Geannoteerde Agenda Milieuraad 18 september 20
Staten-Generaal — Kamerstuk Brief
Datum: 2025-09-09 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


Vergaderjaar 2024-2025
 Tweede Kamer der Staten-Generaal
 2
 Kamerstukken
 
 
 
 21 501-08
 
 Milieuraad
 
 
 Nr. 1004
 
 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN INFRASTRUCTUUR EN WATERSTAAT EN DE MINISTER VAN KLIMAAT EN GROENE GROEI
 
 
 
 Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
 Den Haag, 29 augustus 2025
 Hierbij sturen wij u de geannoteerde agenda van de Milieuraad van 18 september 2025. Het kabinet neemt zich voor deel te nemen aan deze Milieuraad. De inhoud van deze geannoteerde agenda geeft de meest recente stand van zaken weer.
 Daarnaast informeren wij u over de VN-onderhandelingen voor een mondiaal juridisch bindend instrument om plasticvervuiling tegen te gaan (Intergovernmental Negotiation Committee, INC-5.2), die van 5 t/m 14 augustus in Genève plaatsvonden. Ook sturen wij u als bijlage bij deze brief de Nederlandse position paper over de Bioeconomy Strategy toe.
 
 
 
 
 De Staatssecretaris van Infrastructuur en Waterstaat,
 
 A.A.
 Aartsen
 
 
 
 De Minister van Klimaat en Groene Groei,
 
 S.Th.M.
 Hermans
 
 
 
 
 
 
 
 
 I.
 Geannoteerde Agenda Milieuraad 18 september
 
 De Milieuraad van 18 september 2025 is een extra ingelaste bijeenkomst onder het Deense voorzitterschap in Brussel. Het voorzitterschap beoogt overeenstemming te bereiken over het wetsvoorstel van de Europese Commissie om een Europees tussendoel voor 2040 vast te leggen in de Europese Klimaatwet. Ook beoogt het voorzitterschap overeenstemming te bereiken over de EU Nationally Determined Contribution (NDC) die alle partijen bij de Overeenkomst van Parijs voor COP30 moeten hebben ingediend.
 Klimaatwet
 Tijdens de bijeenkomst van Milieu- en Klimaatministers beoogt het Deens voorzitterschap een akkoord te bereiken over het wetsvoorstel van de Europese Commissie om een Europees tussendoel voor 2040 vast te leggen in de Europese Klimaatwet. Op 2 juli jl. publiceerde de Commissie hiertoe een wetsvoorstel, met daarin een bindende klimaatdoelstelling voor 2040 van netto 90% broeikasgasemissiereductie ten opzichte van 1990, als tussenstap richting klimaatneutraliteit in 2050. De EU Klimaatwet
 1
 Verordening (EU) 2021/1119 van het Europees Parlement en de Raad van 30 juni 2021 tot vaststelling van een kader voor de verwezenlijking van klimaatneutraliteit, en tot wijziging van Verordening (EG) nr. 401/2009 en Verordening (EU) 2018/1999.
 verplicht tot het vaststellen van een EU-klimaatdoel voor 2040.
 De Nederlandse positie is op 29 augustus via het gebruikelijke BNC-fiche met de Kamer gecommuniceerd. Hieronder wordt de Nederlandse inzet op hoofdlijnen geschetst.
 Inzet Nederland
 Het kabinet staat positief tegenover het voorgestelde Europese klimaatdoel en onderschrijft de nadruk om dit te koppelen aan uitvoeringsmaatregelen. Dat het klimaatdoel effectief gehaald kan worden staat voor het kabinet centraal, met een stevig uitvoeringspakket om bedrijven en burgers de goede voorwaarden te bieden de transitie te kunnen maken. Het kabinet vindt het daarom positief dat in het voorstel, en met de gelijktijdige publicatie van het eerste CID-implementatiepakket, een koppeling wordt gemaakt met het oplossen van knelpunten in de uitvoerbaarheid van de transitie.
 Het EU-klimaatdoel van 90% netto broeikasgasemissiereductie in 2040 ten opzichte van 1990 betreft een zeer beperkte verhoging van de Europese ambitie ten opzichte van de koers die is ingezet met het huidige beleid, dat bij continuering reeds uitkomt op 88%. De EU ligt volgens de Commissie grotendeels op koers om het klimaatdoel van minstens 55% reductie in 2030 te behalen.
 2
 COM(2025) 274 EU-wide assessment of the final updated national energy and climate plans
 Delivering the Union's 2030 energy and climate objectives.
 De volledige uitvoering van zowel het bestaande 2030-klimaatbeleidskader als het nog vorm te geven post-2030 EU klimaatbeleid, is een belangrijke voorwaarde om het 2040 doel te halen.
 3
 Het belang van deze door de Commissie gestelde voorwaarde wordt benadrukt, met name omdat een tijdige opschaling van bestaande maatregelen essentieel is om het 2040-doel te behalen. Bron: https://www.ecologic.eu/sites/default/files/publication/2025/60028-Implementing-EU-2040-Climate-Target-measures.pdf.
 Het kabinet benadrukt daarom het belang van een stevig uitvoeringspakket en acht het tussendoel daarmee een logische stap richting klimaatneutraliteit in 2050 en in lijn met wetenschappelijke inzichten en internationale toezeggingen over het binnen bereik houden van 1,5 graden Celsius. Het doel biedt duidelijkheid en een helder langetermijnperspectief voor zowel bedrijven als consumenten, wat belangrijk is voor een stabiel en sterk investeringsklimaat. Dit kan onder de juiste voorwaarden bijdragen aan een open strategische autonomie, concurrentievermogen en weerbaarheid in Nederland en Europa. Recent hebben meer dan 150 bedrijven en investeerders in een gezamenlijke brief opgeroepen tot een EU-emissiereductiedoel van ten minste 90% in 2040.
 4
 Corporate Leaders Group (2025) https://www.corporateleadersgroup.com/files/business_and_investor_letter_2040_climate_target.pdf
 
 
 
 
 Het kabinet zal er in de verdere onderhandelingen blijven pleiten dat de Commissie, naast de reeds gepresenteerde initiatieven, tijdig met concrete wetgevingsvoorstellen komt die structurele knelpunten in de transitie aanpakken.
 Zo vraagt het kabinet aan de Commissie om een Europese aanpak voor hoge netwerktarieven en een sterkere harmonisatie van de methodologie voor netwerktarieven, ondersteuning bij het mitigeren van netcongestie, samenwerking bij de uitrol van (grensoverschrijdende) infrastructuur voor energie en CO2, het versnellen en stroomlijnen van vergunningprocedures, en het waarborgen van voldoende beschikbaarheid van financiering, duurzame energie en grondstoffen.
 
 Daarnaast steunt het kabinet het Commissievoorstel om een zekere mate van flexibiliteit op te nemen in het behalen van het 2040-doel, zolang dit in lijn is met de Overeenkomst van Parijs.
 Nederland zal zijn bijdrage leveren aan het Europese doel, maar het kabinet heeft ervoor gekozen om geen nationaal tussendoel voor 2040 vast te leggen in de Nederlandse Klimaatwet.
 5
 
 Kamerstuk II 2024–25, 32 813, nr. 1501.
 
 
 Tot slot zet het kabinet in op een EU Nationally Determined Contribution (NDC) in lijn met de wetenschap, en steunt mede in dat licht het voorstel van de Commissie om het indicatieve doel voor 2035 af te leiden van het 2040-doel (zie hieronder).
 6
 
 Kamerstuk II 2024–25, 21 501-08, nr. 999; Kamerstuk II 2024–25, 21 501-08 nr. 1002.
 
 
 Krachtenveld
 Het krachtenveld in de Raad is verdeeld, waarbij een grote groep lidstaten tot nu toe steun uitgesproken voor het door de Commissie voorgestelde EU-doel van netto 90%. Diverse lidstaten steunen een ambitieus doel in lijn met de wetenschap, maar hebben zich nog niet uitgesproken over een EU-doel van netto 90%. Ook is er een groep terughoudende landen die aangeeft het doel niet te kunnen steunen.
 Een grote groep lidstaten, waaronder Nederland, wil graag op EU-niveau oplossingen zien voor knelpunten in de uitvoering van de transitie zodat het 2040 doel haalbaar is. Het Commissievoorstel onderkent dit en er wordt een duidelijke koppeling gelegd met de uitvoering, die Nederland ondersteunt.
 Tot slot steunen veel lidstaten het Commissievoorstel om een zekere mate van flexibiliteit in het behalen van het 2040-doel te hanteren.
 EU NDC
 Tijdens de bijeenkomst van milieu- en klimaatministers beoogt het Deense voorzitterschap overeenstemming te bereiken tussen de lidstaten over de EU Nationally Determined Contribution (NDC) die alle partijen bij de Overeenkomst van Parijs, waaronder de EU, elke vijf jaar moeten indienen en voor COP30 gereed moet zijn.
 De EU NDC beschrijft het EU-aandeel van de mondiale inzet tot aan 2035 om de opwarming van de aarde te beperken tot 1,5 graden Celsius, en om de andere langetermijndoelen van de Overeenkomst van Parijs te behalen. De inhoud komt grotendeels voort uit reeds aangenomen wetgeving. Het is geen wetgevend document met nieuwe, bindende verplichtingen voor EU-lidstaten.
 De besluitvorming over de EU NDC voor 2035 hangt nauw samen met het Europese tussendoel voor 2040 (zie hierboven). Het Deense voorzitterschap is voornemens het EU NDC voor 2035 af te leiden van het overeen te komen 2040 doel.
 Inzet Nederland
 Het kabinet zet in op een EU NDC in lijn met de wetenschap, afgeleid van het reductiepad richting 2040 en 2050, afgeleid van het overeen te komen 2040 doel, waarin de EU eveneens duidelijk maakt hoe zij opvolging geeft aan eerdere COP-besluiten, met name de Global Stocktake die tijdens COP28 is vastgesteld.
 7
 
 Kamerstuk II 2023–2024, 31 793, nr. 256.
 Ook ziet het kabinet graag dat de EU-inzet op klimaatadaptatie terugkomt in de EU NDC.
 8
 
 Kamerstuk II 2024–2025, 21 501-08, nr. 1002.
 Dit komt overeen met het raamwerk voor de EU NDC dat de Commissie heeft toegelicht in voorbereidende ambtelijke werkgroepen.
 Krachtenveld
 Meerdere lidstaten onderschrijven net als Nederland het belang van de klimaatwetenschappelijke basis van de NDC en de implementatie van de Global Stocktake. Het grootste discussiepunt betreft het indicatieve EU doel voor 2035. Veel lidstaten willen deze afleiden van het EU 2040 doel, terwijl enkele lidstaten besluitvorming juist hiervan willen loskoppelen om de EU NDC minder ambitieus te krijgen.
 
 
 
 II.
 Uitkomsten INC-5.2 onderhandelingen
 
 Van 5 t/m 14 augustus vond in Genève de hervatting van de onderhandelingen plaats die moeten leiden tot een mondiaal juridisch bindend instrument om plasticvervuiling tegen te gaan (VN plasticverdrag). Hoewel de onderhandelingen beter inzicht boden in de posities van de verschillende partijen en er op de laatste dag hoop was dat de landen eruit zouden kunnen komen, is het niet gelukt om tot een overeenkomst te komen. De verschillen tussen landen die pleiten voor ambitieuze mondiaal bindende maatregelen en de belangen van de groep van met name olieproducerende landen, waar nu ook de VS zich bij heeft aangesloten, bleken te groot om in de beperkte tijd een oplossing te vinden om deze verschillen te overbruggen. Daarnaast werd het proces gekenmerkt door gebrek aan leiderschap om partijen vroeg in het proces bijeen te brengen en te werken aan een positief resultaat. De twee tekstvoorstellen die de voorzitter op 13 en 14 augustus publiceerde waren beide niet in balans en riepen verzet op bij de lidstaten.
 De Staatssecretaris van IenW heeft op 13 augustus deelgenomen aan het ministeriële onderdeel van de onderhandelingen en in het ministeriele rondetafelgesprek opgeroepen tot samenwerking ter bevordering van de circulaire plastics economie. Daarnaast heeft hij gesprekken gevoerd met de Eurocommissaris voor Milieu, Waterbestendigheid en een Concurrerende Circulaire Economie en collega’s van o.a. Frankrijk, Denemarken, Indonesië en Zuid-Afrika.
 De onderhandelingsronde is uiteindelijk geschorst en afgesproken is dat de onderhandelingen op een nader te bepalen moment zullen worden voortgezet. De Executive Director van UNEP zal tijdens de VN Milieuvergadering (UNEA-7) van 8 tot en met 12 december in Nairobi, Kenia, rapporteren over de uitkomsten van de onderhandelingen.
 
 
 
 III.
 Position paper Bioeconomy strategie
 
 Naar aanleiding van een Call for Evidence van de Europese Commissie over de Bioeconomy Strategy heeft het kabinet voor de Nederlandse inbreng een Position paper ingediend, die is toegevoegd als bijlage bij deze brief. De inbreng betreft o.a. het creëren en beschermen van groene markten voor biogebaseerde producten, het steunen van agrarische producenten en strategische industrieën, en het doen toenemen van de beschikbaarheid van duurzame biogrondstoffen. Deze schaarse duurzame biogrondstoffen dienen zo hoogwaardig mogelijk te worden ingezet aan de hand van te implementeren duurzaamheidscrirteria en cascaderingsprincipes.
 9
 Hierin is hoogwaardige inzet van biogrondstoffen de inzet in materialen, zoals in de chemie of de bouw, terwijl de verbranding van biogrondstoffen voor bijvoorbeeld energie laagwaardigere toepassingen zijn.