiligheid en rechtsorde een belangrijk land dat moet worden gezien als een
partner, en niet als een bedreiging. Om op deze gebieden vooruitgang te kunnen
boeken, zal een brede samenwerkingsrelatie moeten worden aangegaan. De huidige
Partnerschaps- en Samenwerkingsovereenkomst (PSO) uit 1997 moet worden vernieuwd
en uitgebreid. De onderhandelingen over een nieuwe overeenkomst moeten van
start gaan, waarbij de EU moet kiezen voor een constructief-kritische
opstelling en een eensgezind optreden tijdens de komende EU-Rusland-top. Bepaalde
bilaterale conflicten hebben immers te lang de relatie tussen Europa en Rusland
in de weg gestaan. Die relatie moet worden uitgewerkt, juist ook om op het
punt van de staat van de democratie en de mensenrechtensituatie vooruitgang
te kunnen boeken.Rusland is al verscheidene malen aangesproken op de nieuwe restrictieve
ngo-wetgeving. Uit gesprekken met mensenrechtenorganisaties en ngo’s
in Rusland is ook gebleken dat zij worden tegengewerkt. Getracht wordt om
daar met hen oplossingen voor te zoeken. Nederland heeft aangedrongen op een
EU-inzet op dit punt en zal er in de toekomst aandacht voor blijven vragen.
Ook de problematiek van de verminderde persvrijheid in Rusland heeft de aandacht.
Er wordt vanuit het mensenrechtenfonds en vanuit MATRA-programma’s specifieke
ondersteuning gegeven aan mensenrechtenorganisaties en aan bepaalde projecten.
Daaronder vallen ook projecten voor rechtshulp aan journalisten. Overigens
moet niet worden onderschat wat de Nederlandse juridische assistentie bij
het opzetten van een nieuw burgerlijk wetboek in Rusland kan bijdragen aan
verdere vooruitgang en aan een verbetering van de rechtspositie.De regering heeft meermalen duidelijk gemaakt dat zij het ten zeerste
betreurt dat protocol 14 nog niet is geratificeerd. Het goed kunnen functioneren
van het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens (EVRM) is medeafhankelijk
van de aanvaarding van dat protocol. Nu stapelen de rechtszaken zich op. Naar
aanleiding van de Russische bezwaren is in Straatsburg al voorzichtig gesproken
over alternatieve scenario’s. Daarbij wordt gedacht aan oplossingen
zonder Rusland, zodat het protocol in werking treedt maar dan niet ten aanzien
van Rusland. Dan kan een grote hoeveelheid rechtszaken via protocol 14 worden
afgehandeld en worden Russische aangelegenheden via de bestaande procedures
afgehandeld. Een andere mogelijkheid is dat nog een aantal wijzigingen wordt
voorgesteld, waardoor protocol 14 wel aanvaardbaar wordt voor Rusland. De
minister is van mening dat er met een nieuwe Doema en de nieuwe president
kansen zijn om wat verder te komen met protocol 14. De nieuwe Russische autoriteiten
hebben aangegeven dat zij op zich wel prioriteit geven aan de ratificatie
van dit protocol. De Doema heeft recent het juridisch comité van de
parlementaire assemblee uitgenodigd om in oktober op bezoek te komen. De leden
van de parlementaire assemblee zullen de leden van de Doema dan ongetwijfeld
ook aanspreken op de problemen met de ratificatie van het protocol. Het is
immers van groot belang dat ook de leden van de parlementaire assemblee deze
boodschap overbrengen. Verder wordt dit punt ook aan de orde gesteld in het
kader van de mensenrechtendialoog tussen de EU en Rusland.De minister zal zich in het Comité van Ministers inzetten voor
drukuitoefening op Rusland om de uitspraken van het Europese Hof voor de Mensenrechten
inzake mensenrechtenschendingen tegen burgers in Tsjetsjenië na te leven.Het is een goede zaak dat ODIHR en de OVSE-assemblee bij de laatste verkiezingen één
lijn hebben getrokken. Er zijn geen waarnemers gestuurd, omdat men vond dat
er niet op een verantwoorde wijze kon worden waargenomen. Bij de presidentsverkiezingen
was er nog een verschil. Toen werden de langetermijnwaarnemers van ODIHR niet
toegelaten, maar waren parlementariërs wel aanwezig als waarnemer. Als
de internationale gemeenschap een duidelijk signaal wil afgeven dat zij vanwege
de opgeworpen hindernissen niet in staat is om een oordeel te geven over het
verloop van de verkiezingen, dan moet de parlementaire assemblee ook geen
eigen afvaardiging sturen en dan zouden parlementariërs ook niet op persoonlijke
titel moeten gaan waarnemen. Het staat parlementariërs uiteraard vrij
om te gaan en staan waar zij willen, maar hun aanwezigheid wordt wel gezien
als een legitimatie van de verkiezingen. Het niet toestaan van langetermijnmonitoring
is al een bewijs van het onvrije karakter van de verkiezingen.
Er zijn ook tal van aanwijzingen, bijvoorbeeld het gebrek aan toegang tot
de media voor bepaalde kandidaten, die bevestigen dat de verkiezingen niet
goed zijn verlopen. Zowel Nederland als de EU heeft dit veroordeeld. Het zou
goed zijn om in het kader van de OVSE en de Raad van Europa van gedachten
te wisselen over de verkiezingswaarneming in relatie tot de plichten die landen
hebben die lid zijn van diezelfde organisaties. De discussies daarover vinden
op dit moment ook al plaats. De discussies over verkiezingswaarnemingen en
de afstemming daarover binnen de internationale gemeenschap zouden niet alleen
op ministerieel niveau maar ook op parlementair niveau moeten worden gevoerd.De minister bevestigt dat het niet aangaat om te concluderen dat de meerderheid
van de Russische bevolking Poetin en Medvedev gewoon wilde, omdat verschillende
kandidaten uiteindelijk niet mochten deelnemen aan de verkiezingen en anderen
niet of nauwelijks toegang tot de media hadden.Hij is het niet eens met de analyse van Kasparov dat Rusland bijna failliet
is. Die analyse is meer gestoeld op politieke argumenten dan op een economische
onderbouwing. Ook Medvedev vindt overigens dat er in de komende periode meer
moet worden geïnvesteerd in de publieke infrastructuur. De opmerking
van de heer Van Baalen dat Rusland op dit moment een sterke positie heeft
vanwege de hoge grondstoffenprijzen, snijdt zeker hout. De minister verwacht
dat deze prijzen nog wel even op een hoog niveau zullen blijven, waardoor
ook de economische positie van Rusland sterk zal blijven. Op het gebied van
energie is sprake van een economische wederzijdse afhankelijkheid. De EU is
niet alleen afhankelijk van de energie uit Rusland, maar Rusland is ook afhankelijk
van de afname door de Europese markt. Nederland beoogt via differentiatie
energievoorzieningszekerheid te bereiken: verschillende aanbieders en afname
van verschillende soorten energie. Daarnaast moet de energieveiligheid in
het oog worden gehouden en worden betrokken bij de EU-veiligheidsstrategie.
Er moet op het gebied van energie sprake zijn van eenheid van beleid binnen
de EU richting Rusland. De gedachten daarover lopen echter binnen de EU nog
uiteen. Er moet sprake zijn van Europese projecten. Zo zou het Russische gas
dat via de Nord Stream – de gaspijpleiding naar Noord-Duitsland –
wordt aangevoerd, beschikbaar moeten komen voor alle EU-lidstaten. Ook het
Europese Nabucco-pijpleidingsproject is interessant. De regering geeft daar
prioriteit aan. Daarom is er indertijd ook gelobbyd om een Nederlander als
coördinator verantwoordelijk te maken voor deze pijplijn. Er moet nog
wel wat werk worden verricht om de instemming van alle belangrijke spelers
te krijgen, maar het project loopt goed en bevindt zich in een eindfase. Het
is echter nog niet zeker dat de financiering deze zomer rond zal zijn.De minister merkt op dat mensenrechten gebaat zijn bij ontwikkeling, bij
het bevorderen van de middenklasse en het onderwijs. De noodzakelijke investeringen
in de publieke infrastructuur zullen een positief effect hebben op de situatie
van de mensenrechten.Een stationering van Russische troepen in het kader van ISAF in Afghanistan
is absoluut niet aan de orde. Er wordt alleen samengewerkt op het gebied van
logistiek en inlichtingen.De minister bestrijdt dat het beleid van Rusland ten aanzien van internationale
mensenrechtenrapporteurs zo zwart-wit is als de heer Van Bommel heeft geschetst.
De door hem geschetste misstanden worden uiteraard aangekaart, maar het is
onjuist om te stellen dat Rusland zich volledig afsluit van instellingen als
de OVSE en de Raad van Europa. Bezoeken en contacten zijn wel degelijk mogelijk.
Een delegatie van het comité tegen marteling en onmenselijke behandeling
van de Raad van Europa heeft onlangs een bezoek gebracht aan de Kaukasus en
heeft daar onder meer gesproken met verdedigers van mensenrechten, zoals Human
Rights Watch. Binnen de OVSE wordt Rusland zowel door de EU als door Nederland aangesproken op het nakomen van de verplichtingen. De minister
heeft ook nog onlangs een uitvoerige discussie gevoerd met het Finse voorzitterschap
van de OVSE over de mogelijkheden om Rusland meer te engageren. Rusland zal
zich meer geëngageerd voelen als het als een partner wordt bejegend,
en niet alleen als een land waar niets zou deugen. Dat leidt alleen maar tot
isolatie.In de brief wordt geconstateerd dat in de afgelopen periode de democratische
ontwikkelingen in Rusland meer onder druk zijn komen te staan. Er is sprake
van het beknotten van de persvrijheid, het tegengaan van bepaalde demonstraties
en een restrictieve ngo-wetgeving. De minister is van mening dat, gebruik
makend van de bestaande contacten en van de samenwerkingsrelatie tussen de
EU en Rusland die hopelijk binnenkort van de grond komt, op een aantal terreinen
wel degelijk vooruitgang mogelijk is. De nieuwe president Medvedev zal uiteraard
op zijn daden moeten worden beoordeeld. Hij zal in grote lijnen het beleid
van zijn voorganger voortzetten, maar hij heeft tegelijkertijd een heel ambitieuze
agenda. Hij heeft in het openbaar de juiste dingen gezegd: dat hij corruptie
wil aanpakken, juridisch nihilisme wil bestrijden, de rechtsstaat wil versterken
en de vrijheid voor ondernemers en burgers wil vergroten. Dit biedt aanknopingspunten
om juist in het kader van de nieuwe EU-Rusland-samenwerkingsrelatie vooruitgang
te boeken.De bevroren conflicten ten aanzien van Moldavië en Georgië worden
natuurlijk niet voor niets zo genoemd. Die spelen al vele jaren, omdat een
oplossing niet eenvoudig is. Maar dat betekent nog niet dat men zich er maar
bij neer moet leggen. Er is inderdaad enig zicht op een opening bij het conflict
rond Moldavië. Na bemiddeling van de Russische minister Lavrov van Buitenlandse
Zaken zullen de president van Moldavië en de leider van Transdnjestrië
binnenkort voor het eerst sinds zeven jaar met elkaar praten. Dat soort processen
zal uiteraard door de EU worden ondersteund. Met betrekking tot Georgië
zijn er EU-liaisons in Abchazië en Zuid-Ossetië. Ook de minister
maakt zich zorgen over een toename van de bilaterale contacten tussen Rusland
en Abchazië, omdat de conflicten daardoor versterkt zouden kunnen worden.
De werkzaamheden van de OVSE Minsk-groep, onder covoorzitterschap van Frankrijk,
de VS en Rusland, worden actief ondersteund.Nadere gedachtewisselingMevrouw Van Gennip (CDA) is blij dat de regering
zich inzet om de afname van de democratisering in Rusland aan de orde te stellen.
Ook de regering maakt zich zorgen over de economische toekomst van Rusland
en vindt dat de eenzijdigheid van de economie verbreed moet worden en winsten
geïnvesteerd moeten worden in de publieke infrastructuur. Zij heeft nog
geen antwoord gekregen op haar vragen over Iran en de toetreding van Rusland
tot de WTO en daaraan gerelateerd de rechtszekerheid voor Nederlandse investeerders
en bedrijven. Graag ontvangt zij een kabinetsreactie op het rapport Human
Rights Watch.De heer Van Bommel (SP) is op hoofdlijnen
tevreden met de beantwoording van de regering. Ook de brief heeft zijn steun.
Geeft Nederland extra financiële ondersteuning aan ngo’s die getroffen
worden door de nieuwe restrictieve ngo-wetgeving in Rusland? Hij heeft verder
nog geen antwoord gekregen op zijn vraag of verwacht wordt dat de Amerikaanse
regering in december opnieuw zal proberen om de MAP-status van Oekraïne
en Georgië te realiseren. Wat zal dan de houding van de Nederlandse regering
zijn? Hij is ten slotte verheugd over de toezegging dat de minister zich in
het Comité van Ministers zal inzetten voor meer druk op Rusland om
de uitspraken van het Europese Hof voor de Mensenrechten na te leven.De heer Van Baalen (VVD) vraagt de minister
om nadrukkelijk aan te geven dat Nederland het concept van het nabije buitenland
niet onderschrijft.De heer Blom (PvdA) zal in de assemblees van
de OVSE en de Raad van Europa de opstelling van Rusland ten aanzien van de
verkiezingswaarnemers aan de orde stellen. Het debat over de consequenties
van een dergelijke opstelling moet op de agenda worden gezet.De heer Van der Staaij (SGP) steunt in grote
lijnen de koers die de minister ten aanzien van Rusland is ingeslagen. Hij
heeft nog geen antwoord gekregen op zijn vraag over de Shanghai Cooperation
Organisation.De minister erkent dat goede zaken met Rusland
kunnen worden gedaan als het gaat om de ontwikkelingen in Iran. Daarover bestaat
geen verschil van mening tussen de EU, de VS en Rusland. Ook in de Veiligheidsraad
speelt Rusland een buitengewoon constructieve rol; de laatste Veiligheidsraadresolutie
is onder Russisch voorzitterschap tot stand gekomen.Nederland steunt de toetreding van Rusland tot de WTO. Medvedev heeft
onlangs gezegd dat Rusland klaar is om in 2008 toe te treden, maar dat dit
wel onder normale voorwaarden moet plaatsvinden. Over de rechtszekerheid en
de gelijke behandeling van buitenlandse investeerders en Russische bedrijven
wordt nog gesproken.Als ngo’s door de nieuwe ngo-wetgeving in de knel komen, zal extra
financiële ondersteuning worden geboden via de MATRA-programma’s
en en het mensenrechtenfonds. Er is duidelijk sprake van hinder, maar er zijn
tot nu toe geen gevallen bekend van invloedrijke en kritische ngo’s
die gesloten zijn als gevolg van de nieuwe ngo-wetgeving. Nederland zal de
vinger aan de pols houden en de problematiek aan de orde blijven stellen.
Een reactie op het rapport van Human Rights Watch inzake de nieuwe ngo-wetgeving
zal worden meegenomen in een algemeen bericht over de mensenrechtenontwikkelingen.De minister deelt de opvatting dat gekeken moet worden naar mogelijkheden
om samen te werken met organisaties als de Shanghai Cooperation Organisation,
vooral met betrekking tot Centraal-Azië en Afghanistan.Hij verwacht dat de opstelling van de Amerikaanse regering ten aanzien
van de MAP-status van Oekraïne en Georgië in december 2008 niet
zal zijn veranderd. Ook de opstelling van de Nederlandse regering is bekend.Poetin stelt dat er in bepaalde voormalige Sovjetstaten, bijvoorbeeld
Oekraïne, veel Russen wonen en dat die derhalve tot de invloedssfeer
van Rusland behoren. Nederland deelt die opvatting niet en heeft dat ook tijdens
de NAVO-top in Boekarest naar voren gebracht. Tijdens die bijeenkomst was
er overigens absoluut geen sprake van oorlogstaal. Rusland heeft afgezien
van felle reacties in relatie tot Kosovo en heeft op geen enkele wijze zijn
opvattingen vertaald in agressief optreden dan wel druk. De Kamer zal binnenkort
het verslag van de NAVO-top in Boekarest ontvangen.De voorzitter van de vaste commissie voor Buitenlandse Zaken,OrmelDe griffier van de vaste commissie voor Buitenlandse Zaken,Van der Kolk-TimmermansXNoot1Samenstelling:Leden: Van Bommel (SP), Van der Staaij (SGP), Wilders (PVV), Waalkens
(PvdA), Van Baalen (VVD), Çörüz (CDA), Ormel (CDA), voorzitter,
Ferrier (CDA), Van Velzen (SP), De Nerée tot Babberich (CDA), Blom
(PvdA), Eijsink (PvdA), Van Dam (PvdA), Dezentjé-Hamming (VVD), Irrgang
(SP), Knops (CDA), Boekestijn (VVD), Voordewind (ChristenUnie), Pechtold (D66),
ondervoorzitter, Van Gennip (CDA), Ten Broeke (VVD), Peters (GroenLinks),
Van Raak (SP), Gill’ard (PvdA) en Thieme (PvdD).Plv. leden: De Wit (SP), Van der Vlies (SGP), De Roon (PVV), Vermeij (PvdA),
Van Miltenburg (VVD), Omtzigt (CDA), Spies (CDA), Roland Kortenhorst (CDA),
Jasper van Dijk (SP), Ten Hoopen (CDA), Besselink (PvdA), Leerdam (PvdA),
Arib (PvdA), Neppérus (VVD), Lempens (SP), Schermers (CDA), Griffith
(VVD), Wiegman-van Meppelen Scheppink (ChristenUnie), Koşer Kaya (D66),
Jonker (CDA), Van Beek (VVD), Vendrik (GroenLinks), Gesthuizen (SP), Samsom
(PvdA) en Ouwehand (PvdD). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-31200-V-113.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl