Wet bevordering voortgezet ouderschap en zorgvuldige scheiding; Memorie van toelichting
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-06 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 30145, nr. 3

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer

15-06-2005

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2004-2005

30145 nr. 3

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaam1. Algemeen2. Mediation en jeugdzorgMediationJeugdzorg3. Verantwoordelijkheid overheid4. Ouderschapsplan5. Ouderlijke verantwoordelijkheid6. Bijzondere curator7. Afschaffen van de mogelijkheid tot omzetting van een
huwelijk in een geregistreerd partnerschap8. Zorgvuldige echtscheiding9. Overgangsrecht10. Administratieve lastenARTIKELENArtikel IOnderdeel A (artikel 16a)Onderdeel B (Afdeling 5A)Onderdeel C (artikel 80d)Eerste lidTweede lidOnderdeel D (artikel 149)Onderdelen E en F (artikelen 235 en 236)Onderdeel G (artikel 247)Onderdeel H (artikel 250)Onderdelen I en J (artikelen 251 en 251a)Onderdeel K (artikel 253a)Tweede lidDerde lidOnderdelen L, M en N (artikelen 253aa, 253n en 253sa)Onderdeel O (artikel 377a)Eerste lidTweede lidOnderdelen P en R (artikelen 377e en 377g)Onderdeel QOnderdeel SArtikel IIOnderdeel A (artikel 815)Tweede lid (nieuw)Derde lid (nieuw)Onderdeel BOnderdelen C en DOnderdeel E (artikel 828)Ondertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Gerelateerde publicaties

Kamerstuk 30145, nr. 3 b5Gerelateerde publicatie
Kamerstuk 30145, nr. 3 b4Gerelateerde publicatie
Kamerstuk 30145, nr. 3 b3Gerelateerde publicatie
Kamerstuk 30145, nr. 3 b2Gerelateerde publicatie
Kamerstuk 30145, nr. 3 b1Gerelateerde publicatie

 
 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 30145Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 66 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
30 145Wijziging van Boek 1 van het Burgerlijk Wetboek en het Wetboek van Burgerlijke
Rechtsvordering in verband met het bevorderen van voortgezet ouderschap na
scheiding en het afschaffen van de mogelijkheid tot het omzetten van een huwelijk
in een geregistreerd partnerschap (Wet bevordering voortgezet ouderschap en
zorgvuldige scheiding)nr. 3MEMORIE VAN TOELICHTING1. AlgemeenHet is voor de ontwikkeling van een kind belangrijk dat het, ook na scheiding
van zijn ouders, contact heeft met beide ouders en dat de ouders zich gezamenlijk
verantwoordelijk blijven voelen voor zijn verzorging, opvoeding en ontwikkeling.
Te vaak nog staan de scheidende partners, die wel de vermogensrechtelijke
gevolgen van hun scheiding regelen, onvoldoende stil bij de afspraken die
ook op langere termijn voor hun kinderen gemaakt moeten worden. Goede afspraken
bij de scheiding kunnen voorkomen dat er later onnodige conflicten ontstaan.Steeds meer echtparen zijn zich bewust van de noodzaak om goede afspraken
te maken over de echtscheiding. Dit komt bijvoorbeeld tot uitdrukking in de
gestage toename van het aantal gezamenlijke verzoeken tot echtscheiding. In
2003 werd in 52,1% (gegevens CBS) van het totaal aantal verzoeken tot echtscheiding
een gezamenlijk verzoek gedaan. Wanneer het aantal beëindigingen van
een geregistreerd partnerschap na omzetting van het huwelijk in een geregistreerd
partnerschap hierbij wordt opgeteld, is dit percentage zelfs hoger. Belangrijk
is ook dat in 92% (2003) van de echtscheidingen waarbij kinderen betrokken
zijn de ouders gezamenlijk het gezag over hun kinderen blijven uitoefenen.
Ter vergelijking: in 1997, het jaar voorafgaand aan de wetswijziging die gezamenlijk
gezag na de echtscheiding tot uitgangspunt maakte, was dit percentage nog
34%. Dit zijn goede ontwikkelingen.Het wetsvoorstel wil deze ontwikkelingen versterken en beoogt daarmee
de scheidings- en omgangsproblematiek te verminderen. De voorstellen zijn
erop gericht dat de ouders vroegtijdig nadenken over de invulling van het
ouderschap na de scheiding en hierover goede afspraken maken opdat onnodige
conflicten nadien worden voorkomen. Het wetsvoorstel gaat ervan uit dat voortgezet
ouderschap bij scheiding de norm is en dat beide ouders, ook na scheiding,
verantwoordelijk zijn voor de verzorging, opvoeding en ontwikkeling van hun
kinderen. Deze verantwoordelijkheid komt tot uitdrukking in de uitoefening
van het gezamenlijk gezag.Teneinde te bevorderen dat beide ouders zich bij de scheiding rekenschap
geven van de gevolgen van die scheiding voor de kinderen en daadwerkelijk controleerbare afspraken maken over die gevolgen wordt voorgesteld
dat in het verzoek tot echtscheiding een ouderschapsplan (artikel II, onderdeel
A, 815 Rv) wordt opgenomen. De verplichting om een ouderschapsplan te voegen
wordt ook voorgesteld bij een verzoek tot beëindiging van een geregistreerd
partnerschap of een scheiding van tafel en bed. Indien de geregistreerde partners
bij overeenkomst hun geregistreerd partnerschap beëindigen, zal die overeenkomst
een ouderschapsplan dienen te bevatten.Om de scheidingsprocedure1 verder te stroomlijnen
en te bevorderen dat een gezamenlijk verzoekschrift wordt ingediend, wordt
de eis gesteld dat het verzoekschrift vermeldt over welke van de gevraagde
voorzieningen overeenstemming is bereikt en over welke van de gevraagde voorzieningen
een verschil van mening bestaat met de gronden daarvoor. Deze eis sluit aan
bij de substantiëringsplicht (artikel 111 lid 3 Rv) in het civiele procesrecht.Verder zijn in dit wetsvoorstel twee normen opgenomen die bestaande normen
ten aanzien van de ouderlijke verantwoordelijkheid expliciteren. Allereerst
wordt voorgesteld om een derde lid aan artikel 247 (onderdeel G) toe te voegen
waarin wordt bepaald dat het ouderlijk gezag mede de verplichting van de ouder
omvat om de ontwikkeling van de band van zijn minderjarig kind met de andere
ouder te bevorderen. Daarnaast is in artikel 377a (onderdeel O) de verplichting
tot omgang opgenomen, die zich richt tot de ouder die niet het gezag uitoefent.Ook is een aantal bepalingen verplaatst en geherformuleerd. Dit betreft
met name de bepalingen in paragraaf 1 van afdeling 2 van titel 14 (Het
gezamenlijk gezag van ouders binnen en buiten huwelijk en het gezag van één
ouder na scheiding) en de bepalingen van titel 15 (omgang en informatie).
In titel 15 zijn nu alleen bepalingen opgenomen die van toepassing zijn op
de ouder zonder gezag en degene die in een nauwe persoonlijke betrekking staat
tot het kind. Om dit te realiseren is artikel 377h (oud) dat betrekking had
op bepaalde verzoeken ingeval van gezamenlijke gezagsuitoefening, nu opgenomen
in artikel 253a, waarbij de redactie is aangepast. Door deze wijzigingen wordt
benadrukt dat het gezamenlijk uitoefenen van het gezag door ouders, ook na
een scheiding, de reguliere situatie is. Slechts in specifieke omstandigheden
kan hiervan afgeweken worden. Hiertoe is tevens het criterium zoals dit door
de Hoge Raad wordt gehanteerd, gecodificeerd (HR 10 september 1999, NJ
2000, 20; onderdeel J, artikel 251a, eerste lid). Tot slot wordt voorgesteld
om de mogelijkheid om een huwelijk in een geregistreerd partnerschap om te
zetten, af te schaffen (onderdeel B).Over een ontwerp van het wetsvoorstel is advies gevraagd aan een aantal
instanties2. Van de Raad voor de Rechtspraak,
de Nederlandse Vereniging voor Rechtspraak, de Nederlandse Orde van Advocaten,
de Vereniging van Familierecht Advocaten enScheidingsbemiddelaars, de Raad
voor Strafrechtstoepassing en Jeugdbescherming en de Stichting Samenwerkingsverband
Familierecht is advies ontvangen. De adviezen onderschrijven de voorstellen
op hoofdlijnen (ouderschapsplan, normen ouderlijke verantwoordelijkheid, afschaffing
flitsscheiding en rechterlijke tussenkomst bij scheiding) en maken opmerkingen
op detailniveau. De adviezen zijn verwerkt in het wetsvoorstel.2. Mediation en jeugdzorgOndanks de goede ontwikkelingen in de praktijk en de wijziging van de
wet kan niet voorkomen worden dat er conflictueuze scheidingen zullen blijven
bestaan waarvan kinderen de dupe zijn. Niet in alle gevallen zullen de ouders
in staat zijn om afspraken te maken over de scheiding of om conflicten die
na de scheiding ontstaan, op te lossen. Inzet van derden om de kinderen en
hun ouders te ondersteunen, afspraken te maken of conflicten te beslechten
is dan gewenst. Hiertoe zijn op twee gebieden initiatieven genomen,
namelijk mediation en jeugdzorg. Deze initiatieven zullen de werking van het
wetsvoorstel ondersteunen en versterken. Bovendien bevat het wetsvoorstel
een bepaling (artikel II, onderdeel B) die de rechter de mogelijkheid geeft
om de echtgenoten te verwijzen naar een bemiddelaar met als doel om de echtgenoten
in onderling overleg tot afspraken over één of meer gevolgen
van de echtscheiding te laten komen.MediationUit de resultaten van de experimenten scheidings- en omgangsbemiddeling
is onder meer gebleken dat bemiddeling in vergelijking met de reguliere procedure
een positieve bijdrage levert aan zowel de afhandeling van de scheiding als
de oplossing van een conflict over de omgang met de kinderen (Kamerstukken
II 2002/03, 28 600 VI, nr. 105, pp. 5–9). Zoals in de
brief van 19 april 2004 (Kamerstukken II 2003/04, 29 528, nr. 1,
pp. 8–13) is aangekondigd, worden de komende jaren verschillende
maatregelen getroffen om de toepassing van mediation in den brede verder te
bevorderen. Het accent ligt enerzijds op een adequate informatievoorziening
en anderzijds op een individuele op de zaak gerichte doorverwijzing vanuit
de gerechten en het juridisch loket.Om te voorkomen dat voor partijen onaanvaardbare financiële drempels
zouden bestaan voor deelname aan mediation wordt een tweetal financiële
maatregelen ingevoerd. Zo zal voor minder draagkrachtigen een tegemoetkoming
in de kosten van mediation worden geregeld. Hierbij wordt zoveel mogelijk
aangesloten bij de systematiek van de Wet op de rechtsbijstand (WRb). Daarnaast
wordt als tijdelijke maatregel een stimuleringsbijdrage beschikbaar gesteld
voor partijen die zich op verzoek van de rechter laten doorverwijzen naar
een mediator. De hoogte van deze bijdrage is vastgesteld op € 200,–.JeugdzorgWanneer kinderen te maken krijgen met scheidings- en omgangsproblemen,
moet voorkomen worden dat zij in de knel komen en in hun ontwikkeling worden
bedreigd. Kinderen en hun ouders kunnen in dat geval, net als kinderen met
andere opvoed- en opgroeiproblemen, een beroep doen op de lokale voorzieningen
of de jeugdzorg. Deze hulp is licht waar mogelijk en zwaar indien nodig: op
tijd en op maat. Lichte vormen van zorg zoals voorlichting en (licht) pedagogische
hulp behoren tot het lokale domein en vallen onder de verantwoordelijkheid
van de gemeenten. De intensievere hulpvormen gericht op het oplossen van ernstige
opgroei- en opvoedproblemen, waarvoor een indicatie van het bureau jeugdzorg
is vereist, zijn onderdeel van de provinciale jeugdzorg en vallen onder de
verantwoordelijkheid van provincies (zie ook Kamerstukken II 2004/05, 29 520,
nr. 9).Zowel de ontwikkeling van mediation als het realiseren van adequate jeugdzorg,
zijn zeer belangrijke ontwikkelingen die niet los kunnen worden gezien van
het wetsvoorstel.3. Verantwoordelijkheid overheidUitgangspunt bij de aanpak van de scheidings- en omgangsproblematiek is
dat de ouders zich gezamenlijk verantwoordelijk (blijven) voelen voor de verzorging,
opvoeding en ontwikkeling van hun kinderen voor én na de scheiding.
Evenals de ouders ten tijde van hun relatie afspraken maken over hun kinderen,
dienen zij dit ook na de scheiding te doen. Het opstellen van een ouderschapsplan,
al dan niet met behulp van een mediator, past binnen deze verantwoordelijkheid.In aanvulling op deze primaire verantwoordelijkheid van de ouders heeft
de overheid op grond van artikel 8 van het Verdrag tot bescherming van de
rechten van de mens en de fundamentele vrijheden (EVRM) een positieve verplichting
om te bevorderen dat een kind contact heeft met zijn ouders. Dit volgt ook
uit artikel 9 van het Verdrag inzake de rechten van het kind (IVRK).Over de verplichtingen van de overheid bij de effectuering van de omgang
heeft het Europees Hof voor de rechten van de mens een aantal uitspraken gedaan
(o.a. Glaser tegen het Verenigd Koninkrijk, 19 september 2000, no. 32 346/96,
Elsholz tegen Duitsland, 13 juli 2000, no. 25 735/94). In deze
uitspraken komt naar voren dat de Staat enerzijds maatregelen moet treffen
om de medewerking aan de omgang tot stand te brengen, anderzijds kunnen deze
maatregelen niet steeds worden afgedwongen, omdat de toepassing van dwang
wordt begrensd door de rechten en belangen van betrokkenen, waarbij de belangen
van het kind kunnen voorgaan op de belangen van de ouders. Het Hof heeft voorts
aangegeven dat de verantwoordelijkheid voor de effectuering van de omgangsregeling
niet op een Staat alleen berust maar dat ook de medewerking van de betrokkenen
van belang is.In de zaak van Sophia Gudrún Hansen tegen Turkije heeft het Europees
Hof voor de rechten van de mens (23 september 2003, no. 36 141/97)
Turkije veroordeeld, omdat het Hof van mening is dat Turkije niet alle noodzakelijke
stappen heeft genomen om de omgangsregeling tot stand te laten komen. In het
bijzonder hebben de nationale instanties verzuimd om advies in te winnen bij
de sociale diensten of de hulp van een psycholoog of kinderpsychiater in te
schakelen om de hereniging van moeder met haar kinderen te faciliteren en
om de strijd tussen de ouders te doen verminderen.De Stichting Samenwerkingsverband Familierecht heeft in haar advies aangegeven
het wetsvoorstel te steunen maar heeft tevens aangegeven een effectief sanctiebeleid
in de voorstellen te missen. Het wetsvoorstel doet inderdaad geen voorstellen
om specifieke sancties op te leggen bij het niet nakomen van een zorg- of
omgangsregeling. De bevoegdheid om op verzoek «sancties» op te
leggen verandert niet. Voor een overzicht van de mogelijkheden verwijs ik
naar mijn brief inzake effectuering omgang (Kamerstukken II 2003/04, 29 520,
nr. 6). Ik ben van mening dat het niet noodzakelijk is om, aanvullend
op de huidige mogelijkheden, sanctiemogelijkheden in de wet op te nemen omdat
hierdoor de ouders meer mogelijkheden in handen krijgen om hun strijd (over
de hoofden van de kinderen) voort te zetten. De voorstellen zoals in het zijn
wetsvoorstel opgenomen, in het bijzonder het ouderschapsplan, en de initiatieven
die zijn genomen op het gebied van de mediation en de jeugdzorg zullen naar
verwachting de scheidings- en omgangsproblematiek verminderen. Met deze maatregelen
beoogt de overheid zijn verantwoordelijkheid te nemen zoals deze voortvloeit
uit de internationale verplichtingen.4. OuderschapsplanIn het wetsvoorstel is het ouderschapsplan een belangrijk onderdeel. Gedurende
het opstellen van het ouderschapsplan worden de ouders gedwongen ten minste
na te denken over welke invulling zij willen geven aan het ouderlijk gezag
na scheiding. Uit de praktijk blijkt dat een groot aantal punten van belang
zijn om te bespreken1:– de dagelijkse zorg voor de kinderen (waar verblijven de kinderen,
eten en drinken, huisregels e.d.)– school– sport– medische zorg– vakantie– bijzondere dagen (verjaardagen e.d.)– financiën (beheer spaarrekeningen, bijdrage van de niet-verzorgende
ouder)– communicatie tussen de ouders (informeren en raadplegen)– halen en brengen van de kinderenHet is aan de ouders om te bepalen welke afspraken zij in het ouderschapsplan
vastleggen. Zij kunnen afspraken maken, die zij in het belang van het kind
vinden. Wel stelt de wet een aantal minimumeisen. De onderwerpen waarover
de ouders afspraken moeten maken, zijn de meest essentiële punten bij
de uitoefening van het gezamenlijk gezag. Jurisprudentie wijst bovendien uit
dat dit de onderwerpen zijn, die in de praktijk kunnen leiden tot een conflict
dat voor de rechter moet worden beslecht. In het ouderschapsplan dienen ten
minste afspraken te worden opgenomen over:a) de wijze waarop de ouders de zorg- en opvoedingstaken, bedoeld in artikel
247, verdelen of het recht en de verplichting tot omgang, bedoeld in artikel
377a, eerste lid, vormgeven;b) de wijze waarop de ouders elkaar informatie verschaffen en raadplegen
omtrent gewichtige aangelegenheden met betrekking tot de persoon en het vermogen
van hun minderjarige kinderen;c) de kosten van de verzorging en opvoeding van hun minderjarige kinderen
(kinderalimentatie).Zowel een eenzijdig als een gemeenschappelijk verzoek tot echtscheiding
dient een ouderschapsplan te bevatten. Aan het ouderschapsplan zijn slechts
in zoverre vereisten gesteld, dat dit de onderwerpen, vermeld in artikel 815,
tweede lid, Rv moet betreffen en door beide ouders ondertekend moet zijn.
Dit betekent ook dat het ouderschapsplan, desgewenst in het echtscheidingsconvenant
kan worden opgenomen maar ook en mits door beide ouders ondertekend, als afzonderlijk
document bij het verzoekschrift kan worden gevoegd. Het ouderschapsplan kan
ook in het verzoekschrift zelf worden opgenomen. In dat geval dienen beide
ouders voor dit deel van het verzoekschrift mee te ondertekenen.In een aantal gevallen zal het redelijkerwijs niet mogelijk zijn om overeenstemming
te bereiken over het ouderschapsplan of om het op te stellen. Hierbij kan
gedacht worden aan situaties waarin er geen communicatie tussen de ouders
(meer) mogelijk is, de moeder in een blijf van mijn lijf huis zit of een ouder
wegens een psychiatrische stoornis in een inrichting verblijft. Ten gevolge
hiervan zal het ouderschapsplan onvolledig zijn of zelfs helemaal ontbreken.De situatie dat geen (volledig) ouderschapsplan kan worden overgelegd,
zal zich naar verwachting vaker voordoen bij een eenzijdig verzoek. Toch geldt
ook in geval van een eenzijdig verzoek de eis van het ouderschapsplan. Naast
de principiële reden, alle ouders dienen immers een ouderschapsplan op
te stellen, is er ook een andere reden om vast te houden aan de eis van een
ouderschapsplan in alle situaties, namelijk het creëren van een eenvoudige
mogelijkheid om het opstellen van een ouderschapsplan te ontlopen. Echtgenoten
zouden kunnen afspreken dat één van de echtgenoten een eenzijdig
verzoek tot echtscheiding indient (ten aanzien waarvan de plicht tot het opstellen
van een ouderschapsplan niet zou gelden) waaraan de andere echtgenoot zich
vervolgens refereert. Dit is ongewenst, reeds omdat het niet bijdraagt aan
een bewustmaking van beide ouders van hun beider verantwoordelijkheid voor
het kind óók na de scheiding.Indien het niet lukt om binnen een redelijke termijn een ouderschapsplan
op te stellen dat door beide ouders is ondertekend, kunnen de ouders op andere
wijze aan de wettelijke eis van het ouderschapsplan voldoen (zie artikel 815,
vijfde lid Rv (nieuw)) opdat het verzoekschrift wel ontvankelijk zal worden
verklaard. Een ouder moet dan gemotiveerd aangeven waarom geen ouderschapsplan
gezamenlijk is op te maken en kan vervolgens eenzijdig aangeven
hoe hij of zij vindt dat het voortgezet ouderschap moet worden vormgegeven.
Dit zal meestal gepaard gaan met het verzoek om bepaalde voorzieningen te
treffen (bijvoorbeeld vaststelling van een verdeling van de zorg- en opvoedingstaken
of kinderalimentatie) ten aanzien waarvan de substantiëringsplicht van
toepassing is (zie artikel 815, derde lid, Rv (nieuw)). De andere ouder zal
zich vervolgens refereren aan het verzoekschrift of zal verweer voeren en
daarbij aangeven hoe hij of zij vindt dat de ouderlijke verantwoordelijkheid
na de scheiding moet worden ingevuld.De rechter zal moeten beoordelen of de stukken voldoende zijn en in het
bijzonder moeten bepalen of het ouderschapsplan (of het stuk dat ter vervanging
van het ouderschapsplan wordt aangeboden) voldoet aan de vereisten. Wanneer
bij indiening van het verzoekschrift het ouderschapsplan ontbreekt, zal de
rechtbank dit bij de ontvangstbevestiging aangegeven1. Ook kan de rechter besluiten tot een behandeling ter terechtzitting
of kan hij betrokkenen verwijzen naar een bemiddelaar wanneer hij de situatie
kansrijk acht, om te bevorderen dat alsnog een ouderschapsplan tot stand komt.
Indien het verzoekschrift niet wordt aangevuld met een ouderschapsplan of
op andere wijze hierin wordt voorzien, kan de rechter het verzoek niet ontvankelijk
verklaren.Het ouderschapsplan is in de wet geformuleerd als een processuele eis
bij een verzoek tot scheiding. Het ouderschapsplan is, zoals de NVvR in haar
advies aangeeft, «de toegangsdeur tot de echtscheidingsprocedure».
Dit heeft als consequentie dat, indien de afspraken niet in de beschikking
worden opgenomen, deze afspraken niet rechtstreeks afdwingbaar zijn. De rechter
heeft op grond van artikel 819 Rv wel de mogelijkheid om de afspraken in de
beschikking op te nemen waardoor de afspraken van een executoriale titel worden
voorzien.Het is belangrijk om de kinderen te betrekken bij het opstellen van een
ouderschapsplan. Om deze reden is een aanvullende eis gesteld aan het inleidend
verzoekschrift, namelijk een vermelding van op welke wijze de kinderen zijn
betrokken bij het opstellen van het ouderschapsplan (Artikel II, onderdeel
A, 815, derde lid, Rv). De mate waarin dit mogelijk is, is uiteraard afhankelijk
van de leeftijd en het ontwikkelingsniveau van het kind. Deze informatie is
voor de rechter belangrijk omdat de rechter onder meer moet beoordelen of
de regeling strookt met het belang van de betrokken minderjarige(n).5. Ouderlijke verantwoordelijkheidHet wetsvoorstel bevat twee normen die bestaande normen ten aanzien van
de ouderlijke verantwoordelijkheid expliciteren. Deze normen beogen te bevorderen
dat een ouder en zijn kind contact hebben met elkaar.Door de toevoeging van een derde lid aan artikel 247 (onderdeel G) wordt
de norm dat het ouderlijk gezag mede de verplichting van de ouder omvat om
de ontwikkeling van de band van zijn minderjarig kind met de andere ouder
te bevorderen, geëxpliciteerd. Deze norm richt zich zowel tot de ouders
die gezamenlijk het ouderlijk gezag uitoefenen als de ouder die alleen het
ouderlijk gezag uitoefent. Het is immers in het belang van het kind dat het
contact heeft met zijn beide ouders. De norm is opgenomen om een aantal redenen.
De ouders die afspraken maken over de wijze van uitoefening van het ouderlijk
gezag in het ouderschapsplan zullen rekening moeten houden met deze norm.
Ten aanzien van de verdeling van de zorg- en opvoedingstaken is het in beginsel
niet mogelijk dat de ouders in het ouderschapsplan vastleggen dat het kind
geen contact heeft met één van zijn ouders. Dit past immers
niet in de gestelde norm. Ook de rechter zal de norm in zijn ambtshalve toets
van het verzoekschrift meenemen en kan de norm aanleiding zijn om de ouders
te vragen het ouderschapsplan te wijzigen indien het ouderschapsplan niet
voldoet aan de gestelde norm.De norm voor de ouder die niet het gezag uitoefent, is neergelegd in het gewijzigde artikel 377a, eerste lid (onderdeel O). Omgang is in het
belang van het kind. Om deze reden is in het wetsvoorstel een norm opgenomen
die de ouder zonder gezag verplicht om omgang te hebben met zijn kind. In
veel gevallen zal de ouder ook graag een omgangsregeling met zijn kind hebben
en die ook nakomen, maar dit is niet altijd het geval. De ouder zonder gezag
heeft een verantwoordelijkheid om contact te hebben met zijn kind. Ook ten
aanzien van deze verplichting kan zonodig een dwangmiddel worden opgelegd.Beide normen brengen tevens tot uitdrukking dat afspraken over de verdeling
van de zorg- en opvoedingstaken, inclusief een regeling inzake de uitoefening
van het ouderlijk gezag (artikel 253a, tweede lid (nieuw)) of een omgangsregeling
(artikel 377a) die door de rechter in de beschikking is vastgelegd, moeten
worden nagekomen door beide ouders. Bij het niet nakomen van de afspraken
of een getroffen regeling waardoor de norm niet wordt gerespecteerd, kan de
rechter zo nodig een dwangmiddel opleggen of het gezag wijzigen.Het kind heeft geen verplichting tot omgang met zijn ouder maar wel een
recht. Dit recht heeft hij ook ten aanzien van degene die in een nauwe persoonlijke
betrekking tot hem staat. In een procedure zal in beginsel altijd naar zijn
mening worden gevraagd (indien hij ouder is dan twaalf is de rechter hiertoe
verplicht) en dient deze mening zoveel mogelijk te worden gerespecteerd.6. Bijzondere curatorEen kind kan in een echtscheidingsprocedure onderwerp worden van strijd
tussen zijn ouders. Om de positie van het kind in de procedure te verbeteren,
wordt voorgesteld om het benoemen van een bijzondere curator te vergemakkelijken
(onderdeel H, artikel 250). De voorgestelde wijziging maakt het mogelijk dat
niet alleen de kantonrechter, maar iedere rechter de bevoegdheid krijgt om
in zaken waarbij een minderjarige rechtstreeks betrokken is, een bijzondere
curator te benoemen. Deze wijziging is ook voorgesteld door de Commissie verbetervoorstellen
civiel, die door de Raad voor de rechtspraak is ingesteld (Rapport verbetervoorstellen
civiel, 22 juni 2004, voorstel 9.2, p. 15). Met deze wijziging kom
ik tevens mijn toezegging na die ik heb gedaan in mijn brief van 18 juni
2004 (Kamerstukken II 2003/04, 29 520, nr. 6, p. 5) inzake
effectuering omgangsregeling.De bijzondere curator behartigt de belangen van de kinderen in en buiten
rechte. In een echtscheidingsprocedure kan de bijzondere curator de ouders
meehelpen om een ouderschapsplan op te stellen door het belang van het kind
bij het ouderschapsplan te verwoorden. Bij een strijd tussen de ouders over
diverse aspecten van de echtscheiding, kunnen de belangen van de kinderen
immers uit het oog worden verloren. Ook kan de bijzondere curator het kind
ondersteunen bij het voeren van gesprekken met zijn ouders over het ouderschapsplan,
uiteraard in overeenstemming met zijn leeftijd en rijpheid. Gezien deze mogelijkheden
van de bijzondere curator is het denkbaar dat een rechter, bijvoorbeeld gelijktijdig
met een verwijzing van de ouders naar een mediator teneinde afspraken te maken
over de zorgverdeling, een bijzondere curator benoemt. Daarnaast kan de bijzondere
curator de minderjarige ondersteunen bij het zelfstandig vragen van een regeling
inzake de uitoefening van het ouderlijk gezag (artikel 253a, tweede en derde
lid j° 377g) of een verzoek om de vader of de moeder alleen met het gezag
te belasten (artikel 251a, eerste en vierde lid).7. Afschaffen van de mogelijkheid tot omzetting van een
huwelijk in een geregistreerd partnerschapSinds 1 januari 1998 bestaat de mogelijkheid om een geregistreerd
partnerschap aan te gaan. Bij de openstelling van het huwelijk voor personen
van hetzelfde geslacht op 1 april 2001 (Wet openstelling huwelijk, Stb.2001,
9) is het mogelijk gemaakt om een huwelijk via de burgerlijke stand om te
zetten in een geregistreerd partnerschap (artikel 77a). Het geregistreerd
partnerschap kan vervolgens buiten de rechter om worden beëindigd. Dit
gebeurt door inschrijving door de ambtenaar van de burgerlijke stand van een
door beide partners en een of meer advocaten of notarissen ondertekende en
gedateerde verklaring waaruit blijkt dat en op welk tijdstip de partners omtrent
de beëindiging van hun geregistreerd partnerschap een overeenkomst hebben
gesloten (artikel 80c onder c).De ontbinding van het huwelijk via een omzetting in een geregistreerd
partnerschap kunnen voor betrokkenen grote problemen opleveren. De problemen
ten gevolge van de omzetting van een huwelijk in een geregistreerd partnerschap
gevolgd door een onmiddellijke beëindiging van dit geregistreerd partnerschap
betreffen met name de erkenning van de «echtscheiding» in het
buitenland en het ontbreken van een executoriale titel met betrekking tot
de gemaakte afspraken. Deze problemen zijn zodanig dat wordt voorgesteld om
deze mogelijkheid tot omzetting uit de wet te schrappen.De mogelijkheid van omzetting van een huwelijk in een geregistreerd partnerschap
en vice versa is bewust gecreëerd door de wetgever. De opname van de
omzetting is opgenomen naar aanleiding van een toezegging gedaan in de Eerste
Kamer tijdens de mondelinge behandeling van het wetsvoorstel inzake het geregistreerd
partnerschap. De belangrijkste reden voor de opname van de bepaling was dat
iedereen in de gelegenheid moest worden gesteld alsnog een keuze te maken
voor een geregistreerd partnerschap of een huwelijk. Inmiddels is iedereen
in de gelegenheid gesteld om een keuze te maken en kan deze mogelijkheid derhalve
ongedaan worden gemaakt.Het afschaffen van de «flitsscheiding» wordt breed ondersteund.
Zo heeft de Vereniging van Familierecht Advocaten enScheidingsbemiddelaars
(VFAS) in haar reactie op de voorstellen die aan dit wetsvoorstel ten grondslag
liggen, aangegeven «dat de «flitsscheiding» onverantwoord
is (...). U zou moeten beginnen door middel van een wetswijziging een einde
te maken aan de mogelijkheid van de flitsscheiding.» Ook de Raad voor
de Rechtspraak en de Nederlandse Orde van Advocaten hebben aangegeven dat
de flitsscheiding zo snel mogelijk afgeschaft dient te worden, gezien de problemen
die ermee samenhangen.Voorgesteld wordt om slechts de mogelijkheid om een huwelijk in een geregistreerd
partnerschap om te zetten te schrappen en niet het omgekeerde, namelijk de
mogelijkheid om een geregistreerd partnerschap in een huwelijk om te zetten
(artikel 80g). Er is namelijk gebleken dat er behoefte bestaat om een geregistreerd
partnerschap in een huwelijk om te zetten. Sommigen zien het geregistreerd
partnerschap als een proefperiode voorafgaand aan het huwelijk. Nu er ook
geen reden is om deze omzettingsmogelijkheid te schrappen, wordt deze omzettingsmogelijkheid
gehandhaafd.In 2003 zijn 4 800 huwelijken beëindigd via een omzetting in
een geregistreerd partnerschap (CBS). Indien de omzettingsmogelijkheid wordt
afgeschaft, betekent dit een werklastvermeerdering voor de rechterlijke macht
in de zin dat het aantal verzoeken tot echtscheiding zal toenemen. Verondersteld
mag worden dat deze toename met name gemeenschappelijk verzoeken zullen zijn,
omdat deze echtparen in staat zijn om samen afspraken te maken en dus ook
in de mogelijkheid verkeren om een gemeenschappelijk verzoek in te dienen.
Deze gemeenschappelijke verzoeken worden nu reeds zonder mondelinge behandeling
afgedaan en kosten relatief gezien weinig tijd. Behalve een verwachte
toename van het aantal verzoeken tot echtscheiding zal het wetsvoorstel vermoedelijk
het aantal gemeenschappelijke verzoekschriften verder doen toenemen. Daarnaast
kunnen de zaken in beginsel ter zitting efficiënt worden afgedaan door
de opname van de «substantiëringsplicht». Ook de inzet van
mediation zal hier aan moeten bijdragen. Tot slot is het de verwachting dat
het aantal procedures dat na de echtscheiding wordt gevoerd zoals een verzoek
tot wijziging van het gezag of het vaststellen van een omgangsregeling, op
den duur zal afnemen door de preventieve werking die van het ouderschapsplan
zal uitgaan. Deze aspecten van het wetsvoorstel zullen naar verwachting de
rechterlijke macht tijdswinst opleveren. Het is derhalve de verwachting dat
het totaal van de effecten van het wetsvoorstel de rechterlijke macht niet
extra zal belasten. De Raad voor de Rechtspraak heeft in zijn advies ook niet
aangegeven dat het wetsvoorstel effecten heeft voor de rechterlijke macht.8. Zorgvuldige echtscheidingHet wetsvoorstel voorziet niet in een administratieve procedure voor echtscheiding.
Het is weliswaar mogelijk om een administratieve echtscheidingsprocedure te
ontwerpen die in het buitenland wordt erkend maar deze procedure vereist tenminste
een constitutieve beslissing door een autoriteit. Een huwelijksbeëindiging
die een zuiver consensueel karakter heeft, d.w.z. een overeenkomst van de
echtgenoten die door de burgerlijke stand wordt geregistreerd zal hoogstwaarschijnlijk
niet in het buitenland erkend worden, omdat een constitutieve beslissing door
de rechter of een andere autoriteit ontbreekt. De Verordening Brussel IIbis,
die op 1 maart in werking is getreden, heeft, evenals de verordening
Brussel II, betrekking op constitutieve echtscheidingsbeslissingen.Het ontwerpen van een echtscheidingsprocedure zonder tussenkomst van de
rechter die wordt erkend in het buitenland, betekent derhalve dat een administratieve
autoriteit moet worden aangewezen, die een beslissing over de echtscheiding
neemt op een wijze vergelijkbaar met de wijze waarop de rechter dat in Nederland
doet. Het aanwijzen van een dergelijke autoriteit levert ten opzichte van
de huidige situatie weinig voordeel op. Mensen hebben wellicht het gevoel
dat zij de echtscheiding zelf zullen kunnen regelen, maar in de praktijk gaat
het om een procedure die sterk lijkt op een procedure voor de rechter. Overigens
heeft men ook bij een administratieve procedure de bijstand van een advocaat
of een notaris nodig om afspraken te maken over alimentatie, afwikkeling huwelijksvermogensregime
en de kinderen. Het is dan ook zeer de vraag of men met een administratieve
procedure veel kosten bespaart of tijd wint. De kosten van de echtscheiding
worden immers met name bepaald door de advocaatkosten (of notaris). De rechterlijke
toets wordt efficiënt uitgevoerd, omdat de gezamenlijke verzoeken zonder
mondelinge behandeling kunnen worden afgedaan.Naast de constatering dat een administratieve echtscheidingsprocedure
vermoedelijk weinig voordeel oplevert, biedt de rechterlijke toets een aantal
waarborgen die een administratieve procedure niet biedt. Bij een verzoek tot
echtscheiding toetst de rechter of de gemaakte afspraken in het belang van
het kind zijn. De ambtshalve toets van het belang van het kind is noodzakelijk,
omdat bij de totstandkoming van onderlinge afspraken tussen scheidende partijen
het mogelijk is dat de eigen belangen van de ouders de overhand krijgen boven
die van de minderjarige kinderen. Ook kan de situatie tussen de scheidende
partners zó gespannen zijn dat de eigen belangen van het kind onvoldoende
in ogenschouw worden genomen. Daarnaast is er in een rechterlijke procedure
de garantie dat de kinderen hun mening kenbaar kunnen maken. De rechter is
verplicht op grond van artikel 809 Rv om een minderjarige van 12 jaar of ouder
in de gelegenheid te stellen om zijn mening kenbaar te maken, voordat
hij een beslissing neemt. Deze bepaling sluit aan bij artikel 12, tweede lid
IVRK, dat vereist dat een kind in iedere gerechtelijke en bestuurlijke procedure
de gelegenheid moet worden geboden om te worden gehoord.De rechter toetst ook of de gemaakte afspraken niet in strijd zijn met
de wet of jurisprudentie. Zo mag in beginsel niet afgesproken worden dat één
ouder met het eenhoofdig gezag wordt belast. De wet biedt de mogelijkheid
dit te doen maar alleen onder bepaalde omstandigheden. Voor een advocaat of
notaris zal het voldoende (kunnen) zijn dat de wet de mogelijkheid biedt,
terwijl als de jurisprudentie in ogenschouw wordt genomen, dit niet mogelijk
is. Als voorbeeld van dergelijke afspraken kan een beschikking van het Hof
's-Hertogenbosch (15 april 2004, LJN-nummer: AO7714) dienen. In deze
zaak hebben de ouders een gezamenlijk verzoekschrift ingediend waarin zij
verzoeken om de moeder met het eenhoofdig gezag over hun kind te belasten.
Het Hof wijst het verzoek af, omdat er onvoldoende zwaarwegende redenen zijn
om af te wijken van het in artikel 251, tweede lid (oud) geformuleerde uitgangspunt
van gezamenlijk gezag. Het Hof overweegt dat «het ontoereikend is dat
de ouders de opvatting hebben dat het belang van de kinderen het best wordt
gediend door eenhoofdig gezag uit te oefenen door de ouder waar de kinderen
verblijven. Dat de vrouw een andere aanpak van de problematiek van het jongste
kind voorstaat dan de man en dat zich in de toekomst mogelijke ontwikkelingen
of situaties met betrekking tot dit kind zullen voordoen die nopen tot het
nemen van een spoedeisende en eenduidige beslissing maakt dit oordeel niet
anders.»Tot slot is het van belang te noemen dat de besparing op de inzet van
de rechterlijke macht gering is indien een administratieve procedure tot echtscheiding
wordt geïntroduceerd, omdat de rechterlijke toets reeds efficiënt
wordt uitgevoerd. Dit komt onder meer tot uitdrukking komt in de nieuwe Procesreglementen
Familierecht Rechtbanken. Veel verzoeken worden zonder mondelinge behandeling
afgedaan (maar worden wel ambtshalve door de rechter getoetst). Dit betreft
met name de gemeenschappelijke verzoeken tot echtscheiding. Indien een administratieve
procedure tot echtscheiding zou worden geïntroduceerd, zouden deze gemeenschappelijke
verzoeken administratief kunnen worden afgedaan. Deze verzoeken worden reeds
zonder mondelinge behandeling afgedaan. En dus is de tijdwinst gering. De
tijdwinst kan beter bereikt worden door het bevorderen van de kwaliteit van
de verzoekschriften en in het bijzonder door de totstandkoming van gemeenschappelijke
verzoeken te stimuleren.9. OvergangsrechtIn het wetsvoorstel is geen overgangsrecht opgenomen waardoor het wetsvoorstel
bij inwerkingtreding onmiddellijke werking heeft. Het wetsvoorstel stelt aanvullende
eisen aan het inleidend verzoekschrift bij echtscheiding, namelijk het ouderschapsplan.
De onmiddellijke werking van het wetsvoorstel heeft als gevolg dat de verzoekschriften
die worden ingediend na de datum van inwerkingtreding aan de nieuwe processuele
eisen zullen moeten voldoen. Voor verzoekschriften die voor de datum van de
inwerkingtreding van het wetsvoorstel zijn ingediend, zijn de nieuwe processuele
vereisten niet van toepassing.10. Administratieve lastenOm te beoordelen of het wetsvoorstel administratieve lasten met zich meebrengt,
is het wetsvoorstel voorgelegd aan de Nederlandse Orde van Advocaten (NOVA),
de Vereniging van Familierecht Advocaten en -Scheidingsbemiddelaars (VFAS)
en de heer mr. C.A.R.M. van Leuven1. Zij concluderen
dat het wetsvoorstel ten opzichte van de huidige situatie geen
extra tijdsinvestering vergt van burgers of bedrijfsleven. Integendeel, het
is de verwachting is dat het wetsvoorstel op den duur tijdwinst oplevert.
Ter nadere toelichting moge het volgende dienen.In 2003 zijn 31 479 echtscheidingen uitgesproken, waarvan 19 275
echtscheidingen met kinderen. In totaal waren er 33 915 kinderen bij
echtscheidingen betrokken. In 2004 vonden zo'n 5 000 flitsscheidingen
plaats, waarbij in ruim de helft van de flitsscheidingen kinderen waren betrokken.De belangrijkste wijziging die het wetsvoorstel in de huidige scheidingsprocedure
aanbrengt, is dat de ouders verplicht worden om een ouderschapsplan op te
stellen zowel bij de beëindiging of ontbinding van hun geregistreerd
partnerschap als bij een echtscheiding. Uiteraard kost het opstellen van een
ouderschapsplan tijd. Het opstellen van een ouderschapsplan in de beginfase
van de echtscheiding betekent een verplichting om tijdig de problemen te inventariseren
en de noodzaak tot het maken van afspraken over geïndiceerde onderwerpen.
Dit is echter bij gespecialiseerde familierechtadvocaten al de dagelijkse
praktijk.Iedere echtscheiding is anders. Om deze reden is het moeilijk om precies
te kwantificeren hoeveel tijd het kost om een ouderschapsplan op te stellen,
met name omdat er in de huidige echtscheidingsprocedure reeds afspraken over
de kinderen worden gemaakt. Niettemin wordt geschat dat de procedure om goede
afspraken over de kinderen te maken de volgende tijdsbesteding met zich meebrengt:
een bespreking met de ouders: 2 uren; ontwerp ouderschapsplan: 1,5 uur; een
vervolgbespreking 1,5 uur en (eventueel) eenmaal een contact met de kinderen:
1 uur; totale duur: 5 à 6 uren. Het gaat hier om gemiddelde tijd en
het kan dus soms korter maar kan ook wel eens wat meer tijd kosten.Het is de verwachting dat de ouders beter voorbereid aan een echtscheidingsprocedure
zullen beginnen en dat bewustwording van de ouders in de beginfase juist problemen
op lange termijn voorkomt en het daarmee samenhangende tijdsverlies door langdurige
en kostbare procedures. Dit zal tijdwinst opleveren. Hetzelfde geldt voor
de mogelijkheid van een verwijzing naar een bemiddelaar. Indien de ouders
met behulp van de bemiddelaar overeenstemming weten te bereiken, kunnen nadien
procedures worden voorkomen. Gemiddeld gezien zal het wetsvoorstel dus geen
toename laten zien van de administratieve lasten voor de burger of het bedrijfsleven.Voor de consequenties van de afschaffing van de flitsscheiding kan worden
verwezen naar de laatste alinea van paragraaf 7 en paragraaf 8.
In het bijzonder kan worden benadrukt dat, ook bij de huidige flitsscheiding,
altijd een advocaat (of notaris) betrokken is en ook blijft, omdat die de
beëindigingsovereenkomst moet opstellen.Het wetsvoorstel is ter advisering aan het Adviescollege toetsing administratieve
lasten (Actal) voorgelegd. Op 26 mei 2005 heeft Actal advies uitgebracht.
Actal constateert dat de administratieve lasten kwalitatief in beeld zijn
gebracht maar adviseert om de kwantificering uit te breiden. De administratieve
lasten zijn niet nader gekwantificeerd omdat het wetsvoorstel gemiddeld gezien
geen toename zal laten zien van de administratieve lasten voor de burger of
het bedrijfsleven.Actal constateert dat er gezocht is naar minder belastende alternatieven.
Het College geeft twee aanvullende alternatieven en adviseert om aandacht
te besteden aan deze alternatieven. Ten eerste vraagt het College zich af
of het ouderschapsplan niet via zelfregulering met eventueel toezicht door
de beroepsvereniging is te realiseren. Echtscheidingsadvocaten zouden in een
convenant met de overheid moeten vastleggen dat zij een ouderschapsplan opstellen
en knelpunten inventariseren voordat zij het echtscheidingsverzoek indienen.
Dit alternatief sluit aan bij mijn oorspronkelijk voornemen om de eis tot
het ouderschapsplan op te nemen in het Procesreglement zoals geformuleerd
in mijn brief van 13 april 2004 (Kamerstukken II 2003/04, 29 520,
nr. 1). De Nederlandse Orde van Advocaten en de Raad voor de Rechtspraak
hadden hiertoe ook geadviseerd. Daarna is geconcludeerd dat het
in verband met de rechtszekerheid noodzakelijk is om het ouderschapsplan alsnog
in de wet op te nemen. Een Procesreglement mag immers geen eisen bevatten
die verder gaan dan de eisen die de wet stelt. Om deze reden is het ouderschapsplan
alsnog in de wet opgenomen.Ten tweede vraagt het College zich af of een vereenvoudiging van de echtscheidingsprocedure
uiteindelijk niet zal leiden tot minder lasten voor de burger. Deze vraag
wordt gesteld naar aanleiding van de constatering dat de flitsscheiding evenveel
administratieve lasten oplevert als de echtscheiding. Met een vereenvoudiging
van de echtscheidingsprocedure wijst het College vermoedelijk op de mogelijkheid
om naast de rechter een administratieve autoriteit aan te wijzen die het huwelijk
ontbindt. Ik ben van mening dat het aanwijzen van de ambtenaar van de burgerlijke
stand als administratieve autoriteit (veel) kosten met zich mee zal brengen.
Iedere gemeente zal immers tenminste één ambtenaar moeten hebben
die gekwalificeerd is om een echtscheidingsprocedure te volbrengen. Afgezien
van de herstructurerings- en opleidingskosten die het aanwijzen van de ambtenaar
van de burgerlijke stand met zich mee zal brengen, zullen de gemeenten leges
gaan heffen voor de te verlenen diensten, welke kosten niet per definitie
lager zullen zijn als de kosten van een gerechtelijke procedure. Daarnaast
zal de inschakeling van een advocaat (of notaris) te allen tijde noodzakelijk
blijven omdat deze een beëindigingsovereenkomst zal moeten opstellen
in plaats van een verzoekschrift. De lasten voor de burger zullen dus vermoedelijk
gelijk blijven.ARTIKELENArtikel IOnderdeel A (artikel 16a)Deze wijziging is noodzakelijk in verband met het vervallen van artikel
77a (omzetting huwelijk in een geregistreerd partnerschap).Onderdeel B (Afdeling 5A)Zoals in paragraaf 7 van het algemene deel van de toelichting is
aangegeven, is het wenselijk dat de mogelijkheid tot omzetting van een huwelijk
in een geregistreerd partnerschap vervalt. Het vervallen van Afdeling 5A Omzetting
van een huwelijk in een geregistreerd partnerschap (met het enig artikel 77a)
strekt hiertoe. Voor de toelichting wordt verwezen naar de genoemde paragraaf.Onderdeel C (artikel 80d)Eerste lidOok indien de ouders hun geregistreerd partnerschap beëindigen, zijn
zij verplicht een ouderschapsplan in de overeenkomst tot beëindiging
van het geregistreerd partnerschap op te nemen. Hiertoe is artikel 80d aangevuld
(nieuw tweede lid). De verantwoordelijkheid voor de beoordeling of de overeenkomst
aan de wettelijke eisen voldoet ligt bij de advocaat of notaris die de verklaring
van de echtgenoten ondertekent (en dus de inhoud van de beëindigingsovereenkomst
heeft gecontroleerd, artikel 80c onder c) en niet bij de ambtenaar van de
burgerlijke stand. De ambtenaar van de burgerlijke stand heeft tot taak de
overeenkomst in de registers van de burgerlijke stand in te schrijven indien
de verklaring drie maanden na het sluiten van de overeenkomst de ambtenaar
heeft bereikt.Als het de ouders niet lukt om een ouderschapsplan op te stellen, kan
het geregistreerd partnerschap niet bij overeenkomst worden beëindigd.
Zij zullen hun geregistreerd partnerschap dan door tussenkomst van de rechter
moeten ontbinden. Aan deze ontbinding zijn dezelfde eisen verbonden als een
verzoek tot echtscheiding (artikel 815 jo 828 Rv).Tweede lidBij de totstandkoming van de Wet tot wijziging van Boek 1 van het Burgerlijk
Wetboek en van het Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering in verband met
opneming van bepalingen voor het geregistreerd partnerschap (Stb. 1997, 324)
zijn de artikelen 157 en 158 niet van overeenkomstige toepassing verklaard.
Dit heeft als consequentie dat, indien geen duurbeperking in de overeenkomst
tot beëindiging van het geregistreerd partnerschap wordt opgenomen, er
een in tijdsduur ongelimiteerde alimentatieplicht ontstaat. Dit is ongewenst.
Om deze reden worden de artikelen 157 en 158 alsnog van overeenkomstige toepassing
verklaard.Onderdeel D (artikel 149)Een huwelijk kan niet meer beëindigd worden door de omzetting van
een huwelijk in een geregistreerd partnerschap. Om deze reden vervalt dit
onderdeel.Onderdelen E en F (artikelen 235 en 236)Deze wijzigingen zijn technisch noodzakelijk door de toevoeging van een
tweede en derde lid aan artikel 253a.Onderdeel G (artikel 247)Door de toevoeging van een derde lid aan artikel 247 wordt de norm, namelijk
dat het ouderlijk gezag mede de verplichting van de ouder omvat om de ontwikkeling
van de band van zijn minderjarig kind met de andere ouder (=juridische ouder)
te bevorderen, geëxpliciteerd. Deze norm richt zich zowel tot ouders
die gezamenlijk het ouderlijk gezag uitoefenen als de ouder die alleen het
ouderlijk gezag uitoefent. De norm voor de ouder die niet het gezag uitoefent,
is neergelegd in het gewijzigde artikel 377a. In paragraaf 5 van het
algemeen deel van toelichting worden deze normen toegelicht.Onderdeel H (artikel 250)Een kind kan in een echtscheidingsprocedure onderwerp worden van strijd
tussen zijn ouders. Om de positie van het kind in de procedure te verbeteren,
wordt door de voorgestelde wijziging van artikel 250 het benoemen van een
bijzondere curator in een lopende procedure vergemakkelijkt. De rechtbank
krijgt, naast de kantonrechter, de bevoegdheid om een bijzondere curator benoemen
in zaken waarbij een minderjarige rechtstreeks betrokken is. Een bijzondere
curator kan in alle fasen van een procedure (voorlopige voorzieningen, hoger
beroep etc.) worden benoemd. De bijzondere curator behartigt de belangen van
de kinderen zowel in als buiten rechte. Zie ook paragraaf 6 van het algemeen
deel van de toelichting.Onderdelen I en J (artikelen 251 en 251a)De voorgestelde wijzigingen benadrukken dat het dóórlopen
van het gezamenlijk gezag na echtscheiding de hoofdregel is. Het voortduren
van het gezamenlijk gezag is immers in het belang van kind en geeft invulling
aan het begrip ouderlijke verantwoordelijkheid. De hoofdregel
is neergelegd in het nieuwe artikel 251, de uitzondering in artikel 251a (nieuw).
Het derde en vierde lid van artikel 251 (oud) zijn verplaatst naar artikel
251a, tweede en derde lid, omdat deze leden de uitzonderingen betreffen op
de hoofdregel. Hierbij is het derde lid van artikel 251 (oud) geherformuleerd.
Het bestaande artikel 251a is opgenomen in het vierde lid van het nieuwe artikel
251a.In het nieuwe artikel 251a wordt onder meer het belangrijkste criterium
om eenhoofdig gezag te verkrijgen gecodificeerd. De Hoge Raad heeft aangegeven
dat uitsluitend wanneer er sprake is van een onaanvaardbaar risico dat de
kinderen klem of verloren zouden raken tussen de ouders en niet te verwachten
is dat hierin binnen afzienbare tijd voldoende verbetering komt, het gezag
aan één ouder kan worden toegekend (HR 10 september 1999,
NJ 2000, 20).Naast het door de Hoge Raad geformuleerde criterium kunnen er andere redenen
zijn om één ouder met het gezag te belasten. Deze redenen kunnen
slechts gelegen zijn in het belang van het kind. Als voorbeeld kan worden
genoemd de situatie waarin een ouder de door de rechter vastgestelde hoofdverblijfplaats
van het kind voortdurend ter discussie stelt waardoor er spanning tussen de
ouders ontstaat die zijn weerslag heeft op het kind. De rechter zal moeten
motiveren waarom de gezagswijziging in het belang van het kind is.Onderdeel K (artikel 253a)Voorgesteld wordt om artikel 253a aan te vullen met twee leden, die op
hoofdlijnen overeenkomen met het bepaalde in artikel 377h (oud). Artikel 377h
geeft de rechter onder meer de mogelijkheid om ingeval van gezamenlijke gezagsuitoefening,
op verzoek van de ouders of één van hen, een regeling inzake
de omgang tussen het kind en de ouder bij wie het kind zijn hoofdverblijfplaats
niet heeft, vast te stellen. Het woord «omgang» impliceert echter
dat één ouder verantwoordelijk is voor de verzorging en opvoeding
van de kinderen en dat de andere ouder het kind slechts af en toe mag zien.
Aangezien dit ongewenst is, is het bepaalde in artikel 377h verplaatst naar
de Titel 14, afdeling 2 (ouderlijk gezag). Daarbij is de terminologie gewijzigd
in de zin dat de rechter een regeling inzake de uitoefening van het ouderlijk
gezag kan vaststellen.Tweede lidDe regeling inzake de uitoefening van het ouderlijk gezag kan de onderwerpen
omvatten die in artikel 377h (oud) waren opgenomen. De rechter kan een verdeling
van de zorg- en opvoedingstaken («zorgregeling») vaststellen die
hij in het belang van het kind acht. Zo kunnen de zorg- en opvoedingstaken
gelijk verdeeld worden tussen de ouders (beide ouders de helft) maar een verdeling
van 12 dagen bij de ene ouder en 2 dagen bij de andere ouder behoort ook tot
de mogelijkheden.Het is zoals in paragraaf 5, tweede alinea, is gesteld, in beginsel
niet mogelijk dat ouders in het ouderschapsplan vastleggen dat het kind geen
contact heeft met één van zijn ouders. De norm van artikel 247,
derde lid, Boek 1 BW (nieuw) sluit echter niet uit dat een ouder tijdelijk,
en in het belang van het kind, geen contact met het kind heeft. Zou evenwel
een periode zonder contact van een ouder met het kind voor langere duur in
het belang van het kind vereist zijn, dan kan en behoort daartoe de rechter,
en wel terzake van een nadere bepaling van de verzorgings- en opvoedingstaken
te worden benaderd. Het tweede lid, onder a, van artikel 253a maakt het ook
mogelijk, dat de rechter een tijdelijk verbod aan een ouder geeft om contact
met het kind te hebben. Voorwaarde is wel dat het belang van het kind zo'n
verbod vereist.Een beschikking waarin een verdeling van de zorg- en opvoedingstaken wordt
vastgesteld, kan mede een beschikking omvatten inzake de contacten tussen
het kind en de ouder bij wie het niet zijn hoofdverblijfplaats heeft. Laatstgenoemde
beschikking dient uit een oogpunt van internationaal privaatrecht te worden
beschouwd als een beschikking inzake het omgangsrecht. Een Nederlandse beschikking
inzake het omgangsrecht komt in aanmerking om op grond van de verordening
Brussel IIbis zonder exequatur in een andere EU-lidstaat ten uitvoer te worden
gelegd. Wil men van die mogelijkheid gebruik kunnen maken, dan is het noodzakelijk
dat in deze beschikking de gegevens worden opgenomen die in het daarop betrekking
hebbende, door de Nederlandse rechter af te geven certificaat (dat als bijlage
aan de verordening is gehecht) worden opgenomen. Het overige gedeelte van
de beschikking houdende een verdeling van de zorg- en opvoedingstaken kan
worden beschouwd als (onderdeel van) een gezagsbeslissing in de zin van verordening
Brussel IIbis Voor de tenuitvoerlegging van een gezagsbeslissing in een andere
EU-lidstaat is wel een exequatur van de rechter van de staat van tenuitvoerlegging
nodig.Derde lidDe artikelen 377a, vierde lid (bevoegdheid rechtbank), 377e (wijziging
regeling inzake de uitoefening van het ouderlijk gezag) en 377g (rechtsingang
minderjarige) zijn in het derde lid van overeenkomstige toepassing verklaard.
Het derde lid van artikel 377a is uitdrukkelijk niet van overeenkomstige toepassing
verklaard. Dit betekent dat in geval de ouders gezamenlijk het gezag uitoefenen
altijd een regeling inzake de verdeling van de verzorging en opvoeding moet
worden vastgesteld. Dit vloeit immers rechtstreeks voort uit het ouderlijk
gezag. Wel kan een regeling worden vastgesteld, die het contact van één
ouder met het kind in belangrijke mate beperkt, indien het belang van het
kind dit vergt. Nu het niet (meer) mogelijk is om een regeling te ontzeggen,
zal in gevallen waarin ontzegging van het contact tussen een ouder en het
kind noodzakelijk is, een gezagswijziging moeten volgen. Aangenomen mag worden
dat in dergelijke situaties het ook niet meer mogelijk is om gezamenlijk het
gezag uit te oefenen en dat aan de gronden gesteld in artikel 251a is voldaan.Onderdelen L, M en N (artikelen 253aa, 253n en 253sa)De wijzigingen zijn met name technisch noodzakelijk in verband met de
wijzigingen in de artikelen 251 en 251a. Voorts is het criterium van artikel
253n om het gezamenlijk gezag te beëindigen gelijk gesteld met het criterium
zoals dit nu is geformuleerd in artikel 251a, eerste lid (nieuw). Om deze
reden is in het tweede lid van artikel 253n, het eerste lid van artikel 251a
van overeenkomstige toepassing verklaard en kan in het eerste lid van artikel
253n «in het belang van het kind» vervallen.Onderdeel O (artikel 377a)Artikel 377a wordt op een drietal punten gewijzigd. Ten eerste wordt in
het eerste lid het recht op omgang van het kind met zijn beide ouders of met
degene die een nauwe persoonlijke betrekking tot hem staat opgenomen. Ten
tweede is het recht van de ouder die niet het gezag heeft, uitgebreid met
een verplichting tot omgang. Ten derde kan degene die in een nauwe persoonlijke
betrekking staat tot het kind, de rechter op grond van artikel 377a verzoeken
een omgangsregeling te treffen. Deze mogelijkheid was opgenomen in artikel
377f. Deze wijzigingen worden hieronder nader toegelicht.Eerste lidOm tot uitdrukking te brengen dat een kind een eigen recht heeft op omgang
met zijn beide ouders staat, is dit recht met zoveel woorden opgenomen in
het eerste lid van artikel 377a. Dit recht is gebaseerd op het recht van het
kind zoals geformuleerd in artikel 9 IVRK. Dit recht waarborgt dat «een
kind niet wordt gescheiden van zijn of haar ouders tegen hun wil, tenzij (...)
deze scheiding noodzakelijk is in het belang van het kind». Dit recht
zal met name betekenis hebben in situaties dat beide ouders niet het gezag
over hun kind uitoefenen, bijvoorbeeld na een ontheffing, maar ook in situaties
dat één ouder het gezag uitoefent.Het recht van het kind op omgang met degene die in een nauwe persoonlijke
betrekking tot hem staat volgt uit artikel 8 EVRM. Een kind heeft hetzelfde
recht als de persoon die «de facto family ties» met hem heeft.
Zie ook de toelichting bij het tweede lid van dit artikel.Tevens is de verplichting tot omgang als norm in de wet opgenomen. Deze
verplichting tot omgang geldt voor de ouder zonder gezag jegens zijn kind
en niet omgekeerd. Voor ouders die het gezag hebben, is een vergelijkbare
norm neergelegd in artikel 247, derde lid (onderdeel F). De verplichting van
een ouder die gezamenlijk met de andere ouder het gezag uitoefent, om omgang
met zijn of haar kind te hebben vloeit ook voort uit het bestaande eerste
lid van artikel 247 Boek 1 BW. Ingevolge die bepaling omvat het ouderlijk
gezag de plicht en het recht het kind te verzorgen en op te voeden. Die verplichting
kan bezwaarlijk worden verwezenlijkt zonder het kind regelmatig te ontmoeten.Een rechter kan, indien hiertoe aanleiding bestaat, een dwangsom opleggen
aan de ouder die de regeling niet nakomt. De biologische vader (dus niet de
juridische vader) die niet in een nauwe persoonlijke betrekking staat tot
het kind, kan niet gedwongen worden tot omgang (HR 22 december 1995,
NJ 1996, 419).Tweede lidDoor de voorgestelde wijziging kan ook degene die in een nauwe persoonlijke
betrekking staat tot het kind op grond van artikel 377a een verzoek doen tot
het vaststellen van een regeling inzake de uitoefening van het omgangsrecht.
De mogelijkheid was opgenomen in een afzonderlijk artikel (377f). De beide
artikelen zijn samengevoegd, omdat er in beginsel geen verschil in gronden
mag zijn om omgang te ontzeggen indien er sprake is van «family life»
tussen het kind en degene die de omgang verzoekt. In de zaken Sahin tegen
Duitsland (EHRM, no. 30 943/96, 8 juli 2003) en Sommerfeld
tegen Duitsland (EHRM, no. 31 871/96, 8 juli 2003) heeft het
Hof een schending geconstateerd voorzover de wetgeving een onderscheid maakte
tussen vaders van onwettige kinderen en gescheiden vaders. De vraag wanneer
er sprake is van «family life» hangt af van de feiten en omstandigheden.
Het Europese Hof voor de Rechten van de Mens spreekt over het hebben van «de
facto family ties» met het kind (zie bijvoorbeeld EHRM Lebbink tegen
Nederland 1 juni 2004, no. 45 582/99). Indien er sprake is
van «de facto family ties» volgt uit artikel 8 EVRM dat deze persoon
in beginsel recht heeft op omgang. De rechter zal vervolgens een omgangsregeling
vaststellen die in het belang van het kind is of de omgang ontzeggen op grond
van een of meer ontzeggingsgronden. Bij de vaststelling van de omvang van
de omgangsregeling is het belang van het kind doorslaggevend. Een omgangsregeling
met een biologische vader zal wellicht een andere omvang hebben dan een regeling
met de grootouders. Dit is afhankelijk van de individuele omstandigheden.Onderdelen P en R (artikelen 377e en 377g)Deze wijzigingen zijn noodzakelijk omdat artikel 377f vervalt (zie ook
de toelichting bij onderdeel N, artikel 377a).Onderdeel QDoordat artikel 377f is ondergebracht bij artikel 377a kan dit artikel
vervallen.Onderdeel SArtikel 377h is ondergebracht bij artikel 253a en kan derhalve vervallen.
Voor een toelichting op dit artikel wordt verwezen naar onderdeel K (artikel
253a).Artikel IIOnderdeel A (artikel 815)Tweede lid (nieuw)Dit lid stelt het ouderschapsplan bij een verzoek tot echtscheiding verplicht.
Het ouderschapsplan wordt opgesteld ten aanzien van de minderjarige kinderen
over wie de echtgenoten gezamenlijk of één van hen, het gezag
uitoefenen. Het ouderschapsplan dient te worden ondertekend door beide echtgenoten.
Hierdoor zijn de eisen die worden gesteld aan het ouderschapsplan gelijk aan
die bij de beëindiging van een geregistreerd partnerschap. Slechts indien
het ouderschapsplan redelijkerwijs niet kan worden overgelegd, kan op andere
wijze in het ouderschapsplan worden voorzien. Zie ook paragraaf 4 van
het algemeen deel van de toelichting.In een huwelijk van een man en vrouw oefenen de ouders het gezag gezamenlijk
uit (artikel 251 lid 1 BW). In geval van een huwelijk van gelijk geslacht
oefenen een ouder en zijn echtgenoot die niet de ouder is, ook het gezamenlijk
gezag uit over de staande hun huwelijk geboren kind, tenzij het kind tevens
in familierechtelijke betrekkingen staat tot een andere ouder (artikel 253sa
lid 1 BW). Het voorgestelde artikel bepaalt dat voor beide gevallen een ouderschapsplan
dient te worden opgesteld.Ook is het mogelijk dat slechts één ouder het gezag uitoefent,
bijvoorbeeld indien een ouder onbevoegd is tot het uitoefenen van het gezag
(artikelen 253q en 253r BW). Ook in zo'n geval zal in het verzoek tot echtscheiding
een ouderschapsplan te worden opgenomen. Tot slot is de verplichting tot het
opnemen van een ouderschapsplan in een verzoek tot echtscheiding niet beperkt
tot een gemeenschappelijk verzoekschrift maar dient het ook bij een eenzijdig
verzoekschrift te worden gevoegd.Op grond van artikel 819 Rv kan de rechter in geval van een gemeenschappelijk
verzoek, de getroffen onderlinge regelingen geheel of gedeeltelijk in de beschikking
opnemen. Dit heeft als voordeel dat de betrokken echtgenoten direct over een
executoriale titel beschikken.De plicht tot het voegen van een ouderschapsplan bij het verzoekschrift
geldt ook voor een verzoek tot scheiding van tafel en bed en ontbinding geregistreerd
partnerschap (artikel 815 j° 828 Rv).Derde lid (nieuw)Om de echtscheidingsprocedure verder te stroomlijnen en te bevorderen
dat een gezamenlijk verzoekschrift wordt ingediend, wordt de eis gesteld dat
het verzoekschrift vermeldt over welke van de gevraagde voorzieningen overeenstemming
is bereikt en over welke van de gevraagde voorzieningen een verschil
van mening bestaat met de gronden daarvoor. Deze eis sluit aan bij de substantiëringsplicht
(artikel 111 lid 3 Rv) in het civiele procesrecht en betekent onder meer dat
moet worden aangegeven welke pogingen de partijen hebben gedaan om het conflict
te beslechten. Is bijvoorbeeld mediation geprobeerd? Deze informatie is voor
een rechter belangrijk om te bepalen of een verwijzing naar een mediator nog
zinvol is.Om te bevorderen dat de ouders de kinderen te betrekken bij het opstellen
van een ouderschapsplan is een aanvullende eis gesteld aan het inleidend verzoekschrift,
namelijk een vermelding van de wijze waarop de kinderen zijn betrokken bij
het opstellen van het ouderschapsplan. De mate waarin dit mogelijk is, is
uiteraard afhankelijk van de leeftijd en het ontwikkelingsniveau van het kind.
Deze informatie is voor de rechter belangrijk omdat de rechter onder meer
moet beoordelen of de regeling strookt met het belang van de betrokken minderjarige(n).Onderdeel BZoals in het algemeen deel van de toelichting is aangegeven, zullen de
ouders niet in alle gevallen in staat zijn om afspraken te maken over de scheiding
of om conflicten die na de scheiding ontstaan, op te lossen. Hulp van derden
om afspraken te maken of conflicten te beslechten is dan gewenst. Deze bepaling
geeft de rechter de bevoegdheid om de echtgenoten te verwijzen naar een bemiddelaar
met als doel om de echtgenoten in onderling overleg tot afspraken over één
of meer gevolgen van de echtscheiding te laten komen. Verwijzing kan zowel
schriftelijk, voorafgaand aan de behandeling ter terechtzitting plaatsvinden
als door de rechter ter zitting. De verwijzing houdt in dat in zaken die daartoe
geschikt worden bevonden een mediationaanbod wordt gedaan. Na adequate voorlichting
over de mogelijkheden van mediation en de motieven die in die specifieke zaak
voor mediation zouden pleiten, wordt aan partijen vervolgens de keuze voorgelegd.
Partijen zijn dus niet verplicht op het mediationaanbod in te gaan. Wel is
het zo dat, in geval de ouders niet alsnog een ouderschapsplan opstellen,
dit reden voor de rechter kan zijn om het verzoekschrift niet ontvankelijk
te verklaren. De rechter kan dit echter alleen doen indien het verzoekschrift
niet aan de gestelde wettelijke eisen voldoet; het weigeren van mediation
is geen zelfstandige grond voor niet-ontvankelijkheid. Door opname van deze
bepaling wordt voorkomen dat de verplichting om zich van de gevolgen van de
scheiding rekenschap te geven niet serieus wordt genomen.De rechter of bij het gerecht werkzame functionaris verwijst niet naar
een bepaalde bemiddelaar, maar volstaat met te verwijzen naar een lijst van
geselecteerde bemiddelaars waaruit een keuze kan worden gedaan. Hierbij wordt
aangetekend dat het begrip bemiddelaar niet wettelijk is bepaald en dat er
dus ruimte is om te bepalen naar wie verwezen wordt. Het begrip is echter
voldoende duidelijk om te bewerkstelligen dat niet naar een willekeurige derde
wordt verwezen.Ook wanneer de echtgenoten op advies van de rechter voor mediation kiezen,
dienen zij in principe zelf de kosten van de mediation voor hun rekening te
nemen. Minder draagkrachtigen kunnen blijvend aanspraak maken op een tegemoetkoming
in de kosten. Hierbij wordt zoveel mogelijk aangesloten bij de systematiek
van de Wet op de rechtsbijstand (WRb). Daarnaast wordt als tijdelijke maatregel
een stimuleringsbijdrage beschikbaar gesteld voor partijen die zich op verzoek
van de rechter laten doorverwijzen naar een mediator. De hoogte van deze bijdrage
is vastgesteld op € 200,–.Onderdelen C en DDeze wijzigingen zijn technisch noodzakelijk, omdat er bij ouders die
gezamenlijk het gezag uitoefenen niet meer wordt gesproken over
een omgangsregeling maar over een verdeling van de zorg- en opvoedings-taken.
Naar aanleiding van het advies van de Raad van State is in artikel 827, eerste
lid, onder c, Rv (en in de overeenkomstige bepaling van III van het wetsvoorstel)
erin voorzien dat bepaling van de hoofdverblijfplaats van het kind bij een
der ouders als nevenvoorziening kan worden gevraagd.Onderdeel E (artikel 828)Door de wijziging is het mogelijk om bij de ontbinding van een geregistreerd
partnerschap voorlopige voorzieningen en nevenvoorzieningen te treffen die
verband houden met minderjarige kinderen en is het bovendien mogelijk dat,
in geval van een gezamenlijk verzoekschrift, de afspraken in de beschikking
kunnen worden opgenomen.Bij de invoering van het geregistreerd partnerschap had registratie beperkte
gevolgen voor de kinderen. Registratie had dezelfde gevolgen als het huwelijk
met uitzondering van de familierechtelijke betrekkingen met de kinderen. Door
de op 1 januari 2002 in werking getreden wijziging van Boek 1 van het
Burgerlijk Wetboek in verband met het gezamenlijk gezag van rechtswege bij
geboorte tijdens een geregistreerd partnerschap (Stb.2001, 468) is dit gewijzigd,
omdat geregistreerde partners nu van rechtswege het gezamenlijk gezag over
het staande hun geregistreerd partnerschap geboren kinderen kunnen verwerven
(artikelen 253aa en 253sa). Bij de ontbinding van een geregistreerd partnerschap
ligt het derhalve voor de hand dat het mogelijk is om voorlopige voorzieningen
en nevenvoorzieningen te verzoeken, die verband houden met minderjarige kinderen.De Minister van Justitie,J. P. H. DonnerXNoot1Waar in het wetsvoorstel gesproken wordt over «scheiding»
wordt hieronder verstaan: echtscheiding, scheiding van tafel en bed en ontbinding
van een geregistreerd partnerschap.XNoot2Ter inzage gelegd bij het Centraal Informatiepunt Tweede Kamer.XNoot1Zie hiervoor onder meer: C.A.R.M. van Leuven (1998). Het gezamenlijk gezag
van ouders na echtscheiding, een praktijkmodel, EchtscheidingsBulletin, 10,
p. 1–5.XNoot1Vergelijk de huidige procedure zoals deze nu is opgenomen in het Procesreglement
scheidingsprocedure.XNoot1De heer Van Leuven is advocaat en raadsheer-plaatsvervanger en heeft het
ouderschapsplan in de praktijk ontwikkeld. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-30145-3.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl