Wet algemene bepalingen omgevingsrecht; Voorlopig verslag van de vaste Commissies voor Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieu/Wonen, Wijken en Integratie en voor Justitie
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2019-09-26 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 20072008-30844, nr. C

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

13-03-2008

Eerste Kamer der Staten-Generaal

2007-2008

30844 nr. C

04-03-2008

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamI CDA-fractie1. Inleiding2. Toetsing aan de Grondwet3. Bestuurlijke complexiteit4. Implementatie modaliteit5. Alternatieve wetgeving6. Overige onderwerpen6.1 Bevoegd gezag6.2 Vergunning van rechtswege6.3 Belanghebbenden6.4 Procedurele waarborgen6.5 Rechtsbescherming6.6 Financiën6.7 Toezicht en handhaving6.8 Bestuurlijke lus6.9 Uitvoering6.10 Internationale aspecten6.11 Toetsing gevolgen van de wet6.12 Algemene maatregelen van bestuur en ministeriële
regeling6.13 ReactiesArtikelsgewijze toelichtingII VVD-fractieIII PvdA-fractie1. Algemeen2. Silencio Positivo3. Belanghebbenden4. Bestuurlijke lusIV. CU-fractie, mede namens de SGPV. D66-fractie, mede namens de OSFOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 30844Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 65 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
30 844Regels inzake een vergunningstelsel met betrekking tot activiteiten
die van invloed zijn op de fysieke leefomgeving en inzake handhaving van regelingen
op het gebied van de fysieke leefomgeving (Wet algemene bepalingen omgevingsrecht)CVOORLOPIG VERSLAG VAN DE VASTE COMMISSIES VOOR VOLKSHUISVESTING, RUIMTELIJKE
ORDENING EN MILIEU/WONEN, WIJKEN EN INTEGRATIE EN VOOR JUSTITIE1Vastgesteld 4 maart 2008Het voorbereidend onderzoek heeft de commissies aanleiding gegeven tot
het maken van de volgende opmerkingen en het stellen van de volgende vragen.Voor de indeling van het voorlopig verslag is de volgorde van de fracties
aangehouden.I CDAII VVDIII PvdAIV CU/SGPV D66/OSFDe fracties van PvdA, SP, GL, CU en SGP, en D66 en OSF, sluiten zich aan bij de punten 1 tot en met 4 van de fractie
van het CDA.Voor wat betreft het onder punt 5 van de fractie van het CDA gepresenteerde alternatief, zien deze fracties, alsmede de fractie
van de VVD de reactie van de regering met belangstelling
tegemoet.I CDA-fractie1. InleidingDe leden van de CDA-fractie hebben met gemengde
gevoelens kennis genomen van het wetsvoorstel inzake de algemene bepalingen
omgevingsrecht.Het wetsvoorstel beoogt primair de administratieve lasten van burgers
en bedrijven te verminderen. Het voorstel is gericht op de introductie van
een nieuw fenomeen: de omgevingsvergunning.Deze vergunning beoogt een aantal aspecten rakende de fysieke leefomgeving
te bundelen. Dat laatste is een ruim begrip. Doel is te komen tot één
aanvraag en de verlening van één vergunning (besluit). De leden
van de CDA-fractie stemmen van harte in met het doel van dit wetsvoorstel:
voor burger en bedrijfsleven vindt een aangename omslag plaats: de huidige
25 vergunningsstelsels worden geïntegreerd tot één omgevingsvergunning.
Dat scheelt tijd, kosten en procedures.Aan het voorstel kleeft echter een aantal bezwaren. Het eerste, meest
principiële bezwaar is dat de bevoegdheden die provincie en Rijk in het
voorstel krijgen toebedeeld in strijd zijn met de Grondwet. De gemeentelijke
autonomie is in het geding. In de tweede plaats zien deze leden grote problemen
bij de uitvoering van het voorstel. Er dreigen complexe en gespannen bestuurlijke
verhoudingen te ontstaan.De regering kiest niet alleen voor de introductie van de omgevingsvergunning
op gemeentelijk niveau, maar betrekt daar ook direct de vergunningverlening
van provincie en het Rijk bij. Dientengevolge kan het doel van deze wet echter
slechts met behulp van een uiterst complexe regelgeving en uitvoeringsafspraken
worden bereikt. Deze leden werpen de vraag op of een dergelijke aanpak op
dit moment noodzakelijk is om het doel, één omgevingsvergunning,
te bereiken. Een brede aanpak stelt immers hoge eisen aan de kwaliteit en
uitvoerbaarheid van wetgeving. De regering formuleert zeer hoge ambities in
het voorstel. Daar is niets mis mee, mits kwaliteit van wetgeving en uitvoerbaarheid
gegarandeerd zijn. De leden van de CDA-fractie noemen in dit verband de noodzaak
van integrale planvorming, integrale procesgang, een goed op elkaar afgestemd
besluitvormingsproces en de waarborging van een evenwichtige én inzichtelijke
belangenafweging. Voeg daaraan toe dat op alle drie bestuursniveaus tegelijk
deze doelen moeten worden bereikt om de wet effectief te laten werken en ziehier
de spanning tussen hoge ambities en de weerbarstige bestuurspraktijk. In die
bestuurspraktijk hebben deze leden de komst van een compleet «convenantencircus»
om uitvoering mogelijk te maken reeds vernomen. De Raad van State is in zijn
advies uitvoerig en kritisch ingegaan op de hoofdlijnen van dit wetsvoorstel.
Uit het nader rapport blijkt dat de regering deze kritiek weliswaar pareert,
maar de geschetste waarschuwingen terzijde legt. Het wetsvoorstel is naar
de mening van de aan het woord zijnde leden een wel heel zwaar middel om tamelijk
beperkte doelen te bereiken.In dit kader roept het wetsvoorstel een tweetal principiële (en een
groot aantal meer bestuurlijk getinte) vragen op. In het navolgende zullen
de leden van de CDA-fractie onder meer aandacht besteden aan de toetsing van
dit voorstel aan de Grondwet, de bestuurlijke complexiteit, een alternatief
voor dit voorstel en enkele overige onderwerpen.2. Toetsing aan de GrondwetHet wetsvoorstel kiest voor afwijkende bestuurlijke spelregels ten opzichte
van andere, gelijksoortige wetten met betrekking tot de fysieke leefomgeving
en de Awb. Deze keuze van de formele wetgever roept een aantal principiële
vragen op.In de context van ons betoog wijzen wij er in de eerste plaats op dat
de afgelopen jaren regering, parlement, IPO en VNG veel aandacht hebben besteed
aan de interbestuurlijke verhoudingen. Die aandacht is terecht, mede gelet
op transparantie en betrouwbaarheid van overheidshandelen. In 2004 verscheen
de «Code Interbestuurlijke Verhoudingen» van regering, IPO en
VNG (Bijlage Kamerstukken II 2004/05, 29 880 VII, nr. 15). De Raad
van State heeft bij brief van 20 oktober 2006 zijn advies inzake spelregels
voor interbestuurlijke verhoudingen gegeven. Kernpunt van het advies van de
Raad van State is dat gewaakt moet worden voor de toenemende centralisatie
en hiërarchisch denken en doen van de centrale overheid. De afspraken
zijn vastgelegd in genoemde Code voor bestuurlijke verhoudingen. Het voorliggende
wetsvoorstel wijkt in hoge mate af van deze Code en de bestaande staatsrechtelijke
verhoudingen.De Grondwet bevat in hoofdstuk 7 uitvoerige artikelen over de essentialia
van de gedecentraliseerde eenheidsstaat en de verhoudingen tussen Rijk en
decentrale overheden. Uitgangspunt van de Grondwet is dat provincie en
gemeenten beschikken over autonome taken en bevoegdheden («Voor provincies
en gemeenten wordt de bevoegdheid tot regeling en bestuur inzake hun huishouding
aan hun besturen overgelaten (curs. deze leden; art. 124,eerste lid Gw.).
Vervolgens bepaalt artikel 107, tweede lid Grondwet dat de wet algemene regels
van bestuursrecht kan vaststellen. Dit artikellid staat delegatie toe. Zoals
blijkt uit de grondwetsgeschiedenis betekent dit dat de formele wetgever de
hoofdregels dienst vast te stellen (zie de Awb), maar dat er tevens ruimte
moet blijven bestaan voor decentrale overheden om nadere regelingen te treffen
(Kamerstukken II 1979/80, 15 046, nr. 7, p. 11 (Nng Vd, p. 35).
Decentrale overheden zijn in beginsel vrij dergelijke regelingen te treffen,
mits dat niet in strijd komt met een hogere regeling, vb. de Awb (Kamerstukken
II 1977/78, 15 046, nr. 3, p. 6 (Nng Vd, p. 7). Beide
artikelen, bezien in onderlinge samenhang, geven aan in welke mate en omvang
decentrale overheden beschikken over autonome bevoegdheden. Vervolgens geeft
artikel 128 Gw. aan dat genoemde bevoegdheden slechts door de gemeenteraad
respectievelijk Provinciale Staten mogen worden toegekend aan ander organen
dan die genoemd in artikel 125 Gw. De formele wetgever is hier dus niet bevoegd.Interessant is ook artikel 132, vijfde lid Gw., dat aangeeft dat interventie
van de formele wetgever ten aanzien van autonome taken slechts kan gescheiden
bij ad hoc wet in formele zin ten aanzien van een ernstig incident (bestuurlijke
crisis). (zie o.a. Akkermans/Koekkoek, De Grondwet. Een systematisch en artikelsgewijs
commentaar, Deventer 200, p. 509, 571–72, p. 583 en p. 592/93).Bezien de leden van de CDA-fractie in het licht van de genoemde artikelen
en de uitleg daarvan het wetsvoorstel, dan stellen zij vast dat het wetsvoorstel
op gespannen voet staat met de Grondwet (zie ook J. M. H. F.
Teunissen, De Wabo en de Grondwet, in: Nederlands Juristenblad 27 april
2007, nr. 17, p. 1059–1060). Het wetsvoorstel bevat een aantal
procedures en voorschriften ten aanzien van interventiebevoegdheden van provincie
en Rijk die afwijken van de Grondwet en van de hierboven genoemde Interbestuurlijke
verhoudingen. Concreet doelen deze leden op de spanning tussen de autonome
taken en bevoegdheden van gemeenten en het gestelde op p. 24 van de MvT
alwaar de regering stelt dat op de hoofdregel (burgemeester en wethouders
zijn bevoegd gezag) bij a.m.v.b. een aantal uitzonderingen (de zgn. zwaardere
gevallen) zal worden gemaakt. In sommige gevallen zullen GS of zal de minister
bevoegd worden verklaard ten aanzien van autonome bevoegdheden van gemeenten
(zie artt. 2.4, 2.5, 2.27, 2.34, 3.20, 5.7, 5.8, 5.9 en 5.24). Bij tweede
Nota van wijziging (nr. 11, p. 8 onder G) geeft de regering aan
dat artikel 2.36 (in gewijzigd voorstel 2.34) zodanig wordt gewijzigd dat
de bevoegdheid van de minister van VROM tot het geven van een aanwijzing beperkt
wordt, zodat het geen betrekking heeft op autonome verordeningen. Deze enkele
en marginaal beargumenteerde wijziging neemt de ernstige twijfels over de
ongrondwettigheid van het voorstel bepaald niet weg. Gewezen wordt door deze
leden op de hierboven genoemde artikelen.Het wetsvoorstel bevat een zgn. aanwijzingsbevoegdheid van het bevoegde
gezag (artikel 2.5, vijfde lid, MvT p. 25). Vervolgens wijzen deze leden op
het bepaalde in artikel 2.2 waaruit afgeleid kan worden dat een aantal autonome
bevoegdheden van gemeente- en provinciebesturen zullen opgaan in de omgevingsvergunning.
Het wetsvoorstel bepaalt onder meer in artikel 5.24, eerste lid dat «Onze
betrokken Minister» van het bestuursorgaan kan vorderen dat een last
onder bestuursdwang, oplegging van een last onder dwangsom dan wel intrekking
van de vergunning plaatsvindt (MvT, p. 57 e.v.). De gemeente en het waterschap
worden in het voorstel geconfronteerd met maar liefst twee interveniërende
toezichthouders (Rijk en provincie). De vraag is tevens waarom deze bevoegdheid
moet worden geïntroduceerd, naast de al lang bestaande bevoegdheid
van de regering om bij nalatigheid over te gaan tot«spontane vernietiging»
(zie art. 132, vierde lid Gw.).Ook bij de onderdelen toezicht en handhaving (hoofdstuk 5) bevat artikel
5.7 een aanwijzingsbevoegdheid van gedeputeerde staten aan burgemeester en
wethouders of het dagelijkse bestuur van het waterschap. Artikel 5.9 geeft
vervolgens de Minister de bevoegdheid tot aanwijzing aan gedeputeerde staten «in
het belang van een doelmatige handhaving». Ook ten aanzien van deze
voorschriften is er sprake van strijdigheid met de in de Grondwet vastgelegde
staatsrechtelijke bevoegdheid van provincie- en gemeentebesturen. Deze leden
verwijzen naar het advies van de Raad van State bij dit wetsvoorstel (30 844,
nr. 4, p. 6).Deze leden wijzen erop dat van het regime uit de gemeente- en provinciewet
slechts kan worden afgeweken indien er sprake is van de behartiging van bijzondere,
openbare belangen (zie art. 113 Provinciewet jc. art. 115 Gemeentewet).In lijn met het advies van de Raad van State verzoeken de leden van de
CDA-fractie de regering uitvoerig in te gaan op de grondwettelijke houdbaarheid
van het voorstel. Zij vragen de regering een compleet overzicht te geven van
de gescheiden bevoegdheden van de afzonderlijke wetten in relatie tot dit
voorstel. Tevens verzoeken zij de regering een vergelijking te maken met de
bevoegdheden uit dit wetsvoorstel en de overige wetgeving op het gebied van
de fysieke leefomgeving.3. Bestuurlijke complexiteitHet voorstel stelt de burger centraal. Dienstverlening door de overheid
aan burger en het bedrijfsleven staat voorop. Door de introductie van de omgevingsvergunning
wordt het mogelijk om tot één loket, één aanvraagformulier
en één bevoegd gezag te komen. Tevens is door de regering het
doel gesteld om tot één procedure van bezwaar en beroep te komen
en er dient sprake te zijn van één handhavend bestuursorgaan.
De regering geeft aan dat zowel omgevingsloket (front office) als de organisatie
achter dat loket (back office) op orde moeten zijn. Alles bijeen wil de regering
veel zaken tegelijk «op orde» krijgen en betrekt daarbij meteen
ook alle bestuursorganen en de rechterlijke macht.De leden van de CDA-fractie wijzen er in de eerste plaats op dat het hier
geschetste wensbeeld, afgezien van enkele pilots, thans geen gangbare praktijk
is bij gemeenten, provincies en het Rijk. Vervolgens stellen deze leden vast
dat de zeer hoge ambities van de regering nogal wat vergen van met name de
decentrale overheden (lees: de gemeenten) die primair belast zullen worden
met de voorbereiding en afhandeling van de omgevingsvergunning. Hier wreekt
zich dat het wetsvoorstel een procedurewet is. De voorstellen hebben betrekking
op procedures die zullen moeten leiden tot één front office.
Echter, de «achterkant» van deze materie wordt niet geregeld en
juist daar ligt de kwetsbaarheid van het voorstel. Zoals het voorstel zelf
ook aangeeft, blijft de huidige situatie voorlopig in takt. Het voorstel wekt
nu vooral de indruk van het opzetten van een Potemkin-dorp.Het wetsvoorstel bevat belangrijke voorschriften betreffende de (interne)
bestuurlijke verhoudingen tussen de drie bestuurslagen: de «interbestuurlijke
verhoudingen» worden ingrijpend gewijzigd. De wijze waarop de regering
aan deze verhoudingen vorm geeft, wijkt af van alle bestaande wetgeving en
ontwerpwetgeving. De leden van de CDA-fractie wijzen in dit verband nadrukkelijk
op de adviezen van de commissie-Oosting betreffende interbestuurlijke verhoudingen
in ons land (Van specifiek naar generiek, doorlichting en beoordeling van
interbestuurlijke toezichtarrangementen, Commissie Interbestuurlijke Toezichtarrangementen,
Den Haag 21 september 2007). De regering verwijst ook diverse
malen naar dit advies in de MvT. De regering neemt de adviezen van de commissie
echter niet over. De gronden waarop dat gebeurt, kunnen de aan het woord zijnde
leden echter niet overtuigen. De voorstellen van de commissie-Oosting leiden
namelijk niet alleen tot betere en transparante bestuurlijke verhoudingen
gebaseerd op de Grondwet, maar leiden ook tot veel minder bureaucratie, snellere
procedures en dus ook tot minder ambtenaren. Bovendien passen de voorstellen
zeer wel bij de huidige bestuurlijke verhoudingen in ons land, vooral ten
aanzien van de waarborging van autonome taken van decentrale overheden. Deze
leden kunnen zich niet aan de indruk onttrekken dat de wijze voorstellen van
deze commissie een belangrijke oplossing vormen voor de problemen van de interbestuurlijke
verhoudingen in ons land en derhalve voor de problemen die uitvoering van
het voorliggende wetsvoorstel lijken te veroorzaken. Wij verzoeken de regering
indringend naar deze voorstellen te kijken en implementatie serieus in overweging
te nemen. Dit mede met het oog op de kwaliteit van de wetgeving, de consistente
bestuurlijke verhoudingen en het voorkomen van gelegenheidswetgeving.Kan de regering de relatie aangeven tussen dit wetsvoorstel en de werkzaamheden
van de commissie Lodders en d’Hondt inzake de verhoudingen tussen de
bestuurslagen?Voor de beoordeling van de inhoud van dit wetsvoorstel is de brief van
de minister van VROM van 23 september 2004 van belang (Kamerstukken II
2005/06, 29 383, nr. 18). De minister stelt daarin dat er vier modellen
ontwikkeld kunnen worden voor de inrichting van de omgevingsvergunning. De «paperclipvergunning»,
de «samenvoegingsvergunning», de «integrale vergunning met
schotten» en de «volledig integrale vergunning». Model 1
en 2 richten zich op coördinatie, waarbij tevens sprake zal zijn van één
loket. Model 4 vormt het eindbeeld: en volledige integratie van niet alleen
de vergunning maar ook van de «back office», het toetsingskader.
Het wetsvoorstel dat thans voorligt, kiest voor model 3 als opstap naar model
4. De keuze voor model 3 wordt door de regering voorgesteld als bittere noodzaak:
op dit moment is model 4 gewoon onhaalbaar. Dit geeft aan hoe complex de materie
en vooral de uitvoering is. Elders in de bestuurspraktijk blijkt dat model
1 en 2 prima te kunnen functioneren. De coördinatieregeling van de Awb
voldoet in zeer veel gevallen, zo heeft de praktijk uitgewezen.Met de Raad van State zijn de leden van de CDA-fractie van mening dat
de benadering van de regering nadrukkelijk afwijkt van andere formele wetgeving,
juist ook wetgeving op het gebied van de fysieke leefomgeving. Zo wordt bij
de wet ruimtelijke ordening, de waterwet en in het bijzonder het voorstel
tot wijziging van de Algemene wet bestuursrecht in verband met coördinatie
van samenhangende besluiten welbewust en weloverwogen ingezet op coördinatieregelingen.
De regering heeft met bijzonder weinig overtuigende argumenten in dit wetsvoorstel
gekozen van een omslag: men gaat nu (op termijn) uit van volledige integratie.
Deze keuze roept ongetwijfeld spanningen op met de Awb en met andere wetten
op het terrein van de fysieke leefomgeving. Deze leden verwijzen naar de diverse
kritische commentaren van vele deskundigen op deze keuze (zie m.n de discussie
naar aanleiding van de preadviezen inzake de Wabo op de jaarvergadering van
de Vereniging voor Bouwrecht, 29 november 2007 te Amersfoort).De kwetsbaarheid van het voorliggende wetsvoorstel wordt nog eens extra
onderstreept door het feit dat, zoals de regering zelf ook aangeeft (MvT,
p. 67), in geen enkel land in de EU sprake is van integratie van wetgeving
op het gebied van de ruimtelijke ordening.4. Implementatie modaliteitDe leden van de CDA-fractie wijzen erop dat het steven naar een «volledig
geïntegreerd model» niet alleen voordelen biedt, maar ook nadelen.
Zo is de vraag of men het begrip «fysieke leefomgeving» in juridische
en beleidsmatige zin wel sluitend omschreven krijgt. Vage normstelling leidt,
zo heeft de bestuurspraktijk uitgewezen, vaak tot diffuse verantwoordelijkheden
en gebrekkige besluitvorming. Erger nog is dat vage normstelling de rechter
vaak in een moeilijke situatie brengt. Het formuleren van «open bestuursbevoegdheden»
spreekt de leden van de CDA-fractie niet aan. De wetgever behoort de mate
van discretie van het bestuur aan te geven. De gevolgen in de zin van bezwaar
en beroep laten zich dan raden. Evenals de Raad van State wijzen de leden
van de CDA-fractie op de betekenis en reikwijdte van het «specialiteitsbeginsel»
dat tot het wezen van het rechtsstatelijke bestuur behoort, aldus A. M.
Donner in Nederlands bestuursrecht, Algemeen Deel, 1987, p. 109. In essentie
gaat het om de vraag hoe de voorgestelde overstap van individuele vergunning
naar omgevingsvergunning zich verhoudt tot de bescherming van belangen van
natuur, landschap, woon- en leefomgeving én burger. Immers, het specialiteitsbeginsel
beoogt deze specifieke belangen te beschermen (zie o.m. R. J. N.
Schlössels, De ondraaglijke lichtheid van het specialiteitsbeginsel,
in: Liber Amicorum prof. Mr. F. A. M. Stroink, Den Haag 2006, p. 153–169).
Op diverse plaatsen in de memorie van toelichting stelt de regering dat «de
Wabo geen verandering brengt in het niveau van bescherming van de betrokken
belangen» (zie MvT p. 8, 11, 15). Dat moge zo zijn, maar tot op
heden werd voor elk wettelijk doel het daarmee samenhangende belang beschermd.
In de omgevingsvergunning wordt het toetsingskader gevormd door «een
optelsom van de diverse toetsingskaders en toestemmingsstelsels die in de
omgevingsvergunning zijn geïntegreerd» (MvT, p. 15). De principiële
vraag is of specifieke belangen, zoals het behoud van een monument, niet ondergesneeuwd
raken bij dezen «optelsom». De leden van de CDA-fractie achten
op dit onderdeel nadere uitwerking noodzakelijk, vooral tot het moment dat
er in ons land op alle bestuursniveaus sprake is van integrale planvorming
en daarmee een integraal toetsingskader. Dat laatste kan nog enige tijd duren;
slechts vier provincies, en dan nog dunbevolkte, zijn thans aan de gang met
integrale omgevingsplanvorming.Verderop lezen deze leden in de memorie van toelichting (o.a. p. 18)
dat de Wabo voorziet in een volledige procedurele integratie van plaatsgebonden
activiteiten met invloed op de directe fysieke leefomgeving. Onhelder is hoe
de werking van de Wabo is ten aanzien van niet-plaatsgebonden activiteiten.
Toestemmingsstelsels die van meer generale, lees niet plaatsgebonden aard
zijn, haken volgens de regering aan op (worden incidenteel geïntegreerd
met) de omgevingsvergunning voorzover zij wel plaatsgebonden zijn. In deze
gevallen zal voorzien zijn in een samenloopregeling, aldus de regering in
het voorstel. Vraag is of de bevoegde instantie (het bestuursorgaan) in deze
situatie volledig bevoegd blijft ten aanzien van de vergunningverlening, afhandeling
van bezwaren en de handhaving resp. toezicht. Met andere woorden, handhaaft
de regering in deze situatie de uitgangspunten van de wet dat het meest betrokken
bestuursorgaan bevoegd is ten aanzien van de vergunning?5. Alternatieve wetgevingDe door de regering gestelde doelen in dit voorstel roepen de vraag op
waarom de regering heeft gekozen voor een zo verstrekkend, complex en lastig
uitvoerbaar wetsvoorstel. Zien deze leden het goed dat de beoogde omgevingsvergunning
in de huidige bestuurspraktijk voor meer dan 95% betrekking heeft op
de taken en bevoegdheden met betrekking tot vergunningverlening
door gemeentebesturen? Het gaat toch immers vaak oméén aspect
van de fysieke leefomgeving dat vergunningplichtig is? Indien dit een juiste
veronderstelling is, ware het dan niet beter geweest om het wetsvoorstel te
ontdoen van de complexe toezichtsrelaties, expliciet te kiezen voor welk bestuursorgaan
bevoegd is en te beginnen bij de invoering van de integrale omgevingsvergunning
voor gemeenten als eerste, betekenende en onomkeerbare stap op weg naar een
volledig geintegreerde omgevingsvergunning?Wat Uw regering nu doet met dit wetsvoorstel is een buitengewoon complex
en ondoorzichtig geheel van regels en voorschriften creëren waarbij vier
bestuurslagen zijn betrokken (Rijk, provincie, waterschap en gemeente) en
daarom veel tijd, energie en wellicht ook prestige zal gaan zitten om tot
goede afstemming te komen. Naar verwachting zal dit vooral buiten het zicht
van burger en bedrijf plaatsvinden. De leden van de CDA-fractie verwijzen
in dit verband naar de uitvoerige en ingewikkelde regelingen ten aanzien van
coördinatie tussen de bestuurslagen, de kostenverdeling, de onderlinge
advisering, het toezicht, de handhaving en de uitvoeringsparagraaf van het
voorliggende voorstel.Juist doordat de regering deze materie zo complex aanpakt en veel tegelijk
wenst te bereiken, loopt zij tevens het gevaar in strijd met de Grondwet te
handelen. Wellicht onbedoeld, heeft de regering de constitutionele normering
over het hoofd gezien.Naast constitutionele vragen, roept het voorstel talloze andere vragen
op die primair worden veroorzaakt door de hier besproken beleidskeuze van
de regering in dit voorstel. Wetgeving in ons land is lastig in een complexe
samenleving, maar dient toch van hoge kwaliteit te zijn. Ook de uitvoerbaarheid
van wetgeving stelt hoge eisen aan de wetgever. Voorkomen dient te worden
dat wetgeving onnodig complex wordt gemaakt en tot spanningen leidt tussen
bestuursorganen. Dat is niet in het belang van burgers en bedrijven die snel
een juiste vergunning willen.Graag brengen de leden van de CDA-fractie een alternatief onder de aandacht
van de regering die hetzelfde doel van dit wetsvoorstel dient maar aanzienlijk
minder ingewikkeld is van inhoud, in overeenstemming is met de Grondwet en
eenvoudiger van uitvoering.De leden van de CDA-fractie doelen hiermee op een wettelijke regeling
met betrekking tot integratie van de gemeentelijke vergunningen, namelijk
het stellen van afhandelings- en beslistermijnen en het samenvoegen van de
vele vergunningen op gemeentelijk niveau tot één omgevingsvergunning.
Het gaat dan om één geïntegreerde gemeentevergunning. Kernachtig
samengevat: verplichte integratie en fatale termijnen zouden eenzelfde resultaat
en op een veel eenvoudiger wijze tot stand hebben gebracht (zij noemen dat
model 2-plus). In een later stadium zou de regering op basis van de huidige
initiatieven (o.a. de pilots) en ontwikkelingen, veel gemeenten en provincies
zijn immers al aan de gang, kunnen bezien op welke moment sprake is van een
volledig en adequaat, integraal werkende «back office» inclusief
een integraal toetsingskader (uitbouwwetgeving naar model 4). In ons voorstel
zou daarom voor een groeimodel gekozen kunnen worden (de Wabo legt daarvoor
de basis). De aanpak van de geschetste problematiek staat het dichtst bij
burgers en bedrijven: op lokaal niveau. Op de langere termijn is er bovendien
sprake van aanzienlijke tijdwinst. Voor de gevallen dat ook andere dan gemeentelijke
vergunningen nodig zijn, wordt een beroep gedaan op de Wet samenhangende besluiten
Awb die voor de overige gevallen soelaas biedt (zie wetsvoorstel 30 980
en het schriftelijk verslag van de EK). Koppeling aan in dit wetsvoorstel
heft tevens de ongrondwettigheid op, zie artikel 107, tweede lid Grondwet.Ook op hoger bestuursniveau kan voor deze aanpak worden gekozen. Het model
dat ons voor ogen staat is een samenwerking met andere (provinciale/rijksorganisaties)
zoals die gebeurt in het Rijnmond gebied in de DCMR. Dit orgaan
heeft deskundige medewerkers, is kritische gesprekspartner voor bedrijfsleven,
maar ook NGO’s. Men heeft hier de kennis en kunde om enerzijds de belangen
van de burger goed af te kunnen wegen tegen de belangen van o.a. bedrijfsleven
en is derhalve een inhoudelijk sterke vergunningverlener. Voor Nederland staat
de DCMR model. Hun kennis is van een dusdanig nivo dat zij ook buiten Nederland
in een enkel geval om advies gevraagd worden.Deze organisatie – in het leven geroepen door de grote gemeenten
in het Rijnmond gebied, heeft terecht een sterke positie verworven. Hun kracht
ligt in het draagvlak dat zij hebben bij de burger en het bedrijfsleven.Voor 95% van de gevallen biedt deze aanpak een uitstekende oplossing
en zijn gemeenten en regio’s in staat de omslag van reguliere vergunningverlening
naar omgevingsvergunning te maken, zonder gehinderd te worden door eindeloze
afstemmingsprocedures met en toezichtrelaties tot provincie en Rijk. Goed
voorbeeld is in dit verband de gemeente Moerdijk, waar al vele jaren de vergunningverlening
goed verloopt en de pilot succesvol is.Wat verder overblijft, zijn de ongeveer 6000 installaties die gemiddeld
per jaar vergunningen nodig hebben van provincie en/of het Rijk. Vooral bedrijven
hebben erg veel last van het huidige vergunningstraject. De leden van de CDA-fractie
stellen in dit verband voor om deze vergunningverlening in 4900 gevallen neer
te leggen bij de (grote) gemeenten. Blijven over de 1100 zgn. IPPC-inrichtingen,
waar thans provincie en waterschap bevoegd zijn. Deze leden stellen voor de
vergunningverlening onder het gezag van de provincie te brengen. Voor bedrijven
ontstaat één loket en één procedure. Deze leden
vragen aan de regering hoe snel de provincies de overstap kunnen maken naar
de integrale vergunningverlening voor deze installaties.Aangezien deze leden geen voorstander zijn van het door de regering voorgestelde «Wabo-toezichtsmechanisme»,
is het wel zaak de kwaliteit van de vergunningverlening te borgen omdat het
in de hier beschreven situatie gaat om vrij ingewikkelde vergunningen voor
grote installaties resp. bedrijven. De suggestie van deze leden is om kwaliteitsnormen
voor gemeenten vast te stellen en door de provincie hierop de reguliere vorm
van toezicht toe te staan. Buitengewoon effectief is om aan te sturen op het
opzetten van een gemeentelijke omgevingsdienst (of bij samenwerking een regionale
omgevingsdienst) die integraal verantwoordelijk wordt voor de uitvoering van
deze wet inclusief de «grote vergunningen» voor (4900) installaties.
Suggestie is dus te kiezen voor dit «model 2-plus» en de hier
vermelde vergunningverlening voor de 6000 installaties te decentraliseren
aan de (grote) gemeenten respectievelijk aan de provincie. De kracht van dit
voorstel is de eenvoud, praktische uitvoering, aansluiting bij bestaande praktijk
en, niet in de minste plaats, het voorstel is in overeenstemming met de Grondwet.De leden van de CDA-fractie vragen de regering grondig in te gaan op de
hier geschetste visie en op welke wijze de regering dit alternatief oppakt.Zij wijzen erop dat het doel van dit voorstel, de invoering van de integrale
omgevingsvergunning, de volle steun ondervindt van deze leden.6. Overige onderwerpen6.1 Bevoegd gezagDe leden van de CDA-fractie lezen in de memorie van toelichting (p. 25)
dat bij de invoeringswet en een AMvB onderzocht zal worden of er niet bepaalde
verschuivingen van taken en bevoegdheden van rijksniveau naar provinciaal
of gemeentelijk niveau mogelijk zal zijn. In de eerste plaats
wijzen zij op het legaliteitsbeginsel dat voorschrijft dat het overdragen
van verantwoordelijkheden een grondig beargumenteerde, wettelijke grondslag
dient te hebben. In de tweede plaats verwijzen zij naar het betoog van hun
inbreng hierboven, waarin gepleit is voor het onderbrengen van vrijwel alle
vergunningverlening bij gemeenten. Van essentieel belang is dat in het voorliggende
wetsvoorstel heel heldere keuzes worden gemaakt: wie is wanneer het bevoegd
gezag? Deze leden verzoeken de regering met deze visie rekening te houden
bij de nadere uitwerking van dit wetsvoorstel.6.2 Vergunning van rechtswegeDe voorstellen van de regering betreffende de vergunning van rechtswege,
silencio positivo (art. 3.9, derde lid), heeft veel stof doen opwaaien. Veel
juridische en bestuurlijke argumenten pleiten tegen een dergelijke constructie.
Het bestuursorgaan moet binnen 8 weken een besluit nemen (lid 1), eventueel
met een verlenging van 6 weken (lid 2). De fictieve vergunningverlening leidt
tot veel onduidelijkheid voor bestuur en burger. Het betreft immers een besluit
dat niet voldoet aan alle gangbare eisen van inhoud, procedure en vormvereiste.
De Raad van State ontraadt ten stelligste de vergunning van rechtswege bij
het verstrijken van de termijn. Argumenten van de Raad zijn dat een van rechtswege
verleende vergunning niet voldoet aan de procedurele en inhoudelijke vereisten
die gelden voor besluiten en niet berust op een deugdelijke afweging van belangen.
Activiteiten in de fysieke leefomgeving zullen bijna altijd gevolgen hebben
voor de belangen van de samenleving als geheel. Uiterste zorgvuldigheid is
dus geboden. De vergunning-van-rechtswege vormt voor deze leden een zeer bedenkelijk
onderdeel van het voorstel.6.3 BelanghebbendenIn het verlengde van voorgaande beschouwing, is ook het begrip belanghebbende
van belang. De leden van de CDA-fractie vragen de regering wat haar bewogen
heeft om akkoord te gaan met amendement nr. 16 van de Tweede Kamer betreffende
de beperking van belanghebbenden bij het indienen van zienswijzen (i.c. het
schrappen van het vijfde lid, eerste volzin van artikel 3.12; in het ontwerp
stond «een ieder»). Het gaat hier om het inbrengen van zienswijzen
tijdens de voorbereidingsprocedure ex afdeling 3.4 van de Awb. In dit artikel
wordt nu in het geheel geen melding meer gemaakt van de mogelijkheid om zienswijzen
in te dienen. In het amendement wordt de mogelijkheid tot het indienen van
zienswijzen beperkt tot belanghebbenden zijnde diegenen wier belangen rechtstreeks
bij een besluit zijn betrokken conform de Algemene wet bestuursrecht. Belanghebbenden
in de Awb is niet iedereen. Er bestaan belanghebbenden en niet belanghebbenden.
Dat vraagt om nauwkeurige definiëring.Hier moet sprake zijn van een vergissing, die overigens wel meer wordt
gemaakt. In dit artikel gaat het immers om de voorbereidingsprocedure en niet
om rechtsbescherming. Voorbereiding van een besluit gaat om het horen van
alle betrokkenen over een te nemen besluit. Dat heeft alles met de fundamenten
van onze democratische rechtsstaat te maken. Hoe meer betrokkenen («een
ieder») wordt gehoord, hoe beter de belangen kunnen worden afgewogen
en hoe beter de besluitvorming. Het amendement gooit de voorbereiding van
besluiten (inspraak) en de rechtsbescherming (opkomen voor belangen) op één
hoop. Op welke wijze gaat de regering deze vergissing recht zetten?6.4 Procedurele waarborgenDe leden van de CDA-fractie onderschrijven de keuzes die de regering maakt
ten aanzien van beslistermijnen en de keuze voor de reguliere en uitgebreide
voorbereidingsprocedure. Ten aanzien van de rechtsgevolgen van termijnoverschrijding
bij de reguliere voorbereidingsprocedure stelt de regering dat de sanctie
vergunningverlening van rechtswege is (art. 3.9, derde lid). Hierboven hebben
wij gewezen op de bezwaren tegen het van rechtswege verlenen van een vergunning.
Deze leden verwijzen naar het wetsvoorstel dwangsom niet tijdig beslissen
en het advies van de Raad van State bij dit voorstel (Kamerstukken II 2004/05,
29 934; zie tevens de Wet beroep bij niet tijdig beslissen, Kamerstukken
II 2005/06, 30 435). Zoals eerder gesteld, voldoet een van rechtswege
verleende vergunning in geen enkel opzicht aan de voorwaarden die bij een
regulier verleende vergunning worden gesteld. Het feit dat het niet schriftelijk
is, ongemotiveerd en zonder belangenafweging geeft al aan dat er zwaarwegende
argumenten moeten zijn om dit verschijnsel een legale grondslag te geven in
de wet. De Raad van State ontraadt deze figuur ten stelligste. Artikel 2.33,
eerste lid, aanhef en onder e geeft aan dat de vergunning van rechtswege verleend,
slechts kan worden ingetrokken «indien deze betrekking heeft op een
activiteit die ontoelaatbaar ernstige nadelige gevolgen voor de fysieke leefomgeving
heeft of dreigt te hebben». Hiervoor hebben deze leden al aangegeven
dat het begrip «fysieke leefomgeving» nog te onbepaald is om de
clausule uit dit artikel van het voorstel enig effect toe te kennen.6.5 RechtsbeschermingBij de voorstellen betreffende de rechtsbescherming nadat een omgevingsvergunning
is verleend, gaat de regering uitvoerig in op beroep in twee instanties. De
leden van de CDA-fractie delen de visie van de regering dat in principe uitgegaan
moet worden van beroep in twee instanties. Na invoering van de Algemene wet
bestuursrecht is er veel expertise opgebouwd in de bestuurssectoren van de
rechtbanken ten aanzien van bestuursrechtelijke besluiten en besluitvorming.
Dit feit geeft aan dat rechtbanken in staat geacht moeten worden om ook ten
aanzien van milieugeschillen snel en doeltreffend expertise op te bouwen.
Het ligt daarbij niet voor de hand om de rechtspraak rond de omgevingsvergunning
bij een aantal rechtbanken onder te brengen. Naast bovenstaand argument, is
van belang dat justitiabele direct toegang heeft tot de rechter en dat die
rechter de lokale situatie goed kent (het eigen arrondissement). Tevens zal
naar de mening van deze leden voorkomen moeten worden dat binnen de rechtbanken «superdeskundige
rechters» gaan ontstaan. Het gaat deze leden om de uniformiteit van
het stelsel van rechtsbescherming. Ook voor de rechtseenheid en rechtsontwikkeling
is dat van belang. Zij wijzen in dit verband nog eens op het standpunt van
het kabinet betreffende de evaluatie van de modernisering van de rechterlijke
organisatie, waarin het kabinet de algemene regel bevestigt dat veel voorkomende
rechtspraak (en dat betreft de omgevingsvergunning) «binnen de grenzen
van het arrondissement plaatsvindt. Dit kan alleen maar anders zijn ingeval
een tijdelijk of een structureel tekort aan (specialistische) capaciteit dat
nodig maakt.» (Kamerstukken II, 2006/07, 29 279, nr. 55, p. 10).
De leden van de CDA-fractie verzoeken de regering te bevorderen dat alle rechtbanken
bevoegd zullen worden verklaard bij geschillen over de omgevingsvergunning
en een en ander af te stemmen met de hoofdlijn van de Algemene wet bestuursrecht.6.6 FinanciënDe leden van de CDA-fractie ondersteunen de opvatting van de regering
dat zowel het profijtbeginsel als het kostenveroorzakersbeginsel van toepassing
is op de omgevingsvergunning. Dit betekent dat het heffen van leges mogelijk
moet blijven. Wel dringen deze leden erop aan dat de regering de hoogte van
de leges in redelijke verhouding laat zijn met de omvang van
de omgevingsvergunning. Deze leden hebben met instemming kennis genomen van
amendement nr. 36 op artikel 2.9.6.7 Toezicht en handhavingDe regering streeft in het wetsvoorstel naar een zo integraal mogelijke
handhaving. De regering wil de organisatie van de handhaving koppelen aan
die van de milieuwetgeving (zie m.n. hoofdstuk 18 van de wet milieubeheer,
Stb. 2005, 428). De leden van de CDA-fractie stellen vast dat de bestuurspraktijk
aantoont dat die organisatie complex is. Indien de omgevingsvergunning hieraan
wordt toegevoegd, ontstaat een zo mogelijk nòg complexere situatie.
De regering maakt onderscheid tussen twee vormen van toezicht: nalevingstoezicht
en interbestuurlijk toezicht. De regering onderstreept, met instemming van
de leden van de CDA-fractie, het belang van stroomlijning en integratie van
de handhaving en uitvoering.Zoals hierboven al is aangegeven staan de voorschriften van artikelen
5.7 en 5.9 op gespannen voet met de Grondwet. De voorstellen maken onderdeel
uit van een intensief en lang traject betreffende de handhavingsstructuur.
Deze leden zijn met de regering van mening dat aangesloten dient te worden
bij de opgebouwde expertise en ervaring met de handhaving van de milieuregelgeving.
De regering kiest voor het opnemen van een integrale regeling van de handhaving
in de Wabo. De aan het woord zijnde leden wijzen hierbij nog eens naar haar
suggestie ten aanzien van de oprichting van een gemeentelijke (of regionale)
omgevingsdienst. Niet onlogisch is de handhavingsstructuur aan deze dienst
te koppelen, mits de verantwoordelijkheden tussen vergunningverlening en handhaving
in personele en organisatorische zin gescheiden worden. Deze leden zien met
belangstelling de invoeringswet Wabo tegemoet.Ten aanzien van het interbestuurlijke toezicht wijzen de leden van de
CDA-fractie nogmaals op het gebrek aan overzicht en structuur van de voorgestelde
regeling. Het voorstel gaat weliswaar uit van één toezichthouder,
maar op verschillende plaatsen maakt het voorstel weer uitzonderingen op deze
regel. Andere bestuursorganen claimen ook een rol bij de handhaving. Hier
wreekt zich dat het wetsvoorstel in één klap taken en bevoegdheden
verdeelt over de drie bestuurslagen in plaats van te beginnen bij de gemeente.
Dientengevolge bevat het voorstel ingewikkelde constructies ten aanzien van
betrokkenheid, onderzoek, deskundigheid, advies en aanwijzing. De regering
geeft zelf toe dat in «nogal wat situaties het noodzakelijk is dat meer
bestuursorganen gelijktijdig bevoegd zijn om toezicht op de naleving uit te
laten oefenen» (MvT, p. 55). De regering kiest niet voor een nauwkeurige
toedeling van bevoegdheden, omdat dat zou leiden tot «een zeer gecompliceerde
regeling». Daar laat de regering het bij. Zorgwekkend is de opvatting
van de regering dat indien een verzoek tot bestuursrechtelijke handhaving
van een betrokken ministerie aan het bevoegde bestuursorgaan wordt genegeerd,
het ministerie het betreffende bestuursorgaan voor de rechter kan dagen. Het
interbestuurlijke conflict wordt dan immers niet intern binnen de eigen bestuurskolom
opgelost, maar wordt de rechter geadieerd. Op deze wijze wordt de rechter
té gemakkelijk bij interne, bestuurlijke conflicten betrokken; een
bestuurlijk conflict heeft niets te maken met rechtsbescherming. Deze leden
stellen vast dat ook rechters niet meer de weg weten in dit labyrint van regels,
voorschriften en uiteenlopende bevoegdheden (zie m.n. A. de Lange, Een dwangbewind?,
in: Milieu en Recht, 32 (2005), 9, 561–564).De leden van de CDA-fractie kunnen niet anders concluderen dat heroverweging
van deze benadering noodzakelijk wordt geacht.6.8 Bestuurlijke lusDe leden van de CDA-fractie hebben kennis genomen van het (gewijzigd)
amendement nr. 39 betreffende invoeging van de zgn. bestuurlijke lus in het
wetsvoorstel (artikel 6.6 e.v. gewijzigd voorstel van wet). Dit amendement
roept bij deze leden drie vragen op. Ten eerste vragen zij de regering wat
het verband is tussen dit amendement en het in voorbereiding zijnde wetsvoorstel
bij Justitie betreffende de Wet aanpassing bestuursprocesrecht, waaronder
begrepen de invoering van een «bestuurlijke lus» (Kamerstukken
II 2007/08, 31 200 VI, nr. 91, p. 4; nog in te dienen wetsvoorstellen
tot aan het zomerreces 2008; zie ook het voornemen tot de verwerking van de
bestuurlijke lus in de tracéwet, Kamerstukken II, 31 200 A, nr. 32,
p. 2). Ware het vanuit wetsystematiek, motivering en uniformiteit van
wetgeving niet beter geweest op dit (brede) voorstel van uw regering te wachten?In de tweede plaats wijzen deze leden de regering op het feit dat de rechter
in de huidige rechtspraktijk de zgn. bestuurlijke lus al op informele wijze
toepast. Regelmatig komt het voor dat de rechtbank, voorafgaand aan de zitting,
bepaalde vragen stelt aan het bestuursorgaan, waardoor dit bestuursorgaan
zich realiseert dat er gebreken kleven aan het bestreden besluit. In voorkomende
gevallen kan het bestuursorgaan dan, om die gebreken op te heffen, een nieuw
besluit nemen, wat door de rechtbank vervolgens wordt meegenomen via de artikelen
6:18 en 6:19 Awb. Het komt ook wel voor dat het bestuursorgaan op een andere
wijze dan door het nemen van een nieuw besluit op bezwaar een gebrek opheft.
Wanneer bijvoorbeeld in de bezwaarfase ten onrechte geen hoorzitting is gehouden,
houdt het bestuursorgaan soms in de beroepsfase alsnog een hoorzitting. De
rechtbank kan hierop reageren door het bestreden besluit te vernietigen (omdat
ten onrechte in de bezwaarfase geen hoorzitting is gehouden) maar met instandlating
van de rechtsgevolgen. Deze leden vragen een reactie van de regering over
het verband tussen het amendement en deze rechtspraktijk. Is het amendement
wel een adequate codificatie van deze rechtspraktijk, zo vragen deze leden.Ten derde wijzen deze leden op het feit dat de introductie van de bestuurlijke
lus in dit voorstel meer vragen oproept dan oplossingen biedt. Vooral vanwege
het gebrek aan onderbouwing van dit amendement zij er talloze vragen hoe de
rechter moet opereren in geval van toepassing van deze artikelen (zie m.n.
P. van Buuren, De bestuurlijke lus in de Wabo, in: De Gemeentestem, no. 7287,
p. 28). Zo kent de Awb tot op heden geen «tussenuitspraak»
van de rechter. Deze leden verzoeken de regering in overweging te nemen de
bestuurlijke lus, waar deze leden op zich geen principiële tegenstander
van zijn, af te stemmen met het hiervoor genoemde wetsvoorstel dat thans in
voorbereiding is bij de minister van Justitie.6.9 UitvoeringEen aantal zaken zal nog geregeld moeten worden bij een invoeringswet.
De uitvoering van dit wetsvoorstel staat of valt met een goede organisatie
van de «back office».Veel gemeenten zijn nog lang niet zover.
Vooral als het gaat om de toepassing van ICT zijn overheden kwetsbaar. Wij
hebben wat dat betreft lessen te leren uit het verleden (zij verwijzen naar
het recente rapport «Lessen uit ICT projecten bij de overheid, rapport
Algemene Rekenkamer, Den Haag 29 november 2007).Het digitale omgevingsloket vervult in dit voorstel een belangrijke rol.
Essentieel is ook dat de omgevingsvergunning zo spoedig mogelijk wordt ondersteund
door integrale planvorming (het omgevingsplan) en integrale uitvoering. Dat
vergt zeer veel van in het bijzonder gemeenten. Integrale planvorming impliceert
integrale toetsingskaders en integrale handhaving en toezicht. Met andere
woorden, de ketenbenadering dient naar de mening van de leden
van de CDA-fractie leidend te zijn. Deze leden pleiten voor een totaal plan
van aanpak waarin de organisatie rondom de omgevingsvergunning goed wordt
afgestemd en ondersteund door adequate ICT voorzieningen. Zij verzoeken de
regering hierin actief op te treden.6.10 Internationale aspectenHet Europese recht vindt steeds meer doorwerking in ons recht. Vooral
belangrijke onderdelen van het omgevingsrecht zoals geïntroduceerd door
dit wetsvoorstel wordt in hoge mate beïnvloed door het Europese recht.
De regering is over de verhouding met de Europese richtlijnen niet erg transparant.
Er is immers meer aan de orde dan de IPPC-richtlijn, de ontwerp-diensten richtlijn,
de habitat- en vogelrichtlijn, de emissiehandelrichtlijn, de milieuaansprakelijksheidsrichtlijn
en de m.e.r.-richtlijn. De leden van de CDA-fractie verzoeken de regering
bij de invoeringswet Wabo dieper in te gaan op de Europese dimensie van het
omgevingsrecht. Dat is breder dan de omzetting van richtlijnen in nationale
wetgeving. Ook jurisprudentie van het Hof van Justitie vereist doorwerking
en de Europeesrechtelijke doorwerking voor gemeenten vergt naar de mening
van deze leden aandacht van de regering. Gemeenten behoeven ondersteuning
bij deze doorwerking van Europees recht in gemeentelijke regelgeving en procedures.6.11 Toetsing gevolgen van de wetDe leden van de CDA-fractie hebben kennis genomen van de gevolgen van
dit wetsvoorstel voor de praktijk. In hoofdstuk 9 van de MvT schetst de regering
een positief beeld van de afnemende bestuurslasten voor burgers en bedrijven.
Vooral bedrijven zullen profiteren van deze wet. Deze leden verzoeken de regering
bij de invoeringswet de nadere afspraken met gemeenten en provincies in kaart
te brengen, vooral als het gaat om fysieke en financiële ondersteuning
van gemeenten en provincies bij de aanleg van de ICT-infrastructuur. Voorkomen
dient te worden dat de uitvoering van een wet «over de schutting»
wordt gegooid door het Rijk naar vooral gemeenten, zonder dat daar een redelijke
ondersteuning en vergoeding voor meerkosten tegenover staat.6.12 Algemene maatregelen van bestuur en ministeriële
regelingDe regering maakt in dit wetsvoorstel melding van de opstelling van een
aantal a.m.v.b.’s ter uitwerking van dit wetsvoorstel. Het gaat in het
bijzonder om het besluit omgevingsrecht (Bor) en de ministeriële regeling
omgevingsrecht (Mor). De leden van de CDA-fractie zouden het op prijs stellen
indien de Eerste Kamer wordt betrokken bij de voorhangprocedure conform amendement
nr. 13 (34).6.13 ReactiesDe leden van de CDA-fractie verbaasden zich niet over de zorg van IPO
en VNG over de organisatorische consequenties van dit wetsvoorstel. Op diverse
plaatsen in deze inbreng hebben de leden van de CDA-fractie gewezen op de
complexiteit van de uitvoering van dit voorstel in deze vorm. Mede gelet op
de pilots roepen zij de regering op tot helder bestuurlijke afspraken te komen
met IPO en VNG betreffende de uitvoering van deze wet. Deze leden verwijzen
daarbij naar de hiervoor gemaakte opmerkingen over vooral de organisatie van
de ICT en het digitale loket.Tevens namen zij kennis van het negatieve advies van de Raad voor de Cultuur
die i.v.m. het in het gedrang komen van de monumentenvergunning
zich tegen het voorstel hebben verklaard (verwezen zij o.m. naar T. Peters,
De Wabo: een ramp voor de bescherming van gebouwde monumenten, in: De Gemeentestem,
no. 7278, p. 407–413).Opvallend voor deze leden is dat de Vereniging voor Ontwikkelaars &
Bouwondernemers zich expliciet tegen het voorstel hebben uitgesproken (zie
Interventie van de directeur mr. F. A. H. Nuss tijdens de jaarvergadering
van de Vereniging voor Bouwrecht, 29 november 2007, p. 18 en 19).
De directeur van deze Vereniging komt, gelet op zijn kennis van de projectontwikkelingspraktijk,
tot de conclusie dat de Wabo voor complexe projecten volstrekt overbodig is,
omdat (1) het systeem van de Wabo niet past bij de projectontwikkelingspraktijk,
waarbij van grof naar fijn wordt gewerkt en (2) omdat er een beter alternatief
is in de vorm van de coördinatieregeling in de Wro. Dit is een interessant
standpunt omdat de regering in het voorliggende voorstel steeds betoogt dat
het bedrijfsleven dringend behoefte zou hebben aan de Wabo.De Unie van Waterschappen heeft zich over het navolgende zorgen gemaakt.
Vergunning voor indirecte lozingen wordt overgeheveld van waterschappen naar
gemeenten en provincies. Dat geldt ook voor handhaving. Het kan hierbij gaan
om vergunningen van zware indirecte lozingen van bijv. de petrochemische industrie
die door het riool via de afvalwaterzuiveringsinstallatie in het watersysteem
terechtkomen. Directe lozingen vallen onder een andere nieuwe wet, de Waterwet
(op dit moment in het eindstadium van behandeling in de TK). Waterschappen
mogen wel een advies geven, maar gemeenten kunnen daar van afwijken voor het
wetsvoorstel. Waterschappen hebben het niet meer zelf in de hand en moeten
daarom bijna met een dubbele bewijslast komen, naar gemeenten toe en naar
bedrijven toe. Bij gemeenten ontbreekt op dit terrein tot nu toe veelal de
noodzakelijke deskundigheid. Grootste probleem zal zich voordoen bij calamiteiten.
Dan moet er snel ingegrepen worden. Als de gemeente niet goed handhaaft en
het waterschap een melding maakt van een gevaarlijke lozing, zal de gemeente
eerst gaan onderzoeken wat er mis is, voor ze gaat optreden. Daarnaast moeten
waterschappen hun organisatie gaan aanpassen op de adviespraktijk die voor
hen gaat ontstaan. Over de kosten van deze adviezen zijn geen afspraken gemaakt.Kan de regering een reactie geven op vorenstaande opvattingen?Artikelsgewijze toelichtingArtikel 2.1 (zie ook art. 1.1, eerste lid) spreekt van het verbod om zonder
vergunning een project uit te voeren. Uit de MvT kunnen wij niet helder afleiden
waarom de regering heeft gekozen voor de term project in plaats van de meer
gangbare term activiteit (zie o.m. wet Milieubeheer). Het begrip project is
in de MvT te onbepaald en onvoldoende afgebakend. Vallen onder deze aanduiding
ook grote infrastructurele werken, PPS-constructies of een stedelijke transformatiezones,
enz.Volstrekte duidelijkheid is noodzakelijk om aan te kunnen geven wie het
bevoegd gezag is, bij wie de vergunning moet worden aangevraagd en wie bepaalt
wat het bevoegd gezag is (zie o.m. art. 2.4, eerste lid). Of is het zo, dat
de aanvrager bepaalt wie het bevoegde gezag is door middel van zijn aanvraag?Ook vragen deze leden of het privaatrechtelijk mogelijk is om tussen partijen
onderling te bepalen wat het project inhoudt en wie daarvoor het bevoegde
gezag zal moeten zijn?Verder geeft de MvT (p. 93) aan dat activiteiten die niet in art. 2.1.
zijn genoemd, toch een rol kunnen spelen bij de vraag of een omgevingsvergunning
nodig is indien er activiteiten zouden plaatsvinden die wél van invloed
kunnen zijn op de fysieke leefomgeving. Het hier gestelde is in strijd met
de algemene rechtsbeginselen, in het bijzonder het legaliteitsbeginsel en
de rechtszekerheid.Bovendien staat dit op gespannen voet met
het uitgangspunt van het wetsvoorstel dat er niet méér activiteiten
onder de omgevingsvergunning worden gebracht dan naar«huidig recht het
geval is» (p. 15). Zie ook het preadvies Het wetsvoorstel Wabo
van F. C. M. A. Michiels, A. G. A. Nijmeijer, J. A. M.
van der Velden, Publicaties Vereniging voor Bouwrecht, 2007, p. 16.Artikel 2.2 bevat een tweeledig stelsel. Enerzijds bestaat de verplichting
dat vb., bouw- en kapvergunningen verplicht opgaan in de omgevingsvergunning
(eerste lid).Anderzijds bestaat de mogelijkheid dat provincies, gemeenten en waterschappen
in een verordening bepalen dat andere dan de in de Wabo genoemde activiteiten
niet mogen worden uitgevoerd zonder een omgevingsvergunning (tweede lid).
Is dit juist? Is het ook juist dat integratie op facultatieve basis plaatsvindt?Lezen wij de MvT goed, dan wordt deze definiëring verderop in het
wetsvoorstel zeer ingewikkeld gemaakt. Wat is nu aanvullend mogelijk voor
gemeenten om te verordenen naast de integratie-eisen van de Wabo? Is dit afhankelijk
van het type integratie?Waarom, zie de mening van deze leden hierboven, het al dan niet integreren
van toestemmingsstelsels uit lagere wet- en regelgeving niet geheel ter vrije
keuze van de lagere overheid laten?Artikel 2.4, vijfde lid staat toe dat het bevoegde gezag «verspringt».
Dit kan in de rechtspraktijk vergaande consequenties hebben. Dat heeft onder
meer te maken met vervolgvergunningen, aansprakelijkheid en (bestuurlijke)
verantwoordelijkheid en met de ambtelijke wijze van behandeling. Ware het
niet beter en veel eenvoudiger om één bevoegd gezag aan te wijzen
en dat is het college van burgemeester en wethouders. B&W zijn ten aanzien
van alle projecten bevoegd zijn, met uitzondering van de door ons hierboven
genoemde soorten omgevingsvergunningen waar GS resp. Minister bevoegd zijn.
Alsdan kan de tweede volzin van lid 5 worden aangepast.Aanvullend op hetgeen hierboven is gesteld, hebben de leden van de fracties
van de VVD, PvdA, CU en SGP, en D66 en OSF,
nog de volgende opmerkingen en vragen.II VVD-fractieDe VVD-fractie heeft met gemengde gevoelens kennis genomen van het wetsvoorstel
30 844, Wet Algemene Bepalingen Omgevingsrecht (WABO).Door de VVD wordt de doelstelling van de wet om door middel van een geïntegreerde
vergunning voor de fysieke leefomgeving de dienstverlening aan de burger te
verbeteren en de regeldruk terug te dringen, zondermeer onderschreven.Door het – via een formulier – tegelijkertijd aanvragen van
alle benodigde vergunningen, de afdoening daarvan via een loket en een besluit
en het introduceren van een bezwarenprocedure zou dat doel bereikt kunnen
worden.De VVD-fractie is er echter niet van overtuigd dat het wetsvoorstel daarin
voorziet.1. Het wetsvoorstel spreekt van een geïntegreerde vergunning.
De VVD-fractie is van mening dat er eerder sprake is van een geïntegreerde
procedure. Er blijft immers sprake van een gelijkblijvend beschermingsniveau;
er wordt niet gedereguleerd en alle vergunningen, ontheffingen en meldingen
op het gebied van ruimte, bouwen, milieu, natuur en monumenten blijven intact.Het bevoegd gezag zal – ook eventuele conflicterende belangen –
moeten wegen en tot een besluit moeten komen. Het wetsvoorstel integreert immers slechts procedures zonder dat er sprake is van inhoudelijke
integratie.De voorkeur van de VVD-fractie gaat uit naar een integrale omgevingsvergunning,
zoals die ook in zijn advies door de Raad van State wordt voorgesteld.2. Met de Wabo wordt afgezien van werkelijke deregulering, hetgeen
het beoogde doel transparanter en effectiever dichterbij zou brengen.Met dit wetsvoorstel lijkt stroomlijning en integratie van procedures
bij provincies en gemeenten te moeten maskeren dat deregulering en inhoudelijke
afstemming en integratie niet plaats vindt.De VVD-fractie wil graag van de Minister vernemen welke stappen van rijkswege
zijn en worden gezet om tot daadwerkelijke deregulering te komen?3. Het wetsvoorstel blijft de mogelijkheid aan aanvragers bieden
om gefaseerd en/of deelvergunningen aan te vragen. Door sommigen wordt verwacht
dat dat zal gebeuren bij eenvoudige vergunningen, maar door anderen weer dat
voornamelijk bij meer complexe (meervoudige) vergunningen daarvan gebruik
zal worden gemaakt.De aanvrager bepaalt zelf de weg die hij wenst te gaan. Theoretisch is
het dus niet uitgesloten dat er slechts beperkt gebruik gemaakt wordt van
de mogelijkheid van een gecoördineerde vergunning en daarmee het beoogde
effect verloren gaat.In hoeverre en op welke manier wordt de effectiviteit van de Wabo gevolgd?4. De VVD-fractie herinnert zich bij dit wetsvoorstel de voormalige
Wet Algemene Bepalingen Milieubeheer, de voorganger van de Wet Milieubeheer.
Uiteindelijk is de grootste waarde van de Wabm gebleken een opstap te zijn
naar de Wet Milieubeheer.Welke lessen zijn er getrokken uit de ervaringen met de Wabm bij het ontwikkelen
van het wetsvoorstel Wabo?En is de Wabo – evenals de Wabm dat was voor de Wet Milieubeheer –
een opstap naar een nieuwe wet omgevingsbeheer?5. Het wetsvoorstel is in grote mate gebaseerd op de verdeling van
rollen, taken en bevoegdheden tussen Rijk, provincie en gemeenten. Een ingewikkeld
afsprakenkader moet invulling geven aan de toedeling van «het bevoegd
gezag». De VVD-fractie wil (nogmaals) van de minister vernemen in hoeverre
zich deze rol(her)verdeling verhoudt tot de grondwet (artikel 107, tweede
lid).6. In 95% van de aanvragen berust het bevoegd gezag bij de
gemeenten.Defacto wordt voor 5% een ingewikkeld bureaucratisch afsprakenkader
opgetuigd om het bevoegd gezag te brengen bij provincie en rijk (en omgekeerd).Waarom heeft de minister niet gekozen voor een meer eenvoudige en transparante
weg, zoals die van de gemeentelijke omgevingsvergunning?7. Ook de wet samenhangende besluiten Awb (wetsvoorstel 30 980)
beoogt de kwaliteit van de dienstverlening van de overheid te verbeteren middels
o.a. een coördinatieregeling. De Minister heeft naar aanleiding van een
vraag naar de samenhang van dat wetsvoorstel met onderhavig voorstel in de
Tweede Kamer aangegeven dat voor zover het wetsvoorstel Wabo bestaande coördinatieregelingen
op het terrein van milieu en ruimtelijke ordening in stand laat, wordt bezien
in hoeverre de coördinatieregeling van de Wabo hiervoor in de plaats
kan treden.Wat is de stand van zaken op dit punt?III PvdA-fractie1. AlgemeenDe leden van de fractie van de PvdA sluiten zich aan bij de opmerkingen
en daaruit voortvloeiende vragen van de leden van de fractie van het CDA.
Ook zij vragen zich in navolging van de Raad van State en vele critici af
of het terugdringen van administratieve lasten en een integrale afweging van
belangen bij aanvragen die de fysieke omgeving betreffen niet doelmatiger
middels een coördinatieregeling en de thans eveneens bij de EK voorliggende
Wet samenhangende besluiten (Awb) tot stand gebracht kan worden dan middels
een 25 regelingen omvattende gecompliceerde nieuwe wet waarin de ene omgevingsvergunning
centraal staat. Ook de in de EK voorliggende invoeringswet Wro bevat immers
al een groot aantal coördinatieregelingen.Het komt de leden van de PvdA-fractie, na bestudering van de stukken en
op basis van praktijkervaring, voor dat de problemen die zich in de praktijk
voordoen bij het afgeven van vergunningen voor plannen in de fysieke omgeving
eerder van bestuurlijk-organisatorische aard zijn dan te maken hebben met
tekortkomingen in de wetgeving.Het komt de leden van de fractie van de PvdA, na bestudering van de stukken
en op basis van praktijkervaring, voor dat de problemen die zich in de praktijk
voordoen bij het afgeven van vergunningen voor plannen in de fysieke omgeving
eerder van bestuurlijk-organisatorische aard zijn dan te maken hebben met
tekortkomingen in de wetgeving. De regering zal het toch met de leden van
de fractie van de PvdA eens zijn dat vraagstukken rond verkokering en moeilijke
afweging van deelbelangen niet middels wetgeving opgelost kunnen worden? Moeten
we ons als wetgever de opmerkingen van prof. Mr. R. J. N. Schlossels
in zijn artikel «de ondraaglijke lichtheid van het specialiteitsbeginsel»
niet ter harte nemen waarin hij stelt: «Het voorontwerp Wabo lijkt mij
vooral een product van de hardnekkige Haagse opvatting dat ingrijpende wetswijzigingen
kunnen bijdragen aan betere (en dus ook eenvoudiger) besluitvormingsprocessen»?
En moeten we ons de analyse en conclusies uit het rapport van de parlementaire
onderzoekscommissie over de onderwijsvernieuwingen niet evenzeer ter harte
nemen? Dat onlangs uitgebrachte parlementair onderzoek is niet alleen voor
de onderwijssector van belang, maar geeft vooral stof tot nadenken over de
wijze waarop de wetgever veranderingen denkt te kunnen bewerkstelligen en
bij wet denkt te kunnen afdwingen. In de analyse van dit onderzoek wordt als
eerste punt naar voren gebracht dat de probleemanalyses die ten grondslag
lagen aan de onderwijsvernieuwingen tekort schoten. De RvS merkt in haar advies
op het voorliggende wetsvoorstel op «De raad moet vaststellen dat de
toelichting noch de onderliggende stukken voldoende inzicht bieden in de aard
en de omvang van de problemen die voortvloeien uit het naast elkaar bestaan
van diverse toestemmingsstelsels». Meerdere analyses en conclusies uit
dit parlementair onderzoek doen veronderstellen dat een grondig nadenken over
de wijze waarop de wetgever denkt dat veranderingen afgedwongen kunnen worden
op zijn plaats is voordat het rapport binnen 24 uur omarmd wordt en overgegaan
wordt tot de orde van de Haagse dag en de wetten die gepaard gaan met ingrijpende
veranderingen op dezelfde manier van de regeringstafel blijven rollen. Welke
lessen zijn volgens de regering te trekken uit dit onderzoek in relatie tot
deze wet? Waarom zal de wet Wabo wel leiden tot de gewenste ingrijpende veranderingen?De leden van de fractie van het CDA zijn uitvoerig
ingegaan op vragen rond de toetsing aan de grondwet, de bestuurlijke complexiciteit
en naar betekenis en reikwijdte van het «specialiteitsbeginsel»
of anders gezegd het waarborgen van evenwichtige behandeling van deelbelangen
bij het verstrekken van de ene vergunning. De leden van de fractie van de PvdA zullen met meer dan gewone belangstelling
van de antwoorden op deze vragen door de regering kennis nemen.2. Silencio PositivoDe leden van de fractie van de PvdA zouden nader stil willen staan bij
art 3.9 waarin geregeld wordt dat de vergunning van rechtswege verleend wordt
bij het overschrijden van de termijnen. De RvS heeft daar ernstige bezwaren
tegen. Zij is van oordeel dat het verlenen van een vergunning van rechtswege
betekent dat negatieve consequenties van het gebrek aan voortvarendheid van
het bestuursorgaan niet bij dat orgaan terechtkomen, maar bij derden of bij
de samenleving als geheel. De leden van deze fractie hebben zowel begrip voor
de stok achter de deur om ongecompliceerde aanvragen snel af te handelen als
ook voor de zwaarwegende bezwaren van de RvS en vragen zich af of in de implementatieperiode
art 3.9 niet buiten werking gesteld zou kunnen/moeten worden. Alleen al het
feit dat bestuursorganen en waterschappen die de bevoegdheid tot vergunningverlening
kwijtraken een adviesbevoegdheid hebben zal betekenen dat voor advies en behandeling
van alle adviezen tijd ingeruimd moet worden.De 8 weken termijn met mogelijkheid van verlenging van 6 weken is naar
de mening van deze leden kort om de afweging van verschillende belangen zorgvuldig
te doen plaatsvinden. Snelheid van handelen is voor de ondernemende burger
en ondernemende bedrijven van belang, maar een zorgvuldige afweging van belangen,
waarin ook plaats ingeruimd is voor de omwonende of milieubewuste burgers
en bedrijven, is niet alleen van even groot belang voor de samenleving als
geheel maar kan veel ellende nadien voorkomen. Is zorgvuldigheid vooraf niet
juist een garantie voor snelheid in de uitvoering? Is de regering bereid om
art. 3.9.3 vooralsnog buiten werking te stellen zodat eerst daadwerkelijk
ervaring opgedaan kan worden met de praktijkervaring rond de termijnen in
deze wet, mocht die in werking treden?Op welke datum begint overigens de termijn te tellen, op de datum van
binnenkomst bij het veronderstelde bevoegde gezag (meestal de gemeente)of
op de datum van publicatie in dag of huis aan huisbladen? Zoals bekend maken
veel gemeenten gebruik van wekelijks verschijnende huis aan huis bladen en
dat kan betekenen dat er al meer dan een week verstreken is voordat belanghebbenden
kennis kunnen nemen van de aanvraag. Hoe serieus zullen zienswijzen en adviezen
nog genomen worden wanneer ze in week 7 of 8 verschijnen?Hoewel er bij bestuursorganen altijd vanuit gegaan mag worden dat zij
te goeder trouw en in het algemeen belang handelen, kan het toch wel eens
goed uitkomen om een vergunning niet tijdig te verstrekken, waardoor deze
van rechtswege verleend wordt. Is de bestuurlijke boete geen veel beter instrument
om tijdige afhandeling van aanvragen te bevorderen? En zouden er af en toe
niet heel goede redenen kunnen zijn om niet binnen de wettelijk vastgestelde
termijnen een aanvraag te kunnen afhandelen? Het principe «pas toe of
leg uit» is ook zo gek nog niet.Hebben de leden van de fractie van de PvdA het goed begrepen dat voor
complexere projecten met een uitgebreide voorbereidingsprocedure geen verplichting
tot openbare kennisgeving van de aanvraag geldt? Deze leden gaan er vanuit
dat als dit het geval is er sprake is van een repareerbare omissie. Is dat
juist? Is er enig nader inzicht aan de hand van enkele voorbeelden te geven
wat onder een meer complex project verstaan kan worden?3. BelanghebbendenDe leden van de PvdA-fractie hebben ook bij de behandeling van de nota
ruimte, bij het Besluit Ruimtelijke Ordening en bij de invoeringswet ruimtelijke ordening aandacht gevraagd voor de rechtsbescherming van de
niet vergunning aanvragende burger en de definiëring van het begrip belanghebbende
bij de verschillende planvormen. Deze leden willen ook bij deze wet graag
geïnformeerd worden over de betekenis die de regering toekent aan het
in de TK met ruime meerderheid aangenomen amendement nr. 15/16 waar de mogelijkheid
van een ieder om zienswijzen in te dienen uit art 3.12.4 geschrapt is. In
dit artikel wordt nu in het geheel geen melding meer gemaakt van de mogelijkheid
om zienswijzen in te dienen. In de tekst van het amendement wordt de mogelijkheid
tot het indienen van zienswijzen beperkt tot belanghebbenden zijnde diegenen
wier belangen rechtstreeks bij een besluit zijn betrokken conform de Algemene
Wet Bestuursrecht. Belanghebbenden in de Awb is niet iedereen. Er bestaan
belanghebbenden en niet belanghebbenden. Dat vraagt om definiëring. In
Awb art. 3.12 derde lid wordt vermeld dat van te voren wordt gedefinieerd
wie de zienswijzen kan indienen cq als belanghebbende kan worden aangemerkt.Het komt de leden van de PvdA-fractie voor dat niet de rechter achteraf
maar de verschillende overheden vooraf het begrip belanghebbende nader moeten
definiëren en in een verordening moeten vastleggen zodat niet bij iedere
aanvraag de definiëring afzonderlijk zal moeten plaatsvinden. Deelt de
regering deze opvatting en wil de regering een bijdrage leveren aan de begripsverheldering
rond het begrip belanghebbenden bij plannen die de fysieke omgeving betreffen?
Zou de regering daarbij ook de definiëring van het begrip belanghebbende
volgens het verdrag van Aarhus in de beschouwing willen betrekken? Het komt
de leden van deze fractie voor dat in dat verdrag het begrip belanghebbende
ruimer beschouwd wordt dan veelal als gevolg van de Awb gebeurt.4. Bestuurlijke lusTijdens de behandeling van de voorliggende wet is een motie aangenomen
om de zogenaamde bestuurlijke lus in te voeren. Daarmee wordt bedoeld, als
de leden van de fractie van de PvdA het goed begrijpen dat (procedurele) fouten
of gebreken in het bestreden besluit weggenomen kunnen worden zonder dat de
gehele procedure opnieuw gedaan moet worden. De leden van de fractie van de
PvdA zijn benieuwd naar de interpretatie van deze motie door de regering en
naar wat als vormfouten gedefinieerd wordt of gaat worden. Deze leden zouden
ook graag willen weten wat de relatie is tussen deze motie en dit wetsvoorstel
en op welke wijze de regering voornemens is aan de uitvoering van deze motie
te gaan werken.IV. CU-fractie, mede namens de SGPDe leden van de fracties van ChristenUnie
en SGP hebben met belangstelling kennis genomen
van het onderhavige wetsvoorstel. In dit wetsvoorstel worden voor burgers
en bedrijven, maar ook voor overheden veranderingen voorgesteld inzake de
wijze waarop vergunningen kunnen worden verkregen of worden gegeven. De bedoeling
van het wetsvoorstel om de administratieve lasten van burgers en bedrijven
te verminderen is de moeite van een aanpassing van bestaande regels waard.
De vraag is echter of het onderhavige wetsvoorstel de beoogde bedoelingen
ook waar maakt. De leden van deze fracties zijn daar bezorgd over. De leden
van deze fracties leggen de minister dan ook een aantal vragen voor.De leden van deze fracties willen beginnen met te stellen, dat nu niet
gedaan moet worden alsof het verlenen van vergunningen door gemeenten en provincies
op dit moment als regel onder de maat is. Natuurlijk, er zal in een aantal
gevallen best wat verkeerd gaan, zeker, maar ook moet gezegd
worden dat in veel gevallen gemeenten en provincies uitermate adequaat reageren
op aangevraagde vergunningen.Ook willen zij aan de orde stellen, dat een op zichzelf goed streven naar
verbetering van de dienstverlening van de overheid aan de burgers en aan bedrijven
niet de noodzakelijke behartiging van publieke belangen en van belangen van
derden mag beperken. Er schuilt toch geen tegenstrijdigheid in behartigen
van belangen van burgers versus publieke belangen? Beiden zijn toch absoluut
noodzakelijk?De leden van de fracties van de CU en de SGP hebben vervolgens zorgen
over de positie die als gevolg van de Wabo gegeven wordt aan monumenten en
stads- en dorpsgezichten. De minister geeft aan (30 844, nr. 3,
p. 84) dat het uitgangspunt van de Wabo is, dat het huidige beschermingsniveau
van op grond van de Monumentenwet beschermde monumenten en stads- en dorpsgezichten
gehandhaafd blijft en zo mogelijk kan worden versterkt na invoering van de
omgevingsverordering. Toch wordt in de procedure de adviesplicht van de RACM
omgezet in een adviesbevoegdheid. Ook zal de voorrangspositie voor de monumentenvergunning
t.o.v. andere betrokken vergunningen verdwijnen, omdat in de Wabo alle belangen
nevengeschikt zouden zijn. Sterker nog, bij brief van 7 februari 2008
(29 314, nr. 24) loopt de minister van OCW al vooruit op de recent
bij de Tweede Kamer ingediende Wet tot wijziging van de Monumentenwet en geeft
hij aan, dat reeds nu het beleid zal zijn dat de RACM niet meer over alle
vergunningaanvragen voor wijziging aan rijksmonumenten advies uitbrengt, terwijl
dat gezien de huidige wel wet moet. De vraag van de leden van de fracties
van de CU en de SGP aan de minister is dan ook hoe het nu werkelijk staat
met handhaving van het huidige beschermingsniveau van monumenten en dorps-
en stadsgezichten.Aansluitend bij het voorgaande: het is deze leden niet meer duidelijk
hoe in het kader van de Wabo nu omgegaan wordt met ons kwetsbare bodemarchief,
oftewel de archeologische monumenten. Graag vernemen zij van de minister hoe
dat nu precies in elkaar zit.Wat betreft de bestuurslasten is er op dit moment voor zover bij deze
leden bekend nog geen overeenstemming tussen enerzijds IPO en VNG en aan de
andere kant de minister. Deze leden pleiten er nadrukkelijk voor deze overeenstemming
spoedig te bereiken. Dat geldt ook voor het tijdig gereed zijn van de ICT-voorzieningen.Deze leden vragen tenslotte nog hoe het staat met de discussie over de
bevoegdheidsverdeling, bijv. met betrekking tot de Mijnbouwwet?V. D66-fractie, mede namens de OSFDe leden van de fracties van D66 en de OSF hebben met belangstelling en enige gemengde gevoelens
kennis genomen van dit voorstel. De onderhavige wet tracht een voor de burger
eenduidiger beleid te creëren doormiddel van het invoeren van de omgevingsvergunning
ter vervanging van een vijfentwintigtal vergunningen.De leden van deze fracties zijn voorstander van een zo optimaal mogelijke
dienstverlening aan de burger, het terugdringen van bureaucratie en een duidelijke
servicegerichtheid. Het samenvoegen van diverse vergunningen is in het belang
van de aanvrager. In dat opzicht is de insteek van de minister toe te juichen.
Deze leden hebben echter enkele bezwaren tegen het voorstel van wet zoals
dat nu bij de Kamer ligt.Allereerst bevreemdt het de leden van deze fracties dat de regering kiest
voor het samenvoegen van vergunningen die door Rijk, provincie, gemeente én
waterschap worden verleend. Waarom kiest de regering voor onderhavige opzet?
Is deze opzet niet te complex en moeilijk uitvoerbaar? Voorts vragen deze
leden zich af of hier niet slechts sprake is van symboolpolitiek. Het onderhavige
voorstel rept niet over deze «achterzijde» in wetgevingcreërende
zin, alleen over het feit dat nu de huidige situatie in tact blijft. Deze
leden zien graag een respons van de minister tegemoet waarin inzichtelijker
wordt welke gevolgen deze wet voor de «achterzijde» heeft en hoe
deze zich verhouden met de vier betrokken bestuurslagen. Adequate regelgeving
betreffende de uitvoering is van wezenlijk belang voor een goede implementatie
van de omgevingsvergunning. Kortom: Leidt deze wet daadwerkelijk tot een efficiëntere
vergunningverlening of is slechts sprake van een nieuwe verpakking aan de
voorzijde van het loket?De leden van de fracties van D66 en de OSF concluderen samen met de leden
van de fractie van het CDA dat 95% van de vergunningverlening geschiedt
door de gemeente. Waarom kiest de regering in eerste instantie niet voor het
samenvoegen van de vergunningen op dit bestuurlijk niveau tot één
geïntegreerde gemeentevergunning? Een dergelijk systeem is veel meer
uitvoerbaar. Bovendien is deze optie grondwettelijk correct. Dit in tegenstelling
tot het onderhavige wetsvoorstel dat op zeer gespannen voet staat met de grondwet.
Hierbij ligt het probleem bij het overhevelen van autonome bevoegdheden van
lagere bestuurslagen naar één enkele handhavende instantie.
Hoe ziet de regering de rol van de afzonderlijke bestuurslagen in relatie
tot de handhavende instantie? Hoe worden de onderlinge bevoegdheden geregeld?Een bijzonder punt van aandacht zijn de monumenten. Om monumenten te kunnen
beschermen beschikt de overheid over diverse bevoegdheden, veelal gelieerd
aan, of in de vorm van een vergunningenstelsel. In het Nederlandse monumentenstelsel
is in de Monumentenwet 1988 de aanwijzing en bescherming van rijksmonumenten
geregeld, daarbij doelbewust de ruimte vrijgelaten waarbij gemeenten of provincies
hun eigen monumentenbeleid kunnen voeren. (Hierbij opmerkende dat dit beleid
kan afwijken van het beleid voor rijksmonumenten, daar rijksmonumenten tenminste
vijftig jaar oud dienen te zijn, dit in tegenstelling tot de monumenten vanwege
gemeente of provincie.)De leden van de fracties van D66 en OSF vragen om een reactie van de minister
op deze keuze om ook de monumentenvergunningen onder de paraplu van de voorgestelde
omgevingsvergunning te brengen. Eens te meer daar het huidige systeem van
vergunningverlening (een getrapt systeem van onder andere bevoegdheden en
vergunningverlening voor zowel rijksmonumenten (Monumentenwet 1988) en gemeente
of provinciale monumenten (ingevolge van de desbetreffende verordening) een
adequate voorbeschermingsregeling is voor nog niet aangewezen monumenten en
voor al bestaande monumenten. Daarnaast hebben de monumenten een bijzondere
positie. De huidige monumentenvergunning, die veranderingen aan het monument
mogelijk maakt, treedt namelijk niet in werking na de bekendmaking van deze
vergunning, doch nadat de vergunning onherroepelijk is geworden. Ook betreffende
deze bijzondere positie graag een reactie. Kunnen deze waarborgen ook geboden
worden onder de nieuwe omgevingsvergunning?De voorzitter van de vaste commissie voor Volkshuisvesting, Ruimtelijke
Ordening en Milieu/Wonen, Wijken en Integratie,MeindertsmaDe voorzitter van de vaste commissie voor Justitie,Van de BeetenDe griffier van de commissies,Van DoorenXNoot1Samenstelling:Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieu/Wonen,
Wijken en Integratie:Van den Berg (SGP), Meindertsma (PvdA) (voorzitter), Meulenbelt (SP),
Rosenthal (VVD), Swenker (VVD), Slagter-Roukema (SP), Schouw (D66), Putters
(PvdA), Eigeman (PvdA), Leijnse (PvdA), Thissen (GL), Slager (SP), Hendrikx
(CDA), De Boer (CU), Willems (CDA), Hofstra (VVD), Asscher (VVD), Klein Breteler
(CDA), Huijbregts-Schiedon (VVD), Laurier (GL), Meurs (PvdA), Leunissen (CDA),
De Vries-Leggedoor (CDA) (vice-voorzitter), Janse de Jonge (CDA), Koffeman
(PvdD), Böhler (GL), Kuiper (CU), Lagerwerf-Vergunst (CU), Smaling (SP)
en Yildirim (Fractie-Yildirim).Justitie:Holdijk (SGP), Dölle (CDA), Tan (PvdA), Van de Beeten (CDA) (voorzitter),
Broekers-Knol (VVD), De Graaf (VVD), Kneppers-Heynert (VVD), Kox (SP), Westerveld
(PvdA) (vice-voorzitter), Russell (CDA), Engels (D66), Franken (CDA), Peters
(SP), Quik-Schuijt (SP), Haubrich-Gooskens (PvdA), Ten Horn (SP), Janse de
Jonge (CDA), Koffeman (PvdD), Böhler (GL), Van Bijsterveld (CDA), Strik
(GL), Lagerwerf-Vergunst (CU), Rehwinkel (PvdA), Duthler (VVD) en Yildirim
(Fractie-Yildirim). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-20072008-30844-C.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl