Wijziging Wet op het voortgezet onderwijs ter aanpassing profielen in tweede fase vwo en havo; Memorie van antwoord
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-05 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 20052006-30187, nr. C

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum ontvangst

12-04-2006

Eerste Kamer der Staten-Generaal

2005-2006

30187 nr. C

10-04-2006

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaam1. Inleiding2. Niveau rekenen3. Wiskunde4. Profiel natuur en gezondheid (N&G)5. Gymnasium6. Vrijheid scholen versus keuzemogelijkheden leerlingen7. Moderne vreemde talen8. DiversenOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 30187Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 40 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
30 187Wijziging van de Wet op het voortgezet onderwijs ter aanpassing van
de profielen in de tweede fase van het vwo en het havo (aanpassing profielen
tweede fase vwo en havo)CMEMORIE VAN ANTWOORDOntvangen 10 april 20061. InleidingIk heb met genoegen kunnen vaststellen, dat het wetsvoorstel, na de uitvoerige
discussie niet alleen met de Tweede Kamer maar daarvoor ook met het onderwijsveld,
kan rekenen op een welwillende ontvangst bij de meeste leden van de Eerste
Kamer.De leden van de fractie van het CDA geven aan, met belangstelling kennis
te hebben genomen van het wetsvoorstel. Zij verwijzen naar het uitvoerige
overleg met het onderwijsveld dat aan de voorstellen ten grondslag ligt en
stellen terecht vast, dat er keuzen moeten worden gemaakt: recht doen aan álle
wensen kan niet. Ik stel met genoegen vast, dat zij van mening zijn dat de
gemaakte keuzen de optimale zijn; zij sluiten zich hier aan bij de opvatting
van de Onderwijsraad. Dat deze leden het voorstel in dat verband een welkom
resultaat noemen en een voldoende evenwichtig geheel van maatregelen dat kan
leiden tot de gestelde doelen verheugt mij vanzelfsprekend.Ik ben het met deze leden eens, dat in het verleden beleid soms te veel
is gebaseerd op basis van de meningen van deskundigen alleen en dat er dan
dus te weinig rekening is gehouden met de wensen van (o.a.) ouders. In het
onderhavige wetsvoorstel worden aan ouders (en leerlingen en leraren) meer
keuzemogelijkheden geboden (ook in de uitwerking: de examenprogrammas). Deze
leden vragen echter of er mogelijkheden zijn de ouders ook meer in algemene
zin in de onderwijsdiscussie te betrekken. Dat gebeurt steeds meer. Bij de
voorbereiding van het beleid en bij het volgen van de uitvoering wordt op
alle niveaus tegenwoordig gesproken ook met ouders en leerlingen. Dat geldt
voor het formele landelijke overleg, maar ook voor de gesprekken die in het
kader van een meer interactieve beleidsvorming worden gevoerd, en bijvoorbeeld
ook voor de bezoeken van de inspectie aan scholen.Vanzelfsprekend beantwoord ik graag de nog voor deze leden resterende
vragen.Ook de leden van de PvdA-fractie geven aan, met belangstelling kennis
te hebben genomen van het wetsvoorstel. Zij merken terecht op, dat het wetsvoorstel
zeer uitvoerig en gedetailleerd is besproken in de Tweede Kamer. Natuurlijk
zal ik graag ook de voor de leden van de PvdA-fractie resterende vragen beantwoorden.
Deze leden spreken twijfel uit of een aantal door hen aangehaalde doelen met
het wetsvoorstel wel worden bereikt.1. De verbetering van de aansluiting: Die wordt naar mijn mening bereikt
door de volgende elementen van het voorstel: meer robuuste vakken geven ruimte
voor kennis én vaardigheid, voor overzicht en verdieping; meer keuzemogelijkheden
geven ruimte voor maatwerk ook in relatie tot de wensen die de leerling heeft
wat betreft de vervolgopleiding. Een voorbeeld is de vervanging van de deeltalen
door volledige vreemde talen. Bovendien zijn er aanvullende maatregelen: in
de examenprogrammas wiskunde weer meer aandacht voor de in het hoger onderwijs
gewenste algebraïsche vaardigheden en meer specifiek de maatregelen die
zijn afgesproken om de vaardigheid in taal en rekenen van aanstaande pabo-studenten
te verbeteren.2. Het vergroten van de samenhang binnen de profielen: Dit is niet een
zelfstandig hoofddoel van het wetsvoorstel. Toch zal het voorstel daartoe
wel bijdragen. Het nieuwe vak natuur, leven en technologie is mede bedoeld
om de leerling beter de samenhang tussen de exacte vakken en dus binnen de
profielen natuur en techniek en natuur en gezondheid – te leren inzien.
