Vaststelling begroting van het Ministerie van VWS (XVI) voor het jaar 1999; Memorie van toelichting
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-11 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 26200-XVI, nr. 2

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer

22-09-1998

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1998-1999

26200-XVI nr. 2

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamINHOUD Uitgaven totaal (f 11,08 miljard) Uitgaven exclusief de rijksbijdragen ziektekosten (f 4,74
miljard) Ontvangsten (f 0,31 miljard) 1. INLEIDING a. Algemene inleiding TerugblikRegeerakkoord 1998VolksgezondheidWelzijn en Sportb. Financiële prioriteitenstellingPrioriteitenstelling begrotingVolksgezondheidWelzijn en sportPosterioriteiten begroting WelzijnApparaatskosten en personeelskosten Ministerie van VWS2. HOOFDPUNTEN VAN BELEID a. GezondheidsbeleidFacetbeleid en gezondheidseffectscreeningInfectieziektenTabak en alcoholProgrammatische preventieVoedingsbeleidVoedselveiligheidOngevalspreventieProductveiligheidPatiëntenbeleidChronisch-ziekenbeleidGezondheidsstatenb. Sociaal beleid AlgemeenSamenhang en samenwerkingDe WelzijnsnotaSociale infrastructuur en sociale cohesiec. Verzekeringen en prijsvorming zorgsector PrijsvormingMaximering reserves ziekenfondsenAdvies- en uitvoeringsstructuurWTZ 1998TransparantieZiekenfondsbudgetteringEigen bijdragen ZiekenfondswetModernisering ziekenfondsverzekeringModernisering Algemene wet bijzondere ziektekostenToegangsbijdragen AWBZd. Geneesmiddelen, medische hulpmiddelen, bloedvoorziening
en lichaamsmateriaal GeneesmiddelenvoorzieningWet geneesmiddelenprijzen (WGP)Werkgroep Kosten Geneesmiddelen (WKG) en Stuurgroep farmaceutische
zorg lange termijnModernisering van de Wet op de Geneesmiddelenvoorziening
(WOG)Interdepartementale Werkgroep Geneesmiddelendistributie
(IWG)Doelmatigheid en kwaliteit in de geneesmiddelenvoorzieningReclame voor geneesmiddelenInnovatieve geneesmiddelenWeesgeneesmiddelenKostenbeheersingsbeleid medische hulpmiddelenBloedvoorzieningLichaamsmateriaale. Geestelijke gezondheidszorg, verslavingszorg en maatschappelijke
opvang Maatschappelijke OpvangVrouwenhulpverleningBestrijding seksueel geweldAlgemeen Maatschappelijk WerkRutgers StichtingGezondheidszorg in een multiculturele samenlevingGeestelijke gezondheidszorgVerslavingszorg Uitgangspunten verslavingsbeleid handhavenBeleidsvoornemens verslavingszorgf. Gehandicaptenbeleid AlgemeenInterdepartementaal en internationaal gehandicaptenbeleidGehandicaptenzorgWelzijn gehandicapteng. Ouderenbeleid AlgemeenInternationaal jaarAllochtone ouderenOnderzoekModernisering OuderenzorgVerzorgings- en verpleeghuizenh. Curatieve somatische zorgOpleidingenThuiszorgPalliatieve zorgMedisch-ethische vraagstukkenWet op de orgaandonatieProject Geneeskundige Hulpverlening bij Ongevallen en
Rampeni. JeugdbeleidPreventief jeugdbeleidOpvoedingsondersteuning en ontwikkelingsstimuleringKinderopvangJeugdzorgParticipatie van jeugd/jeugdorganisatiesJeugdmonitorJeugd en audiovisuele mediaInternationaal jeugdbeleidj. Sport AlgemeenKwaliteit lokale infrastructuurTopsportEuro 2000(Voetbal)vandalismeSportmedisch; sportveiligheidJeugd in BewegingSport, Tolerantie en Fair PlayVrijwilligersParticipatieInternationaalk. Verzetsdeelnemers, vervolgden en burgeroorlogsgetroffenen AlgemeenPensioen- en Uitkeringsraad en begeleidende instellingenOverige dienstverlening aan oorlogsgetroffenenBeleid Jeugdvoorlichting WOII-hedenProject Tegoeden Tweede Wereldoorlogl. Informatiebeleid InformatiebeleidMillenniumvraagstuk1. VWS-veld2. ZBO's3. VWS-intern4. Projectaanpakm. Onderzoeksbeleidn. Internationaal beleidMultilaterale Samenwerking a. Europese Unieb. Verenigde Natiesc. OESO en Wereldbankd. Raad van EuropaBilaterale Samenwerkingo. Arbeidsvoorwaarden en arbeidsmarkt InleidingArbeidsmarktsituatie, nu en in de toekomstBeleidsdoelstellingen en de rol van sociale partners en
VWSArbeidskostenOverleg met sociale partners over arbeidsmarktproblematiekSectorfondsenAllochtonenExtra zorgbanen (ofwel Instroom/Doorstroombanen)Arbeidsmarktonderzoek, monitoring en informatievoorziening3. RIJKSINSTITUUT VOOR VOLKSGEZONDHEID EN MILIEU Taken RIVMActuele ontwikkelingen in de positionering van het instituutVolksgezondheidMilieu en Natuur4. STAATSTOEZICHT OP DE VOLKSGEZONDHEID a. Inspectie voor de gezondheidszorgb. Inspectie Gezondheidsbescherming, Waren & Veterinaire
Zaken AlgemeenHandhavingSignalering/advisering5. INSPECTIE JEUGDHULPVERLENING EN JEUGDBESCHERMING6. FINANCIEEL BELEID EN BEHEER a. Beleidsevaluatieb. KengetallenGrafiek 1: Ontwikkeling in het dekkingspercentage doelmatigheidskengetallen
voor de jaren 1997–1999 Grafiek 2: Ontwikkeling in het dekkingspercentage doelmatigheidskengetallen
die aan alle kwaliteitscriteria voldoen c. Administratieve lastend. Financieel beheer Organisatie financiële functieAdministratieve organisatieMisbruik en oneigenlijk gebruik (M&O)AccountantscontroleVersnelling en kwaliteitsverbetering financiële verantwoordingEuroFinanciële en personele informatiesystemenEuropese aanbestedingsregelsSubsidiebeheerIntermediaire organisaties7. BESTUURLIJKE ORGANISATIE a. Algemeenb. Centralisatie/decentralisatiec. Zelfstandige bestuursorganend. Gestructureerde entree8. DEPARTEMENTALE ORGANISATIE a. Verbeteringsoperatieb. PersoneelsbeleidGehandicapten (WAGW)Wet Stimulering Arbeidsdeelname Minderheden (Wet SAMEN)/Wet
Bevordering Evenredige Arbeidsdeelname Allochtonen (WBEAA)ZiekteverzuimLoopbaanontwikkeling en mobiliteitInstroom jonge academiciKinderopvangc. Voorlichting OrganisatieBeeldvormingNieuwe mediaPublieksvoorlichtingInterne communicatied. Nieuwbouw9. MARKTWERKING, DEREGULERING EN WETGEVINGSKWALITEITKinderopvangZiekenhuiszorgConcurrentie en prijsvorming in de zorgsectorRisicodragendheid van verzekeraarsRegelgeving op levensmiddelengebiedOverigARTIKELSGEWIJZE TOELICHTING 1. Inleiding 1.1 Leeswijzer bij de Artikelsgewijze Toelichting (AGT)
19991.2 De geïntegreerde verplichtingen-kas-administratieCategorie 1: Artikelen met personeelsgebonden uitgaven
en materiële uitgaven. Hiervoor geldt de uitzonderingsbepaling in artikel
4, lid 6, onder a van de Comptabiliteitswet en de «Aanwijzingsregeling
verplichtingen=kas 1991» (zie Categorie 5 van deze regeling). Categorie 2: Speciale artikelen zoals «Loonbijstelling»,
«Prijsbijstelling» en «Onvoorzien». Hiervoor geldt
de «Aanwijzingsregeling verplichtingen=kas 1991» (zie Artikel
1, Categorie 2a. en 2c. van deze regeling). 1.3 Toelichting kengetallen1.4 Budgettaire kaders1.5 Aansluiting met de Begrotingswet 1998Wetsartikel 1 (uitgaven/verplichtingen) HOOFDBELEIDSTERREIN 22 ALGEMEEN AlgemeenArtikel 22.01 Personeel en materieel algemeen 22.01 Onderdeel 01 Regulier personeel22.01 Onderdeel 02 Overige personele uitgaven22.01 Onderdeel 03 Post-actieven22.01 Onderdeel 04 Personeel ten laste van derden22.01 Onderdeel 05 MaterieelKengetallen Ramingskengetallen 22.01 Onderdeel 06 Huisvesting; verrekening met de RijksgebouwendienstArtikel 22.02 VUT-uitkeringen en suppletie wachtgelden
trendvolgers Artikel 22.03 Loonbijstelling Artikel 22.04 Prijsbijstelling Artikel 22.05 Onvoorzien Artikel 22.06 Sociaal en cultureel planbureau AlgemeenKengetallen RamingskengetallenDoelmatigheidskengetallenArtikel 22.07 Inspectie jeugdhulpverlening en jeugdbescherming AlgemeenKengetallenRamingskengetallen Doelmatigheidskengetallen Artikel 22.08 Internationale samenwerking en infrastructuur
 Artikel 22.09 Adviesraden Algemeen22.09 Onderdeel 01 Raad voor Maatschappelijke OntwikkelingKengetallen Ramingskengetallen Doelmatigheidskengetallen 22.09 Onderdeel 02 Raad voor de Volksgezondheid en ZorgKengetallen Ramingskengetallen Doelmatigheidskengetallen 22.09 Onderdeel 03 GezondheidsraadKengetallen RamingskengetallenDoelmatigheidskengetallen 22.09 Onderdeel 04 Raad voor GezondheidsonderzoekKengetallen Ramingskengetallen Doelmatigheidskengetallen HOOFDBELEIDSTERREIN 23 INSPECTIE VOOR DE GEZONDHEIDSZORG AlgemeenArtikel 23.01 Personeel en materieel Inspectie gezondheidszorg
 23.01 Onderdeel 01 Regulier personeelKengetallenRamingskengetallen Doelmatigheidskengetallen 23.01 Onderdeel 02 Overige personele uitgaven23.01 Onderdeel 03 Post-actieven23.01 Onderdeel 04 Personeel ten laste van derdenKengetallenRamingskengetallen 23.01 Onderdeel 05 MaterieelOpbouw materieel budget23.01 Onderdeel 06 Registratie Wet BIGKengetallen23.01 Onderdeel 07 HuisvestingHOOFDBELEIDSTERREIN 24 WELZIJN AlgemeenArtikel 24.02 Ouderenbeleid Algemeen24.02 Onderdeel 01 Doeluitkering Wet op de bejaardenoorden24.02 Onderdeel 02 Verzorgingshuizen met een bijzondere
functie24.02 Onderdeel 03 Overige uitgaven bejaardenoorden24.02 Onderdeel 04 Algemeen ouderenbeleidKengetallenRamings- en doelmatigheidskengetallen 24.02 Onderdeel 05 Algemeen ouderenbeleid, niet WelzijnsbeleidArtikel 24.03 Gehandicaptenbeleid AlgemeenKengetallen/Volume- en prestatiegegevensMaatschappelijk werk voor dovenIntensieve pleegzorgBegeleiding inzake maatschappelijk werk voor dovenWelfare-werkZorgregistratiesysteemArtikel 24.04 Jeugdbeleid Algemeen24.04 Onderdeel 01 Doeluitkering Wet op de jeugdhulpverlening Kengetallen RamingskengetallenDoelmatigheidskengetallen 24.04 Onderdeel 02 Overige uitgaven jeugdhulpverleningKengetallen Ramings- en doelmatigheidskengetallen24.04 Onderdeel 03 Overige uitgaven jeugdbeleidKengetallen Volume- en prestatiegegevens Uitbreiding van buitenschoolse opvangArtikel 24.05 Verzetsdeelnemers, vervolgden en burgeroorlogsgetroffenen
 Algemeen24.05 Onderdeel 01 Wetten en regelingen oorlogsgetroffenenKengetallen RamingskengetallenGrafiek 1: Aanvragen om uitkeringen en pensioenen oorlogsslachtoffers
1940–1945 Wuv, Wubo en Wetten bp Grafiek 2: Uitkeringen en pensioenen oorlogsslachtoffers
1940–1945 Wuv, Wubo en Wetten bp 24.05 Onderdeel 02 Vergoeding van apparaatskostenKengetallen DoelmatigheidskengetallenKwaliteitskengetallen 24.05 Onderdeel 03 Overige uitgaven24.05 Onderdeel 04 Vierde Tranche Goudpool24.05 Onderdeel 05 Onderzoek, meldpunt en hulpverleningArtikel 24.07 Sportbeleid Algemeen24.07 Onderdeel 01 Landelijke sportvoorzieningenKengetallen Volume- en prestatiegegevens Ramingskengetallen 24.07 Onderdeel 02 Overige uitgaven landelijke takenKengetallen Ramingskengetallen Artikel 24.08 Garantie van rente en aflossing van leningen
welzijnArtikel 24.09 Sociaal Beleid 24.09 Onderdeel 01 Sociaal beleid algemeenKengetallen Ramings- en doelmatigheidskengetallenHet Programma Preventie voor 0–18 jarige allochtone
kinderenVorming Training en Advies24.09 Onderdeel 02 Inburgering NieuwkomersKengetallenInburgering nieuwkomers:Ramings- en doelmatigheidskengetallen Centrale opvang vluchtelingenDoelbereikingskengetallenArtikel 24.10 Maatschappelijk opvang, vrouwenopvang en
verslavingsbeleid KengetallenHOOFDBELEIDSTERREIN 25 VOLKSGEZONDHEID AlgemeenArtikel 25.01 Volksgezondheid algemeen 25.01 Onderdeel 01 Algemene uitgaven volksgezondheid25.01 Onderdeel 02 Beroepen en opleidingen volksgezondheidKengetallen Volume- en prestatiegegevens Artikel 25.02 Volksgezondheidsbeleid 25.02 Onderdeel 01 Herstructurering en ontwikkeling voorzieningen
gezondheidszorg25.02 Onderdeel 02 Onderzoeksinstituten, onderzoek en
ontwikkelingswerk25.02 Onderdeel 03 Ziektenbestrijding en beleid chronische
ziekten25.02 Onderdeel 04 Eerstelijnszorg/thuiszorg25.02 Onderdeel 05 Basisgezondheidszorg en daarmee verband
houdende uitgaven25.02 Onderdeel 06 Geestelijke volksgezondheid25.02 Onderdeel 07 Alcohol-, drug- en tabaksbeleidKengetallen Begeleid wonen25.02 Onderdeel 08 Aids en overige sexueel overdraagbare
aandoeningen25.02 Onderdeel 09 Patiënten- en consumentenbeleidKengetallen25.02 Onderdeel 10 Voeding, veterinair beleid en produktveiligheid Kengetallen Doelbereikingskengetallen VoedingsbeleidOngevallen in de privésfeerGrafiek 1: Geïndexeerde trend in ziekenhuisopnamen
en spoedeisende hulpbehandelingen (SEH) t.g.v. privé-ongevallen, gecorrigeerd
voor de veranderende opbouw van de bevolking. 25.02 Onderdeel 11 Geneesmiddelen, medische hulpmiddelen
en bloedvoorziening25.02 Onderdeel 12 Illegalenfonds25.02 Onderdeel 13 Projecten, experimenten en onderzoekInzet van de PEO-middelen Kengetallen DoelbereikingskengetallenArtikel 25.03 Rijksbijdragen volksgezondheid Algemeen25.03 Onderdeel 01 Rijksbijdrage AFBZ25.03 Onderdeel 02 ArbeidsmarktbeleidVolume- en prestatiegegevens25.03 Onderdeel 03 Extra banen zorgsectorRamings- en doelmatigheidskengetallen25.03 Onderdeel 04 Rijksbijdragen Ziekenfondsverzekering 25.03 Onderdeel 05 Rijksbijdragen financiering kosten
abortuskliniekenArtikel 25.04 Garantie van rente en aflossing van leningen
volksgezondheid AlgemeenHOOFDBELEIDSTERREIN 26 INSPECTIE GEZONDHEIDSBESCHERMING,
WAREN & VETERINAIRE ZAKEN AlgemeenArtikel 26.01 Personeel en materieel Inspectie Gezondheidsbescherming,
Waren & Veterinaire Zaken 26.01 Onderdeel 01 Regulier personeel26.01 Onderdeel 02 Overige personele uitgaven26.01 Onderdeel 03 Post-actieven26.01 Onderdeel 04 Materieel26.01 Onderdeel 05 HuisvestingKengetallenRamingskengetallen Prestatiegegevens en kwaliteitskengetallen Doelmatigheidskengetallen HOOFDBELEIDSTERREIN 27 RIJKSINSTITUUT VOOR VOLKSGEZONDHEID
EN MILIEU AlgemeenStelselwijziging rijkshuisvestingArtikel 27.01 Personeel en materieel RIVM 27.01 Onderdeel 01 Regulier personeelKengetallenPrestatiegegevens RamingskengetallenDoelmatigheidskengetallen 27.01 Onderdeel 02 Overige personele uitgaven27.01 Onderdeel 03 Post-actieven27.01 Onderdeel 04 Personeel ten laste van derdenKengetallenRamingskengetallen 27.01 Onderdeel 05 MaterieelOnderbouwing materiële uitgaven27.01 Onderdeel 06 Nationaal Onderzoeksprogramma Luchtverontreiniging27.01 Onderdeel 07 Huisvesting RIVMWetsartikel 2 (ontvangsten) HOOFDBELEIDSTERREIN 22 ALGEMEEN Artikel 22.01 Algemeen 22.01 Onderdeel 01 Ontvangsten als gevolg van in voorgaande
jaren te hoog verstrekte subsidievoorschotten22.01 Onderdeel 02 Bijdragen van personeel22.01 Onderdeel 03 Ontvangsten personeel22.01 Onderdeel 04 Algemene ontvangsten22.01 Onderdeel 05 Diensten voor derdenArtikel 22.02 Overige ontvangsten andere begrotingen en
organisaties HOOFDBELEIDSTERREIN 23 INSPECTIE GEZONDHEIDZORG Artikel 23.01 Inspectie gezondheidszorg 23.01 Onderdeel 01 Ontvangsten als gevolg van in voorgaande
jaren te hoog verstrekte subsidievoorschotten23.01 Onderdeel 02 Algemene ontvangsten23.01 Onderdeel 03 Diensten voor derden Inspectie gezondheidszorgKengetallen Ramingskengetallen 23.01 Onderdeel 04 Ontvangsten registraties volksgezondheidKengetallen Ramingskengetallen 23.01 Onderdeel 05 Ontvangsten registraties Wet BIGKengetallen Ramingskengetallen HOOFDBELEIDSTERREIN 24 WELZIJN Artikel 24.01 Welzijn algemeen 24.01 Onderdeel 01 Ontvangsten als gevolg van in voorgaande
jaren te hoog verstrekte subsidievoorschotten24.01 Onderdeel 02 Algemene ontvangstenArtikel 24.02 Bijdrage van andere begrotingen 24.02 Onderdeel 01 Bijdrage van andere begrotingen inzake
gehandicaptenbeleid24.02 Onderdeel 02 Bijdrage van andere begrotingen inzake
jeugdhulpverlening en jeugdbeleid24.02 Onderdeel 03 Bijdrage van begroting V inzake opvang
vluchtelingen24.02 Onderdeel 04 Bijdrage van andere begrotingen inzake
opvang vluchtelingen en minderhedenArtikel 24.03 Jeugdbeleid 24.03 Onderdeel 01 Ontvangsten Nederlandse filmkeuringKengetallen Ramingskengetallen 24.03 Onderdeel 02 Ontvangsten ouderbijdragenKengetallen Ramingskengetallen 24.03 Onderdeel 03 Ontvangsten desinvesteringen jeugdhulpverleningHOOFDBELEIDSTERREIN 25 VOLKSGEZONDHEID Artikel 25.01 Volksgezondheid algemeen 25.01 Onderdeel 01 Ontvangsten als gevolg van in voorgaande
jaren te hoog verstrekte subsidievoorschotten25.01 Onderdeel 02 Algemene ontvangsten25.01 Onderdeel 03 Diensten voor derden en overige ontvangsten
Rijksinstituut voor geneesmiddelenonderzoek25.01 Onderdeel 04 Opleidingen en examens op het gebied
van de volksgezondheid25.01 Onderdeel 05 Inverdieningstoelagen en studietoelagen25.01 Onderdeel 06 Vergunningen geneesmiddelenArtikel 25.02 Medische tuchtwet Artikel 25.04 Terugbetaling op effectief geworden garanties
 Artikel 25.06 Verrekening met agentschap CBG HOOFDBELEIDSTERREIN 26 INSPECTIE GEZONDHEIDSBESCHERMING,
WAREN & VETERINAIRE ZAKEN Artikel 26.01 Inspectie gezondheidsbescherming, Waren
& Veterinaire Zaken HOOFDBELEIDSTERREIN 27 RIJKSINSTITUUT VOOR VOLKSGEZONDHEID
EN MILIEU Artikel 27.01 RIVM 27.01 Onderdeel 01 Algemene ontvangstenOnderbouwing algemene ontvangsten 27.01 Onderdeel 02 Verkoop en controle op sera en vaccinsKengetallen Prestatiegegevens Onderbouwing inkomsten sera en vaccins 27.01 Onderdeel 03 Beoordelingswerkzaamheden en diagnostisch
onderzoek27.01 Onderdeel 04 Diensten voor derden RIVMArtikel 27.02 Bijdrage van begroting XI inzake het RIVM
 Onderbouwing bijdrage Ministerie VROM Wetsartikel 3 (Agentschapsbegroting College ter Beoordeling
van Geneesmiddelen) InleidingDoelstellingTakenOntwikkelingenFinancieel beheerDoelmatigheidAlgemeenBaten Registratie geneesmiddelenRenteLasten PersoneelMaterieelRIVMSubsidie LarebBijdrage aan kerndepartementAfschrijvingenDe toelichting op de staat van kapitaaluitgaven en kapitaalontvangsten.KengetallenOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 26200-XVIToon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 584 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
26 200 XVIVaststelling van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van
het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (XVI) voor het jaar 1999nr. 2MEMORIE VAN TOELICHTING INHOUD 1.INLEIDING3 a.
Algemene inleiding 3  b. Financiële prioriteitenstelling10   2.HOOFDPUNTEN VAN BELEID14 a.
Gezondheidsbeleid14  b. Sociaal beleid18  c.
Verzekeringen en prijsvorming zorgsector21  d. Geneesmiddelen,
medische hulpmiddelen, bloedvoorziening en lichaamsmateriaal25  e.
Geestelijke gezondheidszorg, verslavingszorg en maatschappelijke opvang27 f. Gehandicaptenbeleid33  g. Ouderenbeleid36 h. Curatieve somatische zorg40  i. Jeugdbeleid44 j. Sport48  k. Verzetsdeelnemers, vervolgden
en burgeroorlogsgetroffenen51  l. Informatiebeleid54 m. Onderzoeksbeleid57  n. Internationaal beleid58 o. Arbeidsvoorwaarden en arbeidsmarkt62    3.RIJKSINSTITUUT
VOOR VOLKSGEZONDHEID EN MILIEU68   4.STAATSTOEZICHT
OP DE VOLKSGEZONDHEID71 a. Inspectie voor de gezondheidszorg71 b. Inspectie Gezondheidsbescherming, Waren & Veterinaire Zaken72   5.INSPECTIE JEUGDHULPVERLENING EN JEUGDBESCHERMING74   6.FINANCIEEL BELEID EN BEHEER75 a.
Beleidsevaluatie75  b. Kengetallen75  c.
Administratieve lasten77  d. Financieel beheer77    7.BESTUURLIJKE ORGANISATIE81 a. Algemeen81 b. Centralisatie/decentralisatie82  c. Zelfstandige
bestuursorganen82  d. Gestructureerde entree82    8.DEPARTEMENTALE
ORGANISATIE83 a. Verbeteringsoperatie83  b.
Personeelsbeleid83  c. Voorlichting85  d.
Nieuwbouw86   9.MARKTWERKING, DEREGULERING EN WETGEVINGSKWALITEIT87   ARTIKELSGEWIJZE TOELICHTING89Uitgaven totaal (f 11,08 miljard) Uitgaven exclusief de rijksbijdragen ziektekosten (f 4,74
miljard) Ontvangsten (f 0,31 miljard) 1. INLEIDING a. Algemene inleiding TerugblikDe afgelopen vier jaar heeft het vinden van een nieuw evenwicht tussen
de collectieve verantwoordelijkheid en eigen verantwoordelijkheid centraal
gestaan. Participatie en in het bijzonder arbeidsparticipatie was daarbij
een belangrijk middel. Op het volksgezondheidsterrein werd bij de ontwikkeling
van een nieuwe balans het motto «zuinig en zinnig met zorg» gehanteerd
en bij het welzijnsterrein het motto «naar eigen vermogen».Er is in die periode veel tot stand gekomen op het terrein van zorg en
welzijn. Het maatschappelijke belang van de zorgsector kreeg in toenemende
mate erkenning. Daarbij gaat het niet alleen om de bijdrage die de zorgsector
levert aan het maatschappelijk welzijn en de gezondheid van de Nederlandse
bevolking, maar ook om de zorgsector als bron van werkgelegenheid. De zorg
is niet alleen maar een kostenfactor in het macro-economische beleid. Een
gezonde samenleving draagt bij aan een gezonde economie: de baten van gezondheidszorg
zijn van maatschappelijke en economische waarde.Het bestuur van de gezondheidszorg is een gezamenlijke verantwoordelijkheid
van de overheid en de verschillende maatschappelijke organisaties. We praten
immers over de besteding van grotendeels collectieve middelen door private
instellingen. Aanbieders en verzekeraars in de zorg opereren dan ook meer
en meer als «maatschappelijke ondernemers».Op het welzijnsterrein is in het kader van het vinden van een nieuwe balans
tussen collectieve arrangementen en eigen verantwoordelijkheid gewerkt aan
een integrale benadering van vraagstukken. Ook heeft de effectiviteit van
beleid veel aandacht gekregen; zowel wat de klantgerichtheid betreft als de
vraag of activiteiten echt effect sorteren. Met verschillende nota's zijn
op het welzijns-, jeugd-, ouderen- en gehandicaptenbeleid en sportgebied kaders
aangegeven voor samenwerking tussen overheden, organisaties, instellingen
en betrokken burgers. Deze nota's gaan uit van het eigen vermogen –
en dus uitdrukkelijk niet van het vermeende «onvermogen» –
van betrokken burgers.Als gevolg van het Regeerakkoord in 1994 kreeg het beleid in de afgelopen
jaren ook nieuwe accenten. Een betere aansluiting op de zorgvraag heeft gestalte
gekregen met het persoonsgebonden budget, nieuwe instrumenten voor zorgvernieuwing
en zorg-op-maat. Daarbij ligt er een grotere nadruk op de relatie tussen doelmatigheid
en kwaliteit van dienstverlening en versterkte aandacht voor het vraagstuk
van de kostenbeheersing. Subsidies zijn verleend voor het uitvoeren van onderzoek
en experimenten gericht op het verbeteren van de zorg, kritisch doorlichten
van de verzekeringsaanspraken, en aanpakken van specifieke knelpunten zoals
wachtlijsten en een te hoge werkdruk. Ook is gewerkt aan de verdere integratie
van medisch-specialistische zorg in de ziekenhuisorganisatie. Het gaat er
nu om de resultaten van dat onderzoek en die experimenten om te zetten in
concrete verbeteringen. Duidelijk werd dat de groeiruimte van jaarlijks 1,3%
voor de zorgsector te krap was. Uiteindelijk bleek dat ondanks alle inspanningen
om de kosten te beheersen, het feitelijke groeipercentage gemiddeld niet 1,3%
maar 1,7 à 1,8 procent per jaar bedroeg. Uit diverse onderzoeksrapporten
blijkt ook dat de volumegroei tenminste 2% dient te bedragen. Voor de komende
kabinetsperiode is de volumegroei dan ook in die zin verhoogd. Daar waar het economisch beter gaat, worden sociale vraagstukken dwingender.
Op het welzijnsterrein is de afgelopen periode steeds meer aandacht uitgegaan
naar het vraagstuk van de sociale cohesie. Naast het begrip «economische
infrastructuur» is daarmee ook het begrip «sociale infrastructuur»
op de politieke agenda gekomen. Het welzijnsterrein heeft nieuwe accenten
gekregen met de kabinetsnotitie voor het gezinsbeleid. Centraal uitgangspunt
hierbij is de verantwoordelijkheid van de ouder(s), gesteund door via de overheid
aangereikte faciliteiten. Het vrijwilligerswerk is gestimuleerd op het terrein
van welzijn en sport, zowel als middel voor participatie van de burger zelf
als voor de maatschappij. Ten aanzien van ouderen en gehandicapten is gewerkt
aan het tegen gaan van discriminatie, onder andere door een Proeve van wet
inzake gelijke rechten van gehandicapten en chronisch zieken. Ook is sexueel
misbruik van gehandicapten aangepakt. Op het terrein van de sport –
sociaal bindmiddel bij uitstek – is de kwaliteit van de lokale infrastructuur
bevorderd. Regeerakkoord 1998Het Regeerakkoord 1998 legt grote nadruk op het belang van het versterken
van de sociale kwaliteit van de samenleving. De opdracht van het Ministerie
van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) – in essentie het bevorderen
van een gezonde samenleving – kan daar naar de mening van het kabinet
een goede bijdrage aan leveren. In Nederland zijn de randvoorwaarden voor
een gezonde samenleving verhoudingsgewijs goed. Een sterke economie, het hoogwaardige
sociale stelsel, verantwoordelijkheidszin, tolerantie en solidariteit vormen
een goede voedingsbodem voor een gezonde samenleving. In het algemeen is de
zelfstandigheid en de betrokkenheid van de burger in de Nederlandse samenleving
groot te noemen. Maar de Nederlandse samenleving kent ook burgers die in achterstandssituaties
verkeren en die een verhoogd risico op problemen hebben. Het is in het belang
van een goed functionerende samenleving om te grote verschillen tussen groepen
burgers te voorkomen. Een verantwoord evenwicht tussen individuele verantwoordelijkheid
en ontplooiing enerzijds en collectieve verantwoordelijkheid en betrokkenheid
anderzijds is dan ook één van de kernpunten van het nieuwe Regeerakkoord.
Ook het Ministerie van VWS zoekt in zijn beleid naar wegen om de sociale cohesie
verder te versterken. Zo zal er in de zorg een forse financiële investering
plaatsvinden. Uit oogpunt van effectieve en efficiënte besteding van
de veelal collectieve financiële middelen zal meer dan voorheen worden
gewerkt aan prestatieafspraken en -meting.Onderstaande paragrafen bevatten een korte schets van de wijze waarop
de Staatssecretaris en ik op de terreinen volksgezondheid, welzijn en sport
aan deze brede kabinetsdoelstelling willen bijdragen. VolksgezondheidDe Nederlandse burgers zien gezondheid als een groot goed. Preventie,
gezondheidsbescherming, hoogwaardige medische zorg (cure) en langdurige verzorging
(care) leveren een bijdrage aan die gezondheid. De voor de gezondheidszorg
geldende uitgangspunten als toegankelijkheid, betaalbaarheid, gelijke behandeling
en solidariteit blijven ook in de toekomst het gezondheidszorgbeleid bepalen.
Het op deze uitgangspunten gebaseerde beleid wordt geconfronteerd met een
toenemende zorgvraag die te maken heeft met demografische ontwikkelingen,
toenemende medische mogelijkheden en met stijgende inkomens en hogere verwachtingen
van consumenten. Het kabinet acht dan ook een forse financiële investering op het
terrein van de gezondheidszorg noodzakelijk. Goede gezondheid(szorg) wordt
echter niet alleen bereikt met het simpelweg ter beschikking stellen van meer
geld. De gezondheidszorg moet ook op een doelmatige en efficiënte wijze
worden uitgevoerd. Tevens is het van belang het zorgaanbod steeds meer op
de vraag van de burger toe te snijden. Volksgezondheid hangt ook samen met
inkomen, werk, milieu, gedrag en sociaal-economische verschillen. Dat vraagt
op het niveau van de rijksoverheid om samenhangend (facet)beleid en op lokaal
overheidsniveau om een geïntegreerde aanpak.Het kabinet heeft de financiële ruimte voor de zorgsector in de komende
kabinetsperiode verruimd en heeft afgesproken dat het volume aan zorg per
jaar met ruim 2% kan toenemen (overigens kan dit percentage per sector verschillen).
In totaal is daarvoor f 5,66 miljard extra beschikbaar. Dat is geen gering
bedrag: het gaat om ongeveer 10% toename van het volume in vier jaar. Een
zekere spanning zal altijd blijven bestaan tussen enerzijds de financiële
mogelijkheden, en anderzijds de eerder geconstateerde toenemende vraag naar
zorg. Dat betekent dat er altijd noodzaak blijft bestaan tot een zorgvuldige
afweging van bestedingen, en tot het stellen van duidelijke prioriteiten.Het Regeerakkoord 1998 noemt een aantal prioriteiten voor de besteding
van de extra middelen voor de zorg. Deze zijn gericht op het oplossen van
specifieke problemen: terugdringen van wachtlijsten, verminderen van werkdruk,
ziekteverzuim en personeelsverloop, extra aandacht voor chronisch zieken,
ouderen en gehandicapten, verbeteren van de kwaliteit en voorkomen van verschraling
van de zorg. Dat leidt tot een aantal prioriteiten in het besteden van de
extra ruimte: het verminderen van de werkdruk in de care-sector; het verminderen
van wachttijden in cure en care (waarbij ik wil opmerken dat er natuurlijk
ook een relatie bestaat tussen een te hoge werkdruk, de kwaliteit van zorg
en de omvang van wachtlijsten); het versterken van de huisartszorg door uitbreiden
van de praktijkondersteuning; het voltooien van de integratie van medisch
specialisten en ziekenhuizen, versterken van preventie (preventieve jeugdgezondheidszorg,
alcohol, tabak); het toelaten van nieuwe medische behandelingen op grond van
strikte eisen van kosten-effectiviteit en therapeutische meerwaarde.In het streven naar een betere aansluiting op de zorgvraag van de cliënt
neemt het Persoonsgebonden Budget (PGB) een bijzondere plaats in. In het Regeerakkoord
is afgesproken dat het PGB wordt uitgebreid zowel wat betreft het volume van
de bestaande regelingen in de sector verpleging en verzorging en de verstandelijk
gehandicaptenzorg als via de invoering in andere sectoren, met name de verpleeghuizen
en de verzorgingshuizen en zo mogelijk de geestelijke gezondheidszorg. Ook
zal de uitvoeringssystematiek met het oog op gebruiksvriendelijkheid worden
vereenvoudigd. Principieel vertrekpunt bij het PGB is dat cliënten gelijke
rechten hebben, waarbij steeds inhoudelijk zal worden bekeken wat voor de
cliënt de juiste oplossing biedt.Bij het inzetten van de extra middelen hechten wij groot belang aan een
goed evenwicht tussen inhoudelijke doelstellingen en de beschikbare financiële
ruimte, met duidelijke verantwoordelijkheden van alle betrokkenen. De Nederlandse
gezondheidszorg kenmerkt zich door een grotendeels collectieve financiering
en overwegend private uitvoering. Het realiseren van inhoudelijke doelstellingen
en het waken over financiële kaders kan niet slagen vanuit een centraal
besturingsmodel, maar vergt de inzet van vele anderen. Daarbij gaat het bijvoorbeeld
om provincies en gemeenten (regionale indicatiecommissies en regiovisies),
patiënten en consumenten (regionale platforms voor de organisaties)
en aanbieders van zorg en verzekeraars. Gemeenten en provincies zijn bovendien
betrokken bij een aantal terreinen die rechtstreeks van invloed zijn op het
welbevinden en de gezondheid van de bevolking: huisvesting, leefomgeving en
speciale voorzieningen voor ouderen. De nieuwe bestuurlijke aanpak, die in
het Regeerakkoord wordt geschetst, is grensverleggend en ambitieus. Die aanpak
gaat uit van de bereidheid van alle betrokkenen om breder te denken dan alleen
het eigen terrein, en om gezamenlijk verantwoordelijkheid te dragen voor het
realiseren van inhoudelijke doelstellingen binnen overeengekomen meerjarige
financiële kaders.Op basis van bovengenoemde prioriteiten vermeldt het Regeerakkoord een
voorlopige en globale toedeling van de extra beschikbare middelen over verschillende
deelsectoren. Maar het bewaken van financiële kaders veronderstelt wel
dat er overeenstemming bestaat over de te volgen koers en over de maatregelen
die nodig zijn om de uitgaven te kunnen beheersen. Het definitief toekennen
van extra geld aan bepaalde sectoren kan alleen plaatsvinden op basis van
duidelijke inhoudelijke en financiële afspraken. De nieuwe bestuurlijke
aanpak gaat uit van de veronderstelling dat alle betrokken partijen in de
zorgsector bereid zijn om mee te werken aan het ontwikkelen van meerjarige
afspraken.De Staatssecretaris en ik willen in dat verband met sectoren komen tot
gezamenlijke afsraken over de visie op de wenselijke ontwikkelingen binnen
de sector voor de komende jaren. Deze meerjarenafspraken zullen onder meer
moeten gaan over wachtlijsten, werkdruk, arbeidsmarktbeleid (goed personeelsbeleid
alsmede het terugdringen van ziekteverzuim en verloop), doelmatigheid en het
PGB. Ook de informatievoorziening moet onderdeel zijn van de afspraken. Het
kabinet hecht zeer aan het afleggen van verantwoording over het besteden van
collectieve middelen en een goede informatievoorziening speelt ook een belangrijke
rol bij het toetsen van de realisatie van gemaakte afspraken. De nieuwe bestuurlijke
aanpak is erop gericht bestuurlijke rust te creëren en de verantwoordelijkheid
van de professionele zorgsector meer kans te geven.Zorgverlening is mensenwerk. De zorg- en welzijnssector zorgt voor circa
13% van de totale Nederlandse werkgelegenheid. De kwaliteit van deze arbeid
bepaalt in hoge mate de kwaliteit van het produkt. Een goed functionerende
arbeidsmarkt is daarom een noodzakelijke voorwaarde voor een succesvol beleid
in de VWS sectoren. Arbeidsmarktprognoses geven aan, dat een forse inspanning
van sociale partners en het kabinet noodzakelijk is om het imago van werken
in de VWS-sectoren te verbeteren en dreigende knelpunten in de personeelsvoorziening
aan te pakken. Het kabinet komt daarom met een brede aanpak van arbeidsmarktknelpunten
op de arbeidsmarkt van de VWS-sectoren. Deze maatregelen zijn gericht op meer
handen aan het bed, minder werkdruk, bevordering van de instroom in de zorgopleidingen
en betere arbeidsomstandigheden. Die betere arbeidsomstandigheden moeten ondermeer
vorm krijgen door meer kinderopvang, arbeidsvoorzieningen die het werk lichter
maken en preventie van ziekte.In het Regeerakkoord zijn ook stappen gezet voor het vergroten van de
toegankelijkheid tot verzekeringen en zorg. Het kabinet heeft besloten om
de huidige indeling in drie financieringssegmenten («compartimenten»)
te handhaven, en binnen dat bestaande stelsel door te gaan met verbeteren
en moderniseren, zoals het flexibiliseren van verzekeringsaanspraken om ruimte
te bieden aan zorgvernieuwing en zorg-op-maat. Een voorstel van wet voor het
toelaten van zelfstandigen met een laag inkomen tot de ziekenfondsverzekering
wordt komend jaar aan de Tweede Kamer voorgelegd. De toegangsbijdrage
voor de thuiszorg wordt afgeschaft, net als de eigen bijdragen voor verstrekkingen
van de Ziekenfondswet. In ruil daarvoor zullen de nominale premies worden
verhoogd. Met het oog op demografische en andere ontwikkelingen zal tijdens
deze kabinetsperiode onderzocht worden of voor de langere termijn verdergaande
aanpassingen wenselijk zijn. Daarbij zullen ook verzekeringssystemen en relevante
ontwikkelingen in de Europese Unie aan de orde komen. Welzijn en SportDe Nederlandse samenleving is rijk geschakeerd. Er bestaan verscheidene
etnische groepen, samenlevingsvormen en geestelijke stromingen. Binnen deze
verscheidenheid dienen vrijheid en ontplooiing van het individu samen te gaan
met onderlinge verbondenheid en wederzijdse verantwoordelijkheid. Een goed
functionerende maatschappij is gebaat bij betrokkenheid van de burger bij
de samenleving en burgers die zich kunnen ontplooien. In dit verband spreekt
men ook wel van sociale infrastructuur. Daarbij gaat het om het geheel van
organisaties, diensten, voorzieningen en betrekkingen die het burgers mogelijk
maakt om in sociale verbanden samen te leven en deel te nemen aan de samenleving.In internationaal perspectief is de participatie en integratie van burgers
in de Nederlandse samenleving goed. Zoals al eerder is gezegd vormen de sterke
economie, het hoogwaardige sociale stelsel, verantwoordelijkheidszin, tolerantie
en solidariteit daarvoor een goede bedding. Vanuit de internationale verte
bezien, lijkt het misschien alsof zich weinig sociale problemen voordoen in
de Nederlandse samenleving. Veel burgers kunnen inderdaad goed hun weg vinden
in de maatschappij. Toch zijn er ook mensen die aan de kant staan. Binnen
de Nederlandse verhoudingen is dat geen acceptabele situatie. De verantwoordelijkheidszin
en solidariteit van de Nederlandse burger zorgen voor een breed draagvlak
om deze burgers – weer bij de samenleving te betrekken. Het kabinet
wil daarom enerzijds de uitval voorkomen en anderzijds de belemmeringen voor
deelname aan de maatschappij wegnemen. Dat stelt burgers in de gelegenheid
om zelf verantwoordelijkheid te nemen. Daarnaast doet dit ook een beroep op
de inzet van mensen voor elkaar en de maatschappij, zoals bijvoorbeeld op
het terrein van vrijwilligerswerk en mantelzorg.In de afgelopen kabinetsperiode is meer aandacht ontstaan voor de sociale
dimensie van de samenleving. Uit diverse onderzoeken blijkt dat met name in
bepaalde wijken in de (grote) steden problemen op het sociale vlak zich opstapelen.
Het nieuwe kabinet heeft extra geld uitgetrokken om deze sociale problemen
het hoofd te bieden. Daarbij staat een integrale benadering centraal. Maatregelen
op diverse beleidsterreinen, bijvoorbeeld in het inkomens- en werkgelegenheidsbeleid,
onderwijs, huisvesting en ruimtelijke ordening hebben elk hun effect op de
sociale kwaliteit van de samenleving. Dergelijke maatregelen zijn in feite
gerichte investeringen in de sociale infrastructuur. Samen met de coördinerend
Minister voor Grote Steden- en Integratiebeleid zal deze impuls gestalte moeten
krijgen.De jeugd vormt het menselijk kapitaal van de samenleving. Het merendeel
van de jeugd maakt een evenwichtige ontwikkeling door. Voor een grote minderheid
gaat dat helaas niet op. Het preventief en curatief jeugdbeleid zal daarom
worden geïntensiveerd. Een sterke coördinatie tussen de verschillende
sectoren van het rijksbeleid is noodzakelijk voor de samenhang in het preventief
en curatief jeugdbeleid. Een vroegtijdige signalering en aanpak van problemen
staat centraal. Consultatieburaus, kinderopvang en peuterspeelzalen kunnen
vroegtijdig dreigende achterstanden bij kinderen signaleren en ouders zonodig
doorverwijzen. De extra financiële middelen voor jeugdbeleid
die dit kabinet beschikbaar heeft gesteld, zijn vooral bestemd voor onderwijs,
veiligheid en werkgelegenheid. In het kader van versterking van de sociale
infrastructuur worden eveneens extra middelen ingezet ten behoeve van de jeugd.Ook vindt forse uitbreiding van de kinderopvang plaats waarbij het zowel
om vergroting van de arbeidsparticipatie van de ouder(s) als om de effecten
op de kinderen zelf gaat. Wat dat laatste betreft zal de aandacht uitgaan
naar het stellen van basiskwaliteitseisen voor de kinderopvang. Er komt een
Wet Basisvoorziening Kinderopvang waarmee een belangrijke voorwaarde wordt
geschapen voor het uiteindelijk tot stand komen van een dekkend aanbod aan
kinderopvang. Voor uitbreiding van de capaciteit voor kinderopvanginstellingen
komt extra geld beschikbaar. Gemeenten vervullen een regierol bij deze uitbreiding.
Over de definitieve verdeling van de extra middelen voor kinderopvang vindt
overigens nog besluitvorming plaats.Er moet ook meer samenhang komen in de aanpak van ontwikkelingsachterstanden
bij jonge kinderen, in de ontwikkeling van preventief jeugdbeleid en in de
brede buurtschool voor viertot zestienjarigen. Daarvoor komt er een nieuwe
wet voor de Jeugdzorg met een duidelijke aansturing en financiering. Hierin
wordt de in gang gezette Regie in de jeugdzorg (goede beleidsinformatie, zorgprogrammering,
kwaliteitsbeleid en eenduidige toegang via de Bureaus Jeugdzorg) wettelijk
verankerd. Het Bureau Jeugdzorg zal daarbij als een onafhankelijke rechtspersoon,
onder één gezag en met één financiering gaan opereren.
De Bureaus Jeugdzorg zullen tevens de verbinding tussen onderwijs, jeugdhulpverlening
en jeugdgezondheidszorg moeten vormen. De nieuwe wet op de jeugdzorg zal dit
najaar in voorbereiding worden genomen.Ook zal er meer aandacht uitgaan naar verschillende groepen van kinderen
van etnische minderheden. Gelukkig vinden steeds meer jongere generaties van
etnische minderheden succesvol hun weg in de maatschappij. Er is echter ook
sprake van problemen, zoals we hebben gezien aan de recente spanningen in
sommige wijken van de grote steden. Het grote sociaal-culturele verschil met
de Nederlandse samenleving lijkt daar een belangrijke rol bij te spelen. Taalles,
maatschappelijke oriëntatie, opvoedingsondersteuning en maatregelen op
het terrein van arbeidsmarkt(toeleiding) kunnen deze problemen tegengegaan
of verhelpen.Sommige groepen uit etnische minderheden verkeren helaas nog in een achterstandspositie.
Daarvoor is in het Regeerakkoord een uitbreiding van de inburgeringstrajecten
aangekondigd waarbij beheersing van de Nederlandse taal en kennis van de samenleving
en werkgelegenheid centraal staan (inburgeringsprogramma's met vervolgtrajecten
zoals taal-werkstages en arbeidsmarktgerichte opleidingen). Het gaat daarbij
niet uitsluitend om mensen die recent in Nederland zijn aangekomen, maar ook
om leden van etnische minderheden die hier reeds langere tijd leven. Ook moet
meer dan tot nu toe een beroep op de deskundigheid en ervaring binnen etnische
groepen zelf gedaan worden, zoals bijvoorbeeld door opname van leden daarvan
in bestuur en leiding van algemene organisaties en instellingen.Mensen met een handicap stellen zich, met recht, steeds meer op als zelfbewuste
en kritische burgers die willen deelnemen in het maatschappelijk verkeer.
Het beleid wil dat faciliteren door het aanbieden van aangepaste en op de
behoefte toegesneden mogelijkheden van wonen en zorg, arbeid, vervoer, sport
en arbeidsomstandigheden. Uitgangspunt is het «eigen vermogen»
en niet het «eigen gebrek». Tijdens de vorige kabinetsperiode
is een Proeve van wet inzake gelijke rechten voor gehandicapten en chronisch
zieken aan de Kamer voorgelegd. Het is het voornemen om thans een wetsvoorstel
voor te bereiden.Ouderen blijven steeds langer gezond en zelfredzaam. Belemmeringen voor
hun participatie in de samenleving moeten worden weg genomen. Een grotere
participatie van ouderen kan een verrijking van hun bestaan zijn, maar is
ook een waardevolle bijdrage aan de samenleving. Met ouderenorganisaties en
de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) vindt volop overleg plaats over
mogelijkheden tot steun van het lokale ouderenbeleid. Voor het zomerreces
van 1999 kan de Tweede Kamer een nieuwe intersectorale nota over het ouderenbeleid
tegemoet zien. Bij de totstandkoming hiervan worden ouderen actief betrokken.De financiële impuls uit het Regeerakkoord voor de sociale infrastructuur
is met name gericht op hier al langer wonende allochtonen en op de jeugd.
Daarbij spelen gemeenten ook een belangrijke rol. Zij kennen immers bij uitstek
de lokale omstandigheden en behoeften en kunnen beleid voeren op terreinen
van welzijn, gezondheid, sport, onderwijs, inkomen, werk en wonen. De instelling
van het leefbaarheidsfonds voor de grote steden kan daarom ook het sociaal
beleid op lokaal niveau versterken. Afgesproken is dat de Minister voor Grote
Steden- en Integratiebeleid een voorstel zal doen over de verdeling van deze
investeringen in de sociale infrastructuur.Voorts biedt de verruiming van de uitkeringen aan het Gemeentefonds en
het Provinciefonds in het Regeerakkoord ook nieuwe mogelijkheden voor de versterking
van die sociale infrastructuur. In bestuurlijk overleg met steden en provincies
kunnen nadere afspraken worden gemaakt over een gezamenlijke aanpak van gemeenten,
provincies en rijksoverheid op dit terrein.Het versterken van de sociale cohesie is alleen mogelijk in samenwerking
met maatschappelijke organisaties, bedrijfsleven en niet in de laatste plaats
burgers. Het landelijk beleidskader sociaal beleid is een handreiking aan
gemeenten voor het voeren van integraal sociaal beleid om de sociale cohesie
te bevorderen. Aan de hand van de nieuwe Welzijnsnota 1999–2002 zal
het kabinet met de Tweede Kamer de accenten van het sociaal beleid voor de
komende jaren bespreken.Het belang van sport voor de samenleving wordt steeds meer onderkend.
Om dit belang te onderstrepen heeft het kabinet besloten tot een forse verhoging
van het sportbudget, oplopend naar f 55 miljoen in 2002. Dit betekent
een verdubbeling van het sportbudget ten opzichte van 1998. Sport levert een
positieve bijdrage aan de gezondheid en maatschappelijke integratie en participatie
van burgers, ook van burgers die in achterstandssituaties verkeren. Een goede
sportinfrastructuur is daarbij onontbeerlijk. Dat betekent met name dat de
(breedte)sport op lokaal niveau ondersteuning behoeft. Ook moet de sportbeoefening
in kwalitatieve zin op peil blijven en waar nodig worden verbeterd en verdient
topsport, ook vanwege de voorbeeldfunctie en «Holland promotionele waarde»
ondersteuning. Tegelijkertijd blijft het kabinet de negatieve effecten die
met sport samenhangen bestrijden. Het tegengaan van (voetbal)vandalisme, blessures,
dopinggebruik en overmatige belasting van het milieu heeft daarbij prioriteit.
Zonder aan de verantwoordelijkheden van de sportorganisaties voorbij te willen
gaan, zal het kabinet op deze terreinen – waar nodig – het initiatief
nemen en steun verlenen. b. Financiële prioriteitenstellingHet beleidsterrein van VWS kent twee budgettaire kaders: het budgettair
kader zorg (BKZ) en het kader voor de Rijksbegroting in enge zin. Het BKZ
bestaat uit een premiegefinancierd deel en een begrotingsgefinancierd deel.
De VWS-begroting omvat een BKZ-deel en een niet-BKZ-deel. In dat laatste deel
worden de niet aan zorg gebonden uitgaven op het VWS-terrein geraamd.Het Jaar Overzicht Zorg (JOZ) voor het jaar 1999 gaat uitvoerig in op
de financiële prioriteitenstelling binnen het totale BKZ. Hieronder wordt
inzicht gegeven in de prioriteiten binnen de begroting (BKZ en niet-BKZ).
Uiteraard dient de keuze voor financiële prioriteiten in het begrotingsgefinancierde
deel van het BKZ te worden bezien binnen het totaal van het BKZ. Prioriteitenstelling begrotingIn de onderstaande tabel wordt een overzicht gepresenteerd van de prioriteiten
op de begroting. Deze hebben kunnen plaatsvinden door de beschikbaar gestelde
middelen uit het Regeerakkoord en door herschikkingen binnen het totale VWS-budget.In de volgende paragrafen worden de belangrijkste prioriteiten op de terreinen
volksgezondheid, welzijn en sport, nader toegelicht. Voor een uitgebreide
toelichting op de intensiveringen, wordt verwezen naar de artikelsgewijze
toelichting en naar hoofdstuk 2. Tabel
1.1. Financiële Prioriteitstelling Begroting VWSOmschrijvingArtikelonderdeel1999200020012002Instelling Centrale CommissieU22.09.03743743743743Commissie «veiligheid nieuwe voedingsmiddelen» en WBOU22.09.03500500500500Proefproject vaccinatie Hepatitus-BU23.01.051 225   HuisartsenopleidingU25.01.023 0003 0003 0003 000AmbulancezorgU25.02.041 2001 2001 2001 200Palliatieve ZorgU25.02.047 0007 0007 0007 000Heroïne-experimentU25.02.07800800  Afkicken
onder narcoseU25.02.071 2001 2001 200 Exploitatie
ZorginfolijnU25.02.091 8001 800  PatiëntenfondsU25.02.0910 00010 00010 00010 000ArbeidstijdenwetU24.04.013 8631 934  Jongerenopvang
o.b.v. Glen Mills aanpakU24.04.026 1744 7133 7923 192Jeugdvoorlichting WO-IIU24.05.035 000   Immateriële
hulp oorlogsgetroffenenU24.05.03579579579579Sport (Regeerakkoord)U24.0710 00020 00035 00055 000VolksgezondheidDe Wet medisch-wetenschappelijk onderzoek met mensen voorziet in de instelling
van een Centrale Commissie (CeCo). Deze commissie zal de taken van de Kerncommissie
Ethiek Medisch Onderzoek (KEMO) overnemen en daarnaast enkele andere taken
en bevoegdheden krijgen. Het secretariaat van de CeCo zal worden gehuisvest
bij de Gezondheidsraad. Hiervoor wordt structureel per jaar vanaf 1999 een
bedrag van f 0,74 miljoen ter beschikking gesteld. Ook voor de werkzaamheden
van de commissie «veiligheid nieuwe voedingsmiddelen» en de WBO
(Wet op het bevolkingsonderzoek) is budget beschikbaar gesteld.Ten behoeve van de externe leer-werk-periode (ELWP) en de vrijstellingsregeling
inzake de huisartsenopleiding is vanaf 1998 jaarlijks een extra bedrag
van f 3 miljoen beschikbaar. In het kader van de versterking van de gehele
keten voor spoedeisende medische hulp is vanaf 1998 structureel f 1,2
miljoen intensivering beschikbaar voor de ambulancezorg.De intensivering voor Palliatieve zorg – structureel f 7 miljoen –
is toegevoegd aan de begroting. Daarnaast wordt geld gereserveerd voor het
heroïne-experiment en is voor het experiment «Afkicken onder narcose»
is voor de jaren 1999–2001 een bedrag van f 1,2 miljoen beschikbaar.Vanaf 1999 wordt jaarlijks een bedrag van f 1,8 miljoen ter beschikking
gesteld ten behoeve van de exploitatiekosten van de in 1998 opgerichte Nationale
Zorginformatielijn van de Stichting Korrelatie. Via deze informatielijn kan
men informatie over aanbieders van zorg en hulpverlening krijgen. Daarnaast
wordt de overheidsbijdrage aan het Patiëntenfonds vanaf 1999 structureel
verhoogd met f 10 miljoen om de positie van de patiënt/consument
in het zorgstelsel te verstevigen. Het Patiëntenfonds kan hiermee de
ondersteuningsstructuur van patiënten/consumentenorganisaties verder
uitbouwen. Welzijn en sportDe extra gelden op welzijnsterrein worden met name verkregen door de hoge
prioriteit die in het Regeerakkoord wordt gegeven aan versterking van de sociale
infrastructuur. Dit uit zich onder andere in de extra financiële middelen
op de terreinen van geïntegreerde Jeugdzorg, justitie, onderwijs, veiligheid,
kinderopvang in relatie tot arbeidsparticipatie en het werkgelegenheids- en
inkomensbeleid. Meer specifiek op het terrein van welzijn komt extra geld
beschikbaar voor kinderopvang en naschoolse activiteiten en voor jeugdzorg
en inburgering. De betrokken bewindslieden overleggen momenteel nog over de
wijze waarop men deze gelden kan inzetten om maximaal bij te dragen aan de
doelstellingen uit het Regeerakkoord. De budgetten zijn daarom nog niet aan
de desbetreffende begrotingen toegevoegd. Dit gebeurt zodra de besluitvorming
over de verdeling is afgerond.De gelden voor de noodzakelijke uitbreiding van de kinderopvang worden
geleidelijk verhoogd tot een totaalbedrag van f 250 miljoen in 2002.
Dit maakt een verdubbeling van de opvangcapaciteit mogelijk. Deze uitbreiding
dient in samenhang te worden gezien met de voorgenomen maatregelen in de fiscale
sfeer die eveneens leiden tot vergroting van het gebruik van kinderopvangvoorzieningen.De prioriteit voor versterking van de sociale infrastructuur uit zich
ook in de extra financiële middelen uit het Regeerakkoord, oplopend tot
100 miljoen in 2002, voor aansluitende voorzieningen voor het jeugdbeleid
en inburgering. Via inburgeringsprogramma's, zowel voor de nieuwkomers als
voor mensen die al langer in Nederland zijn, wordt ernaar gestreefd achterstandssituaties
ongedaan te maken. Bovendien staat in het Regeerakkoord verwoord dat in overleg
met de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) en het Interprovinciaal
Overleg (IPO) bezien zal worden welke mogelijkheden er zijn om de extra financiële
middelen in het Gemeentefonds en Provinciefonds mede in te zetten voor versterking
van de sociale infrastructuur. Ook hiervoor geldt dat de inzet en verdeling
van de extra middelen in de komende tijd zal worden uitgewerkt zodat de samenhang
van de intensiveringen, in relatie tot plannen van andere overheden, wordt
gewaarborgd.Herschikkingen op de begroting hebben onder andere plaatsgevonden ten
behoeve van de hogere uitgaven als gevolg van invoering van de Arbeidstijdenwet
in de jeugdhulpverlening, en ten behoeve van de introductie en ontwikkeling
van de Glen Mills aanpak in Nederland, een methodiek voor opvang en behandeling
van jongeren met een criminele carrière-ontwikkeling.In verband met de hernieuwde aandacht rond het thema tegoeden uit de Tweede
Wereldoorlog is evenals in 1998 voor 1999 een bijdrage geleverd voor beleidsonderbouwende
activiteiten. Het gaat dan om kosten die voortvloeien uit werkzaamheden in
verband met het Joodse Meldpunt Claims, extra psychologische hulpverlening
door de stichting Joods Maatschappelijk Werk en kosten van het toegankelijk
maken van het Liro-archief. Tevens betreft het uitgaven ten behoeve van de
uitvoering van bronnen- en archiefonderzoek naar door de Japanse bezetter
in beslag genomen Nederlandse financiële tegoeden tijdens de Tweede Wereldoorlog
in het voormalig Nederlands-Indië.Tevens heeft op de begroting een herschikking plaatsgevonden waarmee de
voorlichting rond de Tweede Wereldoorlog en voormalig Nederlands Indië
ondersteund en waar mogelijk versterkt kan worden.Conform de afspraak in het Regeerakkoord wordt het sportbudget in deze
kabinetsperiode gefaseerd verhoogd hetgeen in 2002 neerkomt op ruim een verdubbeling
van het budget afgezet tegen het begrotingsjaar 1998. Dit betekent een groei
van f 10 miljoen in 1999 oplopend tot f 55 miljoen in 2002. Deze
gelden zullen voor driekwart worden besteed aan het stimuleren van de breedtesporten
(waaronder gehandicaptensport en het verbeteren van de ondersteuning van de
verenigingen door de nationale sportbonden) en voor het resterende kwart aan
het bevorderen van de topsport. Posterioriteiten begroting WelzijnDe in het Regeerakkoord voorgestelde taakstelling arbeidsproductiviteit
van 0,55% per jaar, zou in eerste instantie ook in de welzijnssector neerslaan.
Dit zou betekenen dat met name het jeugdbeleid, verslavingsbeleid, vrouwenopvang
en maatschappelijke opvang voor een bedrag oplopend tot in totaal f 27
miljoen in 2002 zouden worden aangeslagen. Gezien de geringe mogelijkheden
binnen deze sectoren om de arbeidsproductiviteit te verhogen zou dit automatisch
leiden tot een volumekorting. Om deze ongewenste situatie te voorkomen, is
binnen het geheel van beschikbare middelen dekking gezocht. Het restant van
de taakstelling voor de welzijnssector – oplopend tot ongeveer f 6
miljoen in 2002 – is voorlopig geparkeerd op het artikel prijsbijstelling.In het Regeerakkoord is afgesproken dat enkele nog niet geïndexeerde
regelingen inzake eigen bijdragen van burgers voor door de overheid te leveren
diensten worden geïndexeerd. Wat het welzijnsterrein betreft gaat het
dan om de eigen bijdragen jeugdhulpverlening en schippersinternaten (oplopend
tot een bedrag van f 1,8 miljoen in 2002). Apparaatskosten en personeelskosten Ministerie van VWSHet Ministerie van VWS levert een aandeel in de invulling van de totale
taakstelling die in het Regeerakkoord is overeengekomen omtrent de bevordering
van een doelmatig en doeltreffend handelen van de rijksdienst. In totaliteit
gaat het voor het Ministerie van VWS om een bedrag van circa f 10 miljoen
in 1999 oplopend tot circa f 40 miljoen in 2002. Dit bedrag zal worden
gerealiseerd door een verhoging van de arbeidsproductiviteit,
zowel door optimalisering van de inzet en de verhouding van personeel en materieel,
als door een expliciet in het Regeerakkoord genoemde taakstelling op het volume.
Ook een zorgvuldiger afweging bij de keuze externen in te huren en een doelmatiger
inkoopbeleid zullen de nodige besparingen genereren. Om een goede invulling
aan deze taakstellingen te kunnen geven, is ervoor gekozen de totale taakstelling
voorlopig te parkeren op het centrale artikel voor de prijsbijstelling. 2. HOOFDPUNTEN VAN BELEID a. GezondheidsbeleidDe resultaten van de Volksgezondheid Toekomst Verkenning 1997 (VTV) van
het Rijksinstituut voor Milieu en Volksgezondheid (RIVM) herbevestigen de
noodzaak van versterking van het preventiebeleid, omdat hier nog «gezondheidswinst»
valt te behalen. Speciale aandacht is daarbij nodig voor mensen die in de
Nederlandse samenleving systematisch een achterstand hebben in hun gezondheidstoestand.
Sociaal-economische gezondheidsverschillen spelen daarbij nog steeds een grote
rol. Een gerichte inspanning om deze groepen te bereiken is noodzakelijk,
onder andere via inbedding in de jeugdgezondheidszorg, waarvoor in samenspraak
met de sector een standaardbasispakket is geformuleerd. Ook het tweede programma
Sociaal-economische gezondheidsverschillen, dat loopt tot eind 2000 blijft
belangrijke resultaten opleveren.De openbare gezondheidszorg is van oudsher van groot belang voor de gezondheid
van burgers. Gemeenten spelen hierin een belangrijke rol. De gemeenten hebben
een wettelijke taak voor het nemen van maatregelen op het gebied van de collectieve
preventie en de afstemming daarvan op de zorg. Verder geven zij gestalte aan
het lokale facetbeleid. Doel daarbij is een bevolking die goed kan functioneren
in een gezonde omgeving. Een ander doel is een netwerk te laten bestaan van
samenhangende en samenwerkende zorginstellingen op lokaal niveau waarop de
burger ook invloed heeft. Het functioneren en de positie van de openbare gezondheidszorg/«public
health» heeft dan ook mijn volle aandacht. Hierover zal ook het breed
samengestelde «Platform Openbare Gezondheidszorg» zich buigen,
waarbij het vooral de bedoeling is om naast visie-ontwikkeling en het bevorderen
van actieve beleidsvorming door gemeenten op gezondheidsterrein, antwoorden
te formuleren op concrete vragen in de openbare gezondheidszorg. de openbare
gezondheidszorg.Op 20 juli 1998 heb ik reeds een achttal rapportages aan de Tweede Kamer
aangeboden over «basistaken collectieve preventie». Dit betreft
aanbevelingen voor de invulling van een landelijk uniform pakket op het gebied
van de collectieve preventie, zoals opgesteld door een stuurgroep en werkgroepen
op de gebieden Infectieziektebestrijding, Jeugdgezondheidszorg, Openbare Geestelijke
Gezondheidszorg en Bevorderingstaken. Nadat het Platform Openbare Gezondheidszorg
haar visie heeft gegeven zal ik hierop mijn standpunt bepalen. Facetbeleid en gezondheidseffectscreeningHet Regeerakkoord 1998 benoemt het belang van een samenhangende aanpak
tussen beleidsterreinen van de ministeries van VWS en SZW. In het Regeerakkoord
wordt ook gesteld dat doelmatigheid en doeltreffendheid van overheidshandelen
in belangrijke mate is gediend door een intensieve samenwerking tussen ministeries,
vanzelfsprekend vanuit een ieders eigen verantwoordelijkheid. Om hieraan invulling
te geven zal in overleg met SZW een Gezondheidseffectscreening (GES) worden
uitgevoerd op de Sociale Nota 1999, met name op de onderdelen werk, sociale
zekerheid en inkomen in het licht van het Regeerakkoord. De Netherlands School
of Public Health (NSPH) ondersteunt mij in het (laten) uitvoeren van GES-en.
Voor de tijdelijke ondersteuningsfunctie facetbeleid bij de NSPH stel ik totaal
f 0,6 miljoen beschikbaar in 1999. InfectieziektenInfectieziekten staan de laatste jaren opnieuw in de belangstelling. Door
medische en maatschappelijke ontwikkelingen vormen zowel nieuwe als enkele
bekende infectieziekten weer een bedreiging. Bovendien brengen infectieziekten
nog steeds veel ziektelast en arbeidsverzuim met zich mee. Het in stand houden
en – waar mogelijk verbeteren van het huidige niveau van infectiepreventie
is dan ook van groot belang. Door activiteiten te richten op doelgroepen met
een relatief lage vaccinatiegraad tegen ziektes uit het AWBZ-vaccinatieprogramma
kan nog gezondheidswinst worden behaald (VTV-1997). Ook de vaccinatiegraad
tegen hepatitis B bij risicogroepen zal worden verbeterd. In de nabije toekomst
zullen veel nieuwe vaccins beschikbaar komen. Een standpunt zal worden ingenomen
over uitbreiding van pneumokokkenvaccinatie naar nieuwe risicogroepen en opname
van vaccinatie tegen meningokokken groep B in het Rijksvaccinatieprogramma.
Ook worden er verdere voorbereidingen getroffen voor een eventuele grieppandemie.
Tenslotte vragen antibioticaresistentie, ziekenhuisinfecties, voedselinfecties
en import van infectieziekten door toegenomen reizigersverkeer om extra aandacht.Binnen het HIV/Aidsbeleid vormen het stimuleren van preventie, het optimaliseren
van zorg, de ondersteuningsstructuur en het waken voor een gelijkwaardige
maatschappelijke positie voor mensen met HIV/Aids de belangrijkste doelstellingen.
Ook vragen met name de ontwikkelingen rond combinatietherapieën, vroege
behandeling en de (nog grotendeels onbekende) gevolgen hiervan voor de behoefte
aan en het aanbod van zorg om aandacht. Tabak en alcoholHet streven blijft erop gericht om het tabaksbeleid aan te scherpen met
name in de richting van jongeren. Bij de Tweede Kamer zal binnenkort een wijzigingsvoorstel
van de Tabakswet worden ingediend dat onder meer voorziet in een minimumleeftijdsgrens
van 18 voor de aanschaf van rookwaren. De handhaving van deze wettelijke norm
is beschreven in een plan dat door het vorige kabinet is ingediend.Na afloop van de nu geldende code voor tabaksreclame (mei 1999) wordt
de Europese richtlijn voor tabaksreclame geïmplementeerd. Hiertoe zal
ik een speciaal wetsvoorstel laten voorbereiden.Het alcoholprobleem verdient de komende jaren extra aandacht. Het kabinet
dringt erop aan de reeds bij de Tweede Kamer ingediende wijziging van de Drank-
en Horecawet spoedig tot stand te laten komen. Ook hier speelt een betere
handhaving van de geldende leeftijdsgrenzen een belangrijke rol. Het is van
grote betekenis om het drankgebruik onder jeugdigen terug te brengen en via
publiekscampagnes overmatig drankgebruik terug te dringen. Programmatische preventieHet bevorderen van de implementatie van programmatische preventie heeft
onverkort prioriteit. Hiermee wordt bedoeld het systematisch toepassen van
een doelmatige preventiemaatregel of interventie bij een categorie van personen
met specifieke risicokenmerken. De resultaten van de in dit kader ondernomen
activiteiten in de afgelopen jaren zijn goed. Zo is de vaccinatiegraad tegen
griep onder risicogroepen de laatste jaren van minder dan 50% gestegen naar
ruim 84% gemiddeld voor risicogroepen, samen met een uitbreiding van de doelgroep
met alle 65-plussers. In 1998 is gestart met een project binnen een deel van
de huisartsensector voor preventie van hart- en vaatziekten bij hoog-risicogroepen.
Ook lopen er projecten op andere terreinen, zoals voor het verhogen van de
kwaliteit van de decubitus-preventie, en voor de preventie van depressie.
Verder worden activiteiten ontplooid om de intramurale sector te stimuleren
tot meer activiteiten op het terrein van de programmatische preventie. VoedingsbeleidIn samenwerking met het Ministerie van Landbouw, Natuurbeheer en Visserij
(LNV) is in 1997 en 1998 de derde landelijke voedselconsumptiepeiling uitgevoerd.
Gegevens over de trends in de voedingsgewoonten van de Nederlandse bevolking
in de afgelopen 10 jaar komen nu beschikbaar. Betrouwbare kennis over deze
voedingsgewoonten is een belangrijke pijler voor het voedingsbeleid. Ik zal
de nota «Nederland: Goed gevoed» zal binnenkort uitbrengen. De
nota gaat in op de in de Volksgezondheid Toekomst Verkenning 1997 (VTV) gesignaleerde
mogelijkheden tot het behalen van gezondheidswinst door het bevorderen van
goede voedingsgewoonten. In 1998 is het Voedingscentrum officieel van start
gegaan. Hiermee is de integratie en nauwere samenwerking op het terrein van
voedingsvoorlichting in een nieuwe fase gekomen. VoedselveiligheidIn de Europese Unie staat voedselveiligheid – mede tegen de achtergrond
van de BSE-crisis – hoog op de agenda. De wetgeving ten aanzien van
voedingsmiddelen die geproduceerd zijn met behulp van genetisch gemodificeerde
organismen is inmiddels verder uitgewerkt. De pijlers blijven veiligheid van
de nieuwe voedingsmiddelen en keuzevrijheid voor de consument. De Voorlopige
Commissie veiligheid nieuwe voedingsmiddelen is opgeheven. De beoordeling
van de veiligheid en de verdere uitwerking en ontwikkeling van de verschillende
typen nieuwe voedingsmiddelen is nu ondergebracht bij de Gezondheidsraad.
Verder blijft het streven gericht op het reduceren van de microbacteriële
besmetting van dierlijke voedingsmiddelen, met name uit de pluimveesector. OngevalspreventieIn de eind 1997 aan de Tweede Kamer aangeboden nota «Veilig Thuis»
(Kamerstukken II, 1997–1998, 25 825, nr. 2) is de problematiek
van privé-ongevallen aangegeven. De ontwikkeling van de ongevalscijfers
laat zien dat een nieuwe impuls voor het preventiebeleid op dit terrein nodig
is, met name als het gaat om gedragsbeïnvloedende interventies en om
omgevingsmaatregelen en organisatorische maatregelen. In 1998 is daarom een
aantal nieuwe initiatieven in gang gezet. Het betreft de aanpak van de paardrij-ongevallen,
de promotie van slip-vast schoeisel ter preventie van valongevallen en het
stimuleren van veiligheidsadvisering in sportzaken. Met de Stichting Consument
en Veiligheid zijn afspraken gemaakt over de aanpak van voorlichtingsactiviteiten
gericht op de belangrijkste doelgroepen (kinderen, ouderen, sporters, allochtonen
en groepen met een lage sociaal-economische status). Het terugdringen van
het gebruik van geneesmiddelen die het risico op ongevallen verhogen, zal
een van de speerpunten blijven binnen het activiteitenprogramma van de Stichting
Doelmatige Geneesmiddelenvoorziening. ProductveiligheidBij de productveiligheid ligt het accent op het behouden van het bereikte
beschermingsniveau. In 1998 is daarbij de aandacht uitgegaan naar de implementatie
van de aanpassingen van Europese richtlijnen met betrekking tot gevaarlijke
stoffen en preparaten en cosmetica en de implementatie van de biocidenrichtlijn
door middel van een wijziging van de Bestrijdingsmiddelenwet. Deze wijziging
zal ik begin 1999 aan de Tweede Kamer voorleggen. In OECD-verband is veel
aandacht besteed aan de harmonisatie van de gevaarsindeling van stoffen en
preparaten. Deze harmonisatie is van belang voor de op basis van deze indeling
te nemen beleidsmaatregelen en het beperken van dierproeven. Ten behoeve
van een wettelijke regeling met betrekking tot ftalaten (weekmakers) in zacht
pvc-speelgoed ontwikkelen RIVM en TNO een adequate onderzoeksmethode voor
het vaststellen van afgifte-waarden. Nog in het najaar 1998 zullen aan de
Tweede Kamer de resultaten van onderzoek naar de mogelijke gehoorschade bij
jongeren door het gebruik van walkmans worden aangeboden. Als uitvloeisel
van het traject Marktwerking, deregulering en wetgevingskwaliteit (MDW) is
een wijziging van de Warenwet in voorbereiding, die aan de Tweede Kamer zal
worden gezonden. Het betreft de integratie van de productwetgeving van het
ministeries van VWS en van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (SZW). PatiëntenbeleidIn de afgelopen kabinetsperiode is de positie van de patiënt versterkt,
zowel individueel als collectief. Enerzijds door wetgeving (de Wet geneeskundige
behandelingsovereenkomst, de Wet klachtrecht cliënten zorgsector, de
Wet medezeggenschap cliënten zorginstellingen en de Kwaliteitswet zorginstellingen),
anderzijds door het regelen van de structurele financiering van patiëntenorganisaties
via de Stichting Patiëntenfonds. In 1998 zijn de middelen voor de ondersteuning
van patiëntenorganisaties met een bedrag van f 10 miljoen gegroeid
tot f 22 miljoen. In 1999 zal het budget van het Patiëntenfonds
doorgroeien naar f 32 miljoen. Deze groei moet vooral ten goede komen
aan categoriale organisaties van patiënten/consumenten en chronisch zieken.
Teneinde te komen tot een rechtvaardige verdeling van deze middelen heeft
de Stichting Patiëntenfonds een verdelingsgrondslag vastgesteld, die
de toekenning en de hoogte van financiële middelen relateert aan factoren
zoals het ledenaantal en de functies die organisaties vervullen. In 1998 heeft
het Regulier overleg Patiënten/Consumenten (ROPC) verder vorm en inhoud
gekregen. Via het ROPC worden de organisaties van patiënten/consumenten
en chronisch zieken betrokken bij het overheidsbeleid. Het ROPC is een belangrijk
instrument om in de toekomst het overleg van de rijksoverheid met het veld
van patiënten/consumenten en chronisch zieken te structureren en te garanderen.In menige provincie wordt gewerkt aan het opstellen van een regiovisie.
Een regiovisie is een document dat de hoofdlijnen aangeeft voor het te voeren
beleid op het terrein van de zorg binnen de regio, waar liggen de knelpunten,
wat zijn de prioriteiten voor de komende periode, etcetera. De regiovisie
wordt uiteindelijk vastgesteld door de provincie, maar wordt opgesteld door
de patiënten- en cliëntenorganisaties, de zorgverzekeraar(s), de
zorgaanbieders en de gemeenten. In de komende periode zal het betrekken van
patiëntenorganisaties bij het opstellen van regiovisies bevorderd worden,
mede in verband met het voornemen de regiovisie als beleidskader te laten
functioneren voor de uitvoering van de Algemene wet bijzondere ziektekosten
door de zorgkantoren. Chronisch-ziekenbeleidOp het gebied van het chronisch ziekenbeleid zullen in 1999 belangrijke
wijzigingen optreden. Aan de tweede en laatste termijn van de Nationale Commissie
Chronisch Zieken (NCCZ), zal op 1 juli 1999 een einde komen. Deze commissie
werd in 1991 ingesteld om een kwalitatieve en kwantitatieve verbetering van
de zorg aan chronisch zieken tot stand te brengen en de maatschappelijke achterstand
van chronisch zieken te reduceren. Recent is een evaluatie naar de werkzaamheden
van de NCCZ uitgevoerd. Uit de evaluatie blijkt dat de NCCZ heeft bewerkstelligd
dat chronisch zieken een zichtbare doelgroep van landelijk overheidsbeleid
en de landelijke politiek is geworden. Het is nadrukkelijk ook een kwetsbare
groep gebleven, die ook in de volgende jaren intensieve aandacht van de overheid zal vragen. In de komende periode zullen nieuwe beleidsvoornemens
voor deze groep nader gestalte krijgen. Een eerste aanzet daartoe is gegeven
in de voortgangsrapportage chronisch zieken, welke op 3 juni 1998 door de
Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid en mij aan de Tweede Kamer is
aangeboden (Kamerstukken II, 1997–1998, 25 600 XVI, nr. 67). Een
nieuwe beleidsnota chronisch-ziekenbeleid zal in het begin van deze kabinetsperiode
verschijnen.In het Regeerakkoord zijn maatregelen aangekondigd ten behoeve van specifieke
inkomensondersteuning van chronisch zieken. Bezien zal worden langs welke
weg optimale effecten bereikt kunnen worden. GezondheidsstatenIn de afgelopen periode zijn op mijn verzoek drie gezondheidsstaten tot
stand gekomen. Het betreft de Volksgezondheid Toekomst Verkenning (VTV), de
Staat van de Gezondheidszorg (SGZ) en de Staat van de Gezondheidsbescherming
(SGB), opgesteld door respectievelijk het RIVM, de Inspectie voor de Gezondheidszorg
en de Inspectie Gezondheidsbescherming. Deze drie documenten beschrijven elk
vanuit een verschillende invalshoek de stand van zaken en de perspectieven
op het betreffende terrein. De VTV heeft in dit verband een sterk toekomstgericht
karakter en doet voorspellingen over de ontwikkelingen die zich op het terrein
van de gezondheid zullen voordoen, gebaseerd op de best beschikbare wetenschappelijke
informatie. De SGZ beschrijft de situatie in de gezondheidszorg vanuit de
waarnemingen van de inspectie, en evalueert de kwaliteit van de zorgsystemen
zowel in termen van aanbod als van de wettelijke regelingen. De SGB geeft
een overzicht van de bescherming die de burgers met name in hun rol als consumenten
wordt geboden tegen gezondheidsrisico's van zowel levensmiddelen als «non-foods»,
mede tegen de achtergrond van de Europese ontwikkelingen.Ik ben van plan de Tweede Kamer in de loop van dit parlementaire jaar
te informeren over het vervolg dat ik aan deze documenten wil geven. De bevindingen
uit de VTV hebben deels al een vertaling gevonden in de intensiveringen van
het Regeerakkoord. Naast deze «staten» vormen ook andere wetenschappelijke
studies, richtinggevende adviezen en maatschappelijke bewegingen de basis
voor de vorming en uitvoering van het gezondheidsbeleid, een en ander tegen
de achtergrond van een zeer betrokken samenleving. Op deelterreinen zijn reeds
nota's verschenen die met de resultaten van de VTV rekening houden.Om de drie gezondheidsstaten te evalueren op hun functie en bruikbaarheid
is een onderzoek uitgevoerd bij de meest betrokken opdrachtgevers en uitvoerders.
De resultaten van deze evaluatie worden verwerkt in de genoemde reactie. b. Sociaal beleid AlgemeenZoals in de Inleiding van deze Memorie van Toelichting is gesteld, kenmerkt
Nederland zich door een rijkdom aan schakeringen en opvattingen. Die veelvormigheid
en verscheidenheid is een groot goed. Om een dergelijke pluriforme samenleving
te laten functioneren is echter ook veel aandacht voor samenhang en wederzijdse
verbondenheid noodzakelijk. Sociaal beleid richt zich op vraagstukken die
te maken hebben met de verschillende maatschappelijke posities van groepen
en categorieën en hun onderlinge verhoudingen.Sociaal beleid richt zich op complexe maatschappelijke vraagstukken. In de loop van de jaren zijn dat soort vraagstukken vaak verschillend
aangeduid: van het aanpakken van «de sociale quaestie» zoals dat
in het begin van deze eeuw werd genoemd tot een meer recente aanduiding als
het «voorkómen van maatschappelijke uitsluiting».De benamingen voor wat hét sociale vraagstuk in een bepaalde periode
is, mag dan heel verschillend zijn, er is in de omschrijving en analyse van
het probleem wel een duidelijke constante te herkennen. Het bestrijden van
achterstanden is de belangrijkste drijfveer bij het voeren van een sociaal
beleid.Het sociaal beleid van VWS ziet in de bevordering van participatie en
integratie zijn een belangrijk middel om de ongewenste verschillen tussen
burgers te verkleinen. Van een dergelijk sociaal beleid gaat een sterk preventieve
werking uit. Samenhang en samenwerkingMet participatie en integratie als uitgangspunt worden in het sociaal
beleid verbindingen gelegd tussen de verschillende aandachtsgebieden van VWS
zoals lokaal gezondheidsbeleid, sociaal-economische gezondheidsverschillen,
maatschappelijke opvang en jeugdhulpverlening.De naamgeving sociaal beleid brengt tot uitdrukking dat over de grenzen
van het traditionele welzijnswerk en welzijnsbeleid heen gekeken wordt. Daarvoor
is het nodig bruggen te slaan naar andere maatschappelijke sectoren, relaties
te leggen met onderwerpen die voorheen ver buiten de departementale scope
lagen: veiligheid, huisvesting, onderwijs, arbeid, en milieu. In die aanpak
zijn gemeenten, provincies, andere ministeries en maatschappelijke organisaties
onmisbare partners. In de afgelopen tijd is met die integrale benadering flinke
vooruitgang geboekt. De inbreng van het welzijnsbeleid bij dergelijke samenwerkingsverbanden
wordt door de betrokken partijen steeds meer als een vanzelfsprekendheid ervaren.Bij verschillende projecten op het terrein van sociaal beleid komt dat
naar voren. In het project gericht op «armoede en sociale uitsluiting»
wordt bijvoorbeeld nauw samengewerkt met het Ministerie van SZW aan de follow-up
van de jaarlijkse Armoede-conferentie. Op basis van het advies van de Raad
voor Maatschappelijke Ontwikkeling (RMO) over activering van langdurig werklozen
(Kamerstukken II, 1997–1998, 23 972, nr. 26) ontwikkelt de interdepartementale
werkgroep Sociale activering modellen voor een vernieuwende aanpak. Verder
zal de positie van cliëntenorganisaties op dit terrein zowel lokaal als
landelijk versterkt worden.«Maatschappelijk verantwoord ondernemen» is een project waarin
bedrijfsleven en lokale gemeenschappen deelnemen. Het doel is om leefbaarheid
en participatie op buurt- en wijkniveau te vergroten, onder meer door leefbaarheid
als een gezamenlijke verantwoordelijkheid te beschouwen. Eind 1998 wordt de
publicatie «Tijd om mee te doen» door VWS uitgebracht. In deze
publicatie wordt aangegeven hoe verbindingen of partnerships aan te gaan gericht
op een concreet (leefbaarheids-) probleem. Zo wordt bijvoorbeeld met steun
van VWS in de gemeente Den Haag een initiatief opgezet onder de titel «Business
in the community». De WelzijnsnotaVeel van de bovengenoemde activiteiten die in projectverband worden uitgevoerd,
zullen vanaf 1999 een nieuwe inbedding krijgen wanneer de Welzijnsnota voor
de periode 1999–2002 is vastgesteld. In 1998 verscheen het verslag over
het in de voorgaande jaren gevoerde beleid. Dit verslag – «De
terugblik» – is medio 1998 aan de Tweede Kamer aangeboden (Kamerstukken
II, 1997–1998, 26 087, nr. 1) en vormt de opmaat voor de welzijnsnota
die een nieuwe periode van vier jaar gaat beslaan. Op grond van de terugblikkende
rapportage kan een tweetal voorzichtige conclusies getrokken worden. De eerste
uitkomst heeft betrekking op het geïntroduceerde bestuursmodel
waarin samenwerking tussen overheidsniveaus centraal staat. Gemeenten zijn
vaak (nog) zoekende naar de meest effectieve aanpak van de ingewikkelde en
hardnekkige problemen waar zij in hun uitvoerende verantwoordelijkheid mee
geconfronteerd worden.Het voornemen is de slagkracht van het lokale beleid te versterken. Voor
de in dat verband beoogde handreiking aan het lokale beleidsproces staat het
in 1998 uitgebrachte Landelijk beleidskader lokaal sociaal beleid model.In het kader daarvan wordt gewerkt aan verbetering van de lokale informatiefunctie
en de methodiek van het opstellen van een sociale structuurschets. Het landelijk
beleidskader is voor mij tevens aanleiding om de provinciale rol op welzijnsterrein
te benadrukken. De inzet van de provincies voor de steunfunctie is in het
rijksbeleid wat op de achtergrond geraakt. Voor de analyse en aanpak van regionale
problematiek en de sociale vraagstukken van kleine gemeenten zijn bijvoorbeeld
de steunfunctie-instellingen onmisbare intermediairen in het geheel van het
sociaal beleid.De samenwerking tussen de drie overheidslagen zal in de komende periode
versterkt worden door intensiever overleg en een gerichtere inzet en benutting
van de expertise op de verschillende niveaus. De tweede conclusie is dat de
landelijke beleidsdoelen vanwege hun abstractieniveau niet alleen moeilijk
evalueerbaar zijn maar ook te weinig als sturend worden ervaren. Zij moeten
een vertaling krijgen naar concrete probleemvelden en sectoren waar gerichte
aanpak wenselijk is. Daarnaast zouden zij ook meer in de vorm van concreet
beoogde resultaten of prestaties moeten worden gegoten. Dit verheldert niet
alleen de wederzijdse verwachtingen maar vergroot de mogelijkheid om tot een
eenduidige beoordeling van geleverde inspanningen te komen.Het tweede deel van de welzijnsnota 1999–2002 zal in nauw overleg
met de betrokken partijen vorm krijgen en zal naar verwachting in maart 1999
uitkomen. In dat overleg zullen bovengenoemde uitgangspunten voor het landelijk
beleid getoetst en inhoudelijk gevuld worden. Waar dit raakvlakken vertoont
met het Grote Stedenbeleid zal ook de Minister voor Grote Steden- en Integratiebeleid
worden betrokken bij het tweede deel van de welzijnsnota. Sociale infrastructuur en sociale cohesieIn de discussies over de economische structuurversterking zoals die bijvoorbeeld
de afgelopen periode in ICES-verband hebben plaats gevonden, wordt veelvuldig
gewezen op het belang van een adequate sociale infrastructuur. De vitalisering
van de lokale buurteconomie en de vergroting van leefbaarheid vragen naast
materiële impulsen tegelijkertijd om maatregelen die inbedding en consolidatie
van de genomen initiatieven mogelijk maken.De sociale infrastructuur van wijken en buurten krijgt vooral vorm door
sociale relaties, vaak gestructureerd in informele netwerken of vrijwillige
verbanden. Daarnaast betreft de sociale infrastructuur buurtgebonden basisvoorzieningen
waar iedere burger gebruik van kan maken. Die zijn er in vele soorten en maten:
kinderopvang tot ouderenvoorzieningen, van sociaal-cultureel werk tot sportstimulering
en van maatschappelijk werk tot samenlevingsopbouw. Een dergelijk raster van
basisvoorzieningen creëert de voorwaarden voor samenhang en sociale cohesie.In mei 1998 bracht de commissie «Onderzoek lokale sociale infrastructuur»
ingesteld door de staatssecretarissen van VWS en Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties
(BZK) het rapport «Deuren openen, investeren in sociale
integratie en participatie»uit. In dit rapport is, onder meer op basis
van SCP-studies, geconstateerd dat met name in de 25 grote steden in ons land
sprake is van een afnemende sociale cohesie en een sociale infrastructuur
die niet sterk genoeg is om die teruggang een halt toe te roepen.De kern van de beoogde aanpak bestaat uit een tweetal samenhangende maatregelen:a) specifieke trajecten voor personen uit een viertal doelgroepen enb) een gerichte wijk of buurtbenadering.De Minister voor Gote Steden- en Integratiebeleid zal binnenkort samen
met de staatssecretaris van VWS het initiatief nemen om over bovenstaande
aanpak met de steden en het VNG meerjarige afspraken te maken in het kader
van de investeringen in de sociale infrastructuur. Het uitwerken van het beleid
in de Welzijnsnota zal hier ook op aansluiten. c. Verzekeringen en prijsvorming zorgsector PrijsvormingVoor het prijsvormingsbeleid geldt conform het Regeerakkoord een compartimentsgewijze
benadering.Wat betreft het eerste compartiment zullen de bekostigingsregels worden
aangepast met het oog op het streven naar een meer vraaggestuurde zorg. Zo
zullen zorgvernieuwing en de verdiscontering van zorgzwaarte (mede) met behulp
van de Wet Tarieven Gezondheidszorg (WTG) worden geaccommodeerd.Ten aanzien van het tweede compartiment wordt in samenhang met de aanscherping
van de ziekenfondsbudgettering gestreefd naar flexibilisering in de bekostiging
waarbij MDW- rapportages als uitgangspunt dienen. Een belangrijk element hierin
vormt het instellen van basistarieven naast de bestaande maximumtarieven waarover
aan het Centraal orgaan tarieven gezondheidszorg (Cotg) een uitvoeringstoets
is gevraagd.In het belang van patiënten en consumenten geldt het toezicht op
de naleving van de WTG als een prioriteit. Dit krijgt mede inhoud door toezichthoudend
onderzoek van de Economische ControleDienst (ECD).In voorbereiding is een notitie over de WTG. In deze notitie worden de
uitkomsten verwerkt van een extern evaluatie-onderzoek naar de bestuurlijke
werking van de WTG.Tevens zal de notitie een verkenning bevatten van de mogelijkheden om
te komen tot vereenvoudiging en versnelling van WTG-procedures. Tot slot zal
de verhouding met andere wet- en regelgeving worden bezien, in het bijzonder
de verhouding met de nieuwe Mededingingswet. Maximering reserves ziekenfondsenEen voorstel van wet houdende wijziging van de Ziekenfondswet in verband
met wijzigingen met betrekking tot de financiering van ziekenfondsen (maximering
reserves ziekenfondsen) is in gevorderde staat van voorbereiding. Het voorstel
voorziet in een wettelijke definiëring van de reserves van ziekenfondsen
en opent de mogelijkheid om een maximum te stellen aan de wettelijke reserve
ziekenfondswet. Daarnaast regelt het voorstel op wetsniveau de grondslag voor
de Ziekenfondswetbudgettering (tot nu toe geregeld in Besluit financiering
ziekenfondsen Ziekenfondswet), en verbetert het de wettelijke basis het financieel
gesloten karakter van de ziekenfondsverzekering.Het wetsvoorstel zal naar verwachting nog dit jaar bij de Tweede Kamer
kunnen worden ingediend. Advies- en uitvoeringsstructuurEind april 1998 heb ik het Wetsvoorstel Uitvoeringsorganen volksgezondheid
aan de Tweede Kamer aangeboden (Kamerstukken II, 1997–1998, 26 011,
nr. 1). Dit wetsvoorstel is het sluitstuk van de herziening van de advies-en
uitvoeringsstructuur op het terrein van volksgezondheid en beoogt de taak,
samenstelling en werkwijze te wijzigen van de Ziekenfondsraad, het College
voor ziekenhuisvoorzieningen en de Commissie sanering ziekenhuisvoorzieningen.
Voor de implementatie van het wetsvoorstel wordt een projectorganisatie ingericht,
waarbij de genoemde organen nauw zullen worden betrokken. Daadwerkelijke realisatie
van de totale aanpassing is nog voor de eeuwwisseling voorzien. WTZ 1998De Wtz 1998 (Stb. 1998, 438) vervangt de Wet op de toegang tot ziektekostenverzekeringen
(Wtz). De WTZ biedt bepaalde categorieën particulier verzekerden de toegang
tot een standaardpakket van verzekering tegen een betaalbare premie.In het begrotingsjaar 1999 zal ik nadere uitwerking geven aan het in het
Regeerakkoord neergelegde voornemen om te komen tot een risicodragende uitvoering
van de Wtz 1998 voor verzekerden boven de 65 jaar. Ziektekostenverzekeraars
lopen namelijk momenteel geen enkel risico bij de uitvoering van deze wet
aangezien de verliezen die zij lijden op de overeenkomsten van standaardverzekering
worden omgeslagen over alle particulier verzekerden jonger dan 65 jaar. Hierdoor
zijn er voor verzekeraars geen prikkels tot kostenbeheersing. Om aan deze
onwenselijke situatie een einde te maken, worden in het Regeerakkoord twee
maatregelen voorgesteld: ten eerste sluiting van de Wtz-verzekering voor nieuwe
65-jarigen en ten tweede beperking van de omslagregeling Wtz-1998 tot verevening
van kosten boven een bedrag van tenminste f 10 000,-. De inwerkingtreding
van deze maatregelen wordt voorzien met ingang van 2001. Teneinde de WTZ-premies
betaalbaar te houden, zal het beleid om maximumpremies slechts aan te passen
overeenkomstig de kostenontwikkeling worden voortgezet. TransparantieHet Regeerakkoord legt grote nadruk op het belang van een goede informatievoorziening.
Niet alleen omdat om de besteding van collectieve middelen goed te kunnen
verantwoorden, maar ook omdat de overheid de kwaliteit van de geleverde zorg
moet kunnen toetsen. Dit vereist goede en betrouwbare informatie, afkomstig
van publieke en private zorgverzekeraars en zorgaanbieders. Zowel aanbieders
als verzekeraars tonen een toenemende bereidheid zich openbaar over hun handelen
te verantwoorden. Op basis hiervan zal met betrokken organisaties overlegd
worden gevoerd om voor 1 juli 1999 hierover een convenant te sluiten. Bij
dit streven naar meer transparantie in de informatievoorziening gaat het nadrukkelijk
ook om publieksinformatie over wachttijden, wachtlijsten of kosten. ZiekenfondsbudgetteringIn de afgelopen kabinetsperiode zijn belangrijke stappen voorwaarts gezet
met betrekking tot de implementatie en aanscherping van de ziekenfondsbudgettering.
Het financieel risicodragend maken van de ziekenfondsen beoogt een meer doelmatige
en flexibele uitvoering van de verplichte ziekenfondsverzekering. In 1997 heeft een grondige evaluatie plaatsgevonden van het in 1996 ingevoerde
splitsingsmodel. Uit de evaluaties van onder andere de Toetsingscommissie
Budgettering en de Werkgroep Ontwikkeling Splitsingsmodel (ZFR) is gebleken
dat het huidige model nog op een aantal punten bijstelling behoeft. Thans
wordt door de Werkgroep Ontwikkeling Verdeelmodel gevolg gegeven aan de aanbevelingen
omtrent de toepassing van de regiofactor en een rechtsgrondcriterium.Per 1 januari 1998 is een aantal wijzigingen doorgevoerd in de ziekenfondsbudgettering.
Het betreft ten eerste de overheveling van alle kosten specialistische hulp
naar het geïntegreerde deelbudget variabele kosten van de ziekenhuisverpleging
en specialistische hulp. Voor 1998 is gekozen is voor een variant waarbij
de afrekening van de kosten plaats vindt via het deelbudget vaste kosten ziekenhuisverpleging.
Ten tweede is de nacalculatie op het deelbudget overige verstrekkingen verlaagd
van 25% naar 15%. Een andere aanpassing betreft de introductie van een financiële
prikkel tot verhaal van kosten op derden. Daarnaast is met ingang van 1998
een technische aanpassing aangebracht in de behandeling van kosten flexizorg
indien kosten ziekenhuisverpleging worden gesubstitueerd. In 1998 is de hoge
kostenverevening (HKV) toegepast voorafgaand aan de algemene verevening en
de nacalculatie. Deze toepassingsvolgorde is op verzoek van alle ziekenfondsen
ook voor 1997 doorgevoerd.Het nieuwe Regeerakkoord voorziet in een verdere afbouw van nacalculatie
en verevening. Het streven is om het nacalculatiepercentage op het budgetonderdeel
overige verstrekkingen per 1 januari 1999 naar nul te brengen. Het gefaseerd
opheffen van het verbod op eigen instellingen verschaft verzekeraars een nieuw
instrument om door zelf activiteiten ter hand te nemen zorgprocessen te sturen,
en daardoor kosten te besparen. In het Regeerakkoord is tevens afgesproken
de hoge kostenverevening om te zetten in een hoge risicoverevening (HRV).
Het verschil is dat bij HKV na ommekomst van een jaar hoge kosten van verzekerden
worden verevend voor zover deze uitgaan boven een drempel. Bij HRV daarentegen
worden slechts de hoge kosten verevend van vooraf aangemelde verzekerden waarvan
het ziekenfonds verwacht had dat ze het betreffende jaar hoge kosten zouden
kunnen genereren. De evaluatie van de werking van de HKV over 1997 zal intussen
worden benut om te bezien of het drempelbedrag per 1 januari 1999 kan worden
verhoogd, waardoor het financieel risico voor ziekenfondsen toeneemt. Eigen bijdragen ZiekenfondswetHet algemeen eigenbijdragesysteem in de Ziekenfondswet, dat met ingang
van 1 januari 1997 is ingevoerd, is in het parlementaire jaar 1997–1998
verschillende malen onderwerp van overleg geweest. De discussie ging daarbij
in het bijzonder over de complexiteit als gevolg van de uitzonderingen in
deze bijdrageregeling en over de verschillende manieren waarop de diverse
categorieën ziekenfondsverzekerden financieel voor deze bijdrageregeling
zijn gecompenseerd. Juist de uitzonderingen die in deze eigenbijdrageregeling
zijn opgenomen en de verschillende manieren van compensatie, maken de regeling
voor de ziekenfondsen ingewikkeld om uit te voeren. Ook is de regeling daardoor
moeilijk aan de verzekerden uit te leggen.Met het oog op deze complexiteit en de blijvende discussie over de vormen
van compensatie, is in het Regeerakkoord ten aanzien van het algemene bijdragensysteem
in de Ziekenfondswet vastgelegd dat dit zal worden afgeschaft, onder gelijktijdige
verhoging van de nominale ziekenfondspremie. Onder meer als gevolg van deze afschaffing zal een besparing op de uitvoeringskosten
van zorgverzekeraars moeten worden gerealiseerd. Modernisering ziekenfondsverzekeringOp 1 januari 1998 is de Wet herstructurering Ziekenfondswet in werking
getreden. Daardoor blijven ziekenfondsverzekerden die 65 jaar worden vanaf
die leeftijd altijd ziekenfondsverzekerd, ongeacht eventuele wijzigingen in
hun inkomen.Onderzocht zal worden in welke mate er gebruik wordt gemaakt van de zogenoemde
opt-in regeling voor 65-plussers. Deze regeling die eveneens werd ingevoerd
door de Wet herstructurering Ziekenfondswet biedt particulier verzekerden
van 65 jaar en ouder de mogelijkheid om wanneer hun belastbaar (gezins)inkomen
beneden een bepaalde grens ligt (in 1998: f 39 550,-) te kiezen
voor de ziekenfondsverzekering. Het begrip belastbaar inkomen deed hiermee
zijn intrede in de Ziekenfondswet.In het Regeerakkoord is voorzien dat de toegang tot ziektekostenverzekeringen
zoals geregeld in de Wet op de toegang tot ziektekostenverzekeringen (Wtz)
voor personen van 65 jaar en ouder zal worden afgesloten. Voor deze categorie
van personen zal de Zfw-inkomensgrens zodanig worden vastgesteld dat zij materieel
overeenkomt met de loongrens voor werknemers. Ik streef ernaar beide maatregelen
per 1 juli 1999 in te voeren.In het Regeerakkoord is voorts voorzien dat zelfstandigen toegang tot
het ziekenfonds zullen krijgen. Daarbij zal het individueel belastbaar inkomen
worden gehanteerd om te beoordelen of betrokkene tot de ziekenfondsverzekering
moet worden toegelaten. Met de departementale voorbereiding van deze maatregel
is inmiddels een aanvang gemaakt. Ik streef ernaar deze maatregel per 1 januari
2001 in werking te doen treden. Modernisering Algemene wet bijzondere ziektekostenIn het Regeerakkoord is afgesproken dat de Algemene wet bijzondere ziektekosten
(AWBZ) wordt gemoderniseerd door de aanspraken in de AWBZ te flexibiliseren.
Deze voorgenomen flexibilisering houdt in dat in het kader van de AWBZ-aanspraken
tot een meer flexibel zorgaanbod kan worden gekomen waardoor aan de verzekerden
die zorg behoeven, meer op maat toegesneden zorg kan worden geboden. Door
meer mogelijkheden voor zorg-op-maat te scheppen zal beter kunnen worden aangesloten
op de daadwerklijke vraag naar zorg. Daarmee wordt tevens een flexibele en
doelmatige organisatie van de zorgverlening bevorderd. Randvoorwaarden bij
deze modernisering zijn dat de flexibilisering verantwoord binnen het verzekeringssysteem
kan worden uitgevoerd en dat de garantie bestaat dat een meer flexibel zorgaanbod
kan plaatsvinden zonder dat dit leidt tot kostenverhoging.Met de invoering van de «zorg-op-maat in de geestelijke gezondheidszorg»
zijn met ingang van 1 januari 1998 de AWBZ-aanspraken op het terrein van de
geestelijke gezondheidszorg geflexibiliseerd. Hiermee is reeds een eerste
stap gezet op weg naar deze voorgenomen modernisering van de AWBZ. Het streven
is erop gericht om met ingang van 1 januari 1999 de AWBZ-aanspraken op het
terrein van de verstandelijk gehandicaptenzorg te flexibiliseren. Ook hierbij
gelden de hiervoor genoemde randvoorwaarden. Toegangsbijdragen AWBZDe toegangsbijdrage thuiszorg in de AWBZ welke van toepassing is op de
aanspraak algemene thuiszorg, ouder- en kindzorg en dieetadvisering zal worden
afgeschaft. Financiering vindt plaats door een rijksbijdrage AWBZ, een
gelijke verlaging van de rijksbijdrage Ziekenfondswet en een verhoging van
de nominale Ziekenfondswet-premie. d. Geneesmiddelen, medische hulpmiddelen, bloedvoorziening
en lichaamsmateriaal GeneesmiddelenvoorzieningOm de toegankelijkheid van de geneesmiddelenvoorziening ook in de toekomst
veilig te stellen staan kwaliteitsbevordering, doelmatigheid en kostenbeheersing
bij het geneesmiddelenbeleid voorop. Het bevorderen van rationeel en optimaal
gebruik als ook (meer) marktwerking zijn daarbij sleutelbegrippen.Gepast gebruik van geneesmiddelen kan belangrijke winst in termen van
gezondheid, meer kwaliteit van leven en in termen van besparingen elders in
de zorg opleveren. Voor de gezondheidszorg zijn geneesmiddelen derhalve een
zegen, mits «zuinig en zinnig» toegepast. Nog steeds voldoet het
voorschrijfbeleid hier niet aan. Ook hebben niet alle nieuwe geneesmiddelen
een goede kosten-baten verhouding. Gevolg van een en ander is dat de geneesmiddelenuitgaven
een te sterke stijging vertonen. Het kabinetsbeleid is erop gericht daar fors
en scherp weerstand tegen te bieden. Wet geneesmiddelenprijzen (WGP)Met de Wet geneesmiddelenprijzen (WGP), die op 23 februari 1996 in werking
trad, heeft de Minister van Volksgezondheid de bevoegdheid gekregen maximumprijzen
vast te stellen voor geneesmiddelen, waarvan de prijs hoger is dan de gemiddelde
prijs van dezelfde en vergelijkbare geneesmiddelen in de vier zogenoemde referentielanden
te weten het Verenigd Koninkrijk, Frankrijk, Duitsland en België. Het
beoogde effect van de WGP is een verlaging van de geneesmiddelenprijzen naar
het niveau van dit gemiddelde, met als gevolg een structurele kostenbesparing
van circa f 700 miljoen op jaarbasis. Werkgroep Kosten Geneesmiddelen (WKG) en Stuurgroep farmaceutische
zorg lange termijnIn december 1997 bleek uit de rapportage van de Ziekenfondsraad dat het
kader 1997 voor geneesmiddelen overschreden zal worden. Uitgaande van deze
voorlopige cijfers is de overschrijding in 1997 geschat op circa f 400
miljoen, oplopend naar f 600 à f 700 miljoen in 1998. Naar
aanleiding hiervan heeft een ambtelijke Werkgroep Kosten Geneesmiddelen van
VWS en Financiën de kostenontwikkeling farmaceutische hulp geanalyseerd
alsook het tot dan toe gevoerde beleid gericht op beheersing van de geneesmiddelenkosten.
Het rapport van de werkgroep met daarin voorstellen voor aanvullend en nieuw
beleid is op 1 april 1998 toegezonden aan de Tweede Kamer. Vervolgens heeft
de interdepartementale Stuurgroep farmaceutische zorg lange termijn (de zogenoemde
Commissie Koopmans) met het WKG-rapport als vertrekpunt een plan uitgewerkt
teneinde de doelmatigheid in het stelsel rond de geneesmiddelenvoorziening
te verbeteren en de verwachte snelle kostenstijging op de middellange termijn
te redresseren. Indien de geconstateerde groei zich voortzet en geen aanvullend
beleid wordt ingezet, zal het tekort jaarlijks toenemen en oplopen tot f 1,7
miljard in 2002. Onder meer op grond van het plan Koopmans en van suggesties
vanuit de Tweede Kamer zal het toekomstig beleid worden geïmplementeerd.
Een nader uitgewerkt plan van aanpak zal voor de begrotingsbehandeling aan
de Tweede Kamer worden aangeboden. Nog in dit parlementaire jaar zal hiermee
een aanvang worden gemaakt. De wettelijke beperkingen tot exploitatie van apotheken door ziekenfondsen
zullen worden opgeheven. De toelating van nieuwe geneesmiddelen tot het verzekeringspakket
blijft aan strikte voorwaarden (bewezen therapeutische meerwaarde, aanvaardbare
kosten-baten verhouding) gebonden. Onderzocht zal worden of en zo ja, welk
deel van het geneesmiddelenpakket kan worden overgeheveld naar het derde compartiment.
Ook zal halverwege de kabinetsperiode de stand van zaken worden opgemaakt,
aan de hand waarvan zal worden bezien of nog aanvullende maatregelen nodig
zijn om de geneesmiddelenuitgaven binnen het budget te houden, respectievelijk
of binnen het geneesmiddelenbudget ruimte is ontstaan om bij voorrang f 200
miljoen te verschuiven naar de ouderenzorg/thuiszorg/PGB. Modernisering van de Wet op de Geneesmiddelenvoorziening
(WOG)De huidige WOG, die de uitoefening van de artsenijbereidkunst en de kwaliteit
van farmaceutische producten regelt, dateert uit 1958. De sterke opkomst van
de industrieel vervaardigde geneesmiddelen, de toenemende Europese regelgeving
op het terrein van de geneesmiddelenvoorziening en veranderende beleidsinzichten
rond regulering van de geneesmiddelendistributie hebben geleid tot een proces
van grondige herziening van de WOG. In 1998 wordt een beleidsnota aan de Tweede
Kamer gezonden met daarin de hoofdlijnen van de voornemens tot wijziging van
de geneesmiddelenregelgeving. Intussen worden concrete teksten voor wetswijziging,
in relatie met de voorstellen van de Commissie Koopmans, voorbereid. Daarbij
zal, waar nodig, nadere uitwerking worden gegeven aan de voornemens in het
Regeerakkoord op het terrein van de geneesmiddelenvoorziening. Interdepartementale Werkgroep Geneesmiddelendistributie
(IWG)Het bevorderen van marktwerking is uitgangspunt van het beleid in de geneesmiddelensector,
waarvoor in februari 1994 de Interdepartementale Werkgroep Geneesmiddelendistributie
(IWG) aanbevelingen heeft gedaan. Om tegelijkertijd de toegankelijkheid en
de betaalbaarheid te waarborgen en prijsconcurrentie in deze sector op korte
termijn in te voeren, heeft het vorige kabinet de WGP moeten invoeren. Het
merendeel van de aanbevelingen van de IWG is inmiddels gerealiseerd. De overige
aanbevelingen zullen via wijziging van de WOG gestalte krijgen. Doelmatigheid en kwaliteit in de geneesmiddelenvoorzieningOp het terrein van de geneesmiddelenvoorziening stimuleert de overheid
de kwaliteit en doelmatigheid door het bevorderen van rationeel en optimaal
geneesmiddelgebruik en substitutiebeleid. Ik zal het hiertoe gevoerde beleid
voortzetten, terwijl daarnaast ter uitvoering van het Regeerakkoord gestart
zal worden met aanvullend beleid, zoals het bevorderen van de uitbouw van
het bestaande Farmaco-Therapie Overleg (FTO) tot een transmuraal FTO (FTTO). Reclame voor geneesmiddelenIn 1998 zal ik een nota van wijziging van wetsvoorstel 23 959 naar
de Tweede Kamer zenden. Een van de onderwerpen betreft het toezicht op de
reclame voor geneesmiddelen. De nadruk voor het toezicht op de regels zal
bij de Inspectie voor de Gezondheidszorg blijven liggen. Inmiddels zal het
toezicht geïntensiveerd worden. Ik bereid een wijziging van dit Besluit
voor ter implementatie van Europese regelgeving, waarbij tevens naar de formuleringen
van het Besluit wordt gekeken. Hierbij zal rekening worden gehouden met ervaring
die in de handhaving is opgedaan. Innovatieve geneesmiddelenOm de ontwikkeling van innovatieve geneesmiddelen te bevorderen, zal ik
een financiële bijdrage leveren aan een meerjarig stimuleringsprogramma
innovatief geneesmiddelenonderzoek. Overheid en farmaceutische industrie bekostigen
dit programma gezamenlijk. De industrie heeft dit programma geïnitieerd,
waarna het in overleg tussen de betrokken partijen verder is ontwikkeld. Het
programma beoogt de effectiviteit van geneesmiddelenonderzoek te verhogen
door een betere onderzoeksinfrastructuur te scheppen en door de expertise
die aanwezig is bij de industrie en bij universiteiten optimaal te benutten
door een betere samenwerking. WeesgeneesmiddelenBinnen de Europese Unie wordt een verordening inzake de stimulering van
de ontwikkeling van weesgeneesmiddelen (orphan drugs) voorbereid. Dit zijn
geneesmiddelen die uit commerciële overwegingen niet spontaan door de
industrie worden ontwikkeld. Hierbij gaat het met name om de behandeling van
zeldzame ziekten. Vooruitlopend op de verordening wordt een nationaal weesgeneesmiddelenbeleid
ontwikkeld. Kostenbeheersingsbeleid medische hulpmiddelenOp 14 april 1998 heb ik met de vaste commissie voor Volksgezondheid, Welzijn
en Sport overleg gevoerd over de aanpak kostenbeheersing medische hulpmiddelen.
De kostenbeheersing zal gestalte krijgen via aanpassing van de aanspraken
in de regelgeving en het aanscherpen van de verzekeraarsbudgettering. Het
betreft aanpassingen met betrekking tot een heldere omschrijving van de indicatiestelling,
normering van het gebruik en vaststelling van gebruikstermijnen.Op termijn zal kostenbeheersing gerealiseerd worden middels bevordering
van de doelmatigheid bij de inkoop en bij het inzetten van hulpmiddelen (volume)
beleid. Het doelmatigheidsbeleid zal niet alleen haar weerslag vinden in de
regelgeving maar ook in de toepassing van hulpmiddelen. Het gaat hier om protocollering/standaardisering,
efficiëntere distributiemethoden en het verbeteren van voorlichting en
informatievoorziening. BloedvoorzieningPer 1 januari 1998 bestaat één landelijke organisatie voor
de Nederlandse bloedvoorziening met als wettelijk kader: de wet inzake bloedvoorziening.
Het overheidsinstrumentarium voor de sturing van deze organisatie zal in 1999
definitief zijn beslag krijgen. LichaamsmateriaalDit parlementaire jaar zal een wetsvoorstel gereed zijn inzake de kwaliteit
en veiligheid van lichaamsmateriaal bestemd voor geneeskundige toepassing
bij de mens. e. Geestelijke gezondheidszorg, verslavingszorg en maatschappelijke
opvang Maatschappelijke OpvangVanaf 1 januari 1998 zijn er specifieke uitkeringen aan gemeenten voor
maatschappelijke opvang, vrouwenopvang en verslavingsbeleid op basis van de gewijzigde Welzijnswet. Hiervoor is een ministeriële regeling
van kracht, maar vanaf 1999 zal een Algemene Maatregel van Bestuur (Amvb)
van kracht zijn. De Amvb regelt o.a. het doel van de uitkeringen, het aantal
centrumgemeenten, de hoogte van de bedragen, de wijze van verantwoording etc..
Over de keuze van de centrumgemeenten en de hoogte van de uitkeringen is de
Raad voor Financiële Verhoudingen (Rvf) om advies gevraagd. Het definitieve
advies verwacht ik in de herfst van 1998. Eventuele aanpassingen van de Amvb
op basis van dit advies van de Rvf kunnen niet eerder dan in 1999 worden verwerkt
en vanaf 2000 van kracht zijn.De integrale nota maatschappelijke opvang «Op-maat tot samenspel»
(Kamerstukken II, 1997–1998, 25 682, nr. 1) bevat diverse beleidsvoornemens
waaraan in 1998 en volgende jaren zal worden gewerkt. Het jaar 1998 stond
vooral in het teken van het verbeteren van de capaciteit van de opvangvoorzieningen.In 1999 zullen activiteiten ter ondersteuning en stimulering van het integrale
beleid op terrein van de maatschappelijke opvang in gemeenten worden geïntensiveerd.
Afspraken hierover worden gemaakt in het Gestructureerd Overleg Maatschappelijke
Opvang (GOMO) waarin vertegenwoordigers van diverse betrokken ministeries,
de Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG), GGZ-Nederland en de Federatie Opvang
zitting hebben. Daarnaast zal de VNG concrete ondersteuning bieden aan gemeenten,
waarbij zoveel mogelijk wordt aangesloten bij de vragen en behoeften van de
individuele gemeenten (zogeheten maatwerk).In 1999 zal veel energie worden gestoken in het uitbouwen van het informatiebeleid.
In overleg met de betrokken partijen zoals de Federatie Opvang en de VNG zal
worden gewerkt aan het verder verbeteren van de bruikbaarheid en de betrouwbaarheid
van de gegevens over de doelgroep, de voorzieningen en het beleid. Hierbij
zullen verdere afspraken worden gemaakt over zaken als monitoring, de aanpak
van de evaluatie van de doeluitkeringen in 2001 en de opzet voor de beleidsinformatie.
De wettelijke informatieplicht wordt uitgewerkt in een ministeriële regeling.
Voor wat betreft het verkrijgen van beleidsinformatie van gemeenten zal de
Welzijnswet worden aangepast. VrouwenhulpverleningMet de installatie van de Stuurgroep Vrouwenhulpverlening in 1996 is een
belangrijke impuls gegeven aan het tot dan toe gevoerde vrouwenhulpverleningsbeleid
van VWS. Doel van de Stuurgroep is de integratie van vrouwenhulpverlening
in de reguliere zorg een flink aantal stappen verder te helpen.Aan deze Stuurgroep nemen zes landelijke koepels uit de gezondheidszorg
en de drie overheden deel. De landelijke vrouwenhulpverleningsorganisaties
treden als adviseurs op.Ter voorbereiding op haar eindrapportage, die naar verwachting in het
voorjaar van 1999 aan VWS zal worden aangeboden, heeft de Stuurgroep vijf
projectgroepen (te weten beroepsgroepen in de gezondheidszorg, zorg op regionaal
niveau, kwaliteitsbeleid, plaatsbepaling van vrouwenzelfhulp en het vrouwelijk
patiënten/consumentenperspectief) ingesteld, bestaande uit deskundigen
uit de gezondheidszorg en vrouwenhulpverlening. Ook het eindverslag van het
VWS-Werkprogramma Vrouwenhulpverlening (1993 – 1997) dat in de loop
van 1998 zal verschijnen, geeft de Stuurgroep bouwstenen voor deze eindrapportage.Daarnaast richt de Stuurgroep zich op een breder publiek: op 1 september
1998 is haar publiciteitscampagne «Gezonde vrouwen, dat willen we zo
houden! Goede zorg is seksespecifiek» van start gegaan.In de loop van 1999 zal ZON als vervolg op de eindrapportage van de Stuurgroep
met een specifiek programma starten. De tussenliggende tijd zal door ZON gebruikt
worden om de programmering voor te bereiden en om kortdurende
projecten te financieren (dit in nauw overleg met het ministerie). Vooruitlopend
op het toekomstig beleid kan gesteld worden dat implementatie, kwaliteit,
diversiteit en de rol van de cliënt belangrijke aandachtspunten zullen
zijn. Bestrijding seksueel geweldZorgOnderzoek Nederland is inmiddels gestart met een deelprogramma «Bestrijding
van seksueel geweld». Speerpunten binnen dit programma zijn de toetsing
van behandelmethoden (cliëntsatisfactie), de ontwikkeling van preventie-
en opvangmethoden voor bijzondere doelgroepen als allochtonen en jongens/mannen
en de ontwikkeling van een model voor een doelgerichte en geïntegreerde
aanpak van primaire en secundaire preventie.TransAct geeft vorm aan de meer programmatische aanjaagfunctie «bestrijding
seksueel geweld». Er zijn activiteiten gestart op de thema's: stimuleren
regionale samenwerking, verankering in reguliere opleidingen, kwaliteitsbeleid,
versterking van de rol van de cliënt en signalering en PR. Algemeen Maatschappelijk WerkRecent onderzoek heeft aangetoond dat het Algemeen Maatschappelijk Werk
(AMW) een belangrijke rol vervult in het totale hulpaanbod bij psychische
en levensproblematiek. Om die reden is het AMW nauw betrokken bij de huidige
ontwikkelingen rond het versterken van de eerstelijns GGZ ter ondersteuning
van de poortwachtersfunctie van de huisarts. Ook het AMW kent een toenemende
werkdruk en groeiende wachtlijsten. Met de decentralisatie in 1989 is de financiële
en inhoudelijke verantwoordelijkheid voor het AMW neergelegd bij de gemeenten.
Daarom zal in overleg met de VNG worden bezien hoe de positie van het AMW
versterkt kan worden. Rutgers StichtingDe Rutgers Stichting (RS) heeft in het najaar van 1997 laten weten in
de financiële problemen te komen door de voorgenomen afbouw van de subsidie.
Bij de behandeling van de begroting 1998 heb ik aan de Tweede Kamer toegezegd
hierover met de RS te praten. Op 6 april 1998 heeft dit overleg plaatsgevonden.
De RS werkt aan de vormgeving van de zelfstandige organisatie. Vooral de commerciële
activiteiten komen goed van de grond. Een verlenging van de overbruggingssubsidie
is volgens de RS nodig om de aanpassing van de organisatie soepel te laten
verlopen. De afbouw van de subsidie aan de RS is in 1995 echter al een keer
getemporiseerd. Er is geen financiële ruimte om hiervoor nogmaals geld
beschikbaar te stellen. De anonieme pilverstrekking aan jonge meisjes is voor
mij een kerntaak van de RS. Deze meisjes kunnen een consult van f 45,00
of meer niet betalen. Het jongerentarief van f 18,00 zal dan ook gehandhaafd
moeten blijven. Daarom zal binnen de f 2 miljoen voor seksualiteitshulpverlening
een deel worden geoormerkt voor het jongerentarief. Gezondheidszorg in een multiculturele samenlevingEen van de centrale thema's van ZorgonderzoekNederland is gezondheidszorg
en migranten. In plaats van een specifiek programma komt dit thema in zoveel
mogelijk ZON-programma's terug. Meer specifiek zal ZON in nauw overleg met
het ministerie werken aan het verbeteren van de kennisinfrastructuur voor
de gezondheidszorg en migranten. Over het verbeteren van de implementatie
van de kennis op dit terrein zal ik tevens advies vragen aan de RVZ. Wat betreft de gezondheidszorg asielzoekers zal in 1999 de overdracht
van de zorg van het Centraal Orgaan Opvang Asielzoekers naar de GGD-en definitief
vorm krijgen. Zorg blijft bestaan over de geestelijke gezondheid van de asielzoekers
in relatie met de lange verblijfsduur in de centrale opvang. Een werkgroep
waarin alle betrokken partijen participeren buigt zoekt oplossingen voor dit
vraagstuk.Door de invoering van de Koppelingswet per 1 juli 1998, kan ook het fonds
voor de gezondheidszorg aan illegalen aan de slag. Dit fonds wordt beheerd
door de Stichting Koppeling. Daarnaast wordt de monitoring van de problematiek
ter hand genomen. Geestelijke gezondheidszorgHet beleid voor de geestelijke gezondheidszorg kent een aantal belangrijke
doelstellingen, waaronder de vermaatschappelijking van de zorg, het vergroten
van de samenhang en doelmatigheid van het zorgaanbod en het opvangen van de
toenemende zorgvraag.Wat betreft de vermaatschappelijking van de zorg worden goede vorderingen
gemaakt: steeds meer GGZ-instellingen investeren in de ontwikkeling van extramurale
zorgvormen die hun patiënten in staat stellen om zich buiten de instellingsmuren
staande te houden. Voorbeelden van deze zorgvormen zijn het casemanagement,
de psychiatrische thuiszorg, het begeleid zelfstandig wonen, de dagbesteding
en de arbeidsrehabilitatie.Per 1 januari 1998 is het Besluit Zorgaanspraken zodanig aangepast dat
GGZ-instellingen ook onderdelen van het in de zorgaanspraken geregelde zorgaanbod
kunnen leveren. Om te garanderen dat GGZ-instellingen minimaal 5% zorgvernieuwing
bieden, is een procedure afgesproken volgens welke aanbieders, cliënten
en verzekeraars in onderling overleg vaststellen welke zorgvernieuwingsactiviteiten
prioriteit krijgen. Het College voor Ziekenhuisvoorzieningen heb ik gevraagd
een uitvoeringstoets te verrichten omtrent de vraag op welke wijze in het
licht van de vermaatschappelijking van de GGZ, de planningsnormen aangepast
dienen te worden.De samenwerking tussen het Algemeen Psychiatrisch Ziekenhuis (APZ), de
Regionale Instelling voor Ambulante Geestelijke Gezondheidszorg (RIAGG), de
Regionale Instelling voor Beschermde Woonvormen (RIBW) en de Psychiatrische
Afdeling Algemene Ziekenhuizen (PAAZ) is in de afgelopen jaren enorm geïntensiveerd.
Steeds vaker leidt deze samenwerking tot fusies tussen APZ, RIAGG en eventueel
RIBW. Gezamenlijk is men verantwoordelijk voor een regionaal zorgaanbod, waarin
basiszorg wordt aangeboden en op bovenregionaal niveau meer specialistische
functies worden vervuld. De multifunctionele eenheden waarin genoemde aanbieders
samenwerken, nemen in aantal toe en worden gezichtsbepalend voor de organisatie
van de GGZ als het gaat om de extramurale en kortdurende intramurale zorg.
Ook de samenhang met de algemene ziekenhuiszorg wordt via deze regionale psychiatrische
centra versterkt.De vraag naar GGZ-hulp neemt nog steeds sterk toe. Nu zoekt ongeveer 20%
procent van de mensen met psychische problematiek hulp. Hoewel mensen soms
herstellen zonder hulp van de GGZ is er ook sprake van onderconsumptie met
negatieve effecten voor individu en samenleving. De verwachting is dat het
percentage van mensen met psychische problemen dat hulp zoekt zal oplopen
tot ongeveer 25%. Deze toenemende hulpvraag wordt zichtbaar in langer wordende
wachttijden bij met name de ambulante GGZ. In 1998 heb ik extra middelen beschikbaar
gesteld voor het terugbrengen van deze wachttijden. Voor deze gelden kwamen
in aanmerking de RIAGG's, de poliklinieken van psychiatrische ziekenhuizen
en de vrijgevestigde psychiaters en psychotherapeuten. Voorts heb ik een aantal
onderzoeken in gang gezet waarvan de resultaten eind 1998 beschikbaar komen.
Deze zullen worden benut voor de verdere ontwikkeling van het wachttijdenbeleid.In het licht van toenemende wachttijden is de doelmatigheid van het hulpaanbod
een belangrijk aandachtspunt. In mei 1998 heeft de onderzoekscommissie Doelmatigheid
RIAGG-activiteiten gerapporteerd. In haar rapport doet deze commissie aanbevelingen
om de doelmatigheid van de hulpverlening door de RIAGG's te verbeteren. Deze
aanbevelingen worden meegenomen bij de sectorale zorgvisie GGZ die ik eind
dit jaar aan de Tweede Kamer zal aanbieden. Een belangrijke instrument bij
de bevordering van de doelmatigheid van het zorgaanbod is de benchmarking
die ontwikkeld wordt voor de AWBZ-gefinancierde zorg. Het NIVEL verricht onderzoek
naar de effecten van goede samenwerking van de huisarts met de eerstelijnsdisciplines
enerzijds en tussen de huisarts en de RIAGG/MFE anderzijds. De eerste resultaten
van dit onderzoek komen in het najaar van 1998 beschikbaar. Op dit moment
wordt met de modelprocedure van het Indicatieoverleg Geestelijke Gezondheidszorg
geëxperimenteerd. Daartoe is er een regionaal indicatie-overleg GGZ opgestart
en wordt er proef gedraaid met protocollen voor de indicatiestelling.In toenemende mate bestaat er in het GGZ-veld belangstelling voor een
betere (wetenschappelijke) onderbouwing en transparantie van het eigen handelen,
onder meer in de vorm van standaarden en richtlijnen. Eind 1998 brengt de
Raad voor Gezondheidsonderzoek advies uit over een versterking van het wetenschappelijk
onderzoek op het terrein van de geestelijke gezondheidszorg. Mede aan de hand
van dit advies zal samen met de verschillende partijen vorm gegeven worden
aan een verbetering van de kennisoverdracht tussen onderzoek en praktijk.Per 1 januari 1999 wordt de eigen bijdrage niet-klinische psychotherapie
jaarlijks geïndexeerd op basis van de prijsindex voor de gezinsconsumptie. Verslavingszorg Uitgangspunten verslavingsbeleid handhavenDe aard van de drugproblematiek is voortdurend aan veranderingen onderhevig.
De laatste jaren tekent zich een duidelijke verandering af in het middelengebruik.
Het gebruik van cannabis, XTC en andere pillen is toegenomen. Daarnaast is
er een groep ouder wordende verslaafden (de gemiddelde leeftijd nadert de
40 jaar) die in toenemende mate aan lichamelijke en geestelijke aandoeningen
lijdt. Ook is er de laatste jaren steeds meer aandacht voor de overlast die
in een aantal gevallen door verslaafden veroorzaakt wordt. Dit leidt ertoe
dat de verslavingszorg veel energie steekt in het opvangen en behandelen van
drugverslaafden. De aandacht voor de alcoholproblematiek dreigt daardoor te
kort te schieten.Deze ontwikkelingen nopen tot voortdurende alertheid en het verleggen
van accenten. Dat laat onverlet dat de hoofddoelstelling van het beleid gehandhaafd
wordt : het beperken van risico's voor het individu, zijn/haar onmiddellijke
omgeving en de samenleving als geheel. Specifiek voor het drugbeleid zal daarbij
een evenwicht bewaard moet blijven tussen zorg, criminaliteitsbestrijding
en het handhaven van de openbare orde. Dit evenwicht vereist een voortdurende
afweging van belangen en een goede coördinatie met andere ministeries.
Ook op het internationale vlak dient een afgewogen beleid gevoerd te worden. Beleidsvoornemens verslavingszorgDe voornoemde ontwikkelingen vragen om aanpassing en vernieuwing van het
behandelaanbod. In juni heeft de Tweede Kamer de reactie ontvangen op de nota
«Resultaten scoren» van GGZ-Nederland. Daarin is aangegeven langs
welke weg de vernieuwing en kwaliteitsverbetering in de verslavingszorg zijn
beslag gaat krijgen. GGZ-Nederland heeft inmiddels het samenwerkingsverband
dat met deze taak is belast ingesteld. Daartoe ontvangt GGZ-Nederland financiële
ondersteuning.Bij de uitwerking van deze voornemens zal bijzondere aandacht worden gegeven
aan de alcoholproblematiek. Een notitie met de stand van zaken op dit punt
is de Tweede Kamer eveneens in juni jl. aangeboden.De overlastbestrijding is bij uitstek het terrein waarop in de afgelopen
jaren in het kader van het landelijk overlastbeleid geëxperimenteerd
is met nieuwe projecten. Recente gegevens bevestigen dat drugoverlast een
geconcentreerd, maar hardnekkig verschijnsel is. Op basis van de evaluatie
die in het voorjaar van 1999 verschijnt zal het overlastbeleid verder ontwikkeld
worden.De verslavingszorg zal bij de prioritering van werkzaamheden meer aandacht
geven aan de mogelijkheid tot sociale integratie van ex-verslaafden. Daarnaast
moet er ook een oplossing komen voor de groep verslaafden die niet in staat
of bereid zijn tot een drugvrij leven. De realiteit leert dat er een zorgaanbod
moet zijn dat deze groep helpt om een riskante periode zo goed mogelijk door
te komen. Ervaringen uit het overlastbeleid leren dat laagdrempelige voorzieningen
daarin een belangrijke rol kunnen vervullen.De veranderde patronen in het druggebruik nopen tot innovatie van het
preventiewerk, met een groter accent op kwaliteit en afstemming. De Landelijke
Steunfunctie Preventie verslaving en middelengebruik (LSP) die inmiddels operationeel
is, is hiervoor verantwoordelijk. Zij heeft inmiddels een inventarisatie gemaakt
van preventieactiviteiten in ons land. Voor de uitvoering van het gehele LSP-programma
ontvangen in 1999 het Trimbos-instituut en GGZ-Nederland respectievelijk f 300 000
en f 200 000,-.De komende jaren wordt voor een preventiestrategie gekozen die te typeren
is als «community approach». Hierin staat niet een bepaalde drug
centraal, maar de leefwereld van jongeren (bijvoorbeeld uitgaan) en de genotmiddelen
die daarbij een rol spelen. Voor 1999 heb ik f 2,3 miljoen gereserveerd
voor de uitvoering van het integrale plan dat het Trimbosinstituut daartoe
heeft opgesteld.Voor de 06-informatielijn heb ik voor 1999 f 500 000,gereserveerd
voor het Trimbos-instituut.Monitoring en onderzoek zijn onmisbare voorwaarden voor een verantwoorde
beleidsontwikkeling. Op korte termijn zullen de voornemens met betrekking
tot het oprichten van een Nationale Drugmonitor Nederland aan de Tweede Kamer
voorgelegd worden. Een eerste beleidsnotitie is al in september 1997 aangeboden.De eerste fase van de het heroïne-experiment is afgelopen zomer in
Rotterdam en in Amsterdam gestart. De eerste fase duurt drie maanden. Een
aantal van 50 geselecteerde personen krijgt een combinatie van methadon en
heroïne; de overige 120 alleen methadon.Na de evaluatie (oktober 1998) en na overleg met de Tweede Kamer wordt
dit experiment mogelijk uitgebreid tot 750 deelnemers.Bij wijze van proef is op 3 locaties (grote stad, middelgrote stad, landelijke
gemeente) gestart met onderdelen van het door het Trimbos-instituut ontwikkelde
implementatieplan vaccinatie Hepatitis-B. In 1999 wordt een experiment gestart met afkicken onder narcose. Het betreft
een multicenter-studie waaraan in ieder geval zullen deelnemen: NOVADIC (Brabant),
Jellinek (Amsterdam), Zeestraat (Den Haag), Sint Joseph Ziekenhuis Veghel,
AIAR Amsterdam en Universiteit Nijmegen. Naast het Sint Joseph zullen nog
enkele andere ziekenhuizen bij het project worden betrokken.Het experiment heeft een looptijd van 3 jaar, de kosten zijn f 1,2
miljoen op jaarbasis.Thans wordt met een aantal onderzoeksinstituten overlegd over een verantwoord
experiment met de medische toepassing van marihuana. Daarbij wordt ook onderzocht
hoe de marihuana, die aan strenge kwaliteitseisen moet voldoen, volgens internationaal
geldende regels ter beschikking gesteld kan worden.In afwachting van een vervolgadvies van de Raad voor de Financiële
Verhoudingen over een nieuwe verdelingssystematiek voor de specifieke uitkering
verslavingsbeleid zal per 1 januari 1999 een AMvB specifieke uitkeringen van
kracht worden die de bestaande verdeling vooralsnog handhaaft. Tegen deze
achtergrond is besloten om de projectgelden voor het overlastbeleid die de
afgelopen jaren op de VWS-begroting stonden (f 16,5 miljoen) toe te voegen
aan de specifieke uitkering verslavingsbeleid.Er is op internationaal niveau in toenemende mate belangstelling en waardering
voor ons drugbeleid. Het internationaal drugbeleid kent de volgende doelstellingen:
Het voldoen aan internationale verplichtingen onder andere voor wat betreft
de bestrijding van aan drugs gerelateerde criminaliteit; het creëren
van begrip voor het Nederlandse beleid; de beïnvloeding van het internationaal
drugbeleid cq. het beleid van internationale organisaties; de uitwisseling
van kennis en ervaring en het (bescheiden) ter beschikking stellen van expertise
en financiële middelen ter ondersteuning van de opbouw van verslavingsbeleid
in een aantal landen.Voor 1999 gelden hierbij de volgende prioriteiten.Bilateraal zal met de prioriteitslanden, zoals die VWS-breed zijn vastgesteld
(verwezen zij naar hoofdstuk 2n van de begroting), de samenwerking op het
terrein van preventie, onderzoek en zorg verder worden uitgebouwd. Hieronder
vallen de intensivering van de verbeterde relatie met Frankrijk en de Benelux
landen. Bijzondere aandacht zal gegeven worden aan het uitwerken van de samenwerking
en ondersteuning van de Nederlandse Antillen en Aruba en met de landen in
Oost Europa die in de nabije toekomst toe zullen treden tot de Europese Unie.
Een adequate voorlichting over het heroïne-experiment zal negatieve beeldvorming
in het buitenland moeten voorkomen.Multilateraal zal de nadruk liggen op de follow-up van de speciale vergadering
van de Verenigde Naties inzake drugs, de lange termijn (post 2000) EU drugstrategie,
inhoudelijke betrokkenheid bij het Oost Europa programma van de EU en de inhoudelijke
en financiële ondersteuning van de Pompidougroep van de Raad van Europa. f. Gehandicaptenbeleid AlgemeenMensen met een handicap zijn zich de afgelopen jaren steeds meer bewust
geworden van het feit dat zij mondige burgers zijn, met rechten en plichten,
net als iedereen. Mensen met een handicap die een beroep doen op voorzieningen moeten in
staat worden gesteld om voor zichzelf op te komen als zelfbewuste en kritische
consumenten, die keuzen maken op basis van kwaliteit, bereikbaarheid en toegankelijkheid.Lange tijd leek deze rol van zelfbewuste en kritische consument voor mensen
met een ernstige (verstandelijke) handicap een te ambitieuze, c.q. een niet-realistische
doelstelling. In een samenleving waarin vooral verbaal wordt gecommuniceerd
stonden zij buitenspel. Verbale communicatie is echter niet de enige methode
om wensen te articuleren. De ontwikkeling rond de standaardisatie van de gebarentaal
is een voorbeeld van het erkennen van de mogelijkheden van mensen met een
handicap.Met kleinschaligheid, gestructureerde dagbesteding en persoonsgebonden
budgetfinanciering worden de grenzen steeds verder verlegd. Deze tendensen
bieden mogelijkheden om impulsen te geven aan de arbeidsparticipatie van mensen
met een verstandelijke handicap. Zorgvoorzieningen hebben hierbij een taak
om mensen de weg te wijzen naar het gebruik van bestaande wet- en regelgeving
gericht op (re-)integratie op de arbeidsmarkt. Interdepartementaal en internationaal gehandicaptenbeleidOp 29 september 1997 verscheen de tweede en laatste actualisatie van het
Meerjarenprogramma intersectoraal gehandicaptenbeleid 1995–1998 «De
perken te buiten» (Kamerstukken II, 1997–1998, 24 170, nr.
33). De Interdepartementale commissie voor een Samenhangend en Gecoördineerd
beleid voor mensen met een handicap en/of chronische ziekte (ISG) werkt thans
aan het opstellen van een nieuw meerjarenprogramma 1999–2002. De afgelopen
periode heeft de ISG zich meer in het bijzonder beziggehouden met het onderwerp
Gelijke rechten gehandicapten en chronisch zieken. Namens het kabinet zond
de Staatssecretaris van VWS, als bewindspersoon belast met de coördinatie
van het gehandicaptenbeleid, op 31 maart 1998 hierover een «Proeve van
wet» aan de Tweede Kamer (Kamerstukken II, 1997–1998, 24 170,
nr. 36). In die brief is ook de verdere voortgang van het traject beschreven,
waarover begin 1999 zal worden gerapporteerd. Centraal daarbij staat of op
basis van de «Proeve van wet» een wetsvoorstel kan worden voorbereid.
In het Regeerakkoord is deze inzet bekrachtigd.Een belangrijke gebeurtenis was het Wereldcongres van Inclusion International,
dat eind augustus 1998 in Den Haag werd gehouden. Inclusion International
(voorheen: International League of Societies for persons with Mental Handicaps)
is op mondiaal niveau de koepelorganisatie voor verenigingen van ouders van
verstandelijk gehandicapte kinderen. De Federatie van Ouderverenigingen trad
op als gastheer. Een deel van de congreskosten werd door VWS gesubsidieerd.Op Europees niveau concentreren de – in omvang sterk verminderde –
activiteiten voor gehandicapten zich rond het Europese Forum van gehandicaptenorganisaties
en de High Level Group van (ambtelijke) vertegenwoordigers van de lidstaten. GehandicaptenzorgIn de gehandicaptenzorg wordt gewerkt aan de omslag van een aanbodgericht
naar een vraaggestuurde zorg. Thans worden verschillende bouwstenen, zoals
de omschrijving van zorgproducten en een instrument voor zorgzwaartebepaling,
ontwikkeld. In de loop van 1999 zal het ontwerp van een nieuwe vraaggestuurde
financieringssystematiek gereed zijn.Voor maatregelen, die verband houden met de bestrijding van de wachtlijsten
en het gebrek aan voldoende gestructureerde dagbesteding in de gehandicaptenzorg
wordt verwezen naar het JOZ 1999. In 1998 heeft de Persoonsgebonden budgetfinanciering (PGB) zich gestabiliseerd.
De Sociale Verzekeringsbank werd belast met het uitvoeren van de twee huidige
PGB-regelingen. De evaluatie van deze wijze van zorgfinanciering, die bij
uitstek geschikt is om de omslag tot stand te brengen van een aanbod- naar
een vraaggestuurde zorg, is bij brief van 30 maart 1998 van de Staatssecretaris
van VWS aan de Tweede Kamer gezonden (Kamerstukken II, 1997–1998, 25 657,
nr. 4). In het Regeerakkoord 1998 is over het PGB onder meer afgesproken dat
het volume van bestaande regelingen (verstandelijk gehandicaptenzorg en verpleging
en verzorging) verder wordt uitgebreid. Tevens is afgesproken dat de uitvoeringssystematiek
meer gebruikersvriendelijk zou worden. Hiertoe worden nadere plannen ontwikkeld.
Afspraken hieromtrent zullen meelopen in de meerjarenafspraken met de zorgsectoren.Over de vormgeving van het nieuwe indicatiebeleid zond de Staatssecretaris
van VWS op 9 maart 1998 een voortgangsnotitie aan de Tweede Kamer (Kamerstukken
II, 1997–1998, 24 333, nr. 39). Door de veldpartijen en het ministerie
is met voortvarendheid de verdere implementatie ter hand genomen. In de zomer
van 1998 is een zevental regionale pilots gestart, om ervaring op te doen
met de integrale protocollering, de ketenbenadering (i.c. de koppeling van
vraagverduidelijking, feitelijke indicatiestelling, zorgtoewijzing en wachtlijstbeheer)
en de opbouw van een landelijk facilitair Centrum Indicatiestelling Gehandicaptenzorg
(CIG). Overigens zijn ook in «aanpalende» sectoren faciliterende
landelijke structuren gerealiseerd (sociale werkvoorziening) dan wel in opbouw
(speciaal onderwijs). Tijdens een op 25 maart 1998 door de ISG bijeen geroepen
Rondetafelconferentie over integrale indicatiestelling gehandicaptenbeleid
bleek dat de noodzakelijke onderlinge afstemming, die vanuit het perspectief
van de cliënt zozeer gewenst wordt, hiermee een belangrijke stimulans
krijgt.Per 1 januari 1999 moet duidelijk zijn hoe de beoogde professionalisering
en samenhang binnen de categoriale gehandicaptenzorg vorm krijgt. Het model
zou dan ook regeltechnisch – via aanpassing van het Zorgindicatiebesluit
per die datum vastgelegd kunnen worden, waarbij de feitelijke invoering bepaald
wordt op 1 januari 2000. Op deze manier heeft de sector nog een jaar de tijd
om de overgang naar het nieuwe systeem voor te bereiden. De verandering van
en de regelgeving rond het ZorgRegistratie Systeem (ZRS) dient hieraan parallel
te lopen.De bestaande, traditionele gehandicaptenzorg in Nederland biedt een uniform
en collectief hulpaanbod voor een groep als geheel. De groep en niet de individuele
gehandicapte met zijn specifieke hulpvraag is het uitgangspunt van de zorgverlening.
De voorzieningen zullen evenwel op termijn moeten voldoen aan het principe
van vraaggestuurde zorg, hetgeen tot uitdrukking komt in kleinschaliger huisvestingssituaties
en scheiding van de drie levenssferen: wonen, werken/dagbesteding en vrije
tijd. Gelegenheden die zich aanbieden moeten worden aangegrepen om bij een
verbouwing of een verhuizing de nieuwe zorgvisie gestalte te geven. Het congres
«Buitengewoon wonen: kleinschalig wonen met begeleiding en zorg»,
dat op 17 juni 1998 werd georganiseerd door de Stuurgroep Experimenten Volkshuisvesting
(SEV), markeerde de ommekeer in het denken dat hierover inmiddels in kringen
van zorgvragers en -aanbieders heeft plaatsgevonden.Mede in verband hiermee zal de bestaande – als star gekenmerkte –
verdeling van het zorgpakket in vier aanspraken, te weten de inrichting, het
gezinsvervangende tehuis, het dagverblijf en de ambulante hulpverlening, op
termijn worden vervangen door een systeem waarbij individuele zorg-op-maat
wordt geboden. Daarvoor is het noodzakelijk dat lopende trajecten van indicatiestelling,
de verbetering van de informatie over het zorgproces (en -voorziening) en
de koppeling tussen zorgbudgetten enerzijds en zorgmodules en zorgzwaarte
anderzijds op elkaar worden afgestemd. Alle inspanningen zijn
erop gericht om per 1 januari 1999 de regeling subsidiëring zorg-op-maat
van de Ziekenfondsraad in te trekken en te vervangen door het flexibiliseren
van de aanspraken in de gehandicaptenzorg. Begin november zal worden besloten
of invoering per 1 januari verantwoord is. Dit zal aan de Tweede Kamer worden
bericht. Welzijn gehandicaptenTussen de Stichting Patiëntenfonds en het Ministerie van VWS bestaat
overeenstemming over de vraag voor welke activiteiten organisaties voor subsidie
kunnen aankloppen.Een duidelijk onderscheid tussen enerzijds de op «empowerment»
en op algemene maatschappelijke integratie/participatie gerichte activiteiten
(Welzijnswet) en anderzijds de specifiek op de versterking van de positie
van de patiënt/cliënt in de zorgsector (Patiëntenfonds) staat
daarbij voorop.Parallel hiermee wordt door de landelijke koepelorganisaties voor mensen
met een verstandelijke of lichamelijke handicap, c.q. chronische ziekten gewerkt
aan het bereiken van meer intensieve samenwerking, betere afstemming en bundeling
van krachten.Deze mogelijke herstructurering moet worden bezien in samenhang met de
beleidsvoornemens op het gebied van patiënten/consumentenbeleid. Zoals
de staatssecretarissen van VWS en SZW schrijven in de brief van 3 juni 1998
aan de Tweede Kamer, zal daarbij een meerjarentraject in gang gezet moeten
worden met als eindperspectief een niet-vrijblijvende samenwerking c.q. integratie
van (koepels van) patiënten/cliëntenorganisaties daar waar dat tot
versterking en efficiency leidt. In overleg met het Nederlandse Patiënten/Consumenten
Platform (NP/CF), Gehandicaptenraad, Federatie van Ouderverenigingen en het
Werkverband van Organisaties van Chronisch Zieken (WOCZ) zal daartoe in de
komende kabinetsperiode helderheid moeten komen over randvoorwaarden en uitgangspunten
van een dergelijk traject alsmede een stappenplan voor de korte en de middellange
termijn.In dit verband verdienen eveneens aandacht de organisaties die hun bestaansrecht
ontlenen aan het overkoepelen van cliëntenraden (in de zin van de Wet
medezeggenschap cliënten zorginstellingen). Voor zover hiervoor in het
verleden structurele subsidies beschikbaar waren, dienen deze budgettair neutraal
te worden overgeheveld naar de budgetten van de zorgaanbieders, die gehouden
zijn deze raden in stand te houden.Binnen het begrotingsartikel gehandicaptenbeleid komt in 1999 door herallocatie
ruimte beschikbaar voor het Nederlandse Gebarencentrum (als gevolg van het
kabinetsstandpunt op het advies «Méér dan een gebaar»
van de Commissie Nederlandse Gebarentaal), pilots community care (als gevolg
van het advies dat daarover wordt uitgebracht door de hiervoor door de Staatssecretaris
van VWS geïnstalleerde werkgroep onder leiding van het NIZW), alternatieve/non
verbale communicatietechnieken bij ernstig verstandelijk gehandicapten, beeldvorming
lichamelijk gehandicapten, arbeidsintegratie MBO-schoolverlaters met een lichamelijke
handicap (in samenwerking met SZW, OCenW en het Landelijk Instituut voor Sociale
Verzekeringen) en SEV-projecten kleinschaligheid. g. Ouderenbeleid AlgemeenIn het algemene beleid van de overheid dienen randvoorwaarden te worden
gerealiseerd die de zelfstandigheid, de maatschappelijke participatie van
de burgers, dus ook van ouderen, bevorderen. Belangrijke onderdelen
van het ouderenbeleid zijn dan ook te vinden in de algemene beleidsuitgangspunten
van het kabinet. In enkele gevallen moeten voor ouderen echter specifieke
barrières worden geslecht. Vaak gaat het hier om verkeerde beeldvorming,
waarbij ten onrechte wordt benadrukt wat ouderen niet meer kunnen in plaats
van wat zij wèl kunnen. Het kabinet bestrijdt deze ontwikkelingen,
onder andere door het tegengaan van leeftijdsdiscriminatie.Meer en meer zal ook de aandacht gericht worden op wat men wel noemt de
ouderen als bron van menselijk kapitaal.Voor kwetsbare ouderen dient vanzelfsprekend een adequaat aanvullend beleid
gevoerd te worden. Samenhang tussen terreinen als wonen, welzijn, zorg en
veiligheid is daarbij een belangrijk uitgangspunt.De demografische ontwikkeling brengt met zich mee dat de Nederlandse samenleving
binnen afzienbare termijn een groep van zo'n twee miljoen ouderen in de leeftijdsgroep
55 tot 75 jaar zal omvatten. Ook bij krachtige en succesvolle voortzetting
van het beleid om ouderen langer bij het arbeidsproces betrokken te houden,
zal het merendeel van deze groep geen betaalde arbeid (meer) verrichten, maar
wel redelijk tot zeer vitaal zijn. Zij vormen daarmee een onschatbare bron
van kennis en levenservaring en kunnen een enorme bijdrage leveren aan de
samenleving. Veel ouderen doen dit overigens nu al in de vorm van bijvoorbeeld
vrijwilligerswerk, bestuurswerk, en het verlenen van allerlei diensten. Het
beleid dient nog meer gericht te zijn op het verzilveren van de waarde die
ouderen vertegenwoordigen. Dat kan vooral op lokaal niveau gebeuren, binnen,
maar ook tussen generaties. Het begrip «intergenerationele solidariteit»,
vanouds vooral doelende op «jongeren voor ouderen», krijgt daarmee
een meerzijdige betekenis.Een dergelijke benadering past uitstekend binnen de speerpunten van algemeen
welzijnsbeleid, waarvan versterking van de sociale infrastructuur er één
is. Daarbij zal tevens een relatie worden gelegd met de resultaten van de
Commissie Onderzoek lokale infrastructuur over versterking van de sociale
infrastructuur in de grote steden.Vanzelfsprekend zal een bijdrage van ouderen aan de (lokale) samenleving
uitsluitend vrijwillig kunnen plaatsvinden. Gelet op het enthousiasme waarmee
ouderen al langer aan allerlei maatschappelijke activiteiten deelnemen is
een zeker optimisme op zijn plaats.Met de ouderenorganisaties en VNG wordt momenteel bezien in hoeverre op
landelijk niveau het lokale ouderenbeleid kan worden gestimuleerd en gefaciliteerd.De in 1975 landelijk ingevoerde Pas 65 is een instrument voor de sociaal-culturele
participatie van ouderen. Nationale en Europese ontwikkelingen vormen de belangrijkste
aanleidingen de ouderen zelf nauwer te betrekken bij de vormgeving en uitvoering
van het Pas 65 – beleid. Een door mij ingestelde adviesgroep (samengesteld
uit bestuurlijke vertegenwoordigers van de Nederlandse ouderenorganisaties)
zal op basis van een gebruikersen marktonderzoek zo mogelijk eind 1998 advies
uitbrengen over een toekomstige beheersstructuur.Een nieuwe intersectorale nota over het ouderenbeleid zal vóór
het zomerreces van 1999 naar de Tweede Kamer worden gezonden. Meer dan in
voorgaande jaren het geval was, zal deze nota het product zijn van een intensieve
gedachtenwisseling met maatschappelijke organisaties, experts en ouderen (organisaties).
De voorbereidende werkzaamheden voor deze nota zijn in volle gang. In het
najaar 1998 vinden in dit kader enkele conferenties met het veld plaats over
specifieke speerpunten van intersectoraal ouderenbeleid voor de komende jaren. Internationaal jaar1999 is door de Verenigde Naties uitgeroepen tot het Internationaal Jaar
van de Ouderen met als hoofdthema: «Een samenleving voor alle leeftijden».
Gelet op de uitstekende ervaringen die met de organisatie van het Europese
Jaar van de Ouderen 1993 zijn opgedaan zullen de activiteiten in dit kader
wederom gecoördineerd worden door een nationaal comité. Het Comité
Nationale Dag van de Ouderen werkt al enkele jaren samen met nationale en
internationale (private en publieke) organisaties. In 1999 zullen rond verschillende
deelthema's activiteiten worden uitgevoerd, zoals over ouderen en ontwikkelingssamenwerking
én ouderen en de nieuwe media. De Nationale Dag van de Ouderen (1 oktober)
is één van de traditionele hoogtepunten; in 1998 zal rond deze
Dag het Jaarprogramma 1999 worden gepresenteerd. Allochtone ouderenHet beleid om allochtone ouderen in staat te stellen in Nederland waardig
oud te worden wordt voortgezet. De gedachtenvorming rond het vraagstuk om
al of niet eigen, identiteitgebonden voorzieningen voor deze ouderen tot stand
te brengen is nog niet afgerond. Een eerste onderzoek en consultatie van de
vooralsnog meest in aanmerking komende zelforganisatie, de Nederlandse Islamitische
Bond voor Ouderen (NISBO), wijzen zeker niet zonder meer in de richting van
specifieke, identiteitgebonden voorzieningen. De behoefte aan zuiver intramurale
zorgvormen als verzorgingshuizen en verpleeghuizen is, gegeven de leeftijdsopbouw
van de groep allochtonen, op dit moment nog niet zeer groot. Verschillende
wat lichtere vormen van geclusterd wonen met een zekere zorggarantie lijken
echter al wel in een behoefte te voorzien. Via enkele experimenten kan op
dit terrein ervaring worden opgedaan; het stimuleren van het geven van voorlichting
vindt daarnaast voortgang. OnderzoekDe Longitudinaal Ageing Study Amsterdam (LASA) wordt voortgezet; bevorderd
zal worden dat de (tussen-)resultaten op ruime schaal bekend gemaakt worden.
Daarbij zal, meer dan in het verleden, aandacht geschonken worden aan de toepassing
van deze resultaten. Het programma Succesvol Ouder Worden, dat door VWS samen
met het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen (OC&W) bij
de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO) is ondergebracht,
neemt in 1999 een aanvang met concrete onderzoeksprojecten.Het 5e Kaderprogramma Onderzoek en Technologische Ontwikkeling van de
Europese Commissie zal een impuls geven aan het ouderenonderzoek in Europees
verband. Modernisering OuderenzorgIn december 1997 heeft het SCP het rapport «Vraagverkenningen wonen
en zorg voor ouderen» uitgebracht (Kamerstukken II, 1997–1998,
25 351, nr. 18). Daarin wordt inzicht gegeven in de op grond van de demografie
en andere trends te verwachten vraag naar zorg en huisvesting door ouderen.
Het rapport geeft aan dat ondanks een te verwachten relatieve daling van de
zorgvraag, de sterke stijging van het aantal ouderen zal leiden tot een forse
toename in absolute zin. Het beleid in de komende jaren zal daar op in moeten
spelen. Het Regeerakkoord onderstreept die prioriteit. In de afgelopen vier jaar is veel gedaan om een goed fundament te leggen
voor het toekomstige beleid en zijn ook reeds aanzetten gegeven. Gewezen kan
onder meer worden op:– een omvangrijk bouw- en renovatieprogramma voor verpleeghuizen,
waarbij vergroting van de privacy een belangrijke plaats inneemt;– het opzetten van onafhankelijke regionale indicatieorganen voor
een integrale beoordeling van zorg voor onder andere ouderen (verpleeghuis,
verzorgingshuis, thuiszorg) met zo mogelijk ook samenhang met de Wet voorzieningen
gehandicapten;– verandering van de financiering van verzorgingshuizen door het
tot stand komen van de Overgangswet verzorgingshuizen. Dit moet in 2001 leiden
tot opname van verzorgingshuiszorg als aanspraak in de AWBZ;– onderzoek in samenwerking met de sectoren naar de verandering
in zorgzwaarte en werkdruk en de noodzaak in te spelen op verandering in samenstelling
van de groep kwetsbare ouderen die een beroep doen op intramurale voorzieningen;– onderzoek naar en bevordering van de samenhang in het aanbod aan
voorzieningen voor ouderen (verpleeghuizen, verzorgingshuizen, thuiszorg);Hier zal de komende jaren mee worden doorgegaan. Naar verwachting zal
vóór 1 januari 1999 aan het parlement een voorstel worden aangeboden
over de vormgeving van de opname van verzorgingshuiszorg in de AWBZ.Het gedwongen, administratief, scheiden van wonen en zorg in bestaande
instellingen wordt door het kabinet niet als een zinvolle beleidsontwikkeling
beschouwd, gezien de kosten die daarmee gemoeid zijn. De aandacht zal juist
gericht worden op een verbetering van de samenwerking tussen de afzonderlijke
instellingen die extramurale zorg en dienstverlening aanbieden en wooncorporaties.
Intramurale opname moet beperkt blijven tot diegenen voor wie dit strikt noodzakelijk
is. Bij de programmering voor de intramurale voorzieningen, zowel bij renovatie,
vervangende nieuwbouw en uitbreiding, zal met dit samenspel van factoren rekening
worden gehouden.In een werkgroep van het Ministerie van Volkshuisvesting, Ruimtelijke
ordening en Milieubeheer (VROM) wordt samen met de Vereniging van Nederlandse
Gemeenten en de koepel van de woningcorporaties Aedes, onderzocht welke bouwkundige
voorzieningen noodzakelijk zijn om te komen tot vormen waarin wonen en zorg
voor ouderen zijn geïntegreerd. Dit mede om te komen tot de optimale
randvoorwaarden om het zelfstandig en geclusterd wonen met een gedifferentieerd
zorgaanbod mogelijk te maken. In dat kader zal ook de mogelijke vorming van
een woonzorgstimuleringsfonds worden bezien. Verzorgings- en verpleeghuizenVoor een uitgebreide beschrijving van het zorgaanbod, zoals dat geleverd
wordt in, vanuit en onder verantwoordelijkheid van verpleeghuizen en verzorgingshuizen,
wordt verwezen naar hoofdstuk 7 van het JOZ 1999.Het ingezette beleid ter verbetering van de privacy in verpleeghuizen
zal de komende jaren worden voortgezet. De inzet van de afgelopen jaren leidt
er toe dat in de komende jaren de beoogde (bouwkundige) verbeteringen op het
gebied van de privacy ook daadwerkelijk tot stand komen.Het afgelopen jaar is de werkdruk in de intramurale voorzieningen een
belangrijk aandachtspunt geweest. De toenemende vergrijzing en de daaruit
voortvloeiende verzwaring van de zorgvraag, in combinatie met de moeite die
het soms kost voldoende geschoold personeel aan te trekken, heeft de werkdruk
in de instellingen aanzienlijk verhoogd. Door een onderzoek van
het bureau Van Loveren is er voor de verzorgingshuizen inzicht ontstaan over
de groei van de zorgzwaarte van de bewoners van die instellingen en de consequenties
die daaruit voor het personeel, het management en de organisatie moeten worden
getrokken. Voor de verpleeghuizen zal binnenkort een dergelijk onderzoek worden
afgerond.Het verkrijgen van dergelijke geobjectiveerde gegevens passen in het meer
algemene beleid van het ministerie om inzicht in en informatie over aard en
structuur van de zorg binnen instellingen te hebben, om een zo efficiënt
mogelijke aanwending van beschikbare middelen te bereiken. Mede in dat licht
is er ook een aanvang genomen met een studie naar de mogelijkheden tot benchmarking
in de sector verzorging en verpleging. Door een extern onderzoeksbureau wordt
daartoe een voorstel uitgewerkt.De lengte van wachtlijsten en wachttijden wordt in het algemeen beschouwd
als een goede indicator of er wel of geen capaciteitstekorten bestaan in een
sector. Over de lengte van de wachtlijsten in de sector ouderenzorg en de
waarde en betekenis ervan is in de laatste jaren veel gesproken. Het blijkt
dat over de lengte van de wachtlijsten al jaren grote verschillen van inzicht
bestaan. Met het veld wordt er gewerkt aan een goede en eenduidige bepaling
van de wachtlijsten.Zoals in het Regeerakkoord is aangegeven, heeft het kabinet het terugdringen
van de wachtlijst tot een aanvaardbare wachtlijst als een van zijn speerpunten
aangemerkt. In de komende meerjarenafspraken met het veld zal dit punt nadrukkelijk
aan de orde komen. Daarbij gaat het niet alleen om de wachtlijsten voor verzorgings-
en verpleeghuizen. Ook de mogelijkheden van aanpalende voorzieningen zoals
de thuiszorg zullen bij het terugdringen van de wachtlijsten worden betrokken. h. Curatieve somatische zorgVoor een beschrijving van het beoogd beleid op het terrein van de curatieve
somatische zorg wordt verwezen naar hoofdstuk drie van het JOZ 1999. Hier
worden in het kort de niet direct tot het JOZ behorende beleidsterreinen beschreven.
Het gaat daarbij om beroepen en opleidingen, orgaandonatie, thuiszorg, spoedeisende
medische hulpverlening, palliatieve zorg en medisch-ethische vraagstukken. OpleidingenHet kabinet vindt het arbeidsmarktvraagstuk op het zorgterrein een belangrijk
onderwerp. Voor het vraagstuk in het algemeen wordt verwezen naar hoofdstuk
2o van deze Memorie van Toelichting. Onderstaand wordt ingegegaan op de opleidingen
en beroepen op het terrein van de curatieve somatische zorg.Het Nederlands Instituut voor Zorg en Welzijn (NIZW) zal in opdracht van
de Raad voor het Beroepsonderwijs en de Volwasseneneducatie (Bve Raad) en
het Landelijk Orgaan van het beroepsonderwijs gezondheidszorg, dienstverlening,
welzijn en sport (OVDB) in de komende jaren de kwalitatieve en kwantitatieve
effecten van de invoering van het nieuwe opleidingsstelsel verpleging en verzorging
evalueren.De resultaten van de pilotstudies naar kwalificatieniveau 1 zijn in maart
1998 beschikbaar gekomen. Kwalificatieniveau 1 heeft betrekking op het laagste
niveau (assisterende) in het nieuwe opleidingsstelsel voor verpleging en verzorging.
De behoefte aan deze assisterenden is er vooral bij de thuiszorg en de verzorgingshuizen.
De studielast van de opleiding op kwalificatieniveau 1, uitgedrukt in normatieve
studiejaren, bedraagt tenminste een half jaar en ten hoogste
een jaar. De eindtermen voor deze opleiding zijn vooralsnog niet ingediend.Met de werkgevers in de zorgsector zal in het kader van de meerjarenafspraken
nog nadere besluitvorming over invoering ervan plaatsvinden.Een plan van aanpak voor de uitwerking van de verplichte periodieke registratie
voor de acht artikel 3 beroepen uit de Wet op de beroepen in de individuele
gezondheidszorg (BIG) is opgesteld. Een belangrijke voorwaarde is dat bij
periodieke registratie geen sprake hoeft te zijn van dubbele registratie voor
de specialisten die op grond van de Wet BIG zijn erkend. Continuering van
de inschrijving in het specialistenregister moet voldoende zijn voor continuering
van de inschrijving in het BIG-register.Tevens vindt uitwerking plaats van de regeling van de specialismen op
grond van artikel 14 van de Wet. Uitvoeringstechnische en financiële
aspecten spelen hierbij een rol.Betrokken partijen in het veld hebben een Landelijk Platform Oogzorg in
het leven geroepen. De doelstelling ervan is te komen tot goede onderlinge
afspraken tussen de verschillende oogzorgberoepen voor een effectieve en doelmatige
oogzorg. Het platform krijgt een financiële bijdrage voor de uitwerking
van deze doelstelling.Het door partijen (beroepsgroep, zorgorganisaties en financiers) in te
stellen capaciteitsorgaan zal ramingen gaan maken over het gewenste aantal
opleidingsplaatsen van de medische en tandheelkundige vervolgopleidingen.
Het capaciteitsorgaan zal een subsidie ontvangen van het Ministerie van VWS.
Op grond van het op te stellen capaciteitsplan en het bestuurlijk overleg
daarover zullen binnen het macrobudgettaire kader zorg middelen beschikbaar
worden gesteld voor de realisering van de gekozen prioriteiten. Een door partijen
op te richten college zal toezicht houden op de toedeling van de plaatsen
over de individuele instellingen. Het is de bedoeling de meerkosten van het
opleiden in de budgetten te oormerken.Het Nationaal Ziekenhuisinstituut (NZi) doet op basis van de huidige situatie
onderzoek naar de kosten en de opbrengsten van de externe leerwerkperiode
(ELWP) voor huisartsen in opleiding. Het onderzoek wordt gehouden in ziekenhuizen,
RIAGG's en verpleeghuizen, waar huisartsen in opleiding stages lopen. De uitkomsten
ervan zullen worden vertaald naar de nieuw op te zetten situatie voor het
tweede jaar. ThuiszorgDoor fusies is in 1998 het aantal thuiszorgorganisaties afgenomen. Het
aantal thuiszorgorganisaties begin 1998 bedroeg 123. De fusies zijn mede ingegeven
door de eis dat thuiszorgorganisaties vanaf 1999 het integrale pakket thuiszorg
moeten leveren. Onder integraal pakket wordt verstaan verpleging, verzorging,
huishoudelijke hulp en het in bruikleen verstrekken van verpleegartikelen.Een toename van het aantal thuiszorgorganisaties door nieuwkomers is niet
te verwachten. Immers, het besluit om de marktwerking in de thuiszorg op te
schorten houdt in dat er in principe geen nieuwe thuiszorgorganisaties worden
toegelaten. Met ingang van 1 januari 1998 is het categoriaal toelatingsregime
veranderd in een systeem waarbij thuiszorginstellingen weer afzonderlijk bij
ministeriële beschikking worden toegelaten. De verzoeken van instellingen
om toelating worden beoordeeld aan de hand van de «Tijdelijke regeling
spreiding en behoefte».Voor intensieve thuiszorg geldt met ingang van 1 januari 1998 een subsidieregeling
ex AWBZ. Om de intensieve thuiszorg te kunnen regelen, moest
de AWBZ-thuiszorg worden begrensd. Op basis van jurisprudentie was in de AWBZ-aanspraak
in eerste instantie een maximering tot drie uren aangebracht in het onderdeel
verpleging en verzorging. In de loop van 1998 werd duidelijk dat deze maximering
voor een beperkte groep patiënten problemen opleverde. Voor deze groep
patiënten, die meer dan voor drie uur verpleging en verzorging zijn geïndiceerd,
is de subsidieregeling Intensieve Thuiszorg uitgebreid.Bij alle thuiszorgorganisaties die in 1997 de aanspraak thuiszorg leverden
wordt een benchmarkonderzoek uitgevoerd. Het onderzoek heeft betrekking op
de doelmatigheid en kwaliteit van de thuiszorgorganisaties. Naast het realiseren
van verbeteringen bij de organisaties is een achterliggend doel om, binnen
het macrokader en de wettelijke aanspraken, te komen tot een systeem van outputfinanciering
in 2001. Palliatieve zorgIn de begroting is vanaf 1998 per jaar f 7 miljoen ter beschikking
gesteld voor de verdere ontwikkeling van palliatieve zorg. Deze ontwikkeling
zal plaatsvinden vanuit een vijftal academische medische centra. De door hen
ingediende voorstellen zijn getoetst door een ingestelde onafhankelijke commissie.
De twee speerpunten van beleid die verder moeten worden ontwikkeld door deze
centra zijn enerzijds kennisoverdracht en deskundigheidsbevordering en anderzijds
aanpassing van de zorgstructuur van de palliatieve zorg.Van deze f 7 miljoen zal gedurende de eerste twee jaar een deel worden
gebruikt voor de integratie van de hospices en de hospice-achtige zorg in
de reguliere gezondheidszorg. Dit gebeurt onder leiding van een onafhankelijke
TaskForce. Medisch-ethische vraagstukkenDe zich in hoog tempo ontwikkelende mogelijkheden tot het kloneren van
dieren leidden internationaal tot veel discussie over de mogelijkheid om ook
mensen te kloneren en tot vragen over de aanvaardbaarheid daarvan. Internationale
organisaties waren het snel eens over de noodzaak van een mondiaal verbod
op het kloneren van menselijke individuen. Nederland ondertekende daartoe
het «Protocol on the prohibition of the cloning of human beings»
van de Raad van Europa. De aanvaardbaarheid van en de mogelijkheden tot het
gebruik van kloneringstechnieken voor niet-reproductieve doeleinden heeft
de komende tijd de aandacht.Voortdurend is er op het terrein van de medische ethiek en de biotechnologie
sprake van ontwikkelingen, die bij sommigen in de samenleving misverstanden
en gevoelens van onbehagen oproepen. Er is om die reden een grotere nadruk
komen te liggen op de organisatie van maatschappelijke debatten. Een debat
maakt het mogelijk om onder andere door het geven van informatie en het organiseren
van bijeenkomsten de meningsvorming in de bevolking te stimuleren en uitleg
te geven over ingewikkelde vraagstukken. Misverstanden kunnen daarmee worden
weggenomen en vaak ook gevoelens van onbehagen. Het afgelopen jaar is een
eerste debat van start gegaan, met als onderwerp kloneren.Op het terrein van actief levensbeëindigend handelen zijn in maart
en april 1998 in de Tweede en Eerste Kamer de AMvB artikel 10 Wet op de lijkbezorging
en de bijbehorende ministeriële regeling besproken, waarin de gewijzigde
meldingsprocedure euthanasie en de regionale toetsingscommissies ter beoordeling
van euthanasie en hulp bij zelfdoding worden geregeld.De regeling wordt per 1 november 1998 van kracht en de toetsingscommissies
zullen per die datum hun werkzaamheden aanvatten.De regeling van levensbeëindigend handelen niet op verzoek zal in
de komende kabinetsperiode aan de orde komen.Een bijzondere groep in het kader van deze regeling vormen de pasgeborenen
met ernstige aandoeningen. Bij de totstandkoming van de regeling zal mede
gebruik worden gemaakt van de aanbevelingen van de overleggroep zorgvuldig
medisch handelen rond het levenseinde van pasgeborenen met ernstige aandoeningen
die tijdens de vorige kabinetsperiode een rapport over een regeling ter zake
heeft uitgebracht.Het kabinet acht het van belang de rol van artsen bij euthanasie in het
Wetboek van strafrecht vast te leggen: een arts die aan alle zorgvuldigheidseisen
voldoet én de meldingsplicht vervult is niet strafbaar. Het kabinet
neemt hiertoe het initiatiefwetsvoorstel ter zake ongewijzigd over en zal
dit terstond als eigen wetsvoorstel voor advies aan de Raad van State voorleggen.De Gezondheidsraad heeft gedurende de afgelopen kabinetsperiode een omvangrijk
adviesproject afgerond op het terrein van in-vitrofertilisatie en alles wat
daar mee samenhangt. Op basis hiervan is een nieuw planningsbesluit ex Wet
op de bijzondere medische verrichtingen in het leven geroepen. In dit besluit
is een aantal onderwerpen geregeld in afwachting van de totstandkoming van
regeling in de Wet inzake handelingen met geslachtscellen en embryo's, die
naar verwachting in de komende kabinetsperiode afgerond zal kunnen worden. Wet op de orgaandonatieDe invoering van de Wet op de orgaandonatie (WOD) is volgens plan verlopen.
Sinds 1 september 1998 is de WOD volledig in werking getreden en kan het donorregister
worden geraadpleegd. Het donorregister bevat thans de wilsbeschikking van
meer dan 4,3 miljoen ingezetenen.In februari en maart 1999 vindt een nieuwe registratie-campagne plaats
die zich richt op 18-jarigen. Daarnaast richten de inspanningen zich nu op
de medische wereld, opdat de WOD ook daadwerkelijk wordt toegepast. Project Geneeskundige Hulpverlening bij Ongevallen en
RampenVan direct belang voor de beleidsontwikkeling voor de spoedeisende medische
hulpverlening is het project Geneeskundige Hulpverlening bij Ongevallen en
Rampen (GHOR). In het project werken de ministeries van BZK en VWS samen met
het veld aan een nieuw systeem voor grootschalige medische hulpverlening.
Uitgangspunt is de centrale positie van de traumapatiënt, die van ongevalslocatie
tot in het ziekenhuis continue zorg op maat ontvangt. Het project is een voortvloeisel
van het onderzoek dat de Inspectie voor de Gezondheidszorg en de Inspectie
voor de Brandweerzorg en Rampenbestrijding in 1995 hebben uitgevoerd naar
het functioneren van de organisatie voor de grootschalige medische hulpverlening.De uitgewerkte beleidsuitgangspunten voor het nieuwe systeem voor GHOR
zijn verwoord in de nota «Met Zorg Verbonden» die in juni 1997
aan de Tweede Kamer is aangeboden. In deze nota wordt tevens de relatie gelegd
met aanpalende beleidsterreinen op het gebied van de ambulancezorg en de traumazorg.In 1998 is binnen het project een groot aantal producten tot stand gebracht,
zoals de blauwdrukken van het integrale hulpverleningsproces, het kwaliteitssysteem
en het registratieen informatiesysteem. Verder is gewerkt aan het kweken van
een bestuurlijk draagvlak in de regio's. Medio juli zijn er op vrijwillige
basis landelijk dekkende regio's gevormd waarbinnen gemeenten
hebben afgesproken om op het gebied van de GHOR samen te werken. De meeste
regio's vallen samen met de politieregio's. Nagenoeg alle regio's hebben een
plan van aanpak bij het Rijk ingediend.Het begrotingsjaar 1999 staat in het teken van de implementatie van de
projectplannen. In het land zal een kwaliteits- en registratiesysteem worden
ingevoerd dat gedragen wordt door de uitvoerende beroepsgroepen en zorginstanties.
Verder zal actief gewerkt worden aan het stabiliseren van het lokaal bestuurlijk
draagvlak.Tevens zullen in 1999 de eerste regionaal geneeskundig functionarissen
(RGF) door de regiobesturen kunnen worden aangesteld. Deze functionarissen
hebben tot taak om in hun regio de verschillende actoren op het gebied van
de spoedeisende medische hulpverlening tot samenwerking te brengen om een
integrale hulpverleningsketen te laten ontstaan. In operationeel opzicht zijn
zij vergelijkbaar met de regionaal commandant brandweer en de korpschef van
de politie.Het jaar 1999 zal het eerste levensjaar van het Centraal Orgaan voor Urgentie-
en Rampengeneeskunde (COURAGE) worden. Het instituut COURAGE gaat als kennisinstituut/kwaliteitscentrum
fungeren op het gebied van de spoedeisende medische hulpverlening. Kerntaken
liggen daarbij op het terrein van kwaliteitsbeleid, informatie-uitwisseling
en onderzoekscoördinatie. Voorts zal het instituut COURAGE de regie gaan
voeren over de landelijke registratie voor de traumazorg. Het instituut wordt
gevestigd aan het Academisch Ziekenhuis Utrecht (AZU). Het voornemen bestaat
om in de loop van 1999 eveneens aan het AZU vanuit het instituut COURAGE de
bijzondere leerstoel Urgentie- en Rampengeneeskunde in te stellen. i. JeugdbeleidDe komende vier jaar zal het preventief en curatief jeugdbeleid worden
versterkt. Coördinatie van de inzet vanuit de verschillende sectoren
van het rijksbeleid is daarbij een belangrijke voorwaarde voor versterking
van de samenhang binnen het jeugdbeleid. In die coördinatie zal fors
worden geïnvesteerd. Preventief jeugdbeleidDe projectgroep Ontwikkeling lokaal jeugdbeleid (OLPJ) heeft de afgelopen
jaren in opdracht van de Staatssecretaris van VWS in samenwerking met de Vereniging
van Nederlandse Gemeenten (VNG) een groot aantal handreikingen ontwikkeld
om gemeenten te ondersteunen bij de ontwikkeling van een preventief jeugdbeleid.
In 1998 worden deze via een uitgebreid consultatieaanbod en bijeenkomsten
in het land aan alle gemeenten overgedragen. In maart 1998 is het advies «Jeugdbeleid,
jong beleid» van de OLPJ aan de Tweede Kamer gezonden (Kamerstukken
II, 1997–1998, 25 619, nr. 13). In dit advies doet de projectgroep
een aantal aanbevelingen voor de verdere ontwikkeling van een gemeentelijk
preventief jeugdbeleid. Zij concludeert dat steeds meer gemeenten een actief
jeugdbeleid voeren, maar dat de nu voorgelegde basis de komende jaren moet
worden verstevigd en uitgebreid.In november 1998 verschijnt het eindadvies van de OLPJ. Mede op basis
van dit advies wordt in 1999 vorm gegeven aan de verdere stimulering van het
lokaal preventief jeugdbeleid. Opvoedingsondersteuning en ontwikkelingsstimuleringIn april 1998 hebben de Staatssecretaris van VWS en de Minister en de
Staatssecretaris van Justitie, mede namens de staatssecretaris van OC&W
de beleidsbrief «Naar een solide basis. Opvoedingsondersteuning en ontwikkelingsstimulering
als bijdrage aan het voorkomen van maatschappelijke uitval en jeugdcriminaliteit»
aan de Tweede Kamer gezonden (Kamerstukken II, 1997–1998, 25 980,
nr. 1). Op basis van een analyse van achterstands- en uitvalproblematiek worden
voorstellen gedaan voor de optimalisering van algemene voorzieningen voor
ouders met jonge kinderen in risico- en achterstandssituaties en voor de versterking
van de regiemogelijkheden van gemeenten via een wijkgerichte aanpak. Ook in
twee andere aan de Tweede Kamer aangeboden beleidsnota's, het Nationaal Actieprogramma
«Een leven lang leren» (januari 1998) en de CRIEM-nota (november
1997, Kamerstukken II, 1997–1998, 25 726, nr. 1) wordt een versterking
van de voorschoolse voorzieningen voor met name kinderen en gezinnen in risico-
en achterstandssituaties bepleit. In 1999 vindt uitvoering plaats van de voorstellen
uit de beleidsbrief «Naar een solide basis». Gezien de verantwoordelijkheid
van de gemeenten voor preventief jeugdbeleid in brede zin zal overlegd worden
met de VNG op welke wijze bevorderd kan worden dat binnen het gemeentelijke
beleid de nodige aandacht gegeven kan worden aan de uitvoering van deze voorstellen,
gebruik makend van de mogelijkheden die de groei van het gemeentefonds kan
bieden. Aangezien achterstandsproblematiek en maatschappelijke uitval in het
bijzonder in een aantal wijken in de grote(re) steden voorkomt, zal ook de
mogelijkheid van gerichte inzet van middelen uit het leefbaarheidsfonds voor
opvoedingsondersteuning en ontwikkelingsstimulering in de grote steden worden
bezien.In 1998 worden, met Justitie, in enkele gemeenten met zware achterstandsproblematiek
pilots voor een wijkgerichte aanpak opgezet. Verder wordt onderzoek verricht
naar de stand van zaken in het peuterspeelzaalwerk, naar «good practices»
in de opvoedingsondersteuning en naar indringender methodieken. KinderopvangEr komt een Wet Basisvoorziening Kinderopvang waarmee een belangrijke
voorwaarde wordt geschapen voor het uiteindelijk tot stand komen van een dekkend
aanbod aan kinderopvang. Ook de opvang van jongeren tussen 12 en 16 jaar kan
met deze wet waar nodig worden gestimuleerd.Voor verdubbeling van de opvangcapaciteit, met een accent op de buitenschoolse
opvang, wordt een financiële impuls gegeven. Daarvoor is een uit het
Regeerakkoord voortvloeiende structurele overheidsbijdrage beschikbaar die
oploopt van f 50 miljoen in 1999 tot f 250 miljoen in 2002. In afwachting
van nadere besluitvorming zijn deze gelden vooralsnog geposteerd op een aanvullende
post. Met deze gelden worden gemeenten in staat gesteld de regierol met betrekking
tot beschikbaarheid en betaalbaarheid te vervullen. Verder zal een incidentele
bouwimpuls reeds op korte termijn tot aanzienlijke vergroting van het aanbod
kunnen leiden. Het Ministerie van SZW besteedt daarnaast f 15 miljoen
in het kader van de uitvoering van de commissie dagindeling.De besteding van de in het Regeerakkoord vermelde extra f 150 miljoen
(f 25 miljoen in 1999, oplopend tot een structureel bedrag van f 150
miljoen in 2002) voor maatregelen in de fiscale sfeer zal zodanig worden vormgegeven
dat optimale afstemming tussen de inbreng van de ouders, de werkgevers en
de gemeenten wordt bevorderd. Deze maatregelen kunnen de drempel voor ouders
verlagen en kunnen werkgevers een stimulans geven om in de CAO-onderhandelingen
hun medewerkers een faciliteit voor kinderopvang aan te bieden.
Het advies van de Sociaal-Economische Raad «Arbeid, Zorg en Economische
zelfstandigheid» wordt bij de uitwerking hiervan betrokken.De aanzet tot de verdere groei van de kinderopvang is reeds gegeven met
de Tijdelijke stimuleringsmaatregel buitenschoolse opvang van begin oktober
1997. De stimuleringsmaatregel beoogt uitbreiding van het aantal opvangplaatsen
én vernieuwing van het aanbod voor met name kinderen van 8 tot 12 jaar.
Samenwerking tussen lokale voorzieningen is van belang voor het bereiken van
deze doelstellingen. Vrijwel alle gemeenten hebben een uitkering aangevraagd
en gekregen. In april 1998 is het budget verhoogd. Voor de stimuleringsmaatregel
is in totaal f 243,3 miljoen beschikbaar in de jaren 1997 t/m 2000. Hiermee
zullen ultimo 2000 ongeveer 26 000 opvangplaatsen gerealiseerd kunnen
worden. Deze stimuleringsmaatregel zal worden ingebed in de tot stand te brengen
Wet Basisvoorziening Kinderopvang.Daarnaast worden experimenten uitgevoerd met buitenschoolse opvang voor
12- tot 16-jarigen.De inkomensafhankelijke ouderbijdrage wordt afgeleid van het belastbaar
inkomen en wettelijk vastgelegd. Vooruitlopend op deze wettelijke regeling
neemt het Ministerie van VWS in 1999 opnieuw de verantwoordelijkheid voor
het uitbrengen van een adviestabel ouderbijdragen.Tenslotte dienen er basiskwaliteitseisen te zijn waaraan kinderopvang
moet voldoen. Deze kunnen wettelijk worden verankerd. De implementatie van
het zelfregulerend kwaliteitsstelsel en de verbetering van het gemeentelijk
toezicht op de kwaliteit wordt voortgezet. Tevens zal aandacht worden geschonken
aan de pedagogische inhoud. JeugdzorgAls uitwerking van het regeringsstandpunt Regie in de Jeugdzorg is in
de afgelopen jaren gewerkt aan de ontwikkeling van bestuurlijke kaders voor
één toegang en een eenduidige, adequate beleidsinformatievoorziening
voor de brede jeugdzorg (jeugdhulpverlening, jeugdbescherming en jeugd-GGZ).
Er is op dat terrein veel vooruitgang geboekt. Het accent verschuift nu naar –
verdere – operationalisering en implementatie. Daartoe moeten er centrale
afspraken komen over te realiseren produkten, tijdstippen en ondersteuning
daarbij. Er komt een nieuwe wet op de Jeugdzorg voor de hele jeugdzorg met
een eenduidige aansturing en financiering. Alle met het proces Regie in de
Jeugdzorg geboekte vooruitgang wordt in deze wetgeving verankerd. Vooral de
totstandkoming van één loket voor de toegang tot de brede jeugdzorg,
is cruciaal voor de ontwikkeling van een meer op de vraag afgestemde, effectieve,
efficiënte jeugdzorg. Daarom wordt het Bureau Jeugdzorg een onafhankelijke
rechtspersoon, onder één gezag met één financiering.Tot de speerpunten van Regie in de Jeugdzorg behoort ook een vraaggerichte
reorganisatie van het zorgaanbod achter de toegang. Voor de ontwikkeling van
een nieuwe modulaire opzet met zorgprogramma's of zorgtrajecten op maat is
een projectgroep aan het werk.Over het advies van de commissie-Hermanns om Advies- en meldpunten kindermishandeling
(AMK) te introduceren ter verbetering van de preventie en bestrijding van
kindermishandeling, is een standpunt naar de Tweede Kamer gezonden (Kamerstukken
II, 1997–1998, 25 619, nr. 15). In de komende periode is de implementatie
van deze AMK's aan de orde. Het gaat om het wegwerken van de achterstand van
oude dossiers, de introductie van praktijkbegeleiders, de toepassing
van de – voorlopige – normering van de bekostiging en een landelijk
ondersteuningsprogramma.In de huidige wet op de Jeugdhulpverlening is het uitgangspunt opgenomen
dat jeugdzorg zo kort mogelijk, zo licht mogelijk, zo nabij mogelijk en zo
tijdig mogelijk dient plaats te vinden. In overeenstemming met dit uitgangspunt
groeit de gedachte dat hulpverlening in beginsel zoveel mogelijk dient plaats
te vinden in de «primaire leefverbanden» van kinderen en jeugdigen
(zoals gezin, school e.d.). Deze hulp moet ook meer gericht zijn op herstel
of versterking van de eigen mogelijkheden van jeugdigen en hun ouders/opvoeders.
Dat vraagt betrokkenheid/samenwerking van vele lokale voorzieningen als kinderopvang,
onderwijs, sportclubs en dergelijke. In dit verband zal in 1999 een pilot
starten in Limburg. Met deze zogeheten vermaatschappelijking van de jeugdzorg
komt het zwaartepunt te liggen bij de ambulante jeugdzorg en is een goede
afstemming nodig met het lokale onderwijs en jeugdbeleid.Aan de zorg voor jongeren uit de etnische minderheden en aan de interculturalisatie
van de jeugdzorg wordt, onder meer door methodiekontwikkeling, meer aandacht
besteed.Om de capaciteits- en plaatsingsproblemen van de geïndiceerde jeugdzorg
op te lossen is er vanaf 1996 geld vrijgemaakt: f 51 miljoen in 1996
oplopend naar f 72,6 miljoen vanaf 1999. Hiervan wordt in 1999 f 12
miljoen ingezet voor uitbreiding van capaciteit in de hulpvarianten zwaar-residentieel,
pleegzorg en intensief-ambulant. Afgezet tegen de stand per 1 januari 1996
zijn met deze gelden inmiddels 990 plaatsen gerealiseerd waarmee 2150 jeugdigen
hulp hebben kunnen krijgen. Naar de nog bestaande wachtlijst- en plaatsingsproblematiek
is op verzoek van de Tweede Kamer een Quick Scan verricht. Naar aanleiding
van de motie Kalsbeek zal de Tweede Kamer in oktober 1998 aanvullende informatie
over dat onderwerp krijgen.Voor een goed functioneren van de Jeugdzorg zijn extra middelen nodig.
In het Regeerakkoord wordt hierin via verschillende wegen voorzien.Het kabinet zal de mogelijkheid van fiscalisering van de omroepbijdragen
onderzoeken. Eventuele besparingen in uitvoeringskosten als gevolg daarvan
komen beschikbaar voor de jeugdzorg. Van belang is ook dat het kabinet middelen
heeft uitgetrokken voor politie/overige justitiële keten, welke ook zijn
bestemd voor maatregelen in de preventieve sfeer (jeugdhulpverlening). Dit
wordt nader bezien. Met de Minister voor Grote Steden- en Integratiebeleid
zal worden bezien in welke mate men de gereserveerde middelen uit het Leefbaarheidsfonds
Grote Steden kan aanwenden voor de problematiek van jongeren in de grote steden.
Verder zal de ouderbijdrage worden gekoppeld aan de algemene prijsontwikkeling.
Deze indexering van de eigen bijdrageregeling jeugdhulpverlening zal met ingang
van 1999 in werking treden. Tenslotte komen via de versterking van de sociale
infrastructuur in 1999 extra middelen voor de Jeugdzorg beschikbaar. In afwachting
van de definitieve besluitvorming is dit extra geld nog geparkeerd op een
aanvullende post. Participatie van jeugd/jeugdorganisatiesDe afgelopen jaren is een groot aantal vernieuwende initiatieven genomen
om de actieve en bewuste maatschappelijke participatie van kinderen en jongeren
te stimuleren en om een actieve inbreng van jeugdigen in het beleid van overheden
en van voorzieningen, mogelijk te maken en daarmee de maatschappelijke positie
van jeugdigen te versterken.Een Programma Jeugdparticipatie is in een brief van 22 april 1998 aan
de Tweede Kamer (Kamerstukken II, 1997–1998, 25 619, nr. 13) aangekondigd. Bij de uitwerking van dit programma zullen initiatieven zoals het
Nationaal Jeugddebat hun plaats en inbedding krijgen.De subsidieregeling voor de landelijke jeugdorganisaties is geëvalueerd,
voorstellen voor bijstelling van de regeling worden aan de Tweede Kamer voorgelegd.
Het is de bedoeling dat de nieuwe regeling na behandeling in de Tweede Kamer
per 1 januari 2000 in werking treedt. JeugdmonitorVoor een pro-actief beleid is informatie nodig over maatschappelijke ontwikkelingen
die de positie van jeugd beïnvloeden. Het programma «Zicht op Jeugd:
jeugd op weg naar de toekomst» vormt de leidraad van verschillende activiteiten
op het gebied van monitoring en onderzoek. Jeugd en audiovisuele mediaOp basis van de kabinetsnotitie « Niet voor alle leeftijden»
(Kamerstukken II, 1996–1997, nr. 25 266) wordt een nieuw stelsel
voor bescherming van jeugdigen tegen voor hen ongeschikte audiovisuele producten
uitgewerkt. Met de branche, samenwerkend in het Audiovisueel Overleg, wordt
overlegd over de uitwerking en de uitvoering van het classificatiesysteem
op basis van zelfbeheer.In vervolg op het mondeling overleg met de Tweede Kamer van 29 mei 1997
over de notitie «Niet voor alle leeftijden: audiovisuele media en de
bescherming van jeugdigen» wordt thans in overleg met de betrokken branche-organisaties
dit stelsel van bescherming van jeugdigen voorbereid. Een voorstel van wet,
dat dit stelsel inkadert en onderbouwt, zal de Tweede Kamer in de loop van
dit zittingsjaar bereiken. Internationaal jeugdbeleidIn de Europese Unie (EU), de Raad van Europa en in bilaterale accoorden
wordt grote waarde gehecht aan de internationale participatie en mobiliteit
van jeugdigen. Nederland heeft met een aantal landen culturele verdragen gesloten
met bepalingen over de uitwisseling van expertise over jeugdbeleid. In de
bilaterale samenwerking op het gebied van jeugdbeleid wordt voorrang gegeven
aan samenwerking met de buurlanden, met name de Bondsrepubliek Duitsland,
met landen die op afzienbare termijn toetreden tot de EU, zoals Hongarije,
en enkele transitielanden zoals Zuid-Afrika en Rusland. De samenwerking met
Rusland zal in 1999 worden geëvalueerd. Het beleid is er op gericht met
een beperkt aantal landen een resultaatgerichte samenwerking op te bouwen. j. Sport AlgemeenIn het Regeerakkoord is afgesproken dat het sportbudget in 2002 zal zijn
verdubbeld ten opzichte van het jaar 1998, hetgeen neerkomt op een extra bedrag
van f 55 miljoen. Deze gelden zullen ten goede komen aan het stimuleren
van de breedtesporten (waaronder gehandicaptensport en het verbeteren van
de ondersteuning van de verenigingen door de nationale sportbonden) en aan
het bevorderen van de topsport.De kabinetsnota Wat Sport Beweegt van 11 november 1996 (Kamerstukken II,
1996–1997, 25 125, nrs. 1 en 2) vormt het uitgangspunt voor het
sportbeleid van het kabinet voor de komende jaren. Met de uitvoering van de
nota is dit jaar een begin gemaakt, onder meer door het opstellen van een
Plan van Aanpak, dat inmiddels door de Tweede Kamer is aanvaard. Bij de totstandkoming
van het Plan van Aanpak hebben, evenals bij de sportnota, andere ministeries
en de beleidspartners (NOC*NSF, Landelijke Contactraad (LC),
VNG, IPO) een belangrijke rol gespeeld. Ook bij de verdere invulling en uitvoering
worden de collegaministeries en -beleidspartners nauw betrokken. VWS speelt
hierbij een initiërende, stimulerende en coördinerende rol.Het kabinet wil de komende jaren aandacht vragen voor het versterken van
de sportinfrastructuur op lokaal niveau. Gemeenten zullen meer gestimuleerd
worden om de lokale sportinfrastructuur te versterken en sport een vooraanstaande
plaats te geven binnen het gemeentelijk beleid. De mogelijkheden van de SZW-regeling
om extra werkgelegenheid voor langdurig werklozen te realiseren zal hierbij
worden betrokken. Met een en ander is via het Manifest Sport, dat in samenwerking
met de landelijke beleidspartners tot stand is gekomen, in 1998 een begin
gemaakt. Om dit proces te versnellen zal een deel van de extra middelen op
het sportbudget hiervoor worden ingezet. Kwaliteit lokale infrastructuurIn de nota Wat sport beweegt en het daaruit voortvloeiende Plan van aanpak
is ruim aandacht besteed aan het thema «het sportaanbod». Wil
het sportaanbod aan de vraag van de bevolking kunnen blijven beantwoorden,
dan zal in de komende periode een kwaliteitsimpuls in de lokale infrastructuur
van de georganiseerde (verenigings)sport, de anders-georganiseerde sport en
de ongeorganiseerde sport nodig zijn. Deze kwaliteitsimpuls zal gericht zijn
op de verbetering van de ondersteuning van sporters en sportaanbieders en
mede gebaseerd zijn op de uitkomsten van het gestarte sportinfrastructuur
(SPIN)project. De inrichting van dit beleid zal in nauw overleg met de –
ook lokale – beleidspartners plaats vinden. In relatie tot wat in de
sportnota en het plan van aanpak is uiteengezet, zal de beleidsintensivering
in de komende jaren ook hierop betrekking hebben. TopsportIn 1998 wordt aan de Tweede Kamer een nota Topsport aangeboden. Accenten
in de beleidsintensivering zijn onder meer talentontwikkeling, de rechts-
en fiscale positie van de topsporter, nazorg van topsporters, flexibilisering
van de studie en wetenschappelijke kennis ten bate van de topsport. Ook wordt
onderzocht wat de mogelijkheden zijn om het Fonds voor de Topsporter aan te
wenden voor een (tijdelijk) basisinkomen voor topsporters. Een en ander wordt
uiteraard in nauwe afstemming met NOC*NSF ontwikkeld. Euro 2000Met het oog op de voorbereiding van het EK voetbal in 2000 in Nederland
en België richten de activiteiten van VWS, binnen het kader van de nationale
projectgroep Euro 2000, zich voornamelijk op het ontwikkelen en uitvoeren
van een flankerend beleid, gericht op evenementen, supportersvervoer en accommodaties.De beschikbare middelen worden aangewend voor de uitvoering van het in
1998 hierover opgestelde plan van aanpak. (Voetbal)vandalismeTer bestrijding van voetbalvandalisme- en geweld wordt een aantal maatregelen
getroffen. Met alle betrokken partijen is afgesproken om tot een gezamenlijke
aanpak te komen. In samenwerking met de Koninklijke Nederlandse Voetbal Bond
(KNVB) wordt een start gemaakt met een aantal projecten op het terrein van
het sociaal preventief supportersbeleid op lokaal niveau. Verder zal de invoering
van de persoonsgebonden clubcard (met ingang van 1 augustus 1999)
bij alle Betaald Voetbal Organisaties worden gemonitord. Met de KNVB en andere
betrokken partijen zal overleg worden gevoerd over de versterking van de samenhang
in de te treffen maatregelen. Sportmedisch; sportveiligheidHet beleid is erop gericht de positieve bijdrage van sportief bewegen
aan de gezondheid zo veel mogelijk te benutten. In het kader van de meerjarige
actie «Nederland in Beweging» zal in de komende periode naast
aandacht voor ouderen en jeugd, meer aandacht worden besteed aan werknemers.
Het beleid met betrekking tot de sportletsels en de veiligheid in de sport
wordt voortgezet, mede in relatie tot de nota «Veilig thuis».Het bevorderen van de bereikbaarheid en kwaliteit van de sportmedische
zorg wordt gecontinueerd. Een nauwere samenwerking tussen de verschillende
(para)medische disciplines wordt nagestreefd. Conform de aanbevelingen van
de VTV-1997 en het gestelde in de nota Wat Sport beweegt, zal alcoholmatiging
en rookontmoediging binnen de sport aandacht krijgen.Het dopingbeleid wordt geïntensiveerd. Gestreefd wordt naar een centrale
aanpak van dopingcontroles. Gerichte voorlichting aan groepen binnen en buiten
de georganiseerde sport wordt voortgezet. Jeugd in BewegingHet project Jeugd in Beweging (JiB) gaat in het nieuwe begrotingsjaar
haar derde projectjaar in. Daarbij zal het accent in de uitvoering van het
project verschuiven van vernieuwing en ontwikkeling naar overdracht en implementatie.
De ondersteuning van JiB zal in samenwerking met het Ministerie van OC&W
worden gecontinueerd. Sport, Tolerantie en Fair PlayMet medewerking van een groot aantal sportbonden en topsporters is in
1998 de landelijke campagne «De sport staat op het spel» gelanceerd
als onderdeel van het project Sport, Tolerantie en Fair Play (STFP). In 1999
zal de uitvoering daarvan worden ondersteund.Ook op internationaal niveau zal Nederland in het kader van de Raad van
Europa zijn inbreng blijven leveren. VrijwilligersSporten en het begeleiden van sporters leidt tot voldoening en zelfrespect.
Daarom zal in de komende jaren aandacht worden besteed aan het vrijwilligerswerkbeleid
in de sport. Naast de uitvoering van de motie Essers (Kamerstukken II, 1997–1998,
25 600 XVI, nr. 34) met betrekking tot het jeugdvrijwilligerswerk in
de sport, zullen de mogelijkheden worden onderzocht om de positie van de sportvrijwilligers
te verbeteren. ParticipatieHet participatiebeleid zal zich blijven richten op het tegengaan van bewegingsarmoede,
in het bijzonder voor groepen die achterblijven in sportdeelneming. Hiertoe
wordt specifiek beleid gevoerd. Het beleid op het gebied van vrouw en sport
wordt voortgezet. Het beleid op het gebied van sport door gehandicapten zal
worden geïntensiveerd. InternationaalVan oudsher heeft internationale samenwerking tussen overheden op het
gebied van de sport plaats in het kader van de Raad van Europa. Daarnaast
neemt het belang van de Europese Unie toe vanwege het toenemend aantal raakvlakken
van andere beleidssectoren met sport.Op bilateraal niveau wordt intensief samengewerkt met Zuid-Afrika, Indonesië
en China op basis van met deze landen gesloten Memoranda of Understanding.In nauwe samenwerking met het Ministerie van Buitenlandse Zaken heeft
sport inmiddels een plaats gekregen in het Nederlandse ontwikkelingssamenwerkingsbeleid.
De in 1998 aan de Tweede Kamer aangeboden beleidsnotitie «Sport in ontwikkeling:
samenspel scoort» vormt hiervoor de basis (Kamerstukken II, 1997–1998,
26 030, nr. 1).Ten aanzien van de grote sportevenementen zal in overleg met de georganiseerde
sport een planning worden gemaakt. Mede in dit verband worden bestuurders
van sportbonden ondersteund bij het functioneren in internationale besturen.
Hierover zijn inmiddels in 1998 ook afspraken gemaakt met NOC*NSF in het kader
van de SNS-financiering. k. Verzetsdeelnemers, vervolgden en burgeroorlogsgetroffenen AlgemeenDemografische ontwikkelingen leiden geleidelijk tot een krimpsituatie
in grote delen van de sector oorlogsgetroffenen. Het beleidsmatige antwoord
hierop is het centraal stellen van de noodzaak van continuïteit en kwaliteit
van de dienstverlening. Op het terrein van de materiële dienstverlening
(verstrekken van pensioenen, uitkeringen en voorzieningen) gaat het daarbij
vooral om het stimuleren en faciliteren van tijdige organisatorische aanpassingen.
Daarnaast is samenwerking tussen de begeleidende instellingen en tussen andere
organisaties die zich bezig houden met dienstverlening aan oorlogsgetroffenen
een belangrijke optie.Handhaving van de rust op het terrein van de wetgeving voor oorlogsgetroffenen
blijft een belangrijke pijler onder het beleid. Dit is de beste manier om
de WOII-getroffenen rust en zekerheid te bieden.Op het terrein van het (jeugd)voorlichtingsbeleid wordt het projectenbeleid
verder uitgebouwd. De problematiek rondom tegoeden uit de Tweede Wereldoorlog
en de verdeling van de zogeheten Vierde Tranche Goudpool behoeft veel aandacht. Pensioen- en Uitkeringsraad en begeleidende instellingenDe werklast van de Pensioen- en Uitkeringsraad (PUR) daalt naar verwachting
in de komende jaren met ca. 5% per jaar. Het jaarlijks aantal toegekende nieuwe
aanvragen voor een uitkering of een pensioen van ca. 1 200 weegt niet
meer op tegen de vermindering door demografische oorzaken van het bestaande
bestand uitkeringsgerechtigden. Basis voor deze verwachting is de rapportage
uit maart 1998 van het Instituut voor Onderzoek van Overheidsuitgaven (IOO),
waarin actuele scenario's worden geschetst voor de werklastontwikkeling van
de PUR (Instituut voor Onderzoek van Overheidsuitgaven, Actualisatie toekomstscenario's
voor aanspraken op de Wuv, maart 1998; Idem, Actualisatie aanspraken Wubo).De geschetste ontwikkelingen leggen een grote druk op de PUR. Afbouw en
flexibilisering van de uitvoeringsorganisatie onder de strikte randvoorwaarde
van continuïteit en kwaliteit van de dienstverlening aan de (veelal kwetsbare) clienten, is een lastig traject dat grote stuurmanskunst
vraagt van het PUR-management. De PUR zal een meerjarig beleidskader opstellen
waarin het afbouwtraject (inclusief sociaal plan) nader wordt ingevuld. Het
spreekt vanzelf dat de PUR in dit proces waar mogelijk en nodig zal worden
ondersteund.Met ingang van het begrotingsjaar 1998 geldt voor de PUR een vernieuwd
systeem van outputbudgettering. Circa 90% van de uitvoeringskosten wordt vanaf
dat jaar op een prijs-per-product-basis gefinancierd. Door de werking van
het nieuwe (vereenvoudigde) model zijn budget en werklast ook in dynamisch
opzicht beter op elkaar afgestemd. De verbeterde financiële verhouding
PUR-VWS werkt positief door naar de toezichtrelatie. Immers, omdat de bekostigingssystematiek
zorgt voor transparante en reële (tevens «uitdagende») financiële
kaders, kan het toezicht zich concentreren op de resultaten van de dienstverlening.Ook bij de begeleidende instellingen is sprake van afnemende werklast.
In verband hiermee is in 1996 een proces op gang gebracht tot bundeling van
de aan de wettelijke (rapportage) taken en de erkende taken verbonden werkzaamheden
van de begeleidende instellingen, behoudens de Stichting Joods Maatschappelijk
Werk, in een centrale organisatie (Stichting Boog). Dit proces is beëindigd
omdat de betrokken organisaties vreesden dat hun identiteiten in een dergelijke
constructie onvoldoende tot uitdrukking zouden komen en omdat zij zich niet
konden vinden in de door de Algemene wet bestuursrecht gedicteerde vormgeving
van de financiering van de nieuwe organisatie waar het de uitvoering van de
erkende taak betrof.Het niet totstandkomen van een samenwerkingsverband voor het maatschappelijk
werk, laat onverlet de reeds meerdere malen aan de Tweede Kamer voorgelegde
doelstelling om het categoriaal maatschappelijk werk per uiterlijk 2005 in
de algemene hulpverlening te integreren.Ook voor de wettelijke rapportagetaak blijft het streven gericht op concentratie.
In dit verband wordt de mogelijkheid onderzocht van bundeling van deze taak
bij de PUR. Overige dienstverlening aan oorlogsgetroffenenDe afname van de doelgroep leidt ook bij de Stichting Informati een Coördinatie-Orgaan
Dienstverlening Oorlogsgetroffenen (ICODO) tot een daling van de werklast.
Een belangrijke vraag in dit verband is hoe de door het ICODO opgebouwde ervaring
met door de Tweede Wereldoorlog getroffenen kan worden benut bij de hulpverlening
aan slachtoffers van hedendaags oorlogsgeweld. Het ICODO participeert in een
overleg dat als doel heeft te komen tot een betere hulpverlening aan getraumatiseerde
asielzoekers en vluchtelingen via een probleemgerichte ondersteuning. Het
positioneren van het ICODO vormt daarbij een afgeleide doelstelling. Het is
de bedoeling dat de betrokken organisaties – naast het ICODO zijn dat
Stichting Pharos, Stichting Centrum '45, Vluchtelingen-Organisaties Nederland
en VluchtelingenWerk Nederland – in 1998 een gezamenlijk voorstel indienen
voor de vormgeving van de ondersteuning van de hulpverlening. Anticiperend
hierop zijn tussen de verschillende organisaties reeds samenwerkingsvormen
ontwikkeld en in praktijk gebracht. Over de afloop van het lopende proces
en de beleidsvoornemens terzake zal de Tweede Kamer nog dit jaar worden geïnformeerd. Beleid Jeugdvoorlichting WOII-hedenInzake op jongeren gerichte voorlichtingsprojecten over de Tweede Wereldoorlog
in relatie tot het heden is in een brief aan de Tweede Kamer van 18 december
1997 (Kamerstukken II, 1997–1998, 20 454, nr. 43) het te voeren
beleid uiteengezet. Het voor deze projecten beschikbare budget zal in de periode
tot 2003 jaarlijks worden verruimd. De middelen hiertoe komen mede beschikbaar
door de beëindiging, respectievelijk gefaseerde afbouw, van de structurele
subsidies aan oorlogs- en verzetsmusea.Het streven is om een toetsingscommissie van externe deskundigen in te
stellen voor advisering over projectvoorstellen.In 1997 is een inventariserend onderzoek gestart naar de wijze waarop
in België, Denemarken, Duitsland en Frankrijk jongeren worden voorgelicht
over de Tweede Wereldoorlog en naar het beleid dat de overheden in deze landen
voeren ten aanzien van dit onderwerp. Mogelijk zullen de uitkomsten van dit
onderzoek aanknopingspunten bieden voor beleidsaanpassing.In het kader van de Jeugdvoorlichting WOII-heden nemen de herinneringscentra
in Westerbork en Vught een bijzondere positie in. Naast de subsidiëring
van deze instellingen, ben ik eveneens bereid tot structurele subsidiëring
van een op te richten Indisch Herinneringscentrum. De verwachting is dat dit
binnen twee jaar kan worden gerealiseerd. Project Tegoeden Tweede WereldoorlogIn de loop van 1997 is het onderwerp Tegoeden Tweede Wereldoorlog in het
middelpunt van de belangstelling komen te staan. Kwesties als de bestemming
van de vierde tranche goudpool, de vondst van het Liro-archief, het na-oorlogs
rechtsherstel en wijze van opvang van oorlogsslachtoffers hadden en hebben
nog steeds een brede publieke aandacht. Er zijn inmiddels diverse onderzoekscommissies
op verschillende terreinen werkzaam. Eind 1997 en begin 1998 is een aantal
kabinetsbesluiten genomen over de toedeling van de verantwoordelijkheid aan
mijn ministerie van een aantal aspecten uit het totale complex Tegoeden Tweede
Wereldoorlog. Voor de uitvoering is in het voorjaar 1998 een project gestart,
waaronder de volgende deelprojecten vallen.– Onderzoek Indische TegoedenOp 3 februari 1998 heb ik de Begeleidingscommissie Onderzoek Indische
Tegoeden ingesteld, ter begeleiding van een eerste verkennend onderzoek naar
door de Japanse bezetter tijdens de Tweede Wereldoorlog in het voormalig Nederlands-Indië
in beslag genomen particuliere Nederlandse bank- en verzekeringstegoeden.
Ten behoeve van de registratie en inventarisatie van documenten of ander materiaal
waarover particulieren nog beschikken is tevens een meldpunt ingericht. Het
totale onderzoek zal naar verwachting lopen tot eind 1999, waarna ik de Tweede
Kamer over de resultaten zal informeren.– Verdeling Vierde Tranche GoudpoolUit de zogenaamde monetaire goudpool komt circa f 20 miljoen terug
naar Nederland. Het kabinet heeft op 19 december 1997 besloten deze laatste
tranche van het Tripartite Goud Commissie-goud niet langer een monetaire bestemming
te geven, maar deze door middel van projectuitkeringen te reserveren voor
slachtoffers in Nederland van de Nazi-vervolging die gericht was op vernietiging.
Ik stel een klein onafhankelijk adviescollege in, dat mij zal adviseren over
binnengekomen projectvoorstellen. Naar verwachting zullen organisaties gedurende
een half jaar de tijd krijgen om een projectvoorstel in te dienen. Begin 1999
zal het adviescollege de voorstellen aan de hand van de beoordelingscriteria
en gebruikelijke subsidievoorwaarden van een advies voorzien. Na uitvoering
van een marginale ambtelijke toets wordt een beslissing op de aanvraag genomen.– Internationale aangelegenhedenOp 19 december 1997 is door het kabinet besloten tot het ter beschikking
stellen van f 20 miljoen, ten laste van de begroting van het Ministerie
van Financiën, aan het internationale «Shoah»-fonds. Doelstelling van dit fonds is het geven van financiële steun
aan behoeftige Nazi-slachtoffers die weinig compensatie hebben ontvangen en
het ondersteunen van projecten ten behoeve van de door Nazi-vervolging zwaarst
getroffen gemeenschappen. Wat betreft de uitvoeringsprocedure van de Nederlandse
bijdrage ben ik voornemens in beginsel aan te sluiten bij de methode zoals
die gehanteerd wordt bij de verdeling van de nationale bestemming van de vierde
tranche goudpool.Daarnaast wordt er een belangrijke bijdrage geleverd aan de voorlichting
aan buitenlandse regeringsvertegenwoordigers en organisaties over hetgeen
Nederland na de oorlog tot stand heeft gebracht op het gebied van de materiële
en vooral immateriële hulpverlening aan vervolgingsslachtoffers, herdenking
en viering en jeugdvoorlichtingsactiviteiten. l. Informatiebeleid InformatiebeleidIn het Regeerakkoord staat dat de ontwikkeling van elektronische communicatie
en het elektronisch patiëntendossier in de zorgsector zal worden geïntensiveerd
en dat wettelijke maatregelen en gedragscodes moeten worden ontwikkeld ter
bescherming van de privacy van patiënten. IT biedt kansen, maar ook bedreigingen.
Dezelfde patiënteninformatie wordt vele malen opnieuw vastgelegd, en
deze informatie is nog onvoldoende toegankelijk voor zorgverleners, en voor
onderzoeks- en beleidsdoeleinden. De patiënt weet niet goed welke informatie
over hem is verzameld en hoe hij die informatie kan krijgen. Verstandig gebruik
van IT kan hierin veel verbetering brengen en kan bovendien de samenwerking
tussen hulpverleners bevorderen. Het in opdracht van VWS door ZorgOnderzoek
Nederland uitgevoerde programma Informatie- en Communicatietechnologie in
de Zorgsector, met het elektronisch patiëntendossier als hoofdthema,
is nu in de fase dat concrete projectvoorstellen kunnen worden geformuleerd
en geselecteerd. Vooralsnog is het VWS-beleid om ontwikkelingen in het veld te faciliteren
en randvoorwaarden te stellen. Belangrijke randvoorwaarden zijn: privacybescherming,
oplossing van de problemen rond de patiënt-identificatie en standaardisatie.
De komende tijd wordt nagaan of, en zo ja hoe het RINIS-concept (Routerings
Instituut voor Nationale Informatiestromen) kan worden toegepast in de zorgsector.
Voor standaardisatie van de informatievoorziening in de zorg zijn middelen
vrijgemaakt. Met het Coördinatiepunt Standaardisatie Informatievoorziening
in de Zorg en een beleidscommissie Informatievoorziening in de Zorg bij het
Nederlands Normalisatie-instituut zal standaardisatiebeleid ontwikkeld worden
met goede aansluiting op internationale standaardisatie.De chipkaart en de elektronische snelweg zijn complementaire, elkaar versterkende
delen van een infrastructuur. VWS zal met SZW de mogelijkheid verkennen van
een chipkaart die zowel voor de zorg als voor de SZW-sector gebruikt kan worden,
waarmee het draagvlak voor de kosten van ontwikkeling en invoering van zo'n
kaart worden verbreed. De SZW-sector zelf heeft geen natuurlijk kader waarin
de chipkaart kan worden uitgereikt, maar als blijkt dat een eventueel in het
kader van zorgverzekering uit te geven kaart ook kan bijdragen aan de doelmatigheid
van uitvoeringsprocessen in de SZW-sector, kan het draagvlak voor de kosten
van ontwikkeling en invoering van zo'n kaart worden verbreed.In de tweede fase van het Nationaal Actieprogramma Elektronische Snelwegen
zal nadrukkelijk IT in de zorg als onderwerp naar voren worden
geschoven. Tevens is aandacht gevraagd voor sociale informatie aan burgers
als een belangrijk speerpunt van dit actieprogramma. VWS overlegt met het
Ministerie van BZK over het voornemen om in de tweede fase van Overheidsloket
2000 (1999–2002) de realisatie van lokale VWS-loketten te stimuleren.
Ook hierbij gaat het om sociale informatie aan burgers en om toepassing van
IT.De informatievoorziening ten behoeve van de beleidscyclus van VWS komt
aan de orde in de bijlage over informatievoorziening in het JOZ. De informatievoorziening
ten behoeve van het VWS-beleid is immers in belangrijke mate afhankelijk van
de informatievoorziening in de zorgsector. MillenniumvraagstukDe aanpak van het millenniumvraagstuk is primair de eigen verantwoordelijkheid
van instellingen en instanties en van de ZBO's. VWS heeft op basis van een
risicoanalyse van de gevolgen van het millenniumvraagstuk de nadruk gelegd
op het faciliteren van een goede aanpak binnen het VWS-veld. Hiertoe is het
Millennium Platform Zorg (MPZ) in het leven geroepen, dat het zorgveld ondersteunt
en op kwartaalbasis over de stand van zaken in de zorgsector rapporteert.Daarnaast monitort VWS de aanpak van de millenniumproblematiek van de
ZBO's waarvoor de Minister van VWS verantwoordelijkheid draagt. De voortgangsbewaking
van de ZBO's kent een gedifferentieerde aanpak, afhankelijk van de risico's.Binnen het Ministerie van VWS zelf, inclusief de inspecties en het RIVM,
zijn 1751 vitale objecten geïdentificeerd. Hiervan zijn acht objecten
als «maatschappelijk vitaal» gekwalificeerd. VWS heeft in november
1997 een projectorganisatie opgericht om het gehele proces aan te sturen.Over de voortgang wordt aan de Tweede Kamer gerapporteerd door middel
van de kwartaalrapportages van de Minister voor Grote Steden- en Integratiebeleid.
Eventuele afwijkingen van de vastgestelde planning in risicosectoren, maatschappelijk
vitale zbo's en maatschappelijk vitale VWS-systemen dient maandelijks aan
de Ministerraad te worden gerapporteerd. 1. VWS-veldInstellingen en beroepsbeoefenaars in het VWS-veld zijn zelf verantwoordelijk
voor de kwaliteit van de dienstverlening en dus (financieel en inhoudelijk)
voor de oplossing van het millenniumvraagstuk in hun organisatie. De minister
kan worden aangesproken op de activiteiten die zij heeft ondernomen om het
VWS-veld te activeren. De Tweede Kamer is al eerder geïnformeerd over
de berichtgeving aan het veld, het pilotproject in het Antonius Ziekenhuis
en de oprichting van het Millennium Platform Zorg (MPZ) eind 1997. Het MPZ
richt zich op de risicosectoren in het VWS-veld; het maakt een onderscheid
in acht sectoren:– de ziekenhuiszorg en medisch specialisten;– de ouderen- en verpleeghuiszorg;– de thuiszorg en entadministraties;– de gehandicaptenzorg en revalidatiecentra;– de eerstelijnszorg (huisartsen, apothekers, ambulancevervoer,
artsenlaboratoria en trombosediensten);– de genees- en hulpmiddelenvoorziening;– de geestelijke gezondheidszorg;– zorgverzekeraars, gezondheidscentra, fysiotherapeuten, GG en GD-en,
bloed- en spermabanken en tandartsen.Het MPZ heeft tot taak om de instellingen en beroepsbeoefenaars te informeren
en ondersteunen, de aanpak te coördineren en de voortgang binnen de sector
te monitoren. Hiervoor is voor het jaar 1999 een bedrag van f 34 miljoen
uitgetrokken. Inmiddels zijn in acht zorgsectoren pilotprojecten uitgevoerd,
op basis waarvan een sectorale normplanning is vastgesteld. De resultaten
van de pilots zijn begin 1998 (ziekenhuizen) en medio 1998 (overige sectoren)
in ledenvergaderingen van de betreffende koepels uitgedragen. Het MPZ heeft
in iedere sector projectleiders geschoold in een standaardaanpak, waarbij
de normplanning van het MPZ wordt uitgedragen. Tevens richt het MPZ zich op
de communicatie met het veld en de patiënten (internet, brochures en
kwartaalkrant). Daarnaast draagt het MPZ zorg voor een gecoördineerde
leveranciersaanpak. leder kwartaal zijn er enquêtes naar de stand van
zaken bij de zorginstellingen, waarvan de resultaten aan het Ministerie van
VWS worden gerapporteerd. Uit de rapportage over het tweede kwartaal 1998
komt het globale beeld naar voren dat de instellingen voor meer dan de helft
op deze normplanning liggen of daarop vooruitlopen. De grootste risicosector
(ziekenhuizen) is als eerste door het MPZ benaderd en ligt op schema. Om de
kwaliteit van de rapportages te kunnen beoordelen, biedt het MPZ de betreffende
instellingen gratis audits aan in de tweede helft van 1998. Voor de 25 000
vrije-beroepsbeoefenaars geldt een enigszins afwijkende aanpak, waarbij het
accent ligt op aansturing via bestaande regionale samenwerkingsverbanden.
Onwillige instellingen worden eerst door het projectbureau benaderd, daarna
via (de voorzitters van) de koepelorganisaties. Ten slotte kan de Inspectie
Gezondheidszorg (IGZ) worden ingeschakeld, die extra capaciteit toegewezen
heeft gekregen voor een verscherpt toezicht. Hiervoor is voor het jaar 1999
een bedrag van f 0,6 miljoen ter beschikking gesteld. MPZ en VWS
voeren driemaandelijks overleg op bestuurlijk niveau en maandelijks op operationeel
niveau.De prioriteit is hiermee gelegd bij het monitoren van sectoren waarbij
disfunctioneren de veiligheid of gezondheid van de burgers in gevaar komt.Het overige VWS-veld is geïnformeerd over de wenselijkheid om het
millenniumvraagstuk voortvarend aan te pakken. Hier vindt echter geen rapportage
over de voortgang plaats. 2. ZBO'sVWS maakt ten aanzien van de ZBO's die onder de verantwoordelijkheid van
de minister van VWS vallen, onderscheid tussen ZBO's die actief worden gevolgd,
ZBO's die op afstand worden gevolgd omdat zij reeds aan andere ministeries
rapporteren en ZBO's waar met een garantieverklaring van het bestuur genoegen
wordt genomen. Deze laatste categorie ZBO's betreft kleine organisaties met
geen of weinig informatietechnologie waarvan een verstoring van de bedrijfsvoering
geen of nauwelijks maatschappelijke effecten zal hebben. Hoewel het functioneren
van ZBO's geen directe invloed heeft op de gezondheid of veiligheid van de
burgers, zijn de producten van een aantal ZBO's echter essentieel voor het
functioneren van het maatschappelijk bestel. Deze ZBO's worden dan ook actief
gevolgd en dienen te rapporteren over plannen van aanpak, voortgang en kwaliteitsbewaking. 3. VWS-internBinnen het VWS-kerndepartement zijn vier maatschappelijk vitale systemen
geïdentificeerd. Deze zijn het financiële systeem IFIS, de geneesmiddelenregistratiesystemen
die de basis vormen voor het prijsbeleid, de registratiesystemen voor de orgaandonatie
en de Basiswerkplek in de per november 1998 te betrekken nieuwbouw. De eerste
drie systemen zullen uiterlijk 1 november 1998 conform de binnen de overheid
geldende normplanning millenniumbestendig zijn. VWS stapt voor de Basiswerkplek
over op geheel nieuwe (millenniumbestendige) soft- en hardware. De nu bij
de medewerkers in gebruik zijnde software moet naar dit nieuwe «platform»
worden overgezet. Dit zal voor 1 november 1998 het geval zijn.
Volgens de planning zal de basiswerkplek per 1 mei 1999 volledig geïmplementeerd
zijn, inclusief de benodigde scholing.Bij het RIVM zijn vier systemen als «maatschappelijk vitaal»
bestempeld: het vergiftigingeninformatiecentrum, het luchtmeetnet, het stralingsmeetnet
en de vaccinproductie en -opslag. Bij het stralingsmeetnet is in overleg met
BZK (opdrachtgever) een planning vastgesteld, gericht op het bereiken van
millenniumbestendigheid op 1 april 1999. De Rijks Gebouwen Dienst (RGD) heeft
de panden van het RIVM als vitale panden aangemerkt.Voor de aanpak van de Millenniumproblematiek bij het Ministerie van VWS
is voor het jaar 1999 een extra bedrag van f 7,8 miljoen ter beschikking
gesteld (inclusief de projectorganisatie). Via herprioritering zijn overige
gelden gevonden. 4. ProjectaanpakVoor de aanpak van het millenniumvraagstuk is op 3 november 1997 het Project
Millenniumvraagstuk VWS gestart. Het project heeft ten doel om de eerstverantwoordelijken
binnen het VWS-veld, de VWS-ZBO's en VWS-intern te faciliteren en ondersteunen
bij hun aanpak, de voortgang te monitoren en de kwaliteit te bewaken. Het
project Millenniumvraagstuk verwerkt de rapportages van het Millennium Platform
Zorg, de ZBO's en VWS-intern tot een totaalrapportage, die via het coördinerende
Ministerie van BZK periodiek aan de Tweede Kamer wordt aangeboden. m. OnderzoeksbeleidIn het afgelopen jaar werden de werkzaamheden van de intermediaire organisatie
ZorgOnderzoek Nederland verder uitgebouwd. (Deel)programma's kwamen tot stand
op het terrein van zorg, preventie, patiënten/consumenten en verslaving.
Tevens werd de Wet op de organisatie ZorgOnderzoek Nederland aanvaard, waardoor
deze organisatie vanaf 1 juli 1998 een wettelijke basis heeft. De Wet op het
Praeventiefonds is op hetzelfde tijdstip ingetrokken.Het programma volksgezondheid en zorg kent in 1999 wederom de volgende
aandachtsgebieden:1. Staat van de volksgezondheid, de zorg en het zorgstelsel;2. Financiering en structuur van het zorgsysteem;3. Kwaliteit en doelmatigheid;4. Preventie, bescherming en ziektebestrijding;5. Patiënten- en consumentenbeleid;6. Ethische en juridische zaken;7. Internationaal.Deze aandachtsgebieden vinden voor het overgrote deel hun uitwerking in
opdrachten aan de Nederlandse organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek
(NWO), de Nationale Commissie Chronisch Zieken, het Aidsfonds, het Landelijk
Centrum Verpleging en Verzorging en ZorgOnderzoek Nederland. Tussen laatstgenoemde
organisatie en het gebiedsbestuur Medische Wetenschappen van NWO is in toenemende
mate sprake van samenwerking, zo blijkt uit een evaluatie van beide organisaties,
die begin 1998 aan de ministeries van OC&W en VWS werd gezonden. Ook met
andere intermediairen en onderzoeksinstituten krijgt de samenwerking steeds
meer gestalte, onder meer op het gebied van kwaliteitstoetsing en implementatie.Gezien de gerichtheid van het Gebiedsbestuur Medische Wetenschappen van
NWO op het medisch-wetenschappelijk onderzoek zal ontwikkelingsgeneeskunde,
zoals reeds eerder was aangekondigd in het standpunt op het advies BAGO 2
van de Raad voor Gezondheidsonderzoek (RGO), worden ondergebracht bij NWO.
De Ziekenfondsraad zal, gezien de wettelijke taak ten aanzien
van het verzekerdenpakket, zijn deskundigheid in de nieuwe commissie ontwikkelingsgeneeskunde
kunnen inbrengen. Over hoofdlijnen van MTA-onderzoeksresultaten zal de RGO
mij in de eerste helft van 1999 advies uitbrengen.Naast een programmatische aanpak blijft er ook in 1999 in de praktijk
behoefte bestaan aan een beperkt volume «ad-hoc onderzoek» in
de beleidsvoorbereidende en evaluerende sfeer. Dergelijke projecten zullen
door het ministerie zelf worden uitgezet. Tenslotte zij opgemerkt dat de complexe
besluitvorming over het vijfde Kaderprogramma voor onderzoek en technologische
ontwikkeling voor de periode 1998–2002 van de Europese Unie in de loop
van dit jaar wordt afgerond. Het kaderprogramma is voor meerdere VWS-beleidsvelden
interessant te noemen.Voor het beleidsgerichte onderzoek op het terrein van welzijn vormt de
vier-jarige welzijnsnota het kader waarbinnen onderzoek wordt geprogrammeerd.
In het recent uitgebrachte eerste deel van de nieuwe welzijnsnota «De
terugblik» wordt over die programmering onder meer het volgende gesteld.De onderzoeksinstellingen waarmee het ministerie subsidierelaties onderhoudt
hebben de afgelopen periode een duidelijker wetenschappelijke taakverdeling
ontwikkeld. Er is meer afstemming gekomen tussen het theorie-gerichte onderzoek
(bijvoorbeeld de NWO stimuleringsprogramma's Ethiek & Beleid en Sociale
Cohesie), het strategische onderzoek (bijvoorbeeld het onderzoeksprogramma
van de onderzoekschool Arbeid, Welzijn en Sociaal-economisch Bestuur) en het
toegepaste en beleidsondersteunende onderzoek zoals dat wordt uitgevoerd door
het Verwey-Jonker Instituut.De taakverdeling positionering heeft daarnaast te maken met de relatie
tussen onderzoekinstellingen en andere instellingen uit de landelijke infrastructuur
voor welzijn en zorg. Met name bij het toegepaste en beleidsgerichte onderzoek,
zo wordt gesteld, is het moeilijk om de grenzen scherp te trekken met werkontwikkeling,
beleidsadvisering of het opzetten van experimenten. Door het bevorderen van
samenwerkingsverbanden tussen instituten, met inachtneming van de eigen professionaliteit,
moet de benutting van onderzoek voor het werk van andere instellingen verbeterd
worden en is overlap te vermijden.De voorstellen voor versterking van de samenhang, alsmede de centrale
thema's en onderwerpen voor onderzoek voor de komende periode, zullen een
plaats krijgen in het tweede deel van de uit te brengen welzijnsnota. n. Internationaal beleidDe toenemende internationalisering van de terreinen volksgezondheid, welzijn
en sport maakt een herkenbaar en samenhangend internationaal beleid van VWS
noodzakelijk. Een centrale eenheid binnen VWS is verantwoordelijk voor de
afstemming en regievoering van het internationaal beleid en de ondersteuning
van de beleidsdirecties bij hun internationale werkzaamheden. In overleg met
de beleidsdirecties wordt getracht de VWS betrokkenheid bij relevante internationale
ontwikkelingen en besluiten gestalte te geven binnen de kaders voor multilaterale
en bilaterale samenwerking.De toenemende betrokkenheid van VWS bij internationale aangelegenheden
vraagt ook een evenredige presentie en representatie van VWS in het buitenland.
Daarom wordt de aanwezigheid van VWS medewerkers in het buitenland bij supra-
en internationale organisaties het komend jaar versterkt door detacheringen
en stages bij bijvoorbeeld de OESO te Parijs en de VN/WHO te Genève. Multilaterale Samenwerking a. Europese UnieIn multilateraal verband is vooral de Europese Unie voor VWS van belang.
De agenda's van de zittingen van de Raad van de EU (bijvoorbeeld de Interne
Markt Raad) bevat ook regelmatig VWS-onderwerpen zoals voedselveiligheid en
geneesmiddelen. Zo heeft VWS een sterke betrokkenheid bij de veiligheid en
samenstelling van het levensmiddelenaanbod via bijvoorbeeld deelname aan internationaal
overleg hierover, dat vooral in EU-verband en in de Codex Alimentarius (WHO/FAO)
plaatsvindt. Het ministerie streeft ernaar de consument, via internationale
afspraken, een hoog beschermingsniveau te bieden en keuzevrijheid te garanderen
op punten waar de consumenten grote zorgen tot uitdrukking brengen, zoals
bijvoorbeeld bij genetisch veranderde voedingsmiddelen. Het Groenboek Levensmiddelen
van de Europese Commissie zal hopelijk uitmonden in een EG-ontwerprichtlijn
waarin de belangrijkste elementen van de levensmiddelenwetgeving worden samengebracht.
VWS zal actief bijdragen aan de totstandkoming van een richtlijn.Bovendien vindt elk half jaar de vergadering van de Raad van Ministers
van Volksgezondheid plaats waarin de meest uiteenlopende volksgezondheidsonderwerpen
aan de orde komen. Voorafgaand aan deze Gezondheid Raad overlegt de Minister
van VWS met de Tweede Kamer over de agenda.Regelmatig vergadert ook de Raad van Ministers voor Jeugdzaken, waaraan
de Staatssecretaris van VWS namens Nederland deelneemt. Afgelopen jaar is
bijvoorbeeld veel tijd besteed aan het oprichten van een nieuwe Europese Vrijwilligersdienst
voor Jongeren.De VWS-onderwerpen binnen het sociaal (welzijns) beleid van de EU komen
aan de orde in de Sociale Raad. In overleg met het Ministerie van SZW en de
Nederlandse Permanente Vertegenwoordiger bij de EU probeert VWS zijn belangen,
zoals bijvoorbeeld op het terrein van gehandicaptenbeleid en sociale uitsluiting
in de Sociale Raad zo goed mogelijk te laten behartigen. Het nieuwe Sociaal
Actieprogramma van de Europese Unie vormt hiertoe een belangrijk aanknopingspunt.Vanuit VWS zal de aandacht met name worden gevestigd op de problematiek
van «sociale inclusie», vergrijzing en bestrijding van discriminatie. In het komend jaar zal VWS zich in de EU ook sterk maken voor tijdige
gereedkoming van een Kaderprogramma voor Volksgezondheid voor de periode na
2000 – 2005. Dit is nodig omdat de verschillende EU-actieprogramma's
rond het jaar 2000 aflopen. Voor de periode na 2000 dient in de loop van de
1999 duidelijk te worden wat de uitgangspunten, aktiviteiten en prioriteiten
zullen zijn voor de volksgezondheid in de Europese Unie. Deze discussie is
inmiddels door de Europese Commissie gestart door middel van haar «Mededeling
betreffende de ontwikkeling van het beleid op volksgezondheidsgebied in de
Europese Gemeenschap» (COM 1998, 230 def. van 14 april 1998). Deze Mededeling
schetst een mogelijk nieuw communautair volksgezondheidsbeleid dat is gebaseerd
op drie actie-elementen, te weten: verbeteren van de informatie inzake de
ontwikkeling van de volksgezondheid, snel reageren op bedreigingen voor de
volksgezondheid en aanpakken van gezondheidsdeterminanten door middel van
gezondheidsbevordering en ziektepreventie. Onderwerpen in verband met de uitbreiding
en de integratie van gezondheidseisen in communautaire beleidsmaatregelen
vallen onder elk van deze drie elementen. De Commissie wil, nadat het Verdrag
van Amsterdam is geratificeerd, met nieuwe voorstellen komen.VWS zal alert zijn op een effectieve afstemming en waar mogelijk samenwerking
tussen de verschillende multilaterale organisaties zoals de Wereldgezondheidsorganisatie
(WHO), de Raad van Europa, de OESO, UNESCO en andere relevante organisaties
bevorderen. De opstelling van een nieuw EU-kaderprogramma voor
volksgezondheid, maar ook initiatieven op het terrein van sociaal (welzijns)beleid
zoals «sociale cohesie» en vele activiteiten op het terrein van
sport zijn daar voorbeelden van. Dit proces van voortdurende afstemming wordt
in internationaal verband vaak «rapprochement» genoemd.In het komend jaar verdient de betrokkenheid van VWS bij het proces Agenda
2000 (ondermeer de uitbreiding van de Europese Unie met landen uit Midden
Europa en Cyprus en de herziening van de financiële perspectieven van
de EU voor de periode 2000 2006) bijzondere aandacht. Het gaat daarbij
onder meer om het inventariseren en uitwerken van de bijdrage die VWS kan
leveren aan het verlenen van steun aan de nieuwe, toetredende landen. Het
is belangrijk de veldorganisaties binnen de VWS terreinen goed te informeren
over de mogelijke kansen van het uitbreidingsproces voor deze organisaties.In het kader van Agenda 2000 is door de Europese Commissie ten behoeve
van de tien kandidaat-lidstaten uit Midden Europa een beroep gedaan op de
Nederlandse overheid om tot een intensieve samenwerking tussen overheidsinstellingen
te komen om de toetreding te vergemakkelijken en de aanpassing en toepassing
van de EU regelgeving (het zgn. «acquis communautaire») te helpen
tot stand te brengen. VWS zal hierop positief reageren onder meer door adequate
expertise en menskracht binnen de huidige organisatie ter beschikking te stellen.
Teneinde de coördinatie van de EU en de bilaterale inzet in dit pre-accessieproces
te verzekeren, vindt door Buitenlandse Zaken aangestuurd interdepartementaal
overleg plaats.Het Barcelonaproces, de samenwerking tussen Noord Europese en Mediterrane
landen, zal een belangrijk aandachtspunt blijven. De follow up van de «Health
and Social Welfare» conferentie welke in december 1997 in samenwerking
met de Europese Commissie werd georganiseerd vormt hiervoor een goed aanknopingspunt. b. Verenigde NatiesHet Ministerie van VWS is als vakMinisterie het eerste aanspreekpunt voor
WHO-aangelegenheden. Tijdens de afgelopen World Health Assembly (WHA) in mei
1998 is een nieuwe Directeur-Generaal van de WHO gekozen, de voormalig Noorse
premier mevrouw Dr. Gro Harlem Brundtland. Zij is op 21 juli 1998 aangetreden.
Dr. Brundtland heeft bij haar aantreden een duidelijke aanzet tot veranderingen
gegeven binnen de WHO die erop gericht is de organisatie te stroomlijnen en
het rendement te verbeteren. De lidstaten van de WHO steunen dit voornemen. De definitieve opstelling en vaststelling van het nieuwe programma «Health
for All» (HFA) voor na het jaar 2000, als vervolg op het oude HFA, is
een belangrijke opgave voor de WHO in 1999, zowel mondiaal als voor de regio
Europa.Eind 1998 – begin 1999 zal nadere consultatie plaatsvinden met het
veld over de implementatie van de nieuwe HFA voor Europa in ons land.In het kader van de review van de Sociale Top in het jaar 2000 zal VWS
in 1999 actief betrokken zijn bij de voorbereiding van deze review door het
Ministerie van SZW. Er zal een bijdrage worden geleverd aan de meer algemene
discussie over normen en waarden in het sociale en economische beleid.VWS zal voorts de samenwerking met de UNESCO het komend jaar concreet
uitwerken aan de hand van onderwerpen zoals jeugd («early childhood
development») en bio-ethiek. c. OESO en WereldbankVanuit VWS zijn de afgelopen twee jaar de contacten met de OESO en de
Wereldbank geïntensiveerd. Gestreefd wordt naar een programmatische samenwerking
met deze organisaties. VWS wil in 1999 met name de samenwerking met de OESO
optimaler benutten. d. Raad van EuropaDe brede betrokkenheid van VWS bij de Raad van Europa op de terreinen
volksgezondheid, bio-ethiek, drugspreventiebeleid, sociale cohesie, gezins-
en jeugdbeleid, integratiebeleid voor migranten, sportbeleid en revalidatie
van gehandicapten komt naar voren bij de implementatie van het Actieprogramma
van de Tweede Top van Regeringsleiders (oktober 1997) dat op veel van deze
terreinen ingaat. VWS legt bij de implementatie prioriteit bij een multidisciplinaire
benadering van ethische kwesties, dat wil zeggen dat er naast de ethisch-juridische
deskundigheid ook medische en sociale kennis en ervaring moet worden ingeschakeld.
Daarnaast heeft de versterking van het sociaal beleid, met bijzondere aandacht
voor (inter)culturele cohesie (tolerantie, vandalisme bij sport en jeugd)
en sociale cohesie, voor VWS prioriteit.In de week van 3–9 mei 1999 viert de Raad van Europa zijn vijftigjarig
bestaan. VWS zal dit feit benutten om de wapenfeiten van de organisatie op
VWS-terreinen goed in beeld te brengen.Verwacht wordt dat in 1999 de recent ingezette stroomlijningsoperaties
zullen zijn afgerond. Hierbij gaat het om de omvorming van de terreinen sociaal
beleid, sociale zekerheid en werkgelegenheidsbeleid tot het terrein sociale
cohesie en jeugdbeleid waarbij meer regie en samenhang tussen de gouvernementele
en niet-gouvernementele actoren wordt beoogd. Bilaterale SamenwerkingDe internationale aspecten van het VWS-beleid komen ook tot uiting in
rechtstreekse relaties met andere landen. Deze bilaterale betrekkingen vormden
van oudsher het internationale instrument van het brede welzijnsbeleid en
zijn later uitgebreid naar het terrein van de volksgezondheid. VWS terreinen
zijn opgenomen in een groot aantal Culturele Verdragen (31), die de voornaamste
basis vormen voor specifieke VWS overeenkomsten op deelterreinen, zoals sport-,
jeugd-, ouderen-, gehandicaptenbeleid, sociaal beleid en onderdelen van het
volksgezondheidsbeleid.Het grote voordeel van deze internationale bilaterale betrekkingen is
dat op basis van gelijkwaardigheid afspraken kunnen worden gemaakt tussen
VWS en de buitenlandse counterpart omtrent gezamenlijk uit te voeren activiteiten
op prioritaire terreinen.De specifieke bilaterale relaties staan met name in het teken van de kwaliteitsverbetering
van de beleidsontwikkeling en -voering ten behoeve van VWS en de organisaties/instellingen
van het particulier initiatief. Dit oogmerk komt met name tot uiting in de
relaties met enkele westerse landen.In dit cluster zijn enkele buurlanden van belang, zowel gelet op de overeenkomsten
in ontwikkeling, structuur en beleid en vanwege de relatie die VWS heeft met
die landen in multilaterale kaders en de reeds bestaande betrekkingen. Als
prioriteiten in dit cluster gelden de Bondsrepubliek Duitsland (jeugdbeleid,
volksgezondheid, ouderenbeleid), België-Vlaanderen (sociaal beleid),
Frankrijk (verslavingszorg) en het Verenigd Koninkrijk (financiering gezondheidszorg).In dit cluster is van ouds de Verenigde Staten een belangrijke bilaterale
partner (ethisch-medische kwesties, verslavingszorg, sociaal beleid). Aan
de ambassade te Washington is dan ook een specifieke VWS-attaché verbonden,
die overigens ook Canada in zijn pakket heeft. Een ander oogmerk is het versterken van de onderhandelingspositie in multilateraal
overleg. Daarbij wordt name gedoeld op de versterking van de VWS-positie in
multilaterale kaders door middel van de inzet van bilaterale activiteiten.De prioriteit gaat hierbij uit naar de landen van de Europese Unie en
de potentiële toetreders in Midden- en Oost-Europa.Ook in interdepartementaal verband worden afspraken gemaakt over de inzet
van specifieke VWS terreinen binnen een breder geopolitiek kader (bijvoorbeeld
ontwikkelingssamenwerking) of als begeleiding van specifieke Nederlandse economischeen/of
handelsbelangen.Als zodanig zijn de bilaterale relaties van VWS te plaatsen in het herijkte
Nederlandse buitenlands beleid.In dit cluster onderhoudt VWS bilaterale betrekkingen met de Volksrepubliek
China en Zuid-Afrika van belang. De Volksrepubliek China vanwege reeds bestaande
betrekkingen op het terrein van sociale ontwikkelingen: sociaal beleid, ouderenbeleid,
gehandicaptenbeleid en gezondheidszorgbeleid, alsmede gelet op het interdepartementaal
vastgestelde regiobeleid. Met verschillende Ministeries van de Republiek Zuid
Afrika (welzijn, volksgezondheid en sport) zijn in 1997 specifieke overeenkomsten
gesloten die in de komende drie jaar nader zullen worden uitgewerkt. o. Arbeidsvoorwaarden en arbeidsmarkt InleidingDe intensiveringen in het Regeerakkoord resulteren in een extra groei
van de werkgelegenheid in de VWS-sectoren. Een adequaat functionerende arbeidsmarkt
is een noodzakelijke randvoorwaarde om deze groei te bewerkstelligen. Het
personeels- en arbeidsmarktbeleid dient verder te verbeteren om dreigende
knelpunten in de personeelsvoorziening te voorkomen. Dit vraagt om een forse
gezamenlijke inspanning van overheid en sociale partners.De volgende kengetallen duiden het belang van de factor arbeid voor de
VWS-sectoren globaal aan. In de zorg- en welzijnssector werken in 1997 circa
740 000 werknemers, met een baan van ten minste 12 uur per week. Daarnaast
werken er ruim 50 000 zelfstandigen met een arbeidsduur van minimaal
12 uur per week. Daarmee zorgt deze sector voor circa 13% van de totale Nederlandse
werkgelegenheid. Het personeelsbestand van de zorg- en welzijnssector heeft,
ten opzichte van dat in de rest van de economie, een aantal opvallende kenmerken:
er zijn veel vrouwen werkzaam, er wordt veel in deeltijd gewerkt en het opleidingsniveau
is hoog. Arbeidsmarktsituatie, nu en in de toekomstDe arbeidsmarkt voor verplegend en verzorgend personeel wordt krapper,
zo blijkt uit vacaturegegevens. Het aandeel moeilijk vervulbare vacatures
is in vergelijking met 1996 enigszins gestegen. Dat aandeel is in de zorg-
en welzijnssector in 1997 echter nog lager dan dat in de totale economie.
De instroom van werknemers vanuit andere sectoren wijst er bovendien op, dat
de zorgsector vaker dan gemiddeld erin slaagt mensen uit andere sectoren aan
te trekken. Echter, in bepaalde regio's en voor specifieke beroepen is wel
sprake van krapte, zoals bijvoorbeeld in de thuiszorg.Op de middellange termijn dreigen bij ongewijzigd beleid tekorten te ontstaan
aan verplegend en verzorgend personeel, aldus de prognoses van het Instituut
voor sociaal-wetenschappelijk beleidsonderzoek en advies (IVA). Afhankelijk
van de gekozen veronderstellingen in een drietal scenario's bedraagt
het tekort (in 2007) 3 tot 17% voor het verplegend personeel en 0 tot 13%
voor het verzorgend personeel. Als gevolg van de afgesproken beleidsintensiveringen
in het Regeerakkoord, waarbij de nadruk ligt op volumegroei in de care-sectoren,
neemt de behoefte aan verplegend en verzorgend personeel extra toe. Hierdoor
komt het zogenaamde «care-scenario», met relatief grote tekorten,
dichterbij. Andere modellen, zoals het RegioMarge-model, wijzen eveneens op
dreigende krapte. In het JOZ-1999 wordt op de arbeidsmarktsituatie in de zorgsector
uitvoeriger ingegaan. Beleidsdoelstellingen en de rol van sociale partners en
VWSHet arbeidsmarkt- en arbeidskostenbeleid van VWS kent een aantal algemene
doelstellingen: een beheerste ontwikkeling van de arbeidskosten, een adequaat
functionerende arbeidsmarkt in de sectoren zorg- en welzijn, de implementatie
van het algemene arbeidsmarkt- en werkgelegenheidsbeleid van het kabinet en
een heldere informatievoorziening. Daarbij geldt dat de verantwoordelijkheid
van het veld voor de arbeidsmarkt en de arbeidsvoorwaarden steeds sterker
is geworden.De belangrijkste ontwikkelingen op het terrein van arbeidsmarkten arbeidskostenbeleid
worden hierna kort weergegeven. ArbeidskostenSinds 1995 komt de overheidsbijdrage in de arbeidskostenontwikkeling (ova)
tot stand volgens het zogenaamde post-WAGGS-model. Dit model beoogt drie gelijkwaardige
doelstellingen tegelijkertijd te realiseren: normale arbeidsverhoudingen,
kostenbeheersing en handhaving van het (door het kabinet) beoogde voorzieningenniveau.
In een situatie van normale arbeidsverhoudingen kunnen werkgevers voldoende
personeel aantrekken en behouden. Een marktconforme CAO helpt hen daarbij.
Het post-WAGGS-model streeft er daarom naar om een marktconforme CAO mogelijk
te maken met inachtneming van de drie doelstellingen.Het kabinet heeft een bod gedaan voor een (tweejarige) ova-98 en -99.
Over dit kabinetsbod voor de ova-98 en -99 is de commissie-Van Voorden om
advies gevraagd. Op 8 juli heeft de commissie geadviseerd om het overleg over
de ova-99 te heropenen. Begin 1999 zal nu, volgens het reguliere tijdschema,
het post-WAGGS-overleg over de concrete ova-99 beginnen. Tevens heeft de commissie
geadviseerd om de ova-1998 met f 200 miljoen te verhogen. In reactie
op deze advisering heeft het kabinet besloten om in overleg tussen de betrokken
departementen nader te onderzoeken in hoeverre het oorspronkelijke kabinetsbod
voor de ova-1998 een marktconforme verbetering van de arbeidsvoorwaarden mogelijk
maakt.Overheid en werkgevers ervaren de huidige vorm van het post-WAGGS-model
als onbevredigend. Om de werking van het post-WAGGS-model in de volgende kabinetsperiode
te verbeteren, is in 1997 het project «een frisse blik op het post-WAGGS-model»
gestart. Dit project wordt uitgevoerd door prof. dr. W. Albeda in overleg
met werkgevers en overheid. Het streven om de discussie vóór
eind 1997 af te ronden, kon echter niet worden gerealiseerd. Als gevolg van
rimpelingen in het overleg over de ova-98 was de gespreksbasis hiervoor gedurende
een aanzienlijke periode niet aanwezig. Bovendien bleek het noodzakelijk om
ook die rimpelingen zelf te gaan betrekken bij ideeën over de hantering
van het post-WAGGS-model in de volgende kabinetsperiode. Het project zal nu,
in samenhang met de meerjarenafspraken die in het Regeerakkoord worden aangekondigd,
worden afgerond. Overleg met sociale partners over arbeidsmarktproblematiekMet het oog op voorziene knelpunten op de arbeidsmarkt hebben VWS en SZW
het initiatief genomen om met sociale partners in het VWS-veld te overleggen
over arbeidsmarktmaatregelen. In december 1997 heeft het eerste overleg hierover
plaatsgevonden. Er is toen afgesproken dat sociale partners met sectorbrede,
meerjarige plannen zouden komen en dat de overheid mede op basis van deze
plannen zou bezien wat zij kon doen.Inmiddels hebben sociale partners in de diverse cao-overleggen in het
voorjaar plannen gemaakt en heeft het kabinet toegezegd een bijdrage te zullen
leveren aan een brede aanpak van de verschillende problemen op de arbeidsmarkt
in de VWS-sectoren. Deze bijdrage geeft een aanvulling op algemene arbeidsmarktmaatregelen
uit het Regeerakkoord die eveneens ten goede komen aan de VWS-sectoren, zoals
de stimulans van kinderopvang en investeringen in onderwijs en scholing. Voor
vermindering van de werkdruk is er in de komende jaren een substantieel bedrag
beschikbaar. Daarnaast zijn er middelen voor de financiering van door de instellingen
aan te bieden initiële opleidingsfaciliteiten ter grootte van 0,2% van
de loonsom. Tot slot is er ruimte voor benutting en intensivering van de activiteiten
van arbeidsvoorziening en voor enkele fiscale en andere maatregelen.Over twee van deze maatregelen heeft het kabinet inmiddels een beslissing
genomen. Een fiscale stimulans voor de scholing van werknemers in de collectieve
sector is vastgelegd in het Regeerakkoord. In het kader van de arbeidsmarktaanpak
zijn eveneens maatregelen afgesproken op het punt van de fysieke en psychische
belasting. Het gaat om een veelheid van per sector verschillende maatregelen
om de fysieke en psychische belasting te verminderen, onderzoek, werklastmeting,
betere registratie, roosters, voorlichting en preventie. VWS zal hiervoor
f 10 miljoen structureel toekennen. Ten aanzien van de tilproblematiek
zal op de begroting van het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid
uit de middelen in het Regeerakkoord vanaf 1999 f 10 miljoen op jaarbasis
worden ingezet ten behoeve van de facilitering van de aanschaf van tilhulpmiddelen
in de VWS-sectoren. De effecten hiervan zullen worden gemonitored. Op basis
hiervan zal worden bezien of aanvullende financiering nodig is.In het kader van de arbeidsmarktaanpak zijn eveneens maatregelen afgesproken.
Het gaat om een veelheid van per sector verschillende maatregelen om de fysieke
en psychische belasting te verminderen, onderzoek, werklastmeting, betere
registratie, roosters, voorlichting en preventie. VWS zal hiervoor f 10
miljoen structureel toekennen. In het najaarsoverleg, dat mede dient ter voorbereiding
van de meerjarenaanpak van de VWS-sectoren, zal worden nagegaan welke aanvullende
maatregelen op dit punt mogelijk en wenselijk zijn.In het Regeerakkoord is bovendien vastgelegd, dat de toekenning van intensiveringsmiddelen
voor de zorgsector wordt gekoppeld aan meerjarenafspraken met de sector over
arbeidsmarktbeleid. Als voorbeeld zal VWS in de overleggen over de meerjarenafspraken
voorstellen het kwalificatieniveau 1 (assisterenden) toe te voegen aan het
opleidingsstelsel voor verpleging en verzorging. De aandacht voor de arbeidsmarkt
in de meerjarenafspraken betekent dat het pakket aan maatregelen waarover
nu met sociale partners is gesproken een eerste stap is op weg naar een beter
functionerende arbeidsmarkt.De afgelopen maanden hebben de overheid en sociale partners, betrokken
bij de grotere VWS-sectoren, intensief overlegd over de vraag hoe de facilitering van overheidszijde vorm zou moeten krijgen. Naar verwachting
kan de afronding van dat overleg in het najaar van 1998 plaatsvinden. In het
Regeerakkoord is bovendien vastgelegd, dat de toekenning van intensiveringsmiddelen
voor de zorgsector wordt gekoppeld aan meerjarenafspraken over arbeidsmarktbeleid.
Dit betekent dat het pakket aan maatregelen waarover nu met sociale partners
is gesproken, een eerste stap is op weg naar een beter functionerende arbeidsmarkt. SectorfondsenDe zes sectorfondsen, organen van sociale partners in verschillende VWS-sectoren,
voeren vernieuwende activiteiten uit op het brede terrein van de arbeidsmarkt.
VWS subsidieert de sectorfondsen op basis van hun jaarlijkse activiteitenplannen.
Deze worden (op hoofdlijnen) beoordeeld aan de hand van de zogeheten VISIE-criteria.
Voor 1999 is maximaal f 93 miljoen beschikbaar voor vernieuwend arbeidsmarktbeleid
(exclusief indexering 1998 en 1999).Bij de brede aanpak van de verschillende problemen met betrekking tot
de arbeidsmarktsituatie in de VWS-sectoren zullen de sectorfondsen voor de
komende jaren een belangrijke rol dienen te vervullen. In de VISIE-criteria
voor 1999 is daarvoor dan ook veel plaats ingeruimd.Uit een evaluatie van de sectorfondsen blijkt dat het arbeidsmarktbeleid
effectiever en doelmatiger kan worden aangestuurd. Bij brief van 2 september
1997 is de Tweede Kamer geïnformeerd over de uitkomsten van het evaluatieonderzoek
sectorfondsen (Kamerstukken II, 1997–1998, 25 600 XVI, nr. 75).
De conclusie was toen dat een herziening van de organisatie van het arbeidsmarktbeleid
gewenst is teneinde verkokering tegen te gaan en een adequate regionale infrastructuur
te bewerkstelligen. Over dit onderwerp hebben VWS en de betrokken sociale
partners inmiddels een aantal keren gesproken. Daarbij hebben sociale partners
te kennen gegeven nut en noodzaak te onderschrijven van structurele samenwerking
(tussen VWS, Arbeidsvoorziening en sociale partners). Deze samenwerking kan
plaatsvinden via meerjarige afspraken op landelijk niveau – in de vorm
van een convenant –, gericht op een integrale aanpak van de arbeidsmarktproblematiek
in de zorgsector. Verder zijn sociale partners het eens over de noodzaak om
de bestaande samenwerking op regionaal niveau te optimaliseren. Mocht uit
een nadere analyse de noodzaak blijken van een aanpassing van de regionale
structuur, dan zijn de sociale partners bereid daaraan hun medewerking te
verlenen. Volgens de sociale partners kunnen najaar 1998 besluiten over de
nieuwe structuur worden genomen, op basis van door hen uit te werken voorstellen. AllochtonenHet allochtonenbeleid in de zorgsector is succesvol. In de periode 1993–1997
hebben ruim 8000 allochtonen een baan in de zorgsector gevonden. Deze groei
is mede mogelijk gemaakt door het gezamenlijke optreden van de sectorfondsen,
VWS en Arbeidsvoorziening, met ondersteuning van het Tijdelijk Ondersteuningspunt
Allochtonen in de Zorgsector (TOPAZ). Hiermee is de taakstelling om in vier
jaar 3 800 allochtonen te laten instromen in de intramurale sector en
verzorgingshuizen, zoals was afgesproken in de Stichting van de Arbeid (STAR),
ruim gehaald.Met dit resultaat is het ondersteuningspunt TOPAZ begin 1998 officieel
gesloten. Inmiddels zijn twee vervolgactiviteiten gestart in de zorg- en welzijnssector.
Het tweejarige Project Implementatie van TOPAZ in Nederland (PIT.NL)
heeft als doel om expertise en instrumenten over te dragen aan instellingen.
Centraal in dit project staat de ondersteuning van regionale netwerken. Het
succes van de TOPAZ aanpak heeft bovendien tot navolging geleid in de sectoren
Welzijn en Jeugdhulpverlening. Hier is op initiatief van sociale partners,
VWS en Arbeidsvoorziening het vierjarige project «Jeugdzorg en Welzijn»
(JEWEL) van start gegaan. JEWEL wil het allochtonenbeleid tot een integraal
onderdeel van het personeelsbeleid maken. Aan zowel PIT.NL als JEWEL levert
VWS een financiële bijdrage. Extra zorgbanen (ofwel Instroom/Doorstroombanen)Langdurig werklozen kunnen zogenaamde «extra zorgbanen», dat
wil zeggen bovenop de bestaande werkgelegenheid, in de zorgen welzijnssector
vervullen. Deze regeling stimuleert werkgevers, via subsidie en een fiscale
tegemoetkoming, om langdurig werklozen in dienst te nemen. Bovendien helpen
de extra zorgbanen de hoge werkdruk in de VWS-sectoren te verminderen en taken
uit te voeren waarvoor eerder geen tijd was.Tot en met 1998 zijn in de zorg- en welzijnssector 13 830 structurele
extra zorgbanen toegewezen aan instellingen, omgerekend naar banen van 32
uur per week. Per 1 juli 1998 zijn 10 040 van de 13 830 banen feitelijk
bezet. Het project Kangoeroe, onder leiding van een Taskforce bestaande uit
sociale partners, Arbeidsvoorziening, VWS en SZW, is in 1997 van start gegaan
om de bezetting van extra zorgbanen te versnellen, omdat op dat moment nog
circa 6000 banen niet bezet waren. Onderdeel van dit project is de oprichting
van 19 regionale regiepunten in het land. Hierin werken instellingen, arbeidsvoorziening
en gemeenten samen om de afstemming tussen vraag en aanbod te verbeteren.
Een ander onderdeel is de voorlichtingscampagne «6 000 nieuwe kansen».
Deze campagne heeft de bekendheid van extra zorgbanen onder langdurig werklozen
vergroot.Daarnaast heeft Bureau Bartels in 1998 de knelpunten bij het uitvoeren
van de regeling geïnventariseerd. Hieruit blijkt dat meerdere knelpunten
een snelle realisatie van arbeidsplaatsen in de weg staan. Knelpunten betreffen
bijvoorbeeld de beschikbaarheid van kandidaten met geschikte vaardigheden
voor met name patiëntgebonden taken, en belemmerende aspecten van de
regelgeving zoals de eis van een 32-urige werkweek, de arbeidsovereenkomst
voor onbepaalde tijd en het maximale beloningsniveau van 120% van het wettelijk
minimumloon (WMuL). Het rapport biedt diverse concrete aangrijpingspunten
voor deregulering. Deze zullen in de Taskforce extra zorgbanen verder worden
uitgewerkt.In het Regeerakkoord 1998 zijn afspraken gemaakt over de voortzetting
en uitbreiding van de extra banen voor langdurig werklozen. Behalve om uitbreiding
van het aantal banen (die in het Regeerakkoord Instroombanen worden genoemd),
gaat het om nieuwe hoger gekwalificeerde banen in de collectieve sector (Doorstroombanen).
De Instroombanen (I-banen) blijven volledig gefinancierd. De Doorstroombanen
(D-banen) zullen voor een beperkt deel mede dienen te worden gefinancierd
door de lokale overheid en betrokken instellingen. De loonschaal van de I-banen
vangt aan op het niveau van het WMuL, en mag niet hoger zijn dan 130% WMuL.
De loonschalen van de D-banen komen uit op maximaal 150% WMuL. Arbeidsmarktonderzoek, monitoring en informatievoorzieningVWS financiert meerjarige onderzoekprogramma's op het terrein van de arbeidsmarkt,
maar laat als de beleidsactualiteit dit vereist ook incidenteel onderzoek
doen, bijvoorbeeld naar dreigende knelpunten op de arbeidsmarkt.Het meerjarige programma bestaat uit drie onderdelen. Samen met andere
Ministeries (SZW, Economische Zaken, OC&W en BZK) bekostigt VWS een meerjarig,
algemeen onderzoeksprogramma. De bijdrage van VWS bedraagt f 275 000,-
per jaar. Daarnaast financiert VWS het meerjarige Onderzoekprogramma Arbeidsmarkt
Zorgsector (OAZ). De jaarlijkse bijdrage bedraagt in 1997 en in 1998 ca. f 1
miljoen. Het OAZ bestaat vooral uit sector-brede onderzoeken. Uit een evaluatie
van het OAZ is geconcludeerd, dat het programma zal worden voortgezet en dat
sociale partners er in sterkere mate bij zullen worden betrokken. Beide programma's
worden opgesteld en uitgevoerd door de Stichting Organisatie voor Strategisch
Arbeidsmarktonderzoek (OSA). Ten slotte bekostigt VWS ook de Rapportage Arbeidsmarkt
Zorgsector (RAZ), een jaarlijkse, statistische terugblik op de zorgsector.
De jaarlijkse bijdrage van VWS is maximaal f 200 000,-. De RAZ wordt
opgesteld door de OSA, het NZi en het NIVEL. 3. RIJKSINSTITUUT VOOR VOLKSGEZONDHEID EN MILIEU Taken RIVMHet Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) is een beleidsondersteunend
onderzoeksinstituut op het gebied van volksgezondheid, milieu en natuur. Het
RIVM fungeert als kenniscentrum ten dienste van de overheid met een planfunctie
op het terrein van milieu en natuur.Het instituut kent de volgende kerntaken:– onderzoek verrichten dat is gericht op de ondersteuning van de
beleidsontwikkeling en de uitoefening van toezicht op de terreinen volksgezondheid
en milieu;– periodiek rapporteren over de toestand en de toekomstige ontwikkeling
van de volksgezondheid, het milieu en de natuur;– andere werkzaamheden uitvoeren in opdracht van bewindslieden. De nadruk ligt op het integreren van kennis tot samenhangende beschrijvingen
van de actuele toestand en toekomstige ontwikkelingen. Met onder meer Milieuverkenningen
en -balansen, alsmede de Volksgezondheid Toekomst Verkenningen, verschaft
het RIVM wetenschappelijk onderbouwde informatie ten behoeve van de beleidsontwikkeling.De primaire opdrachtgevers voor het RIVM zijn de Ministers van VWS, VROM
en LNV.Naast de genoemde taken kan het RIVM uit een oogpunt van algemeen belang
andere werkzaamheden verrichten. Deze werkzaamheden moeten wel opgenomen zijn
in een meerjaren activiteiten programma (MAP).Door de uitvoering van het MAP-Strategisch Onderzoek RIVM geeft het instituut
invulling aan zijn strategische taakontwikkeling op de langere termijn. Dit
onderzoek is gericht op toekomstige onderzoeksbehoeften van de opdrachtgevende
Ministeries.Instandhouding van de verschillende expertisevelden die nodig zijn om
aan de kerntaken te kunnen voldoen, is voor een instituut als het RIVM van
wezenlijk belang. Het onderzoek op deze vitale expertisevelden is de basis
voor de kenniscentrum- en planbureaufunctie. Daarnaast blijft het RIVM –
ten behoeve van integrale producten – streven naar verbreding van de
kennisbasis door samenwerking met andere kennisinstituten, ook in internationaal
verband. Actuele ontwikkelingen in de positionering van het instituutIn 1996 is de Wet op het RIVM van kracht geworden. Daarin is de positie
van het Instituut vastgelegd. Het RIVM ressorteert beheersmatig (organisatorisch,
personeel en budgettair) onder de Minister van VWS. De Minister van VWS stelt
het MAP Volksgezondheidsonderzoek vast. De Directie RIVM stelt het MAP Strategisch
Onderzoek RIVM vast. Het Ministerie van VROM stelt samen met de Minister van
VWS het MAP Milieuonderzoek vast. De goedgekeurde meerjaren-activiteitenprogramma's
worden aangeboden aan de Staten-Generaal. Voorts is in de Wet op het RIVM
de professionele autonomie en een actualisering van de taakomschrijving van
het RIVM vastgelegd. De naam van het instituut is via deze wet gewijzigd in
het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu.Ook is op basis van de wet een commissie van toezicht ingesteld, die het
wetenschappelijk niveau van het instituut moet waarborgen.In de Wet Milieubeheer is de planbureaufunctie van het RIVM voor het milieu
vastgelegd. In het verlengde van de milieu-planbureaufunctie vervult vanaf
1998 het RIVM ten behoeve van LNV de natuurplanbureaufunctie.
Een en ander vindt in opdracht van de Minister van LNV en in samenwerking
met de betreffende LNV-instituten plaats. VolksgezondheidIn 1997 is de tweede Volksgezondheid Toekomst Verkenning (VTV) uitgebracht.
Door de tijdige oplevering van het samenvattend document kon een aantal beleidsmaatregelen
uit het JOZ 1998 met informatie uit VTV 1997 onderbouwd worden.De beleidsondersteuning door het RIVM wordt verder vorm gegeven door intensivering
van het zorgonderzoek en beleidsverkennend, integrerend onderzoek op het gebied
van volksgezondheid en zorg. Naast een versterking van de integratie en analyse
van gegevens uit eigen onderzoek en onderzoek van derden, wordt de expertise
verbreed tot het zorgsysteem teneinde de aandachtgebieden te kunnen bestrijken
waar VWS prioriteit aan geeft. Deze activiteiten liggen in het verlengde van
het project Dienst Informatie en Analyse, dat in 1997 bij het Ministerie is
gestart.De aandacht voor de relatie tussen milieu en gezondheid zal verder versterkt
worden, met name voor de relatie tussen verstoring, gezondheid en lokale gezondheidsproblematiek,
waarvoor vaak geen duidelijke oorzaak aan te wijzen is. Milieu en NatuurIn het milieuonderzoek worden momenteel drie categorieën onderzoek
onderscheiden, nl. onderzoek in het kader van de milieuplanbureaufunctie,
doorlopend onderzoek en eenmalig onderzoek. In het verlengde van de vaststelling
van de Wet op het RIVM, waarin de professionele autonomie van het RIVM is
vastgelegd, vindt verdere invulling van de planbureaufunctie plaats. De missie
is hierbij gedefinieerd als het milieubeleid tijdig voorzien van een wetenschappelijke
informatiebasis voor het nemen van strategische beslissingen, zodanig dat
daarbij alle relevante aspecten en belangen voldoende in de politiek-maatschappelijke
afweging worden betrokken.Het milieuplanbureau wordt verondersteld:– via verkenningen het anticiperende karakter van het milieubeleid
te versterken;– via beleidsevaluaties en verkenningen eventuele (her-)afwegingen
tussen milieubeleidsinstrumenten mogelijk te maken en via samenwerking met
andere planbureau's de inpassing van het milieubeleid in een breder beleidskader
mogelijk te maken;– via het verstrekken van onafhankelijke kwantitatieve informatie
te bevorderen dat milieubelangen in de politieke besluitvorming evenwichtig
kunnen worden meegewogen.Bij de uitvoering van het milieuplanbureauonderzoek is en blijft de wetenschappelijke
onafhankelijkheid van het RIVM gewaarborgd. De Commissie van Toezicht heeft
hierbij tot taak het wetenschappelijk niveau van het RIVM te bewaken. Het
RIVM streeft naar zo veel mogelijk wetenschappelijke consensusvorming. Over
eventuele blijvende wetenschappelijke verschillen van inzicht wordt expliciet
gerapporteerd.Om optimaal op de verschuivende beleidsvragen te kunnen inspelen is op
termijn verschuiving van expertise noodzakelijk. De Commissie van Toezicht
is betrokken bij de ontwikkeling van het gewenste expertiseprofiel van het
RIVM. Het doorlopend onderzoek heeft als doel de beleidsdirecties en de inspectie
te ondersteunen bij het door hen voor te bereiden specifiek beleid, uitvoering
of handhaving van het beleid en het uitvoeren van taken in het kader van wetgeving.
Het betreft in het algemeen concreet afgesproken producten, waarvoor meerjarenafspraken
worden gemaakt ten behoeve van het in stand houden van noodzakelijke expertise.Eenmalige onderzoeksactiviteiten betreffen onderzoek dat wordt uitgevoerd
ter beantwoording van door de beleidsdirecties geformuleerde eenduidige kennisvragen.
Er wordt naar gestreefd hierbij zoveel mogelijk aan te sluiten op de expertise
en instrumentarium van het planbureauonderzoek.Eind 1997 is ook de natuurplanbureaufunctie van het RIVM wettelijk geregeld.
Het natuurplanbureau zorgt ervoor dat het (natuur)beleid kan beschikken over
alle beschikbare relevante wetenschappelijke informatie voor het nemen van
strategische beslissingen, waarbij de aspecten van natuur en landschap in
de afweging kunnen worden betrokken. Daarbij wordt gebruik gemaakt van de
meest actuele inzichten en gegevens uit een omvangrijk netwerk van onderzoeksinstellingen. 4. STAATSTOEZICHT OP DE VOLKSGEZONDHEID a. Inspectie voor de gezondheidszorgVoor de Inspectie voor de Gezondheidszorg (IGZ) is het komende begrotingsjaar
een belangrijk jaar. In 1999 krijgt namelijk een aantal van belang zijnde
onderwerpen, die in de loop van 1996 zijn opgepakt, hun definitieve beslag.
Het gaat veelal om onderwerpen die ten behoeve van de kerntaak van de IGZ,
het houden van toezicht op de gezondheidszorg en de volksgezondheid, moeten
worden verricht.In de eerste plaats moet worden genoemd de beleidscyclus. Deze cyclus
bestaat uit de volgende onderdelen: beleidsplan, meerjarenwerkplan, jaarwerkplan,
jaarrapportage en de vierjaarlijks uit te brengen Staat van de Gezondheidszorg.
Het komende jaar zijn de inspanningen er op gericht deze afzonderlijke documenten
in een inhoudelijke en logistieke volgorde te plaatsen waardoor een cyclisch
proces ontstaat. Pas dan krijgen de doelstellingen en de activiteiten van
de inspectie de noodzakelijke inbedding en wordt duidelijk op welke wijze
deze activiteiten zich tot elkaar verhouden. Parallel hieraan zullen de projecten
die op het terrein van de informatie-technologie en planningssystematiek waren
ingezet, hun vruchten moeten gaan afwerpen voor de ondersteuning van het primair
proces en voor het verzamelen, ordenen en verwerken van de uitkomsten daarvan.De IGZ is een professionele organisatie die moet weten hoe haar omgeving
er uit ziet, wat er om haar heen speelt en welke eisen de klanten aan haar
stellen. Dit uitgangspunt vereist continue aandacht voor allerlei processen
die zich richten op het vergroten van de mate van professionalisering en het
kwaliteitsrijk en bedrijfsmatig werken.In dat kader zal in 1999 het interne kwaliteitsbeleid van de inspectie
zijn eerste afrondingsfase krijgen (KING-project: Kwaliteit Inspectie Gezondheidszorg).
De IGZ als organisatie doorloopt een aantal fasen om te komen tot het niveau
van certificering. Dit is belangrijk omdat de IGZ als toetsende instantie
niet alleen kwaliteitseisen moet stellen aan degene die wordt getoetst (instellingen,
beroepsbeoefenaren en bedrijven), maar deze eisen ook aan zichzelf moet stellen.
In het interne kwaliteitsbeleid wordt aan uiteenlopende thema's aandacht besteed.
Enkele voorbeelden:a. per te handhaven wet wordt gewerkt aan de ontwikkeling en uitwerking
van inspectiemethodieken, opdat eenduidige toezichtsuitoefening wordt gefaciliteerd;b. alle inspectieobjecten worden geregistreerd en elektronisch toegankelijk
gemaakt, waarmee voor de inspecteurs per inspectieobject een kwaliteitsprofiel
beschikbaar komt. Vanwege de toename van zorg die buiten de muren van de instelling
wordt aangeboden en de toenemende ontschotting, zijn veel inspectiepunten
overigens moeilijker traceerbaar geworden;c. nagegaan zal worden hoe de omgeving de inspectie waarneemt en waardeert
en hoe effectief de adviezen van de inspectie zijn.Met de effectuering van de hiervoor genoemde onderwerpen, is de inspectie
in staat om zowel in nationaal als in internationaal verband haar wettelijke
taken op het juiste kwalitatieve niveau te kunnen uitvoeren. b. Inspectie Gezondheidsbescherming, Waren & Veterinaire
Zaken AlgemeenDe Inspectie Gezondheidsbescherming, Waren & Veterinaire Zaken (Inspectie
W & V) kwam tot stand via een fusie van de Inspectie Gezondheidsbescherming
en de Veterinaire Inspectie.De twee belangrijkste taken, namelijk handhaving en signalering/advisering,
liggen in elkaars verlengde.Handhaving is het nagaan of een individueel bedrijf zich aan de wet houdt
en het eventueel maatregelen nemen om dit te bevorderen of af te dwingen.Signalering/advisering omvat het stellen van diagnoses (op grond van handhaving,
surveillance en monitoring) en het aangeven van therapieën. Daaruit komen
adviezen aan het beleid voort over de doelmatigheid van (nieuwe) wetgeving,
zonodig met voorstellen tot wijziging van bestaande wetgeving.Op verzoek van lagere overheden als provincies en gemeenten vindt ook
advisering plaats over de aandachtsvelden vleeskeuring, destructie, zoönosen
en milieu. Over deze onderwerpen worden eveneens adviezen aan instellingen
als GGD's en particulieren gegeven. Een bijzondere vorm van advisering is
het zogenoemde nader oordeel in verband met geschillen betreffende de keuring
bij invoer.Een belangrijk deel van de activiteiten van de Inspectie W & V betreft
het verrichten van inspecties bij bedrijven en het verrichten van chemisch,
fysisch-mechanisch en microbiologisch onderzoek. De aantallen uit te voeren
inspecties en monsteronderzoeken in 1999 geven derhalve een indicatie van
de door de Inspectie W & V te leveren prestaties. Hierbij zullen in 1999,
mede op basis van marktonderzoek, de volgende accenten worden gelegd. HandhavingHet aantal bedrijven groeit en daarmee het aantal uit te voeren inspecties.
De groei is echter ongelijk verdeeld: de sectoren horeca en detailhandel groeien
sterk, terwijl de ambachtelijke sector krimpt. Binnen de handhaving zal de
aandacht ook gericht zijn op een stijging van nieuwe verkoopvormen.Door deze ontwikkelingen kan er geen uniforme werkwijze in de handhaving
meer zijn. De inspectie ontwikkelt daarom handhavingsmethodieken die zijn
toegesneden op de situatie. Zo zijn in de afgelopen jaren bij producenten
zogenaamde voedselveiligheidsplannen sterk in opkomst. Deze zijn beschreven
in door branche-organisaties opgestelde hygiënecodes (vooral in de ambachtelijke
en horeca-sector) of in een HACCP-plan van de ondernemer. In 1997 is een start
gemaakt met het toezicht op deze plannen. Dit toezicht is in 1998 verder uitgebouwd
en zal in 1999 een belangrijk onderdeel van de inspecties uitmaken.Hierbij zal ook aandacht zijn voor het snel en effectief afhandelen van
maatregelen conform het systeem van bestuurlijke boetes. In 1999 wordt hiertoe,
afhankelijk van de politieke besluitvorming, binnen de Inspectie W & V
een bureau voor het afhandelen van deze boetes opgezet. Binnen de handhaving heeft productveiligheid inmiddels meer aandacht gekregen.
Uit efficiency-overwegingen zullen hiertoe twee centrale laboratoria ingericht
worden: een voor gebruiksartikelen (toekomstige vestiging Dordrecht) en een
voor verbruiksartikelen (vestiging Groningen). Signalering/adviseringDe signalerings- en adviseringstaak kreeg in 1998 verdere invulling. In
1999 zal meer capaciteit worden vrijgemaakt voor monitoring, surveillance
en retrospectief onderzoek. Vanaf 1997 is al op projectmatige wijze meer expertise
ingezet voor risico-inschatting.Het belang van het microbiologisch onderzoek ten opzichte van het chemisch
onderzoek zal binnen de signaleringsafdelingen toenemen.De signalering zal zich ook richten op de import en de productieketen.
Kennis over productiemethoden zal worden uitgebreid.In 1999 worden keuzes gemaakt en prioriteiten gesteld op basis van kennis
van en ervaring met het totale pakket aan activiteiten. Signalering/advisering
en handhaving zijn hierbij niet los van elkaar te zien; beide ondersteunen
elkaar. 5. INSPECTIE JEUGDHULPVERLENING EN JEUGDBESCHERMINGDe aanpassing van de Wet op de jeugdhulpverlening aan de verbrede taakstelling
van de inspectie en de toegang van de provinciale en grootstedelijke overheden
tot de inspectie zal komend begrotingsjaar gerealiseerd kunnen zijn.In overleg met de provinciale en landelijke overheden zal de inspectie
komend begrotingsjaar instellingsspecifiek rapporteren aan de financierende
overheden over de naleving van wet- en regelgeving inzake het primaire proces
van jeugdhulpverlening en jeugdbescherming bij de semi-residentiële en
residentiële voorzieningen. Dit zal het geval zijn in elf provinciale/grootstedelijke
gebieden. De overige provincies zullen later aansluiten, omdat thans eerst
wordt gewerkt aan verbeteracties uit eerder toezicht. In het primair proces
zijn de eisen gesteld aan het hulpverleningsplan uitgangspunt. In samenspraak
met de diverse overheden worden meer elementen van het primair proces en de
positie van de cliënt meegenomen. In het komend begrotingsjaar zal de
inspectie instrumenten voorbereiden om in de toekomst analoog de voorzieningen
voor pleegzorg, ambulante jeugdhulpverlening en de toegang, dan wel plaatsende
instanties te toetsen. Eventuele verdere specifieke wensen van financierende
overheden voor 1999 zullen zoveel mogelijk in het kader van instellingsspecifiek
rapporteren worden meegenomen. Verschillende activiteiten voor het leveren
van beleidsinformatie, onder andere over de thema's klachtrecht/medezeggenschap,
alleenstaande minderjarige asielzoekers, worden het komende jaar voortgezet.De inspectie kreeg een nieuwe taak in het kader van het toezicht op de
vergunningenhouders inzake de Wet opneming buitenlandse pleegkinderen. Het
komend begrotingsjaar gaat de inspectie zich inwerken. Met het Ministerie
van Justitie zal nader worden overlegd hoe introductie en fasegewijze aanpak
van het toezicht wordt gerealiseerd. 6. FINANCIEEL BELEID EN BEHEER a. BeleidsevaluatieBeleidsevaluatie vormt het logische sluitstuk van een beleidscyclus en
dient om na te gaan of de gestelde doelen effectief en efficiënt zijn
gerealiseerd. De uitkomsten van evaluaties dienen ter legitimatie van het
gevoerde beleid en het daarvoor gebruikte instrumentarium. Daarnaast leveren
evaluaties basismateriaal voor eventuele noodzakelijk gebleken bijstellingen.
Beleidsevaluatie vindt plaats op verschillende niveaus en kent wisselende
verschijningsvormen. Daarbij valt onder andere te denken aan de interdepartementale
begrotingsonderzoeken (IBO's) en heroverwegingsonderzoeken in het kader van
de begrotingsvoorbereiding, de projectmatig opgezette evaluaties van beleid,
wet- en regelgeving en subsidies en het gebruik van monitorfuncties en organisatiedoorlichtingen.
Maar ook uitvoeringstoetsen door bijvoorbeeld de Ziekenfondsraad zijn aan
te duiden als een vorm van (ex ante) evaluatie.Met name op het gebied van PEO (projecten, experimenten, onderzoek en
ontwikkeling) zijn beleidsevaluatie en beleidsontwikkeling zeer nauw met elkaar
verweven. Programmering van activiteiten op het gebied van volksgezondheid
vindt grotendeels plaats bij de zelfstandige (bestuurs)organen Zorgonderzoek
Nederland en NWO/Gebiedsbestuur Medische Wetenschappen. Ook meer toegepast
wetenschappelijk onderzoek en beleidsadvisering zijn van betekenis voor de
(her)formulering van beleidsdoelen. Voor dergelijk onderzoek en advisering
beschikt het Ministerie over de kennisinstituten SCP en RIVM en adviesraden.Om ervoor te zorgen dat al deze informatie optimaal gebruikt kan worden
in de desbetreffende besluitvormingstrajecten, zijn tal van verbeteroperaties
in gang gezet. Op het gebied van de ex-ante beleidsevaluatie wordt de laatste
hand gelegd aan de organisatorische inbedding van een zogenaamde E(land)-proef,
waarmee de uitvoerbaarheid van nieuw beleid kan worden beoordeeld. Er is gestart
met een stappenplan «vroege monitoring», om zowel vooraf als in
een vroegtijdig stadium van de uitvoering, zo goed mogelijk zicht te hebben
op het realiseren van de bedoelde effecten. En meer organisatorisch is het
management van beleidsprocessen onder de loep genomen. Het komende jaar zal
worden bezien of met deze instrumenten en organisatorische waarborgen de aandacht
voor beleidsevaluatie en het gebruik van de resultaten in voldoende mate verankerd
is. b. KengetallenIn 1997 is voor het beleidsinstrument kengetallen een lange-termijn-aanpak
opgesteld om te komen tot een betere inbedding van het gebruik van kengetallen
in de dagelijkse praktijk van beleidsvoorbereiding, -uitvoering en -evaluatie.
Om het gebruik van kengetallen te stimuleren staat 1998 mede in het licht
van enkele pilotstudies. In 1998 en 1999 staan onder andere de ontwikkeling
en het gebruik van doelbereikingskengetallen op de agenda.De Minister van Financiën presenteert in de Miljoenennota de dekkingspercentages
outputgegevens en/of doelmatigheidskengetallen voor alle Ministeries (voor
de jaren 1998 en 1999). Het betreft het percentage van de zinvol toe te lichten
begrotingsuitgaven die ook daadwerkelijk met outputgegevens en/of doelmatigheidskengetallen
worden gelardeerd. Voor VWS specifiek wordt de ontwikkeling in het dekkingspercentage
in onderstaande grafieken weergegeven. Grafiek 1: Ontwikkeling in het dekkingspercentage doelmatigheidskengetallen
voor de jaren 1997–1999 In de afgelopen jaren is het aandeel doelmatigheidskengetallen in de begroting
aanzienlijk toegenomen van 26% in 1997 naar 62% in 1998 en uiteindelijk 84%
in 1999. Daar waar mogelijk zal VWS ook in de komende jaren verder werken
aan deze in gang gezette verbetering. Grafiek 2: Ontwikkeling in het dekkingspercentage doelmatigheidskengetallen
die aan alle kwaliteitscriteria voldoen Interdepartementaal zijn kwaliteitscriteria voor doelmatigheidskengetallen
afgesproken. Een van die criteria is dat kengetallen goed moeten worden toegelicht.
De toelichting moet ingaan op de belangrijkste ontwikkelingen die zich hebben
voorgedaan. In de begroting 1999 wordt 73% van de zinvol toe te lichten begrotingsuitgaven
gelardeerd met doelmatigheidskengetallen die voldoen aan alle kwaliteitscriteria.
Dit is een stijging ten opzichte van de begroting 1998. Een aantal doelmatigheidskengetallen
voldoet (nog) niet aan alle kwaliteitscriteria, omdat bijvoorbeeld nog geen
meerjarige reeks (minimaal 3 jaar) kan worden gepresenteerd. Zo wordt voor
de Inspectie voor de Gezondheidszorg in de begroting 1999 voor het eerst een
uitgebreid overzicht gepresenteerd van de inzet van de capaciteit, onderverdeeld
naar inhoudelijke aandachtsgebieden. In de komende jaren kan dit overzicht
worden uitgebreid waardoor een meerjarige doorkijk mogelijk is.Alhoewel de ontwikkeling in de presentatie van kengetallen in de begroting
positief is, is daarmee niet gezegd dat het beleidsinstrument kengetallen
ook volkomen in de praktijk van het beleid wordt gebruikt. In 1998 heeft VWS
een ontwikkeling in gang gezet waarin het accent ligt op het daadwerkelijk
gebruik van kengetallen in het proces van voorbereiding, uitvoering,
evaluatie en verantwoording van beleid. Hieraan wordt de komende jaren verder
uitwerking gegeven. c. Administratieve lastenIn vervolg op het kabinetsbeleid over reductie van administratieve lasten
bij specifieke uitkeringen, ook wel aangehaald «gedachtengoed Griffioen»,
(Kamerstukken II, 1996–1997, 24 036, nr. 35) heeft in 1997 een
departementale toetsing van de specifieke uitkeringen plaatsgevonden. Het
aangrijpingspunt voor vermindering van de administratieve lasten is de bestuurlijk
inrichting van de regelingen en niet zozeer de organisatie van de controle.
Op basis van de toets is beoordeeld of de informatiestromen passen bij de
in de regelgeving vastgelegde verantwoordelijkheidsverdeling. Over de geconstateerde
mogelijkheden voor verbetering is de Tweede Kamer vanuit het MDW-traject bij
brief geïnformeerd.Inzake de financiële verantwoording en de bijbehorende accountantscontrole
streeft het Ministerie van VWS naar een nadrukkelijke aansluiting op het lokale
controle- en verantwoordingsproces. Dit kan zich in sommige gevallen beperken
tot het vragen van een provinciale en/of gemeentelijke rekening, als financieel
verantwoordingsdocument. Indien de financiële verantwoording niet nodig
is om de uitkering vast te stellen, kan het opvragen ook achterwege blijven.
Daarmee wordt nog duidelijker aangegeven dat in deze gevallen de verantwoordelijkheid
voor de rechtmatigheid van de besteding en beheer van de specifieke middelen
-en dus ook het afrekenen- een zaak is van het lokale bestuur en haar democratisch
gekozen controleorgaan. Zoals de Tweede Kamer is toegezegd, zal zij vóór
het einde van 1998 een voorstel tot wetswijziging ontvangen, waarin voor de
financiële verantwoording doeluitkering jeugdhulpverlening de aansluiting
op de lokale rechtmatigheidstoets in de Wet op de Jeugdhulpverlening wordt
verduidelijkt.Overigens laat het steunen op de lokale financiële verantwoording
onverlet dat er beleidsmatige verantwoording over de besteding van middelen
wordt overlegd. Met inachtneming van de verantwoordelijkheidsverdeling zal
de organisatie van deze informatiestromen worden aangescherpt.Ook op het gebied van andere regelgeving wordt gewerkt aan een reductie
van administratieve lasten.De integrale modernisering van de Wet op de Geneesmiddelenvoorziening
zal zowel voor de overheid als voor het betrokken bedrijfsleven een vermindering
van administratieve lasten met zich mee brengen. De wijziging van het Besluit
bereiding en aflevering van farmaceutische producten heeft de vermindering
van administratieve lasten tot doel. In beide wettelijke regelingen zal het
gaan om lastenvermindering als gevolg van vereenvoudiging van vergunningenstelsels. d. Financieel beheer Organisatie financiële functiePer 1 januari 1998 zijn twee nieuwe financiële stafdirecties operationeel
geworden: een directie Financieel-Economische Zaken (FEZ) en een directie
Macro-Economische Vraagstukken en Arbeidsvoorwaardenbeleid (MEVA). Met deze
reorganisatie is een control-directie geformeerd (FEZ) die zowel de begrotings-
als de premie-aangelegenheden behartigt, waarmee wordt beoogd de budgettaire
functie binnen het Ministerie te versterken. Daarnaast is met de oprichting
van de directie MEVA de macro-economische adviesfunctie ook voor de buitenwereld
herkenbaar gepositioneerd. Na afronding van deze reorganisatie is een versterking van de financiële
functie bij de beleidsdirecties ter hand genomen. Deze versterking behelst
een steviger inbedding van de financiële adviesfunctie binnen de beleidsdirecties
enerzijds, en een formatieve uitbreiding van het aantal financieel adviseurs
anderzijds. De versteviging van de adviesfunctie krijgt gestalte in het vastleggen
van spelregels, bevoegdheden en verantwoordelijkheden binnen de financiële
functie, met name op het premieterrein. Ten behoeve van de uitbreiding van
het aantal financieel adviseurs is een wervingscampagne opgezet. Met dit project
wordt beoogd verdere organisatorische waarborgen te creëren voor de integrale
verantwoordelijkheid van de directies voor beleid én beheer op hun
werkterrein. Administratieve organisatieDe beschrijving van de administratieve organisatie (AO) is de basis voor
een ordelijk en controleerbaar financieel beheer. 1999 zal in het teken staan
van «klein onderhoud» van de AO, nadat in 1998 de actualisatie
ervan is afgerond. De AO-systematiek van VWS kent drie lagen: directiehandboeken,
departementsbrede processen en bovensectorale regelgeving. De directiehandboeken
kennen een voorgeschreven opzet op hoofdlijnen, die binnen de directies verder
vorm krijgt. In 1998 worden door vergelijking van de directiehandboeken lacunes
getraceerd en vervolgens opgevuld. De departementsbrede processen zijn voor
iedere directie nagenoeg gelijk, worden (daarom) centraal beschreven en maken
integraal onderdeel uit van elk directiehandboek. Deze beschrijving van processen
is actueel. Datzelfde kan in de loop van 1998 gezegd worden van de beschrijving
van de bovensectorale financiële regelgeving binnen het Ministerie in
een algemeen geldend handboek. Misbruik en oneigenlijk gebruik (M&O)VWS voert sinds jaar en dag een beleid dat er op is gericht zo min mogelijk
regelingen te creëren die zijn gebaseerd op door belanghebbenden zelf
te verstrekken, moeilijk controleerbare gegevens. Bij regelingen die noodgedwongen
wel zijn gebaseerd op dergelijke gegevens (bijv. inkomensafhankelijke) bestaat
permanent aandacht voor het treffen van maatregelen om op een juiste en eenduidige
manier voldoende zekerheid over de betrouwbaarheid van de gegevens te verkrijgen.
De departementale Accountantsdienst en de Algemene Rekenkamer vervullen daarbij
een signalerende rol.De uitgangspunten van dit tot tevredenheid stemmende M&O-beleid zijn
in 1998 opnieuw vastgesteld naar aanleiding van de verschijning van de «Handleiding
ter voorkoming en bestrijding van misbruik en oneigenlijk gebruik» van
de Minister van Financiën. Ze zijn verankerd in de administratieve organisatie
van het ministerie en vormen de basis voor continuering van de departementale
inspanningen op dit gebied in de komende jaren. AccountantscontroleDe departementale accountantsdienst voert een volkomen controle uit die
uitmondt in een verklaring bij de financiële verantwoording van het Ministerie.
Het departementale controleberaad (Audit Committee) bewaakt de voortgang van
de genomen maatregelen die de door de accountantsdienst geconstateerde tekortkomingen
moeten opheffen. Versnelling en kwaliteitsverbetering financiële verantwoordingDe financiële verantwoording 1997 is medio mei 1998 aan de Tweede
Kamer aangeboden. Daarmee is de door de Tweede Kamer gewenste versnelling
door VWS gerealiseerd. De verantwoording 1997 is bovendien beleidsinhoudelijk
toegankelijker gemaakt en voorzien van toelichtende diagrammen.Voor de verantwoording 1998 zal het accent worden gelegd op een verdere
kwaliteitsverbetering en het compacter presenteren van de artikelsgewijze
financiële gegevens. Daarbij zal het rapport «Financiële verantwoording
in de politieke arena» van de ambtelijke werkgroep die door de commissie
voor de Rijksuitgaven is geïnitieerd, als inspiratiebron gebruikt worden. EuroIn mei 1998 is definitief besloten dat ook Nederland meedoet met de derde
fase van de Europese Monetaire Unie. Reeds in 1996 heeft VWS een intradepartementale
Regiegroep euro opgericht met als taak werkzaamheden te coördineren die
samenhangen met de invoering van de euro. In 1998 heeft de ambtelijke top
van VWS een gedetailleerd Euro-draaiboek geaccordeerd. In dit draaiboek wordt
aangegeven «wie, waarvoor, wanneer» verantwoordelijk is. Om beter
zicht te krijgen op zowel de inhoudelijke consequenties als de daaraan ten
grondslag liggende veranderingsprocessen, heeft VWS in 1998 een pilot laten
uitvoeren naar de invoering van de euro bij één van haar beleidsdirecties.
Hierbij zijn alle euro-relevante aspecten (geautomatiseerde systemen, regelgeving,
communicatie, ZBO's, budgettaire effecten) betrokken. De uitkomsten van de
pilot worden departementsbreed gebruikt voor de euro-activiteiten. In de tweede
helft van 1998 zullen de directies en diensten detailplanningen opstellen
waarbij zowel de euro-activiteiten als de daarvoor benodigde capaciteit in
beeld worden gebracht. Op grond hiervan kan ondermeer een reële inschatting
van de kosten van de invoering van de euro worden gemaakt. Financiële en personele informatiesystemenZowel voor het Millennium als de euro is gekozen voor een departementsbrede
aanpak. Als onderdeel van deze aanpak worden ook de financiële en personele
systemen gecontroleerd en beoordeeld.Het departementale financiële systeem IFIS (Interactief Financieel
Informatiesysteem) is als millenniumbestendig systeem ontwikkeld. Dit is contractueel
met de exploitant geregeld. Er wordt echter momenteel een millennium-scan
op IFIS uitgevoerd om elk risico in het kader van de millenniumproblematiek
uit te sluiten.Er worden voorbereidingen getroffen voor de invoering van de euro in IFIS,
zodat het bij de jaarovergang 2001/2002 mogelijk wordt de administratie in
euro's te voeren. Europese aanbestedingsregelsBinnen het departement zijn maatregelen getroffen om de correcte naleving
van de Europese richtlijnen voor de aanbesteding van overheidsopdrachten te
waarborgen. Zo moeten directies aanschaffingen boven de geldende drempelwaarden
afstemmen met de coördinerend directeur aanschaffingsbeleid. Deze voert
periodiek gesprekken met directies over hun inkoopvoornemens. Ook anderszins
wordt geen gelegenheid onbenut gelaten om directies te attenderen op het belang
van naleving van de Europese aanbestedingsregels. Ten slotte worden deze regels
ook betrokken bij de toets op rechtmatigheid die wordt uitgevoerd bij het
aangaan van verplichtingen. Dit alles laat onverlet dat in formele zin de
definitieve procedures rond de Europese aanbesteding nog in de administratieve
organisatie van het Ministerie moeten worden verankerd. Vooruitlopend op de
implementatie van de besluitvorming daarover vormen de reeds
getroffen maatregelen niettemin een waarborg voor zorgvuldige toepassing van
de aanbestedingsvoorschriften. SubsidiebeheerDe verbeteringen in het subsidiebeheer, die zijn ingezet naar aanleiding
van de resultaten uit het rechtmatigheidsonderzoek 1996 van de Algemenene
rekenkamer, zullen naar verwachting in 1998 worden afgerond.In de afgelopen jaren heeft het subsidiebeheer van VWS zowel intern als
extern een positieve impuls gekregen. Zo werden in 1997 de «Beleidsregels
Handhaving Subsidiebepalingen» geïntroduceerd, met als doel een
stringentere naleving van subsidievoorwaarden te bewerkstelligen. Dit zal
naar verwachting in 1998 en 1999 optimaal effect sorteren.Daarnaast is in 1998 met de introductie van de Kaderwet Volksgezondheid
voldaan aan de vereisten van de derde tranche Algemene wet bestuursrecht.
De grondslag van de subsidies voor activiteiten op het terrein van de gezondheids-bevordering,
-bescherming en -zorg is in deze wet vastgelegd. De wet treedt op een nader
bij Koninklijk Besluit te bepalen datum in werking. Intermediaire organisatiesIn de toelichting bij de financiële verantwoording 1996 heeft de
Minister toegezegd de beheers- en controlestructuren van de bestaande intermediaire
organisaties te verbeteren. In 1997 zijn de intermediaire organisaties geïnventariseerd
en de leemtes in de informatie-, verantwoordings- en controlestructuur in
beeld gebracht. Eveneens is vanuit bestuurlijk en juridisch oogpunt een algemeen
kader voor de relatie met intermediaire organisaties beschreven. Momenteel
wordt vanuit dat algemene kader een interne VWS-beleidslijn geformuleerd.
Nadat deze beleidslijn intern is vastgesteld zullen ook de bestaande organisaties
aan de beleidslijn worden getoetst. 7. BESTUURLIJKE ORGANISATIE a. AlgemeenIn januari 1998 is de decentralisatietoets VWS met de Tweede Kamer besproken.
In de brief over de decentralisatietoets (Kamerstukken II, 1997–1998,
22 236, nr. 48) staan de ontwikkelingen ten aanzien van de bestuurlijke
organisatie vermeld, waarbij is ingegaan op de territoriale decentralisatie,
functionele decentralisatie, verzelfstandiging en privatisering. Voorts is
ingegaan op de positionering van de inspecties op VWS-terrein. Belangrijke
conclusie hierbij is dat bestuurlijke organisatie een permanent aandachtspunt
is, dat voortdurend aanpassing en bijstelling en nadere explicitering behoeft.
De decentralisatietoets vormde een goed moment om de tussenstand op te nemen.
Het Kabinetsstandpunt inspecties, de Commissie Griffioen en de commissie Pennekamp,
maar ook de rapportage over «besturen op de tast» van de Raad
voor het Binnenlands Bestuur verdiepen het inzicht.Bij de behandeling van de parlementaire decentralisatietoets in de Tweede
Kamer (januari 1998) is een overzicht toegezegd van de beschikbare gegevens
over het personeelsverloop van VWS in de periode waarover de decentralisatietoets
(1992–1996) zich uitstrekt.Een winst- en verliesrekening van de personeelsformatie is beschikbaar
op het niveau van departementsonderdelen. De relevante processen spelen zich
af simultaan met andere mutaties en bovendien strekken zij zich soms over
meerdere jaren uit. Daardoor is het niet mogelijk een winst- en verliesrekening
op te stellen waarin het verloop van de personeelsformatie exclusief wordt
toegerekend aan decentralisatie-processen.Een totaaloverzicht van de VWS-formatie, gespecificeerd naar de onderdelen
van het Ministerie van VWS is echter wel te geven. Uit dit overzicht blijkt
dat in de periode 1992–1999 de totale personeelsformatie is afgenomen
met 562 fte (ruim 11%), tegen het kerndepartemant met 913 fte (ruim 43%).
Enerzijds is dit het gevolg van afslanking in verband met reorganisaties (zoals
de GEO). Anderzijds is ook een verschuiving opgetreden naar de meer decentrale
onderdelen van het Ministerie. Zo werd door de oprichting van het agentschap
College ter beoordeling van Geneesmiddelen 71 fte op afstand van het kerndepartement
geplaatst. Een gedetailleerd overzicht is weergegeven in onderstaande tabel.
 PERSONEELSINFORMATIE 19921993199419951996199719981999Kerndepartement12 1051 8281 6721 6341 3061 1601 1921 192Inspectie Gezondheidszorg274274280291328380421446Inspectie Waren en Veterinaire Zaken2932932932932902902902880Inspectie Jeugdhulpverlening000027303030RIVM31 4631 4931 4661 4681 4311 4361 4641 494Sociaal Cultureel Planbureau5757575757575976Bureau Nederlandse Filmkeuring33333333Donorregister–––––––13Agentschap College ter Beoordeling Geneesmiddelen000071757582Adviesraden4454541394094101103Totaal4 8804 6324 4504 4244 1654 1384 2474 3121 exclusief het directoraat-generaal Culturele Zaken2 tot 1 september 1998: Inspectie Gezondheidsbescherming en
Veterinaire Inspectie3 inclusief Rijksinstituut voor Geneesmiddelenonderzoek4 betreft Gezondheidsraad, Raad voor Gezondheidsonderzoek (vanaf
1997), Raad voor Maatschappelijke ontwikkeling (vanaf 1997), Raad voor de
Volksgezondheid en Zorg (vanaf 1997) b. Centralisatie/decentralisatieDe ambulante verslavingszorg, de maatschappelijke opvang en de vrouwenopvang
zijn ondergebracht in drie specifieke uitkeringen, die hun basis vinden in
de Welzijnswet 1994. Met de betrokken gemeenten worden afspraken gemaakt over
de wijze waarop de middelen uit de doeluitkeringen zullen worden ingezet.Over de mogelijke decentralisatie van het zittend ziekenvervoer zijn gesprekken
gevoerd met vertegenwoordigers van de VNG, het Koninklijk Nederlands Vervoer
Taxi en het Ministerie van BZK. Uit deze gesprekken bleek onvoldoende duidelijk
te worden op welke wijze een verantwoorde decentralisatie van het zittend
vervoer naar de gemeenten vorm gegeven zou kunnen worden. Daarom is afgezien
van decentralisatie van het zittend vervoer per 1 januari 1999, zoals het
voornemen was. c. Zelfstandige bestuursorganenBij de doorlichting ZBO's die op 10 maart 1997 door de Minister van BZK
aan de Tweede Kamer is gestuurd (Kamerstukken II, 1997–1998, 25 268,
nr. 1), is aangegeven welke verbeteringen zouden worden aangebracht in de
vormgeving en inrichting van zelfstandige bestuursorganen op het terrein van
VWS. De verwerking van de verbeteringen in wet- en regelgeving is in volle
gang. Over de voortgang van de verbeteringen zal per separate brief worden
gerapporteerd door de Minister van BZK.Een belangrijk cluster van zelfstandige bestuursorganen wordt gevormd
door de Ziekenfondsraad, Centraal Orgaan Tarieven Gezondheidszorg, College
voor Ziekenhuisvoorzieningen en de Commissie Sanering Ziekenhuisvoorzieningen
waarvan de aanpassing en nadere positionering noodzakelijk was geworden op
grond van de doorgevoerde scheiding van advies, overleg en uitvoering. Deze
scheiding vloeide voort uit de herziening van het adviesstelsel («raad
op maat»). De positie en vormgeving van deze organen is inmiddels beschreven
in een wetsvoorstel dat op 23 april 1998 aan de Tweede Kamer is gezonden (Kamerstukken
II, 1997–1998, 26 011, nr. 1). In het wetsvoorstel zijn de Aanwijzingen
voor Zelfstandige Bestuursorganen verwerkt. Op dit moment vindt de uitwerking
en implementatie van de aanpassingen bij de organen plaats. d. Gestructureerde entreeOp basis van de brief over de VWS-overlegstructuur, de «gestructureerde
entree» (Kamerstukken II, 1997–1998, 25 600, nr. 13), zijn
met de maatschappelijke organisaties afspraken gemaakt over de invulling van
het overleg en zijn binnen het Ministerie contactambtenaren voor de betrokken
organisaties aangewezen. Zij dragen zorg voor de voorbereiding van overleg,
de informatieuitwisseling en de communicatie over voor de organisaties relevante
beleidsthema's.Inmiddels heeft de Raad voor de Volksgezondheid en Zorg een advies aan
mij uitgebracht over de overlegstructuur («Besturen in overleg»,
juni 1998). Bekeken wordt of dit advies aanleiding dient te vormen om nog
nadere aanpassingen in de overlegstructuur aan te brengen. 8. DEPARTEMENTALE ORGANISATIE a. VerbeteringsoperatieEind vorig jaar is een veranderingsoperatie gestart die is gericht op
het verbeteren van het functioneren van de departementale organisatie. De
basis daarvoor was gelegd in het plan van aanpak «Op Koers» dat
op 10 oktober 1997 aan de Tweede Kamer is aangeboden (Kamerstukken II, 1997–1998,
25 473, nr. 4).Onder leiding van de op 1 januari 1998 aangetreden Secretaris-Generaal
is de verbeteringsoperatie voortvarend ter hand genomen. Een drietal deelprojecten
is onderscheiden, te weten:– versterking strategische oriëntatie;– verbetering bedrijfsvoering;– personeel en organisatie.Het traject strategische oriëntatie beoogt het versterken van de
«gevoeligheid» voor de politieke, bestuurlijke en maatschappelijke
ontwikkelingen. Het traject bedrijfsvoering richt zich op het ontwikkelen
van werkwijzen en instrumenten om het primaire proces van het Ministerie beter
te laten verlopen. Het beoogde eindresultaat van het traject Personeel en
Organisatie is effectief beleid, dat lijnmanagers permanent ondersteunt bij
het realiseren van de missie «de juiste persoon op de juiste plaats».In het najaar van 1998 wordt het project in de staande organisatie geïntegreerd,
zodat «Op Koers» wordt verankerd in de organisatie. Deze verankering
betekent niet dat de in gang gezette veranderingsoperatie is afgerond. Het
beklijven en optimaliseren van de in gang gezette veranderingsoperatie vergt
eerder een intensivering dan een stabilisering van de activiteiten. Een intensivering
die extra accent krijgt door de prominente plaats van de zorg op de politieke
en maatschappelijke agenda en door de verhuizing naar de Resident. In termen
van beleid en bedrijfsvoering vergen deze ontwikkelingen in de komende jaren
een forse inspanning van het ambtelijk apparaat. b. PersoneelsbeleidOp concernniveau stelt de departementsleiding inhoudelijke en budgettaire
kaders voor het personeelsbeleid vast. Directeuren en hoofdinspecteurs kunnen
hierbinnen een eigen beleid voeren. De departementsleiding wordt periodiek
geïnformeerd, zodat zij kan sturen op hoofdlijnen. Een groot deel van
de beleidskaders vloeit voort uit kabinetsbesluiten of uit afspraken in het
georganiseerd overleg tussen de Minister van BZK en de vakcentrales.De verantwoordelijkheid voor de uitvoering van het personeelsbeleid en
de beslissingsbevoegdheid over personele aangelegenheden ligt bij het lijnmanagement.
Kernthema's in het personeelsbeleid voor 1999 zijn niet alleen gericht op
mobiliteit en professionele ontwikkeling, maar ook op flexibiliteit en employability.
Met name zal aandacht worden besteed aan de personeelsbeleidsmissie van VWS:
«de juiste persoon op de juiste plaats (op het juiste moment)».Over de volgende onderwerpen zijn in 1998 een aantal afspraken gemaakt: Gehandicapten (WAGW)Op grond van de Wet Arbeid Gehandicapte Werknemers (WAGW) hebben werkgevers
een inspanningsverplichting om drie tot zeven procent van de
arbeidsplaatsen te laten bezetten door gehandicapte werknemers. Voor de rijksoverheid
heeft het kabinet een vaste taakstelling geformuleerd van 5%. Voor het realiseren
van de taakstelling WAGW is binnen VWS een project gestart om een versnelde
instroom van allochtonen en WAGW-ers op HBO/Academisch niveau mogelijk te
maken. De verwachting is dat in de loop van 1998 de eerste resultaten hiervan
bekend zullen zijn. Wet Stimulering Arbeidsdeelname Minderheden (Wet SAMEN)/Wet
Bevordering Evenredige Arbeidsdeelname Allochtonen (WBEAA)De Wet Bevordering Evenredige Arbeidsdeelname Allochtonen (WBEAA) is met
ingang van 1 januari 1998 gewijzigd in de Wet stimulering arbeidsdeelname
minderheden (SAMEN). De Wet SAMEN is ten opzichte van de WBEAA administratief
gemakkelijker uit te voeren. Gelijk gebleven in de wet is dat op basis van
de evenredigheidspercentages van de Regionale Besturen voor de Arbeidsvoorziening
(RBA's) het aandeel personen uit doelgroeplanden wordt bepaald. Deze evenredigheidspercentages
worden door VWS ruimschoots gerealiseerd.Met het Departementaal Georganiseerd Overleg (DGO) is afgesproken, naast
instroom, aandacht te hebben voor behoud van het aantal personen uit de doelgroeplanden. ZiekteverzuimHet VWS-ziekteverzuimpercentage over 1997 bedraagt 5,8%. VWS kan hiermee
een vergelijking met het ziekteverzuimpercentage binnen de sector Rijk (6,1%)
goed doorstaan. In vergelijking met 1996 (5,8%) is het ziekteverzuimpercentage
gestabiliseerd. In 1998 worden acties ondernomen om te voorkomen dat het ziekteverzuim
binnen VWS verder stijgt en eventueel te verminderen. Het terugdringen van
het ziekteverzuim op directieniveau vergt gerichte en specifieke aandacht.
In samenwerking met het AMG (Arbo Management Groep), wordt onderzocht hoe
de per dienst toegesneden aanpak zou moeten zijn om het ziekteverzuim te verminderen/stabiliseren. Loopbaanontwikkeling en mobiliteitDe interne mobiliteit moet groter worden, zodat een optimale matching
kan plaatsvinden tussen de «nieuwe» organisatie en de kwaliteiten
van de medewerkers. In de komende jaren wordt omgeschakeld naar een hoogwaardige,
relatief kleine organisatie met generalistisch geörienteerde «algemene
bestuursambtenaren». Zittende medewerkers met voldoende potentieel moeten
de daarvoor gewenste professionele kwaliteit ontwikkelen. De intentie is dat
het opleidingsaanbod bij dit alles primair gericht is op het ondersteunen
van het management bij de veranderingsprocessen, heroriëntaties en strategie-ontwikkeling
enerzijds en op professionalisering van beleidsontwikkeling anderzijds. De departementsleiding heeft zich uitgesproken voor versterking van loopbaanontwikkeling
en mobiliteit. Naast overleg hierover met de medezeggenschapsorganen is de
departementsleiding in gesprek met VWS-medewerkers. Hun inbreng zal mede in
beschouwing worden genomen bij het opstellen van het uiteindelijke beleidsvoornemen. Instroom jonge academiciIn de CAO voor de rijksoverheid is een aantal werkgelegenheidsprojecten
opgenomen. Een van deze projecten betreft de bevordering van instroom van
jonge academici en HBO-ers in de rijksdienst. In 1998 is dit project ook binnen
VWS gestart. De verwachting is dat in de loop van 1998 de eerste resultaten
hiervan bekend zullen zijn. KinderopvangDe nieuwe kaderregeling Kinderopvang VWS voorziet in een landelijke opvang
met een zo breed mogelijk kader van mogelijkheden, uiteraard afgestemd op
de wensen en eisen van de organisatie (onderdelen) en het personeel. In deze
kaderregeling is voorzien in een uitbesteding van de administratieve ondersteuning
en aanbieding/onderhandeling met landelijk gespreide centra. Dit mede naar
aanleiding van de verhuizing van het kerndepartement naar 's-Gravenhage, organisatieveranderingen
bij de Inspecties en de hedendaagse vraag naar en het aanbod van kinderopvang. c. Voorlichting OrganisatieHerbezinning op de taken en verantwoordelijkheden van de Directie Voorlichting
& Communicatie (DVC) heeft geleid tot het herbevestigen van de positie
als concerndirectie. Dat wil zeggen dat DVC bij de ontwikkeling van het communicatiebeleid
niet alleen de directies van het kerndepartement betrekt, maar ook de onderdelen
en diensten daarbuiten. Naast de uitvoering van een aantal gecentraliseerde
taken, zoals persvoorlichting, geeft DVC expertise-ondersteuning aan directies
en andere onderdelen van de VWS-organisatie. BeeldvormingEr is een aanwijsbare relatie tussen het beeld van de zorg en het beeld
van het Ministerie. Voor beide geldt een noodzaak tot transparantie. Voorlichting
is daarbij een belangrijk hulpmiddel, door inzicht te geven in de menings-
en besluitvormingstrajecten die in het Ministerie in samenspraak met het veld
plaatsvinden.Verdere professionalisering van voorlichting en communicatie is noodzakelijk
om de juiste doelgroepen in de diverse complexe beleidsvelden te bereiken.
In het intensieve informatieverkeer tussen alle actoren in het veld vraagt
het steeds meer inspanning om gehoor te krijgen voor de boodschap van het
Ministerie.In dit kader is er vernieuwde aandacht voor de externe presentatie van
het beleid en de profilering van het Ministerie. Met de verhuizing naar het
nieuwe kantoorpand in Den Haag dient zicht hiervoor een logisch moment aan.Het betrekken van de nieuwe behuizing in Den Haag zal niet ongemerkt voorbijgaan.
Dit geldt voor de eigen organisatie en voor de vele relaties waarmee het Ministerie
contacten onderhoudt. Nieuwe mediaDe primaire taak van overheidsvoorlichting is openbaarmaking. Deze vormt
in dit kader de basis voor de opzet van de Internetsite van VWS, die verder
is uitgewerkt om de toegankelijkheid van overheidsinformatie te vergroten.
DVC streeft ernaar om de stukken die openbaar worden gemaakt, zoals brieven
aan de Tweede Kamer, persberichten en overige publikaties, zo spoedig mogelijk
op de Internetsite te hebben staan.In overleg met de Wereldbank wordt gewerkt aan een web-site voor internationaal
gebruik. Documenten over onderwerpen waarvoor internationaal belangstelling
is worden daarop geplaatst in het Engels en, indien aanwezig, ook in andere
talen. Ook documenten die van belang zijn voor internationaal overleg, bijvoorbeeld
in het kader van de Europese Unie en de World Health Organization (WHO), zullen
hierop geplaatst worden. PublieksvoorlichtingMassamediale campagnes op het terrein van volksgezondheid en welzijn worden
voor een groot deel uitgevoerd door daarin gespecialiseerde instellingen.
In de meeste gevallen blijft het een gedelegeerde verantwoordelijkheid, zoals
dit ook is aangegeven in de daarvoor geldende wetgeving. Afstemming en overleg
blijft een voorwaarde tot welslagen. Interne communicatieIndien interne communicatie wordt gezien als een bruikbaar managementinstrument
kan het niet beperkt blijven tot het uitgeven van personeelsbladen en nieuwsbrieven.Dit instrument vraagt om een gestructureerde aanpak waarbij de vele verschillende
informatiestromen binnen het Ministerie moeten worden betrokken. Inmiddels
is gestart met een intern traject om specifieke kennis over de inzet van interne
communicatie te verbreden en om te komen tot een effectieve inzet van diverse
middelen. De aandacht zal allereerst uitgaan naar de concernbrede en departementale
interne communicatie, maar de communicatie-adviseurs zullen hun specifieke
kennis ook kunnen inzetten bij de advisering van directies. d. NieuwbouwDe bouw van de nieuwe huisvesting van VWS in het centrum van Den Haag
is voltooid. Op 15 juli 1998 heeft de Rijksgebouwendienst (RGD) de sleutels
aan het Ministerie van VWS overhandigd. Sindsdien is VWS met huisbaas RGD
aan de nazorg bezig. De gebouwen Castalia en Helicon markeren de sky-line
en zijn van verre zichtbaar. Het zijn de eerste gebouwen welke in gebruik
worden genomen van een nieuwe wijk voor werken, winkelen en wonen op de voormalige
LaVi-kavel. Na voltooiing ontstaat een nieuwe aantrekkelijke looproute vanaf
het Centraal Station tot de nieuwe kern die onder het gebouw van het Ministerie
van VROM doorvoert en over de Turfmarkt.Een wens uit de periode kabinet Lubbers III om alle Ministeries te situeren
op onderlinge loopafstand en nabij het parlement wordt hiermee nagenoeg vervuld.
Het nieuwe complex zal impulsen kunnen geven aan de prestatie van het «Ministerie
voor de mensen» vanaf de periode Paars II.De locatie is optimaal bereikbaar via het openbaar vervoer en bij de verhuizing
zal een aantrekkelijk vervoersplan voor de ambtenaren in werking treden. De
nabijheid van andere Ministeries zal hopelijk leiden tot vruchtbare kruisbestuiving
en produktieve samenwerking. Het Ministerie van VWS beoogt met een aantal
technische en ruimtelijke voorzieningen aantrekkelijke accommodatie te bieden
in interdepartementale acties. Als laatste valt te melden dat het nieuwe datanetwerk
en de elektronische basiswerkplek het intensiever en effectiever gebruik van
telematica zullen stimuleren.In het derde kwartaal heeft het Ministerie het complex geheel gereed gemaakt
voor gebruik door het treffen van de volgens de «Regeling taakverdeling
Rijkshuisvesting 1991» voor verantwoordelijkheid van de gebruiker komende
voorzieningen.De ongeveer 2000 ambtenaren van het VWS-kernMinisterie, de hoofdinspecties,
de RMO, de GR/RGO en het SCP zullen in oktober 1998 hun intrek nemen.De officiële opening is voorzien in eind februari 1999. 9. MARKTWERKING, DEREGULERING EN WETGEVINGSKWALITEITIn het kader van het traject marktwerking, deregulering en wetgevingskwaliteit
(MDW) spelen diverse onderwerpen op de beleidsterreinen van VWS. Het gaat
dan met name om de kinderopvang, de ziekenhuiszorg, de concurrentie en prijsvorming
in de zorgsector, de risicodragendheid bij verzekeraars alsmede de regelgeving
op levensmiddelengebied. Deze zaken worden hieronder kort beschreven. KinderopvangDe MDW-werkgroep heeft het huidige stelsel van de kinderopvang bezien
en alternatieven geschetst voor de toekomst. Onderzocht is hoe de vraag naar
kinderopvang zich zal ontwikkelen en op welke wijze het aanbod daarop kan
aansluiten. De MDW-werkgroep acht aanpassing van het huidige stelsel noodzakelijk,
omdat er knelpunten zijn op het terrein van onder andere de capaciteit en
de beschikbaarheid alsmede de overzichtelijkheid en uniformiteit van de regelgeving. ZiekenhuiszorgIn het MDW-traject ziekenhuiszorg is geïnventariseerd welke belemmeringen
er zijn voor marktprikkels in de ziekenhuissector en hoe deze kunnen worden
weggenomen. De werkgroep heeft de regelgeving op het terrein van de ziekenhuiszorg
in kaart gebracht en getoetst. Inmiddels heeft een projectgroep zich gebogen
over de uitwerking van de aanbevelingen uit het MDW-rapport over de ziekenhuiszorg
«Het ziekenhuis ontketend». Het RVZ-advies inzake de sturing van
de ziekenhuissector is «Het ziekenhuis als maatschappelijke onderneming»
is hier nauw bij betrokken. In het op 28-1-1998 verschenen rapport van de
projectgroep «Het ziekenhuis: a human enterprise» wordt onder
andere aandacht besteed aan de moder- nisering van het bekostigingssysteem
van de ziekenhuizen waardoor er meer vrijheid ontstaat voor ziekenhuizen en
verzekeraars om in hun onderhandelingen rekening te houden met de prijs/kwaliteitverhouding.
Voorts wordt thans gewerkt aan de in het Regeerakkoord aangekondigde opheffing
van het verbod op eigen instellingen van verzekeraars. Op deze wijze wordt
verder vorm gegeven aan de deregulering en de verschuiving van verantwoordelijkheden
naar het veld. Concurrentie en prijsvorming in de zorgsectorIn het kader van MDW-fase III is een project uitgevoerd dat zich richt
op de concurrentie en de prijsvorming in de zorgsector, in casu de mondzorg
en de fysiotherapeutische hulp. Een deel van de aanbevelingen van de werkgroep
heeft een specifiek karakter (bijvoorbeeld de uitbreiding van de taak van
de mondhygiënist). Een ander deel heeft in beginsel een bredere reikwijdte
(bijvoorbeeld de herziening van het overeenkomstenstelsel en de invoering
van een basistarief naast het maximumtarief). Het kabinet heeft positief geoordeeld
over een aantal specifieke zaken zoals de voorstellen omtrent de mondhygiënist.
Over de – breder toepasbare – instelling van basistarieven naast
de bestaande maximumtarieven is inmiddels een uitvoeringstoets gevraagd aan
het COTG. Net als de implementatie bij de ziekenhuiszorg dient ook hier de
flexibilisering van de bekostiging nadrukkelijk in samenhang met de aanscherping
van de verzekeraarsbudgettering te worden gezien. Risicodragendheid van verzekeraarsIn het kader van de vierde tranche MDW heeft de werkgroep-WTZ een aantal
mogelijkheden voor de invoering van risicodragendheid in de WTZ geanalyseerd.
Bij de uitvoering van de WTZ ontbreken thans immers financiële prikkels.
Gezien de taakopdracht is de analyse beperkt tot ingrepen in de WTZ zelf en
zijn andere mogelijkheden zoals overheveling van verzekerden naar het ziekenfonds
of sluiting van de WTZ niet bezien. De werkgroep stelt vast dat het invoeren
van een kostenvergoedingensysteem met een vergoeding vooraf op basis van het
gezondheidsrisico van verzekerden in combinatie met een vergoeding achteraf
van de schade boven een bepaald grensbedrag mogelijk is. In het Regeerakkoord
is gekozen voor sluiting van de WTZ voor nieuwe 65-plussers onder gelijktijdige
ophoging van de inkomensgrens van de ziekenfondsverzekering voor deze categorie
verzekerden. Voorts is in het Regeerakkoord opgenomen dat voor thans reeds
WTZ-verzekerde 65-plussers een systematiek wordt ingevoerd met een vergoeding
achteraf van de schade boven een bepaald grensbedrag. Regelgeving op levensmiddelengebiedIn het rapport MDW-levensmiddelen is ingegaan op de mogelijkheden om de
bestaande gedetailleerde en versnipperde wetgeving te dereguleren. Een bijzonder
aspect is overigens dat vele levensmiddelenvoorschriften zijn neergelegd in
Europese richtlijnen. Het behoud van een hoog niveau van gezondheidsbescherming
voor de consument blijft bij de deregulering overigens voorop staan. Inmiddels
is de doorlichting van de bestaande regelgeving nagenoeg voltooid. Zowel de
Warenwet als de Landbouwkwaliteitswet zijn aanzienlijk opgeschoond. De voltooiing
vond in 1998 plaats. Voorts zal worden bezien of het voordelen biedt om de
regelgeving op het terrein van de levensmiddelen samen te brengen onder één
levensmiddelenwet. OverigAls uitvloeisel van het MDW-traject is een wijziging van het niet-levensmiddelendeel
van de Warenwet in voorbereiding. Het betreft de integratie van de productwetgeving
van de Ministeries van SZW en VWS. ARTIKELSGEWIJZE TOELICHTING 1. Inleiding 1.1 Leeswijzer bij de Artikelsgewijze Toelichting (AGT)
1999De opzet van de AGT 1999 verschilt op hoofdlijnen niet van de AGT 1998. Bij de toelichting per artikel is aan het begin een tabel opgenomen met
daarin opgenomen de meerjarencijfers per onderdeel. Daaronder treft u vervolgens
de toelichting bij die onderdelen aan. De economische en functionele coderingen
zijn per onderdeel terug te vinden in de bijlagen 11 en 12.In de toelichting per artikel en/of artikelonderdeel wordt consequent
onderscheid gemaakt tussen a)-, b)- en c)-teksten. Onderstaand wordt kort
aangegeven welke inhoud of strekking de desbetreffende teksten hebben:a)-tekst: In deze tekst wordt aangegeven welk beleid er wordt gevoerd
respectievelijk gaat worden met de beschikbare middelen (beleidsuitgaven).b)-tekst: In deze tekst wordt aangegeven welke (juridische) basis ten
grondslag ligt aan de uitgaven en de ontvangsten (bijvoorbeeld de Welzijnswet
1994 of de Begrotingswet).c)-tekst: In deze tekst worden eventuele begrotingsmutaties ten opzichte
van de Begrotingswet 1998, inclusief 1e Suppletore wet 1998, nader toegelicht.
Aan het begin van de c)-teksten is, als er mutaties zijn, een tabel opgenomen
met daarin aangegeven welke kasmutaties worden toegelicht. De som
van de subtotalen per artikelonderdeel vormt de regel «Nieuwe wijzigingen»
in het model «Opbouw uitgaven (of ontvangsten) vanaf de vorige ontwerp-begroting». 1.2 De geïntegreerde verplichtingen-kas-administratieHet Ministerie van VWS kent geen grote meerjarige projecten. Dit impliceert
dat financiële sturing bij VWS plaatsvindt via de uitgaven en dat de
verplichtingenraming slechts een technisch karakter heeft. Deze AGT bevat
daarom, overeenkomstig de Rijksbegrotingsvoorschriften, geen verplichtingen-kasmatrices.Uiteraard worden in de begrotingsadministratie van VWS ook verplichtingen
vastgelegd, die leiden tot kasuitgaven in een later jaar. Het betreft enerzijds
incidentele verplichtingen met meerjarige kaseffecten en anderzijds zogenaamde
«structurele verplichtingen».Voor subsidies of bijdragen die in principe jaarlijks voor een periode
van één jaar (structureel) worden toegekend zal, mede gelet
op uitspraken van de rechter, reeds in het jaar voorafgaande aan het subsidiejaar
een – uit het oogpunt van behoorlijk bestuur – juridisch onontkoombare
verplichting ontstaan. Daarbij speelt geen rol of het ministerie een beschikking
heeft afgegeven. In de ontwerp-begroting en de begrotingsadministratie wordt
met dit gegeven rekening gehouden. Administratief-technisch houdt dit in dat
bij structurele subsidies op een vaste datum (15 september) een verplichting
voor het volgende jaar wordt vastgelegd.Bovenstaande kan er toe leiden dat de verplichtingenraming afwijkt van
de kasraming. Vandaar dat op veel uitgavenartikelen naast een cijfermatige
tabel met betrekking tot de «Opbouw uitgaven vanaf de vorige begroting»
tevens een cijfermatige tabel met betrekking tot de «Opbouw verplichtingen
vanaf de vorige begroting» is opgenomen. In onderstaande Tabel 1.1 is een overzicht opgenomen van die artikelen
waarbij de verplichtingenraming in beginsel gelijk is aan de kasraming. Dit
laat onverlet dat ten tijde van het opstellen van de Financiële verantwoording
kan blijken dat op onderdelen, met name bij materiële uitgaven, de normale
verplichtingen-kasbenadering had moeten gelden. Hiervoor wordt alsdan gecorrigeerd.In onderstaande tabel wordt onderscheid gemaakt naar een tweetal categorieën.
Per categorie wordt aangegeven wat voor soort artikelen het betreft en op
welke regel of regeling het betrekking heeft. Categorie 1: Artikelen met personeelsgebonden uitgaven
en materiële uitgaven. Hiervoor geldt de uitzonderingsbepaling in artikel
4, lid 6, onder a van de Comptabiliteitswet en de «Aanwijzingsregeling
verplichtingen=kas 1991» (zie Categorie 5 van deze regeling). Categorie 2: Speciale artikelen zoals «Loonbijstelling»,
«Prijsbijstelling» en «Onvoorzien». Hiervoor geldt
de «Aanwijzingsregeling verplichtingen=kas 1991» (zie Artikel
1, Categorie 2a. en 2c. van deze regeling). Tabel 1.1 Artikelen waarbij Verplichtingenraming = KasramingCategorie 1:Categorie 2: U22.06U22.03 U22.07U22.04 U22.09U22.05 U26.01 In deze ontwerp-begroting 1999 zijn realisatiecijfers 1997 opgenomen,
zoals ook gepresenteerd in de Financiële verantwoording 1997. Deze realisatiecijfers
zijn zowel op artikelonderdeelniveau als op artikelniveau apart naar boven
afgerond voor de uitgaven en normaal afgerond voor de ontvangsten. Hierdoor
sluit de som van de componenten niet in alle gevallen aan op de totalen van
de Financiële verantwoording 1997. Het betreft hier dus slechts afrondingsverschillen. 1.3 Toelichting kengetallenIn 1998 is gewerkt aan een uitbouw van de doelmatigheidskengetallen (waar
onder ook de verbetering van de presentatie inclusief toelichting) en is een
voorzichtige start gemaakt met de ontwikkeling van doelbereikingskengetallen.
Voor vier beleidsterreinen: griepvaccinatie (zie JOZ), voedselconsumptie (zie
uitgavenartikel 25.02, onderdeel 10), bestrijding van letsels als gevolg van
ongevallen in de privé-sfeer (zie uitgavenartikel 25.02, onderdeel
10) en PEO-beleid (zie uitgavenartikel 25.02, onderdeel 13) worden nieuwe
doelbereikingskengetallen gepresenteerd. Daarnaast worden in deze AGT (evenals
reeds in de begroting 1998 het geval was) cijfers gepresenteerd over de mate
waarin vluchtelingen worden opgevangen (ook een vorm van doelbereiking).Niet alle begrotingsuitgaven zijn zinvol toe te lichten met kengetallen.
Zo is met het Ministerie van Financiën ten aanzien van de volgende uitgavenartikelen
vastgesteld dat deze niet zinvol zijn toe te lichten: Loonbijstelling (artikel
22.03); Prijsbijstelling (artikel 22.04) en Rijksbijdragen ziektekosten (artikel
25.03, onderdeel 01, 04 en 05).Voorts geldt ten aanzien van de uitgaven op de hoofdbeleidsterreinen 24
en 25 dat de uitgaven gemoeid met de subsidiëring van het uitvoerend werk zinvol zijn toe te lichten; maar dat de subsidiëring van
instellingen die van belang zijn voor het behoud van de (kennis-)infrastructuur
over het algemeen niet zinvol met kengetallen zijn toe te lichten. Het betreft
namelijk activiteiten die niet of nauwelijks in homogene en vergelijkbare
grootheden/producten zijn uit te drukken. Dit geldt ook voor subsidies ten
behoeve van projecten en experimenten.Eén en ander impliceert dat ook op artikelonderdelen veelal niet
een volledige toelichting met kengetallen kan plaatsvinden. 1.4 Budgettaire kadersZoals reeds in paragraaf 1b van het Algemeen deel is gememoreerd, maakt
de begroting van VWS onderdeel uit van twee budgettaire kaders: het budgettair
kader zorg (BKZ) en het kader voor de Rijksbegroting in enge zin (niet-BKZ).
De rijksbijdragen (uitgavenartikel 25.03, onderdelen 01, 04 en 05) worden
in dit kader als niet-relevant beschouwd, omdat het een financieringsbron
betreft.Bij de start van de regeerperiode van dit nieuwe kabinet is nog eens in
overleg met het Ministerie van Financien kritisch naar de tot nu toe gehanteerde
verdeling tussen BKZ en niet-BKZ gekeken.Besloten is om uitgavenartikel 24.10, betreffende de maatschappelijke
opvang (incl. vrouwenopvang) en verslavingsbeleid bij Voorjaarsnota 1999 onder
het BKZ te rangschikken. Het gaat hier om begrotingsgelden, die bij de begrotingsvoorbereiding
voor 1998 vanuit het fonds sociale vernieuwing weer in beheer van VWS zijn
gekomen. Onderbrenging onder het BKZ is gerechtvaardigd, aangezien het om
uitkeringen gaat die bestemd zijn voor «zorg»voorzieningen voor
een specifieke doelgroep, waarbij de sociaal-psychische problematiek en gezondheidsproblemen
belangrijk indicerende factoren zijn. De «nieuwe»geldstroom met
betrekking tot verslavingsbeleid sluit aan bij de bestaande geldstroom op
dat gebied vanuit VWS, welke reeds tot het BKZ wordt gerekend.Ook de uitgaven voor het AWO-sectorfonds (grofweg 1/3 deel van uitgavenartikel
25.03, onderdeel 02) zijn vanaf de begroting 1999 onder het BKZ gebracht (evenals
de overige sectorfondsen), zodat dit gehele artikelonderdeel tot het BKZ wordt
gerekend. Via dit sectorfonds wordt bijgedragen aan een samenhangend en actief
arbeidsmarktbeleid, met name daar waar veel mensen in de zorg werkzaam zijn.Onderstaand is op hoofdlijnen de verdeling tussen het BKZ-deel en het
niet BKZ-deel weergegeven: Tabel
1.3: Begrotingsartikelen niet-BKZ ArtikelOmschrijvingU22.01Personeel en materieel U22.02Niet-BKZ deel van
de wachtgelden U22.03Niet-BKZ deel van de loonbijstelling U22.04Niet-BKZ
deel van de prijsbijstelling U22.05Onvoorzien U22.06Sociaal
Cultureel Planbureau U22.07Inspectie Jeugdhulpverlening en jeugdbeschermingU22.08Internationale samenwerking U22.09–01Raad
voor de Maatschappelijke Ontwikkeling U24.04Jeugdbeleid U24.05Verzetsdeelnemers,
vervolgden en burgeroorlogsgetroffenen U24.07Sportbeleid U24.09Sociaal
Beleid en alle bijbehorende (delen van) ontvangstenartikelen Tabel
1.4: Begrotingsartikelen BKZ artikelomschrijving U22.02BKZ
deel van de wachtgelden U22.03BKZ deel van de loonbijstellingU22.04BKZ deel van de prijsbijstelling U22.09–02/03/04Raad
voor de Volksgezondheid en Zorg, Gezondheidsraad en Raad voor GezondheidsonderzoekU23.01Inspectie Gezondheidszorg U24.10Maatschappelijke
opvang, vrouwenopvang en verslavingsbeleid U25.01Volksgezondheid
algemeen U25.02Volksgezondheidsbeleid U25.03–02/03Arbeidsmarktbeleid
en extra banen zorgsector U26.01Inspectie Gezondheidsbescherming,
Waren & Veterinaire zaken U27.01Rijksinstituut voor Volksgezondheid
en Milieu en alle bijbehorende (delen van) ontvangstenartikelen1.5 Aansluiting met de Begrotingswet 1998Voor de ontwerp-begroting als geheel ziet de aansluiting tussen de Begrotingswet
1998 en de daarbij behorende meerjarencijfers en de ontwerp-begroting 1999
er als volgt uit. Tabel 1.5 Aansluitingstabel
Begrotingswet 1998 en Ontwerp-begroting 1999 (bedragen x f 1 miljoen)UITGAVENArtikel199819992000200120022003Begrotingswet 1998 10 836,310 466,710 336,710 308,110 271,110 271,1Mutaties Nota van Wijziging       Buitenschoolse activiteitenU24.0435,035,035,035,035,035,0Sportnota «Wat sport beweegt»U24.075,05,05,05,05,05,0VerzorgingshuizenU25.0345,045,045,045,045,045,0Geestelijke gezondheidszorgU25.0335,035,035,035,035,035,0Mutaties Voorjaarsnota       Eindejaarsmarge 1997Div.98,9     Van Financiën: compensatie wet PembaU22.039,39,18,98,78,58,5Kasschuif BIG-registerU23.01– 6,00,91,20,90,90,9Kasschuif buitenschoolse opvangU24.04– 1,73,3– 1,6   Joodse en Indische tegoedenU24.0522,51,0     Millenniumvraagstuk
in de zorgsectorU25.0122,034,09,0    Naar BZK:
overheveling 4000 «extra arbeidsplaatsen zorgsector»U25.03– 64,0– 129,6– 125,6– 128,8– 128,8– 128,8Naar SZW: regeling woningaanpassingen boven f 45 000U25.03– 0,2– 20,7– 21,7– 21,7– 21,7– 21,7Kasschuif reorganisatie IGB/VIU26.01– 10,03,04,02,01,0 Diverse mutaties < f 5 miljoenDiv.– 8,08,17,67,59,610,6Stand Voorjaarsnota 1998 11 019,110 495,810 338,510 296,710 260,610 260,6Van Financiën: Loonbijstelling 1998U22.0374,373,673,874,175,275,2Van Financiën: Prijsbijstelling 1998U22.042,12,02,02,02,02,0RA 1998: Parkeren taakstellingenU22.04 – 11,5– 23,0– 34,4– 45,0– 45,0Extrapolatie uitkeringen VVBU24.07     – 20,0RA 1998: Intensivering sportU24.07 10,020,035,055,055,0Van Financiën: OVA-bijstelling 1998 (Rijksbijdragen)U25.03130,2122,8121,8121,6121,4121,4Van Financiën: Prijsbijstelling 1998 (Rijksbijdragen)U25.0328,526,826,626,626,526,5Compensatie ecotax door verlaging werkgeverspremie ZFWU25.03 120 000120 000120 000120 000120 000Van
GF: uitstel decentralisatie zittend ziekenvervoerU25.03 278,3278,2278,2278,2278,2RA 1998: taakstelling productiviteitskortingU25.03 – 6,7– 13,4– 20,0– 26,6– 26,6Van RGD: HuisvestingsbudgettenDiv. 81,081,081,081,081,0Taakstelling subsidies VGZDiv.-10,0      Diverse mutaties
< f 5 miljoenDiv.24,38,62,12,99,12,9Stand ontwerp-begroting 1999 11 268,411 200,711 027,710 983,710 957,410 931,2 ONTVANGSTENArtikel199819992000200120022003Begrotingswet 1998 312,1220,4218,3217,7217,6217,6Mutaties Voorjaarsnota       Diverse mutaties < f 5
miljoenDiv.1,5   Stand Voorjaarsnota
1998 313,6220,4218,3217,7217,6217,6Taakstelling ontvangsten afrekening oude jarenM24.01/5,05,05,05,05,05,0 M25.01       Afrekening extra banen zorgsectorM25.0144,090,0    Afrekening sectorfondsenM25.0110,0              Diverse mutaties
< f 5 miljoenDiv.16,7– 2,10,20,30,40,1Stand ontwerp-begroting 1999 389,3313,3223,5223,0223,0222,7Wetsartikel 1 (uitgaven/verplichtingen) HOOFDBELEIDSTERREIN 22 ALGEMEEN AlgemeenOp dit hoofdbeleidsterrein treft men de personele en materiële uitgaven
van het ministerie aan. Het betreft in hoofdzaak uitgaven ten behoeve van
het kernministerie. Artikel 22.01 Personeel en materieel algemeen Overzicht uitgavenrealisaties en -ramingen op artikelonderdeel (bedragen
x f 1 000) Art.ond.Omschrijving199719981999200020012002200301Actief
regulier personeel118 776132 229134 370134 101134 101134 101134 10102Overige personele uitgaven17 85614 18911 42411 40111 40111 40111 40103Post-actieven14 98611 50013 15214 09314 09314 09314 09304Personeel ten laste van derden16800000005Materieel50 83798 16958 89352 80951 60951 60951 60906Huisvesting; verrekening met de Rijksgebouwendienst0030 21730 21730 21730 21730 217Totaal artikel202 621256 087248 056242 621241 421241 421241 42122.01 Onderdeel 01 Regulier personeela) De op dit onderdeel geraamde uitgaven betreffen salarissen (inclusief
sociale lasten) van personeel zoals vermeld in Bijlage 1A van deze begroting.
Daarnaast worden de uitgaven voor ouderschapsverlof, overwerk en dergelijke,
ten laste van dit onderdeel gebracht.b) De Ambtenarenwet, de Begrotingswet, alsmede de sociale werknemersverzekeringen,
de Wet op de loonbelasting 1964 en de Wet brutering overhevelingstoeslag lonen
dienen als basis voor de uitgaven. De Wet Privatisering ABP en het daarop
gebaseerde pensioenreglement dienen als basis voor de uitgaven met betrekking
tot het werkgeversaandeel in de pensioenpremies.c) Mutaties op dit artikelonderdeel
(bedragen x f 1 000)  1999200020012002Opbouw/inrichting departement8 0008 0008 0008 000Personele uitgaven donorregister1 1001 1001 1001 100Herinspectie IGZ in Derde landen– 200– 200– 200– 200Overgang 1,5 fte naar IGZ– 166– 166– 166– 166Totaal onderdeel8 7348 7348 7348 734In het kader van de verbetering van de opbouw en inrichting van het departement
van VWS wordt een aantal knelpunten opgelost door middel van formatieve uitbreidingen.
Het gaat hierbij onder andere om de directies Voorlichting & Communicatie
(V&C) en Bestuursondersteuning (DBO). Met het oog hierop wordt dit onderdeel
ten laste van de uitgavenartikelen 22.02 en 22.03 structureel verhoogd met
f 8 miljoen. Dit onderdeel wordt ten laste van uitgavenartikel 25.02, onderdeel 01, structureel verhoogd met f 1,1 miljoen ten behoeve van personele
uitgaven met betrekking tot het aanleggen van het donorregister.Voor de uitvoering van noodzakelijke herinspecties bij vergunninghouders
in landen buiten de Europese Unie, van wie een farmaceutisch produkt via de
centrale procedure is toegelaten tot de Europese markt, zijn bij de Inspectie
Gezondheidszorg (IGZ) 1,5 formatieplaatsen extra nodig. In verband hiermee
wordt dit onderdeel ten gunste van uitgavenartikel 23.01, onderdeel 01, structureel
verlaagd met f 0,2 miljoen.Voorts wordt dit onderdeel ten gunste van uitgavenartikel 23.01, onderdeel
01, structureel verlaagd met f 0,166 miljoen in verband met de overheveling
van 1,5 formatieplaats van de directie Ouderenbeleid naar de IGZ. 22.01 Onderdeel 02 Overige personele uitgavena) De op dit onderdeel geraamde uitgaven betreffen: vergoedingen aan personeel
van de kosten woon-werkverkeer, differentiatie in beloning, verhuiskosten,
vorming en opleiding, werving en selectie, kinderopvang en dergelijke.b) De Ambtenarenwet en de Begrotingswet dienen als basis voor de uitgaven.c) Mutaties op dit artikelonderdeel
(bedragen x f 1 000)  1999200020012002Personele uitgaven donorregister57575757 Overgang
1,5 fte naar IGZ– 6– 6– 6– 6Totaal onderdeel51515151Dit onderdeel wordt ten laste van uitgavenartikel 25.02, onderdeel 01,
structureel verhoogd met f 0,057 miljoen ten behoeve van overige personele
uitgaven met betrekking tot het aanleggen van het donorregister.Daarnaast wordt dit onderdeel ten gunste van uitgavenartikel 23.01, onderdeel
02, structureel verlaagd met f 0,006 miljoen in verband met de overheveling
van 1,5 formatieplaats van de directie Ouderenbeleid naar de Inspectie Gezondheidszorg. 22.01 Onderdeel 03 Post-actievena) Op dit onderdeel worden de uitgaven geraamd bestemd voor de betaling
van wachtgeld aan post-actieven (bijvoorbeeld Rijkswachtgeldregeling, korte
en lange uitkering 1966).b) De Ambtenarenwet dient als basis voor de uitgaven. 22.01 Onderdeel 04 Personeel ten laste van derdena) De op dit onderdeel geraamde uitgaven betreffen betalingen van salarissen
(inclusief sociale lasten) van ambtenaren die werkzaamheden verrichten voor
derden. Tegenover deze uitgaven staan ontvangsten die verantwoord worden op
ontvangstenartikel 22.01, onderdeel 05.b) De Ambtenarenwet dient als basis voor de uitgaven. 22.01 Onderdeel 05 Materieela) Op dit onderdeel worden materiële uitgaven geraamd ten behoeve
van het (kern)ministerie en het Bureau Nederlandse Filmkeuring. Het betreft
enerzijds personeelsgebonden uitgaven zoals reis- en verblijfskosten en werkplekautomatisering.
Anderzijds betreft het materiële uitgaven ten behoeve van: de bedrijfsvoering
zoals gebouwgebonden uitgaven, informatiesystemen en informatie-infrastructuur
en uitbesteding. Op dit onderdeel worden tevens uitgaven geraamd ten behoeve van de verhuizing
naar de Resident.b) De Begrotingswet dient als basis voor de uitgaven. De uitgaven ten
behoeve van de bedrijfshulpverlening (facilitaire uitgaven) zijn gebaseerd
op het Besluit bedrijfshulpverlening Arbeidsomstandighedenwet (Stb. 783, 1993).c) Mutaties op dit artikelonderdeel
(bedragen x f 1 000)  1999200020012002Materiële uitgaven donorregister200200200200Aanpak Millenniumvraagstuk7 800    Commissie «Veiligheid
nieuwe voedingsmiddelen»/Commissie WBO– 500– 500– 500– 500Mat. budget regio-inspecties IJHV/JB– 150– 150– 150– 150Overgang 1,5 fte naar IGZ– 10– 10– 10– 10Totaal onderdeel7 340– 460– 460– 460Dit onderdeel wordt ten laste van uitgavenartikel 25.02, onderdeel 01,
structureel verhoogd met f 0,2 miljoen ten behoeve van materiële
uitgaven met betrekking tot het aanleggen van het donorregister.Daarnaast wordt dit onderdeel in 1999 verhoogd met f 7,8 miljoen
via een overboeking vanuit de Aanvullende post in de Miljoenennota. Het betreft
hier de extra middelen die exogeen ter beschikking zijn gesteld voor de oplossing
van het millenniumvraagstuk bij het departement van VWS. De dekking voor de
overige kosten is gevonden via herprioritering. Ten behoeve van de werkzaamheden van de commissie «Veiligheid nieuwe
voedingsmiddelen» en activiteiten in het kader van de Wet Bevolkingsonderzoek
wordt dit onderdeel structureel verlaagd met f 0,5 miljoen ten gunste
van uitgavenartikel 22.09, onderdeel 03.Voorheen werd het materiële budget van de regio-inspecties van de
Inspectie Jeugdhulpverlening en Jeugdbescherming op dit onderdeel geraamd
en verantwoord. Nu wordt dit budget (f 0,150 miljoen) structureel overgeheveld
naar uitgavenartikel 22.07.Tenslotte wordt dit onderdeel ten gunste van uitgavenartikel 23.01, onderdeel
05, structureel verlaagd met f 0,01 miljoen in verband met de overheveling
van 1,5 formatieplaats van de directie Ouderenbeleid naar de Inspectie Gezondheidszorg. Kengetallen Ramingskengetallen 
Tabel I: Personeel kerndepartement
(bedragen x f 1 000)   Realisatie1997Raming199819992000200120022003Personeel       Gemiddelde
bezetting in fte's1 180,141 210,511 227,201 227,201 227,201 227,201 227,20Gemiddelde prijs per fte101108108108108108108Toegelicht begrotingsbedrag118 776131 025133 148132 880132 880132 880132 880De in tabel I opgenomen kengetallen dienen ter onderbouwing van de raming,
alsmede ter illustratie van de gemiddelde kosten per fte. Het betreft de personele
uitgaven ten behoeve van het kerndepartement (excl. Bureau Nederlandse Filmkeuring
en Donorregister). De totale begrotingssterkte is gebaseerd op de bezetting
van het kerndepartement exclusief tijdelijke, c.q. projectplaatsen. De buitendiensten
zijn eveneens niet in dit overzicht opgenomen.Voor de overige personeelskosten en de personeelsgebonden materiële
kosten zijn normbedragen vastgesteld. De norm ten behoeve van de overige personeelskosten
bedraagt f 3 250,–. Voor de personeelsgebonden materiële
kosten wordt voor de beleidsdirecties f 7 500,– per fte gehanteerd.
Voor de stafdirecties en de facilitaire diensten wordt uitgegaan van een normbedrag
van f 5 000,– per fte. 22.01 Onderdeel 06 Huisvesting; verrekening met de Rijksgebouwendiensta) De op dit onderdeel geraamde uitgaven zijn bestemd voor de verrekening
van de huisvestingsuitgaven van het Ministerie van VWS (en eventuele «inwonende»
diensten) met de Rijksgebouwendienst (RGD), voor zover deze direct of indirect
samenhangen met de huurcontracten, zoals die met de RGD zijn gesloten.b) De Begrotingswet dient als basis voor de uitgaven.c) Mutaties op dit artikelonderdeel
(bedragen x f 1 000)  1999200020012002Overboeking RGD-middelen30 21730 21730 21730 217Totaal onderdeel30 21730 21730 21730 217Als gevolg van de stelselherziening rijkshuisvesting worden de departementen
zelf verantwoordelijk voor hun huisvesting en de daarbij behorende budgetten.
In verband hiermee worden de voorheen op de RGD-begroting geraamde huisvestingsbudgetten
overgeheveld naar de desbetreffende begrotingshoofdstukken. In dit kader wordt
dit onderdeel structureel verhoogd met f 30,217 miljoen. Opbouw verplichtingen vanaf de vorige
ontwerp-begroting (x f 1 000) U2201t/m 19961997199819992000200120022003Stand ontwerp-begroting 1998  227 840200 519201 793201 793201 793 1e
Suppletore wet  25 189– 5 158– 4 057– 2 430– 2 430 Nieuwe
wijzigingen  5 23846 34238 54238 54238 542 Toedeling
loon- en OVA-bijstellingen  3 5993 5263 5163 5163 516 Stand
ontwerp-begroting 1999 211 196261 866245 229239 794241 421241 421241 421 Opbouw uitgaven vanaf de vorige ontwerp-begroting
(x f 1 000) U2201 1997199819992000200120022003Stand ontwerp-begroting 1998  227 715200 519201 793201 793201 793 1e
Suppletore wet  19 535– 2 331– 1 230– 2 430– 2 430 Nieuwe
wijzigingen  5 23846 34238 54238 54238 542 Toedeling
loon- en OVA-bijstellingen  3 5993 5263 5163 5163 516 Stand
ontwerp-begroting 1999 202 621256 087248 056242 621241 421241 421241 421Artikel 22.02 VUT-uitkeringen en suppletie wachtgelden
trendvolgers Overzicht uitgavenrealisaties en -ramingen op artikelonderdeel (bedragen
x f 1 000) Art.ond.Omschrijving199719981999200020012002200300VUT-uitkeringen
en suppletie wachtgelden trendvolgers4762 2472 5994 0122 8022 4862 486Totaal artikel4762 2472 5994 0122 8022 4862 486a) De op dit artikel geraamde uitgaven zijn bestemd voor VUT-uitkeringen
en wachtgeldsuppletievergoedingen aan werknemers in de gesubsidieerde sector.b) De Begrotingswet dient als basis voor de uitgaven. De hoogte van de
uitkeringen is in de diverse CAO's vastgelegd. c) Mutaties op dit artikel
(bedragen x f 1 000)  1999200020012002Opbouw/inrichting departement– 3 200   Totaal
artikel– 3 200000Dit artikel wordt in 1999 incidenteel verlaagd met f 3,2 miljoen
ten gunste van uitgavenartikel 22.01, onderdeel 01, in verband met de verbetering
van de opbouw en inrichting van het departement van VWS. Opbouw verplichtingen vanaf de vorige
ontwerp-begroting (x f 1 000) U2202t/m 19961997199819992000200120022003Stand ontwerp-begroting 1998  2 6375 8894 1082 7122 406 1e
Suppletore wet  – 84– 288– 233   Nieuwe
wijzigingen  – 394– 3 200    Toedeling
loon- en OVA-bijstellingen  881981379080 Stand
ontwerp-begroting 19994764762 2472 5994 0122 8022 4862 486 Opbouw uitgaven vanaf de vorige ontwerp-begroting
(x f 1 000) U2202 1997199819992000200120022003Stand ontwerp-begroting 1998  2 6375 8894 1082 7122 406 1e
Suppletore wet  – 84– 288– 233   Nieuwe
wijzigingen  – 394– 3 200    Toedeling
loon- en OVA-bijstellingen  881981379080 Stand
ontwerp-begroting 1999 4762 2472 5994 0122 8022 4862 486Artikel 22.03 Loonbijstelling Overzicht uitgavenrealisaties en -ramingen op artikelonderdeel (bedragen
x f 1 000) Art.ond.Omschrijving199719981999200020012002200300Loonbijstelling04 8151 7141 7812 8912 8862 888Totaal artikel04 8151 7141 7812 8912 8862 888a) Op dit artikel wordt de van het Ministerie van Financiën te ontvangen
loonbijstelling ondergebracht. Vervolgens vindt tijdens de uitvoering van
de begroting bij Suppletore wet de toedeling plaats naar de daarvoor bestemde
artikelen.b) De Begrotingswet dient als basis voor de uitgaven.c) Mutaties op dit artikel
(bedragen x f 1 000)  1999200020012002Van Financiën: loon- en OVA-bijstelling 199873 56673 83474 09575 201Mitigering tekort (agv begrotingsvoorbereiding 1998)2001 211  Opbouw/inrichting departement– 4 800– 8 000– 8 000– 8 000Totaal artikel68 96667 04566 09567 201Dit artikel wordt verhoogd via een overboeking vanuit de Aanvullende post
Loonbijstelling in de Miljoenennota 1998 ten behoeve van de loonbijstelling
voor rijksambtenaren, de Overheidsbijdrage in de Arbeidskostenontwikkeling
1998 voor de VWS-sectoren en de loonbijstelling voor de extra banen in de
zorgsector.Bij begrotingsvoorbereiding 1998 is een tekort ontstaan op het niet-BKZ-deel
van dit artikel. Teneinde dit tekort te mitigeren, wordt dit artikel ten laste
van uitgavenartikel 22.04 verhoogd in 1999 met f 0,2 miljoen en in 2000
met f 1,211 miljoen.Daarnaast wordt het BKZ-deel van dit artikel verlaagd met f 4,8 miljoen
in 1999 en met structureel f 8,0 miljoen vanaf 2000 ten gunste van uitgavenartikel
22.01, onderdeel 01, in verband met de verbetering van de opbouw en inrichting
van het departement van VWS. Opbouw uitgaven vanaf de vorige ontwerp-begroting
(x f 1 000) U2203 1997199819992000200120022003Stand
ontwerp-begroting 1998  11 07012 62213 00016 27516 275 1e
Suppletore wet  872561369166– 20 Nieuwe
wijzigingen  74 27968 96667 04566 09567 201 Toedeling
loon- en OVA-bijstellingen  – 81 406– 80 435– 78 633– 79 645– 80 570 Stand
ontwerp-begroting 1999  4 8151 7141 7812 8912 8862 888Artikel 22.04 Prijsbijstelling Overzicht uitgavenrealisaties en -ramingen op artikelonderdeel (bedragen
x f 1 000) Art.ond.Omschrijving199719981999200020012002200300Prijsbijstelling01 811– 9 944– 21 985– 32 242– 42 799– 42 799Totaal artikel01 811– 9 944– 21 985– 32 242– 42 799– 42 799a) Op dit artikel wordt de van het Ministerie van Financiën te ontvangen
prijsbijstelling ondergebracht. Vervolgens vindt in beginsel tijdens de uitvoering
van de begroting bij Suppletore wet de toedeling plaats naar de daarvoor bestemde
artikelen.b) De Begrotingswet dient als basis voor de uitgaven.c) Mutaties op dit artikel
(bedragen x f 1 000)  1999200020012002Van Financiën: Prijsbijstelling 19981 9941 9931 9891 982Naar Justitie: bijdrage t.b.v. Wet bescherming persoonsgegevens– 336– 336– 336– 336Mitigering tekort loonbijstelling– 200– 1 211  RA 1998: Parkeren taakstellingen– 11 490– 22 950– 34 420– 44 970Totaal artikel– 10 032– 22 504– 32 767– 43 324Dit artikel wordt structureel verhoogd met circa f 2,0 miljoen via
een overboeking vanuit de Aanvullende post Prijsbijstelling in de Miljoenennota
1998. Dit betreft een kwart van de vastgestelde prijsbijstelling voor de begrotingsuitgaven.
Het andere deel is door het kabinet ingezet voor het oplossen van generale
knelpunten en niet toegedeeld. Binnen VWS is besloten het ontvangen deel van
de prijscompensatie 1998 in het desbetreffende jaar voor interne knelpunten
in te zetten. De meerjarige uitdeling van de prijsbijstelling 1998 naar de
overige prijsgevoelige budgetten blijft achterwege met het oog op knelpunten
en taakstellingen die nog op de VWS-begroting rusten. Voor de rijksbijdragen
AFBZ en ZFW is, gelet op de aard van deze financieringsbijdrage, hierop een
uitzondering gemaakt (zie de toelichting bij uitgavenartikel 25.03).Voorts wordt dit artikel structureel verlaagd met f 0,336 miljoen
als gevolg van een overboeking naar het Ministerie van Justitie in verband
met de gezamenlijke financiering door een aantal departementen van de financiële
consequenties van de invoering van de Wet bescherming Persoonsgegevens. De
financiële consequenties betreffen enerzijds een werklastverzwaring van
de Registratiekamer, anderzijds wordt via extra investeringen voldaan aan
de EU-richtlijn op dit gebied.Bij begrotingsvoorbereiding 1998 is een tekort ontstaan op het niet-BKZ-deel
van het uitgavenartikel 22.03. Teneinde dit tekort te mitigeren, wordt dit
artikel ten gunste van uitgavenartikel 22.03 verlaagd met f 0,2 miljoen
in 1999 en met f 1,211 miljoen in 2000.Voorts wordt op dit artikel de taakstelling geparkeerd die in het Regeerakkoord
is overeengekomen omtrent de bevordering van een doelmatig en doeltreffend
handelen van de rijksdienst. Deze taakstelling zal moeten worden gerealiseerd
door een verhoging van de arbeidsproduktiviteit, door vermindering van het
personeelsvolume, door een lager beroep op de inhuur van externen en door
een doelmatiger inkoopbeleid. De specifieke invulling van de
taakstelling en de vertaling naar de desbetreffende begrotingsartikelen zal
uiterlijk bij Voorjaarsnota/1e Suppletore wet 1999 plaatsvinden. Opbouw uitgaven vanaf de vorige ontwerp-begroting
(x f 1 000) U2204 1997199819992000200120022003Stand
ontwerp-begroting 1998  153119550556556 1e
Suppletore wet  – 31– 31– 31– 31– 31 Nieuwe
wijzigingen  1 689– 10 032– 22 504– 32 767– 43 324 Stand
ontwerp-begroting 1999  1 811– 9 944– 21 985– 32 242– 42 799– 42 799Artikel 22.05 Onvoorzien Overzicht uitgavenrealisaties en -ramingen op artikelonderdeel (bedragen
x f 1 000) Art.ond.Omschrijving199719981999200020012002200300Onvoorzien0277277277277277277Totaal artikel0277277277277277277a) Op dit artikel is een budget geraamd voor uitgaven die naar hun aard
vooraf niet expliciet aanwijsbaar zijn. Indien nodig vindt tijdens de uitvoering
van de begroting bij Suppletore wet de overboeking plaats naar het betreffende
uitgavenartikel.b) De Begrotingswet dient als basis voor de uitgaven. Dit artikel vindt
zijn grondslag in artikel 5, lid 6 van de Comptabiliteitswet. Opbouw uitgaven vanaf de vorige ontwerp-begroting
(x f 1 000) U2205 1997199819992000200120022003Stand
ontwerp-begroting 1998  277277277277277 Stand
ontwerp-begroting 1999  277277277277277277Artikel 22.06 Sociaal en cultureel planbureau AlgemeenHet Sociaal en cultureel planbureau (SCP) heeft tot taak de sociale en
culturele ontwikkelingen in de samenleving te beschrijven en bij te dragen
aan de beleidsvorming en beleidsevaluatie. Overzicht uitgavenrealisaties en -ramingen op artikelonderdeel (bedragen
x f 1 000) Art.ond.Omschrijving199719981999200020012002200300Sociaal en cultureel planbureau12 29310 84810 90610 87510 87510 87510 875Totaal artikel12 29310 84810 90610 87510 87510 87510 875a) De op dit artikel geraamde uitgaven hebben betrekking op de personele
en materiële uitgaven van het SCP. De personele uitgaven betreffen voornamelijk salarissen (inclusief so-
ciale lasten) van personeel zoals vermeld in Bijlage 1A van deze begro- ting
evenals ambtenaren die werkzaamheden verrichten voor derden. Daarnaast betreft het overige personele uitgaven zoals vergoeding van
de kosten woon-werkverkeer, differentiatie in beloning, vorming en opleiding
en dergelijke. Tegenover de uitgaven voor ambtenaren die werkzaamheden verrichten
voor derden uit de collectieve en niet-collectieve sector staan ontvangsten
die verantwoord worden op ontvangstenartikel 22.01, onderdeel 05. De materiële uitgaven betreffen enerzijds personeelsgebonden uitgaven
zoals reis- en verblijfskosten en werkplekautomatisering. Anderzijds betreft
het materiële uitgaven ten behoeve van: de bedrijfsvoering zoals gebouwgebonden
uitgaven, informatiesystemen en informatie-infrastructuur en uitgaven voor
onderzoeken (zoals facilitering eigen onderzoek, uitbesteden deelonderzoek
en produktie onderzoeksrapporten).b) De Ambtenarenwet, de Begrotingswet, alsmede de sociale werknemersverzekeringen,
de Wet op de loonbelasting 1964 en de Wet brutering overhevelingstoeslag lonen
dienen als basis voor de uitgaven. De Wet Privatisering ABP en het daarop
gebaseerde pensioenreglement dienen als basis voor de uitgaven met betrekking
tot het werkgeversaandeel in de pensioenpremies. Voor de materiële uitgaven dient de Begrotingswet als basis. De uitgaven ten behoeve van de bedrijfshulpverlening (facilitaire uitgaven)
zijn gebaseerd op het Besluit bedrijfshulpverlening Arbeidsomstandighedenwet
(Stb. 783, 1993). Kengetallen RamingskengetallenTen behoeve van inzicht in de raming is vermeld het aantal wetenschappelijk
onderzoekers en de gemiddelde materiële uitgaven per fte onderzoeker.
Voor de raming van 1999 is uitgegaan van een gemiddeld aantal fte wetenschappelijk
onderzoekers van 47 fte, bestaande uit 40 fte vaste onderzoekers en 7 fte
tijdelijke onderzoekers. Deze tijdelijke onderzoekers worden gefinancierd
uit aan derden in rekening gebrachte kosten, op basis van kostendekkende tarieven.
De ontvangsten hiervoor worden verantwoord op het ontvangstenartikel 22.01,
onderdeel 04 en 05. Voor 1999 worden de gemiddelde materiële kosten per
fte onderzoeker geschat op f 83 978. De hoogte van deze kosten kan
worden beïnvloed door het aannemen van ad hoc-opdrachten. Zoals eerder
vermeld moeten hier tegenover ontvangsten worden gerealiseerd. Een deel van
deze ontvangsten (f 0,635 miljoen) is reeds in het materiële begrotingsbedrag
van f 3,947 miljoen opgenomen.Om de uitgaven zo volledig mogelijk in verband te brengen met de producten
is hier uitgegaan van het aantal onderzoekers in plaats van het totaal aantal
medewerkers. 
Tabel I: Personeel en materiaal SCP
(bedragen x f 1 000)   Realisatie1997Raming199819992000200120022003Personeel       Gemiddelde
bezetting in fte's59,3759,3759,3759,3759,3759,3759,37Gemiddelde prijs per fte109105105105105105105Toegelicht begrotingsbedrag6 4706 2556 2506 2206 2206 2206 220        Materieel       Gemiddelde
bezetting in fte's59,3759,3759,3759,3759,3759,3759,37Gemiddelde prijs per fte23222020202020Toegelicht begrotingsbedrag1 3401 3351 2051 2051 2051 2051 205* De vermelde gemiddelde bezetting is exclusief plaatsen betaald door
derden. DoelmatigheidskengetallenOnderstaande tabel II geeft inzicht in de kostprijs per uur wetenschappelijk
onderzoek. Deze kostprijs is gebaseerd op de directe kosten (wetenschappelijk
personeel- en onderzoekskosten) en de indirecte kosten (ondersteunend personeel
en bureaukosten).In deze kosten zijn tevens de integrale kosten van het SCP opgenomen.
Hiervan maken ook kosten voor data deel uit. Jaarlijks geeft het SCP hieraan
ongeveer f 1,5 miljoen uit. De databestanden worden na gemiddeld 2 jaar
beschikbaar gesteld aan het Steinmetz archief en toegankelijk gemaakt voor
verder wetenschappelijk onderzoek. 
Tabel II: Opbouw integrale kostprijs
per onderzoeksuur (bedragen x f 1 000)  Kosten
wetenschappelijk onderzoek199719981999 Directe
kosten   Personeel (salarissen wetenschappelijk
personeel)5 5754 8134 742 Materieel
(data-, uitbestedings- en publikatiekosten)3 3162 5502 742    Indirecte kosten   Personeel
(salarissen ondersteunend personeel)2 0622 1502 217Materieel (bureaukosten)1 3401 3351 205Totale kosten12 29310 84810 906     Aantal
beschikbare onderzoeksuren52 20054 05054 050    Kostprijs per onderzoeksuur (in guldens)235,50200,70201,78In tabel III wordt op basis van de geplande capaciteit en de integrale
kostprijs (zoals bepaald in tabel II) een indicatie gegeven van de totale
kosten per hoofdproductgroep. De geplande capaciteit (47 fte) is gebaseerd
op het aantal fte wetenschappelijk onderzoekers, inclusief 7 fte projectmedewerkers
die door derden collectieve sector worden gefinancierd. De ontvangsten hiervoor
(tegen kostendekkende tarieven) worden geraamd op het ontvangstenartikel 22.01,
de onderdelen 04 en 05. 
Tabel III: Aantal onderzoeksuren
en de prijs per onderzoeksuur   Realisatie
1997Raming 1998Raming 1999 HoofdproductgroepUrenPrijs
(in f)Totaal (x f 1 000)UrenPrijs (in f)Totaal
(x f 1 000)UrenPrijs (in f)Totaal
(x f 1 000) Rapporten/adviezen35 000235,508 24240 000200,708 02840 000201,788 071Surveys/modellen11 000235,502 5917 000200,701 4057 000201,781 412Presentaties/artikelen4 000235,509424 000200,708034 000201,78807Commissiewerkzaamheden2 200235,505183 050200,706123 050201,78616          Totaal52 200 12 29354 050 10 84854 050 10 906 Opbouw uitgaven vanaf de vorige ontwerp-begroting
(x f 1 000) U2206 1997199819992000200120022003Stand
ontwerp-begroting 1998  10 68010 74010 71010 71010 710 Toedeling
loon- en OVA-bijstellingen  168166165165165 Stand
ontwerp-begroting 1999 12 29310 84810 90610 87510 87510 87510 875Artikel 22.07 Inspectie jeugdhulpverlening en jeugdbescherming AlgemeenDe Inspectie jeugdhulpverlening en jeugdbescherming (IJHV/JB) ontleent
haar taken aan de Wet op de jeugdhulpverlening. Hoofdtaak is «het uitoefenen
van toezicht op de kwaliteit van de jeugdhulpverlening en jeugdbescherming
op grond van de Wet op de jeugdhulpverlening en de daaruit voortvloeiende
regelgeving en gericht op de toetsing van kwaliteitsbeleid en de werking van
kwaliteitssystemen».De aanpassing van deze wet aan de verbrede taakstelling van de inspectie
en de toegang van de provinciale en grootstedelijke overheden tot de inspectie
zal in het komende begrotingsjaar gerealiseerd kunnen zijn. Aan de inspectie
is een nieuwe taak gegeven in het kader van het toezicht op de vergunninghouders
inzake de Wet opneming buitenlandse pleegkinderen. Het begrotingsjaar 1999
wordt het eerste jaar dat de inspectie zich zal inwerken en toezicht zal uitoefenen
op deze vergunninghouders. Overzicht uitgavenrealisaties en -ramingen op artikelonderdeel (bedragen
x f 1 000) Art.ond.Omschrijving199719981999200020012002200300Inspectie
jeugdhulpverlening en jeugdbescherming3 4344 1464 2254 2734 2734 2734 273Totaal artikel3 4344 1464 2254 2734 2734 2734 273a) De op dit artikel geraamde uitgaven hebben betrekking op personele
en materiële uitgaven van de IJHV/JB. De personele uitgaven betreffen voornamelijk salarissen (inclusief sociale
lasten) van personeel zoals vermeld in Bijlage 1A van deze begroting. Daarnaast
betreft het overige personele uitgaven zoals vergoeding van de kosten woon-werkverkeer,
differentiatie in beloning, vorming en opleiding en dergelijke. De materiële uitgaven betreffen enerzijds personeelsgebonden uitgaven
zoals reis- en verblijfskosten en werkplekautomatisering. Anderzijds betreft
het materiële uitgaven ten behoeve van de bedrijfsvoering, toezicht,
onderzoeken en rapportages.b) De Ambtenarenwet, de Begrotingswet, alsmede de sociale werknemersverzekeringen,
de Wet op de loonbelasting 1964 en de Wet brutering overhevelingstoeslag lonen
dienen als basis voor de uitgaven. De Wet Privatisering ABP en het daarop
gebaseerde pensioenreglement dienen als basis voor de uitgaven met betrekking
tot het werkgeversaandeel in de pensioenpremies. De Begrotingswet dient als basis voor de materiële uitgaven. De
uitgaven ten behoeve van de bedrijfshulpverlening (facilitaire uitgaven) zijn
gebaseerd op het Besluit bedrijfshulpverlening Arbeidsomstandighedenwet (Stb.
783, 1993).c) Mutaties op dit artikel
(bedragen x f 1 000)  1999200020012002Materieel budget regio-inspecties150150150150Totaal artikel150150150150Voorheen werd het materiële budget van de regio-inspecties van de
IJHV/JB geraamd en verantwoord op het uitgavenartikel 22.01, onderdeel 05.
Nu wordt dit budget (f 0,15 miljoen) structureel overgeheveld naar dit
uitgavenartikel. KengetallenIn onderstaande tabel zijn voor 1997 weergegeven de gemiddelde gerealiseerde
bezetting en de gerealiseerde gemiddelde prijs per fte. Voor 1998 betreft
het de geraamde gemiddelde bezetting en de geraamde gemiddelde prijs per fte.
Voor de jaren vanaf 1999 is op basis van het beschikbare begrotingsbedrag
en de geraamde begrotingssterkte de gemiddelde prijs per fte vermeld. Ramingskengetallen 
Tabel I: Onderbouwing regulier
personeel (bedragen x f 1 000)   Realisatie1997Raming199819992000200120022003Gemiddelde bezetting in fte's28303030303030Gemiddelde prijs per fte106108120122122122122Toegelicht begrotingsbedrag2 9663 2403 6073 6553 6553 6553 655In de jaren 1997 en 1998 is een deel van het personele budget aangewend
voor automatiseringsuitgaven en overige personele uitgaven. Dit verklaart
de stijging in de raming van de gemiddelde prijs per fte voor de jaren na
1998.Tabel II geeft een onderbouwing van de materiële uitgaven van de
IJHV/JB. 
Tabel II: Opbouw materiële
uitgaven (bedragen x f 1 000)  OpleidingenRealisatie1997Raming1998Raming1999Algemene uitgaven128191191 Automatiserings-,
beheers- en administratieve kosten219528404 Overige
uitgaven personeel12118723 Totaal468906618Doelmatigheidskengetallen 
Tabel III: Werkzaamheden IJHV/JB
in 1998 (bedragen x f 1 000)  Soort
activiteitAantal fteKosten Toezichtsactiviteiten11,11 175Jaarverslagen0,442 Voorwaardenscheppend6,0635Totaal17,51 852De inspectiewerkzaamheden van de IJHV/JB zijn heterogeen van aard en kennen
geen homogene eindprodukten. De inzet van inspectiecapaciteit is als indicator
op te vatten. In de begroting 1999 is voor het eerst een overzicht van capaciteitsinzet
opgenomen, onderverdeeld naar toezichtsactiviteiten, jaarverslagwerkzaamheden
en voorwaardenscheppende activiteiten. Afhankelijk van de voortgang van de
inmiddels gestarte P&C-trajecten zullen in toekomstige begrotingen ook
realisatiecijfers worden opgenomen. Voor de concrete output van de inspectie-activiteiten
wordt verwezen naar de werkprogramma's en jaarverslagen van de inspectie. Opbouw uitgaven vanaf de vorige ontwerp-begroting
(x f 1 000) U2207 1997199819992000200120022003Stand
ontwerp-begroting 1998  3 9083 9874 0344 0344 034 Nieuwe
wijzigingen  150150150150150 Toedeling
loon- en OVA-bijstellingen  8888898989 Stand
ontwerp-begroting 1999 3 4344 1464 2254 2734 2734 2734 273Artikel 22.08 Internationale samenwerking en infrastructuur
 Overzicht uitgavenrealisaties en -ramingen op artikelonderdeel (bedragen
x f 1 000) Art.ond.Omschrijving199719981999200020012002200300Internationale samenwerking
en infrastructuur4 7093 5133 3613 3603 3603 3603 360Totaal artikel4 7093 5133 3613 3603 3603 3603 360a) De uitgaven op dit artikel zijn bestemd voor:– culturele verdragen, memoranda of understanding en overige internationale
akkoorden;– projecten als gevolg van contracten met de ministeries van Buitenlandse
Zaken en van Economische Zaken;– multilaterale samenwerking;– internationale samenwerking en infrastructuur;– internationale congresverplichtingen;– ondersteuning attachés/ambassademedewerkers bij de permanente
vertegenwoordiging van de Europese Unie in Brussel en de ambassade in Washington
in de VS. Het betreft met name departementsbrede onderwerpen, afstemming en regie
van het departementale internationale beleidb) De Begrotingswet dient als basis voor de uitgaven. Opbouw verplichtingen vanaf de vorige
ontwerp-begroting (x f 1 000) U2208t/m 19961997199819992000200120022003Stand ontwerp-begroting 1998  3 2973 3063 3023 3023 302 1e
Suppletore wet  – 11416191919 Toedeling
loon- en OVA-bijstellingen  4139393939 Stand
ontwerp-begroting 1999 4 5133 2243 3613 3603 3603 3603 360 Opbouw uitgaven vanaf de vorige ontwerp-begroting
(x f 1 000) U2208 1997199819992000200120022003Stand ontwerp-begroting 1998  3 4563 3063 3023 3023 302 1e
Suppletore wet  1616191919 Toedeling
loon- en OVA-bijstellingen  4139393939 Stand
ontwerp-begroting 1999 4 7093 5133 3613 3603 3603 3603 360Artikel 22.09 Adviesraden AlgemeenMet ingang van 1997 is de kaderwet Adviescolleges van kracht geworden.
In het verlengde hiervan worden de uitgaven voor de adviesraden van VWS op
een apart begrotingsartikel geraamd.De Raad voor Maatschappelijke Ontwikkeling (RMO) ontleent haar taak aan
de Wet op de Raad voor maatschappelijke ontwikkeling. De RMO heeft tot taak
de regering en de beide kamers der Staten-Generaal te adviseren over de hoofdlijnen
van beleid inzake de gevolgen van maatschappelijke ontwikkelingen, voor zover
deze van invloed zijn op de participatie van burgers in en de stabiliteit
van de samenleving.De Raad voor de Volksgezondheid en Zorg (RVZ) ontleent haar taak aan de
Wet op de Raad voor de volksgezondheid en zorg. De RVZ heeft tot taak de regering
en de beide kamers der Staten-Generaal te adviseren over de hoofdlijnen van
het te voeren beleid op het gebied van de volksgezondheid en de zorggerelateerde
dienstverlening alsmede op andere gebieden voor zover deze raakvlakken hebben
met de volksgezondheid en de zorggerelateerde dienstverlening.De Gezondheidsraad (GR) ontleent haar taken aan de Gezondheidswet. De
GR heeft tot taak de regering en de beide kamers der Staten-Generaal voor
te lichten over de stand der wetenschap ten aanzien van vraagstukken op het
gebied van de volksgezondheid door middel van het uitbrengen van rapporten.De taken van de Raad voor Gezondheidsonderzoek (RGO) staan omschreven
in het Besluit Raad voor gezondheidsonderzoek. Het aandachtsgebied van de
RGO betreft:– het medisch-wetenschappelijk onderzoek naar vóórkomen,
ontstaan, herkennen en preventie van ziekten, behandeling van zieken of verlichting
van ziektelast alsmede de hiermee verband houdende ontwikkelingen op het gebied
van de technologie;– het gezondheidsonderzoek omvattende het wetenschappelijk onderzoek
naar alle aspecten van het systeem van de gezondheidszorg. Overzicht uitgavenrealisaties en -ramingen op artikelonderdeel (bedragen
x f 1 000) Art.ond.Omschrijving199719981999200020012002200301Raad voor Maatschappelijke Ontwikkeling1 8592 6872 6832 6782 6782 6782 67802Raad voor de Volksgezondheid en Zorg6 5936 6066 6645 8975 8975 8975 89703Gezondheidsraad8 1708 3638 7068 6898 3898 3898 38904Raad voor Gezondheidsonderzoek1 0041 0551 0541 0511 0511 0511 051Totaal artikel17 62418 71119 10718 31518 01518 01518 01522.09 Onderdeel 01 Raad voor Maatschappelijke Ontwikkelinga) De op dit onderdeel geraamde uitgaven hebben betrekking op personele
en materile uitgaven van de Raad voor Maatschappelijke ontwikkeling.De personele uitgaven betreffen voornamelijk salarissen (inclusief sociale
lasten) van personeel zoals vermeld in Bijlage 1A van deze begroting. Daarnaast
betreft het overige personele uitgaven zoals vergoeding van de kosten woon-werkverkeer,
differentiatie in beloning, vorming en opleiding en dergelijke.De materiële uitgaven betreffen enerzijds personeelsgebonden uitgaven
zoals reis- en verblijfskosten en werkplekautomatisering. Anderzijds betreft
het materiële uitgaven ten behoeve van de bedrijfsvoering en onderzoeken.b) De Ambtenarenwet, de Begrotingswet en de kaderwet Adviescolleges, alsmede
de sociale werknemersverzekeringen, de Wet op de loonbelasting 1964 en de
Wet brutering overhevelingstoeslag lonen dienen als basis voor de personele
uitgaven. De Wet Privatisering ABP en het daarop gebaseerde pensioenreglement
dienen als basis voor de uitgaven met betrekking tot het werkgeversaandeel
in de pensioenpremies. Voor de materiële uitgaven dient de Begrotingswet
als basis. Kengetallen Ramingskengetallen 
Tabel I: Personeel en materieel
RMO (bedragen x f 1 000)   Realisatie1997Raming199819992000200120022003Personeel       Gemiddelde
bezetting in fte's9,74101010101010Gemiddelde prijs per fte106110110110110110110Toegelicht begrotingsbedrag1 0301 1031 1031 0991 0991 0991 099        Materieel       Gemiddelde
bezetting in fte's9,74101010101010Gemiddelde prijs per fte45444444444444Toegelicht begrotingsbedrag439440440440440440440In bovenstaande tabel zijn de kosten van raadslieden (f 0,455 miljoen,
inclusief materiële uitgaven), buiten beschouwing gelaten. Doelmatigheidskengetallen 
Tabel II: Overzicht kosten en
prestaties in 1999 (bedragen x f 1 000)   Capaciteit
in fte'sKosten Personeel  Beleids-
en faciliterende capaciteit101 103 Flexibele formatie5500Subtotaal151 603    Materieel–625Raadslieden2455 Totaal172 683Aantal adviezen6 Het adviesprogramma van de RMO voor 1999 wordt op de 3e dinsdag van september
aangeboden aan de Eerste en de Tweede Kamer der Staten-Generaal. Gemiddeld
bedraagt het programma 6 adviesaanvragen per jaar.De RMO bestaat uit 9 onafhankelijke kroonleden. De voorzitter is 4 dagdelen
per week werkzaam voor de RMO en de vice-voorzitter en de raadslieden 1,5
dagdelen per week. De raad wordt ondersteund door een secretariaat van 10
formatieplaatsen. Bij de samenstelling van het secretariaat is er nadrukkelijk
voor gekozen de omvang beperkt te houden en generalistische medewerkers van
hoge kwaliteit aan te stellen.De RMO heeft ruimte in zijn budget om per advies externe specialisten
in te huren.Van het vermelden van de gemiddelde kosten per advies is afgezien omdat
het geen homogene prestaties betreft. 22.09 Onderdeel 02 Raad voor de Volksgezondheid en Zorga) De op dit onderdeel geraamde uitgaven hebben betrekking op personele
en materile uitgaven van de Raad voor de Volksgezondheid en Zorg (RVZ).De personele uitgaven betreffen voornamelijk salarissen (inclusief sociale
lasten) van personeel zoals vermeld in Bijlage 1A van deze begroting. Daarnaast
betreft het overige personele uitgaven zoals vergoeding van de kosten woon-werkverkeer,
differentiatie in beloning, vorming en opleiding en dergelijke.De materiële uitgaven betreffen enerzijds personeelsgebonden uitgaven
zoals reis- en verblijfskosten en werkplekautomatisering. Anderzijds betreft
het materiële uitgaven ten behoeve van de bedrijfsvoering en onderzoeken.b) De Ambtenarenwet, de Begrotingswet en de kaderwet Adviescolleges, alsmede
de sociale werknemersverzekeringen, de Wet op de loonbelasting 1964 en de
Wet brutering overhevelingstoeslag lonen dienen als basis voor de personele
uitgaven. De Wet Privatisering ABP en het daarop gebaseerde pensioenreglement
dienen als basis voor de uitgaven met betrekking tot het werkgeversaandeel
in de pensioenpremies. Voor de materiële uitgaven dient de Begrotingswet
als basis.c) Mutaties op dit artikelonderdeel
(bedragen x f 1 000)  1999200020012002Desaldering uitgaven en ontvangsten461461461461Totaal onderdeel461461461461Bij begrotingsvoorbereiding 1998 zijn de budgetten van de RVZ overgeheveld
naar dit onderdeel. Daarbij is echter geen rekening gehouden met verrekenbare
uitgaven, zoals uitgaven ten behoeve van adviezen en publicaties, waar ontvangsten
tegenover staan. Teneinde deze omissie te herstellen, worden zowel dit onderdeel
als het ontvangstenartikel 22.01, onderdeel 04, structureel verhoogd met f 0,461
miljoen. Kengetallen Ramingskengetallen 
Tabel I: Personeel en materieel
RVZ (bedragen x f 1 000)   Realisatie1997Raming199819992000200120022003Personeel       Gemiddelde
bezetting in fte's32,532,532,532,532,532,532,5Gemiddelde prijs per fte134133133133133133133Toegelicht begrotingsbedrag4 3674 3134 3124 3124 3124 3124 312        Materieel       Gemiddelde
bezetting in fte's32,532,532,532,532,532,532,5Gemiddelde prijs per fte20182019191919Toegelicht begrotingsbedrag665587646629629629629In bovenstaande tabel wordt uitgegaan van bruto-bedragen. In de tabel
zijn de kosten raadsleden, geraamd op f 0,495 miljoen, buiten beschouwing
gelaten. Doelmatigheidskengetallen 
Tabel II: Overzicht kosten en
prestaties in 1999 (bedragen x f 1 000)   Capaciteit
in fte'sKosten Personeel  Directe
adviescapaciteit17,52 321 Ondersteunende capaciteit15,01 991Subtotaal32,54 312    Materieel–646Raadsleden2,1495 Totaal
(P, M en raadsleden)34,65 453 Aantal studies10 –
12 Aantal adviezen5 – 7 De post «Materieel» in tabel II betreft netto-bedragen. Deze
bedragen zijn ontstaan na aftrek van de ontvangsten door verkoop van publicaties
(4 500 stuks á f 20,–) en bijdragen van derden door
onderhuur, in totaal f 0,461 miljoen, en exclusief de incidentele uitgaven
in 1998 en 1999 ten behoeve van het Landelijk Oncologisch Beraad (f 0,75
miljoen).Vermeld is het aantal studies en adviezen van de RVZ. Van het vermelden
van de gemiddelde kosten per studie of advies is afgezien omdat het geen homogene
prestaties betreft. 22.09 Onderdeel 03 Gezondheidsraada) De op dit onderdeel geraamde uitgaven hebben betrekking op personele
en materiële uitgaven van de Gezondheidsraad.De personele uitgaven betreffen voornamelijk salarissen (inclusief sociale
lasten) van personeel zoals vermeld in Bijlage 1A van deze begroting. Daarnaast
betreft het overige personele uitgaven zoals vergoeding van de kosten woon-werkverkeer,
differentiatie in beloning, vorming en opleiding en dergelijke.De materiële uitgaven betreffen enerzijds personeelsgebonden uitgaven
zoals reis- en verblijfskosten en werkplekautomatisering. Anderzijds betreft
het materiële uitgaven ten behoeve van de bedrijfsvoering en onderzoeken.b) De Ambtenarenwet, de Begrotingswet, de Gezondheidswet en de kaderwet
Adviescolleges, alsmede de sociale werknemersverzekeringen, de Wet op de loonbelasting
1964 en de Wet brutering overhevelingstoeslag lonen dienen als basis voor
de personele uitgaven. De Wet Privatisering ABP en het daarop gebaseerde pensioenreglement
dienen als basis voor de uitgaven met betrekking tot het werkgeversaandeel
in de pensioenpremies.Voor de materiële uitgaven dient de Begrotingswet als basis.c) Mutaties op dit artikelonderdeel
(bedragen x f 1 000)  1999200020012002Kosten CeCo743743743743 Commissie «Veiligheid
nieuwe voedingsmiddelen»/Commissie WBO500500500500MTA-traject300300  Totaal onderdeel1 5431 5431 2431 243De komende Wet medisch-wetenschappelijk Onderzoek bij mensen (WMO) voorziet
in de instelling van een Centrale Commissie (CeCo) voor beoordeling van medisch-wetenschappelijk
onderzoek. Deze commissie zal de taken van de Kerncommissie Ethiek Medisch
Onderzoek (KEMO) overnemen en krijgt door middel van het verlenen van erkenningen
een belangrijke taak bij de organisatie van het veld van medisch-ethische
toetsingscommissies en bij de kwaliteit van de toetsing van medisch-wetenschappelijk
onderzoek. Het secretariaat van de CeCo zal worden gehuisvest bij de Gezondheidsraad.
Het ligt in de bedoeling dat, met volledige scheiding van taken en bevoegdheden,
functionele relaties bestaan tussen de CeCo en de Gezondheidsraad en tussen
de secretariaten van beide organen. In verband met bovenstaande wordt dit
onderdeel ten laste van uitgavenartikel 25.02, onderdeel 01, structureel verhoogd
met f 0,743 miljoen.Ten behoeve van de werkzaamheden van de Commissie «Veiligheid nieuwe
voedingsmiddelen» en activiteiten in het kader van de Wet Bevolkingsonderzoek
wordt dit onderdeel structureel verhoogd met f 0,5 miljoen ten laste
van uitgavenartikel 22.01, onderdeel 05. Deze commissie is belast met de veiligheidsbeoordeling
van nieuwe voedingsmiddelen in het kader van de EU-verordening. Hiernaast
zal deze commissie tot taak krijgen te adviseren over de bij deze beoordeling
toe te passen nieuw ontwikkelde onderzoektechnieken en veiligheidstesten.Op 1 juli 1996 trad de Wet op het bevolkingsonderzoek (WBO) in werking.
De WBO, bedoeld om mensen te beschermen tegen bevolkingsonderzoeken die een
gevaar kunnen vormen voor de gezondheid, voorziet in een vergunningenstelsel.
Vergunningplichting bevolkingsonderzoek is verboden zonder vergunning van
de Minister van VWS. Ten behoeve van deskundige advisering is de Commissie
WBO ingesteld.Ten behoeve van systematisch literatuuronderzoek en beoordeling van de
door de Ziekenfondsraad aangegeven lijst van behandelwijzen (de zogenoemde
«126-lijst») wordt dit onderdeel in de jaren 1998 t/m 2000 ten
laste van uitgavenartikel 25.02, onderdeel 03, verhoogd met f 0,3 miljoen.
Een en ander vindt plaats in het kader van het MTA-traject (Medical Technology
Assessment). Kengetallen RamingskengetallenIn onderstaande tabel zijn voor 1997 en latere jaren de geraamde gemiddelde
bezetting en de gemiddelde prijs per fte weergegeven. De vermelde begrotingssterkte
is exclusief plaatsen betaald door derden. 
Tabel I: Personeel GR (bedragen
x f 1 000)   Realisatie1997Raming199819992000200120022003Gemiddelde bezetting in fte's49,4551,4553,4553,4553,4553,4553,45Gemiddelde prijs per fte109103102102102102102Toegelicht begrotingsbedrag5 3985 2815 4485 4485 4485 4485 448Doelmatigheidskengetallen 
Tabel II: Overzicht kosten en
prestaties in 1999 (bedragen x f 1 000)   Capaciteit
in fte'sKosten Personeel  Directe
adviescapaciteit29,53 007 Ondersteunende capaciteit23,952 441Subtotaal53,455 448    Materieel 3 048Raadsleden 210 Totaal
(P, M en raadsleden) 8 706 Aantal adviezen/rapporten40 22.09 Onderdeel 04 Raad voor Gezondheidsonderzoeka) De op dit onderdeel geraamde uitgaven hebben betrekking op personele
en materile uitgaven van de Raad voor Gezondheidsonderzoek.De personele uitgaven betreffen voornamelijk salarissen (inclusief sociale
lasten) van personeel zoals vermeld in Bijlage 1A van deze begroting. Daarnaast
betreft het overige personele uitgaven zoals vergoeding van de kosten woon-werkverkeer,
differentiatie in beloning, vorming en opleiding en dergelijke.De materiële uitgaven betreffen enerzijds personeelsgebonden uitgaven
zoals reis- en verblijfskosten en werkplekautomatisering. Anderzijds betreft
het materiële uitgaven ten behoeve van de bedrijfsvoering en onderzoeken.b) De Ambtenarenwet, de Begrotingswet en de kaderwet Adviescolleges, alsmede
de sociale werknemersverzekeringen, de Wet op de loonbelasting 1964 en de
Wet brutering overhevelingstoeslag lonen dienen als basis voor de personele
uitgaven. De Wet Privatisering ABP en het daarop gebaseerde pensioenreglement
dienen als basis voor de uitgaven met betrekking tot het werkgeversaandeel
in de pensioenpremies. Voor de materiële uitgaven dient de Begrotingswet
als basis. Kengetallen Ramingskengetallen 
Tabel I: Personeel RGO (bedragen
x f 1 000)   Realisatie1997Raming199819992000200120022003Gemiddelde bezetting in fte's6,56,786,786,786,786,786,78Gemiddelde prijs per fte133121119119119119119Toegelicht begrotingsbedrag864817808805805805805Doelmatigheidskengetallen 
Tabel II: Overzicht kosten en
prestaties in 1999 (bedragen x f 1 000)   Capaciteit
in fte'sKosten Personeel  Directe
adviescapaciteit5596 Ondersteunende capaciteit1,78212Subtotaal6,78808    Materieel 246Totaal 1 054 Aantal adviezen/rapporten5  Opbouw uitgaven vanaf de vorige ontwerp-begroting
(x f 1 000) U2209 1997199819992000200120022003Stand ontwerp-begroting 1998  15 94616 13516 09416 09416 094 1e
Suppletore wet  1 292758777 Nieuwe
wijzigingen  1 261200420041 7041 704 Toedeling
loon- en OVA-bijstellingen  212210210210210 Stand
ontwerp-begroting 1999 17 62418 71119 10718 31518 01518 01518 015HOOFDBELEIDSTERREIN 23 INSPECTIE VOOR DE GEZONDHEIDSZORG AlgemeenDe Inspectie voor de Gezondheidszorg (IGZ) heeft tot taak het handhaven
van de wet- en regelgeving, het bewaken van de gezondheidszorg en het bevorderen
van de kwaliteit (primair proces). Op grond hiervan heeft en geeft de inspectie
inzicht in de staat van de gezondheidszorg.Het bovenstaande is verwoord in onderstaande missie:«Het op basis van de onderscheiden wetten toezien op de volksgezondheid,
op zorgsystemen, de geleverde zorg en producten en de veiligheid en toepassing
daarvan, op collectief en individueel niveau en daarover (aan overheden en
betrokkenen) te rapporteren en adviseren, teneinde de volksgezondheid en de
gezondheid van de burger te bevorderen en te beschermen.»De inspectie, als onafhankelijke overheidsinstelling onder verantwoordelijkheid
van de Minister, functioneert ten behoeve van de burger, in diens hoedanigheid
van consument van zorg en producten. Reden voor deze opdracht is, dat de consument
in de zorg in een zekere afhankelijkheidsrelatie verkeert, waardoor zijn keuzevrijheid
toch beperkt is.Gezien het belang van de volksgezondheid voor de samenleving en gezondheid
als kernwaarde in de samenleving wil de overheid deze bevorderen en beschermen.
In dit kader heeft de missie een algemene strekking, waardoor door specifieke
wetten meer expliciet inhoud en richting wordt gegeven.Binnen haar missie houdt de IGZ toezicht op de zorg en op de volksgezondheid,
waarbij is inbegrepen het toezicht op de openbare en preventieve gezondheidszorg.
De IGZ rapporteert hierover in de Jaarrapportage en in de Staat van de Gezondheidszorg
(SGZ), een om de vier jaar uit te brengen document mede op basis van die Jaarrapportages. Artikel 23.01 Personeel en materieel Inspectie gezondheidszorg
 Overzicht uitgavenrealisaties en -ramingen op artikelonderdeel (bedragen
x f 1 000) Art. ond.Omschrijving199719981999200020012002200301Actief regulier personeel31 29934 23536 56636 77236 77236 77236 77202Overige personele uitgaven3 3632 6771 6821 6801 6801 6801 68003Post-actieven1 2961 4831 4961 4891 4891 4891 48904Personeel ten laste van derden1 5041 4991 4981 4911 4911 4911 49105Materieel9 3808 4397 6456 3566 3566 3566 35606Registratie Wet BIG6 0565 5403 4683 7683 4455 4955 49507Huisvesting; verrekening met de Rijksgebouwendienst003 2713 2713 2713 2713 271Totaal artikel52 89353 87355 62654 82754 50456 55456 55423.01 Onderdeel 01 Regulier personeela) De op dit onderdeel geraamde uitgaven betreffen salarissen (inclusief
sociale lasten) van personeel zoals vermeld in Bijlage 1A van deze begroting.
Daarnaast worden de uitgaven voor ouderschapsverlof, overwerk en dergelijke
ten laste van dit onderdeel gebracht.b) De Ambtenarenwet, de Begrotingswet, alsmede de sociale werknemersverzekeringen,
de Wet op de loonbelasting 1964 en de Wet brutering overhevelingstoeslag lonen
dienen als basis voor de uitgaven. De Wet Privatisering ABP en het daarop
gebaseerde pensioenreglement dienen als basis voor de uitgaven
met betrekking tot het werkgeversaandeel in de pensioenpremies.c) Mutaties
op dit artikelonderdeel (bedragen x f 1 000)  1999200020012002Herinspecties vergunninghouders in landen buiten de EU200200200200Aanpak Millenniumvraagstuk600    Inspectie bejaardenoorden
met een bijzondere functie166166166166 Totaal
onderdeel966366366366Voor de uitvoering van noodzakelijke herinspecties bij vergunninghouders
in landen buiten de Europese Unie, van wie een farmaceutisch produkt via de
centrale procedure is toegelaten tot de Europese markt, is bij de IGZ 1,5
formatieplaats extra nodig. In verband hiermee wordt dit onderdeel ten laste
van uitgavenartikel 22.01, onderdeel 01, structureel verhoogd met f 0,2
miljoen.Daarnaast wordt dit onderdeel verhoogd in 1999 verhoogd met f 0,6
miljoen via een overboeking vanuit de Aanvullende post in de Miljoenennota
in verband met de departementale uitgaven samenhangend met de aanpak van het
Millenniumvraagstuk. Deze middelen worden ingezet ten behoeve van extra personeel
met als taak de scholing en ondersteuning van de organisatie bij het toezicht
op de aanpak van het millenniumvraagstuk in de risicosectoren binnen het VWS-veld.Dit onderdeel wordt ten laste van uitgavenartikel 22.01, onderdeel 01,
structureel verhoogd met f 0,166 miljoen in verband met de overgang van
1,5 formatieplaats van de directie Ouderenbeleid naar de IGZ in het kader
van de overheveling van de inspectie bejaardenoorden met een bijzondere functie. KengetallenIn onderstaande tabel zijn voor 1997 de gemiddelde gerealiseerde bezetting
en de gerealiseerde gemiddelde prijs per fte weergegeven. Voor 1998 en latere
jaren betreft het een raming.De vermelde begrotingssterkte is exclusief plaatsen betaald door derden. Ramingskengetallen 
Tabel I: Onderbouwing regulier personeel (bedragen x f 1 000)
   Realisatie
1997Raming 199819992000200120022003Gemiddelde bezetting in fte's316,49361,85371,85380,85380,85380,85380,85Gemiddelde prijs per fte99959897979797Toegelicht begrotingsbedrag31 29934 23536 56636 77236 77236 77236 772Doelmatigheidskengetallen Tabel II: Capaciteitsverdeling inspecteurs en vakgerichte ondersteuning
per cluster en de (directe) personele kosten (werkplan 1998; peildatum: 1
augustus 1996)  ClusterAlg.
en Thema-tisch toezichtInter-ventie-/crisistoezichtSGZ
en jaar-rappor-tage Dienst-verl.Voorw. schep-pendTotaalKosten
(x f 1 000)Preventie en public health2,870,850,400,922,637,68 Spoedeisende
hulpverlening en rampengeneeskunde1,960,820,250,391,625,05 Verpleeghuiszorg,
verzorgingshuiszorg en thuiszorg15,925,262,403,3116,6343,52 Curatieve
en topklinische zorg10,135,281,432,5512,8532,24 Geestelijke
gezondheidszorg7,554,261,113,089,3625,36 Gehandicaptenzorg5,822,120,852,416,7717,97 Farmaceutische
bedrijven5,490,920,441,616,6815,14 Toepassingen
en gebruik geneesmiddelen7,272,320,462,126,1718,34 Medische
technologie2,131,690,170,712.767,45 Algemeen0,310,320,200,633,555,01 Niet
cluster gerelateerde functies4,340,451,310,9716,0123,08 Totaal
werkplan 199863,7924,299,0218,7185,04200,8520 656In
procenten van totaal31,7612,094,499,3142,34100,00 In bovenstaande tabel is voor 1998 de geplande capaciteitsinzet in fte's
van het Werkplan 1998 gegeven (exclusief BIG en Landelijk Cöordinatiecentrum
Infectieziekten). De kosten (de laatste kolom) zijn berekend door het aantal
fte's te vermenigvuldigen met de gemiddelde verwachte prijs over 1998. Het
verschil tussen het aantal fte's uit het werkplan en de totale fte's (zie
tabel I) wordt verklaard door de aanwezigheid van personeel dat niet werkplan
gerelateerde activiteiten (m.n. algemene bedrijfsvoering) verricht.Aangezien de inspectiewerkzaamheden van IGZ heterogeen van aard zijn en
geen concrete/vast omlijnde en homogene eindprodukten kennen, is de inzet
van de inspectie-capaciteit als indicator van de output van IGZ opgevat. In
de begroting 1999 is voor het eerst een overzicht van de capaciteitsinzet
opgenomen, onderverdeeld naar de onderscheiden (inhoudelijke) aandachtsgebieden.
In de volgende begrotingen zal het overzicht van de inzet van capaciteit worden
uitgebreid met realisatiecijfers waardoor een meerjarig perspectief ontstaat
en ontwikkelingen en trends kunnen worden toegelicht. 23.01 Onderdeel 02 Overige personele uitgavena) De op dit onderdeel geraamde uitgaven betreffen: vergoedingen aan personeel
van de kosten woon-werkverkeer, differentiatie in beloning, vorming en opleiding,
werving en selectie, kinderopvang en dergelijke.b) De Ambtenarenwet en de Begrotingswet dienen als juridische basis voor
de uitgaven. c) Mutaties
op dit artikelonderdeel (bedragen x f 1 000)  1999200020012002Inspectie bejaardenoorden met een bijzondere functie6666Totaal onderdeel6666Dit onderdeel wordt ten laste van uitgavenartikel 22.01, onderdeel 02,
structureel verhoogd met f 0,006 miljoen in verband met de overgang van
1,5 formatieplaats van de directie Ouderenbeleid naar de IGZ in het kader
van de de overgang van 1,5 formatieplaats van de directie Ouderenbeleid naar
de IGZ in het kader van de overheveling van de inspectie bejaardenoorden met
een bijzondere functie. 23.01 Onderdeel 03 Post-actievena) Op dit onderdeel worden de uitgaven geraamd bestemd voor de betaling
van wachtgeld aan post-actieven (bijvoorbeeld Rijkswachtgeldregeling, korte
en lange uitkering 1966).b) De Ambtenarenwet dient als basis voor de uitgaven. 23.01 Onderdeel 04 Personeel ten laste van derdena) De op dit onderdeel geraamde uitgaven betreffen betalingen van salarissen
(inclusief sociale lasten) van ambtenaren die werkzaamheden verrichten voor
derden. Tegenover deze uitgaven staan ontvangsten die verantwoord worden op
de ontvangstenartikelen 23.01, onderdeel 03, en 25.01, onderdeel 06.b) De Ambtenarenwet dient als juridische basis voor de uitgaven. KengetallenIn onderstaande tabel zijn voor 1997 de gemiddelde gerealiseerde bezetting
en de gerealiseerde gemiddelde prijs per fte weergegeven. Voor 1998 en 1999
betreft het de geraamde gemiddelde bezetting en geraamde gemiddelde prijs
per fte.De raming is gebaseerd op de thans beschikbare fte's en de daarvoor geraamde
bedragen. De in te zetten fte's zijn gerelateerd aan de inkomsten.De hieronder genoemde formatieplaatsen zijn exclusief de plaatsen ten
behoeve van de registratie in het kader van de Wet Beroepen in de Individuele
Gezondheidszorg (BIG).Voorts zijn in tabel I de gerelateerde ontvangstenartikelen opgenomen. Ramingskengetallen 
Tabel I: Personeel ten laste van derden in relatie tot ontvangsten
(bedragen x f 1 000)  Realisatie 1997Raming 1998Raming
1999 Uitgaven   Gemiddelde
bezetting in fte's13,0014,5014,50 Gemiddelde prijs
per fte116103103 Toegelicht begrotingsbedrag1 5041 4991 498 Ontvangsten   Vergunning
geneesmiddelen   (ontvangstenartikel 25.01, onderdeel
06)600600600 Im- en exportverklaringen, opiumverloven,
bloed, sera en vaccins   (ontvangstenartikel 23.01, onderdeel
03)923620620 Loonbijstelling137167167    Totaal ontvangsten1 6601 3871 387Uit de tabel blijkt dat er in 1997 meer ontvangsten zijn gerealiseerd
dan was verwacht. Dit wordt veroorzaakt door een groter aantal im- en exportverklaringen,
verloven, sera en vaccins dat is afgegeven. De Inspectie geneesmiddelen van
het IGZ ontvangt per vrijgifte van sera en vaccins een bedrag van f 500,=
van het RIVM voor de daarmee verband houdende werkzaamheden. 23.01 Onderdeel 05 Materieela) Op dit onderdeel zijn de materiële uitgaven geraamd ten behoeve
van de Inspectie voor de Gezondheidszorg. Het betreft enerzijds personeelsgebonden uitgaven zoals reis- en verblijfskosten
en werkplekautomatisering. Anderzijds betreft het materiële uitgaven
ten behoeve van: de bedrijfsvoering zoals gebouwgebonden uitgaven, informatiesystemen
en informatie-infrastructuur en uitbesteding. Op dit onderdeel worden tevens
uitgaven geraamd ten behoeve van juridische bijstand.b) De Begrotingswet dient als basis voor de uitgaven. De uitgaven ten
behoeve van de bedrijfshulpverlening (facilitaire uitgaven) zijn gebaseerd
op het Besluit bedrijfshulpverlening Arbeidsomstandighedenwet (Stb. 783, 1993).c) Mutaties
op dit artikelonderdeel (bedragen x f 1 000)  1999200020012002Onderzoek Bijlmerramp314    Project vaccinatie hepatitis-B1 225   Inspectie bejaardenoorden met een bijzondere functie10101010Totaal onderdeel1 549101010Ten behoeve van een inventariserend onderzoek naar gezondheidsklachten
na het neerstorten van het El Al-vliegtuig in de Bijlmermeer (oktober 1992)
wordt dit onderdeel ten laste van uitgavenartikel 25.02, onderdeel 05, in
1999 verhoogd met f 0,314 miljoen.Daarnaast wordt dit onderdeel ten laste van uitgavenartikel 25.02, onderdeel
03, verhoogd met f 1,225 miljoen in 1999 teneinde de uitvoering van het
proefproject Hepatitis-B mogelijk te maken.Tenslotte wordt dit onderdeel ten laste van uitgavenartikel 22.01, onderdeel
05, structureel verhoogd met f 0,01 miljoen in verband met de overgang
van 1,5 formatieplaats van de directie Ouderenbeleid naar de IGZ in het kader
van de overheveling van de inspectie bejaardenoorden met een bijzondere functie. Opbouw materieel budgetOnderstaande tabel bevat een overzicht van de opbouw van het materieel
budget naar «hoofdcomponenten». 
Tabel I: Opbouw materieel budget (bedragen x f 1 000)
   Realisatie 1997Raming 1998Raming 1999 Materiële
kosten algemeen4 0133 0593 059 Automatiseringskosten2 8281 7001 700Proefproject vaccinatie   Hepatitis-B01 2251 225Staat van de gezondheidszorg1 129PMPM Inspectieapparaat
Ned. Antillen119358PM Onderzoekingen9751 4791 043Registratie psychotherapeuten133247247 Bulletins43103103Juridische bijstand140268268     Totaal9 3808 4397 64523.01 Onderdeel 06 Registratie Wet BIGa) Op dit onderdeel zijn de personele en materiële uitgaven geraamd
ten behoeve van de werkzaamheden voortvloeiend uit de wet op de Beroepen in
de Individuele Gezondheidszorg (wet BIG). In het kader van de wet BIG is aan de Minister van VWS de taak opgelegd
om voor de beroepsbeoefenaren een register in te stellen. Het gaat daarbij
om de beroepen die in artikel 3 van de wet worden genoemd: arts, tandarts,
apotheker, gezondheidszorgpsycholoog, psychotherapeut, verloskundige en verpleegkundige. De BIG-registraties betreffen een kostendekkende activiteit (zie het
ontvangstenartikel 23.01, onderdeel 05).b) De Begrotingswet dient als basis voor de uitgaven. KengetallenVoor kengetallen met betrekking tot het aantal registraties wordt verwezen
naar de toelichting bij het ontvangstenartikel 23.01, onderdeel 05. Voor de
financiering wordt een kostendekkend tarief gehanteerd. Dit tarief bedraagt
thans f 130,= per registratie. Gezien de spreiding van het aantal registraties
gedurende de eerste periode van tien jaar, lopen de uitgaven en ontvangsten
niet parallel. Over de gehele periode heen zijn de ontvangsten en uitgaven
gelijk. 23.01 Onderdeel 07 Huisvestinga) De op dit onderdeel geraamde uitgaven zijn bestemd voor de verrekening
van de huisvestingsuitgaven van de IGZ (en eventuele «inwonende»
diensten) met de Rijksgebouwendienst (RGD), voor zover deze direct of indirect
samenhangen met de huurcontracten, zoals die met de RGD zijn gesloten.b) De Begrotingswet dient als basis voor de uitgaven.c) Mutaties
op dit artikelonderdeel (bedragen x f 1 000)  1999200020012002Overboeking RGD-middelen3 2713 2713 2713 271Totaal onderdeel3 2713 2713 2713 271Als gevolg van de stelselherziening rijkshuisvesting worden de departementen
zelf verantwoordelijk voor hun huisvesting en de daarbij behorende budgetten.
In verband hiermee worden de voorheen op de RGD-begroting geraamde huisvestingsbudgetten
overgeheveld naar de desbetreffende begrotingshoofdstukken. In dit kader wordt
dit onderdeel structureel verhoogd met f 3,271 miljoen. Opbouw verplichtingen
vanaf de vorige ontwerp-begroting (x f 1 000) U2301t/m
19961997199819992000200120022003Stand
ontwerp-begroting 1998  50 66747 32048 63548 91448 914 1e
Suppletore wet  – 9009241 224901896 Nieuwe
wijzigingen  4 0655 1423 0033 4035 708 Toedeling
loon- en OVA-bijstellingen  1 0111 0161 0361 0361 036 Stand
ontwerp-begroting 199982750 95354 84354 40253 89854 25456 55456 554 Opbouw uitgaven vanaf de vorige ontwerp-begroting
(x f 1 000) U23011997199819992000200120022003Stand ontwerp-begroting 1998 51 24747 89448 91448 91448 914 1e
Suppletore wet – 9009241 224901896 Nieuwe
wijzigingen 2 5155 7923 6533 6535 708 Toedeling
loon- en OVA-bijstellingen 1 0111 0161 0361 0361 036 Stand
ontwerp-begroting 199952 89353 87355 62654 82754 50456 55456 554HOOFDBELEIDSTERREIN 24 WELZIJN AlgemeenHet welzijnsbeleid heeft als doel het op individueel niveau bevorderen
van zelfstandigheid, onafhankelijkheid en sociale participatie en het op het
niveau van de samenleving bevorderen van een evenwichtige ontwikkeling, sociale
cohesie en solidariteit, oftewel het voorkomen en oplossen van maatschappelijke
problemen. Artikel 24.02 Ouderenbeleid Overzicht uitgavenrealisaties en -ramingen op artikelonderdeel (bedragen
x f 1 000) Art. ond.Omschrijving19971998199920002
00120022003 01Doeluitkering Wet op de bejaardenoorden000000002Verzorgingshuizen met een bijzondere functie2 76400000003Overige uitgaven bejaardenoorden000000004Algemeen ouderenbeleid22 13331 80228 18428 18227 46627 46529 02205Algemeen ouderenbeleid, niet Welzijnsbeleid2 600000000Totaal artikel27 49631 80228 18428 18227 46627 46529 022AlgemeenHet ouderenbeleid heeft betrekking op voorzieningen en activiteiten ten
behoeve van ouderen. Doelstelling van beleid is de integratie en participatie
van ouderen in de samenleving. In de per 1 januari 1997 inwerking getreden
Overgangswet verzorgingshuizen is bepaald dat in 1999 tot eindafrekening zal
worden gekomen van de aan de provincies en grote steden verleende subsidies
op basis van de Wet op de bejaardenoorden. Dit betekent dat ook nog in 1999
de betreffende artikelonderdelen 01, 02 en 03 als onderdeel van de begroting
worden gehandhaafd.Daarnaast worden op dit artikel de uitgaven geraamd voor ondersteunende
activiteiten op het terrein van het ouderenbeleid in de vorm van projecten
en onderzoeken. 24.02 Onderdeel 01 Doeluitkering Wet op de bejaardenoordena) Er zal sprake zijn van de afhandeling van declaraties van de specifieke
uitkering aan de provincies en de vier grote steden van de jaren vóór
1997.b) De Overgangswet verzorgingshuizen, alsmede de Begrotingswet, dient
als basis voor de afhandeling. 24.02 Onderdeel 02 Verzorgingshuizen met een bijzondere
functiea) Op dit onderdeel wordt een p.m. bedrag geraamd. Er zal sprake zijn
van de afhandeling van nabetalingen en afrekeningen betreffende de subsidiëring
van de verzorgingshuizen met een bijzondere functie (de zogeheten landelijke
verzorgingshuizen) als bijdrage in de kosten van de jaren vóór
1997.b) De op de Overgangswet verzorgingshuizen gebaseerde Regeling Ziekenfondsraad
subsidiëring verzorgingshuizen, alsmede de Begrotingswet, dient als basis
voor de afhandeling. 24.02 Onderdeel 03 Overige uitgaven bejaardenoordena) Op dit onderdeel zal sprake zijn van de eindafrekening van de compensatiemiddelen
aan de provincies Zeeland, Noord-Brabant en Limburg, ten behoeve van respectievelijk
de projecten ADL-huis Goes, 1-oktober bedden en Perspectievennota Limburg
(PNL).b) De Overgangswet verzorgingshuizen, alsmede de Begrotingswet, dient
als basis van de afhandeling. 24.02 Onderdeel 04 Algemeen ouderenbeleida) De op dit onderdeel geraamde uitgaven betreffen subsidies op basis
van genormeerde bedragen ten behoeve van de verzorging van in bejaardenpensions
woonachtige ouderen, innovatief ouderenbeleid door middel van projecten en
onderzoek, subsidies ten behoeve van deskundigheidsbevordering, landelijke
organisaties van en voor ouderen, voorlichtingsprojecten, landelijk flankerend
beleid en internationaal beleid, en overige uitgaven (als gevolg van opdrachten,
c.q. privaatrechtelijke overeenkomsten). Met name op het gebied van onderzoek
worden deze gelden zoveel mogelijk besteed door middel van langer lopende
programma's. In dit verband moeten genoemd worden de tienjarige longitudinale
studie LASA, het NWO-programma Succesvol Ouder Worden, en verschillende door
Zorgonderzoek Nederland (ZON) uitgevoerde programma's. Ook de doorlopende
ondersteuning van de Stuurgroep Experimenten Volkshuisvesting voor verschillende
innovatieve vormen van wonen met zorg van ouderen past in dit kader. Versterking van de welzijnscomponent in de ouderenzorg (waarvoor meer
aandacht mede noodzakelijk wordt naarmate het langer zelfstandig wonen van
zorgbehoevende ouderen een grotere plaats inneemt), intensivering van ondersteuning
van gemeenten bij het voeren van een integraal ouderenbeleid, en meer aandacht
voor de bijdrage die vitale ouderen aan de samenleving kunnen leveren («human
capital») zijn voor 1999 belangrijke aspecten van het innovatiebeleid.
In lijn hiermee zal in vergelijking met het algemene ouderenbeleid het beleid
gericht op specifieke risicogroepen (bijvoorbeeld alleenstaande oudere vrouwen,
allochtone ouderen) meer aandacht krijgen.b) De Welzijnswet 1994 dient als basis voor de uitgaven. De wijze van
bekostiging vindt plaats op grond van het Bekostigingsbesluit welzijnsbeleid
en de subsidieregeling welzijnsbeleid. Daarnaast dient de Begrotingswet als
basis voor de overige uitgaven, die niet gebaseerd zijn op de Welzijnswet
1994. KengetallenDit onderdeel heeft betrekking op een drietal uitgavencategorieën,
waarvan het leeuwendeel betrekking heeft op infrastructurele subsidies en
subsidies ten behoeve van projecten en onderzoek. Daarnaast heeft een deel
van de uitgaven (f 0,3 miljoen) betrekking op uitvoerend werk. Het gaat
bij de laatste categorie om subsidies bestemd voor negen bejaardenpensions.
Vanaf 1988 wordt deze subsidieregeling afgebouwd.De subsidiëring vindt plaats op basis van een normbedrag per verzorgde.
Het normbedrag voor een volledig verzorgingsjaar bedraagt in 1998 f 30 600
(excl. OVA-bijstelling 1998). Voorts wordt ten behoeve van de raming rekening
gehouden met een gemiddelde eigen bijdrage van f 12 400 (realisatie
1997). Thans verblijven er nog 17 personen in de hier bedoelde bejaardenpensions. Ramings- en doelmatigheidskengetallen 
Tabel I: Bejaardenpensions  Realisatie
1997Raming 1998Raming 1999 Aantal personen181717Gemiddeld bedrag per verzorgingsjaarf 18 200*f 18 200*f 18 200** Normbedrag, minus geraamde eigen bijdrage circa f 12 400. 24.02 Onderdeel 05 Algemeen ouderenbeleid, niet WelzijnsbeleidOp dit onderdeel werden in het jaar 1997 verantwoord de uitgaven aan (commerciële)
organisaties voor het verrichten van onderzoek, het geven van advies en het
leveren van diensten in het kader van het project indicatiestelling en de
modernisering ouderenzorg. Opbouw verplichtingen vanaf de vorige
ontwerp-begroting (x f 1 000) U2402t/m 19961997199819992000200120022003Stand ontwerp-begroting 1998  23 24231 16331 08131 70731 932 1e
Suppletore wet  – 4 436– 5 001– 4 582– 5 178– 5 178 Nieuwe
wijzigingen  5 226– 326– 50– 50– 50 Toedeling
loon- en OVA-bijstellingen  754924921940946 Stand
ontwerp-begroting 1999 36 11724 78626 76027 37027 41927 65028 772 Opbouw uitgaven vanaf de vorige ontwerp-begroting
(x f 1 000) U2402 1997199819992000200120022003Stand ontwerp-begroting 1998  27 78228 63628 63628 63628 636 1e
Suppletore wet  – 1 302– 1 302– 1 302– 2 019– 2 019 Nieuwe
wijzigingen  4 500  Toedeling loon- en OVA-bijstellingen  822850848849848 Stand
ontwerp-begroting 1999 27 49631 80228 18428 18227 46627 46529 022Artikel 24.03 Gehandicaptenbeleid Overzicht uitgavenrealisaties en
-ramingen op artikelonderdeel (bedragen x f 1 000) Art.
ond.Omschrijving199719981999200020012002200300Gehandicaptenbeleid26 29428 65326 56026 59526 54026 50626 507Totaal artikel26 29428 65326 56026 59526 54026 50626 507AlgemeenHet gehandicaptenbeleid heeft als algemene doelstelling het ontwikkelen,
(doen) uitvoeren en evalueren van beleid gericht op gehandicapte personen.
Vanuit deze algemene doelstelling wordt bevorderd, dat gehandicapte personen
zoveel mogelijk in alle levensverbanden en op alle levensterreinen overeenkomstig
hun levensfase in relatie tot hun sociaal en culturele context kunnen functioneren.
De gehandicapte personen moeten zich daarnaast binnen hun mogelijkheden ten
volle kunnen ontplooien. Met het oog op realisatie van deze doelstelling kunnen
activiteiten van particulier initiatief worden ondersteund, die direct of
indirect zijn gericht op de bevordering van het maatschappelijk functioneren,
de begeleiding, de verzorging en de behartiging van de belangen van gehandicapten.a) De op dit artikel geraamde uitgaven zijn bestemd voor subsidies aan
diverse instellingen op het terrein van verstandelijk, lichamelijk en/of zintuiglijk
gehandicapten, wachtgeldverplichtingen, alsmede uitgaven in het kader van
onderstaande beleidsonderwerpen. De uitgaven op grond van de Welzijnswet dan wel de Kaderwet Volksgezondheid
zijn:– subsidies aan 13 verenigingen van gehandicapte kinderen, danwel
van ouders van gehandicapten (f 3,4 miljoen);– subsidies aan overige organisaties voor gehandicaptenwerk. Het
betreft 26 instellingen in het kader van de belangenbehartiging, de pleitbezorging
en het uitvoerend werk (f 11,5 miljoen);– subsidie ten behoeve van het zorgregistratiesysteem voor verstandelijk
gehandicapten (f 2,5 miljoen);– subsidies voor diverse projecten inzake niet aangeboren hersenletsel,
beeldvorming van gehandicapten, Vernieuwing en Implementatie Gehandicaptenbeleid
(VIG), emancipatie van vrouwen met een handicap, internationale aangelegenheden,
Centraal CoördinatiePunt voor de Toegankelijkheid van gehandicapten en
ouderen (CCPT), Nederlandse gebarentaal, community care, Hersenletsel Teams,
«Samen naar werk» ten behoeve van lichamelijk gehandicapte MBO-schoolverlaters,
woonintegratie zorgbehoevende gehandicapten in samenwerking met de Stuurgroep
Experimenten Volkshuisvesting (SEV), alternatieve communicatie ernstig verstandelijk
gehandicapten en autisten, arbeidsintegratie verstandelijk gehandicapten,
onderzoek welzijnsbeleid gehandicapten, informatie en advies met betrekking
tot het PersoonsGebonden Budget en Families First (f 7,7 miljoen);– subsidies voor diverse kleinere projecten, wachtgeldverplichtingen
en nabetalingen voor oude jaren (f 0,8 miljoen). Onderstaand worden enkele nieuwe en/of van belang zijnde beleidsonderwerpen
toegelicht.– Woonintegratie zorgbehoevende gehandicapten in samenwerking
met de SEV De SEV krijgt het subsidie voor kleinschalige woonprojecten voor mensen met een verstandelijke handicap. Het gaat dan om genormaliseerd
wonen met meer of minder intensieve vormen van begeleiding. Bij deze projecten
zijn steeds de woningcorporaties en instellingen uit de sector gehandicaptenzorg
betrokken. De SEV zal zich met name richten op het ontwikkelen van woonprogramma's
projecten in de bestaande bouw, het bevorderen van flexibiliteit tussen de
diverse doelgroepen van begeleid/beschermd wonen en de interactie tussen kleinschalig
bouwen en het creëren van een vriendschappelijke buurt-omgeving.– «Samen naar werk», gericht op lichamelijk gehandicapte
MBO-schoolverlaters In het plan «samen naar werk» (beroepsopleidingen gehandicapten;
scholing en samenwerking door middel van pilots), dat is ingediend door de
Vereniging Beroepsonderwijs en Volwasseneneducatie en het Instituut Werkenrode
(namens de vijf in het kader van de Wet Arbeid Gehandicapte Werknemers (WAGW)
erkende centra voor beroepsopleidingen voor gehandicapten), wordt voorgesteld
om vijf regionale pilots in te richten waarin een school voor secundair beroepsonderwijs
samenwerkt met een erkend centrum voor beroepsopleidingen voor gehandicapten.– Alternatieve communicatie ernstig verstandelijk gehandicapten
en autisten Mensen met communicatie-beperkingen zijn aangewezen op alternatieve
vormen van communicatie. Voor mensen met een taal-spraak probleem zijn er
verschillende alternatieven beschikbaar: te denken valt aan symbooltalen,
waarbij het spreken wordt vervangen door het aanwijzen van (getekende) symbolen.
Deze symbooltalen zijn ontwikkeld ten behoeve van het werk van logopedisten
met individuele gebruikers. Door de toenemende automatisering wordt het steeds
beter mogelijk ook deze symbooltalen te gebruiken als in- en uitvoer van computers.– Arbeidsintegratie verstandelijk gehandicapten Arbeidsintegratie is één van de belangrijkste onderdelen
in het integratieproces van mensen met een verstandelijke handicap. Een baan
biedt de mogelijkheden tot ontwikkeling, zelfontplooiing en het onderhouden
van sociale contacten. De toeleiding naar de arbeidsmarkt voor verstandelijk
gehandicapten is echter een moeizame weg. Diverse organisaties starten projecten
om met behulp van de methode supported employment verstandelijk gehandicapten
naar een reguliere baan te begeleiden. Deze ontwikkeling wordt vanuit het
Ministerie van VWS zoveel mogelijk gestimuleerd.– Community care Community care is een vorm van georganiseerde, niet-institutionele zorg
en dienstverlening, waarmee in diverse Europese landen al de nodige ervaring
is opgedaan. De Staatssecretaris van VWS heeft besloten een beraadsgroep in
te stellen met de opdracht de toepasbaarheid van een vorm van community care
voor wat betreft functionaliteiten van (delen van) de zorg- en dienstverlening
aan mensen met een verstandelijke handicap te onderzoeken en daarbij na te
gaan in hoeverre de huidige taken van de SPD-en daarin inpasbaar zijn.– Nederlandse Gebarentaal Op 14 maart 1996 hebben de Staatssecretarissen van OC&W en VWS de
Commissie Nederlandse Gebarentaal geïnstalleerd. Deze commissie had tot
taak de beide staatssecretarissen voorstellen te doen over de wijze waarop
optimaal uitvoering kan worden gegeven aan de officiële erkenning van
de Nederlandse Gebarentaal. De commissie heeft geïnventariseerd welke
effecten deze erkenning kan hebben ten aanzien van de integratie van doven.
De commissie heeft aangegeven welke (financiële) consequenties
erkenning heeft voor de onderscheiden beleidsterreinen en zij heeft voorstellen
gepresenteerd in de vorm van een stappenplan. In dit kader is in hoofdzaak
de financiering van het gebarencentrum meegenomen.– Hersenletsel Teams In 1997 is aanvullend f 0,8 miljoen beschikbaar gesteld ten behoeve
van 20 regionale hersenletsel teams. Deze teams hebben tot taak te bevorderen
dat de zorg voor iedere individuele NAH-getroffene (NAH is niet-aangeboren
hersenletsel) zo goed mogelijk is en wordt afgestemd op de specifieke individuele
kenmerken van betrokkenen. Inmiddels zijn in alle regio's hersenletsel teams
van start gegaan.b) De Welzijnswet 1994 en de Kaderwet Volksgezondheidssubsidies dienen
als basis voor de uitgaven. De wijze van bekostiging vindt plaats op grond
van het Bekostigingsbesluit welzijnsbeleid, het Besluit Volksgezondheidssubsidies,
de Subsidieregeling welzijnsbeleid en de Subsidieregeling volksgezondheid.
Daarnaast dient de Begrotingswet als basis voor de overige uitgaven, zoals
de uitgaven in het kader van de Regeling tegemoetkoming onderhoudskosten thuiswonende
meervoudig en ernstig lichamelijk gehandicapte kinderen (TOG-regeling), die
niet gebaseerd zijn op de Welzijnswet 1994 en de Kaderwet Volksgezondheidssubsidies. Kengetallen/Volume- en prestatiegegevensDe volgende kengetallen zijn van instellingen in het kader van het uitvoerend
werk ten behoeve van gehandicapten, die subsidie ontvangen. Maatschappelijk werk voor dovenDe doelstelling en de omschrijving van de werkzaamheden van de organisaties
voor maatschappelijk werk voor doven zijn het leveren van maatschappelijk
werk aan dove kinderen en volwassenen. Het maatschappelijk werk voor doven
is een eerste lijns-hulpverlening. Onder cliëntsysteem wordt één
of meer personen verstaan, die met een bepaalde hulpvraag contact opneemt/opnemen
met een hulpverlenende instelling en die vervolgens als eenheid hulp ontvangt/ontvangen
van een maatschappelijk werker van deze instelling. Onder cliëntcontacten
worden alle persoonlijke (op het spreekuur, bij de cliënt thuis of elders),
schriftelijk en telefonische (ook visicom en teksttelefoon) contacten met
en over cliëntsystemen verstaan. In 1997 heeft een vergelijk plaatsgevonden
naar de wijze van registreren van kengetallen. Het maatschappelijk werk voor
doven wordt structureel gesubsidieerd met f 2,2 miljoen per jaar. 
Tabel I: Maatschappelijk werk doven  Realisatie
1995Realisatie 1996Realisatie 1997Raming
1998 Cliëntsystemen1 6381 6281 6931 725Cliëntcontacten met cliënt19 84319 38920 57220 688Cliëntcontacten over cliënt18 93818 02117 44417 820Cliëntcontacten totaal38 78137 41038 01638 508Intensieve pleegzorgIntensieve pleegzorg heeft als doelstelling verstandelijk gehandicapte
kinderen met psychische en/of gedragsproblemen de mogelijkheid te bieden in
een pleeggezin te wonen als alternatief voor langdurige internaatsopvoeding.
De pleegouders worden gedurende de eerste twee jaren van de plaatsing intensief
begeleid door een gespecialiseerde pleeggezinbegeleider die werkt vanuit een
multidisciplinair samengesteld begeleidingsteam. De intensieve pleegzorg wordt
jaarlijks gesubsidieerd met f 0,3 miljoen. 
Tabel II: Intensieve pleegzorg  Realisatie
1995Realisatie 1996Realisatie 1997Raming
1998 Aantal behandelingen20202020Begeleiding inzake maatschappelijk werk voor dovenTussen de beleidsvelden onderwijs en zorg ligt er een taakveld dat te
omschrijven valt als ouder- en kinderondersteuning. Op grond hiervan wordt
het gezinsmilieu en het dove kind zelf ondersteunings- en begeleidingsactiviteiten
aangeboden, die niet direct aan de onderwijs- of zorgdoelstelling gerelateerd
behoeven te zijn. De begeleiding inzake maatschappelijk werk voor doven wordt
jaarlijks gesubsidieerd met f 0,5 miljoen. Welfare-werkMet dit werk wordt beoogd vanuit een landelijke situatie ondersteuning
te geven aan het plaatselijk welfare-werk. Deze ondersteuning betreft met
name de opleiding, bijscholing en de ondersteuning van de vele vrijwilligers,
die in de plaatselijke afdelingen werkzaam zijn. Het welfare-werk wordt jaarlijks
gesubsidieerd met f 1,1 miljoen. ZorgregistratiesysteemHet Zorgregistratiesysteem (ZRS) is de wachtlijstregistratie voor de verstandelijke
gehandicaptensector. ZRS houdt in 38 regio's de regionale wachtlijsten bij.
In 1997 zijn in totaal 14 000 indicaties geregistreerd. In opdracht van
dit ministerie is in 1997 een evaluatieonderzoek naar ZRS uitgevoerd. Uit
dit onderzoek bleek, dat het ZRS verbetering behoeft. Om de betrouwbaarheid
van de registratie te verbeteren loopt thans een technisch en bestuurlijk
verbetertraject. In de loop van 1998 zal een technisch vernieuwd ZRS worden
ingevoerd. Daarnaast wordt gewerkt aan de introductie van een landelijk nummer,
onder andere met het doel dubbeltellingen te voorkomen. ZRS wordt jaarlijks
gesubsidieerd met f 2,5 miljoen.Voor overige volume- en prestatiegegevens wordt verwezen naar hoofdstuk
6, met bijbehorende bijlage B 6, van het JOZ 1999, waarin gedetailleerd wordt
ingegaan op gebruik en capaciteit op dit beleidsterrein. Opbouw verplichtingen vanaf de vorige
ontwerp-begroting (x f 1 000) U2403t/m 19961997199819992000200120022003Stand ontwerp-begroting 1998  23 14823 75523 88223 82923 797 1e
Suppletore wet  4 1551 9901 9901 9901 990 Nieuwe
wijzigingen  285  Toedeling loon- en OVA-bijstellingen  1 281719723721719 Stand
ontwerp-begroting 1999 26 13128 86926 46426 59526 54026 50626 507 Opbouw uitgaven vanaf de vorige ontwerp-begroting
(x f 1 000) U2403 1997199819992000200120022003Stand ontwerp-begroting 1998  23 57423 84823 88223 82923 797 1e
Suppletore wet  4 1551 9901 9901 9901 990 Nieuwe
wijzigingen  210  Toedeling loon- en OVA-bijstellingen  714722723721719 Stand
ontwerp-begroting 1999 26 29428 65326 56026 59526 54026 50626 507Artikel 24.04 Jeugdbeleid Overzicht uitgavenrealisaties en -ramingen op artikelonderdeel (bedragen
x f 1 000) Art. ond.Omschrijving199719981999200020012002200301Doeluitkering Wet op de jeugdhulpverlening991 2321 029 8541 039 2501 037 4251 035 6311 035 6331 035 63302Overige uitgaven jeugdhulpverlening76 17188 75091 03686 94385 88285 38185 38103Overige uitgaven jeugdbeleid148 536205 699189 224128 329131 492131 742131 442Totaal artikel1 215 9381 324 3031 319 5101 252 6971 253 0051 252 7561 252 456AlgemeenHet jeugdbeleid heeft als algemene doelstelling de kansen van jeugdigen
te bevorderen en uitval tegen te gaan. Het versterken van de maatschappelijke
positie van jeugdigen en het bevorderen van participatie in de samenleving
zijn belangrijke elementen in dit beleidsperspectief. De kerntaken van het
jeugdbeleid zijn:– Het signaleren, analyseren en politiek bespreekbaar maken van
ontwikkelingen in de maatschappij in hun effecten voor het jeugdbeleid en
van de effecten van het jeugdbeleid op ontwikkelingen in de maatschappij; – Zorg dragen voor de instandhouding en innovatie van het jeugdstelsel
en de bijbehorende structuren, instanties en functies;– Afstemming van het jeugdbeleid door het creëren en in stand
houden van netwerken met andere overheden, maatschappelijke organisaties en
internationale circuits.Deze kerntaken zijn gericht op:– Versterking van de maatschappelijke positie en participatie van
jeugdigen;– Verbetering van de structuur en de kwaliteit van het jeugdstelsel
in het bijzonder kinderopvang en de preventieve en curatieve jeugdzorg;– Versterking van de positie van gebruikers van het jeugdstelsel;– Versteviging van de bestuurlijke samenhang in het jeugdstelsel.Jaarlijks wordt de Kamer over deze kerntaken en de samenhang in het jeugdstelsel
geïnformeerd met de voortgangsrapportage/Beleidskader Jeugdzorg 1999–2002.
Voor nadere informatie wordt verwezen naar dit document. 24.04 Onderdeel 01 Doeluitkering Wet op de jeugdhulpverlening a) De op dit onderdeel geraamde uitgaven betreffen de aan de provincies
en de als provincie aangemerkte grootstedelijke regio's verstrekte doeluitkeringen
ter bestrijding van de kosten van de regionale jeugdhulpverleningsvoorzieningen
en samenwerkingsverbanden. Tegenover de uitgaven in het kader van de doeluitkering
staan ontvangsten inzake ouderbijdragen die zijn gebaseerd op de Wet op de
jeugdhulpverlening (ontvangstenartikel 24.03, onderdeel 02), desinvesteringen
(ontvangstenartikel 24.03, onderdeel 03) en bijdragen van het Ministerie van
Justitie aan de samenwerkingsverbanden jeugdhulpverlening (ontvangstenartikel
24.02, onderdeel 02). Tegenover de uitgaven staan tevens ontvangsten voortvloeiend
uit het afrekenen van in voorgaande jaren verstrekte voorschotten (ontvangstenartikel
24.01, onderdeel 01).b) De basis voor de doeluitkering wordt gevormd door de Wet op de jeugdhulpverlening.c) Mutaties op dit artikelonderdeel
(bedragen x f 1 000)  1999200020012002Invoering Arbeidstijdenwet JHV3 8631 934   Herverdeling
pleegzorgplaatsen109109109109 Totaal onderdeel3 9722 043109109Naast de in het jaar 1997 exogeen aan de VWS-begroting toegevoegde middelen
ten behoeve van de invoering van de Arbeidstijdenwet in de jeugdhulpverlening
dient dit ministerie ook endogeen middelen vrij te maken. In verband hiermee
wordt dit onderdeel ten laste van onderdeel 03 van dit artikel verhoogd met
f 3,863 miljoen in 1999 en met f 1,934 miljoen in 2000.Acht plaatsen pleegzorg, die voorheen gerekend werden tot de landelijke
capaciteit pleegzorg, zijn per 1 januari overgeheveld naar de regio Noord-Brabant.
In verband hiermee wordt dit onderdeel structureel verhoogd met f 0,109
miljoen ten laste van onderdeel 02 van dit artikel. Kengetallen RamingskengetallenIn de volgende tabellen worden de volume- en financiële ontwikkelingen
bij de verstrekte doeluitkeringen aan de provincies en de als provincie aangemerkte
grootstedelijke regio's weergegeven. Het gaat om de doeluitkering voor de
regionale hulpverlening van VWS en Justitie tezamen (verhouding circa 93%
VWS en 7% Justitie).De capaciteit heeft betrekking op het aantal plaatsen of bedden. Gelet
op de aangeboden voorzieningen is dit bij ambulant niet van toepassing. De
gegevens zijn ontleend aan informatie van de Stichting Registratie Jeugdhulpverlening
(SRJV), de grootstedelijke regio's en de provincies.De capaciteitsgegevens zijn indicatief omdat nog geen eenduidige definitie
is gehanteerd alsook de volledigheid van registratie nog niet is gerealiseerd.Op het terrein van de Jeugdhulpverlening wordt door alle betrokkenen in
deze sector, dat wil zeggen de rijksoverheid, de provincies en de instellingen
hard gewerkt aan de implementatie van een planning- en controlcyclus (P&C-cyclus).
Doelstelling is het opzetten en implementeren van een systeem met behulp waarvan
de uitwisseling van sturings- en verantwoordingsinformatie tussen de bestuurslagen
mogelijk wordt gemaakt. Hierbij zal zoveel mogelijk worden aangesloten bij
de budgetcyclus op rijksniveau.Producten van de cyclus zijn: vraag, capaciteit, bezettingspercentages,
instroom, uitstroom en financiën. Het jaar 1998 is een overgangsjaar
waarin het werken met de P&C-cyclus wordt geïntroduceerd, onder andere
aan de hand van een door de bestuurslagen te hanteren handboek voor het opmaken
van plannen en verslagen.De vermelde bedragen 1998 en 1999 zijn exclusief OVA-bijstellingen 1998.
Deze gegevens zijn namelijk nog niet opgenomen in de provinciale plannen.Verder is door sommige provincies het tijdelijke budget ten behoeve van
de totstandkoming van de bureaus jeugdzorg toegerekend aan het budget voor
ambulante hulpverlening. 
Tabel Ia: Inzet doeluitkering Jeugdhulpverlening
(pleegzorg), per provincie/regio, over de jaren 1996–1999 (bedragen
x f 1 000) Pleegzorg Realisatie 1996 Realisatie 1997 Raming 1998 Raming 1999 BedragCap.BedragCap.BedragCap.BedragCap.Provincie/regio  Groningen5 1623755 0243455 2473455 168345Friesland5 4813305 6273305 6503305 353310Drenthe2 9741873 0061933 0031993 003197Overijssel5 0953425 8103945 8063945 806394Gelderland12 37789013 78590414 41690414 416904Flevoland*1 9241181 8091181 8091181 809118Utrecht7 3744937 5524937 3744937 552493Noord-Holland5 9155076 1965296 3575296 848546Zuid-Holland**10 4134469 19556910 37251410 649514Zeeland3 8282834 1932834 1872834 206283Noord-Brabant15 7171 05717 6141 27018 1811 27017 8581 234Limburg7 6865647 8915738 0045647 964564Amsterdam**12 98289614 18889613 74985313 750853Rotterdam12 44085912 56385912 60385912 565846Haaglanden7 7575737 0204717 2234797 279471Totaal117 1257 920121 222v8 227123 9818 134124 2268 072* Voor de provincie Flevoland is op dit moment nog geen concept-jaarplan
1999–2002 beschikbaar. In dit verband zijn voor het jaar 1999 de ramingsgegevens
1998 opgenomen.** De terugloop in capaciteit bij Zuid-Holland en Amsterdam is het gevolg
van respectievelijk de invoering van de normharmonisatie en de ombouw ten
behoeve van de toegang.Bron: provinciale/grootstedelijke (concept-)jaarplannen/verslagen 1996–1999
Jeugdhulpverlening 
Tabel Ib: Inzet doeluitkering Jeugdhulpverlening
(dagbehandeling), per provincie/regio, over de jaren 1996–1999 (bedragen
x f 1 000) Dagbehandeling Realisatie 1996 Realisatie 1997 Raming 1998 Raming 1999 BedragCap.BedragCap.BedragCap.BedragCap.Provincie/regio  Groningen8 4841447 7251588 1551668 155166Friesland7 4401377 6351377 5481377 548137Drenthe6 0231386 3941385 7731385 773138Overijssel16 62829518 94336918 86836917 889349Gelderland23 79550424 81650824 33348824 333488Flevoland*3 983524 389903 767903 76790Utrecht15 36831313 74931313 50431913 868319Noord-Holland19 51237720 02738917 00437718 936389Zuid-Holland**18 31339518 55538016 45436016 870360Zeeland6 1531116 3041115 8661145 866114Noord-Brabant30 45654129 62359529 94460429 919604Limburg27 59553728 44654128 30454127 931541Amsterdam**27 48956228 19156328 37051723 682517Rotterdam19 93839220 35739220 55639220 556392Haaglanden14 30131114 59130914 30031113 576295 Totaal***245 4784 809249 7454 993242 7464 923238 6694 899* Voor de provincie Flevoland is op dit moment nog geen concept-jaarplan
1999–2002 beschikbaar. In dit verband zijn voor het jaar 1999 de ramingsgegevens
1998 opgenomen.** De terugloop in capaciteit bij Zuid-Holland en Amsterdam is het gevolg
van respectievelijk de invoering van de normharmonisatie en de ombouw ten
behoeve van de toegang. *** De terugloop in het toegelichte budget is het
gevolg van de accommodatiekosten die buiten de normharmonisatie zijn gehouden
en daarmee afzonderlijk zichtbaar worden gemaakt (ter indicatie: in 1998 circa
f 22 miljoen, in 1999 circa f 37 miljoen). Bron: provinciale/grootstedelijke
(concept-)jaarplannen/verslagen 1996–1999 Jeugdhulpverlening 
Tabel Ic: Inzet doeluitkering Jeugdhulpverlening
(residentieel), per provincie/regio, over de jaren 1996–1999 (bedragen
x f 1 000) Residentieel Realisatie 1996 Realisatie 1997 Raming 1998 Raming 1999 BedragCap.BedragCap.BedragCap.BedragCap.Provincie/regio  Groningen15 33125014 18322313 11321113 173211Friesland22 99026823 07125023 85625023 191250Drenthe13 42318714 16918913 30718913 777249Overijssel24 48329136 40444037 58844037 591440Gelderland49 64278459 18589561 08289161 090892Flevoland*7 496809 4841138 4711308 471130Utrecht38 11455235 90652034 13548534 900485Noord-Holland39 41962342 64851534 82250735 041502Zuid-Holland24 45937326 60038930 67544031 431432Zeeland5 8141006 4131116 6561126 559114Noord-Brabant62 32780173 20095975 20897174 178971Limburg54 17679553 42972454 97872554 047716Amsterdam**42 28164643 34159939 91967637 339672Rotterdam44 25471246 34971247 42875347 275625Haaglanden27 17042928 35839127 92641225 153367Totaal***471 3796 891512 7407 030509 1647 192503 2167 056* Voor de provincie Flevoland is op dit moment nog geen concept-jaarplan
1999–2002 beschikbaar. In dit verband zijn voor het jaar 1999 de ramingsgegevens
1998 opgenomen.** De gerealiseerde capaciteit 1997 in Amsterdam is exclusief de ongenormeerde
varianten (ruim 100 plaatsen). *** De terugloop in capaciteit en budget is
het gevolg van respectievelijk de invoering van de normharmonisatie en de
ombouw ten behoeve van de toegang. Per 1 januari 1997 is in totaliteit de
residentiële capaciteit toegenomen met 377 plaatsen (circa f 10
miljoen) door de decentralisatie van zes landelijke VWS-voorzieningen. De
schommelingen in de totale residentiële capaciteit zijn het resultaat
van een aantal ontwikkelingen: ombouw ambulante hulp, decentralisatie van
landelijke capaciteit en capaciteitsuitbreiding. Bron: provinciale/grootstedelijke
(concept-)jaarplannen/verslagen 1996–1999 Jeugdhulpverlening 
Tabel Id: Inzet doeluitkering Jeugdhulpverlening
(ambulant), per provincie/regio, over de jaren 1996–1999 (bedragen x
f 1 000) AmbulantRealisatie
1996Realisatie 1997Raming 1998Raming
1999 Provincie/regio  Groningen4 0724 9065 6975 931Friesland2 6783 8645 2765 318Drenthe**3 0593 2822 9672 967Overijssel5 5797 2587 5078 488Gelderland11 42916 58817 88517 728Flevoland*2 3913 2563 6273 627Utrecht7 0467 6959 1089 385Noord-Holland7 1827 3099 8078 800Zuid-Holland**10 97515 5039 3629 547Zeeland2 6293 1953 9374 632Noord-Brabant11 01615 97817 15917 397Limburg9 40810 26810 03811 203Amsterdam**23 33123 80918 12221 885Rotterdam4 4566 3307 0447 100Haaglanden3 8985 3365 5876 205Totaal***109 149134 577133 123140 213* Voor de provincie Flevoland is op dit moment nog geen concept-jaarplan
1999–2002 beschikbaar. In dit verband zijn voor het jaar 1999 de ramingsgegevens
1998 opgenomen.** De terugval in 1998 wordt met name veroorzaakt door registratie-verschillen
in Drenthe, Zuid-Holland en Amsterdam.*** In 1999 zet de stijgende tendens wel verder door.Bron: provinciale/grootstedelijke (concept-)jaarplannen/verslagen 1996–1999
jeugdhulpverlening. In tabel II wordt voor de voorzieningensoorten residentieel, dagbehandeling
en pleegzorg een bedrag per eenheid (capaciteitsplaats) aangegeven. Het in
totaliteit besteed, c.q. geraamd bedrag wordt gedeeld door het aantal gerealiseerde,
c.q. geplande capaciteitsplaatsen. Het betreft hier een overzicht gebaseerd
op de realisatiegegevens 1996 respectievelijk 1997 en de provinciale plannen
voor 1998 en 1999. Deze gegevens zijn indicatief omdat niet in alle gevallen
een eenduidige definitie is gehanteerd. Doelmatigheidskengetallen 
Tabel II: Bedrag per capaciteitsplaats per voorzieningensoort
1996–1999 VoorzieningensoortRealisatie
1996Realisatie 1997Raming 1998Raming 1999Pleegzorg    capaciteit7 9208 2278 1348 072bedrag117 125121 222123 981124 226bedrag per eenheid14 78914 73515 24215 390     Dagbehandeling    capaciteit4 8094 9934 9234 899bedrag245 478249 745242 746238 669bedrag per eenheid51 04650 01949 30948 718     Residentieel    capaciteit6 8917 0307 1927 056bedrag471 379512 740509 164503 216bedrag per eenheid68 40572 93670 79671 317(Bedragen per eenheid in guldens, overige bedragen x f 1 000)De terugloop in capaciteiten is het gevolg van de invoering van normharmonisatie,
respectievelijk de ombouw ten gunste van ambulante jeugdhulpverlening. 
Tabel III: Verhouding vrijwillige en justitiële
plaatsingen regionale voorzieningen 1995–1997 (in procenten)   1995  1996  1997  justitieelvrijwilligjustitieelvrijwilligjustitieelvrijwilligAmbulant445642584456 Dagbehandeling168413872575Pleegzorg663468327327 Residentieel455543575050In de Wet op de Jeugdhulpverlening is bepaald dat jeugdigen over wie een
kinderbeschermingsmaatregel is uitgesproken voorrang hebben voor wat betreft
plaatsing in een jeugdhulpverleningsvoorziening (de zogenaamde voorrangsregeling).Een toename van jeugdigen waarvoor een kinderbeschermingsmaatregel is
uitgesproken heeft tot gevolg dat de beschikbare capaciteit voor de vrijwillige
jeugdhulpverlening minder wordt. De cijfers laten inderdaad een afname zien
van het aandeel vrijwillige jeugdhulpverlening. In nauw overleg met het Ministerie
van Justitie en het IPO zal deze ontwikkeling nader worden bezien. 
Tabel IV: Bezettingsgraden regionale voorzieningen
1995–1998  1995199619971998*Dagbehandeling95%98%100%100% Pleegzorg74%89%90%90%Residentieel89%89%89%89% Gemiddeld percentage86%92%93%93%*) Het betreft hier een raming. Vooralsnog zijn geen signalen ontvangen
dat de bezettingsgraden in 1998 af zullen wijken van 1997.Bron: SRJVDe bezetting per soort voorziening (m.n. bij regionale residentiële
voorzieningen) kan sterk uiteenlopen. Zo hebben de medische kindertehuizen
een gemiddelde bezetting van 95% en de residentiële gezinshuizen een
bezettingsgraad van 73%.Deze bezettingspercentages zijn berekend door de SRJV op basis van de
ontvangen cliëntregistratiegegevens. De bezettingspercentages in de jaarverantwoordingen
van instellingen (gedekt door een accountantsverklaring) kunnen van deze bezettingspercentages
afwijken. Het betreft bezettingspercentages gecorrigeerd voor voorzieningen
waarvan geen of onverwerkbare gegevens door de SRJV zijn ontvangen.In algemene zin moet terughoudend met de interpretatie van cijfermateriaal
worden omgegaan vanwege de nog gebrekkige registratie (m.n. bij de pleegzorg)
en het ontbreken van eenduidige definities op onderdelen. Met het project
«eenheid van taal» worden deze gegevens steeds «harder».
Een nog onopgelost, maar wel bekend probleem bij de registratie van de bezetting
zijn de deeltijdvormen in de jeugdhulpverlening die nog niet goed in de registratie
zitten.Met ingang van het verslagjaar 1998 zal het mogelijk zijn bezettingspercentages
te registreren die afkomstig zijn uit de jaarverantwoordingen. 24.04 Onderdeel 02 Overige uitgaven jeugdhulpverleninga) De op dit onderdeel geraamde uitgaven betreffen de subsidies voor de
landelijke voorzieningen van jeugdhulpverlening, alsmede subsidies en uitgaven
ten behoeve van kwaliteitsverbetering en vernieuwing van de jeugdhulpverlening,
alsmede niet-personeelsgebonden materiële uitgaven (bijvoorbeeld uitbesteding). Hieronder worden onder meer begrepen:– Landelijke preventieve jeugdhulpverleningsvoorzieningen;– Landelijke ambulante jeugdhulpverleningsvoorzieningen;– Landelijke residentiële jeugdhulpverleningsvoorzieningen;– Landelijke pleegzorg voorzieningen;– Uitvoeringskosten inning ouderbijdragen jeugdhulpverlening;– Innovatiebeleid onder meer op het terrein van de bestrijding kindermishandeling,
de thuisloze jongeren, de aansluiting tussen vraag en aanbod en de toegankelijkheid
van het stelsel van jeugdzorg, de ontwikkeling zorgprogramma's, kwaliteitsbeleid
en de structurering van de informatievoorziening op dit beleidsterrein. Tegenover de uitgaven op dit onderdeel staan ontvangsten inzake ouderbijdragen
die zijn gebaseerd op de Wet op de jeugdhulpverlening (ontvangstenartikel
24.03, onderdeel 02) en bijdragen van het Ministerie van Justitie (ontvangstenartikel
24.02, onderdeel 02). Tegenover de uitgaven staan tevens ontvangsten voortvloeiend uit het
afrekenen van subsidievoorschotten (ontvangstenartikel 24.01, onderdeel 01).b) De Wet op de jeugdhulpverlening, de Welzijnswet 1994 en de Wet Landelijk Bureau Inning Onderhoudsbijdragen dienen als juridische
basis voor de subsidie-uitgaven. De wijze van bekostiging vindt plaats op
grond van het Besluit tijdelijke regeling bekostiging jeugdhulpverlening,
het Bekostigingsbesluit welzijnsbeleid en de Subsidieregeling welzijnsbeleid.
De Begrotingswet dient als basis voor de overige uitgaven en subsidies die
niet gebaseerd zijn op eerder genoemde wetten.c) Mutaties op dit artikelonderdeel
(bedragen x f 1 000)  1999200020012002Herschikking binnen artikel6 1744 7133 7923 192Herverdeling pleegzorgplaatsen– 109– 109– 109– 109Ondersteuningstraject JEWEL– 100– 100– 100 Totaal
onderdeel5 9654 5043 5833 083Dit onderdeel wordt ten laste van onderdeel 03 van dit artikel verhoogd
met f 6,174 miljoen in 1999, aflopend tot f 3,192 miljoen in 2002,
met name ten behoeve van de introductie en ontwikkeling van de Glen Mills
aanpak in Nederland (tijdelijke uitbreiding voor vier jaar met 50 plaatsen).
Deze methodiek is zeer geëigend voor de opvang en behandeling in groepsverband
van jongeren met een criminele carrière-ontwikkeling, met name in relatie
tot geweld.Acht plaatsen pleegzorg die voorheen gerekend werden tot de landelijke
capaciteit pleegzorg, zijn per 1 januari overgeheveld naar de regio Noord-Brabant.
In verband hiermee wordt dit onderdeel structureel verlaagd met f 0,109
miljoen ten gunste van onderdeel 01 van dit artikel.In verband met de instroom van allochtoon personeel in de CAO-sector Jeugdhulpverlening
en de verdere interculturalisatie van deze sector is het vierjarige ondersteuningstraject
JEWEL van start gegaan. Aangezien het AWO-sectorfonds zal fungeren als opdrachtgever
van JEWEL wordt dit onderdeel in de jaren 1998 t/m 2001 met f 0,1 miljoen
verlaagd ten gunste van uitgavenartikel 25.03, onderdeel 02. Kengetallen Ramings- en doelmatigheidskengetallenIn de gepresenteerde tabel worden de volume- en financiële ontwikkelingen
bij de landelijke voorzieningen weergegeven. De capaciteit heeft betrekking
op het aantal plaatsen of bedden. Gelet op de aangeboden voorzieningen is
dit bij ambulant niet van toepassing. 
Tabel I: Landelijke voorzieningen jeugdhulpverlening
1997–1999 (bedragen x f 1 miljoen)   1997  1998  1999  capaciteitbedragcapaciteitbedragcapaciteitbedragResidentieel52541,352543,357547,7Pleegzorg2674,02814,32964,0 Ambulantn.v.t.0,3n.v.t.0,3n.v.t.0,3Totaal 45,6 47,9 52,0De capaciteit bij residentieel neemt in 1999 toe met 50 plaatsen in verband
met een experiment voor vier jaar in het kader van de Glen Mills aanpak. 
Tabel II: Verhouding vrijwillige en justitiële
plaatsingen in landelijke voorzieningen 1995–1997 (in procenten)   1995  1996  1997  justitieelvrijwilligjustitieelvrijwilligjustitieelvrijwilligAmbulant821876247921 Pleegzorg693169317327Residentieel782276244258Bron: P&C-project «Regie in de jeugdzorg».In de Wet op de Jeugdhulpverlening is bepaald dat jeugdigen over wie een
kinderbeschermingsmaatregel is uitgesproken voorrang hebben voor wat betreft
plaatsing in een jeugdhulpverleningsvoorziening (de zogenaamde voorrangsregeling).Een toename van jeugdigen waarvoor een kinderbeschermingsmaatregel is
uitgesproken heeft tot gevolg dat de beschikbare capaciteit voor de vrijwillige
jeugdhulpverlening minder wordt. De cijfers laten inderdaad een afname zien
van het aandeel vrijwillige jeugdhulpverlening. In nauw overleg met het Ministerie
van Justitie en IPO zal deze ontwikkeling nader worden bezien.De afname in justitiële plaatsingen in 1997 bij de werksoort landelijk
residentieel komt door het feit dat in tegenstelling tot 1995 en 1996 de justitiële
jeugdinrichtingen in 1997 niet zijn meegeteld (het betreft hier alleen de
VWS-voorzieningen). 
Tabel III: Bezettingsgraden landelijke voorzieningen
(1995–1997)  199519961997Pleegzorg60%148%
*101%Residentieel67%91%101%Gemiddeld percentage64%120%
*101%* Deze opmerkelijk hoge percentages worden verklaard door enerzijds een
(vooralsnog) gebrekkige registratie van deeltijdplaatsingen en anderzijds
incidentele uitbreiding van de bezetting als gevolg van het voorrangsbeleid
van justitiële plaatsingen.Bron: SRJV en P&C-project «Regie in de Jeugdzorg» 24.04 Onderdeel 03 Overige uitgaven jeugdbeleida) De op dit onderdeel geraamde uitgaven zijn onder andere bestemd voor:– Ontwikkeling lokaal preventief jeugdbeleid en de stimulering van
opvoedingsondersteuning;– Versterking van de maatschappelijke positie en de participatie
van jeugdigen, onder meer door het ondersteunen van landelijke jeugdorganisaties
en het organiseren van jeugddebatten;– Internationaal jeugdbeleid;– Jeugdonderzoek;– Specifieke en gemengde internaten voor kinderen van binnenschippers
en kermisexploitanten;– Projecten voor de kinderopvang voor onder meer kwaliteitszorg,
beleidsinformatie en de opvang van 12- tot 16-jarigen;– uitbreiding van de kinderopvang, waaronder de Tijdelijke stimuleringsmaatregel
buitenschoolse opvang. Voorts zijn op dit onderdeel uitgaven geraamd ten behoeve van wachtgeldaanspraken
met betrekking tot het onderhavige beleidsterrein, alsmede niet-personeelsgebonden
materiële uitgaven en overige uitgaven. Tegenover bovenstaande uitgaven staan ontvangsten via bijdragen van
andere ministeries (ontvangstenartikel 24.02). Tegenover de uitgaven voor
de internaten voor kinderen voor binnenschippers en kermisexploitanten staan
ontvangsten van ouderbijdragen (ontvangstenartikel 24.03). Tegenover de uitgaven staan tevens ontvangsten voortvloeiend uit het
afrekenen van subsidievoorschotten (ontvangstenartikel 24.01).b) De Welzijnswet 1994 dient als basis voor de uitgaven. De subsidies
worden verstrekt op grond van het Bekostigingsbesluit welzijnsbeleid en de
Subsidieregeling welzijnsbeleid. Daarnaast dient de Begrotingswet als basis
voor de overige uitgaven en subsidies die niet gebaseerd zijn op de Welzijnswet
1994.c) Mutaties op dit artikelonderdeel
(bedragen x f 1 000)  1999200020012002Glen Mills aanpak– 6 174– 4 713– 3 792– 3 192Invoering Arbeidstijdenwet JHV– 3 863– 1 934  Compensatie tegenvaller ontvangsten ouderbijdragen– 4 100– 2 100– 2 300– 2 450Totaal onderdeel– 14 137– 8 747– 6 092– 5 642Dit onderdeel wordt ten gunste van onderdeel 02 van dit artikel verlaagd
(met f 6,174 miljoen in 1999, aflopend tot f 3,192 miljoen in 2002),
met name ten behoeve van de introductie en ontwikkeling van de Glen Mills
aanpak in Nederland. De dekking is onder andere gevonden in een neerwaartse
bijstelling van de PEO-uitgaven op dit onderdeel.Naast de exogeen aan de VWS-begroting toegevoegde middelen ten behoeve
van de invoering van de Arbeidstijdenwet in de jeugdhulpverlening dient dit
ministerie ook endogeen middelen vrij te maken. In verband hiermee wordt dit
onderdeel ten gunste van onderdeel 01 van dit artikel verlaagd met f 3,863
miljoen in 1999 en met f 1,934 miljoen in 2000.De ontvangsten ouderbijdragen bij zowel de jeugdhulpverlening als de schippersinternaten
(zie ontvangstenartikel 24.03, onderdeel 02) bleken in de afgelopen jaren
structureel tegen te vallen. Verwacht mag worden dat ook in de komende jaren
deze tegenvaller zich zal voordoen. Compensatie voor deze tegenvaller is o.a.
gevonden in een verlaging van dit onderdeel (f 4,1 miljoen in 1999, f 2,1
miljoen in 2000, f 2,3 miljoen in 2001 en met f 2,45 miljoen in
2002). De dekking zal worden gevonden met de evaluatie van het convenant schippersinternaten,
die in 1998 plaatsvindt. Bij deze evaluatie zal de afname van het aantal pupillen
betrokken worden. Kengetallen Volume- en prestatiegegevens 
Tabel I: Aantal pupillen bij Schippersinternaten
1997–2002  199719981999200020012002Aantal pupillen1 8251 7441 6711 5951 5111 425Er is een convenant gesloten dat voorziet in een vaste bijdrage tot 1999
van f 61,1 miljoen per jaar. Dit bedrag wordt zonodig aangepast voor
nominale ontwikkelingen.In de loop van 1998 vindt een evaluatie van het convenant plaats. Vanaf
1999 wordt de hoogte van het subsidie bepaald aan de hand van een normprijs
per pupil. Uitbreiding van buitenschoolse opvangIn 1998 en 1999 is voor uitbreiding van de buitenschoolse opvang een budget
van jaarlijks circa f 90 miljoen beschikbaar. Per capaciteitseenheid
wordt een uitkering van f 3 500,= beschikbaar gesteld. Het resterende
deel moet worden bekostigd door ouders, gemeenten en werkgevers. Op deze wijze
wordt een capaciteitsuitbreiding met 26 000 plaatsen beoogd. Opbouw verplichtingen vanaf de vorige
ontwerp-begroting (x f 1 000) U2404t/m 19961997199819992000200120022003Stand ontwerp-begroting 1998  1 259 5861 253 3081 200 7351 199 7961 199 466 Nota
van wijziging  35 00035 00035 00035 00035 000 1e
Suppletore wet  – 60 001– 58 116– 1 579  Nieuwe
wijzigingen  17 617– 7 700– 5 700– 5 900– 5 950 Toedeling
loon- en OVA-bijstellingen  62 04431 70230 74130 85730 740 Stand
ontwerp-begroting 199989 9961 352 2691 314 2461 254 1941 259 1971 259 7531 259 2561 252 456 Opbouw uitgaven vanaf de vorige ontwerp-begroting
(x f 1 000) U2404 1997199819992000200120022003Stand ontwerp-begroting 1998  1 251 3921 253 4101 190 7351 189 6641 189 466 Nota
van wijziging  35 00035 00035 00035 00035 000 1e
Suppletore wet  4 3933 327– 1 579  Nieuwe
wijzigingen  1 675– 4 200– 2 200– 2 400– 2 450 Toedeling
loon- en OVA-bijstellingen  31 84331 97330 74130 74130 740 Stand
ontwerp-begroting 1999 1 215 9381 324 3031 319 5101 252 6971 253 0051 252 7561 252 456Artikel 24.05 Verzetsdeelnemers, vervolgden en burgeroorlogsgetroffenen
 Overzicht uitgavenrealisaties en -ramingen op artikelonderdeel (bedragen
x f 1 000) Art. ond.Omschrijving19971998199920002
00120022003 01Wetten en regelingen oorlogsgetroffenen756 518759 527737 493710 812688 147667 734647 73402Vergoeding van apparaatskosten74 55668 75967 15570 77269 70969 70969 70903Overige uitgaven28 13529 86128 97923 97823 97523 97623 97604Vierde tranche goudpool020 0000000005Onderzoek, meldpunt en hulpverlening 02 8551 3300000Totaal artikel859 208881 002834 957805 562781 831761 419741 419AlgemeenHet beleid richt zich op de materiële en immateriële dienstverlening
aan verzetsdeelnemers, vervolgden, burgeroorlogsgetroffenen en hun nabestaanden
alsmede op de «jeugdvoorlichting WO II – Heden».In 1997 zijn de Tegoeden uit de Tweede Wereldoorlog in het middelpunt
van de belangstelling komen te staan. Deze belangstelling is niet alleen het
gevolg van de conferentie over de vierde Goudtranche maar ook het gevolg van
de ontdekking van de LIRO-archieven.De commissie-van Galen (Indische Tegoeden) doet bronnen- en archiefonderzoek
naar door de Japanse bezetter in beslag genomen particuliere Nederlandse bank-
en verzekeringstegoeden tijdens de Tweede Wereldoorlog in voormalig Nederlands-Indië.
Deze commissie is op 3 februari 1998 door de Minister van VWS officieel geïnstalleerd. 24.05 Onderdeel 01 Wetten en regelingen oorlogsgetroffenena) De op dit onderdeel geraamde uitgaven hebben betrekking op:– Pensioenen aan verzetsdeelnemers en hun nabestaanden;– Pensioenen voor door de oorlog getroffen vaarplichtige zeelieden
en hun nabestaanden;– Uitkeringen aan vervolgingsslachtoffers en hun nabestaanden; – Uitkeringen aan burger-oorlogsslachtoffers en hun nabestaanden; – Pensioenen aan verzetsdeelnemers in het voormalig Nederlands-Indië
en hun nabestaanden;– Uitkeringen aan oorlogsslachtoffers in het voormalig Nederlands-Indië;– Een tegemoetkoming in kosten motorrijtuigenbelasting voor oorlogsgetroffenen;b) Als basis voor de toekenning van pensioenen, uitkeringen en bijzondere
voorzieningen dienen:– De Wet buitengewoon pensioen 1940–1945 (Wbp);– De Wet buitengewoon pensioen zeelieden-oorlogsslachtoffers (Wbpzo);– De Wet uitkeringen vervolgingsslachtoffers 1940–1945 (Wuv); – De Wet uitkeringen burger-oorlogsslachtoffers 1940–1945
(Wubo);– De Wet buitengewoon pensioen Indisch verzet (Wiv);– De Algemene oorlogsongevallenregeling Indonesië (AOR);– De Begrotingswet en het besluit Vergoeding motorrijtuigenbelasting. Kengetallen RamingskengetallenIn de gepresenteerde tabellen worden de volume- en financiële ontwikkelingen
van de uitkerings- en pensioenregelingen voor oorlogsgetroffenen over de jaren
1997 (realisatie), 1998 en 1999 (raming) weergegeven.De aantallen pensioenen en uitkeringen betreffen jaargemiddelden. De aangegeven
gemiddelde uitgekeerde jaarbedragen variëren per uitkerings- en pensioengerechtigde.Onder de in de afzonderlijke tabellen opgenomen post «Overige betalingen»
wordt voornamelijk begrepen nabetalingen bij nieuwe toekenningen, nabetalingen
bij definitieve vaststellingen, bijzondere voorzieningen en overhevelingstoeslag.Tevens zijn twee grafieken opgenomen met de gerealiseerde en nog te verwachten
ontwikkeling van de nieuwe aanvragen respectievelijk de ontwikkeling van het
aantal uitkeringen en pensioenen. In de grafieken wordt de periode 1990 tot
en met 2003 weergegeven. 
Tabel I: Wet buitengewoon pensioen 1940–1945
(Wbp)  199719981999Gemiddeld aantal pensioenen7 7727 4667 138Gemiddeld pensioen per jaar (in guldens)29 50029 40029 200Totaal pensioenen (x f 1 miljoen)229,2219,4208,2Overige betalingen (x f 1 miljoen)17,114,613,5Totaal bedrag (x f 1 miljoen)246,3234,0221,7 
Tabel II: Wet buitengewoon pensioen zeelieden-oorlogsslachtoffers
(Wbpzo)  199719981999Gemiddeld aantal pensioenen733702664 Gemiddeld
pensioen per jaar (in guldens)35 30034 60034 800Totaal pensioenen (x f 1 miljoen)25,924,323,1Overige betalingen (x f 1 miljoen)1,91,41,2 Totaal
bedrag (x f 1 miljoen)27,825,724,3 
Tabel III: Wet buitengewoon pensioen indisch verzet
(WIV)  199719981999Gemiddeld aantal pensioenen329330322 Gemiddeld
pensioen per jaar (in guldens)18 50018 50018 300Totaal pensioenen (x f 1 miljoen)6,16,15,9 Overige
betalingen (x f 1 miljoen)1,20,40,3 Totaal bedrag
(x f 1 miljoen)7,36,56,2 
Tabel IV: Wet uitkeringen vervolgingsslachtoffers
1940–1945 (Wuv)  199719981999Gemiddeld aantal uitkeringen (incl. uitkering
art. 21b)30 54329 88629 195Gemiddelde uitkering per jaar (in guldens)10 40010 40010 500Totaal uitkeringen (x f 1 miljoen)318,8312,3306,1Overige betalingen (x f 1 miljoen)81,892,591,7Totaal bedrag (x f 1 miljoen)400,6404,8397,8 
Tabel V: Wet uitkeringen burger-oorlogsgetroffenen
1940–1945 (Wubo)  199719981999Gemiddeld aantal uitkeringen (incl. toeslag art. 19)8 8198 9849 151Gemiddelde uitkering per jaar (in guldens)6 2006 2006 000Totaal uitkeringen (x f 1 miljoen)54,755,355,3Overige betalingen (x f 1 miljoen)12,911,511,3Totaal bedrag (x f 1 miljoen)67,666,866,6 
Tabel VI: Algemene Oorlogsongevallenregeling (Indonesië)
(AOR)  199719981999Aantal uitkeringen (ultimo)761708658 Gemiddeld
pensioen per jaar (in guldens)8 3008 3008 300Totaal bedrag (x f 1 miljoen)6,35,95,5 
Tabel VII: Compensatieregeling motorrijtuigenbelasting  199719981999Aantal rechthebbenden700700700 Gemiddeld pensioen
per jaar (in guldens)1 0001 0001 000 Totaal
bedrag (x 1 miljoen)0,70,70.7 
Tabel VIII: Periodieke uitkeringen/pensioenen
wetten oorlogsgetroffenen 1999 (samenvatting)  gemiddeld
aantal uitkeringengemiddelde uitkering (in guldens)totaal
bedrag(x f 1 miljoen) Wbp7 13829 200208,2Wbp zo66434 80023,1 Wiv32218 3005,9Wuv29 19510 500312,3 Wubo9 1516 00055,3AOR6588 3005,5Grafiek 1: Aanvragen om uitkeringen en pensioenen oorlogsslachtoffers
1940–1945 Wuv, Wubo en Wetten bp Grafiek 2: Uitkeringen en pensioenen oorlogsslachtoffers
1940–1945 Wuv, Wubo en Wetten bp Uit bovenstaande tabellen en grafieken blijkt dat circa 50 000 personen
recht hebben op een uitkering of pensioen ingevolge de wetten en regelingen
voor oorlogsgetroffenen. De Wet uitkeringen vervolgingsslachtoffers 1940–1945
(Wuv) is zowel financieel als qua volume de grootste uitkeringsregeling. De
Wet buitengewoon pensioen 1940–1945 (Wbp) (ten behoeve van verzetsdeelnemers
en hun nabestaanden) komt wat betreft het budgettair beslag op de tweede plaats.
De laatste jaren is het aantal uitkeringsgerechtigden ingevolge de Wet burger-oorlogsslachtoffers
1940–1945 (Wubo) gegroeid tot boven het aantal ingevolge de Wetten
bp. De Wubo, die in 1984 tot stand is gekomen, is de enige uitkeringsregeling
waarbij met betrekking tot het aantal uitkeringsgerechtigden nog sprake is
van groei. Deze toename heeft voornamelijk betrekking op de toeslag ter verbetering
van de levensomstandigheden ingevolge art. 19 van deze wet. De toeslag, die
ook genoten kan worden als zelfstandige uitkering, is bestemd voor personen
die tijdens de Tweede Wereldoorlog lichamelijk of psychisch letsel hebben
opgelopen. Bij de overige wetten is sprake van een geleidelijke afname van
het aantal uitkerings- en pensioengerechtigden. Deze afname is mede het gevolg
van de afname van het aantal nieuwe aanvragen om uitkeringen en pensioenen,
welke in grafiek 1 is weergegeven. 24.05 Onderdeel 02 Vergoeding van apparaatskostena) De op dit onderdeel geraamde uitgaven zijn bestemd voor een vergoeding
van door organisaties gemaakte kosten bij de uitvoering van de wetten voor
oorlogsgetroffenen en de Algemene oorlogsongevallenregeling Indonesië
en overige uitgaven die verband houden met de uitvoering van de wetten en
regelingen voor oorlogsgetroffenen.b) De Wet op de Pensioen- en uitkeringsraad en de Welzijnswet 1994 dienen
als basis voor de uitgaven. De wijze van bekostiging vindt plaats op grond
van de AMvB ex artikel 23 van de Wet op de Pensioen- en uitkeringsraad, het
Bekostigingsbesluit welzijnsbeleid en de subsidieregeling welzijnsbeleid.c) Mutaties op dit artikelonderdeel
(bedragen x f 1 000)  1999200020012002Jeugdvoorlichting WO II– 5 000    Immateriële
hulp oorlogsgetroffenen– 579– 579– 579– 579Totaal onderdeel– 5 579– 579– 579– 579Dit onderdeel wordt ten gunste van onderdeel 03 van dit artikel in 1999
verlaagd met f 5 miljoen ten behoeve van jeugdvoorlichting over de Tweede
Wereldoorlog.Voorts wordt dit onderdeel ten gunste van onderdeel 03 van dit artikel
structureel verlaagd met f 0,579 miljoen ten behoeve van immateriële
hulp aan oorlogsgetroffenen. Kengetallen DoelmatigheidskengetallenIn onderstaande tabellen worden gegevens verstrekt over de uitvoering
van de wetten voor oorlogsgetroffenen. In tabel I zijn gegevens over de uitvoeringskosten
opgenomen, afgezet tegen indicatoren voor de werklast. Voor 1997 zijn de realisatiegegevens
opgenomen. De gegevens die betrekking hebben op 1998 en 1999 zijn gebaseerd
op ramingen.De Pensioen- en Uitkeringsraad (PUR) is verantwoordelijk voor de uitvoering
van de Wetten buitengewoon pensioen (Wetten bp) ten behoeve van deelnemers
aan het toenmalig verzet in Europa en het voormalig Nederlands-Indië
en zeeliedenoorlogsslachtoffers, de Wet uitkeringen vervolgingsslachtoffers
1940–1945 (Wuv) en de Wet uitkeringen burger-oorlogsslachtoffers 1940–1945
(Wubo). De Wuv en de Wubo worden door het bureau van de PUR te Leiden uitgevoerd.
De Wetten bp worden in opdracht van de PUR door het Algemeen burgerlijk pensioenfonds
(Abp) te Heerlen uitgevoerd. Bij de uitvoering zijn tevens de begeleidende
instellingen (Stichting 1940–1945, Stichting Pelita, Stichting Joods
Maatschappelijk Werk en Stichting Burger-oorlogsgetroffenen) betrokken, die
in het kader van de beoordeling van aanvragen verzetsrapporten en sociale
rapportages opstellen. De Commissie Algemene Oorlogsongevallenregeling Indonesië
is verantwoordelijk voor de uitvoering van de Algemene Oorlogsongevallenregeling
Indonesië.De in tabel I genoemde directe apparaatsuitgaven betreffen uitgaven, die
worden bekostigd volgens een prijs-per-productmethodiek. De uitgaven zijn
derhalve direct gerelateerd aan de indicatoren voor het werklastniveau: het
aantal afgehandelde aanvragen en bezwaarschriften en de omvang van het te
beheren uitkeringsbestand. De bekostiging van de begeleidende instellingen
kent eveneens een prijs-per-productmethodiek. De vergoeding aan deze instellingen
wordt mede vastgesteld aan de hand van het aantal opgestelde rapporten. Het
aantal rapporten is nauw gerelateerd aan de in de tabel opgenomen aantallen
eerste aanvragen.Naast de rapportagetaak verzorgen deze instellingen ook immateriële
hulpverlening aan oorlogsgetroffenen. De financiering van laatstgenoemde taak
is gerelateerd aan de in tabel I opgenomen gegevens over bestandontwikkeling
en eerste aanvragen. De subsidie aan immateriële hulpverlening komt ten
laste van artikelonderdeel 03 (Overige uitgaven).In tabel II is weergegeven hoeveel procent van de aanvragen en bezwaarschriften
binnen de wettelijke behandeltermijn (inclusief de verlenging van de termijn
met één of twee maanden) zijn afgedaan. De behandeltermijn inclusief
verlenging varieert tussen 4 maanden (vervolgaanvragen) en 11 maanden (eerste
aanvragen Wetten bp). De gepresenteerde gegevens hebben betrekking op aanvragen
en bezwaarschriften die zijn ingediend in 1994 tot en met de eerste helft
van 1997. Recentere gegevens zijn nog niet beschikbaar, omdat de nadien ingediende
aanvragen voor een deel nog niet zijn afgedaan, zodat het nog niet is vast
te stellen welk percentage binnen de behandeltermijn blijft. 
Tabel I: Vergoeding van apparaatskosten  199719981999Wetten bp (verzet, zeelieden en Indisch
verzet)   werklastindicatoren:   –
eerste aanvragen226179170 – vervolgaanvragen624536509– bezwaarschriften190126120 – gemiddeld
bestand pensioenen8 9348 4988 124     Directe
apparaatsuitgavenf 6,8 mlnf 5,5 mlnf 5,2
mln Programma-uitgavenf 281 mlnf 266 mlnf 252
mln Directe apparaatsuitgaven in % van
programma-uitgaven2,4%2,1%2,1% Wuv   werklastindicatoren:   –
eerste aanvragen1 3912 0811 455 –
vervolgaanvragen5 3514 9504 770 –
bezwaarschriften1 9101 6691 340 –
gemiddeld bestand uitkeringen30 54329 54329 195    Directe apparaatsuitgavenf 31,7 mlnf 27,5
mlnf 24,8 mln Programma-uitgavenf 401 mlnf 405
mlnf 398 mln Directe apparaatsuitgaven
in % van programma-uitgaven7,9%6,9%6,3%     Wubo   werklastindicatoren:   –
eerste aanvragen1 4451 3531 225 –
vervolgaanvragen2 5751 0901 046 –
bezwaarschriften1 006626550 – gemiddeld
bestand uitkeringen8 8198 9849 151     Directe
apparaatsuitgavenf 13,1 mlnf 9,1 mlnf 8,8
mln Programma-uitgavenf 68 mlnf 67 mlnf 67
mln Directe apparaatsuitgaven in % van
programma-uitgaven19,3%13,6%13,1% Begeleidende
instellingen   (opstellen
verzetsrapporten en sociale rapportages ingevolge de Wetten bp, Wuv en Wubo
door Stichting 1940–1945, Pelita, SBO en JMW)f 6,1 mlnf 5,8
mlnf 5,5 mln AOR   werklastindicatoren:   –
aanvragen505050 – bestand te beheren uitkeringen761708658    Apparaatsuitgavenf 0,5
mlnf 0,5 mlnf 0,5 mln Programma-uitgavenf 6
mlnf 6 mlnf 6 mln Apparaatsuitgaven in
% van programma-uitgaven8%8%8% Overige uitgaven   (o.m.
bestuurskosten, investeringen, uitvoeringskosten buitenland, onderzoekskosten,
sociaal beleid en extra bevoorschot)f 14,9 mlnf 18,1
mlnf 20,1 mln Totaal apparaatskostenf 73,1
mlnf 66,5 mlnf 64,9 mlnApparaatskosten
in % van programma-uitgaven9,7%9,0%9,0%Kwaliteitskengetallen Tabel II:
Gerealiseerde behandeltermijnen  Binnen
(verlengde) wettelijke termijn (in %)periode, waarin
aanvragen/bezwaarschriften zijn ingediendWuvWuboWetten
bp (incl.Wiv en Wbp zo)Eerste aanvragen *   19948463861995895573 1996894659Vervolgaanvragen   19946763821995775880 1996765474 1997
(1e helft) **787883 Bezwaarschriften   19947446471995813347 1996883047 1997
(1e helft) **814561* Het percentage eerste aanvragen binnen de verlengde wettelijk termijn
1997 is nog niet bekend omdat een groot deel van de aanvragen die in 1997
zijn ingediend op het moment van rapportage door de PUR nog niet waren afgedaan.** De percentages kunnen nog enigszins toenemen, omdat er nog vervolgaanvragen
in behandeling zijn waarvan de termijn nog niet is overschreden.Uit de gegevens in tabel I blijkt dat, met uitzondering van het bestand
Wubo, alle geraamde werklastindicatoren een dalend verloop vertonen. Ten gevolge
van de bekostiging op basis van een prijs per produkt daalt tevens de vergoeding
voor apparaatsuitgaven. De cijfers bevestigen dat de PUR en de begeleidende
instellingen zich in een fase van geleidelijke afbouw bevinden.De uitvoeringskosten hebben voor circa 50% betrekking op werkzaamheden
in het kader van het zogenaamde aanvraagtraject (behandeling eerste aanvragen,
vervolgaanvragen en bezwaarschriften) en circa 50% op het beheer van de uitkeringen
en pensioenen.De totale uitvoeringskosten bedragen ongeveer 9% van de programma-uitgaven.
Onder programma-uitgaven wordt verstaan de uitgaven aan uitkeringen en pensioenen.
In de tabel is tevens per wettelijke regeling of groep wettelijke regelingen
aangegeven hoeveel procent de directe apparaatsuitgaven bedragen van de programma-uitgaven.
Deze percentages liggen voor de diverse regelingen ver uit elkaar. Indien
veel werkzaamheden moeten worden verricht in het kader van het aanvraagtraject,
zoals bij de Wubo, heeft dit een verhogend effect op dit percentage. Ook het
verschil in hoogte van de gemiddelde uitkering en het verschil in complexiteit
van de onderscheiden regelingen zijn verklarende factoren.De resultaten ten aanzien van de behandeltermijnen zijn gedifferentieerd.
Uit tabel II blijkt dat de termijnen voor de Wuv over het algemeen geleidelijk
beter worden. Bij de Wubo en de Wetten bp moet worden geconstateerd dat in
de jaren 1994 tot en met 1996 een dalend percentage van de aanvragen en bezwaarschriften
binnen de termijn wordt afgedaan. Mede gezien de ontwikkeling van de percentages
wordt verwacht dat de resultaten met ingang van 1997 zullen verbeteren. Deze
ontwikkeling is onder meer toe te schrijven aan de stroomlijning van de uitvoeringsorganisatie na overheveling van de uitvoering van de Wubo van het
Abp te Heerlen naar het bureau van de PUR in Leiden met ingang van begin 1997.
 24.05 Onderdeel 03 Overige uitgavena) De op dit onderdeel geraamde uitgaven hebben betrekking op de subsidiëring
van het Nationaal Comité 4 en 5 mei, de jaarlijkse herdenkingen bij
het Indisch monument en in Wageningen, herinneringscentra, projecten in het
kader van het beleid «Jeugdvoorlichting WO II – Heden»,
bijdragen aan de educatieve functie van nationale verzetsmusea en herinneringscentra,
alsmede aan het programma Pluriforme Samenleving van de Anne Frank Stichting. Voorts zijn de op dit onderdeel geraamde uitgaven bestemd voor subsidies
aan instellingen die hulp verlenen aan oorlogsgetroffenen, danwel deze hulpverlening
ondersteunen. Tot slot betreft het overige uitgaven, die verband houden met het hierboven
aangeduide beleidsterrein.b) De Welzijnswet 1994 dient als basis voor de uitgaven. De wijze van
bekostiging vindt plaats op grond van het Bekostigingsbesluit welzijnsbeleid
en de subsidieregeling welzijnsbeleid. Daarnaast dient de Begrotingswet als
basis voor de overige uitgaven, die niet gebaseerd zijn op de Welzijnswet
1994.c) Mutaties op dit artikelonderdeel
(bedragen x f 1 000)  1999200020012002Jeugdvoorlichting WO II5 000    Immateriële
hulp oorlogsgetroffenen579579579579 Totaal
onderdeel5 579579579579Dit onderdeel wordt ten laste van onderdeel 02 van dit artikel in 1999
verhoogd met f 5 miljoen ten behoeve van jeugdvoorlichting over de Tweede
Wereldoorlog. Hiermee wordt onder meer beoogd de voorlichting rond het voormalig
Nederlands Indië te ondersteunen en waar mogelijk te versterken. Het
op te richten Indisch Herinneringscentrum kan hierbij een rol spelen, evenals
de huidige projecten op het gebied van jeugdvoorlichting.Voorts wordt dit onderdeel ten laste van onderdeel 02 van dit artikel
structureel verhoogd met f 0,579 miljoen ten behoeve van immateriële
hulp aan oorlogsgetroffenen. 24.05 Onderdeel 04 Vierde Tranche Goudpoola) Op dit onderdeel worden de middelen verantwoord die afkomstig zijn
van de Vierde Tranche Goudpool. Deze middelen zullen conform kabinetsbesluit
op projectbasis besteed worden.b) De begrotingswet dient als basis voor de uitgaven. 24.05 Onderdeel 05 Onderzoek, meldpunt en hulpverleninga) De op dit onderdeel geraamde uitgaven zijn bestemd voor de vergoeding
van uiteenlopende kosten die voortvloeien uit de hernieuwde publieke aandacht
rond het thema Tegoeden uit de Tweede Wereldoorlog. Het betreft hier met name
kosten die voortvloeien uit de werkzaamheden in verband met het Joodse Meldpunt
Claims onder auspiciën van het Centraal Joods Overleg, kosten van de
door maatschappelijk werkers van de stichting Joods Maatschappelijk
Werk (JMW) te verrichten extra psycho-sociale hulpverlening en kosten van
het toegankelijk maken van het LIRO-archief. Tevens worden op dit onderdeel de uitgaven geraamd en verantwoord voor
de kosten in verband met de uitvoering van een bronnen- en archiefonderzoek
naar door de Japanse bezetter in beslag genomen particuliere Nederlandse financiële
tegoeden tijdens de Tweede Wereldoorlog in voormalig Nederlands-Indië.
Ten behoeve van het onderzoek is een begeleidingscommissie geïnstalleerd
en een Meldpunt Onderzoek Indische Tegoeden opgericht. Tot slot worden op dit onderdeel de uitvoeringskosten die verband houden
met de verdeling van de Vierde Tranche Goudpool verantwoord.b) De Welzijnswet 1994 dient als basis voor de uitgaven. De wijze van
bekostiging vindt plaats op grond van het Bekostigingsbesluit welzijnsbeleid
en de subsidieregeling welzijnsbeleid. Daarnaast dient de Begrotingswet als
basis voor de overige uitgaven, die niet gebaseerd zijn op de Welzijnswet
1994.c) Mutaties op dit artikelonderdeel
(bedragen x f 1 000)  1999200020012002Project Tegoeden WO II330  Totaal onderdeel330000Dit onderdeel wordt in 1999 verhoogd met f 0,33 miljoen ten behoeve
van beleidsonderbouwende activiteiten voor het project «Tegoeden Tweede
Wereldoorlog». Deze uitgaven hebben betrekking op voorlichtingscampagnes
en ondersteuning bij de toekenning van projecten ter nagedachtenis aan de
Holocaust-slachtoffers. Opbouw verplichtingen vanaf de vorige
ontwerp-begroting (x f 1 000) U2405t/m 19961997199819992000200120022003Stand ontwerp-begroting 1998  838 333815 006787 728765 627745 627 1e
Suppletore wet  20 514– 1 130– 1 986– 3 054– 389 Nieuwe
wijzigingen  355330  Toedeling loon- en
OVA-bijstellingen  20 77317 63317 05416 59316 181 Stand
ontwerp-begroting 1999204851 930879 975831 839802 796779 166761 419741 419 Opbouw uitgaven vanaf de vorige ontwerp-begroting
(x f 1 000) U2405 1997199819992000200120022003Stand ontwerp-begroting 1998  840 336816 342788 861765 627745 627 1e
Suppletore wet  22 111611– 389– 389– 389 Nieuwe
wijzigingen  355330  Toedeling loon- en
OVA-bijstellingen  18 20017 67417 09016 59316 181 Stand
ontwerp-begroting 1999 859 208881 002834 957805 562781 831761 419741 419Artikel 24.07 Sportbeleid Overzicht uitgavenrealisaties en
-ramingen op artikelonderdeel (bedragen x f 1 000) Art.
ond.Omschrijving199719981999200020012002200301Landelijke sportvoorzieningen27 90330 57034 57638 57644 57652 57752 57602Overige uitgaven landelijke taken24 52025 53833 19439 09048 09260 09460 093Totaal artikel52 42256 10867 77077 66692 668112 671112 669AlgemeenHet uitgangspunt voor het sportbeleid van het kabinet is de integrale
en interdepartementale nota «Wat Sport Beweegt» (november 1996).
Met de implementatie van deze nota is in 1998 een begin gemaakt, onder meer
door het opstellen van een Plan van Aanpak, dat inmiddels door de Tweede Kamer
is aanvaard.Het kabinet wil de komende jaren veel aandacht besteden aan het versterken,
en waar mogelijk ondersteunen van de sportinfrastructuur, ook op lokaal niveau.
Gemeenten zullen meer gestimuleerd worden om de lokale sportinfrastructuur
te versterken en sport een vooraanstaande plaats te geven binnen het gemeentelijk
beleid. Tevens moet de sportbeoefening in kwalitatieve zin op peil blijven
en waar nodig worden verbeterd. De topsport verdient, ook vanwege de voorbeeldfunctie
en «Holland promotionele waarde» ondersteuning. 24.07 Onderdeel 01 Landelijke sportvoorzieningena) Het doel van de op dit onderdeel geraamde uitgaven is het in stand
houden en verbetering van een adequate en toegankelijke sportinfrastructuur.
Ter realisering daarvan worden subsidies beschikbaar gesteld in de kosten
van het algemeen functioneren van landelijke organisaties. Voorts worden voor
diverse thema's (projectmatig) subsidies verstrekt, zoals: veiligheid, professionalisering
en werkgelegenheid. Daarnaast worden subsidies verstrekt aan landelijke sportorganisaties
in het kader van internationale activiteiten. Tevens zijn op dit onderdeel
uitgaven geraamd die zijn bestemd voor het verstrekken van subsidies op het
gebied van accommodaties en materialen waarbij de volgende thema's
van belang zijn: kwaliteitsverbetering, produktvernieuwing, veiligheid en
milieu en topsportaccommodaties. Tenslotte worden op dit onderdeel beleidsondersteunende uitgaven geraamd.b) De Welzijnswet 1994 dient als basis voor de uitgaven. De wijze van
bekostiging vindt plaats op grond van het Bekostigingsbesluit welzijnsbeleid
en de subsidieregeling welzijnsbeleid. Daarnaast dient de Begrotingswet als
basis voor de overige uitgaven, die niet gebaseerd zijn op de Welzijnswet
1994.c) Mutaties op dit artikelonderdeel
(bedragen x f 1 000)  1999200020012002RA 1998: Intensivering4 0008 00014 00022000Herschikking budgetten1 8251 8251 8251 825Totaal onderdeel5 8259 82515 82523 825In het Regeerakkoord 1998 is afgesproken dat het sportbudget in het jaar
2002 zal zijn verdubbeld ten opzichte van het jaar 1998. Deze verhoging wordt
vanaf 1999 jaarlijks tranchegewijs opgebouwd. Van deze intensivering wordt
40% toegevoegd aan dit onderdeel voor landelijke sportinfrastructuur en accommodaties.
De rest wordt geraamd op onderdeel 02 van dit uitgavenartikel. Accenten binnen
deze intensivering zullen worden gelegd op het stimuleren van de breedtesporten,
waaronder gehandicaptensport en het verbeteren van de ondersteuning van verenigingen
door de nationale sportbonden.Voorts wordt dit onderdeel ten laste van onderdeel 02 van dit artikel
structureel verhoogd met f 1,825 miljoen. Deze bijstelling vloeit voort
uit de intensivering van het sportbudget voor de jaren vanaf 1998 met f 10
miljoen. Bij brief van 17 december 1997 (TK 1997–1998, 25 125,
nr. 6) is de nadere invulling van deze intensivering reeds aangegeven. Kengetallen Volume- en prestatiegegevens 
Tabel I: Geregistreerde lidmaatschappen  Realisatie
1997Raming 1998Raming 1999 Geregistreerde
lidmaatschappen3 300 0003 300 0003 300 000Het totaal aantal landelijke sportorganisaties in 1999 is 58. Het aantal
geregistreerde lidmaatschappen blijft naar verwachting stabiel.De uitgaven op dit onderdeel zijn begroot op f 34,576 miljoen, waarvan
f 18,121 miljoen ten behoeve van de landelijke sportorganisaties en f 2,473
miljoen ten behoeve van de landelijke gehandicaptensportorganisaties. De subsidie
per landelijke sportorganisatie komt tot stand door middel van het volgende
schijvensysteem; het opgenomen bedrag per lid is een maximum. Het jaarlijks
vast te stellen uitkeringspercentage bepaalt de werkelijke subsidie per lid. Ramingskengetallen 
Tabel II: Schijvensysteem  Aantal
ledenMaximaal subsidie per lid(in guldens) schijf
11 – 2 50043,75 schijf 22 501 –
25 00031,80 schijf 325 001 – 75 00016,10schijf 475 001 – 150 00014,70 schijf
5150 001 – 300 0003,50 schijf 6300 001 –
en meer1,7524.07 Onderdeel 02 Overige uitgaven landelijke takena) Op dit onderdeel worden de volgende uitgaven geraamd:– subsidies aan landelijke sportorganisaties ten behoeve van deskundigheidsbevordering
van vrijwillig sportkader met aandacht voor diverse doelgroepen;– subsidies ten behoeve van onderwijskundige vernieuwingen en de
nieuwe kwalificatiestructuur voor sportopleidingen alsmede ten behoeve van
een nieuw kwaliteitszorgsysteem;– subsidies landelijke sportstimuleringsorganisaties en projecten
met betrekking tot sportstimulering;– subsidies verbetering infrastructuur topsport (landelijke taken
top- en beroepssport);– subsidies bewegingsbevordering, blessurepreventie, anti-dopingbeleid
en sportmedische zorg;– subsidies sporttechnische begeleiding (algemeen en topsport) door
ondersteuning en bijdragen aan verantwoorde ontwikkeling van de topsport.– overige, beleidsondersteunende uitgaven. Van het begrote bedrag maakt f 0,75 miljoen deel uit van het interdepartementale
minderhedenbeleid.b) De Welzijnswet 1994 dient als basis voor de uitgaven. De wijze van
bekostiging vindt plaats op grond van het Bekostigingsbesluit welzijnsbeleid
en de subsidieregeling welzijnsbeleid. Daarnaast dient de Begrotingswet als
basis voor de overige uitgaven, die niet gebaseerd zijn op de Welzijnswet
1994.c) Mutaties op dit artikelonderdeel
(bedragen x f 1 000)  1999200020012002RA 1998: Intensivering6 0001200021 00033 000Herschikking budgetten– 1 825– 1 825– 1 825– 1 825Totaal onderdeel4 17510 17519 17531 175In het Regeerakkoord 1998 is afgesproken dat het sportbudget in het jaar
2002 zal zijn verdubbeld ten opzichte van het jaar 1998. Deze verhoging wordt
vanaf 1999 jaarlijks tranchegewijs opgebouwd. Van deze intensivering wordt
60% toegevoegd aan dit onderdeel voor opleidingen, sportstimulering, sportmedische
aangelegenheden en topsport. De rest wordt geraamd op onderdeel 01 van dit
uitgavenartikel. Accenten binnen deze intensivering zullen worden gelegd op
het stimuleren van de breedtesporten, waaronder gehandicaptensport
en het verbeteren van de ondersteuning van verenigingen door de nationale
sportbonden.Dit onderdeel wordt ten gunste van onderdeel 01 van dit artikel structureel
verlaagd met f 1,825 miljoen. Deze bijstelling vloeit voort uit de intensivering
van het sportbudget voor de jaren vanaf 1998 met f 10 miljoen. Bij brief
van 17 december 1997 (TK 1997–1998, 25 125, nr. 6) is de nadere
invulling van deze intensivering reeds aangegeven. Kengetallen Ramingskengetallen 
Tabel I: Aantal opleidingen waaraan een bijdrage
wordt verstrekt  Aantal
lesuren Subsidie per lesuur (in guldens)  Realisatie
1997Raming 1998Raming 1999 Realisatie 1997Raming
1998Raming 1999 Sporttechnische opleidingen/bijscholingen32 80033 13033 000 757575Kaderopleidingen20 20020 00020 000 585858Docentenopleidingen4 4004 2004 000 919191 
Tabel II: Totale kosten van de gesubsidieerde opleidingen (bedragen
x f 1 000) Kosten
per opleiding (aantal lesuren x subsidie per lesuur)Realisatie
1997Raming 1998Raming 1999 Sporttechnische
opleidingen/bijscholingen2 4602 4852 475Kaderopleidingen1 1721 1601 160 Docentenopleidingen400382364Totaal4 0324 0273 999Ten aanzien van opleidingen en bijscholingen is het aantal lesuren verlaagd.
Het normbedrag per lesuur blijft evenwel gelijk. Opbouw verplichtingen vanaf de vorige
ontwerp-begroting (x f 1 000) U2407t/m 19961997199819992000200120022003Stand ontwerp-begroting 1998  48 73451 23251 25351 43051 431 Nota
van wijziging  5 0005 0005 0005 0005 000 1e
Suppletore wet  – 235– 446– 190– 88– 73 Nieuwe
wijzigingen  2 7989 97719 88035 00055 000 Toedeling
loon- en OVA-bijstellingen  2 2471 3071 3061 3121 313 Stand
ontwerp-begroting 19991 71254 54358 54467 07077 24992 654112 671112 669 Opbouw uitgaven vanaf de vorige ontwerp-begroting
(x f 1 000) U2407 1997199819992000200120022003Stand ontwerp-begroting 1998  49 85551 53051 42951 43051 431 Nota
van wijziging  5 0005 0005 0005 0005 000 1e
Suppletore wet  – 73– 73– 73– 73– 73 Nieuwe
wijzigingen  5010 00020 00035 00055 000 Toedeling
loon- en OVA-bijstellingen  1 2761 3131 3101 3111 313 Stand
ontwerp-begroting 1999 52 42256 10867 77077 66692 668112 671112 669Artikel 24.08 Garantie van rente en aflossing van leningen
welzijna) De verleende garanties hebben betrekking op aangegane geldleningen
ten behoeve van inrichtingen voor thuisloze personen, voorzieningen voor allochtone
groepen, de renovatie of nieuwbouw van inrichtingen voor de semi-murale gehandicaptenzorg,
voorzieningen voor instellingen en organisaties van sociaal-cultureel werk
en internaten voor kinderen van binnenschippers en kermisexploitanten.b) Garanties zijn verstrekt op grond van de Rijksregeling ten behoeve
van inrichtingen voor thuisloze personen, de Rijksregeling gezinsvervangende
tehuizen voor gehandicapten, Rijksregeling dagverblijven voor gehandicapten,
de Rijksgarantieregeling voor instellingen op het gebied van sociaal-cultureel
werk en de Subsidieregeling voor internaten van binnenschippers en kermisexploitanten. 
Tabel I: Organisaties werkzaam op het gebied
van de opvang en begeleiding van niet-sedentaire personen voor de stichting,
uitbreiding en inrichting gebouwen  1997199819992000200120022003Garantieplafond0000000Uitstaand
risico per 1 januari45 84444 02942 21140 38838 56136 72934 891Vervallen of te vervallen garanties1 8151 8181 8231 8271 8321 8381 775Verleende of te verlenen garanties0000000Uitstaand risico per 31 december44 02942 21140 38838 56136 72934 89133 116 
Tabel II: Organisaties, werkzaam op het
gebied van de opvang en begeleiding allochtone groepen voor de aankoop, verbouwing
en inrichting van ontmoetingscentra en soortgelijke accommodaties  1997199819992000200120022003Garantieplafond0000000Uitstaand risico per 1 januari1 110556519482444406367Vervallen of te vervallen garanties554373738383940Verleende of te verlenen garanties0000000Uitstaand risico per 31 december556519482444406367327 
Tabel III: Bouw van accommodaties voor gehandicapten  1997199819992000200120022003Garantieplafond32 11735 00035 00030 00020 0008 3620Toezeggingsbrieven per 1 januari88 72258 36248 36233 36223 3628 3620Uitstaand risico per 1 januari1 075 0631 066 7051 060 3551 053 1301 040 1551 016 6
80981 992 Vervallen of te vervallen garanties40 47541 35042 22542 97543 47543 05043 050Verleende of te verlenen garanties32 11735 00035 00030 00020 0008 3620Uitstaand risico per 31 december1 066 7051 060 3551 053 1301 040 1551 016 680981 99
2938 942 
Tabel IV: Organisaties en instellingen van
sociaal-cultureel werk voor de stichting, uitbreiding en inrichting van gebouwen  1997199819992000200120022003Garantieplafond0000000Uitstaand risico per 1 januari6 4305 9005 3704 8824 4023 9463 489Vervallen of te vervallen garanties530530488480456457457Verleende of te verlenen garanties0000000Uitstaand risico per 31 december5 9005 3704 8824 4023 9463 4893 032 
Tabel VI: Internaten voor kinderen waarvan de
ouders een trekkend bestaan hebben  1997199819992000200120022003Garantieplafond0000000Uitstaand risico per 1 januari2 346889794701605505402Vervallen of te vervallen garanties1 457959396100103107Verleende of te verlenen garanties0000000Uitstaand risico per 31 december889794701605505402295 Opbouw verplichtingen vanaf de vorige
ontwerp-begroting (x f 1 000) U2408t/m 19961997199819992000200120022003Stand ontwerp-begroting 1998  19 5625 000  Stand
ontwerp-begroting 1999 32 11719 5625 000  Artikel 24.09 Sociaal Beleid Overzicht uitgavenrealisaties en -ramingen op artikelonderdeel (bedragen
x f 1 000) Art. ond.Omschrijving199719981999200020012002200301Sociaal beleid algemeen100 246123 891117 074116 795116 941115 980115 98002Inburgering nieuwkomers151 441116 917123 687123 684123 685123 684123 684Totaal artikel251 687240 808240 761240 479240 626239 664239 66424.09 Onderdeel 01 Sociaal beleid algemeenHet Sociaal Beleid heeft als doelstelling het voorkomen en opheffen van
sociale uitsluiting en het bevorderen van sociale cohesie door het vervullen
van een bemiddelaarsrol tussen de voor sociale uitsluiting relevante beleidsdomeinen
en actoren in de samenleving. Op deze wijze wordt gewerkt aan de zelfstandigheid
van de burgers en daardoor aan de kwaliteit en stabiliteit van de samenleving.a) De op dit onderdeel geraamde uitgaven zijn bestemd voor:1) projecten en onderzoek op de volgende beleidsterreinen: (In vorige begrotingen is verwezen naar de Welzijnsnota «Naar
eigen vermogen» die de periode 1995–1998 beslaat. Deze periode
is afgesloten met een evaluatie van het in de voorgaande jaren gevoerde beleid.
De rapportage daarover met als titel «De terugblik» vormt tevens
de opmaat voor de nieuwe welzijnsnota. Deze rapportage is op 29 juni aangeboden
aan de Tweede Kamer. De hieronder genoemde beleidsterreinen zullen hun inbedding
krijgen in deze nieuwe Welzijnsnota.)– Armoede en sociale Uitsluiting;– Gezinsbeleid;– Integratie en inburgering nieuwkomers; – Ondernemend sociaal beleid;– Lokaal sociaal-, grote steden- en lattelandsbeleid;– Verantwoord burgerschap;– Sociaal beleid 2010;– Internationaal sociaal beleid.2) de landelijke infrastructuur, met name op het terrein van:– werkontwikkeling en onderzoek;– leefeenheden en emancipatiebeleid;– achterstandsbeleid en consumentenbeleid;– vrijwilligerswerk;– informatievoorziening/kennisverspreiding;– overleg/platform.3) instellingen en projecten op het terrein van vorming, training en advies. Tevens zijn op dit onderdeel uitgaven geraamd, bestemd voor wachtgeldaanspraken,
die ontstaan zijn door van rijkswege geïnitieerde reorganisaties en bezuinigingen,
en nabetalingen als gevolg van de afrekening van in voorgaande jaren verstrekte
subsidievoorschotten. Van de geraamde uitgaven is f 46,8 miljoen onderdeel van het budget
voor het interdepartementale minderhedenbeleid.b) De Welzijnswet 1994 dient als basis voor de uitgaven. De wijze van
bekostiging vindt plaats op grond van het Bekostigingsbesluit welzijnsbeleid
en de subsidieregeling welzijnsbeleid. Daarnaast dient de Begrotingswet als
basis voor de overige uitgaven, die niet gebaseerd zijn op de Welzijnswet
1994.c) Mutaties op dit artikelonderdeel
(bedragen x f 1 000)  1999200020012002Ondersteuningstraject JEWEL– 100– 100– 100 Naar OC&W: subsidie LSEM– 204– 204– 204– 204Voortzetting TOPAZ– 60  Totaal
onderdeel– 364– 304– 304– 204In verband met de instroom van allochtoon personeel in de CAO-sector Jeugdhulpverlening
en de verdere interculturalisatie van deze sector is het vierjarige ondersteuningstraject
JEWEL van start gegaan. Aangezien het AWO-sectorfonds zal fungeren als opdrachtgever
van JEWEL wordt dit onderdeel in de jaren 1998 tot en met 2001 met f 0,1
miljoen verlaagd ten gunste van uitgavenartikel 25.03, onderdeel 02.Voorts wordt dit onderdeel structureel verlaagd met f 0,204 miljoen
in verband met de overheveling van de subsidiëring van het Landelijk
Steunpunt Educatie Molukkers (LSEM).In vervolg op het project «Tijdelijk Ondersteuningspunt Allochtonen
in de Zorgsector» (TOPAZ) is het tweejarig Project Implementatie TOPAZ
in Nederland (PIT.NL) gestart. Doel van dit project is expertise en instrumenten
van intercultureel management overdragen aan instellingen met behulp van regionale
netwerken. Aangezien het sectorfonds voor het ziekenhuiswezen zal fungeren
als opdrachtgever van PIT.NL wordt dit onderdeel in de jaren 1998 en 1999
met f 0,06 miljoen verlaagd ten gunste van uitgavenartikel 25.03, onderdeel
02. Kengetallen Ramings- en doelmatigheidskengetallenIn de bij dit onderdeel behorende tabellen I en II worden de volgende
begrotingsbedragen toegelicht:– tabel I, preventie allochtone kinderen: f 4,4 miljoen;– tabel II, Vorming, training en advies: f 20,2 miljoenDe overige uitgaven hebben met name betrekking op de landelijke infrastructuur,
projecten, experimenten en onderzoek en nabetalingen oude jaren (zie toelichting
onder de a)-tekst). Het Programma Preventie voor 0–18 jarige allochtone
kinderenVanaf 1990 zijn beleidsexperimenten uitgevoerd met het doel een programma
te ontwikkelen om jonge allochtone kinderen beter voor te bereiden op deelname
aan het onderwijs door middel van ouderondersteuning, opvang en een aanbod
voor ontwikkelingsstimulering. Dit met het doel hun schoolcarrière
succesvol te laten verlopen. Het beleid is in deze periode verbreed naar kinderen
in achterstandssituaties.De ontwikkeling en evaluatie van programma's – zeker voor de jongere
leeftijdsgroepenzoals Opstap, Opstapje en Instapje kan inmiddels als voltooid
worden aangemerkt. De evaluatie van de programma's Opstap Opnieuw en Stap
Door bevinden zich in de laatste fase. Naast het feit dat inmiddels ruim 100
gemeenten beleid in dit kader hebben ontwikkeld, vindt er bij deze gemeenten
ook een verbreding van aanbod en verdere verdieping plaats en hebben de aktiviteiten
een plaats gekregen binnen het gemeentelijk onderwijsachterstandenbeleid (GOA).Vanaf 1998 zijn er geen stimuleringsuitkeringen voor nieuwe projecten
meer verleend. De experimenten Kaleidoscoop en Piramide worden in 1999 afgerond.
Op basis van de uitkomsten van de evaluatie van deze experimenten zal over
verdere implementatie worden beslist.Zeven gemeenten nemen sinds het schooljaar 1997/1998 deel aan een vier-jarig
experiment (Verlengde Schooldag VO) voor jongeren in de onderbouw van het
Voortgezet onderwijs. Doel is het ontwikkelen van programma's die de sociale
binding van jongeren en hun sociale competenties vergroten. Inhoudelijke speerpunten
zijn: «Sport en beweging», «Kunst en Cultuur», «Oriëntatie
op buurt en vrije tijd» en «Oriëntatie op buurt en arbeid».In de welzijnsnota 1999–2002 wordt aangegeven op welke wijze het
beleid met betrekking tot opvoedingsondersteuning en stimulering verder wordt
vorm gegeven.In 1997 is voor f 6,6 miljoen aan uitkeringen aan gemeenten verstrekt
ter ondersteuning van de lopende projecten. Onderstaande tabel I geeft een
overzicht van het aantal lopende programma's 1997 en de doorloop hiervan voor
1998 en 1999 alsmede bij benadering het aantal kinderen, dat met de projecten
is/wordt bereikt. 
Tabel I: Preventie voor allochtone kinderen Programma'sRealisatie1997Raming1998Raming1999Opstap/Opstapje   aantal gemeenten6137n.v.t.aantal groepen14277n.v.t. aantal kinderen2 1301 155n.v.t.    Instapje   aantal gemeenten3n.v.t.n.v.t.aantal groepen5n.v.t.n.v.t. aantal kinderen120n.v.t.n.v.t.    Kaleidoscoop/piramide   aantal
gemeenten111111 aantal groepen888888aantal kinderen1 9441 9441 944     Verlengde
Schooldag   aantal gemeenten777aantal
kinderen1 4001 4001 400     Woonwagen/zigeunerprojecten   aantal
gemeenten2215n.v.t. aantal groepen2215n.v.t.aantal kinderen270185n.v.t.Vorming Training en AdviesMet een deel (f 20,2 miljoen) van het budget op dit onderdeel wordt
een bijdrage in de kosten van de VTA-instellingen (Vorming, Training en Advies)
voor vormings- en ontwikkelingswerk in internaatsverband gegeven.Vanaf 1999 is er f 4,6 miljoen bezuinigd op het budget voor de VTA-instellingen
als onderdeel van de bezuinigingen regeerakkoord 1994. In overleg met de VTA-instellingen
is deze bezuiniging gerealiseerd door te kiezen voor de doelgroep vrijwilligers
en een andere subsidie-systematiek (met brief DSB/IN-983 266 d.d. 1 juli
1998 met als onderwerp «bezuinigingen VTA-instituten» is de vaste
Commissie voor VWS van de Tweede Kamer hierover geïnformeerd). In plaats
van een subsidiebedrag per cursusdagdeel wordt er een subsidie verleend per
geslaagde cursist. Het beschikbare budget vormt de begrenzing van het aantal
cursisten.Onderstaande kerngegevens geven voor 1997 en 1998 een weergave van het
aantal personen dat daarbij betrokken is en het aantal cursussen dat met het
VWS-subsidie wordt gerealiseerd. Voor 1999 wordt het totaal aantal cursisten
weergegeven die met het beschikbare budget worden gesubsidieerd.De VTA-groep omvat 12 instellingen met 26 accommodaties. 
Tabel II: Onderbouwing Vorming Training en Advies  199719981999Aantal cursusdagdelen16 03815 869n.v.t.Aantal cursistenn.v.t.n.v.t.32 340 Subsidie
per cursusdagdeel (in guldens)1 5641 564n.v.t.Subsidie per geslaagde cursist (in guldens)n.v.t.n.v.t.626Begrotingsbedrag (in ƒ miljoen)25,124,820,2In 1997 zijn er ongeveer 16 000 cursusdagdelen gesubsidieerd. Hiervan
zijn ongeveer 2 500 cursussen gegeven voor 36 000 cursisten. 24.09 Onderdeel 02 Inburgering NieuwkomersBinnen de algemene doelstelling van het Sociaal Beleid richt het beleid
zich specifiek op een adequate toerusting van uitgenodigde vluchtelingen en
nieuwkomers.a) De op dit onderdeel geraamde uitgaven zijn bestemd voor:– de centrale opvang van uitgenodigde vluchtelingen– de gemeenten, die individuele inburgeringstrajecten organiseren
voor de nieuwkomers (verblijfsgerechtigden, gezinsherenigers en gezinsvormers) De geraamde uitgaven voor de inburgering van nieuwkomers (f 110,9
miljoen, inclusief de uitkeringen aan gemeenten voor groepsgewijze uitplaatsing
van uitgenodigde vluchtelingen), voor de centrale opvang van uitgenodigde
vluchtelingen (f 8,5 miljoen) en voor nabetalingen oude jaren (f 0,4
miljoen) maken onderdeel uit van het budget voor het interdepartementale minderhedenbeleid.b) De Wet inburgering nieuwkomers, de Welzijnswet 1994 en de Begrotingswet
dienen als basis voor de uitgaven. Voorzover bekostiging van uitgaven is gebaseerd
op de Welzijnswet 1994 is deze geregeld in het Bekostigingsbesluit welzijnsbeleid
danwel de Subsidieregeling welzijnsbeleid. De bekostiging van de uitgaven
gebaseerd op de Wet inburgering nieuwkomers is geregeld in het Bekostigingsbesluit
inburgering nieuwkomers. KengetallenIn de onderstaande tabellen I t/m IV worden de volgende begrotingsbedragen
toegelicht:   Begrotingsbedrag
1999(x f 1 miljoen)Inburgering nieuwkomers (Tabel I en II)110,9Centrale opvang uitgenodigde vluchtelingen (Tabel III en IV)8,5Totaal toegelicht begrotingsbedrag119,4De overige geraamde uitgaven (f 0,4 miljoen) hebben betrekking op
nabetalingen als gevolg van de afrekening van in het verleden verstrekte subsidievoorschotten. Inburgering nieuwkomers:Per 30 september 1998 is de Wet inburgering nieuwkomers (WIN) in werking
getreden. Voor 1999 wordt door middel van een circulaire aan gemeenten kenbaar
gemaakt hoeveel inburgeringsprogramma's/trajecten in het daarop volgende jaar
kunnen worden uitgevoerd en welk bedrag vanuit de ministeries van VWS en OC&W
beschikbaar wordt gesteld. In de tabellen I en II wordt inzicht gegeven in
het aantal gemeenten en het aantal nieuwkomers dat voor een uitkering in aanmerking
kwam en het aantal inburgeringstrajecten dat is uitgezet en gerealiseerd. Ramings- en doelmatigheidskengetallen 
Tabel I: Overzicht van het aantal aan gemeenten toegekende inburgeringstrajecten
nieuwkomers  Realisatie
19961Raming 19972Raming 1998Raming
19993Aantal inburgeringstrajecten19 21522 20122 56122 561Uitkering VWS per trajectf 4 284f 4 410f 4 410f 4 410Begrotingsbedrag (in ƒ miljoen)82,397,999,599,5Overboeking naar OC&W (in ƒ miljoen)2512,911,341 In 1996 bedraagt de totale uitkering per traject f 10 860,
waarvan f 4 284 ten laste komt van VWS en f 6 576 ten
laste van OC&W.2 In 1997 bedraagt de totale uitkering per traject f 11 252,
waarvan f 4 410 ten laste komt van VWS en f 6 842 ten
laste van OC&W.3 De raming voor 1999 is gebaseerd op het voor 1998 geldende
verdeelplan. Vaststelling van het verdeelplan voor 1999 kan wijzigingen in
deze cijfers met zich meebrengen.4 Dit gegeven is bij het opstellen van de ontwerp-begroting
1999 nog niet beschikbaar. 
Tabel II: Overzicht van het aantal gemeenten
en het daarbij behorende aantal nieuwkomers dat voor een uitkering in aanmerking
kwam en het aantal waarvoor daadwerkelijk een uitkering ten behoeve van een
integratieprogramma is verstrekt    Raming bereik 199619971998 Verleend
aan aantal gemeenten625625573 Aantal verleende trajecten19 21522 20122 561Bereik aantal nieuwkomers100%100%100% Aantal
daadwerkelijk uitgevoerde trajecten17 184** Percentage
daadwerkelijk uitgevoerd89,4%*** Deze gegevens zijn bij het opstellen van de ontwerpbegroting 1999 nog
niet bekend. Centrale opvang vluchtelingenOp grond van internationale afspraken wordt jaarlijks rekening gehouden
met de opvang van circa 500 uitgenodigde vluchtelingen en circa 300 gezinsherenigingen
en overige groepen in één centrale opvangaccommodatie met een
maximale capaciteit van 230 bedden; geraamde uitgaven voor 1999: f 8,6
miljoen.In 1997 zijn er 219 uitgenodigde vluchtelingen, 57 gezinsherenigingen
en 81 statushouders opgevangen. De kosten van de centrale opvang bedroegen
in 1997 f 8,5 miljoen.Tabel III geeft inzicht in de bezetting van de in de centrale opvangaccommodatie
uitgenodigden vluchtelingen in Apeldoorn over de jaren 1994 tot en met 1997.Tabel IV geeft inzicht in de etnische herkomst van de aangekomen uitgenodigde
vluchtelingen in deze periode. 
Tabel III: Bezettingsverloop en de gemiddelde
verblijfsduur van het aantal opgevangen uitgenodigde vluchtelingen in de centrale
opvang-accommodatie  1994199519961997Bezetting per 1 januari120164183244 Aankomsten698609548357Huisvesting/vertrokkenen654590487484 Bezetting
per 31 december164183244117 Tabel
IV: Specificatie naar etnische afkomst van de aangekomen uitgenodigde
vluchtelingen  1994199519961997Afghanen00052 Irak567530438197Iran131490 Vietnam5534108Soedan00057 Togo00029Somalië72200 Bosnië280490Overigen2894214 Totaal698609548357DoelbereikingskengetallenIn 1997 zijn totaal 276 vluchtelingen en statushouders opgevangen. In
procenten van het toegestane aantal quotumvluchtelingen is dit een realisatie
van 22%. Ten opzichte van 1996 is dit een daling met 46%. De gemiddelde verblijfsduur
van de vluchtelingen in de centrale opvangaccommodatie is met 13% gestegen,
de daling met 46% van het aantal opgevangen vluchtelingen heeft geen effect
op de totale kosten van de opvang omdat er sprake is van een opvangcapaciteit
die zorg draagt voor een constante kostenfactor. Opbouw verplichtingen vanaf de vorige
ontwerp-begroting (x f 1 000) U2409t/m 19961997199819992000200120022003Stand ontwerp-begroting 1998  229 521231 720233 923234 733233 718 1e
Suppletore wet  – 12 855– 575– 286116519 Nieuwe
wijzigingen  11 705– 2 564– 2 504– 2 504– 354 Toedeling
loon- en OVA-bijstellingen  8 0895 6065 6515 6695 631 Stand
ontwerp-begroting 199913 359116 134236 460234 187236 784238 014239 514239 664 Opbouw uitgaven vanaf de vorige ontwerp-begroting
(x f 1 000) U2409 1997199819992000200120022003Stand ontwerp-begroting 1998  241 310234 913234 601234 748233 718 1e
Suppletore wet  – 10 561569519519519 Nieuwe
wijzigingen  4 274– 364– 304– 304– 204 Toedeling
loon- en OVA-bijstellingen  5 7855 6435 6635 6635 631 Stand
ontwerp-begroting 1999 251 687240 808240 761240 479240 626239 664239 664Artikel 24.10 Maatschappelijk opvang, vrouwenopvang en
verslavingsbeleid Overzicht uitgavenrealisaties en
-ramingen op artikelonderdeel (bedragen x f 1 000) Art.
ond.Omschrijving199719981999200020012002200300Maatschappelijke opvang, vrouwenopvang
en verslavingsbeleid0336 251336 176336 513336 668336 668336 668Totaal artikel0336 251336 176336 513336 668336 668336 668a) De op dit onderdeel geraamde uitgaven hebben betrekking op specifieke
uitkeringen aan gemeenten voor maatschappelijke opvang, vrouwenopvang en verslavingsbeleid. De aktiviteiten op het terrein van de maatschappelijke opvang bestaan
uit het tijdelijk bieden van onderdak, begeleiding, informatie en advies aan
personen die, door een of meerdere prolemen, al dan niet gedwongen de thuissituatie
hebben verlaten en niet in staat zijn zich op eigen kracht te handhaven in
de samenleving. De aktiviteiten op het terrein van de vrouwenhulpverlening bestaan uit
het tijdelijk bieden van onderdak en begeleiding aan vrouwen die, al dan niet
gedwongen, de thuissituatie hebben verlaten, veelal in verband met problemen
van relationele aard en geweld. De aktiviteiten op het terrein van verslavingsbeleid bestaan uit ambulante
hulpverlening, gericht op verslavingsproblemen, en preventie van verslavingsproblemen. In 1998 is hiervoor een ministeriele regeling van kracht, maar vanaf
1999 zal er een Algemene maatregel van bestuur (Amvb) zijn. Deze Amvb regelt
onder andere het doel van de uitkeringen, het aantal centrumgemeenten, de
hoogte van de bedragen, de wijze van verantwoording, etc. Over de keuze van centrumgemeenten en de hoogte van de uitkeringen is
de Raad voor Financiële Verhoudingen (Rvf) om advies gevraagd. Het definitieve
advies wordt in de herfst van 1998 verwacht. Eventuele aanpassingen van de
Amvb op basis van dit advies van de Rfv kunnen niet eerder dan in 1999 worden
verwerkt en vanaf 2000 van kracht zijn. Tevens zijn op dit onderdeel uitgaven geraamd, bestemd voor de uitkeringen
aan landelijke organisaties op het terrein van maatschappelijke opvang en
vrouwenopvang.b) De Welzijnswet 1994 dient als basis voor de uitgaven. De wijze van bekostiging vindt plaats op grond van het Bekostigingsbesluit welzijnsbeleid
en de subsidieregeling welzijnsbeleid. Daarnaast dient de Begrotingswet als
basis voor de overige uitgaven, die niet gebaseerd zijn op de Welzijnswet
1994. KengetallenDe bovengenoemde middelen ten behoeve van maatschappelijke opvang, vrouwenopvang
en verslavingsbeleid staan sinds 1998 weer op de begroting van VWS. De spreiding
van de problematiek en voorzieningen over het land, maakte de geplande overheveling
naar het gemeentefonds uiteindelijk niet mogelijk. Gevolg is wel dat op dit
moment het nog niet mogelijk is de specifieke uitkeringen zinvol toe te lichten
met kengetallen, omdat gestructureerde langjarige gegevens en een informatie
infrastructuur ontbreken. In deze nieuwe bestuurlijke constellatie is voor
het opzetten van een gestructureerde en periodieke beleidsinformatievoorziening
in ieder geval een verankering in de Welzijnswet nodig. In 1998 is hiervoor
een traject in gang gezet, zodat vanaf het jaar 2000 volume- en prestatiegegevens
kunnen worden gepresenteerd. Opbouw verplichtingen vanaf de vorige
ontwerp-begroting (x f 1 000) U2410t/m 19961997199819992000200120022003Stand ontwerp-begroting 1998  322 143322 246322 604322 754322 754 1e
Suppletore wet  6 6506 5366 7496 7506 750 Nieuwe
wijzigingen  1 009  Toedeling loon- en OVA-bijstellingen  7 5777 1527 1607 1647 164 Stand
ontwerp-begroting 1999  337 379335 934336 513336 668336 668336 668 Opbouw uitgaven vanaf de vorige ontwerp-begroting
(x f 1 000) U2410 1997199819992000200120022003Stand ontwerp-begroting 1998  322 171322 274322 604322 754322 754 1e
Suppletore wet  5 9216 7496 7496 7506 750 Nieuwe
wijzigingen  1 009  Toedeling loon- en OVA-bijstellingen  7 1507 1537 1607 1647 164 Stand
ontwerp-begroting 1999  336 251336 176336 513336 668336 668336 668HOOFDBELEIDSTERREIN 25 VOLKSGEZONDHEID AlgemeenDit hoofdbeleidsterrein omvat uitgaven ten behoeve van de preventieve
(gezondheids)zorg zoals die gestalte krijgt in de basisgezondheidszorg, de
eerstelijnsgezondheidszorg/thuiszorg en de geestelijke volksgezondheid. Tevens
worden onder dit hoofdbeleidsterrein uitgaven geraamd op het terrein van de
(chronische) ziektenbestrijding, waaronder het Aids-beleid, het patiënten-
en consumentenbeleid, de preventie en de zorg inzake alcohol, drugs en tabak,
de beroepen en opleidingen volksgezondheid en het beleid inzake projecten,
experimenten en onderzoek. Daarnaast zijn beleidsuitgaven geraamd met betrekking
tot gezondheidsbescherming, zoals het preventiebeleid ten aanzien van voeding,
produktveiligheid en veterinaire aangelegenheden, alsmede uitgaven ten aanzien
van het geneesmiddelenbeleid en beleid op het gebied van de medische hulpmiddelen.Met de reorganisatie van het Ministerie van VWS in het begin van het jaar
1996 heeft er op het terrein van de curatieve somatische zorg, in organisatorische
zin, een herindeling van de diverse beleidsonderdelen plaatsgevonden. De indeling
van de betreffende uitgavenartikelen 25.01 en 25.02 is daar niet direct op
aangepast. Om de begrotingsindeling meer te laten aansluiten op de organisatorische
indeling van de beleidsterreinen vindt in deze ontwerp-begroting een beperkte
herstructurering van de indeling van de begroting plaats. Deze herstructurering
is volstrekt beleidsarm, dat wil zeggen van louter administratief-technische
aard en heeft geen enkele consequentie voor de gesubsidieerden. De bestemming
of besteding van de betreffende begrotingsmiddelen ondervindt met deze herstructurering
derhalve geen enkele wijziging.Op de desbetreffende artikelonderdelen worden de structuurwijzigingen
onder de c)-teksten toegelicht en cijfermatig verklaard. Artikel 25.01 Volksgezondheid algemeen Overzicht
ontvangstenrealisaties en -ramingen op artikelonderdeel (bedragen x f 1 000)Art.ond.Omschrijving199719981999200020012002200301Algemene uitgaven volksgezondheid4 84922 91534 9199 91691691691602Beroepen en opleidingen volksgezondheid20 713105 897106 722107 560107 559107 556107 556 Totaal artikel25 561128 812141 641117 476108 475108 472108 47225.01 Onderdeel 01 Algemene uitgaven volksgezondheida) De op dit onderdeel geraamde uitgaven houden verband met contributies
aan internationale instellingen op het gebied van de volksgezondheid. Daarnaast
worden uit dit onderdeel de verblijfskosten gefinancierd van deskundigen die
een bezoek brengen aan Nederland in het kader van internationale verdragen.
Tevens worden de kosten van onderzoeken naar de stand van zaken van de volksgezondheid
en de registraties van aangeboren afwijkingen gefinancierd.Tenslotte worden op dit onderdeel uitgaven geraamd ten behoeve van de
aanpak van het millenniumvraagstuk in de zorgsector. In dit verband kunnen
de volgende activiteiten genoemd worden:– het voorlichten van de sectoren en instellingen het «zorgveld»;– het coördineren en faciliteren van doelgerichte acties;– het monitoren van de vorderingen van de aanpak van het millenniumprobleem. In dit kader is een belangrijke rol weggelegd voor het Millennium-Platform
zorg (MPZ).b) Artikel 36 en 37 van de Gezondheidswet dienen als basis voor de uitgaven
met betrekking tot de onderzoeken naar de stand van zaken op het gebied van
de volksgezondheid. De begrotingswet dient als basis voor de overige uitgaven.c) Mutaties op dit artikelonderdeel
(bedragen x f 1 000)  1999200020012002Structuurwijziging– 3 949– 2 799– 2 799– 2 799Structuurwijziging– 1 334– 1 334– 1 333– 1 333Totaal onderdeel– 5 283– 4 133– 4 132– 4 132Dit onderdeel wordt structureel verlaagd in verband met een technische
herstructurering van de uitgavenartikelen 25.01 en 25.02 (zie de toelichting
onder Algemeen bij hoofdbeleidsterrein 25). Het betreft een overheveling
van de voorheen op dit onderdeel geraamde budgetten ten behoeve van crisisbeheersing
en spoedeisende medische hulpverlening (f 3,949 miljoen in 1999 en structureel
vanaf 2000 f 2,799 miljoen) naar uitgavenartikel 25.02, onderdeel 04,
en een overheveling van de budgetten ten behoeve van de stichting Facilitair
Bureau Gemachtigden Bouw (f 1,334 miljoen) naar uitgavenartikel 25.02,
onderdeel 03. 25.01 Onderdeel 02 Beroepen en opleidingen volksgezondheida) De op dit onderdeel geraamde uitgaven zijn vooral bestemd voor de subsidiëring
van de volgende opleidingen:– Stichting «Kweekschool voor Vroedvrouwen» te Amsterdam;– «Vroedvrouwenschool» te Kerkrade;– Huisartsenopleiding;– Medische vervolgopleidingen– Stichting Rotterdamse opleiding tot verloskundige;– Bevordering deskundigheid;– Vernieuwingen en verbeteringen in het gezondheidszorgonderwijs. Daarnaast gaat het om de raming van uitgaven voor examens die betrekking
hebben op inservice-opleidingen en HBO-dagopleidingen, de aankoop van insignes,
de implementatie van de Wet op de beroepen in de individuele gezondheidszorg
(Wet BIG) en de financiering van de medische tuchtcolleges.b) De Kaderwet volksgezondheidssubsidies dient als basis voor de uitgaven.
De wijze van bekostiging vindt plaats op grond van het Besluit Volksgezondheidssubsidies
en de Subsidieregeling volksgezondheid. Het Tuchtrechtbesluit van de Wet beroepen
individuele gezondheidszorg (BIG) dient als basis voor de uitgaven met betrekking
tot de medische tuchtcolleges. Daarnaast dient de Begrotingswet als basis
voor de overige uitgaven, die niet gebaseerd zijn op de Kaderwet Volksgezondheidssubsidies. c) Mutaties op dit artikelonderdeel
(bedragen x f 1 000)  1999200020012002Huisartsen-opleiding3 0003 0003 0003 000Desaldering uitgaven/ontvangsten opleidingen– 300– 300– 300– 300Totaal onderdeel2 7002 7002 7002 700Ten laste van het huisartsenkader in het JOZ wordt ten behoeve van de
externe leer-werk-periode (ELWP) en de vrijstellingsregeling inzake de huisartsen-opleiding
f 3,0 miljoen beschikbaar gesteld. Deze middelen worden via de VWS-begroting
gefinancierd en worden daarom naar dit onderdeel overgeheveld via een verlaging
van uitgavenartikel 25.03, onderdeel 01.In de ontwerpbegroting 1997 zijn de uitgaven voor diverse opleidingen
op het terrein van de volksgezondheid overgeheveld naar de begroting van het
Ministerie van OC&W. De met de examens van deze opleidingen gemoeide uitgaven
en ontvangsten waren echter nog geraamd op de VWS-begroting. Ter correctie
worden zowel dit onderdeel als het ontvangstenartikel 25.01, onderdeel 04,
structureel verlaagd met f 0,3 miljoen. Kengetallen Volume- en prestatiegegevens 
Tabel I: Aantal studenten
en geslaagden opleiding Verloskundige per kalenderjaar OpleidingenRealisatie1997Raming1998Raming1999Aantal studenten458480480 Aantal geslaagden76100100Opleidingsbudget14 13514 22414 300Bovenvermelde budgetten 1998 en 1999 zijn exclusief loonbijstelling 1998.
 
Tabel II: Aantal (gedeclareerde)
medische tuchtzaken o.b.v. de Medische Tuchtwet, gerangschikt naar de diverse
medische tuchtcolleges (MTC)  Tuchtcollege19931994199519961997Centraal MT220236230249255 MTC Amsterdam245264242255279MTC Eindhoven201219241227262 MTC
Zwolle88103150127153 MTC Groningen57831008283MTC Den Haag210273263274322 Totaal1 0211 1781 2261 2141 354 Opbouw verplichtingen vanaf de vorige
ontwerp-begroting (x f 1 000) U2501t/m 19961997199819992000200120022003Stand ontwerp-begroting 1998  30 37030 27029 95929 96929 969 Nota
van wijziging  79 35979 35979 35979 35979 359 1e
Suppletore wet  22 11234 1119 0989898 Nieuwe
wijzigingen  – 3 493– 2 583– 1 420– 1 432– 1 432 Toedeling
loon- en OVA-bijstellingen  1 121482480481478 Stand
ontwerp-begroting 199915 14526 998129 469141 639117 476108 475108 472108 472 Opbouw uitgaven vanaf de vorige ontwerp-begroting
(x f 1 000) U2501 1997199819992000200120022003Stand ontwerp-begroting 1998  30 35330 27229 97229 96929 969 Nota
van wijziging  79 35979 35979 35979 35979 359 1e
Suppletore wet  22 11234 1119 0989898 Nieuwe
wijzigingen  – 3 493– 2 583– 1 433– 1 432– 1 432 Toedeling
loon- en OVA-bijstellingen  481482480481478 Stand
ontwerp-begroting 1999 25 561128 812141 641117 476108 475108 472108 472Artikel 25.02 Volksgezondheidsbeleid Overzicht uitgavenrealisaties en -ramingen op artikelonderdeel (bedragen
x f 1 000) Art.ond.Omschrijving199719981999200020012002200301Herstructurering en ontwikkeling voorzieningen gezondheidszorg4 65438 3197 9747 3336 7476 7506 75002Onderzoeksinstituten, onderzoek en ontwikkelingswerk19 9641 8981 9231 8571 8571 8561 85603Ziektenbestrijding7 29538 51238 63139 80340 10040 10040 10004Eerstelijnszorg/thuiszorg37 79748 92841 16941 27641 08141 05241 05205Basisgezondheidszorg en daarmee verband houdende uitgaven14 30816 02016 35016 61416 60916 62816 62806Geestelijke volksgezondheid15 76314 57214 24914 21514 65014 65114 65107Alcohol-, drug- en tabaksbeleid48 10656 59555 97155 77154 95553 75553 75408Aids en overige sexueel overdraagbare aandoeningen8 6868 7349 4049 4009 4009 4009 40009Patiënten- en consumentenbeleid8 04521 07431 67331 67529 87529 87529 87510Voeding, veterinair beleid en produktveiligheid18 59518 3519 6129 6139 6129 4099 40911Geneesmiddelen en medische hulpmiddelen12 19415 31915 31915 21713 78413 78413 78412Illegalenfonds795 50011 00011 00011 00011 00011 00013Projecten, experimenten en onderzoek65 218110 627130 464129 581129 008129 007129 007Totaal artikel260 699394 449383 739383 355378 678377 267377 26625.02 Onderdeel 01 Herstructurering en ontwikkeling voorzieningen
gezondheidszorga) Ten laste van dit onderdeel worden activiteiten gefinancierd met betrekking
tot onder andere programma's en projecten op grond van gezondheidsbeleid,
gezondheidsethiek en -recht, modernisering zorgsector en onderzoek zorgsystemen. Daarnaast worden uit dit onderdeel subsidies toegekend waarmee het maatschappelijk
belang wordt onderstreept van instellingen die een bijzonder stimulerende
functie voor de preventie en zorg in relatie tot afzonderlijke ziekten of
gezondheidsproblemen vervullen. Voorts hebben de op dit onderdeel geraamde
uitgaven betrekking op activiteiten gericht op bevordering van het orgaanaanbod
door onder andere de implementatie van de Wet orgaandonatie. De uitgaven voor projecten, experimenten en onderzoeken (PEO) op het
terrein van volksgezondheid en zorg zijn in belangrijke mate geconcentreerd
op onderdeel 13 van dit uitgavenartikel (zie TK, 1996–1997, 25 000
XVI, nr. 18). De uitgaven die worden geraamd op onderhavig onderdeel dienen
tevens in samenhang te worden bezien met (een deel van) de uitgaven op het
PEO-artikelonderdeel 13.b) De Kaderwet volksgezondheidssubsidies dient als basis voor de uitgaven.
De wijze van bekostiging vindt plaats op grond van het Besluit Volksgezondheidssubsidies
en de Subsidieregeling volksgezondheid. Daarnaast dient de Begrotingswet als
basis voor de overige uitgaven, die niet gebaseerd zijn op de Kaderwet volksgezondheidssubsidies. c) Mutaties op dit artikelonderdeel
(bedragen x f 1 000)  1999200020012002Donorregister 1998– 1 357– 1 357– 1 357– 1 357Kosten CeCo– 743– 743– 743– 743Totaal onderdeel– 2 100– 2 100– 2 100– 2 100Dit onderdeel wordt ten gunste van uitgavenartikel 22.01, de onderdelen
01, 02 en 05, structureel verlaagd met f 1,357 miljoen ten behoeve van
personele en materiële uitgaven met betrekking tot het aanleggen van
het donorregister.De komende «Wet medisch-wetenschappelijk onderzoek met mensen»
voorziet in de instelling van een Centrale Commissie (CeCo). Deze commissie
zal de taken van de Kerncommissie Ethiek Medisch Onderzoek (KEMO) overnemen
en daarnaast enkele andere taken en bevoegdheden krijgen. Het secretariaat
van de CeCo zal worden gehuisvest bij de Gezondheidsraad. In verband hiermee
wordt dit onderdeel ten gunste van uitgavenartikel 22.09, onderdeel 03, structureel
verlaagd met f 0,743 miljoen. 25.02 Onderdeel 02 Onderzoeksinstituten, onderzoek en
ontwikkelingswerka) Ten laste van dit onderdeel wordt een bijdrage verleend aan het International
Agency for Research on Cancer (IARC) te Lyon. De uitgaven voor projecten, experimenten en onderzoeken (PEO) op het
terrein van volksgezondheid en zorg zijn in belangrijke mate geconcentreerd
op onderdeel 13 van dit uitgavenartikel (zie TK, 1996–1997, 25 000
XVI, nr. 18). De uitgaven die worden geraamd op onderhavig onderdeel dienen
tevens in samenhang te worden bezien met (een deel van) de uitgaven op het
PEO-artikelonderdeel 13.b) De Kaderwet volksgezondheidssubsidies dient als basis voor de uitgaven.
De wijze van bekostiging vindt plaats op grond van het Besluit Volksgezondheidssubsidies
en de Subsidieregeling volksgezondheid. Daarnaast dient de Begrotingswet als
basis voor de overige uitgaven, die niet gebaseerd zijn op de Kaderwet volksgezondheidssubsidies.c) Mutaties op dit artikelonderdeel
(bedragen x f 1 000)  1999200020012002Structuurwijziging– 18 375– 18 376– 18 375– 18 375Totaal onderdeel– 18 375– 18 376– 18 375– 18 375Dit onderdeel wordt structureel verlaagd met f 18,375 miljoen in
verband met een technische herstructurering van de uitgavenartikelen 25.01
en 25.02 (zie de toelichting onder Algemeen bij hoofdbeleidsterrein
25). Het betreft een overheveling van de voorheen op dit onderdeel geraamde
budgetten ten behoeve van het Nederlands Kanker Instituut naar onderdeel 03
van dit artikel. 25.02 Onderdeel 03 Ziektenbestrijding en beleid chronische
ziektena) De uitgaven voor de infectieziektenbestrijding hebben vooral betrekking
op het scheppen van randvoorwaarden voor een adequate infectieziektenbestrijding.
Hiertoe wordt de ondersteuning van de activiteiten van de Werkgroep Infectiepreventie
(WIP) voortgezet. De WIP stelt richtlijnen op voor de infectiepreventie in
instellingen van gezondheidszorg. De subsidie aan de Stichting Werkgroep Antibioticabeleid
(SWAB) ten behoeve van de uniformering en optimalisering van het voorschrijfbeleid
voor antibiotica loopt in 1998 af. De vaccinatie van risicogroepen tegen Hepatitis
B zal in 1999 verder worden gestimuleerd. In 1998 is gestart met een proefproject
voor vaccinatie van druggebruikers en homo- en heteroseksuelen met veel wisselende
partners. Tevens zijn op dit onderdeel de uitgaven geraamd die samenhangen met
het chronisch-ziekenbeleid. Dit beleid is er op gericht om de zorg voor en
de kwaliteit van leven van patiënten met een chronische ziekte te verbeteren
en om de maatschappelijke achterstand van deze groep te verminderen. Invalshoek
bij het gevoerde beleid is de aandacht voor ziekte overstijgende, gemeenschappelijke
problematiek.Tenslotte worden ten laste van dit onderdeel bijdragen verleend aan het
Nederlands Kanker Instituut (NKI), stichting Wetenschappelijk Onderzoek Revalidatievraagstukken
(SWOR), het MTA-traject (Medical Technology Assessment) en de stichting Facilitair
Bureau Gemachtigden Bouw (FBG). De laatste stichting begeleidt grootschalige
bouwprojecten van ziekenhuizen.De uitgaven voor projecten, experimenten en onderzoeken (PEO) op het terrein
van volksgezondheid en zorg zijn in belangrijke mate geconcentreerd op onderdeel
13 van dit uitgavenartikel (zie TK, 1996–1997, 25 000 XVI, nr.
18). De uitgaven die worden geraamd op onderhavig onderdeel dienen tevens
in samenhang te worden bezien met (een deel van) de uitgaven op het PEO-artikelonderdeel
13. Zo is op onderdeel 13 het ontwikkelingsbudget van de Nationale Commissie
Chronisch Zieken geraamd.b) De Kaderwet volksgezondheidssubsidies dient als basis voor de uitgaven.
De wijze van bekostiging vindt plaats op grond van het Besluit Volksgezondheidssubsidies
en de Subsidieregeling volksgezondheid. Daarnaast dient de Begrotingswet als
basis voor de overige uitgaven, die niet gebaseerd zijn op de Kaderwet volksgezondheidssubsidies.c) Mutaties op dit artikelonderdeel
(bedragen x f 1 000)  1999200020012002MTA-budget GR– 300– 300   Project
vaccinatie hepatitis B– 1 225    Structuurwijziging1 3341 3341 3331 333Structuurwijziging18 37518 37618 37518 375Structuurwijziging1 7301 7301 7301 730Structuurwijziging9 1109 4459 4459 445Totaal onderdeel29 02430 58530 88330 883Ten behoeve van door de Raad voor Gezondheidsonderzoek uit te voeren systematisch
literatuuronderzoek en beoordeling van de door de Ziekenfondsraad aangegeven
lijst van behandelwijzen (de zogenoemde «126-lijst») wordt dit
onderdeel in de jaren 1998 t/m 2000 ten gunste van uitgavenartikel
22.09, onderdeel 03, verlaagd met f 0,3 miljoen. Een en ander vindt plaats
in het kader van het MTA-traject.Daarnaast wordt dit onderdeel ten gunste van uitgavenartikel 23.01, onderdeel
05, verlaagd met f 1,225 miljoen in 1999 teneinde de uitvoering van het
proefproject Hepatitis-B mogelijk te maken.Tenslotte wordt dit onderdeel structureel verhoogd in verband met een
technische herstructurering van de uitgavenartikelen 25.01 en 25.02 (zie de
toelichting onder Algemeen bij hoofdbeleidsterrein 25). Het betreft
een overheveling van de voorheen op uitgavenartikel 25.01, onderdeel 01, geraamde
budgetten ten behoeve van de stichting FBG (f 1,334 miljoen), de voorheen
op onderdeel 02 van dit artikel geraamde budgetten ten behoeve van het Nederlands
Kanker Instituut (f 18,375 miljoen), en de op onderdeel 04 van dit artikel
geraamde budgetten ten behoeve van de SWOR (f 1,73 miljoen) en het MTA-traject
(f 9,4 miljoen). 25.02 Onderdeel 04 Eerstelijnszorg/thuiszorga) De op dit onderdeel geraamde uitgaven zijn bestemd voor programma's
ter bevordering van de kwaliteit en doelmatigheid van de medische en paramedische
zorg, de verpleging en verzorging, de bevordering van thuiszorgtechnologie
alsmede de ondersteuning van vrijwilligersactiviteiten in de terminale thuiszorg.
In dit kader vindt tevens de bekostiging plaats van drie landelijke instituten,
het Nederlands instituut voor onderzoek van de eerstelijnszorg (NIVEL) en
het Nederlands Paramedisch Instituut (voorheen SWSF). Voorts vindt op dit onderdeel de raming plaats van uitgaven die zijn
bestemd voor de zorgontwikkeling specifieke groepen alsmede enkele terreinen
van maatschappelijke dienstverlening, evenals uitgaven ten behoeve van gezondheidszorg
in achterstandswijken in de vier grote steden. Het gaat om de bevordering
van vrouwenhulpverlening, sexualiteitshulpverlening, de bestrijding van sexueel
geweld en de psycho-sociale hulpverlening bij geweld en traumata. Daarnaast worden op dit onderdeel de uitgaven geraamd voor de ontwikkeling
van palliatieve zorg. Tenslotte worden op dit onderdeel uitgaven geraamd verband houdend met
taken op het terrein van crisisbeheersing en spoedeisende medische hulpverlening. De uitgaven voor projecten, experimenten en onderzoeken (PEO) op het
terrein van volksgezondheid en zorg zijn in belangrijke mate geconcentreerd
op onderdeel 13 van dit uitgavenartikel (zie TK, 1996–1997, 25 000
XVI, nr. 18). De uitgaven die worden geraamd op onderhavig onderdeel dienen
tevens in samenhang te worden bezien met (een deel van) de uitgaven op het
PEO-artikelonderdeel 13.b) De Welzijnswet 1994 en de Kaderwet volksgezondheidssubsidies dienen
als basis voor de uitgaven. De wijze van bekostiging vindt plaats op grond
van het Bekostigingsbesluit welzijnsbeleid, het Besluit Volksgezondheidssubsidies,
de Subsidieregeling welzijnsbeleid en de Subsidieregeling volksgezondheid.
Daarnaast dient de Begrotingswet als basis voor de overige uitgaven, die niet
gebaseerd zijn op de Welzijnswet 1994 en de Kaderwet volksgezondheidssubsidies.c) Mutaties op dit artikelonderdeel
(bedragen x f 1 000)  1999200020012002Palliatieve zorg7 0007 0007 0007 000Intensivering ambulancezorg1 2001 2001 2001 200Structuurwijziging3 9492 7992 7992 799Structuurwijziging– 9 110– 9 445– 9 445– 9 445Structuurwijziging– 1 730– 1 730– 1 730– 1 730Totaal onderdeel1 309– 176– 176– 176Ten laste van uitgavenartikel 25.03, onderdeel 01, wordt dit onderdeel
structureel verhoogd met f 7,0 miljoen ten behoeve van de intensivering
van palliatieve zorg, zoals daarvoor in het JOZ 1998 reeds middelen zijn gereserveerd.In het JOZ 1998 is opgenomen een intensivering ten behoeve van «spoedeisende
hulp» ad f 3,0 miljoen (zie pagina 269 van het JOZ 1998). Een deel
van deze intensivering betreft begrotingsgefinancierde uitgaven. In verband
hiermee wordt dit onderdeel structureel verhoogd met f 1,2 miljoen ten
laste van uitgavenartikel 25.03, onderdeel 01.Tenslotte wordt dit onderdeel structureel gewijzigd in verband met een
technische herstructurering van de uitgavenartikelen 25.01 en 25.02 (zie de
toelichting onder Algemeen bij hoofdbeleidsterrein 25). Het betreft
in de eerste plaats een structurele verhoging in verband met de overheveling
van de voorheen op uitgavenartikel 25.01, onderdeel 01, geraamde budgetten
ten behoeve van crisisbeheersing en spoedeisende medische hulpverlening (f 3,949
miljoen in 1999 en structureel f 2,799 miljoen vanaf 2000). Daarnaast
wordt dit onderdeel structureel verlaagd in verband met de overheveling van
de voorheen op dit onderdeel geraamde budgetten ten behoeve van de SWOR (f 1,73
miljoen) en het MTA-traject (f 9,445 miljoen) naar onderdeel 03 van dit
artikel. 25.02 Onderdeel 05 Basisgezondheidszorg en daarmee verband
houdende uitgavena) De op dit onderdeel geraamde uitgaven hebben met name betrekking op
preventie in de basisgezondheidszorg. De Netherlands School of Public Health
ontvangt een jaarlijkse subsidie van f 1,5 miljoen als bijdrage in het
exploitatietekort. Met deze subsidie wordt het voortbestaan van de school
gegarandeerd en worden de kosten van de opleidingen in de public health op
een aanvaardbaar niveau gehouden. De uitgaven met betrekking tot basisgezondheidszorg,
alswel preventie in de extra- en intramurale gezondheidszorg hebben vooral
betrekking op het «stimuleren» van preventie, en vooral het bevorderen
van de implementatie van programmatische preventie. In 1998 en 1999 wordt
een project van de Landelijke Huisartsen Vereniging (LHV) gesubsidieerd, gericht
op preventie van hart- en vaatziekten bij hoog-risicogroepen binnen de huisartsensector.
Voorts worden projecten ondersteund voor decubituspreventie en voor preventie
van depressies. Bezien wordt of ook stimulering mogelijk is van preventie-activiteiten
vanuit de intramurale sector. Verder is op dit onderdeel een bedrag van f 5,8
miljoen geraamd voor het Nationaal Instituut voor Gezondheidsbevordering en
Ziektepreventie (NIGZ). Dit instituut legt zich primair toe op gedragsgerichte
gezondheidsbevordering, met als drie belangrijkste kerntaken voorlichting,
ondersteuning van intermediairen en pleitbezorging. De ZON ontvangt subsidie
voor het uitvoeren van de coördinatiefunctie preventiebeleid. Deze functie
wordt op verzoek van VWS vorm gegeven en betreft in hoofdzaak voorbereiding
welke preventieonderwerpen geschikt zijn voor landelijke programmatische
implementatie, en na beslissing tot invoering door de Minister het bevorderen
en coördineren van de invoering. De uitgaven voor projecten, experimenten en onderzoeken (PEO) op het
terrein van volksgezondheid en zorg zijn in belangrijke mate geconcentreerd
op onderdeel 13 van dit uitgavenartikel (zie TK, 1996–1997, 25 000
XVI, nr. 18). De uitgaven die worden geraamd op onderhavig onderdeel dienen
tevens in samenhang te worden bezien met (een deel van) de uitgaven op het
PEO-artikelonderdeel 13.b) De Kaderwet volksgezondheidssubsidies dient als basis voor de uitgaven.
De wijze van bekostiging vindt plaats op grond van het Besluit Volksgezondheidssubsidies
en de Subsidieregeling volksgezondheid. Daarnaast dient de Begrotingswet als
basis voor de overige uitgaven, die niet gebaseerd zijn op de Kaderwet volksgezondheidssubsidies.c) Mutaties op dit artikelonderdeel
(bedragen x f 1 000)  1999200020012002Onderzoek Bijlmerramp– 314   Totaal
onderdeel– 314000Ten behoeve van een inventariserend onderzoek naar gezondheidsklachten
na het neerstorten van het El Al-vliegtuig in de Bijlmermeer (oktober 1992)
wordt dit onderdeel ten gunste van uitgavenartikel 23.01, onderdeel 05, verlaagd
met f 0,314 miljoen in 1999. 25.02 Onderdeel 06 Geestelijke volksgezondheida) De op dit onderdeel geraamde uitgaven hebben betrekking op de subsidiëring
van onderzoeksinstituten, waaronder het Trimbosinstituut en uitgaven ten behoeve
van (zorgvernieuwings) projecten op het terrein van de geestelijke gezondheidszorg
en de GGZ-preventie. Verder worden op dit onderdeel de uitgaven betreffende de financiering
van adviesorganen en een koepelorganisatie ten behoeve van de nascholing en
opleiding binnen de geestelijke gezondheidszorg geraamd. Tenslotte wordt vanuit
dit onderdeel de Stichting Pharos gesubsidieerd. De uitgaven voor projecten, experimenten en onderzoeken (PEO) op het
terrein van volksgezondheid en zorg zijn in belangrijke mate geconcentreerd
op onderdeel 13 van dit uitgavenartikel (zie TK, 1996–1997, 25 000
XVI, nr. 18). De uitgaven die worden geraamd op onderhavig onderdeel dienen
tevens in samenhang te worden bezien met (een deel van) de uitgaven op het
PEO-artikelonderdeel 13.b) De Kaderwet volksgezondheidssubsidies dient als basis voor de uitgaven.
De wijze van bekostiging vindt plaats op grond van het Besluit Volksgezondheidssubsidies
en de Subsidieregeling volksgezondheid. Daarnaast dient de Begrotingswet als
basis voor de overige uitgaven, die niet gebaseerd zijn op de Kaderwet volksgezondheidssubsidies. 25.02 Onderdeel 07 Alcohol-, drug- en tabaksbeleida) Ten laste van dit onderdeel worden enkele landelijke instellingen (waaronder
de Stichting Volksgezondheid en Roken (StiVoRo), het Trimbosinstituut en de
Stichting Jellinekkliniek gesubsidieerd. Verder zijn op dit
onderdeel uitgaven geraamd die zijn bestemd voor landelijke preventieprojecten,
onderzoeken en experimenten, gericht op het voorkomen van roken en alcohol-
en drugsgebruik. Daarnaast wordt uit dit onderdeel gefinancierd het overlastbeleid,
activiteiten die gericht zijn op Aids-preventie voor intraveneuze drugsgebruikers
en uitgaven bestemd voor het heroïne-experiment (f 4 miljoen). De uitgaven voor projecten, experimenten en onderzoeken (PEO) op het
terrein van volksgezondheid en zorg zijn in belangrijke mate geconcentreerd
op onderdeel 13 van dit uitgavenartikel (zie TK, 1996–1997, 25 000
XVI, nr. 18). De uitgaven die worden geraamd op onderhavig onderdeel dienen
tevens in samenhang te worden bezien met (een deel van) de uitgaven op het
PEO-artikelonderdeel 13.b) De Welzijnswet 1994 en de Kaderwet volksgezondheidssubsidies dienen
als basis voor de uitgaven. De wijze van bekostiging vindt plaats op grond
van het Bekostigingsbesluit welzijnsbeleid, het Besluit Volksgezondheidssubsidies,
de Subsidieregeling welzijnsbeleid en de Subsidieregeling volksgezondheid.
Daarnaast dient de Begrotingswet als basis voor de overige uitgaven, die niet
gebaseerd zijn op de Kaderwet volksgezondheidssubsidies.c) Mutaties op dit artikelonderdeel
(bedragen x f 1 000)  1999200020012002Heroïne-experiment800800   Afkicken onder
narcose1 2001 2001 200 Totaal
onderdeel2 0002 0001 2000Als aanvullende bijdrage aan het heroïne-experiment in Amsterdam
en Rotterdam wordt voor de jaren 1998 tot en met 2000 f 0,8 miljoen beschikbaar
gesteld. Deze middelen komen ten laste van de TVK-faciliteringsmiddelen en
worden via een verlaging van de rijksbijdrage AFBZ (uitgavenartikel 25.03,
onderdeel 01) toegevoegd aan dit onderdeel.Ten behoeve van het experiment «Afkicken onder narcose» is
er voor de jaren 1999 tot en met 2001 een bedrag van f 1,2 miljoen beschikbaar.
Deze middelen worden gefinancierd uit de JOZ-intensiveringsruimte (uitgavenartikel
25.03, onderdeel 01) en worden toegevoegd aan dit onderdeel. Kengetallen Begeleid wonenDe voornaamste functie-elementen van begeleid wonen zijn:– specifieke woon- en budgettraining;– intensieve of extensieve begeleiding afhankelijk van de mogelijkheden
van de opgenomen cliënt;– dagstructurering in de vorm van deelname aan leer/werkprojecten
en het gebruikmaken van zorgelementen en inloopmogelijkheden;– nazorg in de beginfase van zelfstandig wonen.Begeleid wonen wordt onderscheiden van de reeds bestaande vorm «beschermd
wonen», die wordt aangeboden aan cliënten afkomstig uit de psychiatrie,
die in een APZ zijn behandeld, maar nog niet in staat zijn tot zelfstandig
wonen. Binnen de verslavingszorg is dit een nieuwe functie, die gericht is
op het proces van maatschappelijke integratie.Uitgangspunt bij de kostenberekening van begeleid wonen is geweest de
COTG-richtlijn voor de functie beschermd wonen. Voor deze laatste
wordt een bedrag gehanteerd van f 45 000,= per plaats. Voor dat
bedrag kunnen circa 5 personen begeleid worden, hetgeen neerkomt op circa
f 9 000,= per persoon. Dit laatste bedrag is verhoogd
met f 6 000,= voor dagstructurering en een post onvoorziene uitgaven,
zodat het uiteindelijke bedrag voor een plaats begeleid wonen neerkomt
op f 15 000,=. 
Tabel I: Kostenberekening van de functie begeleid
wonen  Functiekosten
per persoon (in guldens) Beschermd wonen9 000 Dagstructurering
+ post onvoorzien6 000 Begeleid wonen15 000In het overlastbeleid is sprake van 26 overlastgemeenten. Indertijd is
besloten dat in principe per gemeente 10 plaatsen begeleid wonen ter beschikking
worden gesteld, met uitzondering van de 4 grote steden (Amsterdam, Rotterdam,
Den Haag en Utrecht), die ieder 20 plaatsen krijgen. In totaal zijn dus 300
plaatsen beschikbaar. 
Tabel II: Onderbouwing begeleid wonen Aantal
plaatsen300 Kosten per plaats (in guldens)15 000Toegelicht begrotingsbedrag (x f 1 000)4 50025.02 Onderdeel 08 Aids en overige sexueel overdraagbare
aandoeningena) De op dit onderdeel geraamde uitgaven zijn bestemd voor de bestrijding
van Aids. In dit kader is voorzien in de basisfinanciering van enkele organisaties
die actief zijn op dit terrein, zoals de SAD/Schorerstichting (o.a. HIV-preventie
voor mannen/jongens met homosexuele contacten) en de Stichting SOA-bestrijding
(o.a. preventie van sexueel overdraagbare aandoeningen). De uitgaven voor projecten, experimenten en onderzoeken (PEO) op het
terrein van volksgezondheid en zorg zijn in belangrijke mate geconcentreerd
op onderdeel 13 van dit uitgavenartikel (zie TK, 1996–1997, 25 000
XVI, nr. 18). De uitgaven die worden geraamd op onderhavig onderdeel dienen
tevens in samenhang te worden bezien met (een deel van) de uitgaven op het
PEO-artikelonderdeel 13b) De Kaderwet volksgezondheidssubsidies dient als basis voor de uitgaven.
De wijze van bekostiging vindt plaats op grond van het Besluit Volksgezondheidssubsidies
en de Subsidieregeling volksgezondheid. Daarnaast dient de Begrotingswet als
basis voor de overige uitgaven, die niet gebaseerd zijn op de Kaderwet volksgezondheidssubsidies. 25.02 Onderdeel 09 Patiënten- en consumentenbeleida) De op dit onderdeel geraamde uitgaven hebben betrekking op het beleid
gericht op versterking van de positie van de patiënt/consument in het
zorgstelsel. Bij de versterking van deze positie gaat het om zaken als toestemmingsvereiste
en het recht op voldoende informatie bij behandeling, het recht op inzage
van het dossier, de bescherming van de persoonlijke levenssfeer
en een goede klachtenregeling. Daarnaast is de versterking van de structuur
van patiëntenorganisaties een belangrijk beleidsdoel. Dit wordt onder
meer bevorderd door de structurele financiering van deze organisaties via
de Stichting Patiëntenfonds.De uitgaven voor projecten, experimenten en onderzoeken (PEO) op het terrein
van volksgezondheid en zorg zijn in belangrijke mate geconcentreerd op onderdeel
13 van dit uitgavenartikel (zie TK, 1996–1997, 25 000 XVI, nr.
18). De uitgaven die worden geraamd op onderhavig onderdeel dienen tevens
in samenhang te worden bezien met (een deel van) de uitgaven op het PEO-artikelonderdeel
13.b) De Kaderwet volksgezondheidssubsidies dient als basis voor de uitgaven.
De wijze van bekostiging vindt plaats op grond van het Besluit Volksgezondheidssubsidies
en de Subsidieregeling volksgezondheid. Daarnaast dient de Begrotingswet als
basis voor de overige uitgaven, die niet gebaseerd zijn op de Kaderwet volksgezondheidssubsidies.c) Mutaties op dit artikelonderdeel
(bedragen x f 1 000)  1999200020012002Patiëntenfonds10 00010 00010 00010 000Exploitatiekosten Zorginfolijn1 8001 800  Totaal
onderdeel11 80011 80010 00010 000Dit onderdeel wordt ten laste van uitgavenartikel 25.03, onderdeel 01,
met structureel f 10,0 miljoen verhoogd ten behoeve van het in 1997 opgerichte
Patiëntenfonds. Hiertoe wordt de rijksbijdrage AFBZ verlaagd.Eveneens ten laste van de rijksbijdrage AFBZ wordt dit onderdeel in de
jaren 1999 en 2000 met f 1,8 miljoen verhoogd ten behoeve van de exploitatiekosten
van de in 1998 opgerichte Nationale Zorginformatielijn van de Stichting Korrelatie.
Via dit telefoonnummer kan informatie met betrekking tot aanbieders van zorg
en hulpverlening verkregen worden. KengetallenIn het verleden vond ondersteuning van patiëntenorganisaties vooral
plaats op ad hoc basis. Daarbij werd subsidiëring steeds gekoppeld aan
concrete projecten. Vanaf 1997 vindt door de overheveling van de financiering
van patiëntenorganisaties naar het Patiëntenfonds en de groei van
de hiervoor bestemde middelen in toenemende mate ondersteuning van organisaties
plaats in relatie met de door deze organisaties vervulde functies: belangenbehartiging,
voorlichting en lotgenotencontact. Gegevens hieromtrent zullen vanaf volgend
jaar in de VWS-begroting worden gepresenteerd. 
Tabel I: Verhouding bureaukosten
versus totale kosten (bedragen x f 1 miljoen)  19971998Totale subsidie2,020,8 Bureaukosten0,61,1Van het subsidie aan het Patiëntenfonds is een beperkt deel bestemd
voor de financiering van de kosten van de organisatie. Het aandeel van het
subsidie dat hiervoor wordt aangewend neemt af met de toename van het totaal
voor het Fonds beschikbare budget. 25.02 Onderdeel 10 Voeding, veterinair beleid en produktveiligheid a) De op dit onderdeel geraamde uitgaven zijn gericht op de voorlichting
op het terrein van de (goede) voeding, verzorgd door de instellingen, gezamenlijk
te noemen «Voedingscentrum». Daartoe worden ook de exploitatiekosten
betaald en andere kosten ten behoeve van diverse databanken over voedselconsumptie,
voedingsstoffen en allergenen.Tevens zijn op dit onderdeel uitgaven geraamd voor de activiteiten van
de stichting Consument en Veiligheid, van het College Toelating Bestrijdingsmiddelen
(vergoeding van kosten die niet bij de aanvragers van een toelating in rekening
kunnen worden gebracht) en voor activiteiten op het terrein van normalisatie,
met name uitgevoerd door het Nederlands Normalisatie-instituut.De uitgaven voor projecten, experimenten en onderzoeken (PEO) op het terrein
van volksgezondheid en zorg zijn in belangrijke mate geconcentreerd op onderdeel
13 van dit uitgavenartikel (zie TK, 1996–1997, 25 000 XVI, nr.
18). De uitgaven die worden geraamd op onderhavig onderdeel dienen tevens
in samenhang te worden bezien met (een deel van) de uitgaven op het PEO-artikelonderdeel
13.b) De Kaderwet volksgezondheidssubsidies dient als basis voor de uitgaven.
De wijze van bekostiging vindt plaats op grond van het Besluit Volksgezondheidssubsidies
en de Subsidieregeling volksgezondheid. Daarnaast dient de Begrotingswet als
basis voor de overige uitgaven, die niet gebaseerd zijn op de Kaderwet volksgezondheidssubsidies. Kengetallen Doelbereikingskengetallen VoedingsbeleidHet voedingsbeleid is recentelijk geactualiseerd. In de Nota Voedingsbeleid
zijn streefwaarden opgenomen. Het daarin opgenomen actieplan heeft tot doel
deze streefwaarden te bereiken. De waarden van 1992 en 1996 zijn gebaseerd
op de 1e en de 2e Voedselconsumptiepeiling (VCP). Aan het einde van het jaar
1998 zal een 3e VCP gereed zijn. 
Tabel I: Streefwaarden (bruto-doelbereiking) uit
de Nota Voedingsbeleid  ConsumptieGeschatte
consumptie 1992Geschatte consumptie 1996Streefgetal 2002vet36,9 energie %36 energie %30 energie % verzadigd
vet14,1 energie %13 energie %< 10 energie % groente100
g/dag*200 g/dag fruit1 stuks/dag*2 stuks/dag* Gegevens nog niet beschikbaar Ongevallen in de privésfeerDe jaarlijks optredende 2,4 miljoen letsels als gevolg van ongevallen
in de privésfeer, vormen een belangrijk volksgezondheidsprobleem. Na
een aanvankelijke daling eind tachtiger jaren, is in het begin van de negentiger jaren een stijging van het aantal letsels van waargenomen. Het beleid
zoals is beschreven in de Nota Vellig Thuis (TK, 1997–1998, ), is
gericht op het tot staan brengen van de stijgende trend en deze op termijn
om te buigen in een neerwaartse trend. Grafiek 1: Geïndexeerde trend in ziekenhuisopnamen
en spoedeisende hulpbehandelingen (SEH) t.g.v. privé-ongevallen, gecorrigeerd
voor de veranderende opbouw van de bevolking. 25.02 Onderdeel 11 Geneesmiddelen, medische hulpmiddelen
en bloedvoorzieninga) De op dit onderdeel geraamde subsidies en overige uitgaven zijn bestemd
voor het voorbereiden en uitvoeren van maatregelen ter beheersing van de kosten
op het terrein van de genees- en hulpmiddelensector en voor het beleid betreffende
de bloedvoorziening.Op dit onderdeel zijn uitgaven geraamd voor de uitvoering van de Wet Geneesmiddelenprijzen.
Daarnaast gaat het om uitgaven voor activiteiten en instanties die rationeel
en doelmatig voorschrijven en afleveren bevorderen, zoals de Stichting Geneesmiddelenbulletin
en de Stichting Doelmatige Geneesmiddelenvoorziening. Ook zijn middelen geraamd
voor het toezicht op de naleving van het reclame-besluit geneesmiddelen, het
stimuleren van geneesmiddeleninnovatie en het informatiesysteem voor het volgen
van ontwikkelingen in de geneesmiddelenmarkt en de effecten van het Geneesmiddelenvergoedingensysteem.Voorts zijn op dit onderdeel uitgaven begroot voor de modernisering van
de Wet op de Geneesmiddelenvoorziening. Voor de kostenbeheersing medische
hulpmiddelen, conform de aanpak zoals besproken met de vaste commissie voor
VWS, zijn uitgaven geraamd evenals voor activiteiten ter uitvoering van Europese
wet- en regelgeving op het terrein van de medische hulpmiddelen.Tenslotte zijn op dit onderdeel uitgaven geraamd voor het beleid betreffende
de bloedvoorziening.b) De Kaderwet volksgezondheidssubsidies dient als basis voor de uitgaven.
De wijze van bekostiging vindt plaats op grond van het Besluit Volksgezondheidssubsidies
en de Subsidieregeling volksgezondheid. Daarnaast dient de Begrotingswet als
basis voor de overige uitgaven, die niet gebaseerd zijn op de Kaderwet volksgezondheidssubsidies. 25.02 Onderdeel 12 Illegalenfondsa) In het kader van het wetsvoorstel Koppelingswet is een zogenaamd Illegalenfonds opgericht. Uit dit fonds kunnen – onder bepaalde
voorwaarden – uitkeringen worden gedaan aan zorgverleners in verband
met aan illegalen verleende medische zorg in acute noodsituaties. Dit fonds
wordt beheerd door de stichting Koppeling.b) De Begrotingswet dient als basis voor de uitgaven.c) Mutaties op dit artikelonderdeel
(bedragen x f 1 000)  1999200020012002Van SZW: Budget Illegalenfonds1 9001 9001 9001 900Totaal onderdeel1 9001 9001 9001 900In het kader van de begrotingsvoorbereiding 1997 was beoogd een structureel
bedrag van f 11 miljoen over te boeken van het Ministerie van Sociale
Zaken en Werkgelegenheid naar de begroting van VWS. Voor 1999 en volgende
jaren is abusievelijk slechts f 9,1 miljoen overgeheveld, doordat geen
rekening gehouden was met het feit dat artikel 12 ook betrekking had op de
toeslagen op grond van de Algemene Bijstandswet. Hierbij wordt deze omissie
gecorrigeerd. 25.02 Onderdeel 13 Projecten, experimenten en onderzoeka) Het PEO-programma volksgezondheid en zorg kent in 1999 opnieuw de volgende
aandachtsgebieden:1. Staat van de volksgezondheid, de zorg en het zorgstelsel;2. Financiering en structuur van het zorgsysteem;3. Kwaliteit en doelmatigheid;4. Preventie, bescherming en ziektebestrijding;5. Patiënten- en consumentenbeleid;6. Gezondheidsethiek;7. Internationaal. Deze aandachtsgebieden vinden voor het overgrote deel hun uitwerking
in opdrachten aan de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek
(NWO), de Nationale Commissie Chronisch Zieken (NCCZ), het Aidsfonds, het
Landelijk Centrum Verpleging en Verzorging en ZorgOnderzoek Nederland (ZON).Bij de NWO loopt een integraal programma op het terrein van chronische
ziekten, dat wordt uitgevoerd onder verantwoordelijkheid van een Programmacommissie
Chronisch Zieken en dat bestaat uit zeven deelprogramma's. Het deelprogramma
pijn zal begin volgend jaar worden afgerond.De NCCZ, in 1991 op tijdelijke basis geïnstalleerd, betekent een
belangrijke impuls voor de ontwikkeling en uitvoering van het chronisch ziekenbeleid
van de rijksoverheid. De laatste periode, tot haar opheffing medio 1999, zal
de NCCZ zich vooral bezig houden met de implementatie en de structurele inbedding
van het chronisch-ziekenbeleid in het reguliere beleid van partijen en actoren
in het veld, zoals patiënten/consumenten, aanbieders van zorg, verzekeraars,
overheden en beroepsgroepen.In het kader van de preventie en behandeling van seropositiviteit/Aids
en de verhoging van de kwaliteit van leven van Aids-geïnfecteerden wordt
vanaf 1994 aan het Aidsfonds een ontwikkelings- en onderzoeksbudget toegekend.
Het Aidsfonds wordt hiertoe bijgestaan door de Commissie Aids-beleid en de
Programmacoördinatiecommissie Aids-onderzoek (PccAo). Voorts
houdt het Aidsfonds zich bezig met de signalerings- en coördinatiefunctie,
het documentatiecentrum en de Aidsinfolijn.Het Landelijk centrum Verpleging en Verzorging (LCVV) richt zich op de
versterking van de positie van de verplegende en verzorgende in de gezondheidszorg.
Het LCVV rekent tot haar taken het versterken van de invloed van genoemde
beroepsgroepen, het verbeteren van de kwaliteit van de beroepsuitoefening
en het realiseren van meer maatschappelijk aanzien.ZON houdt zich in 1999 bezig met twee grotere programma's, Zorg en Preventie,
die uiteenvallen in een aanzienlijk aantal deelprogramma's, en verschillende
kleinere programma's, zoals verslavingszorg, informatie- en communicatietechnologie
in de zorg, patiënten/consumentenbeleid, evaluatie van wetgeving. Tussen
ZON en NWO werden samenwerkingsafspraken geformuleerd. Binnenkort zullen ook
tussen Ziekenfondsraad en ZON afspraken op schrift worden gesteld.Op dit onderdeel zijn tevens middelen gereserveerd voor spoedeisende en
niet programmatische projecten, experimenten, onderzoek en ontwikkeling, waarbij
het ministerie zelf de aansturing van de activiteiten voor haar rekening neemt.Dit najaar zal ik de Tweede Kamer middels de PEO-brief meer uitvoerig
informeren over het PEO-beleid op het terrein van volksgezondheid en zorg.b) De Kaderwet volksgezondheidssubsidies dient als basis voor de uitgaven.
De wijze van bekostiging vindt plaats op grond van het Besluit Volksgezondheidssubsidies
en de Subsidieregeling volksgezondheid. Daarnaast dient de Begrotingswet als
basis voor de overige uitgaven, die niet gebaseerd zijn op de Kaderwet volksgezondheidssubsidies.c) Mutaties op dit artikelonderdeel
(bedragen x f 1 000)  1999200020012002Praeventiefonds1 2001 2001 2001 200Totaal onderdeel1 2001 2001 2001 200Bij begrotingsvoorbereiding 1998 is de bijdrage aan het Praeventiefonds
(f 48,8 miljoen) structureel overgeheveld van de rijksbijdrage AFBZ naar
uitgavenartikel 25.02, onderdeel 13. Aanvullend daarop wordt dit onderdeel
structureel verhoogd met f 1,2 miljoen in verband met de prijsbijstelling
1998. Inzet van de PEO-middelen 
Tabel I: Inzet van de PEO-middelen
(uitgesplitst naar betreffende aandachtsgebieden)   19951996199719981999Staat van de volksgezondheid, de zorg en het zorgstelsel9,48,98,53,97,1Financiering en structuur5,23,72,85,51,8Kwaliteit en doelmatigheid25,933,524,429,926,0Preventie etc. 77,087,980,478,479,7 Patiënten-
en consumentenbeleid8,27,86,58,59,9 Ethische
en juridische zaken1,12,21,11,50,3 Internationaal1,41,41,11,51,1Totaal128,2145,4124,8129,2125,9Bovenstaande tabel laat zien dat de afgelopen jaren omvangrijke verschuivingen
hebben plaatsgevonden, maar dat voor de jaren 1997 tot en met 1999 het totale
PEO-budget ongeveer gelijk blijft. Een constante factor is de continue aandacht
voor preventie.In 1998 is door ZON een onderscheid gemaakt tussen organisatie- en beheerskosten
in algemene zin en kosten die weliswaar niet aan een specifiek project, experiment
of onderzoek gerelateerd kunnen worden, maar niettemin een aantoonbaar onderdeel
vormen van een bepaald programma. Gedacht kan worden aan de kosten ten behoeve
van het programmasecretariaat, het organiseren van een werkconferentie of
het verrichten van een verkennende studie. In onderstaande tabel II is de
verdeling van de kosten over 1998 weergegeven. 
Tabel II: Programmakosten
en beheerskosten van de ZON (bedragen x f 1 miljoen) Totaalbedrag
van de opdracht aan de ZON84,1 Totaal Programma-kosten
(incl. co-financiering door derden)94,7 Waarvan niet direct tot
een specifiek project, experiment of onderzoek herleidbaar4,4 Organisatie-
en beheerskosten4,6Kengetallen DoelbereikingskengetallenEén van de doelstellingen van het PEO-beleid is om zoveel mogelijk
te komen tot gecoördineerde aanwending van PEO-middelen. Een belangrijk
instrument om een dergelijke coördinatie tot stand te brengen is het
gebruik maken van intermediaire organisaties, zoals ZorgOnderzoek Nederland.
Door projecten, experimenten en onderzoek via intermediaire organisaties te
laten verlopen, worden verschillende voorheen gescheiden financieringsstromen
in één kanaal gebundeld, waardoor overlappingen worden voorkomen
en de doelmatigheid van de ingezette middelen kan verbeteren. Stroomlijning
van het PEO-beleid wordt daarnaast in de hand gewerkt doordat ZON de wettelijke
taak heeft te zorgen voor afstemming op de terreinen waarvoor
ZON programma's ontwikkelt. Een belangrijk voordeel van een gecoördineerde
aanwending is voorts dat de deskundigheid op het gebied van aansturing en
implementatie van projecten, experimenten en onderzoek wordt gebundeld, waardoor
de effectiviteit van de voor dit terrein ingezette middelen kan toenemen.
In onderstaande tabel worden gegevens gepresenteerd over deze gecoördineerde
aanwending. 
Tabel III: Gecoördineerde aanwending
van de PEO-middelen (bedragen x f 1 miljoen) (bron: PEO-brieven
1995–1998)   19951996199719981999ZON/Praeventiefonds47,449,882,084,3PMMW-NWO8,38,67,17,6PM Aidsfonds9,511,28,96,7PMNCCZ5,38,37,97,1PM LCVV5,05,05,25,7PMPatiëntenfonds (PEO-deel)–  – 2,03,5–  Totaal75,582,9113,1114,9PMUit bovenstaande tabel blijkt dat de gecoördineerde aanwending van
PEO-middelen zijn beslag heeft gekregen door programmering bij ZON. Opbouw verplichtingen vanaf de vorige
ontwerp-begroting (x f 1 000) U2502t/m 19961997199819992000200120022003Stand ontwerp-begroting 1998  316 274300 809331 037333 992341 546 Nota
van wijziging  10 000  1e Suppletore wet  – 4 312– 73 781– 64 180– 55 088– 51 928 Nieuwe
wijzigingen  42 64920 75217 75612 75523 224 Toedeling
loon- en OVA-bijstellingen  11 1946 3236 6706 8677 019 Stand
ontwerp-begroting 19993 357538 128375 805254 103291 283298 526319 861377 266 Opbouw uitgaven vanaf de vorige ontwerp-begroting
(x f 1 000) U2502 1997199819992000200120022003Stand ontwerp-begroting 1998  375 972345 156343 756341 748341 546 Nota
van wijziging  10 000  1e Suppletore wet  – 11 8275 0115 7035 3705 370 Nieuwe
wijzigingen  13 02826 44426 83324 53223 332 Toedeling
loon- en OVA-bijstellingen  7 2767 1287 0637 0287 019 Stand
ontwerp-begroting 1999 260 699394 449383 739383 355378 678377 267375 766Artikel 25.03 Rijksbijdragen volksgezondheid Overzicht ontvangstenrealisaties en -ramingen op artikelonderdeel
(bedragen x f 1 000) Art.ond.Omschrijving199719981999200020012002200301Rijksbijdrage
AFBZ6 390 1236 529 670508 451514 315513 871508 421508 42102Arbeidsmarktbeleid106 42996 55996 55996 49896 49796 29796 29703Extra banen zorgsector402 992485 407503 702516 355525 021523 945523 94504Rijksbijdrage ziekenfondsverzekeringZie bij onderdeel
015 940 8305 881 0365 865 7675 858 8985 858 89805Rijksbijdrage financiering kosten abortuskliniekenZie
bij onderdeel 0111 71011 70911 70911 70911 709Totaalartikel6 899 5437 111 6367 061 2527 019 9137 012 8656 999 2706 999 270AlgemeenDit artikel kent een nieuwe structuur. Voorheen werden op het oude artikelonderdeel
01 «Rijksbijdragen ziektekosten» de rijksbijdragen aan de Algemene
Kas ten behoeve van de ziekenfondsverzekering en aan het Algemeen Fonds Bijzondere
Ziektekosten geraamd.Met ingang van het begrotingsjaar 1999 zijn twee nieuwe artikelonderdelen
aan dit artikel toegevoegd. Op het nieuwe onderdeel 04 wordt de rijksbijdrage
Ziekenfondsverzekering geraamd en verantwoord, de rijksbijdragen aan de financiering
van de kosten van abortusklinieken worden voortaan geraamd en verantwoord
op het nieuwe artikelonderdeel 05.Tevens bevat dit artikel een raming voor het arbeidsmarktbeleid, hoofdzakelijk
bestaande uit een bijdrage aan de sectorfondsen op het terrein van de arbeidsmarkt,
scholing en werkgelegenheid (artikelonderdeel 02).Op het artikelonderdeel 03 «Extra banen zorgsector» staan
de uitgaven geraamd voor het creëren van extra banen in de zorgsector
conform het regeerakkoord 1994. 25.03 Onderdeel 01 Rijksbijdrage AFBZa) De op dit onderdeel geraamde uitgaven hebben betrekking op de bijdragen
van het rijk aan het Algemeen Fonds Bijzondere Ziektekosten (AFBZ).b) Artikel 39, lid 2, van de Wet Financiering Volksverzekeringen (WFV)
dient als basis voor de bijdrage van het rijk aan het Algemeen Fonds Bijzondere
Ziektekosten.c) Mutaties op dit artikelonderdeel
(bedragen x f 1 000)  1999200020012002Structuurwijziging– 5 608 503– 5 550 267– 5 535 367– 5 528 667Afschaffing toegangsbijdrage thuiszorg195 000195 000195 000195 000RA 1998: taakstelling productiviteitskorting– 6 710– 13 350– 19 980– 26 630Ziekteverzuim-middelen naar instellingsbudgetten681681681681Patiëntenfonds– 10 000– 10 000– 10 000– 10 000Exploitatiekosten Zorginfolijn– 1 800– 1 800  Praeventiefonds– 1 200– 1 200– 1 200– 1 200Heroïne-experiment– 800– 800  Afkicken onder narcose– 1 200– 1 200– 1 200 Palliatieve zorg– 7 000– 7 000– 7 000– 7 000Intensivering ambulancezorg– 1 200– 1 200– 1 200– 1 200Huisartsenopleiding– 3 000– 3 000– 3 000– 3 000Van Financiën: loon- en OVA-bijstelling 19987 4647 7367 7677 767Van Financiën: prijsbijstelling 19981 6461 7061 7131 714Totaal onderdeel– 5 445 732– 5 394 136– 5 383 266– 5 382 016Op grond van de structuurwijziging op dit uitgavenartikel (zie onder Algemeen) wordt dit onderdeel meerjarig verlaagd met de rijksbijdrage
Ziekenfondsverzekering (onderdeel 04) en de rijksbijdrage aan de financiering
van abortusklinieken (onderdeel 05).In het Regeerakkoord 1998 is afgesproken dat de toegangsbijdrage thuiszorg
per 1 januari 1999 zal worden afgeschaft. Voor de financiering hiervan wordt
de rijksbijdrage AWBZ structureel verhoogd met f 195 miljoen ten laste
van de rijksbijdrage ZFW (onderdeel 04 van dit artikel).Daarnaast is in het Regeerakkoord 1998 een taakstelling afgesproken omtrent
de bevordering van een doelmatig en doeltreffend handelen van de rijksdienst
(zie ook de toelichting op het uitgavenartikel 22.04), in de vorm van een
produktiviteitskorting van 0,55%. Een deel van deze taakstelling zal binnen
het Budgettair Kader Zorg worden gevonden, namelijk ten laste van de demoreservering
voor de sector Beheer. Dit leidt tot een verlaging van de rijksbijdrage AFBZ.De middelen voor reductie ziekteverzuim voor de sectoren AGGZ en RIBW
zijn op verzoek van de betreffende sectoren overgeheveld van het sectorfonds
naar instellingsbudgetten. In verband hiermee wordt dit onderdeel structureel
verhoogd met f 0,681 miljoen ten laste van onderdeel 02 van dit artikel.Dit onderdeel wordt ten gunste van uitgavenartikel 25.02, onderdeel 09,
met structureel f 10,0 miljoen verlaagd ten behoeve van het in 1997 opgerichte
Patiëntenfonds. Hiertoe wordt de rijksbijdrage AFBZ verlaagd.Eveneens ten laste van de rijksbijdrage AFBZ wordt dit onderdeel in de
jaren 1999 en 2000 met f 1,8 miljoen verlaagd ten gunste van uitgavenartikel
25.02, onderdeel 09, ten behoeve van de in 1998 opgerichte Nationale Gezondheidslijn.Bij begrotingsvoorbereiding 1998 is de bijdrage aan het Praeventiefonds
(f 48,8 miljoen) structureel overgeheveld van de rijksbijdrage AFBZ naar uitgavenartikel 25.02, onderdeel 13. Aanvullend daarop wordt dit
onderdeel structureel verlaagd met f 1,2 miljoen in verband met de prijsbijstelling
1998.Als aanvullende bijdrage aan het heroïne-experiment in Amsterdam
en Rotterdam wordt voor de jaren 1998 tot en met 2000 f 0,8 miljoen beschikbaar
gesteld. Deze middelen komen ten laste van de TVK-faciliteringsmiddelen en
worden via een verlaging van de rijksbijdrage AFBZ toegevoegd aan uitgavenartikel
25.02, onderdeel 07.Ten behoeve van het experiment «Afkicken onder narcose» is
er voor de jaren 1999 t/m 2001 een bedrag van f 1,2 miljoen beschikbaar.
Deze middelen worden gefinancierd uit de JOZ-intensiveringsruimte en worden
toegevoegd aan uitgavenartikel 25.02, onderdeel 07.Voor projecten op het gebied van palliatieve zorg, gericht op kennisoverdracht
en structuurverandering, wordt – eveneens ten laste van het JOZ-kader –
dit onderdeel structureel verlaagd met f 7,0 miljoen ten gunste van uitgavenartikel
25.02, onderdeel 04.In het JOZ 1998 is opgenomen een intensivering ten behoeve van «spoedeisende
hulp» ad f 3,0 miljoen (zie pagina 269/270 van het JOZ 1998). Een
deel van deze intensivering wordt via de begroting gefinancierd. In verband
hiermee wordt dit onderdeel structureel verlaagd met f 1,2 miljoen ten
gunste van uitgavenartikel 25.02, onderdeel 04.Ten laste van het huisartsenkader in het JOZ wordt ten behoeve van de
externe leer-werk-periode (ELWP) en de vrijstellingsregeling inzake de huisartsen-opleiding
f 3,0 miljoen beschikbaar gesteld. Deze middelen worden via de VWS-begroting
gefinancierd en worden daarom overgeheveld naar uitgavenartikel 25.01, onderdeel
02.Uit de Aanvullende post Loonbijstelling vindt naar dit onderdeel een structurele
overboeking plaats van circa f 7,5 miljoen, betreffende de Overheidsbijdrage
in de Arbeidskostenontwikkeling 1998 voor de VWS-sectoren. Daarnaast wordt
dit onderdeel structureel verhoogd met circa f 1,7 miljoen via een overboeking
vanuit de Aanvullende post Prijsbijstelling in de Miljoenennota 1998. 25.03 Onderdeel 02 Arbeidsmarktbeleida) De geraamde uitgaven zijn bestemd voor activiteiten op het gebied van
arbeidsmarktbeleid, waaronder behoud en doorstroom van personeel, verbetering
arbeidsomstandigheden, sociaal beleid, stimulering kinderopvang, intercultureel
personeelsbeleid, scholing zittend personeel, onderzoek en informatievoorziening,
regionale personeelsplanning en reductie van het verzuim. Deze middelen zijn
beschikbaar gesteld in het kader van het beleidskader arbeidsmarkt zorgsector,
facilitering reductie ziekteverzuim, de scholingsmiddelen in het kader van
het Regeerakkoord en de arbeidsmarktimpuls 1994. Teneinde bij te dragen aan
een samenhangend en actief arbeidsmarktbeleid, stelt de overheid middelen
ter beschikking aan door sociale partners voor dat doel opgerichte sectorfondsen.b) De Kaderwet volksgezondheidssubsidies dient als basis voor de uitgaven.
De wijze van bekostiging vindt plaats op grond van het Besluit Volksgezondheidssubsidies
en de Subsidieregeling volksgezondheid. Daarnaast dient de Begrotingswet als
basis voor de overige uitgaven, die niet gebaseerd zijn op de Kaderwet volksgezondheidssubsidies. c) Mutaties op dit artikelonderdeel
(bedragen x f 1 000)  1999200020012002Ziekteverzuim-middelen naar instellingsbudgetten– 681– 681– 681– 681Ondersteuningstraject JEWEL200200200  Voortzetting
TOPAZ60   Totaal onderdeel– 421– 481– 481– 681De middelen voor reductie ziekteverzuim voor de sectoren AGGZ en RIBW
zijn op verzoek van de betreffende sectoren overgeheveld van het sectorfonds
naar instellingsbudgetten. In verband hiermee wordt dit onderdeel structureel
verlaagd met f 0,681 miljoen ten gunste van onderdeel 01 van dit artikel.Met het oog op de instroom van allochtoon personeel in de CAO-sector Jeugdhulpverlening
en de verdere interculturalisatie van deze sector is het vierjarige ondersteuningstraject
JEWEL van start gegaan. Aangezien het AWO-sectorfonds zal fungeren als opdrachtgever
van JEWEL wordt dit onderdeel in de jaren 1998 t/m 2001 met f 0,2 miljoen
verhoogd ten laste van uitgavenartikel 24.04, onderdeel 02, en uitgavenartikel
24.09, onderdeel 01.In vervolg op het project «Tijdelijk Ondersteuningspunt Allochtonen
in de Zorgsector» (TOPAZ) is het tweejarig Project Implementatie TOPAZ
in Nederland (PIT.NL) gestart. Doel van dit project is expertise en instrumenten
van intercultureel management overdragen aan instellingen met behulp van regionale
netwerken. Aangezien het sectorfonds voor het ziekenhuiswezen zal fungeren
als opdrachtgever van PIT.NL wordt dit onderdeel in de jaren 1998 en 1999
met f 0,06 miljoen verhoogd ten laste van uitgavenartikel 24.09, onderdeel
01. Volume- en prestatiegegevensTabel I geeft de begrotingsbedragen per sectorfonds weer (exclusief indexering
1998) die maximaal beschikbaar (gesteld) zijn voor vernieuwend arbeidsmarktbeleid.
In 1998 is het beschikbare budget voor de sectorfondsen structureel verlaagd,
in verband met de brede prioriteitstelling binnen de VWS-begroting.Voor de prestatiegegevens, in de vorm van activiteiten van de in bovenstaande
tabel I genoemde sectorfondsen, verwijzen wij u naar Tabel A1.6 uit het JOZ
1999. 
Tabel I: Activiteitenbudget per sectorfonds (bedragen
x f miljoen)   Realisatie
1996Realisatie 1997Raming 1998Raming
1999 AWOZ (ziekenhuiswezen)31,3*33,929,229,2AWO (zorg en welzijn)38,139,935,335,5 AWOB
(verzorgingshuizen)21,027,624,424,4 SBA (apothekersassistenten)1,21,81,61,6SOVAM (ambulances)1,11,21,01,0 SfZ (zorgverzekeraars)0,50,90,40,2Gezamenlijke fondsen1,11,11,11,1 Totaal94,3106,493,093,0* Dit bedrag is in verband met een beroepsprocedure nog niet definitief
vastgesteld.Bovenstaande bedragen 1998 en 1999 zijn exclusief de OVA-bijstelling 1998. 25.03 Onderdeel 03 Extra banen zorgsectora) In het kader van het Regeerakkoord 1994 zijn middelen beschikbaar gesteld
voor het creëren van extra arbeidsplaatsen in de zorgsector (beoogde
aantal per 1 januari 1999: 13 830 banen structureel). Deze middelen zijn
in tranches toegevoegd aan de VWS-begroting.b) De Circulaire beleidsregels extra arbeidsplaatsen zorgsector dient
als basis voor de uitgaven aan sectorfondsen en de Ziekenfondsraad, die de
regeling uitvoeren. Ramings- en doelmatigheidskengetallenIn het kader van de Circulaire beleidsregels extra arbeidsplaatsen Zorgsector
zijn middelen beschikbaar gesteld voor extra arbeidsplaatsen in de zorgsector.
Tabel I geeft de ontwikkeling van het budget weer en de ontwikkeling van het
aantal maximaal te creëren arbeidsplaatsen. Uitgegaan wordt van een vergoedingsbedrag
per arbeidsplaats van f 40 000 voor arbeidsplaatsen die vóór
1996 bezet zijn en van f 35 000 voor arbeidsplaatsen die vanaf 1996
bezet zijn. Bij vaststelling van deze vergoedingsbedragen is ervan uitgegaan
dat de werkgever gebruik maakt van de mogelijkheden van de Wet Vermindering
Afdracht loonbelasting (WVA).Tabel II geeft een overzicht van de bezettingscijfers over de verschillende
deelnemende sectoren. 
Tabel I: Overzicht raming regeling «extra
zorgbanen»   Realisatie1996Realisatie1997Raming
1998Raming1999Raming2000 Budget
(x f miljoen)1284403485504516Max. te creëren banen (raming)10 00012 83013 83013 83013 8301 Inclusief correctie wegens afdrachtskorting 1998 en indexering
1998. 
Tabel II: Overzicht aantal bezette arbeidsplaatsen
regeling extra arbeidsplaatsen zorgsector per sector Sectorenultimo
1995ultimo 19961 januari 1998*1 juli 1998*Intramuraal1 6734 0724 8145 424Thuiszorg5538671 1221 227 Verzorgingstehuizen5228161 1781 675Dagverblijven en tehuizen voor gehandicapten5187749971 264Jeugdhulpverlening 46116167 Maatschappelijke
opvang 76152189 Schippersinternaten e.d. 91919Medische
kinderdagverblijven en tehuizen 305974 SPD'en   1Totaal3 2666 6908 45710 040* Met ingang van het vierde kwartaal 1997 worden de bezettingscijfers
gerapporteerd op de eerste dag van de maand volgend op het betreffende kwartaal. 25.03 Onderdeel 04 Rijksbijdragen Ziekenfondsverzekering a) De op dit onderdeel geraamde uitgaven hebben betrekking op de bijdrage
van het rijk aan de Algemene Kas van de ziekenfondsverzekering.b) Artikel 14A van de Ziekenfondswet dient als basis voor de bijdrage
van het rijk aan de ziekenfondsverzekering. De hoogte van dit bedrag, alsmede
de wijze van bekostiging, wordt bij AMvB vastgesteld.c) Mutaties op dit artikelonderdeel
(bedragen x f 1 000)  1999200020012002Structuurwijziging5 597 0535 538 8185 523 9185 517 218Van GF: zittend ziekenvervoer278 300278 200278 200278 200Afschaffen toegangsbijdrage thuiszorg– 195 000– 195 000– 195 000– 195 000Compensatie verlaging werkgeversdeel ZFW-premie120 000120 000120 000120 000Van
Financiën: OVA-bijstelling 1998115 080113 881113 575113 437Van Financiën: prijsbijstelling 199825 39725 13725 07425 043Totaal onderdeel5 940 8305 881 0365 865 7675 858 898Op grond van de structuurwijziging op dit uitgavenartikel (zie onder Algemeen) wordt dit onderdeel meerjarig verhoogd met de voorheen op
onderdeel 01 van dit artikel geraamde rijksbijdrage Ziekenfondsverzekering.Voorts wordt dit onderdeel verhoogd op grond van het niet doorgaan van
de decentralisatie van het zittend ziekenvervoer. Het betreft een structurele
terugboeking van de in 1997 overgehevelde middelen naar het Gemeentefonds.In het Regeerakkoord 1998 is afgesproken dat de toegangsbijdrage thuiszorg
per 1 januari 1999 zal worden afgeschaft. Voor de financiering hiervan wordt
de rijksbijdrage AWBZ (onderdeel 01 van dit artikel) structureel verhoogd
met f 195 miljoen ten laste van de rijksbijdrage ZFW.In samenhang met de verhoging van de energiebelastingen voor bedrijven
met ingang van 1999 vindt een compenserende lastenverlichting
plaats. Deze krijgt onder meer vorm via een verlaging van het werkgeversdeel
van de ZFW-premie. Om de hieruit voortvloeiende premiederving voor de Algemene
kas ZFW te neutraliseren wordt de rijksbijdrage ZFW structureel met f 120
miljoen verhoogd.Uit de Aanvullende post Loonbijstelling in de Miljoenennota 1998 vindt
naar dit onderdeel een structurele overboeking plaats van circa f 114
miljoen, betreffende de Overheidsbijdrage in de Arbeidskostenontwikkeling
1998 voor de VWS-sectoren. Daarnaast wordt dit onderdeel structureel verhoogd
met circa f 25 miljoen via een overboeking vanuit de Aanvullende post
Prijsbijstelling in de Miljoenennota 1998. 25.03 Onderdeel 05 Rijksbijdragen financiering kosten
abortuskliniekena) De op dit onderdeel geraamde uitgaven hebben betrekking op de bijdrage
van het rijk ten behoeve van de financiering van abortusklinieken.b) De bijdrage is gebaseerd op een door de Minister van VWS goedgekeurd
besluit van de Ziekenfondsraad dd. 14 oktober 1995 (Staatscourant 1995, 207).c) Mutaties op dit artikelonderdeel
(bedragen x f 1 000)  1999200020012002Structuurwijziging11 45011 44911 44911 449Van Financiën: OVA-bijstelling 1998213213213213Van Financiën: prijsbijstelling 199847474747Totaal onderdeel11 71011 70911 70911 709Op grond van de structuurwijziging op dit uitgavenartikel (zie onder Algemeen) wordt dit onderdeel meerjarig verhoogd met de voorheen op
onderdeel 01 van dit artikel geraamde rijksbijdrage aan de financiering van
abortusklinieken.Uit de Aanvullende post Loonbijstelling in de Miljoenennota 1998 vindt
naar dit onderdeel een structurele overboeking plaats van f 0,213 miljoen,
betreffende de Overheidsbijdrage in de Arbeidskostenontwikkeling 1998 voor
de VWS-sectoren. Daarnaast wordt dit onderdeel structureel verhoogd met f 0,047
miljoen via een overboeking vanuit de Aanvullende post Prijsbijstelling in
de Miljoenennota 1998. Opbouw verplichtingen vanaf de vorige
ontwerp-begroting (x f 1 000) U2503t/m 19961997199819992000200120022003Stand ontwerp-begroting 1998  6 974 6456 696 8566 660 3396 657 2346 647 929 Nota
van wijziging  – 9 359641641641641 1e
Suppletore wet  – 40 503– 165 046– 148 911– 151 294– 152 494 Nieuwe
wijzigingen  161 788517 298509 471506 310501 691 Toedeling
loon- en OVA-bijstellingen  5 186– 1 769– 1 627– 241 503 Stand
ontwerp-begroting 199997 7796 805 0107 091 7577 047 9807 019 9137 012 8656 999 2706 999 270 Opbouw uitgaven vanaf de vorige ontwerp-begroting
(x f 1 000) U2503 1997199819992000200120022003Stand ontwerp-begroting 1998  6 974 6466 696 8566 660 3396 657 2336 647 929 Nota
van wijziging  – 9 359641641641641 1e
Suppletore wet  7 243– 149 974– 147 011– 148 194– 148 194 Nieuwe
wijzigingen  140 588515 498507 571503 210497 391 Toedeling
loon- en OVA-bijstellingen  – 1 482– 1 769– 1 627– 251 503 Stand
ontwerp-begroting 1999 6 899 5437 111 6367 061 2527 019 9137 012 8656 999 2706 999 270Artikel 25.04 Garantie van rente en aflossing van leningen
volksgezondheid AlgemeenDit artikel bevat de voorzieningen op de rijksbegroting voor eventuele
aanspraken voortvloeiende uit onder rijksgarantie afgesloten leningen door
intramurale zorginstellingen.a) De verleende garanties hebben betrekking op aangegane geldleningen
ten behoeve van de renovatie of nieuwbouw van inrichtingen voor de gezondheidszorg.
Speciaal dient hier genoemd te worden de bouw van het Centraal laboratorium
van de Bloedtransfusiedienst van het Nederlandse Rode Kruis en de verbouwing
en uitbreiding van het revalidatiecentrum «De Hoogstraat». In
het kader van Garantieregeling 1958 worden af en toe nog geldleningen aangegaan.b) De garanties worden verstrekt op grond van de Garantieregeling inrichtingen
voor de gezondheidszorg 1958, de Financieringsregeling verpleeg- en behandelingsinrichtingen
en de Begrotingswet. 
Tabel I: Bouw of herbouw, herstel en uitbreiding
van inrichtingen voor gezondheidszorg   1997199819992000200120022003Garantieplafond030 00020 00020 000000Uitstaand risico per 1 januari4 295 2454 119 8663 973 7373 817 1083 659 9793 482 8503 305 721 Vervallen of te vervallen
garanties175 379176 129176 629177 129177 129177 129177 129Verleende of te verlenen garanties030 00020 000200 000000Uitstaand risico per 31 december4 119 8663 973 7373 817 1083 839 9793 482 8503 305 7213 128 592 
Tabel II: Bouw of herbouw, herstel en uitbreiding
van verpleeg- en behandelinrichtingen   1997199819992000200120022003Garantieplafond0000000 Uitstaand
risico per 1 januari81248427153000Vervallen of te vervallen garanties32821321853000Verleende of te verlenen garanties0000000Uitstaand risico per 31 december484271530000 
Tabel III: De stichting tot instandhouding
Centraal laboratorium van de Bloedtransfusiedienst van het Nederlands Rode
Kruis   1997199819992000200120022003Garantieplafond0000000 Uitstaand
risico per 1 januari1507500000 Vervallen
of te vervallen garanties75000000Verleende of te verlenen garanties0000000Uitstaand risico per 31 december757500000 
Tabel IV: Stichting Revalidatie-centrum «De
Hoogstraat» te Leersum   1997199819992000200120022003Garantieplafond0000000 Uitstaand
risico per 1 januari47 10044 61542 13039 64537 16034 67532 190Vervallen of te vervallen garanties2 4852 4852 4852 4852 4852 4852 485Verleende of te verlenen garanties0000000Uitstaand risico per 31 december44 61542 13039 64537 16034 67532 19029 705 Opbouw verplichtingen vanaf de vorige
ontwerp-begroting (x f 1 000) U2504t/m 19961997199819992000200120022003Stand ontwerp-begroting 1998  30 00020 000  Stand
ontwerp-begroting 1999 81730 00020 000    HOOFDBELEIDSTERREIN 26 INSPECTIE GEZONDHEIDSBESCHERMING,
WAREN & VETERINAIRE ZAKEN AlgemeenDe Inspectie gezondheidsbescherming, Waren & Veterinaire Zaken (Inspectie
W&V) – deel uitmakend van de beschermingsinspecties van het Staatstoezicht
op de Volksgezondheid – is tot stand gekomen via een fusie van de Inspectie
Gezondheidsbescherming en de Veterinaire Inspectie. In 1998 is een start gemaakt
met de implementatie die enkele jaren zal duren.De werkterreinen van de Inspectie W&V zijn vastgelegd op basis van
de Gezondheidswet en nader bepaald door specifieke wetgeving (bijv. de Warenwet,
de Vleeskeuringswet, de Veewet, de Drank- en Horecawet). De Inspectie houdt
toezicht op een aantal specifieke werkterreinen, namelijk:– voedingsmiddelen, van zowel dierlijke als plantaardige oorsprong;– non-food (= overige waren/niet-voedingsmiddelen);– levende dieren.De twee belangrijkste taken van de Inspectie zijn:– Handhaving; nagaan of een individueel bedrijf zich aan de wet
houdt en maatregelen nemen. Handhaving bestaat uit toezicht en opsporing.– Signalering en advisering.De aandacht richt zich hierbij primair op de volksgezondheid. Artikel 26.01 Personeel en materieel Inspectie Gezondheidsbescherming,
Waren & Veterinaire Zaken Overzicht uitgavenrealisaties en -ramingen op artikelonderdeel (bedragen
x f 1 000) Art.ond.Omschrijving199719981999200020012002200301Actief regulier personeel71 40073 76573 03672 63273 63273 63273 63202Overige personele uitgaven4 5334 5844 5875 6815 6815 6815 68103Post-actieven1 9743 0475 2473 0463 0463 0463 04604Materieel25 47029 16731 92732 92729 92728 92728 92705Huisvesting; verrekening met de         Rijksgebouwendienst0011 66911 66911 66911 66911 669Totaal artikel103 375110 563126 466125 955123 955122 955122 95526.01 Onderdeel 01 Regulier personeela) De op dit onderdeel geraamde uitgaven betreffen salarissen (inclusief
sociale lasten) van personeel zoals vermeld in Bijlage 1A van deze begroting.
Daarnaast worden de uitgaven voor ouderschapsverlof, overwerk en dergelijke
ten laste van dit onderdeel gebracht.b) De Ambtenarenwet, de Begrotingswet, alsmede de sociale werknemersverzekeringen,
de Wet op de loonbelasting 1964 en de Wet brutering overhevelingstoeslag lonen
dienen als basis voor de uitgaven. De Wet Privatisering ABP en het daarop
gebaseerde pensioenreglement dienen als basis voor de uitgaven met betrekking
tot het werkgeversaandeel in de pensioenpremies. c) Mutaties op dit artikelonderdeel
(bedragen x f 1 000)  1999200020012002Inhuur externen– 88– 88– 88– 88Totaal onderdeel– 88– 88– 88– 88De comptabele regelgeving schrijft voor dat de inhuur van externen wordt
verantwoord op onderdeel 02 van dit artikel. Met het oog daarop wordt dit
onderdeel structureel verlaagd met f 0,088 miljoen ten gunste van onderdeel
02. 26.01 Onderdeel 02 Overige personele uitgavena) De op dit onderdeel geraamde uitgaven betreffen: vergoedingen aan personeel
van de kosten woon–werkverkeer, differentiatie in beloning, verhuiskosten,
vorming en opleiding, werving en selectie, kinderopvang en dergelijke.b) De Ambtenarenwet dient als juridische basis voor de uitgaven. c) Mutaties op dit artikelonderdeel
(bedragen x f 1 000)  1999200020012002Inhuur externen88888888 Totaal
onderdeel88888888Voorheen werden de uitgaven ten behoeve van de inhuur van externen geraamd
en verantwoord op onderdeel 01 van dit artikel. De comptabele regelgeving
schrijft echter voor dat dit gebeurt op dit onderdeel. Met het oog daarop
wordt dit onderdeel structureel verhoogd met f 0,088 miljoen ten laste
van onderdeel 01. 26.01 Onderdeel 03 Post-actievena) Op dit onderdeel worden de uitgaven geraamd bestemd voor de betaling
van wachtgeld aan post-actieven (bijvoorbeeld Rijkswachtgeldregeling, korte
en lange uitkering 1966).b) De Ambtenarenwet dient als basis voor de uitgaven. 26.01 Onderdeel 04 Materieela) Op dit onderdeel worden materiële uitgaven geraamd ten behoeve
van de Inspectie Gezondheidsbescherming en de Veterinaire Inspectie. Het betreft
enerzijds personeelsgebonden uitgaven zoals reis- en verblijfskosten en werkplekautomatisering.
Anderzijds betreft het materiële uitgaven ten behoeve van: de bedrijfsvoering
zoals gebouwgebonden uitgaven, uitgaven ten behoeve van analyse-apparatuur,
hulpmiddelen voor onderzoek, informatiesystemen en informatie-infrastructuur
en uitbesteding.b) De Begrotingswet dient als basis voor de uitgaven. De uitgaven ten
behoeve van de bedrijfshulpverlening (facilitaire uitgaven) zijn gebaseerd
op het Besluit bedrijfshulpverlening Arbeidsomstandighedenwet (Stb. 783, 1993). c) Mutaties op dit artikelonderdeel
(bedragen x f 1 000)  1999200020012002Hogere uitgifte certificaten1 2601 2601 2601 260Totaal onderdeel1 2601 2601 2601 260De Inspectie W&V heeft in 1997 meer certificaten uitgegeven dan in
voorgaande jaren. De verwachting is dat deze tendens zich in de komende jaren
zal voortzetten. Met het oog hierop wordt de raming op dit onderdeel, evenals
op het ontvangstenartikel 26.01, structureel verhoogd met f 1,26 miljoen. 26.01 Onderdeel 05 Huisvestinga) De op dit onderdeel geraamde uitgaven zijn bestemd voor de verrekening
van de huisvestingsuitgaven van de Inspectie W&V (en eventuele «inwonende»
diensten) met de Rijksgebouwendienst (RGD), voor zover deze direct of indirect
samenhangen met de huurcontracten, zoals die met de RGD zijn gesloten.b) De Begrotingswet dient als basis voor de uitgaven.c) Mutaties op dit artikelonderdeel
(bedragen x f 1 000)  1999200020012002Overboeking RGD-middelen11 66911 66911 66911 669Totaal onderdeel11 66911 66911 66911 669Als gevolg van de stelselherziening rijkshuisvesting worden de departementen
zelf verantwoordelijk voor hun huisvesting en de daarbij behorende budgetten.
In verband hiermee worden de voorheen op de RGD-begroting geraamde huisvestingsbudgetten
overgeheveld naar de desbetreffende begrotingshoofdstukken. In dit kader wordt
dit onderdeel structureel verhoogd met f 11,669 miljoen. KengetallenDe in de toelichting opgenomen kerncijfers hebben voornamelijk betrekking
op het procesmatige deel van de taken van de Inspectie W&V. Dit procesmatige
deel omvat de handhavingstaken (toezicht en opsporing) en wordt planmatig
uitgedrukt in aantallen inspecties en aantallen te onderzoeken monsters. Het
projectmatige deel van de taken omvat zaken als signalering en advisering.
In de planningscyclus van de Inspectie W&V worden deze taken voor een
groot deel ondergebracht in de afdelingen Specialisatie.De realisatie van de inspectieplanning 1997 bedroeg 94%. De realisatie
van de monsterplanning bedroeg 98%. Het convenant 1997 is met betrekking tot
het aantal bezoeken afgesloten op een ogenschijnlijk lager niveau dan de realisatie
van 1996. Eind 1996 is een nieuwe methodiek toegepast voor het toezicht op
procesbeheersingssystemen. Deze methodiek behelst een verdieping van het basistoezicht,
waardoor per bezoek meer tijd moet worden uitgetrokken. In aantallen bezoeken
daalde de planning voor 1997, in te besteden bezoektijd niet.
Daar deze methodiek ook in 1998 en 1999 wordt gehanteerd en uitgebouwd zullen
in convenanten lagere te realiseren aantallen worden opgenomen. Doordat tijdens
een bezoek diepgaander geïnspecteerd wordt, blijft het niveau van het
toezicht zeker gehandhaafd.Aangezien de planningscyclus 1999 gedurende het jaar 1998 wordt afgerond
zal een definitieve planning 1999 pas in december opgemaakt kunnen worden.
Per 1 september 1998 is de nieuwe Inspectie van start gegaan. In de hierin
voorafgaande periode kende de organisatie een groot verloop en dientengevolge
een aanzienlijke produktiedaling. Ook in 1999 zal de gewijzigde samenstelling
van het personeelsbestand invloed hebben op de produktie. De geprognotiseerde
realisatie voor 1999 is circa 70% van de in 1998 bij convenant overeengekomen
activiteiten.De weergegeven doelmatigheidskengetallen zijn berekend op basis van kostprijzen
voor de producten «inspectie» en «monsteronderzoek»
en zijn voor het grootste deel gerelateerd aan de procesmatige activiteiten.
Over 1997 heeft, met behulp van de bedrijfseconomische boekhouding, een uitgebreide
kostprijsberekening plaatsgevonden, waarbij zowel directe als indirecte materiële
en personele kosten zijn betrokken.De indirecte kosten zijn verbijzonderd naar de eerder genoemde producten/kostendragers.
Het betreft hier geen integrale kostprijs, omdat primaire huisvestingskosten,
bijdragen van derden enz. niet in de berekening betrokken zijn.Eenzelfde berekening, verricht op basis van de gedane uitgaven, laat een
«kostprijs» zien die lager is, omdat hiervoor de boekhouding geschoond
is van afschrijvingskosten en er tevens een zeer terughoudend investeringsbeleid
is gevoerd.Zowel uitgaven als kosten geven geen juist (i.e. vertrouwd) beeld van
de gebruikelijke kostprijs van producten, omdat uitgaven/kosten voor reorganisatiedoeleinden
de hoogte sterk beïnvloeden: de gemiddelde kostprijs per bezoek steeg
in 1997 aanzienlijk. Hiervan is in 1998 en 1999, bij de start van de nieuwe
organisatie, des te meer sprake. Er bestaat onzekerheid met betrekking tot
de gerealiseerde produktie en de hoogte van de uitgaven die ten gevolge van
de reorganisatie zullen worden gedaan.Wel is het gewenst over 1998 en 1999 na te calculeren om vast te kunnen
stellen dat de nieuwe organisatie op termijn doelmatiger is gaan werken. Ramingskengetallen 
 Tabel I: Onderbouwing regulier personeel  Realisatie
1996Realisatie 1997Raming 1998Raming 1999Gemiddelde bezetting in fte's864,5872,7832,0823,8Gemiddelde prijs per fte81828989 Toegelicht
begrotingsbedrag70 14071 39973 76573 036 
 Tabel II: Onderbouwing materiële uitgaven  Realisatie
1996Raming 1997Raming 1998Raming 1999 Gemiddelde
bezetting in fte's864,5872,7832,0823,8 Gemiddelde
prijs per fte31293835 Toegelicht begrotingsbedrag27 06625 37031 76929 177Prestatiegegevens en kwaliteitskengetallen 
 Tabel III: Prestatiegegevens en kwaliteitskengetallen
«bezoekcategorie»  Realisatie
1997   Convenant 1998Raming 1999Aantal bezoekenAfwijkende
bezoekenAantal schriftelijke waarschuwingenAantal processen verbaalAantal
bezoekenAantal bezoeken 143 55513 67512 2411 260129 44890 600 
 Tabel IV: Prestatiegegevens en kwaliteitskengetallen
«monsters»  Realisatie
1997   Convenant 1998Raming 1999Aantal monstersAfwijkende
monstersAantal schriftelijke waarschuwingenAantal processen verbaalAantal
monstersAantal monsters 195 65413 6517 4232 995164 517115 200Doelmatigheidskengetallen 
 Tabel V: Kostprijsberekening monsters en bezoeken
1996  IGB/VIaantal
fte'spersonele uitgavenmateriële uitgaven*aantalgemiddelde
kostprijs HIGB58,17 6005 100n.v.t.       Monsters     Direct196,024 5553 280  Doorbelast191,110 01112 681        Totaal387,134 56615 961213 813236      Bezoeken     Direct223,024 8644 710  Doorbelast177,89 8537 168        Totaal400,834 71711 878191 653243      Toegelicht begrotingsbedrag787,969 28327 839  (Gemiddelde kostprijs in guldens, overige bedragen x f 1 000)* Materiële kosten voor 1996 op kosten-niveau berekend. 
 Tabel VI: Kostprijsberekening monsters en bezoeken
1997 en 1998  IGB/VIaantal
fte'spersonele uitgavenmateriële uitgaven*aantalgemiddelde
kostprijs HIGB59,510 8925 553n.v.t.       Monsters     Direct220,724 4963 191  Doorbelast161,712 34512 733        Totaal382,436 84115 924195 654270      Bezoeken     Direct244,523 7164 532  Doorbelast182,411 1737 493        Totaal426,934 88912 025143 553327      Toegelicht begrotingsbedrag809,371 73027 949  (Gemiddelde kostprijs in guldens, overige bedragen x f 1 000)* Geprognosticeerde materiële kosten. Opbouw uitgaven vanaf de vorige ontwerp-begroting
(x f 1 000) U2601 1997199819992000200120022003Stand ontwerp-begroting 1998  109 987103 787103 384103 384103 384 1e
Suppletore wet  – 1 1008 1008 0006 0005 000 Nieuwe
wijzigingen   12 92912 92912 92912 929 Toedeling
loon- en OVA-bijstellingen  1 6761 6501 6421 6421 642 Stand
ontwerp-begroting 1999 103 375110 563126 466125 955123 955122 955122 955HOOFDBELEIDSTERREIN 27 RIJKSINSTITUUT VOOR VOLKSGEZONDHEID
EN MILIEU AlgemeenDit hoofdbeleidsterrein omvat de personele en materiële uitgaven
van het RIVM (incl. de met de Rijksgebouwendienst te verrekenen huisvestingsuitgaven).
De uitgaven op dit hoofdbeleidsterrein hangen samen met de activiteiten van
het RIVM, als kenniscentrum voor de rijksoverheid op het gebied van volksgezondheid,
milieu en natuur. Hiertoe verricht het RIVM de volgende werkzaamheden:a. onderzoek dat gericht is op ondersteuning van de beleidsontwikkeling
en de uitoefening van toezicht op het terrein van de volksgezondheid en het
terrein van het milieu en de natuur;b. periodieke rapportage over de toestand en de toekomstige ontwikkelingen
van de volksgezondheid, het milieu en de natuur;c. andere door de Ministers op te dragen werkzaamheden.De primaire opdrachtgevers voor het RIVM zijn de ministeries van VWS,
VROM en LNV. Naast de genoemde taken kan het RIVM uit een oogpunt van algemeen
belang andere werkzaamheden verrichten indien deze zijn opgenomen in een Meerjaren
Activiteiten Programma (MAP) en hiervoor de goedkeuring van de Ministers verkregen
is.Door de uitvoering van het MAP Directie-onderzoek geeft het instituut
invulling aan haar strategische taakontwikkeling op de langere termijn. Dit
onderzoek is gericht op toekomstige onderzoekbehoeften van de opdracht gevende
departementen.Voor het RIVM wordt bij de financiering onderscheid gemaakt in een basisfinanciering
en een capaciteitsfinanciering. Daarnaast is er sprake van een zeker volume
aan extern gefinancierd onderzoek, dat in opdracht van andere overheden en
internationale organisaties wordt uitgevoerd. De basisfinanciering van het
RIVM is afkomstig van de begroting van VWS en is bestemd voor de indirecte
kosten van de kerntaken van het instituut (circa 25%). De capaciteitsfinanciering
van het RIVM is afkomstig van de begrotingen van VWS en van VROM. Deze is
bestemd voor de uitvoering van de MAP's op het gebied van de Volksgezondheid
(circa 40%) en het Milieu (circa 35%). Stelselwijziging rijkshuisvestingIn verband met de stelselwijziging rijkshuisvesting is aan dit hoofdbeleidsterrein
een extra artikelonderdeel toegevoegd, waarop de uitgaven samenhangend met
de huisvesting van het RIVM en de verrekening ter zake met de Rijksgebouwendienst
(RGD) worden verantwoord. Zoals in het beleidskader rijkshuisvesting 1999–2003
is verwoord, neemt het RIVM in het nieuwe stelsel een aparte positie in. Deze
specifieke positie van het RIVM wordt veroorzaakt door de volgende factoren:– Het RIVM is gehuisvest in het afgesloten complex in Bilthoven.
Het RIVM is hoofdgebruiker van dit complex.– Het complex kent een grote diversiteit aan gebouwen die afzonderlijk
voor zeer specifieke doeleinden gebruikt (kunnen) worden (o.m. kantoren en
diverse laboratoria).– Er is sprake van een gemiddeld genomen oude voorraad.– De functionele kwaliteit van de gebouwen is een permanent punt
van aandacht.Hiertoe zijn er ten aanzien van het RIVM specifieke afspraken gemaakt,
teneinde het RIVM-complex technisch en functioneel in stand te houden. Dit
ter waarborging van de continuïteit in de bedrijfsvoering van het instituut.
De hoofdpunten zijn: – de lopende (OMR-)projecten zullen worden afgerond en de daarmee
corresponderende huisvestingsbudgetten zullen in de komende jaren aan de begroting
van VWS worden toegevoegd;– de noodzakelijke hoogte van de huisvestingsbudgetten in de toekomst
(na 2003) is thans nog niet eenduidig te bepalen. In de komende jaren zal
in het kader van de begrotingsvoorbereiding worden bezien welke aanpassing
van het huisvestingsbudget voor het RIVM benodigd is. Hiertoe zal het RIVM
een meerjarig investeringsplan voorbereiden;– ten aanzien van het door de RGD onderkende leegstandsrisico wordt
het RIVM-complex begrepen onder de categorie «musea en gevangenissen».
Concreet betekent dit een huuropslagpercentage ter zake van leegstand van
0%;– de afspraken rond het RIVM zullen, in aansluiting op de algemene
afspraken rond de stelselwijziging, in 2004 worden geëvalueerd. Artikel 27.01 Personeel en materieel RIVM Overzicht uitgavenrealisaties en -ramingen op artikelonderdeel (bedragen
x f 1 000) Art.ond.Omschrijving199719981999200020012002200301Actief
regulier personeel117 243129 665126 652125 190125 129125 127125 12702Overige personele uitgaven7 7287 3877 3957 3867 3867 3867 38603Post-actieven5 2374 3775 0864 9534 9534 9534 95304Personeel ten laste van derden8 22310 00010 00010 00010 00010 00010 00005Materieel123 864109 713106 238105 008104 347104 197104 19706Nationaal Onderzoeksprogramma Luchtverontreiniging en Klimaatverandering6 7166 5716 5716 5717 1117 511007Huisvesting; verrekening met de Rijksgebouwendienst0035 79835 79835 79835 79835 798Totaal artikel269 010267 713297 740294 906294 724294 972287 46127.01 Onderdeel 01 Regulier personeela) De op dit onderdeel geraamde uitgaven betreffen salarissen (inclusief
sociale lasten) van personeel zoals vermeld in Bijlage 1A van deze begroting.
Daarnaast worden de uitgaven voor ouderschapsverlof, overwerk en dergelijke
ten laste van dit onderdeel gebracht.b) De Ambtenarenwet, de Begrotingswet, alsmede de sociale werknemersverzekeringen,
de Wet op de loonbelasting 1964 en de Wet brutering overhevelingstoeslag lonen
dienen als basis voor de uitgaven. De Wet Privatisering ABP en het daarop
gebaseerde pensioenreglement dienen als basis voor de uitgaven met betrekking
tot het werkgeversaandeel in de pensioenpremies.c) Mutaties op dit artikelonderdeel
(bedragen x f 1 000)  1999200020012002Aanpassing raming externen– 1 000– 1 000– 1 000– 1 000Aanpassing bijdrage VROM9891 031970968Totaal onderdeel– 1131– 30– 32De comptabele regelgeving schrijft voor dat de inhuur van externen wordt
verantwoord op onderdeel 02 van dit artikel. Met het oog daarop wordt dit
onderdeel structureel verlaagd met f 1,0 miljoen ten gunste van onderdeel
02.Daarnaast wordt dit onderdeel structureel verhoogd met circa f 1
miljoen in verband met de door het Ministerie van VROM aan het RIVM toe te
delen loonbijstelling 1998. Het ontvangstenartikel 27.02 wordt eveneens verhoogd. KengetallenHet RIVM is een kenniscentrum ten dienste van het beleid en het toezicht
van de rijksoverheid. Dat betekent dat het instituut zijn producten (informatie,
adviezen, meetgegevens, rapporten, publicaties, vaccins) primair ter beschikking
stelt voor de ondersteuning en uitvoering van het overheidsbeleid inzake volksgezondheid,
milieu en natuur. Daarnaast verricht het RIVM taken die bij of krachtens wetten
zijn opgedragen, waaronder werkzaamheden met betrekking tot de levering van
vaccins, of die in opdracht van de minister worden uitgevoerd, zoals bijvoorbeeld
informatieverstrekking aan werkers in de gezondheidszorg. Hieronder is uit
de door het RIVM verrichte werkzaamheden een selectie gemaakt naar het aantal
geproduceerde rapporten en publicaties op het gebied van volksgezondheid en
milieu. Prestatiegegevens 
 Tabel I: Overzicht produktie van publicaties
en rapporten   19931994199519961997Publicaties687701547544636 Rapporten406352330350252(Bron: jaarverslag 1997)Voor een overzicht van de aantallen afgeleverde vaccins wordt verwezen
naar het ontvangstenartikel 27.01, onderdeel 02. RamingskengetallenIn onderstaande tabel zijn voor 1997 de werkelijke bezetting en de gerealiseerde
gemiddelde prijs per fte weergegeven. Voor de jaren vanaf 1998 is op basis
van het beschikbare budget en de geraamde begrotingssterkte de gemiddelde
prijs per fte vermeld. De vermelde begrotingssterkte is exclusief 100 plaatsen
betaald door derden uit de collectieve sector. 
Tabel II: Onderbouwing regulier personeel  Realisatie
1997Raming 199819992000200120022003Gemiddelde bezetting in fte's1 3471 3641 3641 3641 3641 3641 364Gemiddelde prijs per fte87959392929292Toegelicht begrotingsbedrag117 243129 665126 652125 190125 129125 127125 127Doelmatigheidskengetallen 
 Tabel IIIa: Inzet van het aantal fte's
en de (directe) personele kosten per MAP voor 1997  ActiviteitenCapaciteit
in fte'sKosten (x f 1 miljoen) MAP Volksgezondheid:  –
Advisering Risico-evaluatie23,4 – Geneesmiddelen
en Medische Hulpmiddelen58,3 – Gezondheidsverkenningen23,4 –
Gezondheidszorgonderzoek8,1 – Infectieziekten77,8 –
Milieu en Gezondheid16,4 – Ontw.
Methodieken en Modellering Risico-evaluatie18,8 –
Onderzoek indicatoren en determinanten19,3 –
Rijksvaccinatie Programma82,8 – Vaccinontwikkeling33,4 –
Zoönosen en Voeding47,0    Totaal
MAP Volksgezondheid408,937,9    MAP Milieu:  –
Integratie en Bestuurszaken69,8 – Industrie,
Bouw, Producten en Consumenten4,9 – Afvalstoffen9,7 –
Internationale Milieuzaken11,2 – Bodem42,9 –
Drinkwater, Water en Landbouw39,6 – Lucht
en Energie78,0 – Geluid en verkeer9,2 –
Straling17,6 – Stoffen en risico's65,6 –
Toezicht en Handhaving25,2    Totaal
MAP Milieu373,834,7    MAP Directie-onderzoek:  –
Internationalisering16,8 – Methodiekenontwikkeling32,4 –
Proefdieren22,9 – Onderzoek Ontw.
Verkenningen VGZ14,4 – Onderzoek Ontw.
Verkenningen Milieu23,1 – Onderzoek Ontw.
Risico-schatting VGZ37,8 – Onderzoek Ontw.
Risico-schatting Milieu9,4 – Informatisering
en Automatisering22,6 – Middellange termijn
vaccinontwikkeling/produktie 16,9    Totaal
MAP Directie-onderzoek196,418,2    Totaal
MAP's VGZ, Milieu en Directie-onderzoek979,090,8 
 Tabel IIIb: Inzet van het aantal fte's
en de (directe) personele kosten per MAP voor 1998  ActiviteitenCapaciteit
in fte'sKosten (x f 1 miljoen) MAP Volksgezondheid:  –
Advisering Risico-evaluatie24,9 – Geneesmiddelen
en Medische Hulpmiddelen52,6 – Gezondheidsverkenningen22,0 –
Gezondheidszorgonderzoek11,4 – Infectieziekten82,3 –
Milieu en Gezondheid17,9 – Ontw.
Methodieken en Modellering Risico-evaluatie18,4 –
Onderzoek indicatoren en determinanten20,6 –
Rijksvaccinatie Programma60,6 – Vaccinontwikkeling36,5 –
Zoönosen en Voeding47,2    Totaal
MAP Volksgezondheid394,437,5    MAP Milieu:  –
Integratie en Bestuurszaken70,3 – Industrie,
Bouw, Producten en Consumenten4,4 – Afvalstoffen10,0 –
Internationale Milieuzaken11,3 – Bodem36,4 –
Drinkwater, Water en Landbouw52,1 – Lucht
en Energie76,1 – Geluid en verkeer8,6 –
Straling12,7 – Stoffen en risico's66,4 –
Toezicht en Handhaving30,2    Totaal
MAP Milieu378,536,0    MAP Strategisch onderzoek:  –
Gezondheidstoestand en determinanten12,6 –
Infectieziektenbestrijding27,1 – Milieu-infrastructuur15,1 –
Mens, milieu en omgeving11,6 – Ontwikkeling
verkenningen milieu en natuur32,7 – Stoffen
en risico's48,1 – Transitorium27,2 –
Vaccins25,4    Totaal
MAP Strategisch onderzoek199,919,0    Totaal
MAP's VGZ, Milieu en Strategisch onderzoek972,792,5In bovenstaande tabellen wordt voor 1997, respectievelijk 1998 de capaciteitsinzet
in fte's per MAP gegeven. De uitgaven zijn berekend door het aantal fte's
te vermenigvuldigen met de gemiddelde prijs per fte voor 1997, respectievelijk
1998 (zie tabel II). Het verschil tussen het aantal fte's, ingezet voor de
MAP's, en het totale aantal fte's wordt verklaard door de staf- en facilitaire
diensten en overig niet-MAP-gerelateerd personeel.Aangezien de activiteiten van RIVM heterogeen van aard zijn en derhalve
geen homogene eindprodukten kennen, is de inzet van de capaciteit als indicator
van de output van RIVM opgevat. Uit de tabellen IIIa en IIIb kan voor de jaren
1997 en 1998 worden opgemaakt dat de capaciteitsinzet zowel in totaliteit
als naar de onderscheiden MAP's (en daarbinnen de activiteiten) relatief constant
is gebleven. Dit stabiele beeld wordt verklaard doordat de activiteiten in
meerjarig kader worden uitgevoerd waardoor grote verschuivingen niet in de
rede liggen. Over de concrete invulling van de capaciteit in
1999 zult u (analoog aan de begin 1998 verstrekte informatie) eind 1998/begin
1999 nader worden geïnformeerd. 27.01 Onderdeel 02 Overige personele uitgavena) De op dit onderdeel geraamde uitgaven betreffen: vergoedingen aan personeel
van de kosten woon-werkverkeer, differentiatie in beloning, verhuiskosten,
vorming en opleiding, werving en selectie, kinderopvang, inhuur externen en
soortgelijke uitgaven.b) De Ambtenarenwet dient als basis voor de uitgaven.c) Mutaties op dit artikelonderdeel
(bedragen x f 1 000)  1999200020012002Opleidingskosten en kinderopvang2 9002 9002 9002 900Aanpassing raming externen1 0001 0001 0001 000Totaal onderdeel3 9003 9003 9003 900Op grond van de comptabele regelgeving dienen de uitgaven voor opleiding
en vorming en voor kinderopvang en inhuur externen op dit onderdeel te worden
geraamd en verantwoord. Daartoe worden de betreffende budgetten voor opleiding
en vorming (f 2,5 miljoen) en voor kinderopvang (f 0,4 miljoen)
overgeheveld van onderdeel 05 naar dit onderdeel. Om dezelfde reden wordt
voor inhuur externen f 1,0 miljoen overgeboekt van onderdeel 01 naar
dit onderdeel. 27.01 Onderdeel 03 Post-actievena) Op dit onderdeel worden de uitgaven geraamd bestemd voor de betaling
van wachtgeld aan post-actieven (bijvoorbeeld Rijkswachtgeldregeling, korte
en lange uitkering 1966).b) De Ambtenarenwet dient als basis voor de uitgaven. 27.01 Onderdeel 04 Personeel ten laste van derdena) De op dit onderdeel geraamde uitgaven betreffen betalingen van salarissen
(inclusief sociale lasten) van ambtenaren die werkzaamheden verrichten voor
derden.b) De Ambtenarenwet dient als basis voor de uitgaven. KengetallenIn onderstaande tabel zijn voor 1997 de werkelijke bezetting en de gerealiseerde
gemiddelde prijs per fte weergegeven. Voor de jaren vanaf 1998 is op basis
van het beschikbare budget en de geraamde begrotingssterkte de gemiddelde
prijs per fte vermeld. De raming is gebaseerd op de thans beschikbare fte's
en de daarvoor geraamde bedragen (zie ook het betreffende ontvangstenartikel
27.01). Ramingskengetallen 
 Tabel I: Onderbouwing personeel ten laste van
derden  Realisatie
1997Raming 199819992000200120022003Gemiddelde bezetting in fte's111200200200200200200Gemiddelde prijs per fte74505050505050Toegelicht begrotingsbedrag8 22310 00010 00010 00010 00010 00010 00027.01 Onderdeel 05 Materieela) Op dit onderdeel worden materiële uitgaven geraamd ten behoeve
van het RIVM. Het betreft enerzijds personeelsgebonden uitgaven zoals reis-
en verblijfskosten en werkplekautomatisering. Anderzijds betreft het materiële
uitgaven ten behoeve van: de bedrijfsvoering zoals gebouwgebonden uitgaven
en uitgaven ten behoeve van analyse-apparatuur, hulpmiddelen voor produktie
en onderzoek, informatiesystemen en informatie-infrastructuur en uitbesteding.Voorts betreft het uitgaven ter zake van de aankoop van sera en vaccins.
Tenslotte is in dit onderdeel begrepen een VWS-bijdrage voor de instandhouding
van het in Bilthoven gevestigde World Health. Organisation (WHO) European
Centre for Environment and Healthb) De Begrotingswet dient als basis voor de uitgaven. De uitgaven ten
behoeve van de bedrijfshulpverlening (facilitaire uitgaven) zijn gebaseerd
op het Besluit bedrijfshulpverlening Arbeidsomstandighedenwet (Stb. 783, 1993).c) Mutaties op dit artikelonderdeel
(bedragen x f 1 000)  1999200020012002Opleidingskosten en kinderopvang– 2 900– 2 900– 2 900– 2 900Totaal onderdeel– 2 900– 2 900– 2 900– 2 900Op grond van de comptabele regelgeving dienen de uitgaven voor opleiding
en vorming en voor kinderopvang als overige personele uitgaven te worden verantwoord.
Daartoe worden de betreffende budgetten voor opleiding en vorming (f 2,5
miljoen) en voor kinderopvang (f 0,4 miljoen), overgeboekt naar onderdeel
02 van dit artikel. Onderbouwing materiële uitgavenIn onderstaande tabel wordt een nadere specificatie gegeven van de opbouw
van de materiële uitgaven. 
 Tabel I: Onderbouwing materiële uitgaven
(bedragen x f 1 000)   Realisatie
1997Raming 1998Raming 1999 Materiële
kosten algemeen40,635,132,9Investeringen13,612,212,7Exploitatiekosten26,323,822,4Hulpmiddelen
voor produktie/onderzoek8,27,97,5Aankoop sera en vaccins19,713,815,5Automatiseringskosten11,914,413,7Bijdrage
WHO en Oost-Europa-projecten3,62,51,5    Toegelicht
begrotingsbedrag123,9109,7106,227.01 Onderdeel 06 Nationaal Onderzoeksprogramma Luchtverontreiniginga) De op dit onderdeel geraamde uitgaven zijn bestemd voor de project-
en uitvoeringskosten, samenhangend met het Nationaal Onderzoeksprogramma Mondiale
Luchtverontreiniging en Klimaatverandering, tweede fase (NOP-2).b) De Begrotingswet dient als basis voor de uitgaven.c) Mutaties op dit artikelonderdeel
(bedragen x f 1 000)  1999200020012002Van VROM; 3e tranche NOP-2  1 2207 511Totaal onderdeel001 2207 511Het NOP-II is onderverdeeld in een aantal tranches. Per tranche vindt
overboeking plaats van de hiervoor benodigde middelen op basis van een convenant
tussen het Ministerie van VROM, Directoraat-Generaal Milieubeheer en het RIVM.
De raming op dit onderdeel wordt aangepast voor de met de 3e tranche samenhangende
middelen, hetgeen een verhoging voor de jaren 2001 (f 1,22 miljoen) en
2002 (f 7,511 miljoen) betekent. 27.01 Onderdeel 07 Huisvesting RIVMa) De op dit onderdeel geraamde uitgaven zijn bestemd voor de verrekening
van de huisvestingsuitgaven van het RIVM (en eventuele «inwonende»
diensten) met de Rijksgebouwendienst, voor zover deze direct of indirect samenhangen
met de huurcontracten, zoals die met de Rijksgebouwendienst zijn gesloten.b) De Begrotingswet dient als basis voor de uitgaven. c) Mutaties op dit artikelonderdeel
(bedragen x f 1 000)  1999200020012002Overboeking RGD-middelen35 79835 79835 79835 798Totaal onderdeel35 79835 79835 79835 798Als gevolg van de stelselherziening rijkshuisvesting worden de departementen
zelf verantwoordelijk voor hun huisvesting en de daarbij behorende budgetten.
In verband hiermee worden de voorheen op de RGD-begroting geraamde huisvestingsbudgetten
overgeheveld naar de desbetreffende begrotingshoofdstukken. In dit kader wordt
dit onderdeel structureel verhoogd met f 35,798 miljoen. Opbouw verplichtingen vanaf de vorige
ontwerp-begroting (x f 1 000) U2701t/m 19961997199819992000200120022003Stand
ontwerp-begroting 1998  255 984251 776249 309248 648248 498 1e
Suppletore wet  1 39484  Nieuwe wijzigingen  2 31938 00737 55643 55236 766 Toedeling
loon- en OVA-bijstellingen  2 7312 3442 2392 1972 197 Stand
ontwerp-begroting 199912 040272 980262 428292 211289 104294 397287 461287 461 Opbouw uitgaven vanaf de vorige ontwerp-begroting
(x f 1 000) U2701 1997199819992000200120022003Stand
ontwerp-begroting 1998  261 842258 196255 729254 404248 498 1e
Suppletore wet  1 094384  Nieuwe wijzigingen  2 31936 78736 82937 98844 277 Toedeling
loon- en OVA-bijstellingen  2 4582 3732 3482 3322 197 Stand
ontwerp-begroting 1999 269 010267 713297 740294 906294 724294 972287 461Wetsartikel 2 (ontvangsten) HOOFDBELEIDSTERREIN 22 ALGEMEEN Artikel 22.01 Algemeen Overzicht ontvangstenrealisaties en -ramingen op artikelonderdeel
(bedragen x f 1 000) Art.ond.Omschrijving199719981999200020012002200301Ontvangsten als gevolg van
in voorgaande jaren te hoog verstrekte subsidievoorschotten000000002Bijdragen van personeel000000003Ontvangsten personeel1 12652052052052052052004Algemene ontvangsten6 8862 8152 8152 8152 8152 8152 81505Diensten voor derden1 486535535535535535535Totaal artikel9 4983 8703 8703 8703 8703 8703 87022.01 Onderdeel 01 Ontvangsten als gevolg van in voorgaande
jaren te hoog verstrekte subsidievoorschottena) Op dit onderdeel worden de middelen geraamd, die worden ontvangen als
gevolg van de afrekening van in voorgaande jaren te hoog verstrekte subsidievoorschotten.b) De ontvangsten zijn gebaseerd op de vigerende subsidieregelingen en
beschikkingen. 22.01 Onderdeel 02 Bijdragen van personeela) De op dit onderdeel geraamde ontvangsten betreffen onder andere bijdragen
van personeel voor inkoop van diensttijd voor pensioen.b) De ontvangsten zijn gebaseerd op de mogelijkheden tot inkoop op grond
van de toenmalige ABP-wet. 22.01 Onderdeel 03 Ontvangsten personeela) De op dit onderdeel geraamde ontvangsten hebben betrekking op AAW-uitkeringen
van het ABP voor langdurig zieken.b) De ontvangsten zijn gebaseerd op de Algemene arbeidsongeschiktheidswet
(AAW). 22.01 Onderdeel 04 Algemene ontvangstena) Op dit onderdeel worden de middelen geraamd, die worden ontvangen en
als zodanig niet plaatsbaar zijn op enig ander artikel. Het betreft onder
andere vergoedingen voor auteursrechten en gastdocentschappen, publicatie-opbrengsten
en overige baten. Voor publicaties die door VWS worden uitgegeven, worden
tarieven gehanteerd. Deze worden in overleg tussen de directie Voorlichting
en Communicatie (V&C) en de uitgevende directie vastgesteld. De prijs
is onder meer afhankelijk van het doel en het bereik van de publicatie. Wel
kent elke publicatie een minimumprijs (f 15,=), dit is een vergoeding
voor de handlingskosten.Ook de eigen bijdragen van het personeel van de Inspectie V&W ten
behoeve van kinderopvang worden op dit onderdeel geraamd.b) De ontvangsten zijn gebaseerd op de Begrotingswet en op de huidige
subsidieregeling voor kinderopvang. c) Mutaties op dit artikelonderdeel
(bedragen x f 1 000)  1999200020012002Desaldering uitgaven en ontvangsten461461461461Totaal onderdeel461461461461Bij begrotingsvoorbereiding 1998 zijn de budgetten van de RVZ overgeheveld
naar het nieuwe uitgavenartikel 22.09, onderdeel 02. Daarbij is echter geen
rekening gehouden met verrekenbare uitgaven, zoals uitgaven ten behoeve van
adviezen, publicaties, enz, waar ontvangsten tegenover staan. Teneinde deze
omissie te herstellen, worden zowel dit onderdeel als het uitgavenartikel
22.09, onderdeel 02, structureel verhoogd met f 0,461 miljoen. 22.01 Onderdeel 05 Diensten voor derdena) De op dit onderdeel geraamde ontvangsten betreffen diensten die door
VWS worden verricht voor derden behorende tot de collectieve en de niet-collectieve
sector. De voor deze activiteiten berekende tarieven zijn in principe kostendekkend.b) De ontvangsten zijn gebaseerd op overeenkomsten met derden, bijvoorbeeld
andere ministeries, lagere overheden en bedrijfsleven (niet-collectieve sector).
 Opbouw ontvangsten vanaf de vorige
ontwerp-begroting (x f 1 000) M2201 1997199819992000200120022003Stand
ontwerp-begroting 1998  3 3243 3243 3243 3243 324 1e
Suppletore wet  8585858585 Nieuwe
wijzigingen  461461461461461 Stand
ontwerp-begroting 1999 9 4983 8703 8703 8703 8703 8703 870Artikel 22.02 Overige ontvangsten andere begrotingen en
organisaties Overzicht ontvangstenrealisaties en -ramingen op artikelonderdeel
(bedragen x f 1 000) Art.ond.Omschrijving199719981999200020012002200300Overige ontvangsten andere
begrotingen en organisaties5 9272 7281 5571 4751 4751 4751 475Totaal artikel5 9272 7281 5571 4751 4751 4751 475a) De op dit artikel geraamde ontvangsten betreffen veelal incidentele
bijdragen van andere ministeries die in verband met een juiste verantwoording
niet op één van de andere ontvangstenartikelen kunnen
worden geraamd. Tevens omvat dit artikel ontvangsten van organisaties zoals
bijvoorbeeld de Europese Unie.b) De ontvangsten zijn gebaseerd op de Begrotingswet. Opbouw ontvangsten vanaf de vorige
ontwerp-begroting (x f 1 000) M2202 1997199819992000200120022003Stand
ontwerp-begroting 1998  1 7491 5071 4751 4751 475 1e
Suppletore wet  17550  Nieuwe wijzigingen  804  Stand
ontwerp-begroting 1999 5 9272 7281 5571 4751 4751 4751 475HOOFDBELEIDSTERREIN 23 INSPECTIE GEZONDHEIDZORG Artikel 23.01 Inspectie gezondheidszorg Overzicht ontvangstenrealisaties en -ramingen op artikelonderdeel
(bedragen x f 1 000) Art.ond.Omschrijving199719981999200020012002200301Ontvangsten
als gevolg van in voorgaande jaren te hoog verstrekte subsidievoorschotten52100000002Algemene ontvangsten2 1265000000003Diensten voor derden Inspectie gezondheidszorg92362062062062062062004Ontvangsten registraties volksgezondheid16615315315315315315305Ontvangsten registraties Wet BIG16 90014 2121 1571 1571 1571 1571 157Totaal artikel20 63615 4851 9301 9301 9301 9301 93023.01 Onderdeel 01 Ontvangsten als gevolg van in voorgaande
jaren te hoog verstrekte subsidievoorschottena) Op dit onderdeel worden de middelen geraamd, die worden ontvangen als
gevolg van de afrekening van in voorgaande jaren te hoog verstrekte subsidievoorschotten.b) De ontvangsten zijn gebaseerd op de vigerende subsidieregelingen en
beschikkingen. 23.01 Onderdeel 02 Algemene ontvangstena) Deze ontvangsten hebben voornamelijk betrekking op subsidie van het
A&O-fonds, doorberekende personeelskosten en ontvangsten wegens de eigen
bijdrage in de kosten van kinderopvang en lease-auto's. Deze incidentele ontvangsten
laten zich naar hun aard moeilijk ramen.b) De ontvangsten zijn gebaseerd op de Begrotingswet. 23.01 Onderdeel 03 Diensten voor derden Inspectie gezondheidszorga) Dit onderdeel bevat de raming van de vergoeding van derden voor diensten
die door de IGZ worden verricht. De vergoedingen zijn gebaseerd op kostendekkende
tarieven.b) De ontvangsten zijn gebaseerd op de Wet op de geneesmiddelenvoorziening. Kengetallen Ramingskengetallen 
Tabel I: Diensten voor derden IGZ   Realisatie1997Raming1998Raming1999Toegelicht begrotingsbedrag (x f 1 000)923620620Aantal im- en exportverklaringen (f 135 per verklaring)4 5432 5002 500Aantal opiumverloven (f 70 per verlof)2 4252 0502 050Aantal bloed, sera en vaccins (f 500 per sera/vaccin)280280280Het gaat hier om de volgende ontvangsten: im- en exportverklaringen, opiumverloven
en bloed, sera en vaccins. Dit onderdeel correspondeert voor de bovenstaande
werkzaamheden met het uitgavenartikel 23.01, onderdeel 04, voor een bedrag
van f 0,5 miljoen.Met betrekking tot de vrijgifte van sera en vaccins gaat het om ontvangsten
met betrekking tot werkzaamheden verricht in 1994, 1995 en 1996. 23.01 Onderdeel 04 Ontvangsten registraties volksgezondheida) Ingevolge het besluit van de Staatssecretaris van WVC van 30 juli 1986
(Stb.149) is een register voor psychotherapeuten ingesteld. In het register
worden ingeschreven degenen die aan de daardoor in het besluit gestelde eisen
voldoen. Het gaat daarbij om opleidingseisen en enkele andere eisen. In dat
besluit is een regeling opgenomen die erin voorziet dat iemand die niet voldoet
aan de gestelde opleidingseisen (maar wel aan de andere eisen), desverzocht,
wordt ingeschreven in het register indien hij opleiding heeft genoten die
naar het oordeel van de minister gelijkwaardig is aan de in dat besluit omschreven
opleiding. Ter dekking van de kosten voor deze registratie moet bij het indienen
van een verzoek tot registratie een bedrag worden betaald van f 850,–.
Het betreft circa 200 inschrijvingen.b) De ontvangsten zijn gebaseerd op de Begrotingswet. Kengetallen Ramingskengetallen 
Tabel I: Ontvangsten registraties volksgezondheid
(bedragen x f 1 000)   Realisatie1997Raming1998Raming1999Aantal registraties200100PM Raming ontvangsten
(aantal x f 850)17085PMIn 1998 zullen er minder aanvragen plaatsvinden omdat het register van
de Psychotherapeuten bij de wet BIG wordt ondergebracht. 23.01 Onderdeel 05 Ontvangsten registraties Wet BIGa) Het betreft een raming van ontvangsten gebaseerd op een uniform tarief
van de registratie – eenmalig en structureel – van beroepsbeoefenaren
van beroepen die in artikel 3 van de wet worden genoemd: arts, tandarts, apotheker,
klinisch psycholoog, psychotherapeut, verloskundige en verpleegkundige. De
eenmalige registratie heeft betrekking op die beroepsbeoefenaren die reeds
een diploma hebben en de structurele registratie op die beroepsbeoefenaren
die na aanvang van de BIG-registratie hun diploma zullen behalen. Het uniforme
tarief voor beide bedraagt f 130,=. Gezien de spreiding van het aantal
registraties in genoemde periode lopen uitgaven en ontvangsten niet parallel.
Over de gehele periode heen zijn de ontvangsten en uitgaven gelijk (zie uitgaven
artikel 23.01, onderdeel 06).b) De ontvangsten zijn gebaseerd op de wet Beroepen in de Individuele
Gezondheidszorg. Kengetallen Ramingskengetallen 
Tabel I: Ontvangsten BIG-register (bedragen x
f 1 miljoen)   Realisatie1997Raming199819992000200120022003Registratiesca. 130 000109 3238 9008 9008 9008 9008 900Inkomsten16,914,21,21,21,21,21,2Voor de registraties wordt een kostendekkend tarief van f 130,= per
registratie in rekening gebracht. Na de gefaseerde invoering in de jaren tot
en met 1998 wordt voor 1999 en volgende jaren uitgegaan van een regulier niveau
van 8 900 registraties. Opbouw ontvangsten vanaf de vorige
ontwerp-begroting (x f 1 000) M2301 1997199819992000200120022003Stand ontwerp-begroting 1998  14 9851 9301 9301 9301 930 1e
Suppletore wet  500  Stand ontwerp-begroting
1999 20 63615 4851 9301 9301 9301 9301 930HOOFDBELEIDSTERREIN 24 WELZIJN Artikel 24.01 Welzijn algemeen Overzicht ontvangstenrealisaties en -ramingen op artikelonderdeel
(bedragen x f 1 000) Art.ond.Omschrijving199719981999200020012002200301Ontvangsten
als gevolg van in voorgaande jaren te hoog verstrekte subsidievoorschotten35 38347 2779 4659 4659 4659 4659 46502Algemene ontvangsten1000000Totaal artikel35 38447 2779 4659 4659 4659 4659 46524.01 Onderdeel 01 Ontvangsten als gevolg van in voorgaande
jaren te hoog verstrekte subsidievoorschottena) Op dit onderdeel worden de middelen geraamd, die worden ontvangen als
gevolg van de afrekening van in voorgaande jaren te hoog verstrekte subsidievoorschotten.
Tevens kan hier sprake zijn van ontvangsten ex. Wet op de bejaardenoorden
als gevolg van de afsluitende afrekening in 1999 met de provincies en grote
steden en ontvangsten als gevolg van de eindafrekening van de subsidiëring
van de verzorgingshuizen met een bijzondere functie van vóór
1997.b) De ontvangsten zijn gebaseerd op de vigerende subsidieregelingen en
beschikkingen.c) Mutaties op dit artikelonderdeel
(bedragen x f 1 000)  1999200020012002Taakstelling ontvangsten afrekening subsidies oude jaren1 2501 2501 2501 250Totaal onderdeel1 2501 2501 2501 250In het kader van de in de Voorjaarsbrief Zorg 1998 genoemde budgettaire
problematiek is besloten tot een structurele taakstelling op de ontvangsten
uit de afrekening van in voorgaande jaren verstrekte (subsidie-) voorschotten,
ter grootte van f 5 miljoen. Deze taakstelling wordt voor een bedrag
van f 1,25 miljoen ingevuld op dit artikel, het restant wordt gevonden
op het ontvangstenartikel 25.01 24.01 Onderdeel 02 Algemene ontvangstena) Op dit onderdeel worden de middelen geraamd, die worden ontvangen en
als zodanig niet plaatsbaar zijn op enig ander artikel. Voor publicaties die
door VWS worden uitgegeven, worden tarieven gehanteerd. Deze worden in overleg
tussen de directie Voorlichting & Communicatie en de uitgevende directie
vastgesteld. De prijs is onder meer afhankelijk van het doel en het bereik
van de publicatie. Wel kent elke publicatie een minimumprijs (f 15,–),
dit is een vergoeding voor de handlingskosten.b) De ontvangsten zijn gebaseerd op de Begrotingswet. Opbouw ontvangsten vanaf de vorige
ontwerp-begroting (x f 1 000) M2401 1997199819992000200120022003Stand ontwerp-begroting 1998  35 2908 2908 2908 2908 290 1e
Suppletore wet  – 75– 75– 75– 75– 75 Nieuwe
wijzigingen  12 0621 2501 2501 2501 250 Stand
ontwerp-begroting 1999 35 38447 2779 4659 4659 4659 4659 465Artikel 24.02 Bijdrage van andere begrotingen Overzicht ontvangstenrealisaties en -ramingen op artikelonderdeel
(bedragen x f 1 000) Art.ond.Omschrijving199719981999200020012002200301Bijdrage
van andere begrotingen inzake gehandicaptenbeleid10000000002Bijdrage van andere begrotingen inzake jeugdhulpverlening en
jeugdbeleid1 6381 0431 0431 0431 0431 0431 04303Bijdrage van begroting V inzake opvang vluchtelingen24 74024 74024 74024 74024 74024 74024 74004Bijdrage van andere begrotingen inzake opvang vluchtelingen
en minderheden1 7801 7658820000Totaal artikel28 25827 54826 66525 78325 78325 78325 78324.02 Onderdeel 01 Bijdrage van andere begrotingen inzake
gehandicaptenbeleidOp dit onderdeel werd geraamd de bijdrage van het Ministerie van OC&W
ten behoeve van subsidiëring op grond van de op de Welzijnswet 1994 gebaseerde
Subsidieregeling welzijnsbeleid. Met ingang van 1998 is deze bijdrage komen
te vervallen. 24.02 Onderdeel 02 Bijdrage van andere begrotingen inzake
jeugdhulpverlening en jeugdbeleida) Het betreft hier bijdragen van het Ministerie van Justitie aan subsidies
en rijksbijdragen in het kader van de jeugdhulpverlening, alsmede bijdragen
van diverse ministeries aan subsidies ten behoeve van het sociaal-educatief
jeugdbeleid.b) De ontvangsten zijn gebaseerd op de Begrotingswet. 24.02 Onderdeel 03 Bijdrage van begroting V inzake opvang
vluchtelingena) Het betreft een bijdrage van het Ministerie voor Ontwikkelingssamenwerking
in de kosten van de opvang van vluchtelingen en minderheden.b) De ontvangsten zijn gebaseerd op de Begrotingswet. 24.02 Onderdeel 04 Bijdrage van andere begrotingen inzake
opvang vluchtelingen en minderhedena) De op dit onderdeel geraamde ontvangsten betreffen veelal incidentele
bijdragen van andere ministeries inzake opvang vluchtelingen en minderheden
die in verband met een juiste verantwoording niet op onderdeel 03 van dit
ontvangstenartikel kunnen worden geraamd.b) De ontvangsten zijn gebaseerd op de Begrotingswet. Opbouw ontvangsten vanaf de vorige
ontwerp-begroting (x f 1 000) M2402 1997199819992000200120022003Stand ontwerp-begroting 1998  27 54826 66525 78325 78325 783 Stand
ontwerp-begroting 1999 28 25827 54826 66525 78325 78325 78325 783Artikel 24.03 Jeugdbeleid Overzicht ontvangstenrealisaties en -ramingen op artikelonderdeel
(bedragen x f 1 000) Art.ond.Omschrijving199719981999200020012002200301Ontvangsten
Nederlandse filmkeuring8855555555555502Ontvangsten ouderbijdragen14 67624 40019 90022 15022 30022 40022 10003Ontvangsten desinvesteringen jeugdhulpverlening5 1972 23700000Totaal artikel19 96126 69219 95522 20522 35522 45522 15524.03 Onderdeel 01 Ontvangsten Nederlandse filmkeuringa) Het betreft hier ontvangsten in verband met filmkeuringen. Deze tarieven
zijn niet kostendekkend.b) De ontvangsten zijn gebaseerd op de Wet op de filmvertoningen. In deze
wet zijn de vaststelling van de vergoedingen en de hoogte van de tarieven
opgenomen. Kengetallen Ramingskengetallen 
Tabel I: Ontvangsten Nederlandse Filmkeuring  Realisatie1997Raming1998Raming1999Aantal films115125PM Gemiddelde speelduur (in
minuten)100110PM Ontvangsten (x f 1 000)88 00055 000PMHet tarief bedraagt f 35,– per 5 minuten te keuren speelfilm.
De uitgaven (exclusief huisvesting) bedragen circa f 0,4 miljoen, welke
ten laste van uitgavenartikel 22.01, onderdeel 05, komen. 24.03 Onderdeel 02 Ontvangsten ouderbijdragena) Het betreft hier ontvangsten van jeugdigen en ouders van jeugdigen,
welke zijn geplaatst in internaten en pleeggezinnen.b) De ontvangsten zijn gebaseerd op de Wet op de jeugdhulpverlening en
de Welzijnswet 1994 (Schippersinternaten).c) Mutaties op dit artikelonderdeel
(bedragen x f 1 000)  1999200020012002Bijstelling ontvangsten ouderbijdragen jeugdhulpverlening– 4 800– 2 700– 2 700– 2 700Bijstelling ontvangsten ouderbijdragen schippersinternaten– 200– 500– 800– 1 100RA 1998: indexering ouderbijdragen5009501 4001 800Totaal onderdeel– 4 500– 2 250– 2 100– 2000In de afgelopen jaren bleken de ontvangsten ouderbijdragen voor zowel
de jeugdhulpverlening als de schippersinternaten structureel tegen te vallen.Bij de ouderbijdragen jeugdhulpverlening wordt in de komende jaren getracht
via twee trajecten deze tegenvaller aan te pakken. Enerzijds door de Bureaus
Toegang die ertoe zullen leiden dat de volledigheid van de aanmeldingen van
jeugdigen toeneemt en de hiermee gepaard gaande ontvangsten ouderbijdragen
dus zullen toenemen. Anderzijds wordt de tegenvaller gedeeltelijk gecompenseerd
door een herverdeling van de ontvangsten ouderbijdragen Jeugdhulpverlening
tussen de ministerie van Justitie en VWS. Deze herverdeling vloeit voort uit
het grote beroep dat het Ministerie van Justitie doet op door VWS gefinancierde
capaciteit.Rekening houdend met hogere ontvangsten als gevolg van bovenstaande trajecten,
blijft het nodig de ontvangstenraming neerwaarts bij te stellen met f 4,8
miljoen in 1999 en met f 2,7 miljoen vanaf 2000. Compensatie voor deze
verlaging is gevonden in een verlaging van uitgavenartikel 24.03, onderdeel
03.Ten aanzien van de schippersinternaten wordt verondersteld dat in de komende
jaren het aantal kinderen op deze internaten verder zal dalen. In verband
hiermee wordt de raming van te ontvangen ouderbijdragen in de komende jaren
neerwaarts bijgesteld met f 0,2 miljoen in 1999, oplopend tot f 1,1
miljoen in het jaar 2002. Ook voor deze verlaging is de compensatie gevonden
in een gelijktijdige verlaging van uitgavenartikel 24.03, onderdeel 03.De (hoogte van de) ouderbijdragen voor kinderen op schippersinternaten
wordt betrokken bij de evaluatie van het convenant. Vanaf 1 januari 1999 zal
een inkomensonafhankelijke ouderbijdrage gelden.Tenslotte is in het Regeerakkoord 1998 besloten de ouderbijdragen te koppelen
aan de algemene prijsontwikkeling. In verband hiermee wordt de raming op dit
onderdeel verhoogd met f 0,5 miljoen in 1999, oplopend tot f 1,8
miljoen in 2003. Kengetallen Ramingskengetallen 
Tabel I: Hoogte ouderbijdragen Jeugdhulpverlening
per maand (in guldens)   0–5
jaar6–11 jaar12–20 jaar Residentieel en pleegzorg120165210Semi-residentieel6082,50105 
 Tabel II: Ouderbijdragen Schippersinternaten
per maand t/m 1998 (in guldens)  Inkomen6–11
jaar12–18 jaar Tot f 38 960135180Vanaf
f 38 96019023024.03 Onderdeel 03 Ontvangsten desinvesteringen jeugdhulpverleninga) Deze ontvangsten betreffen desinvesteringen in accommodaties van voorzieningen
welke in het kader van de jeugdhulpverlening gesubsidieerd worden.b) De ontvangsten zijn gebaseerd op de Wet op de jeugdhulpverlening en
de Investeringssubsidieregeling. Opbouw ontvangsten vanaf de vorige
ontwerp-begroting (x f 1 000) M2403 1997199819992000200120022003Stand ontwerp-begroting 1998  24 45524 45524 45524 45524 455 1e
Suppletore wet  342  Nieuwe wijzigingen  1 895– 4 500– 2 250– 2 100– 2000 Stand
ontwerp-begroting 1999 19 96126 69219 95522 20522 35522 45522 155HOOFDBELEIDSTERREIN 25 VOLKSGEZONDHEID Artikel 25.01 Volksgezondheid algemeen Overzicht ontvangstenrealisaties en -ramingen op artikelonderdeel
(bedragen x f 1 000) Art.ond.Omschrijving199719981999200020012002200301Ontvangsten
als gevolg van in voorgaande jaren te hoog verstrekte subsidievoorschotten124 675111 68896 9506 9506 9506 9506 95002Algemene ontvangsten81 2981 2981 2981 2981 2981 29803Diensten voor derden en overige ontvangsten Rijksinstituut voor
geneesmiddelenonderzoek0000000 04Opleidingen
en examens op het gebied van de volksgezondheid15600000005Inverdieningstoelagen en studietoelagen3691 1021 1021 1021 1021 1021 10206Vergunningen geneesmiddelen2 3142 3932 3932 2772 2772 2772 277Totaal artikel127 522116 481101 74311 62711 62711 62711 62725.01 Onderdeel 01 Ontvangsten als gevolg van in voorgaande
jaren te hoog verstrekte subsidievoorschottena) Op dit onderdeel worden de middelen geraamd, die worden ontvangen als
gevolg van afrekening van in voorgaande jaren te hoog verstrekte subsidievoorschotten.b) De ontvangsten zijn gebaseerd op de vigerende subsidieregelingen en
beschikkingen.c) Mutaties op dit artikelonderdeel
(bedragen x f 1 000)  1999200020012002Afrekening «extra banen zorgsector» (bevoorschotting 1997)90 000   Taakstelling ontvangsten afrekening subsidies oude jaren3 7503 7503 7503 750Totaal onderdeel93 7503 7503 7503 750In de loop van 1999 zal de afrekening plaatsvinden van de in 1997 verstrekte
subsidievoorschotten ten behoeve van het creëren van extra banen in de
zorgsector (de zogenoemde «Melkertbanen»). Als gevolg van de achterblijvende
realisatie mag worden verwacht dat van de verstrekte subsidies circa f 90
miljoen zal worden terugontvangen.In het kader van de in de Voorjaarsbrief Zorg 1998 genoemde budgettaire
problematiek is besloten tot een structurele taakstelling op de ontvangsten
uit de afrekening van in voorgaande jaren verstrekte (subsidie-) voorschotten,
ter grootte van f 5 miljoen. Deze taakstelling wordt voor een bedrag
van f 3,75 miljoen ingevuld op dit artikel, het restant wordt gevonden
op het ontvangstenartikel 24.01 25.01 Onderdeel 02 Algemene ontvangstena) Het betreft een raming van ontvangsten gebaseerd op de verkoop van
diverse rapporten en bulletins. Voor publicaties die door VWS worden uitgegeven,
worden tarieven gehanteerd. Deze worden in overleg tussen de directie Voorlichting
& Communicatie en de uitgevende directie vastgesteld. De prijs is onder
meer afhankelijk van het doel en het bereik van de publicatie.
Wel kent elke publicatie een minimumprijs (f 15,–), dit is een
vergoeding voor de handlingskosten.Dit onderdeel is tevens gereserveerd voor eventuele ontvangsten in het
kader van de civiele verdedigingsvoorbereiding.b) De ontvangsten zijn gebaseerd op de Begrotingswet. 25.01 Onderdeel 03 Diensten voor derden en overige ontvangsten
Rijksinstituut voor geneesmiddelenonderzoeka) Het betreft hier (kostendekkende) ontvangsten voor verrichte diensten
voor onderzoek met betrekking tot geneesmiddelen ten behoeve van derden, zoals
de Algemene inspectiedienst (AID) van het Ministerie van LNV en fabrikanten.b) De ontvangsten zijn gebaseerd op overeenkomsten met derden. 25.01 Onderdeel 04 Opleidingen en examens op het gebied
van de volksgezondheida) Het op dit onderdeel geraamde bedrag heeft in hoofdzaak betrekking
op ontvangsten ter zake van examengelden, welke zijn verschuldigd voor deelname
aan het examen van diverse opleidingen.b) De ontvangsten zijn gebaseerd op:– De Wet op de ziekenverzorgers en ziekenverzorgsters, van 13 juni
1963, Stb. 289;– Regeling examengeld verloskundigen van 6 mei 1996, nr CSZ/BO-961 315;– Regeling uitvoering enige bepalingen Besluit radiodiagnostisch
en radiotherapeutisch laboranten 1993 dd. 31 mei 1996, nr CSZ/BO-963 808;– Regeling toekenning bevoegdheid tot het uitoefenen van de beroepen
van mondhygiënist, oefentherapeut-César, oefen- therapeut-Mensendieck,
orthoptist en podotherapeut van 31 mei 1996, CSZ/BO-963 807.c) Mutaties op dit artikelonderdeel
(bedragen x f 1 000)  1999200020012002Desaldering uitgaven/ontvangsten opleidingen– 300– 300– 300– 300Totaal onderdeel– 300– 300– 300– 300In de ontwerp-begroting 1997 zijn de uitgaven voor diverse opleidingen
op het terrein van de volksgezondheid overgeheveld naar de begroting van het
Ministerie van OC&W. De met de examens van deze opleidingen gemoeide uitgaven
en ontvangsten waren echter nog geraamd op de VWS-begroting. Ter correctie
worden zowel dit onderdeel als het uitgavenartikel 25.01, onderdeel 02, structureel
verlaagd met f 0,3 miljoen. 25.01 Onderdeel 05 Inverdieningstoelagen en studietoelagena) Het op dit onderdeel geraamde bedrag betreft in hoofdzaak (gedeeltelijke)
terugbetalingen van renteloze leningen, welke aan aspirant-huisartsen zijn
verstrekt gedurende hun eenjarige opleiding tot huisarts.b) De ontvangsten zijn gebaseerd op individuele overeenkomsten. 25.01 Onderdeel 06 Vergunningen geneesmiddelena) Dit onderdeel bevat de raming van inkomsten uit het verstrekken van
vergunningen op het terrein van de geneesmiddelenvoorziening en van de opiumverloven.
De hiervoor berekende tarieven zijn kostendekkend. Uit een gedeelte van de
hiermee gemoeide opbrengsten (f 0,8 miljoen) worden inspecteurs bij de
Inspectie voor de geneesmiddelen gefinancierd. Daarnaast wordt met de opbrengsten
personeel van de Inspectie voor de gezondheidszorg (IGZ) gefinancierd.b) De ontvangsten zijn gebaseerd op de Wet op de geneesmiddelenvoorziening,
respectievelijk de Opiumwet. Opbouw ontvangsten vanaf de vorige
ontwerp-begroting (x f 1 000) M2501 1997199819992000200120022003Stand ontwerp-begroting 1998  58 3038 3038 1878 1878 187 1e
Suppletore wet  – 10– 10– 10– 10– 10 Nieuwe
wijzigingen  58 18893 4503 4503 4503 450 Stand
ontwerp-begroting 1999 127 522116 481101 74311 62711 62711 62711 627Artikel 25.02 Medische tuchtwet Overzicht ontvangstenrealisaties en -ramingen op artikelonderdeel
(bedragen x f 1 000) Art.ond.Omschrijving199719981999200020012002200300Medische tuchtwet17202020202020Totaal artikel17202020202020a) Het op dit artikel geraamde bedrag heeft betrekking op door artsen,
tandartsen, apothekers en verloskundigen betaalde geldboetes. De oplegging
van een geldboete geschiedt door het desbetreffende medisch tuchtcollege.b) De ontvangsten (via de inning van de opgelegde geldboetes) zijn gebaseerd
op de Wet Beroepen individuele gezondheidszorg (tuchtrechtbesluit). Opbouw ontvangsten vanaf de vorige
ontwerp-begroting (x f 1 000) M2502 1997199819992000200120022003Stand ontwerp-begroting 1998  2020202020 Stand
ontwerp-begroting 1999 17202020202020Artikel 25.04 Terugbetaling op effectief geworden garanties
 Overzicht ontvangstenrealisaties en -ramingen op artikelonderdeel
(bedragen x f 1 000) Art.ond.Omschrijving199719981999200020012002200300Terugbetaling op effectief
geworden garanties0000000 Totaal
artikel0000000a) Op dit artikel worden eventuele ontvangsten op reeds geëffectueerde
garanties geraamd.b) De ontvangsten zijn gebaseerd op de Begrotingswet. Artikel 25.06 Verrekening met agentschap CBG Overzicht ontvangstenrealisaties en -ramingen op artikelonderdeel
(bedragen x f 1 000) Art.ond.Omschrijving199719981999200020012002200300Verrekening met agentschap
CBG02 2642 2642 2642 2642 2642 264Totaal artikel02 2642 2642 2642 2642 2642 264a) Op dit artikel wordt de bijdrage geraamd aan het agentschap «College
ter Beoordeling van Geneesmiddelen». Deze bijdrage heeft betrekking
op de departementale uitgaven ten behoeve van het CBG.b) De ontvangsten zijn gebaseerd op de Begrotingswet. Opbouw ontvangsten vanaf de vorige
ontwerp-begroting (x f 1 000) M2506 1997199819992000200120022003Stand ontwerp-begroting 1998  2 2642 2642 2642 2642 264 Stand ontwerp-begroting 1999  2 2642 2642 2642 2642 2642 264HOOFDBELEIDSTERREIN 26 INSPECTIE GEZONDHEIDSBESCHERMING,
WAREN & VETERINAIRE ZAKEN Artikel 26.01 Inspectie gezondheidsbescherming, Waren
& Veterinaire Zaken Overzicht ontvangstenrealisaties en -ramingen op artikelonderdeel
(bedragen x f 1 000) Art.ond.Omschrijving199719981999200020012002200300Inspectie
gezondheidsbescherming waren en veterinaire zaken2 5892 5002 7602 7602 7602 7602 760Totaal artikel2 5892 5002 7602 7602 7602 7602 760a) Dit artikel bevat de raming van inkomsten uit heffingen die op grond
van de gewijzigde Warenwet opgelegd worden, de inkomsten uit hoofde van het
verstrekken van certificaten en het verrichten van overige diensten (onder
andere onderzoek) voor derden. De tarieven zijn kostendekkend. Daarnaast worden
op dit artikel geraamd de ontvangsten in verband met eigen bijdragen van personeel
voor privé-gebruik van lease-auto's.b) De ontvangsten zijn gebaseerd op de Warenwet en de Begrotingswet.c) Mutaties op dit artikel
(bedragen x f 1 000)  1999200020012002Hogere uitgifte certificaten1 2601 2601 2601 260Totaal artikel1 2601 2601 2601 260De Inspectie W&V heeft in 1997 meer certificaten uitgegeven dan in
voorgaande jaren. De verwachting is dat deze tendens zich in de komende jaren
zal voortzetten. Met het oog hierop wordt de raming op dit artikel, evenals
op het uitgavenartikel 26.01, onderdeel 04, structureel verhoogd met f 1,26
miljoen. Opbouw ontvangsten vanaf de vorige
ontwerp-begroting (x f 1 000) M2601 1997199819992000200120022003Stand ontwerp-begroting 1998  1 5001 5001 5001 5001 500 1e
Suppletore wet  1 000  Nieuwe wijzigingen   1 2601 2601 2601 260 Stand
ontwerp-begroting 1999 2 5892 5002 7602 7602 7602 7602 760HOOFDBELEIDSTERREIN 27 RIJKSINSTITUUT VOOR VOLKSGEZONDHEID
EN MILIEU Artikel 27.01 RIVM Overzicht ontvangstenrealisaties en -ramingen op artikelonderdeel
(bedragen x f 1 000) Art.ond.Omschrijving199719981999200020012002200301Algemene
ontvangsten16 40217 40017 40017 40017 40017 40017 40002Verkoop en controle op sera en vaccins32 70829 84029 84029 84029 84029 84029 84003Beoordelingswerkzaamheden en diagnostisch onderzoek9 49711 00611 00611 00611 00611 00611 00604Diensten voor derden RIVM7 28810 00010 00010 00010 00010 00010 000Totaal artikel65 89568 24668 24668 24668 24668 24668 24627.01 Onderdeel 01 Algemene ontvangstena) Dit onderdeel bevat inkomsten ten gevolge van de verkoop van drukwerk
en dergelijke en inkomsten uit hoofde van de doorberekening van facilitaire-
en overhead-kosten. De voor deze activiteiten berekende tarieven zijn kostendekkend.
Daarnaast worden op dit onderdeel enkele personele ontvangsten verantwoord.b) De ontvangsten zijn gebaseerd op overeenkomsten met derden. Onderbouwing algemene ontvangsten 
Tabel I: Onderbouwing algemene ontvangsten (bedragen
x f 1 miljoen)   Realisatie1997Raming1998Raming1999Diverse ontvangsten1,11,21,2 Dienstverlening
SVM3,92,52,5 Derden projecten10,612,812,8Personele ontvangsten0,80,90,9Totaal16,417,417,4In bovenstaande tabel wordt de herkomst van de diverse ontvangsten weergegeven.De post «Diverse ontvangsten» omvat de ontvangsten uit verkoop
van rapporten, verkregen bonussen en kortingen en diverse overige ontvangsten.
De post «Dienstverlening SVM» omvat aan de SVM doorbelaste facilitaire
kosten. De post «Derden projecten» betreft de ontvangsten van
derden-opdrachtgevers voor de materiële kosten van voor hen uitgevoerde
onderzoeksprojecten en verricht advieswerk. 27.01 Onderdeel 02 Verkoop en controle op sera en vaccinsa) Dit onderdeel omvat de inkomsten die ontstaan door verkoop van sera
en vaccins die zijn opgenomen in het rijksvaccinatieprogramma en de vaccins
die worden verkocht onder de noemer kennisexploitatie. De voor deze activiteiten
berekende tarieven zijn kostendekkend. b) De ontvangsten zijn gebaseerd op prijsafspraken in het kader van het
rijksvaccinatieprogramma. Kengetallen Prestatiegegevens 
Tabel II: Overzicht levering vaccins t.b.v. het
Rijksvaccinatie programma  ProduktnaamAantal
dosesRealisatie 1996Aantal dosesRaming 1997Aantal
dosesRaming 1998 DTP432 700408 720420 000DKTP750 300683 533775 000 BMR340 375480 720390 000HIB758 700794 900775 000 Totaal2 282 0752 367 8732 360 000Onderbouwing inkomsten sera en vaccins 
Tabel III: Onderbouwing inkomsten sera en vaccins
(bedragen x f 1 miljoen)   Realisatie1997Raming1998Raming1999Levering vaccins30,329,829,8 Europese vrijgifte2,40,00,0Totaal32,729,829,827.01 Onderdeel 03 Beoordelingswerkzaamheden en diagnostisch
onderzoeka) Onder dit onderdeel worden inkomsten opgenomen die ontstaan door vergoedingen
die het RIVM ontvangt voor verschillende soorten onderzoeken. Het betreft
onder meer laboratoriumbepalingen op patiëntenmateriaal en milieubepalingen.
Tevens worden op dit onderdeel de inkomsten geboekt die ontstaan uit de controle-activiteiten
op vaccins in het kader van de Europese vrijgifte en uit de beoordelingswerkzaamheden
die ten behoeve van het College ter Beoordeling van Geneesmiddelen worden
verricht. De voor deze activiteiten berekende tarieven zijn, voorzover mogelijk,
kostendekkend.b) De ontvangsten zijn gebaseerd op diverse afspraken. 27.01 Onderdeel 04 Diensten voor derden RIVMa) Op dit onderdeel wordt geraamd de vergoeding van derden voor diensten
die door het RIVM worden verricht. De vergoedingen zijn gebaseerd op kostendekkende
tarieven.b) De ontvangsten zijn gebaseerd op overeenkomsten met derden. Opbouw ontvangsten vanaf de vorige
ontwerp-begroting (x f 1 000) M2701 1997199819992000200120022003Stand ontwerp-begroting 1998  68 24668 24668 24668 24668 246 Stand
ontwerp-begroting 1999 65 89568 24668 24668 24668 24668 24668 246Artikel 27.02 Bijdrage van begroting XI inzake het RIVM
 Overzicht ontvangstenrealisaties en -ramingen op artikelonderdeel
(bedragen x f 1 000) Art.ond.Omschrijving199719981999200020012002200300Bijdrage van begroting XI
inzake het RIV71 90476 22174 84173 83373 22273 07073 070Totaal artikel71 90476 22174 84173 83373 22273 07073 070a) Het betreft bijdragen van het Ministerie van VROM in het kader van
het Meerjaren Activiteiten Programma milieu.b) De ontvangsten zijn gebaseerd op de Begrotingswet.c) Mutaties op dit artikel
(bedragen x f 1 000)  1999200020012002Aanpassing bijdrage VROM9891 031970968Totaal artikel9891 031970968Dit artikel wordt structureel verhoogd met circa f 1 miljoen in verband
met de door het Ministerie van VROM aan het RIVM toe te delen loonbijstelling
1998. Het uitgavenartikel 27.01, onderdeel 01, wordt eveneens met deze bedragen
verhoogd. Onderbouwing bijdrage Ministerie VROM 
Tabel I: Onderbouwing bijdrage Ministerie VROM
(bedragen x f 1 miljoen)   Realisatie1997Raming1998Raming1999Structurele bijdrage71,475,774,3 WHO-centrum0,50,50,5Additionele bijdrage0,00,00,0 Totaal71,976,274,8 Opbouw ontvangsten vanaf de vorige
ontwerp-begroting (x f 1 000) M2702 1997199819992000200120022003Stand ontwerp-begroting 1998  74 41273 85272 80272 25272 102 1e
Suppletore wet  – 510  Nieuwe wijzigingen  2 3199891 031970968 Stand
ontwerp-begroting 1999 71 90476 22174 84173 83373 22273 07073 070Wetsartikel 3 (Agentschapsbegroting College ter Beoordeling
van Geneesmiddelen) InleidingToelichting bij de begroting van baten en lasten (zie tabel 1)
en de staat van kapitaaluitgaven en kapitaalontvangsten (zie tabel 3) van het agentschap College ter Beoordeling van Geneesmiddelen (ACBG).Deze begroting is zoveel mogelijk geënt op de huidige meerjarencijfers
en de actuele inschatting van het werkaanbod in 1999. In deze begroting is
nog niet gepreludeerd op mogelijke wijzigingen in de taken en werkzaamheden
van het Agentschap CBG, zoals deze op dit moment onderwerp van gesprek zijn
tussen het kerndepartement en het agentschap. DoelstellingHet agentschap CBG is de uitvoeringsorganisatie van het College ter Beoordeling
van Geneesmiddelen (hierna te noemen het College) en ondersteunt,
door middel van expertise op het gebied van geneesmiddelenbeoordeling, de
taken van het College. Bij het aanwenden van de expertise wordt het belang
van de geneesmiddelengebruiker centraal gesteld. Het College, een zelfstandig
bestuursorgaan, dient geneesmiddelen te beoordelen op louter wetenschappelijke
gronden, zonder rekening te mogen houden met politieke en economische gronden.
Bij de beoordeling staan de werkzaamheid van het geneesmiddel en de mogelijke
schadelijkheid voor de gezondheid van de geneesmiddelengebruiker centraal. TakenHet agentschap CBG voert de volgende taken uit:– Het voorbereiden en uitvoeren van besluiten tot toelating en registratie,
de weigering van toelating en de doorhaling van de registratie van geneesmiddelen,
alsmede het aanpassen van registratievoorwaarden aan de stand van de wetenschap;Het agentschap CBG is verantwoordelijk voor het opstellen van beoordelingsrapporten
over de ingediende aanvragen tot registratie, dan wel tot wijziging van de
registratievoorwaarden. Een groot deel van de werkzaamheden wordt binnen het
CBG uitgevoerd, een deel wordt uitbesteed aan het Rijksinstituut voor Volksgezondheid
en Milieu (RIVM). De communicatie met het bedrijfsleven, de beroepsgroepen
en andere registratie-autoriteiten vindt primair plaats vanuit het agentschap
CBG. De formele besluitvorming is en blijft uitsluitend een bevoegdheid van
het College;– Het verrichten van beoordelingswerkzaamheden ten behoeve van het
Europees bureau voor de beoordeling van geneesmiddelen (EMEA);– Het vaststellen van de afleverstatus van geneesmiddelen (uitsluitend recept of niet);– De coördinatie van de geneesmiddelenbewaking (Post Marketing
Surveillance) en het screenen van meldingen met betrekking tot de noodzaak
van interventie door het College of door de Inspectie Gezondheidszorg (IGZ);– Het opzetten en instandhouden van een systeem voor de registratie
van homeopathische geneesmiddelen. OntwikkelingenTen opzichte van de stand ontwerp-begroting 1998 wordt voor 1998 op dit
moment een tekort verwacht van ongeveer f 1,3 miljoen op basis van de
huidige inzichten. Dat ligt ook in de lijn der verwachting met de in het vorige
jaar in gang gezette activiteiten.Het tekort (bovenop het reeds in de begroting opgenomen tekort van
f 0,5 miljoen) wordt enerzijds veroorzaakt door een aantal «tegenvallers»
(totaal f 3,3 miljoen), te weten:– hogere personeelsuitgaven van f 1,8 miljoen voor het extra
personeel en hogere reis- en verblijfkosten;– hogere afschrijvingskosten in verband met uitgaven automatisering (f 0,1 miljoen);– hogere materiële uitgaven die enerzijds worden veroorzaakt
door hogere automatiseringsuitgaven en anderzijds door hogere huisvestingskosten
in verband met de verhuizing naar Forum per mei 1998 (circa f 1,4
miljoen).Daarnaast zijn er enige «meevallers» (totaal f 2,5
miljoen) te melden:– er zal ongeveer f 1,4 miljoen meer ontvangen worden bij de
registratie;– de bijdrage aan Lareb zal circa f 0,4 miljoen lager uitvallen
door de afrekening 1997;– de bijdrage aan het kerndepartement wordt circa f 0,7 miljoen
lager omdat er door de verhuizing naar Den Haag minder te verrekenen valt
aan huisvestingskosten.Omdat er de afgelopen jaren steeds meer werk op het ACBG is afgekomen,
zonder dat de formatie werd uitgebreid, betekende dat dat de wettelijke termijnen
niet in alle gevallen gehaald werden (zie kengetallen tabel 4).
Zo steeg het werk in 1997 met 18% ten opzichte van 1996 (zie tevens kengetallen
tabel 6). Voor het eerste half jaar van 1998 is het werkaanbod nog eens
12% hoger dan over 1997. Daarom is er toestemming verleend om nieuwe medewerkers
aan te trekken om de achterstanden die er zijn weg te werken (zie tabel
4).Er is in 1998 hard gewerkt aan een nieuwe IT-infrastructuur en een kostprijstoerekenings-systeem.
Ten aanzien van het eerste punt kan gemeld worden dat inmiddels binnen het
ACBG een projectgroep BIOS actief is. BIOS staat daarbij voor Basis Informatie
& Operations Software.De planning voor de IT-architectuur is op dit moment als volgt. Rond september
zal een systeem voor het tijdschrijven op de pc worden ingevoerd. Dat betekent
dat de gegevens beter opgeslagen kunnen worden en dus onder andere gebruikt
kunnen worden bij de kostprijsbepaling. Daarna zal een personeelsapplicatie
worden opgeleverd waarin alle personeelgegevens zullen worden opgeslagen.
Ook die gegevens zijn nodig voor de kostprijsberekening. Tot slot zal gewerkt
worden aan een module voor planning & werkvoorbereiding. Daarmee kunnen
op een geautomatiseerde manier de doorlooptijden beter gevolgd worden. Dat
moet dan kengetallen opleveren over de doorlooptijden en tevens gegevens voor
een werkplanning binnen het ACBG. De verwachting is dat één
en ander in 1998 kan worden geïmplementeerd. Gezien de grote aandacht
die er elders binnen VWS op dit moment voor het «millennium-probleem»
is, heeft het ACBG de implementatie echter niet geheel in eigen hand.Tevens wordt met de nieuwe IT-structuur orde geschapen in het gebruik
van de vele applicaties die op dit moment worden gebruikt. Dat zal in de toekomst
veel efficiencywinst gaan opleveren omdat de gegevens dan nog
slechts in één systeem worden gemuteerd en niet zoals nu in
meerdere systemen. Ter ondersteuning van de IT-structuur en de kostprijsberekening
wordt op dit moment tevens gewerkt aan een nieuwe lijst van producten van
het ACBG met daarbij de wettelijke termijnen per product en de opbrengst. Financieel beheerIn verband met de versterking van de financiële functie is in 1998
een project financial control gestart. In 1998 heeft dat de volgende verbeteringen
opgeleverd:– De financiële AO is volledig beschreven;– Er is gewerkt aan een contractbestand. De Accountantsdienst heeft
inmiddels ingestemd met de opzet van dat bestand. In het derde kwartaal van
1998 is het bestand gevuld. Als gevolg hiervan heeft het ACBG een volledig
inzicht in alle contracten die er lopen;– Er is een model opgesteld waaruit een aantal gegevens moet voortkomen
die van belang zijn voor de informatievoorziening van het ACBG en voor het
ACBG. In het kort komt het er op neer dat er een meer directe relatie gelegd
wordt tussen de vaste en variabele lasten en de baten die daar tegenover staan
(zie verder kengetallen tabel 5);– In het model is tevens een aanzet gegeven tot een nieuwe budgetstructuur
voor het ACBG, waarbij de verschillende lasten beter zichtbaar worden gemaakt
en er geen «appels» en «peren» onder één
begrotingspost vallen. Deze budgetstructuur moet er tevens voor zorgen dat
er vanaf 1999 binnen het ACBG ook interne managementrapportages kunnen worden
ingevoerd zodat betere sturing plaats kan vinden;– Daarnaast heeft de afdeling Financiën sinds kort de beschikking
over een, door de afdeling Automatisering ontwikkelde, applicatie voor de
inventarisadministratie. In het derde kwartaal van 1998 is deze applicatie
gevuld zodat er duidelijkheid is over de aanwezige inventaris en de jaarlijkse
afschrijving die daarmee gemoeid is.Per 1 januari 1998 wordt gewerkt met het boekhoudpakket Exact. DoelmatigheidBij het opzetten van het agentschap CBG werd ervan uitgegaan dat in de
nieuwe situatie doelmatiger geopereerd kon worden.Ter verbetering van de doelmatigheid werden de volgende ontwikkelingen
in gang gezet:– In 1996 werd een aanvang gemaakt met een werkwijze waarin de bewaking
op doorlooptijd, kwaliteit en service wordt verbeterd. Op dit moment wordt
er binnen het agentschap CBG gewerkt aan een systeem om de benodigde gegevens
geautomatiseerd te kunnen verwerken. Dit systeem zal naar verwachting in 1998
operationeel worden;– Er is een begin gemaakt met het opzetten van een kostprijstoerekeningssystematiek,
zodat meer inzicht kan worden verkregen in de lasten van de diverse producten
(registraties dan wel wijzigingen). Hiervoor is onder meer nodig
het bijhouden van een tijdregistratie door de medewerkers van het agentschap.
Eén en ander zal in de loop van 1998 verder uitgewerkt en geïmplementeerd
worden;– Door het betere inzicht in de contracten die het ACBG heeft, zal
er naar alle waarschijnlijkheid in 1999 geld te verdienen zijn door doelmatiger
in te kopen.Voor 1999 betekent dit concreet het volgende:– doelmatiger inkopen;– beter kunnen voldoen aan de wettelijke termijnen; – inzicht in de relatie tussen de baten en de lasten;– interne sturingsinformatie;– het verder wegwerken van de inefficiënte manier van werken
op een aantal terreinen. Tabel 1 De begroting
van baten en lasten van het agentschap College ter Beoordeling van Geneesmiddelen Bedragen
x f 1 000   Codering  1997199819992000200120022003econ.funct.BATEN         registratie geneesmiddelen22 86822 82325 05525 29825 54325 79126 04116N05.0 rente20015017517517517517526N05.0buitengewone baten2 26800000017N05.0Totaal baten25 33622 97325 23025 47325 71825 96626 216            LASTEN         apparaatsuitgaven          * personeel8 81410 89110 08910 29110 49710 70710 92111N05.0 * materieel2 6373 2043 9003 9003 9003 9003 90012N05.0RIVM5 8065 8066 0066 0066 0066 0066 00612N05.0subsidie Lareb2 6672 4002 5002 5002 5002 5002 50043C05.0bijdrage aan kerndepartement2 2651 5432 2642 2642 2642 2642 26408N05.0afschrijvingen36845045045045045045015N05.0dotaties voorzieningen2 30100000062N05.0Totaal lasten24 85824 29425 20925 41125 61725 82726 041  Saldo
van baten en lasten478– 1 3212162101139175  AlgemeenHet agentschap CBG dient haar werkzaamheden op kostendekkende basis door
te berekenen aan de farmaceutische industrie (Besluit vergoedingen Wet
op de Geneesmiddelenvoorziening). Het agentschap streeft door een efficiënte
bedrijfsvoering een (beperkt) positief saldo na. Een mogelijk positief
saldo kan gebruikt worden voor toekomstige ontwikkelingen van en binnen het
agentschap. Baten Registratie geneesmiddelenDe tarieven (zie tabel 2) zijn gebaseerd op het Besluit registratie
geneesmiddelen en het Besluit vergoedingen Wet op de Geneesmiddelenvoorziening.
Nederland behoort qua tarieven tot de goedkopere landen binnen de EU. Het
tarief voor de rapporteurschappen wordt vastgesteld door het Europese beoordelingsbureau
(EMEA). De vergoeding daarvoor bedraagt 35 000 ECU. De koers
van de ECU bedraagt f 2,20.Omdat het agentschap geen vergoeding krijgt voor gestegen lonen en prijzen,
maar deze dient te dekken met hogere tarieven, worden de tarieven voor 1999
in ieder geval aangepast volgens het indexcijfer van de materiële overheidsconsumptie
(zie Besluit registratie geneesmiddelen, Artikel 23a en b). Deze
prijsstijging was in 1996 1,1% en in 1997 1,8%. Voor 1998 verwacht het CPB
een stijging van 3% en voor 1999 van 3,25% (stand 1998). In het najaar van 1998 zal het kostprijstoerekeningssysteem operationeel
worden. Aan de hand daarvan zal een meer gedetailleerde analyse van de baten
en lasten mogelijk zijn. Bij de opstelling van de begroting van het jaar 2000
zullen de tarieven van het agentschap dan ook opnieuw worden geanalyseerd
en vastgesteld. Daarom is in dit stadium besloten alleen de jaarvergoeding,
om jo-jo-effecten te vermijden, in prijs te laten stijgen. Deze vergoeding
stijgt daarom van f 1 500,– (geldig vanaf 1996)
naar f 1 750,–. Deze stijging wordt voor het grootste gedeelte
bepaald door de aanpassing volgens het indexcijfer. Als deze stijging jaarlijks
was doorgevoerd dan waren de tarieven reeds met circa f 150,– gestegen.
Daarnaast zijn de lasten van geneesmiddelenbewaking, die ook uit de jaartarieven
betaald moeten worden, de afgelopen jaren met ongeveer f 50,– gestegen.
De overige f 50,– is nodig voor het dekken van de uitbreiding van
het aantal medewerkers.Vanaf het jaar 2000 is in de cijfers rekening gehouden met een jaarlijkse
stijging van 1% van de tarieven. Jaarlijks zal echter bekeken worden of deze
indexering noodzakelijk is of dat door een grotere doelmatigheid de stijging
niet nodig is. Nadeel van de huidige indexering is dat die gebaseerd is op
het indexcijfer van de materiële overheidsconsumptie terwijl circa 80%
van de uitgaven van het ACBG loongevoelig zijn. Volgens de DAR-tarievenhandleiding
1998 steeg de salariscomponent van 1997 op 1998 bijvoorbeeld met 5,14%. De
indexering was in dat geval dus hoger geweest. RenteDe voorschotrente voor de tegoeden bij de Rijkshoofdboekhouding is voor
1999 gebaseerd op een rentevoet van 5,75% (voor 2000–2002: 6,25%
en voor 2003: 6,0%). Onder andere door de vervroegde facturering van
de jaarvergoedingen kunnen meer rentebaten gegenereerd worden. Als gevolg
daarvan worden de rentebaten in vergelijking met 1998 met f 25 000
verhoogd. Tabel
2 Opbrengst registratie geneesmiddelen 1999Bedragen in guldensNieuwe aanvragenTariefAantalOpbrengst nieuw
werkzaam bestanddeel30 00030900 000  nieuw
werkzaam bestanddeel10 00020200 000  nieuw
werkzaam bestanddeel5 00030150 000  bekend
werkzaam bestanddeel10 0001451 450 000  bekend
werkzaam bestanddeel5 000170850 000  parallel
importen/identieken2 5007201 800 000  homeopathie
art. 41001 000100 000  homeopathie art. 6500500250 000 rapporteurschappen77 00010770 000+   koers ECU f 2,20   6 470 000     Jaarvergoedingen    allophatica1 75010 30018 025 000 homeopathie art. 4201 00020 000  homeopathie
art. 6500250125 000+     18 170 000     Wijzigingen    minder ingrijpend1 000150150 000 ingrijpend5 00050250 000+     400 000     Overig    verstrekken kopieën101 500 15 000+Subtotaal 1999 excl. rapp.   24 285 000 Bedragen
x f 1 000  19992000200120022003aanpassing tarieven 1,011,011,011,01tarief opbrengst24 28524 52824 77325 02125 271rapporteurschappen770770770770770TOTALE OPBRENGST25 05525 29825 54325 79126 041Lasten PersoneelDe specificatie van de raming van de personele lasten is als volgt : Personeel
en collegeleden:      Salarissen personeel in dienst agentschap CBG:  – salarissen en sociale lastenf 8,260
miljoen  – vergoedingen collegeledenf 0,413
miljoen +    f  8,673 miljoen    Overige
personele lasten:      – vorming en opleidingf 0,201
miljoen  – overige personeelslastenf 0,105
miljoen  – reis- en verblijfkostenf 0,150
miljoen  – uitzendkrachtenf 0,100 miljoen – inhuur externenf 0,650 miljoen
+    f  1,206 miljoen    Post-actieven:      –
wachtgeldenf 0,210 miljoen +    f 
0,210 miljoen      f 10,089 miljoenNaar verwachting zal het agentschap in 1999 82 fte in dienst hebben (exclusief de uitbreiding). De gemiddelde salariskosten per fte worden
geraamd op bijna f 105 000. Het aantal collegeleden bedraagt 16,
die een jaarvergoeding van f 25 800 ontvangen.De post vorming en opleiding is 2% van de loonsom.De post overige personeelslasten betreffen de lasten van differentiatie
in beloning en werving en selectie.De reis- en verblijfkosten betreffen de uitgaven ten behoeve van het eigen
personeel. Door het vervoersplan, waarbij het reizen per openbaar vervoer
wordt gestimuleerd, vallen de lasten hoger uit.De post inhuur externen betreft de inhuur van projectmedewerkers die werkzaamheden
voor het CBG verrichten in ziekenhuizen en dergelijke. MaterieelDe specificatie van de raming van de materiële kosten is als volgt: –
huisvestingskosten personeel eldersf 0,100 miljoen – automatiseringskostenf 0,220 miljoen – diverse bureaukostenf 1,025 miljoen – kosten Collegef 0,100 miljoen
+    f 1,495 miljoenDe huisvestingskosten hebben betrekking op de medewerkers van het agentschap
die zijn gevestigd in Groningen en Nijmegen.De automatiseringsuitgaven hebben enerzijds betrekking op het noodzakelijke
onderhoud, anderzijds op uitgaven die moeten leiden tot een verdere doelmatigheid
van de processen binnen het agentschap.De diverse bureaukosten hebben onder andere betrekking op de lasten van
voorlichting en bibliotheek, reprografie, vergaderkosten en representatiekosten.
Tevens zijn hier voorlopig de extra materiële uitgaven van de uitbreiding
opgenomen.De kosten College betreffen vergaderkosten en reis- en verblijfkosten
van de collegeleden.Door de verhuizing van het CBG zal er geen huur meer worden verrekend
met het kerndepartement. Daarvoor in de plaats komen na de verhuizing in mei
1998 de volgende huisvestingskosten van Forum in het centrum van Den Haag.
Gezien het feit dat ervaringsgegevens nog ontbreken, betreft het gedeeltelijk
een voorlopige inschatting, gebaseerd op de huidige vergoedingen die het agentschap
betaald, van de huisvestingskosten: –
huur en servicekostenf 1,207 miljoen  –
schoonmaak en beveiligingf 0,071 miljoen  –
gas, water en elektraf 0,072 miljoen  –
telefoon- en portokostenf 0,205 miljoen  –
kantinekostenf 0,100 miljoen +    f 1,655
miljoenHet College kan in het kader van registratiewerkzaamheden en de geneesmiddelenbewaking
onderzoekingen laten verrichten. Een budget van f 500 000 hiervan
vormt de bijdrage aan de IGZ. Daarnaast betreft het onderzoeksprojecten op
ad hoc basis. –
Kosten onderzoekingenf 0,750 miljoen
+ Totale materiële uitgavenf 3,900 miljoenRIVMIn het kader van de registratie van humane geneesmiddelen verricht het
Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) beoordelingswerkzaamheden
op chemisch-farmaceutisch en farmacologisch-toxicologisch gebied. Jaarlijks
worden, op basis van het geraamde werkaanbod voor deze activiteiten, met het
RIVM afspraken gemaakt over de benodigde beoordelingscapaciteit, de te leveren
prestaties (onder meer doorlooptijden) en de hoogte van de tarieven.
In verband met een reservering voor mogelijke doorberekening van loon- en
prijsstijgingen is deze post in 1999 met f 0,2 miljoen verhoogd. Subsidie LarebDe Stichting Landelijke Registratie Evaluatie Bijwerkingen (Lareb) is namens het agentschap CBG belast met het opzetten van een nationaal
systeem voor het verzamelen van spontane meldingen van (vermoede)
bijwerkingen van geneesmiddelen, die in Nederland in de handel zijn. Op basis
van de afrekening over 1997 wordt de bijdrage aan Lareb structureel op f 2,5
miljoen vastgesteld. Bijdrage aan kerndepartementDe bijdrage van f 2,264 miljoen heeft betrekking op de departementale
uitgaven ten behoeve van het ACBG. De post is een interne verrekening tussen
het agentschap CBG en het kerndepartement. Het betreft de lasten van diensten
die door directies ten behoeve van het agentschap worden verricht. In deze
post zijn onder andere de lasten meegenomen van het voeren van de salarisadministratie
door de dienst FPB. AfschrijvingenDe specificatie van de afschrijvingskosten is als volgt (tussen haken
de afschrijvingstermijn): Meubilair
en kantoorapparatuurf 0,150 miljoen(5–10 jaar)Automatiseringsapparatuur en softwaref 0,300 miljoen
+(3 jaar) f 0,450 miljoen De toelichting op de staat van kapitaaluitgaven en kapitaalontvangsten.Het kasstroomoverzicht (zie tabel 3) is voornamelijk bedoeld
om duidelijkheid te verschaffen of voorgenomen investeringen wel of niet gefinancierd
kunnen worden. Uit het overzicht blijkt dat de liquiditeitspositie van het
agentschap ruim voldoende is en er nauwelijks investeringen hoeven te worden
gedaan. De investeringen betreffen hoofdzakelijk de vervanging van verouderde
inventaris. Overige investeringen zijn moeilijk in te schatten en te voorzien. Tabel 3 De toelichting
op de staat van kapitaaluitgaven en kapitaalontvangsten: het kasstroomoverzicht
van het agentschap College ter Beoordeling van GeneesmiddelenBedragen
x f 1 000   Codering 1997199819992000200120022003econ.funct.Liquide middelen 1 januari1 7888 2057 1347 4057 7178 0688 457            1a. saldo van baten en lasten4781 321-2162101139175  1b. gecorrigeerd voor afschrijvingen/mutaties voorzieningen2 520450450450450450450  1c. gecorrigeerd voor mutaties in het werkkapitaal4 002––––––  –> 1. Kasstroom uit operationele activiteiten7 000871-471512551589625            2a. uitgaven onroerende zaken–––––––  2b. uitgaven overige kapitaalgoederen586-200-200-200-200-200-200-  2c. gecorrigeerd voor desinvesteringen3––––––  –> 2. Kasstroom uit investeringsactiviteiten583-200-200-200-200-200-200-5205.0          3a. leningen moederdepartement–––––––  3b. investeringsbijdrage van het departement–––––––  3c. aflossingen–––––––  –> 3. Netto kasstroom uit financieringsactiviteiten0000000            Liquide middelen 31 december8 2057 1347 4057 7178 0688 4578 882  (1 januari + 1. + 2. + 3.)         KengetallenTabel 2 «Opbrengst registratie geneesmiddelen» geeft inzicht
in de te verwachten aantallen beoordelingen en de daarmee samenhangende geraamde
baten (ramingskengetal). Voor een toelichting zie de paragraaf
Baten.Tabel 4 geeft inzicht in het halen van de wettelijke termijnen in procenten
(doelmatigheidskengetal). Uit het overzicht blijkt dat de Europese
procedures altijd gehaald worden. Dat heeft te maken met de relatieve positie
van het ACBG ten opzichte van de beoordelingsautoriteiten in de andere Europese
landen.Bij de nationale procedures was en is dat nog niet het geval. Tot en met
1997 werd namelijk de wettelijke termijn gehanteerd voor alleen de beoordeling
en niet voor het logistieke deel van de registratie-aanvraag. Daarom zijn
in 1997 in eerste instantie 2 stappen gezet. Ten eerste is begonnen met het
verder professionaliseren van het logistieke deel. Toen dat voor een groot
gedeelte was gerealiseerd, werd ten tweede de tijd die voorheen beschikbaar
was voor het beoordelen geleidelijk afgebouwd. Als gevolg van deze tijdwinst
kon het percentage afgehandeld binnen de wettelijke termijn aanzienlijk toenemen.In 1998 is door het aantrekken van extra personeel, de vorming van een
afdeling Planning & werkvoorbereiding en een nieuwe IT-infrastructuur
de voorwaarde gecreëerd om in 1999 wederom een stijging van het percentage
te realiseren. Tabel 4 Binnen de wettelijke
termijnen afgehandelde aanvragen (in procenten)  199719981999Europese procedures100%100%100% Nationale procedures10%60%80%Tabel 5 laat een eerste zeer globale verkenning zien van een kostprijstoerekeningssystematiek.
Als uitgangspunt is daarbij genomen dat het beoordelen van registratie-aanvragen
de belangrijkste kerntaak van het ACBG is. Aangezien het werkaanbod niet te
beïnvloeden is door het ACBG, wordt dit gezien als het variabele deel
van het ACBG-werk. Dat betekent dat de baten en lasten die hier mee samenhangen
eveneens als variabel worden beschouwd.Hier tegenover staan de vaste baten en lasten. De vaste baten worden gevormd
door de jaarvergoedingen. Tegenover deze vaste baten zijn de vaste lasten
geplaatst. Deze laatste worden gevormd door bijvoorbeeld de lasten bedrijfsvoering,
huisvesting, de geneesmiddelenbewaking en de overige personele lasten.Uit dit overzicht blijkt dat de vaste baten hoger zijn dan de vaste lasten.
Daar staat echter tegenover dat de variabele lasten hoger zijn dan de variabele
baten. Per saldo zijn de baten en lasten in evenwicht. Tabel 5 Verdeling baten en lasten: Confrontatie van de vaste
baten en lasten en de variabiabele baten en lasten onderverdeeld naar allopatische
en homeopatische geneesmiddelenBedragen x f 1 000 Allopatische geneesmiddelenHomeopatische geneesmiddelen Vast VariabelVast VariabelBaten18 200 6 535350 145Lasten14 376 10 300320 213 3 824 – 3 76530 – 68 59  – 38 Tabel 6 geeft een indicatie van het toegenomen werkaanbod op een aantal
onderdelen van het werk van het ACBG. De stijging is zowel absoluut als procentueel
weergegeven. Mede door de toename van het werkaanbod was een uitbreiding van
het aantal medewerkers noodzakelijk. Samen met de toegenomen efficiency heeft
dat mede geleid tot een aanzienlijke toename bij het halen van de wettelijke
termijnen (zie tabel 4). Tabel 6 Indicatie gestegen
werkaanbod Aantallen19961997Absolute
toenameProcentuele stijging Aanvragen    Nationaal:    Opdrachten aan interne beoordelingsgroepen2 1302 2821527Europees:     Opdrachten aan interne beoordelingsgroepen28656828299Geneesmiddelenbewaking    Periodieke veiligheidsrapporten29755826188Meldingen bijwerkingen17 95318 9479946Ingeschreven producten    Per 1 januari 1996 9 894  Per 1 januari 1997 9 977831 Per 1
januari 1998 10 3073303 Overzicht beoordelingsrapporten
richting werkgroepen  199619971998 Gemiddeld
per maand201238267 Procentuele stijging 1812De Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport,E. Borst-Eilers 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-26200-XVI-2.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl