Memorie van toelichting
Staten-Generaal — Kamerstuk Overig
Datum: 2025-06-24 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


Vergaderjaar 2024-2025
 Tweede Kamer der Staten-Generaal
 2
 Kamerstukken
 
 
 
 36 725
 C
 
 Wijziging van de begrotingsstaat van het provinciefonds voor het jaar 2025 (wijziging samenhangende met de Voorjaarsnota)
 
 
 Nr. 2
 
 MEMORIE VAN TOELICHTING
 
 
 
 
 A.
 ARTIKELSGEWIJZE TOELICHTING BIJ HET WETSVOORSTEL
 
 Wetsartikel 1
 De begrotingsstaten die onderdeel zijn van de Rijksbegroting, worden op grond van artikel 2.3, eerste lid, van de Comptabiliteitswet 2016 elk afzonderlijk bij wet vastgesteld en derhalve ook gewijzigd. Het onderhavige wetsvoorstel strekt ertoe om voor het jaar 2025 wijzigingen aan te brengen in de begrotingsstaat voor het provinciefonds. Het in de begrotingsstaat opgenomen begrotingsartikel wordt in onderdeel B van deze memorie van toelichting toegelicht (de zgn. begrotingstoelichting).
 Wetsartikel 3
 Ingevolge artikel 5, eerste lid, van de Financiële-verhoudingswet hebben provincies gezamenlijk recht op het bedrag dat in de begroting als verplichting voor het totaal van de algemene uitkering is opgenomen. Ingevolge artikel 5, tweede lid, van de Financiële-verhoudingswet hebben de provincies gezamenlijk recht op de bedragen die in de begroting als verplichting voor het totaal van de integratie-uitkeringen en het totaal van de decentralisatie-uitkeringen zijn opgenomen.
 De in dit wetsartikel opgenomen bedragen zijn niet rechtstreeks uit de begrotingsstaat af te leiden. De bedragen worden nader onderbouwd in deze memorie van toelichting.
 
 
 
 
 De Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties,
 
 J.J.M.
 Uitermark
 
 
 
 De Staatssecretaris van Financiën,
 
 T. van
 Oostenbruggen
 
 
 
 
 
 
 
 
 B.
 BEGROTINGSTOELICHTING
 
 
 
 1.
 Leeswijzer
 
 De eerste suppletoire begroting geeft een beeld van de uitvoering van de begroting 2025. De stand van de eerste suppletoire begroting wordt opgebouwd vanaf de stand van de vastgestelde begroting 2025.
 Door wijzigingen in beleid van verschillende departementen kan worden overgegaan tot het beleggen of juist weghalen van taken bij provincies. Indien dit gepaard gaat met een toevoeging aan of een uitname uit het provinciefonds, wordt dit begrotingstechnisch verwerkt. In de tabel met belangrijkste mutaties worden de mutaties groter dan € 10,0 mln. weergegeven.
 Vanaf de eerste suppletoire begroting 2025 wordt in de tabel budgettaire gevolgen van beleid een extra kolom toegevoegd voor het presenteren van de extrapolatie voor het jaar 2030.
 
 
 
 2.
 Beleid
 
 
 
 2.1.
 Overzicht belangrijke uitgaven- en ontvangstenmutaties
 
 
 Tabel 1 Belangrijkste suppletoire uitgaven- en ontvangstenmutaties 2025 (eerste suppletoire begroting) (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Uitgaven 2025
 
 
 Uitgaven 2026
 
 
 Uitgaven 2027
 
 
 Uitgaven 2028
 
 
 Uitgaven 2029
 
 
 Uitgaven 2030
 
 
 
 
 
 
 
 Vastgestelde begroting 2025
 
 
 
 
 3.552.438
 
 
 
 
 3.337.500
 
 
 
 
 3.297.605
 
 
 
 
 3.294.735
 
 
 
 
 3.293.795
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Belangrijkste suppletoire mutaties
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 1) Bijstelling accrestranche 2025
 
 
 36.387
 
 
 34.185
 
 
 33.777
 
 
 33.748
 
 
 33.647
 
 
 32.635
 
 
 
 
 2) Afrekening ruimte onder plafond BCF 2024
 
 
 172.800
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 3) Extrapolatie 2030
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 3.276.565
 
 
 
 
 4) Overige mutaties
 
 
 17.324
 
 
 10.720
 
 
 6.851
 
 
 5.200
 
 
 3.200
 
 
 1.200
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Stand 1e suppletoire begroting 2025
 
 
 
 
 3.778.949
 
 
 
 
 3.382.405
 
 
 
 
 3.338.233
 
 
 
 
 3.333.683
 
 
 
 
 3.330.642
 
 
 
 
 3.310.400
 
 
 
 
 
 
 Toelichting
 1. Bijstelling accrestranche 2025
 Op basis van de geactualiseerde bbp-ontwikkeling voor 2025 wordt de accrestranche 2025 overgeheveld naar het Provinciefonds. Het betreft een bedrag van € 36,4 mln. in 2025 aflopend naar structureel € 32,6 mln. vanaf 2030.
 2. Afrekening ruimte onder plafond BCF 2024
 Het BTW compensatiefonds (BCF) kent jaarlijks een plafond. Wanneer er aan het eind van het jaar minder gedeclareerd is dan het vastgestelde plafond, dan wordt het restant naar rato toegevoegd (dan wel onttrokken in het geval van een overschrijding) aan het provinciefonds en gemeentefonds. Dit betreft de definitieve afrekening van de ruimte onder het plafond. Bij Miljoenennota 2025 heeft er reeds een voorlopige afrekening plaatsgevonden. Ten opzichte hiervan wordt het bedrag met € 172,8 mln. gecorrigeerd.
 3. Extrapolaties 2030
 In miljoenennotajaar 2025 is het jaar 2030 toegevoegd aan de begroting. De middelen voor 2030 zijn via de extrapolatie in de 1e suppletoire begroting toegevoegd.
 
 
 
 
 3.
 Beleidsartikelen
 
 
 
 3.1.
 Artikel 1 provinciefonds
 
 In onderstaande tabel worden voor de verplichtingen, de uitgaven en de ontvangsten de budgettaire gevolgen van beleid van het provinciefonds weergegeven. Hiermee worden de integrale uitgaven die samenhangen met de samengestelde beleidsdoelstelling (het nastreven van een adequate omvang van het provinciefonds en het nastreven van een adequate verdeling van de middelen over de provincies) inzichtelijk gemaakt.
 Budgettaire gevolgen van beleid
 
 Tabel 2 Budgettaire gevolgen van beleid Artikel 1 provinciefonds (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Ontwerpbegroting (1)
 
 
 Mutaties via NvW, moties, amendementen en ISB (2)
 
 
 Vastgestelde begroting (3=1+2)
 
 
 Mutaties 1e suppletoire begroting (4)
 
 
 Stand 1e suppletoire begroting (5=3+4)
 
 
 Mutatie 2026
 
 
 Mutatie 2027
 
 
 Mutatie 2028
 
 
 Mutatie 2029
 
 
 Mutatie 2030
 
 
 
 
 
 
 
 Verplichtingen
 
 
 
 
 3.552.438
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 3.552.438
 
 
 
 
 226.508
 
 
 
 
 3.778.946
 
 
 
 
 44.905
 
 
 
 
 40.628
 
 
 
 
 38.948
 
 
 
 
 36.847
 
 
 
 
 3.310.400
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Uitgaven
 
 
 
 
 3.552.438
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 3.552.438
 
 
 
 
 226.511
 
 
 
 
 3.778.949
 
 
 
 
 44.905
 
 
 
 
 40.628
 
 
 
 
 38.948
 
 
 
 
 36.847
 
 
 
 
 3.310.400
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Financiering provincies
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Bijdragen aan medeoverheden
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Algemene uitkering
 
 
 3.353.395
 
 
 0
 
 
 3.353.395
 
 
 209.187
 
 
 3.562.582
 
 
 34.185
 
 
 33.777
 
 
 33.748
 
 
 33.647
 
 
 3.282.272
 
 
 
 
 Decentralisatie-uitkeringen
 
 
 198.943
 
 
 0
 
 
 198.943
 
 
 17.324
 
 
 216.267
 
 
 10.720
 
 
 6.851
 
 
 5.200
 
 
 3.200
 
 
 28.028
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Kosten Financiële verhoudingswet
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Opdrachten
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Onderzoeken verdeelsystematiek
 
 
 100
 
 
 0
 
 
 100
 
 
 0
 
 
 100
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 100
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Ontvangsten
 
 
 
 
 3.552.438
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 3.552.438
 
 
 
 
 226.511
 
 
 
 
 3.778.949
 
 
 
 
 44.905
 
 
 
 
 40.628
 
 
 
 
 38.948
 
 
 
 
 36.847
 
 
 
 
 3.310.400
 
 
 
 
 
 
 Toelichting
 Algemeen
 Het aandeel juridisch verplicht bedraagt bij het provinciefonds 100%.
 Bijdragen aan medeoverheden
 Algemene uitkering
 Dit betreft de uitkering aan alle provincies, die ten goede komt aan de algemene middelen van de provincies. De uitkering is gebaseerd op artikel 5, eerste lid, van de Financiële-verhoudingswet. Een toelichting op de belangrijkste mutaties is opgenomen in.
 Decentralisatie-uitkeringen
 Naast de algemene uitkering kent het provinciefonds ook decentralisatie-uitkeringen. De decentralisatie-uitkeringen zijn gebaseerd op de artikel 5, tweede lid, van de Financiële-verhoudingswet. Een toelichting op de belangrijkste mutaties is opgenomen in. Een overzicht van de decentralisatie-uitkeringen is opgenomen in.
 Opdrachten
 Onderzoeken verdeelsystematiek
 Dit betreft het budget dat elk jaar is gereserveerd voor de uitvoering van onderzoeken op het vlak van de omvang en verdeling van het provinciefonds en het onderhoud van het betaalsysteem.
 
 
 
 
 4.
 Bijlagen
 
 
 
 4.1.
 Overzicht decentralisatie-uitkeringen
 
 
 Tabel 3 Overzicht decentralisatie-uitkeringen (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Omschrijving
 
 
 
 
 Uitgaven 2025
 
 
 
 
 Uitgaven 2026
 
 
 
 
 Uitgaven 2027
 
 
 
 
 Uitgaven 2028
 
 
 
 
 Uitgaven 2029
 
 
 
 
 Uitgaven 2030
 
 
 
 
 
 
 
 Aanpak vakantieparken
 
 
 200
 
 
 200
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 Bestuursafspraak Friese taal en cultuur OCW
 
 
 375
 
 
 375
 
 
 375
 
 
 375
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 Deltaprogramma Waddengebied
 
 
 60
 
 
 26
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 Drugsdumpingen
 
 
 1.500
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 Friese taal 2025
 
 
 1.485
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 Friese taal en cultuur
 
 
 268
 
 
 268
 
 
 268
 
 
 268
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 Fryske Akademie
 
 
 1.559
 
 
 1.559
 
 
 1.559
 
 
 1.559
 
 
 1.559
 
 
 1.559
 
 
 
 
 Gebiedsbiografie Stedendriehoek
 
 
 41
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 Hergebruik stedelijk afvalwater
 
 
 250
 
 
 250
 
 
 250
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 Interbestuurlijk Toezicht domein erfgoed
 
 
 818
 
 
 818
 
 
 818
 
 
 818
 
 
 818
 
 
 818
 
 
 
 
 Landelijke beëindigingsregeling veehouderijlocaties Lbv en Lbv-plus
 
 
 1.008
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 Monumenten
 
 
 20.000
 
 
 20.000
 
 
 20.000
 
 
 20.000
 
 
 20.000
 
 
 20.000
 
 
 
 
 Na-ijlende effecten mijnbouw
 
 
 647
 
 
 647
 
 
 647
 
 
 647
 
 
 647
 
 
 647
 
 
 
 
 Nationale Databank Flora en Fauna
 
 
 1.000
 
 
 1.200
 
 
 1.200
 
 
 1.200
 
 
 1.200
 
 
 1.200
 
 
 
 
 Nationale Parken
 
 
 2.188
 
 
 3.643
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 Natuur bij Energieprojecten
 
 
 1.957
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 Natuurbrandpreventie en -mitigatie
 
 
 530
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 Natuurherstelverordening vereist
 
 
 452
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 Onderzoek Interbestuurlijk Toezicht
 
 
 60
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 Ontwikkeling economische agenda
 
 
 452
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 OV op peil houden
 
 
 74.420
 
 
 74.420
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 Regionaal OV tarief
 
 
 67.387
 
 
 67.387
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 RES regio's
 
 
 2.619
 
 
 2.619
 
 
 2.619
 
 
 2.619
 
 
 2.619
 
 
 2.619
 
 
 
 
 Tegemoetkoming begunstigden GLB-regeling ANLb
 
 
 77
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 Toekomstbestendig maken energiebeleid
 
 
 1.112
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 Veilig wonen
 
 
 85
 
 
 85
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 Verbeterprogramma VHR
 
 
 1.651
 
 
 1.651
 
 
 1.651
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 Verbreding en vernieuwing provincies
 
 
 2.000
 
 
 2.000
 
 
 2.000
 
 
 2.000
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 Verkeersveiligheid
 
 
 1.185
 
 
 1.185
 
 
 1.185
 
 
 1.185
 
 
 1.185
 
 
 1.185
 
 
 
 
 Waddenfonds
 
 
 28.878
 
 
 28.878
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 Weerbaar bestuur kleine gemeenten
 
 
 2.000
 
 
 2.000
 
 
 2.000
 
 
 2.000
 
 
 2.000
 
 
 0
 
 
 
 
 Wijziging betalingsverloop decentralisatie-uitkeringen 2024
 
 
 3
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Totaal:
 
 
 
 
 216.267
 
 
 
 
 209.211
 
 
 
 
 34.572
 
 
 
 
 32.671
 
 
 
 
 30.028
 
 
 
 
 28.028