De vergroting van de keuzemogelijkheden binnen de examenprogrammas maakt het
voor de scholen mogelijk vakken beter op elkaar af te stemmen.3. Het vergroten van de organiseerbaarheid: Dit is een hoofddoel van het
wetsvoorstel. Het wordt o.a. bereikt doordat de veelheid van (ten dele kleine)
(deel)vakken wordt vervangen door een eenvoudiger structuur van een beperkter
aantal grotere vakken. Het wordt ook bereikt door het vergroten van de keuzemogelijkheden
voor de school: wat betreft de vakken, maar ook binnen de vakken (examenprogrammas).
Het is evident, dat naarmate de school minder gebonden is aan van buiten komende
regels, de organisatie eenvoudiger wordt. Er is algemene overeenstemming in
het onderwijsveld over, dat dit doel door het voorstel bereikt wordt. Het
is mede de basis van de steun van de onderwijsorganisaties (waaronder die
van de schoolleiders: degenen dus die verantwoordelijk zijn voor de schoolorganisatie)
voor het voorstel.4. Het vergroten van de keuzemogelijkheden: Dit aspect wordt in de eerste
plaats bereikt door de keuzemogelijkheden wat betreft de vakken. In het gemeenschappelijke
deel van het vwo zijn niet meer de deeltalen Frans 1 en Duits 1 verplicht,
maar moet één volledige taal worden gekozen (dat kan bijvoorbeeld
ook Fries zijn). In de profieldelen zijn er naast verplichte vakken ook profielkeuzevakken.
En in het vrije deel is er echt ruimte om een volledig vak te kiezen. Met
nadruk wijs ik er echter op, dat de vergroting van de keuzevrijheid niet alleen
tot uiting komt in dat wat in het wetsvoorstel zelf direct zichtbaar is: voor
de leraar (en die moet als professional centraal staan, naast de leerling)
komt de grotere vrijheid vooral tot uiting in het vervallen van de vele voorschriften
in de uitvoeringsbepalingen (met name de examenprogrammas) die hem tot nu
toe dwingen tot bepaalde methoden van onderwijs en toetsing, met bijbehorende
administratie.Ook de leden van de VVD-fractie hebben met belangstelling kennis genomen
van het voorstel en wat daarbij hoort. Zij wijzen in dat verband terecht ook
op de brief van 3 februari 2006 aan de Tweede Kamer (Kamerstukken II
2005/06, 30 187, nr. 23), waarin belangrijke verbeteringen zijn opgenomen
in het vak wiskunde. Als vervolg daarop kan mijn brief van een
dezer dagen gelden, waarvan ik een afschrift heb gezonden aan de Eerste Kamer.De leden van de fracties van D66 en OSF hebben met een zeker genoegen
kennis genomen van het wetsvoorstel, omdat zij menen dat het een belangrijke
bijdrage kan leveren aan een meer overzichtelijk, beter studeerbaar en beter
te organiseren systeem. Ik ben het daar vanzelfsprekend mee eens en zal graag
ook ingaan op de nog resterende vragen en bedenkingen van de leden van deze
fracties.Ook de leden van de fracties van ChristenUnie en SGP hebben met belangstelling
kennis genomen van het wetsvoorstel. Het draagt naar hun mening bij aan de
oplossing van knelpunten en zij constateren ook terecht dat de voorstellen
een breed draagvlak hebben in het onderwijsveld.2. Niveau rekenenDe leden van de CDA-fractie tonen zich terecht bezorgd over de rekenvaardigheid
van pabo-studenten. Waar deze leden vragen te worden geïnformeerd over
de uitkomsten van de afspraken die met de lerarenopleidingen zijn gemaakt,
kan in dit stadium worden verwezen naar de brief van 23 januari 2006
(Kamerstukken II 2005/06, 27 923, nr. 22) aan de Tweede Kamer. Ik zal
echter de Eerste Kamer ook informeren over het eindresultaat door toezending
te zijner tijd van een afschrift van de in bovengenoemde brief toegezegde
rapportage aan de Tweede Kamer. Deze leden vragen zich af, of niet een toelatingsexamen
voor de pabo de voorkeur zou hebben boven een bindend studie-advies nadat
de studie al begonnen is. Een formeel toelatingsexamen acht ik niet wenselijk,
omdat ik algemene selectie aan de poort niet wenselijk acht: het vwo/havo-diploma
geeft in principe toelating tot het hoger onderwijs. Met de HBO-Raad is echter
wel afgesproken, dat (vooralsnog) een toets rekenen kan worden afgelegd bij
de toelating, maar ook zelfs al eerder: vanaf het moment van (voor)aanmelding,
zodat de aanstaande student dan nog kan proberen een in de toets gebleken
tekort te remediëren maar ook, als dat niet lukt, kan concluderen dat
beter niet met de pabo-opleiding kan worden begonnen. Zo wordt het doel bereikt
dat de leden van de CDA-fractie noemen: het besparen van kosten en teleurstelling,
als blijkt dat de pabo-opleiding door een gebrek aan rekenvaardigheid niet
haalbaar is. Het bindend studie-advies aan het eind van het eerste jaar is,
dit in antwoord op de desbetreffende vraag van de leden van de CDA-fractie,
inderdaad bindend, het leidt tot heenzending van de student. De afspraken
maken deel uit van een breder geheel van afspraken over verbetering van de
lerarenopleidingen, waarvoor ik ook middelen beschikbaar heb gesteld. Als
opleidingen zich niet aan de afspraken houden, zijn deze middelen niet (meer)
beschikbaar. Dit is dus de sanctiemogelijkheid waarnaar de leden van de CDA-fractie
vragen.De leden van de fracties van D66 en OSF brengen terecht naar voren, dat
ook los van de pabo-discussie de eis moet worden gesteld dat leerlingen de
elementaire rekenvaardigheden beheersen. Dit kan echter niet het doel zijn
van een vak wiskunde in de bovenbouw havo, ook niet van een aangepast vak,
zoals deze leden suggereren. Primair onderwijs en de onderbouw van vwo en
havo moeten dit garanderen. Daartoe zullen o.a. de kerndoelen wiskunde voor
de nieuwe onderbouw nader worden uitgewerkt, mede in die zin. Zie daartoe
de brief van 3 februari 2006 (Kamerstukken II 2005/06, 30 187, nr. 23)
en ook de brief van een dezer dagen. Er blijkt nu vrij algemeen in de wiskundewereld
overeenstemming over, dat ook weer meer aandacht moet worden besteed aan wiskunde
zonder context, de elementaire rekenkundige en algebraïsche vaardigheden.3. WiskundeDe leden van de fractie van het CDA tonen zich verheugd over de maatregelen
die nu worden getroffen ter verbetering van het wiskundeonderwijs. In dat
verband wijs ik nogmaals op mijn brief van een dezer dagen, die uitwerking
geeft aan die maatregelen. Daaruit blijkt ook, dit in reactie op de desbetreffende
opmerking van deze leden, dat de verbetering niet wordt beperkt tot de voorbereiding
op de bèta/techniekopleidingen, maar betrekking zal hebben op alle
vormen van wiskunde. Dus in het vwo op alle profielen in het havo op drie
van de vier profielen, terwijl voor de voorbereiding op de pabo vanuit het
profiel cultuur en maatschappij, waar de geconstateerde tekorten niet betrekking
hebben op echt wiskundige vaardigheden maar op elementaire rekenvaardigheid,
een speciale voorziening wordt getroffen (zie onderdeel 2). Deze leden wijzen
op het belang van het volgen van de resultaten van een en ander en zij verwijzen
in dit verband naar wensen die zijn uitgesproken om te komen tot een evaluatie.
Als reactie wijs ik erop, dat inmiddels door het amendement Balemans c.s.
(Kamerstukken II 2005–06, 30 187, nr. 26) een evaluatiebepaling
in het wetsvoorstel is opgenomen (zie artikel VI in het Gewijzigd voorstel
van wet).Het is terecht dat de leden van de PvdA-fractie aandacht vragen voor de
gebrekkige rekenvaardigheid van aanstaande pabo-studenten. Waar zij echter
veronderstellen, dat het in dat verband van belang zou zijn geweest in het
profiel cultuur en maatschappij wiskunde op te nemen zoals dat nu ook het
geval is, deel ik die mening niet. Die gebrekkige rekenvaardigheid wordt nu
juist geconstateerd bij de huidige aankomende studenten met dit havo-profiel,
die dus inderdaad wel wiskunde hebben gevolgd. Dat is dus juist een bewijs
dat een vak wiskunde dit niet verhelpt. Met andere woorden: als een gebrek
aan rekenvaardigheid wordt geconstateerd, dan moet dááraan iets
worden gedaan. En dat gaat nu gebeuren, door de afspraken met de lerarenopleidingen
(en met het voortgezet onderwijs en het secundair beroepsonderwijs). De daarbij
gekozen aanpak heeft daarenboven het voordeel, dat hij op dezelfde wijze ook
wordt toegepast op de mbo-instroom in de pabos: die is aanzienlijk en de problemen
met rekenvaardigheid zijn bij deze groep groter dan bij de havo-instroom.
Dus ook in dit opzicht: men moet het probleem aanpakken waar het zich voordoet.
Wat betreft de brief van de HBO-Raad over de doorstroomeisen waaraan deze
leden refereren merk ik op, dat hierin op geen enkele wijze aannemelijk wordt
gemaakt dat een havo-leerling met het profiel cultuur en maatschappij, op
grond van het ontbreken van wiskunde daarin, tot geen enkele opleiding in
het hbo toegang zou kunnen verkrijgen. De brief is mij vanzelfsprekend bekend
hij is vrij uitvoerig ook door de leden van de Tweede Kamer in het overleg
aan de orde gesteld, in overwegend afwijzende zin. De vergelijking die de
leden van de PvdA-fractie in dit verband, zij het vragenderwijs, maken met
het vwo is niet aan de orde. Het is onjuist om het havo-programma te beschouwen
als een afgeleide van dat van het vwo. De schoolsoorten hebben een onderscheiden
functie. Het vwo bereidt voor op wetenschappelijke opleidingen. Ook voor wetenschappelijke
opleidingen die aansluiten op het profiel cultuur en maatschappij geldt, dat
daarvoor wiskunde een belangrijk hulpmiddel is. Dat geldt in het algemeen
niet voor dergelijke opleidingen in het hbo, waar het havo op voorbereidt
de pabo is een bijzonder geval en daarvoor geldt, zoals opgemerkt, dat het
daar niet om wiskunde gaat maar om elementair rekenen.Voor de volledigheid merk ik nog op, dat wiskunde verplicht is voor alle
vwo- en havo-leerlingen in de driejarige onderbouw. Eventuele tekorten in
rekenvaardigheid vanuit het primair onderwijs moeten in de onderbouw worden
weggewerkt.De leden van de VVD-fractie vragen, of het mogelijk is het vak wiskunde
(A) alsnog op te nemen in het gemeenschappelijk deel van elk profiel van het
havo, zodat ook de leerlingen met het profiel cultuur en maatschappij in het
havo wiskunde zullen volgen. Voor een dergelijk plan zou het noodzakelijk
zijn de totale discussie over de voorstellen te heropenen: formeel (dus een
nieuw wetsvoorstel in de Tweede Kamer), maar ook inhoudelijk. Voor het toevoegen
van een vak is het immers nodig eerst te bepalen welk vak of welke vakken
dan uit het programma worden verwijderd. Dat lijkt mij een onbegaanbare weg.De leden van de fracties van D66 en OSF stellen vast, dat het aantal uren
wiskunde in het profiel natuur en techniek in de voorstellen achteruit gaat.
Ik wijs er op, dat als resultaat van de discussie het aantal uren nu wel weer
is toegenomen in vergelijking met de voorstellen zoals ze waren bij de indiening
van het wetsvoorstel bij de Tweede Kamer. Ik ontken echter niet, dat het nog
steeds wat minder is dan het in het profiel nu is, maar het aantal is weer
ongeveer gelijk met dat van vóór de invoering van de profielen
(terwijl het totale aantal vakken in vergelijking met vóór die
invoering is toegenomen die toename gaat nu dus niet meer ten laste van wiskunde).
Ik meen inderdaad, dit als reactie op de vraag van deze leden, dat door de
inhoudelijke aanpassingen die worden voorgesteld, desondanks een betere aansluiting
zal kunnen worden bereikt. Ik wil hier graag verwijzen naar mijn eerder genoemde
brieven: ze behelzen concrete maatregelen op die punten waarvan is duidelijk
geworden dat daar de moeilijkheden zitten. Het karakter van het vak wiskunde
in dit profiel zal daardoor echter niet wezenlijk veranderen. Daardoor, maar
ook doordat alle betrokken vakdeskundigen en instanties alles op alles hebben
gezet om deze voorstellen uit te werken, is het toch mogelijk deze verandering
per 1 augustus 2007 te bewerkstelligen. Dit als reactie op de desbetreffende
vraag van deze leden, welke vraag ik overigens zeer terzake acht: er moet
heel goed rekening worden gehouden met de praktische uitvoerbaarheid van dergelijke
inhoudelijke wijzigingen, vooral ook in relatie tot de tijd die leraren, scholen
en leerboekenmakers nodig hebben. Ik ben verder inderdaad wél van mening
dat ook in de onderbouw een en ander zal moeten veranderen zie daarvoor mijn
brieven over het onderwerp wiskunde.Deze leden vragen zich verder af, wat de vooruitzichten van het nieuwe
vak wiskunde D (en ook natuur, leven en techniek) feitelijk zullen zijn: niet
alle scholen zullen deze vakken aanbieden. Dat kan niet worden ontkend. Het
zijn profielkeuzevakken (natuur, leven en technologie overigens ook in het
profiel natuur en gezondheid, het potentiële aantal leerlingen is dus
groter dan deze leden veronderstellen) en geen enkele school zal ooit alle
(profiel)keuzevakken kunnen aanbieden. Dat kan nu ook niet, maar in vergelijking
met de huidige situatie wordt de organiseerbaarheid van het geheel van de
profielen verbeterd en dat heeft een gunstige invloed op het kunnen aanbieden
van vakken. Maar het blijft een keuze van scholen, die niet alleen bepaald
wordt door de grootte van de vwo/havo-afdeling, maar ook door de vraag van
leerlingen en ouders en het eigen profiel dat de school kiest: een school
kan er bijvoorbeeld voor kiezen zich te profileren als bètaschool (met
deze vakken) of juist als cultuurschool (met een ruime keuze uit de verschillende
kunstvakken). De verwachting is, dat een redelijk groot aantal scholen het
vak natuur, leven en technologie aan zal bieden en dat wiskunde D meer een
keuze zal zijn van scholen die zich op dat gebied willen specialiseren. Ik
merk wel op, dat uit een oogpunt van schoolorganisatie juist het aanbieden
van wiskunde D wordt gestimuleerd doordat ongeveer de helft van het programma
zal bestaan uit een verbreding die overlapt met wiskunde A (de rest bestaat
uit verdieping). Veel zal ook afhangen van de aantrekkingskracht die het nog
uit te werken programma zal hebben. Dat in elk geval niet elke school het
vak zal aanbieden is zeker: dat geldt voor de verschillende kunstvakken en
de verschillende moderne vreemde talen (en filosofie, informatica.)
ook. Waar het dan om gaat is, dat élke school een programma zal aanbieden
dat in voldoende mate voorbereidt op de bèta/techniekopleidingen. Dat
is het profiel natuur en techniek, met een degelijk vak wiskunde B verplicht
voor alle leerlingen.Daardoor ontstaat er dus ook niet, dit in antwoord op de vraag die de
leden van de fracties van ChristenUnie en SGP opwerpen, een gat in de aansluiting.
Het onderwijsveld heeft in het overleg terecht erop gewezen, dat de doorstroming
met het vak wiskunde B gegarandeerd moet zijn. Het advies terzake van de VSNU-Raad,
en dat van de HBO-Raad, gaat ook daarvan uit. Voor deze doorstroming is dus
vooral relevant de inhoudelijke aanpassing van wiskunde B. Wiskunde D heeft
een andere functie: verdieping voor de leerlingen die daarvoor speciaal kiezen,
allereerst uit interesse.Voor de vraag van deze leden over de praktische organiseerbaarheid van
een en ander verwijs ik naar mijn opmerkingen hierover elders in deze memorie
van antwoord.4. Profiel natuur en gezondheid (N&G)De leden van de PvdA-fractie vragen zich af, of het niet onwenselijk is
dat leerlingen met dit profiel het vak aardrijkskunde kunnen kiezen in plaats
van natuurkunde, als zij willen doorstromen naar de studie geneeskunde. Het
vak natuurkunde is daarvoor inhoudelijk van meer betekenis, maar ze zouden
kunnen kiezen voor aardrijkskunde als dat vak meer kans zou geven op een hoger
cijfer, waardoor de inlotingskans voor geneeskunde wordt verhoogd. Deze leden
wijzen op het ongewenste daarvan en van daarmee verbonden mogelijke ontwikkelingen.
Deze stelling loopt vooruit op de nog vast te stellen doorstroomregeling.
Ik beraad mij daar nog op, dus ook op de vraag of de leerling met aardrijkskunde
wel kán doorstromen naar de studie geneeskunde.5. GymnasiumHet heeft de leden van de PvdA-fractie verbaasd dat voor het gymnasium
een klassieke taal in het gemeenschappelijk deel is opgenomen. Nu, zo stellen
zij, is de klassieke taal opgenomen in de vrije ruimte. Zij raken daarmee
aan een inconsistentie in de huidige regeling voor de positie van de klassieke
taal in het gymnasium, in die zin dat die positie wat onbepaald is. Er kan
in elk geval niet zonder meer worden gezegd dat de klassieke taal nu in het
vrije deel is opgenomen. Dat zou immers ook onlogisch zijn: ten minste één
klassieke taal is in het gymnasium verplicht, dus niet vrij. Dat is juist
het kenmerk van het gymnasium, dat wat het vanouds onderscheidt van het atheneum.
Het is logisch om de klassieke taal dan op te nemen in het gemeenschappelijke,
dus voor alle leerlingen verplichte, deel. Vervolgens moet dan worden overwogen
hoe zich dat dan verhoudt met een andere, en nu nieuwe eis, namelijk dat in
het gemeenschappelijke deel in het atheneum, de andere vwo-vorm, ook een tweede
moderne vreemde taal is opgenomen. De oplossing in het wetsvoorstel is, dat
voor het gymnasium die eis niet geldt, maar dat de verplichte tweede vreemde
taal wordt vervangen door de verplichte klassieke taal. Dat past bij de aard
van het gymnasium. De leden van de PvdA-fractie betreuren dit kennelijk en
zij vragen waarom ervoor is gekozen de, zoals zij stellen, naar tevredenheid
gevoerde huidige lijn niet te continueren. Die huidige lijn die zij poneren
bestaat echter niet: terwijl ook nu de klassieke taal in het gymnasium feitelijk
verplicht is, bestaat in de huidige situatie niet de eis van een volledige
tweede moderne vreemde taal: noch in het atheneum, noch in het gymnasium (wel
twee deeltalen, maar daar zijn in totaal minder uren mee gemoeid
en er is ook geen centraal examen).6. Vrijheid scholen versus keuzemogelijkheden leerlingenDe leden van de PvdA-fractie menen, dat de doelstellingen om de vrijheid
van scholen èn de keuzemogelijkheden van leerlingen te vergroten in
de praktijk onverenigbaar zouden kunnen zijn. Er zijn in totaal, zo stellen
zij, zon 17 profielkeuzevakken, waaruit de leerlingen uit alle profielen gezamenlijk
er 5 moeten kiezen. Het is nagenoeg uitgesloten, zo stellen zij, dat een school
in staat zal zijn alle profielkeuzevakken aan te bieden. Daar hebben deze
leden zonder meer gelijk in, maar het zou een in hoge mate oprekken van de
doelstellingen van het wetsvoorstel zijn als zou worden beweerd dat deze doelstellingen
niet worden bereikt als de leerling niet (bijna) álle keuzemogelijkheden
heeft die denkbaar zijn. Dat is niet de doelstelling van het wetsvoorstel,
want het is niet alleen onmogelijk maar ook niet nodig. Doelstelling is vergroting
van de keuzemogelijkheid, en die is heel goed mogelijk. Van de ruim 20 profielkeuzevakken
zal inderdaad de helft maar door weinig scholen worden aangeboden. Het zijn
vakken die naar hun aard landelijk altijd klein zullen blijven, omdat ze voor
heel specifieke groepen interessant zijn: het heeft bijvoorbeeld geen zin
om het vak Fries in Rotterdam aan te bieden of het vak Turks op alle scholen
in Friesland. De andere helft van de profielkeuzevakken bestaat uit vakken
die veel leerlingen willen kiezen en/of die een gevestigde positie hebben
in het onderwijs en/of die in een ander profiel verplicht zijn en dus in elk
geval al door de school worden verzorgd. Die vakken zullen door veel scholen
worden aangeboden. Dat scholen ervoor zullen kiezen om vakken aan te bieden
waar de meeste vraag naar is, acht ik anders dan deze leden niet een risico,
maar juist wenselijk: dan kunnen veel leerlingen de door hen gewenste keuze
inderdaad maken. Dat scholen minder kunstvakken zullen aanbieden is zeer onwaarschijnlijk.
Verreweg de meeste scholen (ca. 95%) bieden op dit moment een of meer
kunstvakken aan, mede omdat leerlingen daarnaar vragen. Dat zal door de nieuwe
profielopbouw niet veranderen. De nieuwe keuzemogelijkheden leiden ertoe,
dat de kunstvakken niet alleen vak zijn in het éne profiel cultuur
en maatschappij, maar dat er nu ook in de overige profielen werkelijk ruimte
is om zo’n vak in het vrije deel te kiezen. Waar de leden van de PvdA-fractie
enerzijds aandacht vragen voor de keuzemogelijkheden, vragen zij vervolgens
anderzijds of het aanvaardbaar is dat leerlingen examen doen met het profiel
cultuur en maatschappij zonder dat zij verplicht een kunstvak in hun pakket
hebben. Dat vind ik inderdaad niet alleen aanvaardbaar, maar ook wenselijk:
dat leidt nu juist tot een keuzemogelijkheid. Het heeft geen zin die meerderheid
van leerlingen met het profiel cultuur en maatschappij waarvoor een kunstvak,
gezien hun interesse en wensen voor het vervolgonderwijs, niet van belang
is, tot het volgen daarvan te dwingen. Anders dan de leden van de PvdA-fractie
veronderstellen, bemoeilijkt dat geenszins de aansluiting op het kunstonderwijs.
De leerlingen kunnen indien zij dat nodig achten een kunstvak als profielkeuzevak
kiezen waarbij overigens wordt opgemerkt dat de kunstvakken zeker niet verplicht
zijn voor doorstroming naar het kunstonderwijs en daarvoor inhoudelijk maar
een beperkte betekenis hebben. Ook bij de HBO-Raad was, net als bij alle andere
brede onderwijsorganisaties, geen steun voor een verplichtstelling van een
kunstvak in het profiel. Ook meen ik, dat het niet verplichten van een kunstvak
in het profiel cultuur en maatschappij geen schade doet aan de ontwikkeling
van de creatieve mens, zoals deze leden suggereren. Ontwikkeling van creativiteit
acht de regering van belang voor álle leerlingen. Daarom is een algemeen-vormend
vak culturele en kunstzinnige vorming verplicht voor alle leerlingen en kunnen
nu alle leerlingen die dat willen een verdiepend kunstvak kiezen, dus niet
alleen de leerlingen met het profiel cultuur en maatschappij.Gelet op de eerdere overwegingen ten aanzien van de keuzemogelijkheden
deel ik niet de opvatting van de PvdA-fractie dat scholen, om veel keuzevakken
te kunnen aanbieden, onaanvaardbaar zullen bezuinigen op andere zaken, met
name door het onderwijs te extensiveren. Scholen maken wel keuzen. Maar het
profielsysteem stelt ook grenzen: veel vakken (de meeste) zijn verplicht en
de contacttijd blijft voorgeschreven. Scholen kunnen heel goed een redelijk
aantal (profiel)keuzevakken aanbieden zonder onaanvaardbare gevolgen elders,
zoals boven aangegeven.De leden van de PvdA-fractie vragen zich in verband met deze keuzemogelijkheden
af, of de wens om meer keuzevakken aan te bieden niet zou kunnen leiden tot
het (ongewenst) stimuleren van schaalvergroting. Gelet op het voorgaande de
meeste scholen kunnen een redelijk aantal keuzemogelijkheden aanbieden deel
ik die verwachting niet. Ook zal het aantal contacturen door deze wens dus
niet afnemen. Voor de bovenbouw blijft de norm van 1000 uren in schooltijd
verzorgd onderwijsprogramma en deze zal worden gehandhaafd. Een school kan
voor de bovenbouw daarvan ook zo maar niet afwijken, zonder in strijd te komen
met bindende exameneisen.7. Moderne vreemde talenDe leden van de fracties van D66 en OSF vragen zich af, of wel in voldoende
mate moderne vreemde talen in het examenpakket zullen kunnen worden opgenomen.
Zij veronderstellen, dat scholen ook op dit gebied de keuzemogelijkheden zullen
beperken. Uit het voorgaande zal zijn gebleken, dat ik ook hier deze vrees
niet deel. Moderne vreemde talen zijn vakken die door scholen veel zullen
worden aangeboden. Juist voor de moderne vreemde talen geldt daarenboven,
dat er wel degelijk verplichtingen blijven bestaan.In het atheneum zal elke leerling in principe een tweede moderne vreemde
taal volgen (met een aantal expliciet benoemde mogelijke uitzonderingen).
In het havo-profiel cultuur en maatschappij ook. Moderne vreemde talen zijn
ook profielkeuzevakken in de profielen economie en maatschappij en cultuur
en maatschappij (vwo en havo) en ze kunnen als volledig vak ook weer worden
gekozen in het vrije deel van alle profielen. Daarbij moet bedacht worden,
dat in de onderbouw van vwo en havo Engels, Frans en Duits verplicht blijven
voor alle leerlingen. Waar deze leden ook specifiek ingaan op het gymnasium
in dat verband verwijs ik allereerst naar onderdeel 5. Ik voeg daaraan toe,
dat een leerling met het door deze leden genoemde klassieke gymnasium-alfaprogramma
het profiel cultuur en maatschappij zal volgen. Een moderne vreemde taal is
in dat profiel een profielkeuzevak, dat juist op het gymnasium door vrijwel
elke school zal worden aangeboden. Het wetsvoorstel kent niet de door deze
leden gesuggereerde mogelijkheid om scholen te dwingen deze vakken aan te
bieden. Dat is ook niet wenselijk het zou ertoe leiden dat voor andere vakken
dezelfde eis wordt gesteld en het is zeer de vraag of een en ander dán
nog uitvoerbaar is. Het is niet zinvol een school te dwingen een bepaald vak
aan te bieden als maar een beperkt aantal leerlingen daar belangstelling voor
heeft: de behoeften verschillen, bijvoorbeeld per regio, de school moet daarin
zelf keuzen kunnen maken (Fries in Friesland, Turks in de grote stad in het
westen). Deze leden geven zelf ook al aan dat het ook niet nodig is: deze
vakken, zo stellen zij terecht, worden door alle scholen toch al aangeboden.
Het is denkbaar dat een enkele school dat in mindere mate doet: maar als alle
andere scholen het wel doen, zal er een goede reden zijn voor dat verschil
waarom moet dan die enkele school toch worden gedwongen?8. DiversenTenslotte wil ik graag ingaan op het viertal vragen die de leden van CDA-fractie
nog stellen:– Wat zijn voorbeelden van dwingend opgelegde onderwijsvormen in
de examenprogrammas die daar uit zijn verwijderd? Dergelijke voorbeelden zijn:
voorgeschreven praktische opdrachten, het zgn. leesdossier bij literatuur,
de zgn. handelingsdelen (activiteiten die moeten worden gedaan en afgevinkt/geadministreerd
zonder dat zij leiden tot een cijferbeoordeling). Al dergelijke dwingend opgelegde
onderwijsvormen zijn uit de examenprogrammas verwijderd.– Wat betekent het dat de examenprogrammas ruimte bieden voor het
experimenteren met vernieuwingen op initiatief van de leraren? Dit betekent
dat dwingend opgelegde vernieuwingen uit de examenprogramma’s zijn verwijderd
maar dat, door meer globale omschrijvingen van de eindtermen voor het schoolexamen,
leraren zelf keuzes kunnen maken: voor vernieuwingen, maar ook voor traditionele
inhouden en vormen. Een en ander overigens binnen de grenzen die het examenprogramma
stelt: de eindtermen geven wel degelijk de inhoud van de vakken in hoofdlijnen
aan.– Moet er niet een centraal examen komen voor het nieuwe bètavak?
Het nieuwe bètavak moet nog worden ontwikkeld. In dit stadium kan er
niet een centraal examen zijn. Of er uiteindelijk wel een centraal examen
moet komen voor dat vak, zal mede uit de ontwikkeling moeten blijken.– Wat kan er worden gedaan om de bètaprofielen aantrekkelijker
te maken, nu ze in principe minder aantrekkelijk worden doordat er minder
keuzemogelijkheden zijn (in vergelijking met de oorspronkelijke voorstellen)?
De aantrekkelijkheid zal vooral moeten komen van de bètavakken zelf:
hun inhoud (er wordt gewerkt aan vernieuwing), maar vooral ook de manier waarop
ze worden gegeven en de cultuur in en rondom die vakken.De Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap,M. J. A. van der Hoeven 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-20052006-30187-C.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl