Eerste evaluatiewet Awb; Memorie van toelichting
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-10 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 26523, nr. 3

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer

12-05-1999

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1998-1999

26523 nr. 3

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamALGEMEEN 1. Inleiding2. Inhoud van de wijzigingen3. Voorbereiding wetsvoorstelARTIKELSGEWIJS Artikel I AB en CDEFGHIJKLM en NOPArtikel IIArtikel IIIABCArtikel IV ABArtikel VArtikel VIOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 26523Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 48 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
26 523Wijziging van de Algemene wet bestuursrecht en enkele aanverwante wetten
naar aanleiding van de evaluatie van de Algemene wet bestuursrecht (Eerste
evaluatiewet Awb)nr. 3MEMORIE VAN TOELICHTING ALGEMEEN 1. InleidingHet advies van de Raad van State wordt niet openbaar gemaakt, omdat het
zonder meer instemmend luidt (artikel 25a, vierde lid, onderdeel b, van de
Wet op de Raad van State).Op grond van artikel 9:1 (sedert 1 januari 1998 vernummerd tot artikel
11:1) Awb bestond de verplichting om binnen drie jaren na de inwerkingtreding
van de Algemene wet bestuursrecht (hierna: Awb) een verslag te zenden aan
de Staten-Generaal over de wijze waarop de Awb is toegepast. Dit verslag,
getiteld «Toepassing en effecten van de Algemene wet bestuursrecht 1994–1996»,
is op 21 december 1996 aan de beide Kamers der Staten-Generaal aangeboden.Dit verslag was opgesteld door de Commissie Evaluatie Algemene wet bestuursrecht
(hierna: de Commissie), onder voorzitterschap van oud-staatsraad mr. J. M.
Polak. Naast een grondige analyse van de werkwijze van de Awb op diverse deelterreinen
van het bestuursrecht heeft de Commissie ook veel aanbevelingen gedaan, die
gericht waren aan de rechter, het bestuur en de wetgever.In het kabinetsstandpunt over de evaluatie van de Awb, dat op 18 februari
1998 aan de Staten-Generaal is aangeboden (kamerstukken II 1997/98, 25 600
VI, nr. 46), heeft het vorige kabinet zijn reactie gegeven op de analyse en
de aanbevelingen van de Commissie. Het kabinetsstandpunt is op 9 september
1998 besproken in een Algemeen Overleg met de leden van de vaste commissie
voor Justitie. In het kabinetsstandpunt is gemotiveerd aangegeven welke aanbevelingen
al dan niet zouden worden overgenomen. De aanbevelingen aan de wetgever die
zijn overgenomen vallen uiteen in een tweetal categorieën. De ene categorie
omvat voornemens die nader onderzoek of overleg vergen, dan wel waarvan de
uitvoering anderszins meer tijd neemt; te denken valt aan de samenvoeging
van afdeling 3.4 en 3.5 of de mogelijkheid van prorogatie. Voor een overzicht
van de wetsvoorstellen die daarmee gemoeid zijn, verwijzen wij naar het overzicht
dat op 25 augustus 1998 aan de Tweede Kamer is toegezonden (kamerstukken II
1997/98, 26 024, nr. 11). De andere categorie omvat enkele relatief technische
en algemeen wenselijk geachte kleine wijzigingen en aanvullingen van de Awb.
Dit wetsvoorstel heeft betrekking op laatstgenoemde categorie. Daarnaast hebben
wij in dit wetsvoorstel technische wijzigingen opgenomen, waarvan
de noodzaak op andere wijze onder onze aandacht is gebracht.De opbouw van deze toelichting is als volgt. Na deze inleiding geven wij
een beknopte opsomming van de inhoudelijke wijzigingen, vervolgens wordt aangegeven
hoe het wetsvoorstel is voorbereid, alvorens over te gaan tot de artikelsgewijze
toelichting. 2. Inhoud van de wijzigingenDe in het wetsvoorstel opgenomen wijzigingen en aanvullingen betreffen
de volgende aspecten:– versoepeling van de hoorplicht met het oog op gevallen waarin
vóór de aanvraag om de beschikking reeds voldoende is gehoord
en er zich geen nieuwe feiten of omstandigheden hebben voorgedaan (artikel
I, onderdeel A; art. 4:11 Awb);– uitbreiding van de gevallen van kennisgeving van termijnoverschrijding
(onderdelen B en C; artt. 4:13 en 4:14 Awb);– verruiming van de regeling inzake de tijdigheid van indiening
van bezwaar- of beroepschriften in geval van doorzending na indiening bij
een onbevoegd orgaan (onderdeel D; art. 6:15 Awb);– creëren van meer tijdsruimte voor bestuursorganen voor de
beoordeling of een bezwaarschrift aan een art. 7:13-adviescommissie zal worden
voorgelegd (onderdeel E; art. 7:13 Awb);– opnemen van een overgangsbepaling voor wijzigingen in de negatieve
lijst (onderdeel F; art. 8:5 Awb);– opname van politieregio's in het artikel dat de relatieve competentie
van rechtbanken bepaald voor besluiten van decentrale overheden (onderdeel
G; art. 8:7 Awb);– aanvulling van de mogelijkheid tot verwijzing van een zaak naar
een andere rechtbank (onderdeel H; art. 8:13 Awb);– regeling van de openbaarheid van de behandeling van en beslissing
op wrakingsverzoeken (onderdeel I, art. 8:18 Awb);– de regeling van verwijzing van een zaak naar een andere kamer
in geval van een beroep op geheimhouding van inlichtingen of stukken (onderdeel
J, art. 8:29 Awb);– regeling van de bevoegdheid voor de rechtbank om een voorlopige
voorziening te treffen in geval een uitspraak tot vernietiging (onderdeel
K; art. 8:72 Awb);– regeling van de mogelijkheid van schadevergoeding bij intrekking
van een beroep indien het bestuursorgaan geheel of gedeeltelijk aan de indiener
van het beroepschrift is tegemoetgekomen (onderdeel L en M, artt. 8:73a en
8:75a Awb);– vereenvoudiging van de mogelijkheid een verzoek om voorlopige
voorziening in te dienen (onderdeel N; art. 8:81 Awb);– aanpassingen in de Wet op de Raad van State, de Beroepswet, de
Wet bestuursrechtspraak bedrijfsorganisatie en de Algemene wet inzake rijksbelastingen
i.v.m. wijziging schadevergoedingsartikelen (Artikelen II, III, onderdeel
A, IV, onderdeel B en artikel V);– opname van een overgangsregeling voor wijzigingen in de bijlagen
bij de Beroepswet resp. de Wet bestuursrechtspraak bedrijfsorganisatie (artikel
III, onderdeel B en artikel IV, onderdeel A), en– actualisering van de bijlage bij de Beroepswet (Artikel III, onderdeel
C). 3. Voorbereiding wetsvoorstelVanuit de met bestuursrechtspraak belaste colleges is medio 1997 een ad
hoc-klankbordgroep gevormd, die nauw betrokken is geweest bij het opstellen
van het kabinetsstandpunt, in het bijzonder bij de beleidsvoornemens op het
gebied van het bestuursprocesrecht. In deze klankbordgroep is
op 17 september 1998 ook een concept-voorstel van de Eerste evaluatiewet besproken.
Tijdens die vergadering zijn waardevolle suggesties gedaan, die dankbaar zijn
verwerkt in het voorstel. Het concept-voorstel is daarna op 28 september 1998
besproken in de Commissie wetgeving algemene regels van bestuursrecht (Commissie-Scheltema).
Het advies van de Commissie-Scheltema is verwerkt in de tekst van het voorstel
en de memorie van toelichting. ARTIKELSGEWIJS Artikel I AIngevolge de artikelen 4:7 en 4:8 is het bestuursorgaan verplicht in de
primaire fase, dat wil zeggen tijdens de voorbereiding van besluiten, de belanghebbende
«in de gelegenheid te stellen zijn zienswijze naar voren te brengen»
(de zgn. hoorplicht). Uitzonderingen op deze hoorplicht zijn geregeld in de
artikelen 4:11 en 4:12, bijvoorbeeld voor (massale) financiële beschikkingen
en voor het geval dat de vereiste spoed zich tegen horen verzet.Uit de evaluatie is gebleken dat bestuursorganen in de praktijk belanghebbenden
vaker in de gelegenheid stellen hun mening te geven dan de Awb strikt genomen
voorschrijft. Het onderzoek «Gemeenten en de invoering van de Awb, tweede
meting» (SGBO, Gemeenten en de invoering van de Awb, tweede meting,
's-Gravenhage 1997) constateert eveneens dat gemeentebesturen sedert de invoering
van de Awb bij kennelijk omstreden beschikkingen vaker belanghebbenden daartoe
de gelegenheid bieden. Ook uit het onderzoek «De bestuurslasten en -baten
van de Awb in personeelsaangelegenheden van het rijk» (P. Albers, W. J. M.
Voermans, B. W. N. de Waard, De bestuurslasten en -baten van de
Awb in personeelsaangelegenheden van het rijk, Tilburg 1997) blijkt dat men
vaker in de gelegenheid wordt gesteld zijn mening te geven dan op grond van
de artikelen 4:7 en 4:8 strikt genomen nodig is. Vanuit een oogpunt van zorgvuldige
voorbereiding van besluitvorming is dit op zich niet onwenselijk. Het gaat
hier veelal om informeel contact c.q. informeel vooroverleg vóór
er formeel een aanvraag is ingediend, hetgeen derhalve niet kan worden beschouwd
als «horen» in de zin van de artikelen 4:7 en 4:8. Na de indiening
van een aanvraag wordt dan ook nog de formele «zienswijze-procedure»
gevolgd, omdat de tekst van de artikelen 4:7 en 4:8 geen ruimte lijkt te laten
voor de redenering dat het horen al voor de indiening van de aanvraag heeft
plaatsgevonden. Inhoudelijk is daarentegen wel reeds voldaan aan de bedoelingen
van de wetgever. Dergelijke doublures zijn inefficiënt en moeten naar
onze mening zoveel mogelijk worden vermeden (zie ook het kabinetsstandpunt:
blz. 14,15). Ook de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) is deze mening
toegedaan (brief van 18 juni 1997, nr. AJZ/703 466).Dit onderdeel wijzigt artikel 4:11 zodanig dat het ook geldt in situaties
waarin vóór de formele indiening van een aanvraag om een beschikking
reeds gehoord is. In dat geval vervalt de hoorplicht na de indiening van de
aanvraag. De belanghebbende moet dan wel bij die eerdere gelegenheid zijn
zienswijze voldoende naar voren hebben kunnen brengen. Wij willen benadrukken
dat deze versoepeling van de hoorplicht uitdrukkelijk wel op het bestuursorgaan
de verantwoordelijkheid legt om na te gaan of het informele contact c.q. het
vooroverleg inderdaad inhoudelijk heeft voldaan aan de strekking van de hoorplicht.
Alleen dan is sprake van het voldoen aan het vereiste van zorgvuldige voorbereiding
van de besluitvorming. Ook mogen er zich later geen nieuwe feiten of omstandigheden hebben voorgedaan. Doen zich nieuwe feiten of omstandigheden voor,
dan zal wel moeten worden gehoord. B en CVoor het geven van beschikkingen worden in beginsel door de bijzondere
wetgever in de wet beslistermijnen opgenomen. Voor die gevallen waarin geen
beslistermijn bij wettelijk voorschrift is voorgeschreven, regelt de Awb in
artikel 4:13 dat dan binnen een redelijke termijn moet worden beslist. Onder
«redelijke termijn» wordt in ieder geval een termijn van acht
weken na ontvangst van de aanvraag verstaan.Artikel 4:14 schrijft voor dat bij dreigende overschrijding van de redelijke
termijn van acht weken de aanvrager daarvan in kennis moet worden gesteld
en dat daarbij een andere redelijke termijn moet worden genoemd. Deze bepaling
geldt dus alleen indien de bijzondere wetgeving zelf geen termijn heeft gesteld.Uit de evaluatie is evenwel gebleken dat in de praktijk het beleid bestaat
om, hoewel de Awb daartoe niet verplicht, belanghebbenden ook in kennis te
stellen van dreigende overschrijdingen van uit de bijzondere wet voortvloeiende
beslistermijnen.Deze handelwijze verdient naar onze mening navolging. Het is een leemte
dat de Awb beperkt is tot de situatie waarin geen bij wettelijk voorschrift
bepaalde beslistermijn geldt (zie ook het kabinetsstandpunt: blz. 19, 20).Onderdeel C voegt aan artikel 4:14 een nieuw eerste en tweede lid toe.
Het nieuwe eerste lid regelt dat de verplichting tot kennisgeving van dreigende
termijnoverschrijding en mededeling van de (nieuwe) termijn waarbinnen het
besluit is te verwachten, ook geldt voor de situatie waarin een bij bijzondere
wetsbepaling vastgestelde beslistermijn geldt. Hiermee willen wij overigens
geenszins aangeven dat wij het overschrijden van wettelijke termijnen sanctioneren.
Naar onze mening zullen bestuursorganen er altijd naar moeten streven binnen
de wettelijke termijnen besluiten te nemen. Om die reden hebben wij dan ook
het woord «redelijke» vervangen door «zo kort mogelijke»,
omdat wij van mening zijn dat de termijn na het verstrijken van de wettelijke
beslistermijn door bestuursorganen zo kort mogelijk dient te worden gehouden.In aansluiting op het nieuwe eerste lid is een tweede lid geformuleerd.
Sommige wettelijke beslistermijnen zijn namelijk fatale termijnen. Aan de
overschrijding van die termijnen zijn door de wetgever gevolgen verbonden,
zoals bijvoorbeeld het verval van de bevoegdheid voor een bestuursorgaan om
een besluit te nemen. Uit dit voorbeeld volgt dan ook dat het dan geen zin
meer heeft om een kennisgeving van verlate besluitvorming te zenden. Voorbeelden
van dergelijke fatale termijnen zijn te vinden in artikel 16, vijfde lid,
van de Monumentenwet 1988 en artikel 46, vierde lid, van de Woningwet; indien
burgemeester en wethouders de beslistermijn laten verstrijken wordt de monumentenvergunning
resp. de bouwvergunning geacht (van rechtswege) te zijn verleend.De bestaande tekst van artikel 4:14 is opgenomen als derde en laatste
lid, omdat wij het wenselijk vinden dat de meest voorkomende situatie, die
van de wettelijke beslistermijn, voorop staat.Wij tekenen overigens uitdrukkelijk aan dat de tekst van het eerste lid
van artikel 4:14 onverlet laat dat de aanvrager van het besluit c.q. de indiener
van een bezwaarschrift bij overschrijding van de wettelijke termijn bezwaar
kan maken c.q. beroep kan instellen zodra het orgaan in gebreke is tijdig
een besluit te nemen (artikel 6:12, tweede lid).In onderdeel B wordt een wijziging van artikel 4:13, tweede lid, voorgesteld
die samenhangt met de wijziging van artikel 4:14. Anders dan voor de huidige
onder artikel 4:14 vallende beschikkingen het geval is – waarbij de acht-weken termijn kan worden verlengd en daarmee ook de termijn
voor bezwaar en beroep wordt opgeschort – heeft voor gevallen waarin
wel een wettelijke beslistermijn geldt, artikel 4:14 niet het gevolg dat de
beslistermijn wordt verlengd. Slechts de kennisgeving op grond van het nieuwe
derde lid van artikel 4:14 heeft derhalve het rechtsgevolg dat de beslistermijn
wordt verlengd. Ook al zullen naar onze mening – evenals hierboven is
aangegegeven voor de wettelijke beslistermijnen – bestuursorganen er
altijd naar moeten streven binnen de binnen de de acht-weken termijn besluiten
te nemen en zullen verlengingen zoveel mogelijk moeten worden vermeden. DVan de gelegenheid is gebruik gemaakt om een redactionele misstelling
in artikel 4:35, tweede lid, te herstellen. EArtikel 6:15 regelt de zgn. doorzendplicht. Indien een bezwaar- of beroepschrift
wordt ingediend bij een onbevoegd bestuursorgaan of onbevoegde administratieve
rechter, moet het ingevolge het eerste lid van artikel 6:15 «zo spoedig
mogelijk» worden doorgezonden aan het bevoegde orgaan, onder gelijktijdige
mededeling hiervan aan de afzender. Ingevolge het derde lid van artikel 6:15
is het tijdstip van indiening bij het onbevoegde orgaan bepalend voor de vraag
of het bezwaar- of beroepschrift tijdig is ingediend indien:a. geen juiste toepassing aan artikel 3:45 (vermelding rechtsmiddelen
door bestuursorgaan) of artikel 6:23 (vermelding mogelijkheid van beroep)
is gegeven,b. het bezwaar of beroep is gericht tegen het niet tijdig nemen van een
besluit, ofc. de onbevoegdheid van het orgaan voor de indiener van het geschrift
op een andere grond onduidelijk kon zijn.In de jurisprudentie is de plicht om zo spoedig mogelijk door te zenden
een centrale rol gaan spelen bij de vraag of een beroep tijdig is ingediend,
althans een termijnoverschrijding verschoonbaar is, en wordt onder zo spoedig
mogelijk verstaan: doorzending binnen twee weken na ontvangst (Vz. ABRS 4
januari 1996, AB 1996, 213 en ABRS 24 april 1996, JB 1996, 156). De Commissie
beval aan om met het oog op de kenbaarheid de jurisprudentiële invulling
van het begrip zo spoedig mogelijk, in het eerste lid van artikel 6:15 Awb
te codificeren, door die woorden aan te vullen met «, maar in elk geval
binnen veertien dagen».In het kabinetsstandpunt is deze aanbeveling van de Commissie niet overgenomen,
maar gekozen voor een verdergaande oplossing. Artikel 6:15 Awb is destijds
opgenomen om de burger niet het slachtoffer te laten worden van de vaak ingewikkelde
bevoegdheidsregelingen op het terrein van de rechtsbescherming. De aanbeveling
van de Commissie zou de werking van dit artikel verduidelijken en past daardoor
op zichzelf in deze gedachtegang, maar geeft aanleiding voor nieuwe complicaties
(zie: N. Verheij, «Over snel doorzenden en snel appelleren», annotatie
bij ABRS 24-4-1996, in: L.J.A. Damen e.a. (red.), Rechtspraak bestuursrecht:
de annotaties 1995/1996, Den Haag 1997, blz. 121). Het is bij nader inzien
beter de onderdelen a tot en met c van het derde lid van artikel 6:15 te laten
vervallen, hetgeen via de thans voorgestelde wijziging wordt geregeld (zie
ook het kabinetsstandpunt: blz. 43, 44).Dit onderdeel laat de onderdelen a tot en met c van het derde lid van
artikel 6:15 vervallen. Hierdoor wordt het tijdstip van indiening bij het
onbevoegde orgaan zonder meer bepalend voor de vraag of het bezwaar- of beroepschrift
tijdig is ingediend, tenzij sprake is van kennelijk onredelijk gebruik
van procesrecht. Wij achten deze verruiming verantwoord, omdat uit de praktijk
blijkt dat het merendeel van de bezwaar- en beroepschriften wordt ingediend
bij het juiste orgaan. Voor de veel kleinere restcategorie vinden wij het
niet noodzakelijk om de strikte formulering van de gronden in artikel 6:15,
derde lid, te handhaven.Het bezwaar- of beroepschrift zal na wijziging dus bijna altijd ontvankelijk
zijn, tenzij er sprake is van kennelijk onredelijk gebruik van procesrecht.
Voor dit laatste kan bijvoorbeeld gedacht worden aan de situatie dat bij herhaling
en willens en wetens een bezwaar-of beroepschrift bij het verkeerde orgaan
wordt ingediend. De term «kennelijk onredelijk gebruik van procesrecht»
is ontleend aan artikel 8:75 en is opgenomen als een soort veiligheidsklep
om misbruik van de geboden verruiming in artikel 6:15 Awb tegen te gaan.Wij achten deze wijziging voorts verantwoord in verband met de verplichting
voor bestuursorganen om de rechtsmiddelen te vermelden op hun besluiten (waaronder
het juiste orgaan waar een bezwaar- of beroepschrift kan worden ingediend;
art. 3:45 Awb), waarbij volgens de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad
van State deze rechtsmiddelverwijzing zo concreet mogelijk moet zijn (ABRS
19-12-1997, nr. H01.96 1212). Hierdoor kan het aantal ingediende bezwaar-
of beroepschriften bij onbevoegde organen gering zijn en zal niet vaak een
beroep hoeven te worden gedaan op het (gewijzigde) derde lid van artikel 6:15
Awb. Een enkele keer gaat het ondanks de juiste rechtsmiddelvermelding fout,
bijvoorbeeld indien in de haast de stukken in verkeerde enveloppen worden
gestopt. FIngevolge artikel 6:14, eerste lid, bevestigt het orgaan waarbij een bezwaar-
of beroepschrift is ingediend, de ontvangst daarvan (aan de indiener). Ten
behoeve van de beslissing op het bezwaar kan het bestuursorgaan ingevolge
artikel 7:13, eerste lid, een adviescommissie instellen. Het bestuursorgaan
is hier niet toe verplicht; het kan ook zonder een adviescommissie een beslissing
op het bezwaar nemen, mits dit op consistente – niet-willekeurige –
wijze gebeurt. Het bestuursorgaan kan zijn vrijheid daartoe overigens hebben
beperkt in eventuele, de Awb aanvullende, regelingen. Indien door een bestuursorgaan
een adviescommissie is ingesteld die voldoet aan de vereisten van het eerste
lid van artikel 7:13, dan zijn de overige leden van artikel 7:13 van toepassing
op de behandeling van het bezwaar. In dat geval dient ingevolge het tweede
lid van artikel 7:13 bij het bericht van ontvangst (van artikel 6:14) te worden
vermeld dat een commissie over het bezwaar zal adviseren. In de praktijk blijkt
het niet altijd mogelijk om reeds bij binnenkomst van een bezwaarschrift aan
te geven of het noodzakelijk is een bezwaar voor de adviescommissie te brengen.
Sommige bezwaarschriften kunnen bij nadere bestudering een eenvoudiger procedure
volgen dan de vrij «zware» adviesprocedure. Dit geldt bijvoorbeeld
voor bezwaarschriften die kennelijk ongegrond of kennelijk niet-ontvankelijk
zijn, maar ook voor bezwaarschriften waarover reeds eerder in soortgelijke
gevallen is geadviseerd door de desbetreffende adviescommissie. De huidige
formulering van artikel 7:13 biedt niet de mogelijkheid om meer tijd te nemen
voor de beoordeling of een bezwaarschrift aan een adviescommissie moet worden
voorgelegd; daarom stellen wij daartoe een wijziging voor (zie ook het kabinetsstandpunt:
blz. 29).Dit onderdeel wijzigt artikel 7:13, tweede lid, zodanig dat de verplichting
vervalt om reeds bij de ontvangstbevestiging te melden of een bezwaarschrift
al dan niet door een adviescommissie zal worden behandeld. Daarvoor in de
plaats komt de verplichting dat het bestuursorgaan de inschakeling
van een adviescommissie zo spoedig mogelijk mededeelt aan de indiener van
het bezwaarschrift. GArtikel 8:5 van de Awb regelt de zogenaamde «negatieve lijst».
Deze bijlage bij de Awb somt een aantal wettelijke voorschriften op. Tegen
besluiten genomen op grond van deze voorschriften staat om uiteenlopende reden
geen beroep bij de algemene bestuursrechter open. In de praktijk moet deze
opsomming veelvuldig worden aangepast aan wijzigingen in de desbetreffende
regelgeving. Vaak gaat het daarbij niet zozeer om veranderde inzichten omtrent
de vatbaarheid voor beroep, maar om meer technische wijzigingen. Het komt
bijvoorbeeld voor dat een wetsartikel waarin de bevoegdheid om een bepaald
type besluiten te nemen, wordt vernummerd, of dat bij het opnieuw redigeren
van een aantal wetsbepalingen de bevoegdheidsgrondslag in een ander artikel
terechtkomt. Ook in die gevallen moet op de negatieve lijst de oude bevoegdheidsgrondslag
worden vervangen door de nieuwe.Helaas vergeet de bijzondere wetgever bij dergelijke aanpassingen soms
om overgangsbepalingen op te nemen. Daardoor kan onduidelijk worden of een
besluit nu wel of niet voor beroep vatbaar is. Dit doet zich met name voor,
als na het tijdstip van inwerkingtreding van een wijziging van de bijlage
beroep wordt ingesteld tegen een besluit dat voor dat tijdstip is genomen
op basis van een artikel dat in de bijlage werd genoemd, maar dat inmiddels
uit die bijlage is geschrapt. Volgens de – overigens ongeschreven –
hoofdregel van overgangsrecht zou dit beroep strikt genomen ontvankelijk zijn,
omdat het voorschrift waarop het bestreden besluit berust, ten tijde van het
instellen van het beroep niet meer op de bijlage staat. Omgekeerd zou een
aanhangig beroep, dat ten tijde van het instellen ontvankelijk is, strikt
genomen niet-ontvankelijk kunnen worden, omdat het voorschrift waarop het
bestreden besluit berust, inmiddels op de negatieve lijst is beland. In het
gros van de gevallen heeft de wetgever geen van beide gevolgen beoogd. De
rechtspraak pleegt dergelijke onbedoelde gevolgen ook wel te voorkomen met
een beroep op de bedoeling van de wetgever, maar het is beter om die rechtspraak
van een uitdrukkelijke wettelijke basis te voorzien.Gelet hierop stellen wij voor om in artikel 8:5, tweede lid, een vaste
overgangsbepaling voor wijzigingen in de bijlage op te nemen. Dit voorkomt
leemten in het overgangsrecht. Bovendien hoeft de bijzondere wetgever niet
meer telkens dezelfde overgangsbepaling op te nemen. Mocht in een concreet
geval behoefte bestaan aan een afwijkend overgangsregime, dat kan de bijzondere
wetgever daarin voorzien door uitdrukkelijk andersluidende overgangsbepalingen
vast te stellen.Voor de algemene overgangsbepaling is gekozen voor het regime van de eerbiedigende
werking: het oude recht blijft van toepassing op beroepen tegen besluiten
die voor inwerkingtreding van de wijziging zijn bekendgemaakt. Dit is bij
wijzigingen in rechtsbeschermingsbepalingen het meest gebruikelijk en veelal
het meest praktisch. Aangeknoopt is bij de bekendmaking van het besluit, en
niet bij het indienen van het beroepschrift, omdat het laatste zou kunnen
resulteren in verschillende regimes voor beroepen tegen hetzelfde besluit.
Als een besluit minder dan zes weken voor de inwerkingtreding van een wijziging
van de bijlage wordt bekendgemaakt, is immers denkbaar dat de ene belanghebbende
nog juist voor die inwerkingtreding beroep instelt, en de andere belanghebbende
juist daarna, maar nog altijd binnen de beroepstermijn.Hiervoor is kortheidshalve steeds gesproken over beroep. Omdat in het
stelsel van de Awb de mogelijkheid om bezwaar te maken voortvloeit uit de
mogelijkheid om beroep in te stellen (art. 7:1 Awb), geldt het bovenstaande
ook voor het maken van bezwaar. HIn artikel 8:7 wordt de relatieve competentie van de bestuursrechter bij
de rechtbanken geregeld. In het eerste lid van dit artikel wordt voor de competentie
van de rechtbank voor beroepen tegen besluiten van decentrale overheden aangesloten
bij de zetel van het bestuursorgaan. In het tweede lid wordt voor de competentie
van de rechtbank voor beroepen tegen besluiten van de centrale overheid aangesloten
bij de woonplaats van de indiener in Nederland. Het uitgangspunt voor deze
tweedeling is geweest dat de appellerende burger in beide gevallen zoveel
mogelijk bij de rechtbank in zijn eigen arrondissement moet kunnen procederen.Per 1 april 1994 zijn – op basis van de nieuwe Politiewet –
regionale politiekorpsen ingesteld. In de praktijk blijken veelvuldig zaken
aanhangig te worden gemaakt waarvan de samenhang besloten ligt in de omstandigheid
dat de indieners bij dezelfde politieregio werkzaam zijn. Daarbij kan gedacht
worden aan besluiten in het kader van functiewaarderingsoperaties, reorganisaties
en, meer in het algemeen, besluiten over meerdere ambtenaren, die voortvloeien
uit een binnen de betreffende organisatie genomen (beleids-)beslissing. Wij
achten het wenselijk dat zaken uit één politieregio, door één
rechtbank in samenhang kunnen worden behandeld. Momenteel biedt de Awb die
mogelijkheid niet. Ook de President van de Centrale Raad van Beroep en de
voorzitters van de sectoren bestuursrecht hebben de wens van behandeling door
één rechtbank uitgesproken.Dit onderdeel zorgt ervoor dat (politie)regio's als bedoeld in artikel
21 van de Politiewet 1993 in de opsomming van artikel 8:7, eerste lid, worden
opgenomen. Hierdoor wordt voor de competentie van de rechtbank voortaan aangesloten
bij de zetel van de politieregio's. De kans op verspreiding van met elkaar
samenhangende zaken over verschillende rechtbanken wordt daardoor geminimaliseerd.
De relatieve competentie voor het beroep tegen besluiten ten aanzien van het
Korps Landelijke Politiediensten (KLPD) blijft bepaald aan de hand van het
tweede lid van artikel 8:7. De ambtenaren werkzaam bij het KLPD worden derhalve
niet anders behandeld dan de overige rijksambtenaren.Los daarvan hebben wij van de gelegenheid gebruik gemaakt om een onnauwkeurigheid
in de redactie van het eerste lid te herstellen. Door invoeging van «bestuursorgaan»
wordt duidelijk gemaakt dat beroep kan worden ingesteld tegen besluiten van
bestuursorganen binnen een provincie, een gemeente, een waterschap of een
politieregio. IDe wijziging in dit artikel is ingegeven door een recente uitspraak van
de Centrale Raad van Beroep (hierna: de Raad). Op 22 januari 1998 (nr. 96/6246
AW; TAR 1998, 60) heeft de Raad uitspraak gedaan in een zaak tussen de Kroon,
vertegenwoordigd door de Minister van Justitie, en een voormalige gerechtsauditeur
bij de rechtbank te Amsterdam. Het bestreden besluit in deze zaak was een
koninklijk besluit waarmee aan gedaagde eervol ontslag werd verleend als gerechtsauditeur
bij de rechtbank te Amsterdam. Tegen dit besluit was gedaagde in beroep gegaan
bij de rechtbank te Amsterdam, die bevoegd was op basis van de geldende regeling
voor relatieve competentie. De rechtbank te Amsterdam heeft deze zaak ter
verdere behandeling verwezen naar de rechtbank te 's-Gravenhage, die in deze
zaak uitspraak heeft gedaan (vernietiging van het ontslagbesluit). De Kroon
heeft vervolgens hoger beroep ingesteld bij de Raad, die – alvorens
op de inhoud van de zaak in te gaan – constateerde dat voor de verwijzing
van de zaak door de rechtbank te Amsterdam naar de rechtbank te
's-Gravenhage geen rechtvaardiging kon worden gevonden in de wettelijke voorschriften
inzake de relatieve competentie. Hieraan verbindt de Raad de conclusie dat
de rechtbank te 's-Gravenhage onbevoegdelijk heeft beslist. Gegeven de omstandigheden
verklaart de Raad – met toepassing van artikel 28 van de Beroepswet –
die onbevoegdheid evenwel voor gedekt en merkt hij de uitspraak aan als bevoegdelijk
gedaan. De omstandigheden waar hier door de Raad op wordt gedoeld zien op
de situatie dat gedaagde werkzaam is geweest bij de rechtbank te Amsterdam
en vervolgens bij deze rechtbank in beroep moest gaan tegen een besluit waar
de rechtbank – als dagelijkse «werkgever» – bij de
totstandkoming van dat besluit betrokken was geweest.Wij zijn van mening dat de situatie zoals deze zich heeft voorgedaan in
bovengenoemde zaak in de toekomst moet worden voorkomen, o.m. ter voorkoming
van situaties die strijdig zouden kunnen zijn met artikel 6 van het Europese
Verdrag voor de Rechten van de Mens (EVRM). Wij achten het dan ook wenselijk
artikel 8:13 aan te vullen met een extra verwijzingsmogelijkheid. Deze wens
wordt gedeeld door het landelijk overleg van de voorzitters van de sectoren
bestuursrecht.In dit onderdeel wordt artikel 8:13, eerste lid, dan ook aangevuld met
de mogelijkheid voor een rechtbank om een zaak die bij haar aanhangig is gemaakt
te verwijzen naar een andere rechtbank, indien door betrokkenheid van de rechtbank
de zaak niet geschikt is voor behandeling door de rechtbank zelf. Deze mogelijkheid
ziet bijvoorbeeld op arbeidsrechtelijke geschillen zoals in de zaak van 22
januari 1998. Andere voorbeelden uit de praktijk zijn een geschil over de
aanvraag van een bouwvergunning voor een rechtbank bij de gemeente waarin
de rechtbank is gelegen alsmede een geschil van een advocaat die regelmatig
bij de bevoegde rechtbank pleit voor zijn cliënten en nu een privégeschil
heeft.De redactionele wijziging in artikel 8:13, tweede lid, strekt ertoe buiten
twijfel te stellen dat het aldaar bedoelde verzoek betrekking heeft op beide
gevallen uit het eerste lid. JBij invoering van de Awb is niet alleen in de Awb, maar ook in het Wetboek
van Burgerlijke Rechtsvordering en het Wetboek van Strafvordering een voor
alle rechtsgebieden uniforme regeling inzake de wraking van rechters opgenomen.
Uit de praktijk van de sector bestuursrecht van de rechtbanken is inmiddels
gebleken dat enige onduidelijkheid bestaat over de vraag in hoeverre een verzoek
tot wraking in het openbaar dan wel in raadkamer moet worden behandeld en
in het openbaar moeten worden uitgesproken.In het kabinetsstandpunt is aangegeven dat bezien zal worden of de praktijk
op dit punt, ook op andere rechtsgebieden, verandering behoeft (zie het kabinetsstandpunt:
blz. 46).Dit onderzoek heeft inmiddels plaatsgevonden. De conclusie van het onderzoek
luidt dat de hoofdregel moet zijn dat wrakingsverzoeken in het openbaar worden
behandeld en worden uitgesproken.Bij wraking is de rechterlijke onpartijdigheid – in de zin van artikel
6 EVRM – in het geding. Het uitgangspunt, zoals neergelegd in artikel
121 van de Grondwet en artikel 8:62 van de Awb, dat de behandeling van en
uitspraak in een zaak in beginsel openbaar zijn, moet naar onze mening juist
vanwege die rechterlijke onpartijdigheid worden toegepast op wrakingsverzoeken.
Een zorgvuldige rechtspleging is ermee gediend dat het verhoor van de verzoeker
en de rechter wiens wraking wordt verzocht alsmede het uitwisselen van standpunten
publiekelijk kan plaatsvinden. In artikel 8:18 Awb is de behandeling en beslissing van wrakingsverzoeken
geregeld. Dit onderdeel voegt de woorden «ter zitting» aan het
eerste lid van artikel 8:18 toe. Uit artikel 8:62 Awb, eerste lid, volgt dan
dat de zitting openbaar is. Bovendien volgt uit het tweede lid van dat artikel
dat de zitting op grond van de daar genoemde gronden geheel of gedeeltelijk
kan plaatshebben met gesloten deuren. Het wrakingsverzoek volgt qua openbaarheidsregime
de hoofdzaak. Dit laatste laat de mogelijkheid onverlet, dat de hoofdzaak
in het openbaar wordt behandeld en het wrakingsverzoek achter gesloten deuren,
of juist andersom.Voorts wordt aan het derde lid van artikel 8:18 toegevoegd dat de rechtbank
de beslissing in het openbaar uitspreekt. Deze beslissing zal in de uiteindelijke
einduitspraak worden opgenomen. Op grond van het vijfde lid van artikel 8:18
staat tegen die beslissing geen rechtsmiddel open. Mocht degene die de wraking
verzoekt het niet eens zijn met de beslissing over de openbaarheid of beslotenheid
van de zitting dan wel over de beslissing op het wrakingsverzoek, dan kan
hij in het kader van het hoger beroep tegen de rechterlijke (eind-)uitspraak
ook die beslissingen ter discussie stellen.Een soortgelijke wijziging zal door ons worden voorgesteld voor de wrakingsregeling
in het Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering en het Wetboek van Strafvordering. KArtikel 8:29, eerste lid, maakt het voor partijen mogelijk om in geval
van gewichtige redenen stukken of inlichtingen achter te houden of alleen
aan de rechtbank te verschaffen. Ingevolge het derde lid van dat artikel beslist
de rechtbank of die weigering dan wel de beperking van de kennisneming gerechtvaardigd
is. De redactie van het derde lid maakt het momenteel mogelijk dat de rechter
die reeds kennis heeft genomen van stukken in het kader van de beoordeling
van artikel 8:29, tevens de rechter is die de inhoudelijke beslissing in de
zaak neemt. Hierdoor zou de mogelijkheid van onjuiste beïnvloeding van
die rechter zich kunnen voordoen.De Commissie heeft daarom aanbevolen om artikel 8:29, derde lid, Awb zo
te wijzigen dat de beslissing of een weigering van inlichtingen of stukken
gerechtvaardigd is, wordt genomen door een andere rechter dan de rechter die
de zaak behandelt of zal behandelen. Het vorige kabinet deelde de redengeving
voor deze aanbeveling, maar meende dat zij iets te ver ging en daardoor onnodige
werklast voor de gerechten zou creëren. Daarom werd een minder vergaande
wijziging voorgesteld (zie ook het kabinetsstandpunt: blz. 45).In dit onderdeel stellen wij – in aansluiting op het kabinetsstandpunt –
voor artikel 8:29, vijfde lid, zodanig te wijzigen, dat de zaak naar een andere
kamer moet worden verwezen, indien de rechtbank heeft besloten dat het beroep
op geheimhouding van stukken gerechtvaardigd is én de partij die de
stukken niet kent vervolgens geen toestemming geeft om mede op die stukken
recht te doen. Slechts dan doet zich het probleem voor, dat de rechter stukken
buiten beschouwing zou moeten laten waarvan hij inmiddels in het kader van
de beoordeling van het verzoek tot geheimhouding wel heeft kennisgenomen.
Voordat de verwijzing plaatsvindt, zullen de «geheime» stukken
uit het dossier moeten worden gehaald. Door voor deze variant te kiezen, wordt
voorkomen dat er bij de gerechten onnodige werklast wordt gecreëerd.Door te spreken van «verwijzing naar een andere kamer» sluiten
wij aan bij de redactie van artikel 8:10 waar de bevoegdheid in het algemeen
is geregeld voor de verwijzing van zaken binnen een rechtbank. LArtikel 8:72 regelt de bevoegdheden van de rechter, indien deze een beroep
gegrond verklaart en het besluit geheel of gedeeltelijk vernietigt. Zo kan
de rechter na vernietiging aan het bestuursorgaan een termijn stellen voor
het nemen van een nieuw besluit. Indien de rechter alleen de beslissing op
bezwaar vernietigt, kan in de periode totdat het bestuur opnieuw op het bezwaar
heeft beslist, onduidelijkheid ontstaan over de status van het primaire besluit.
De vraag kan rijzen of van dit primaire besluit – bijvoorbeeld een bouwvergunning –
nog gebruik mag worden gemaakt. Juridisch is het antwoord op deze vraag wel
duidelijk – ja, maar voor eigen risico –, maar praktisch bestaat
daarover vaak onzekerheid.De Commissie heeft aanbevolen om in artikel 8:72 te voorzien in een bevoegdheid
voor de rechter om, waar nodig, bij vernietiging een conservatoire voorziening
te treffen voor het primaire besluit, totdat alsnog op het bezwaar is beslist.
Ook de VNG heeft om dezelfde redenen een dergelijke bevoegdheid voor de rechter
aanbevolen.In het kabinetsstandpunt is geoordeeld dat een afzonderlijke bevoegdheid
tot het treffen van een conservatoire voorziening niet nodig was. Het probleem
kan in het systeem van de Awb beter worden opgelost door te voorzien in een
bevoegdheid voor de rechter om de door de Commissie bedoelde conservatoire
voorziening te treffen met toepassing van de regels inzake de voorlopige voorziening,
met dien verstande dat deze voorziening dan tegelijk met de einduitspraak
kan worden getroffen. Dit heeft het voordeel dat voor de conservatoire voorziening
slechts een beperkt aantal regels behoeven te worden getroffen, terwijl bovendien
de praktijk zich niet hoeft in te stellen op een geheel nieuwe rechtsfiguur,
maar slechts op een beperkte uitbreiding van een sedert lang vertrouwde figuur
(zie het kabinetsstandpunt: blz. 42).Wij zijn van mening dat onduidelijkheid bij zowel het bestuursorgaan als
de appellant over de status van het primaire besluit na vernietiging van de
beslissing op het bezwaar moet worden voorkomen. Wij kiezen eveneens voor
de oplossing die aansluit bij de systematiek van de Awb.Artikel 8:72, vijfde lid, eerste volzin, wordt door dit onderdeel o.m.
aangevuld met de zinsnede «alsmede zo nodig een voorlopige voorziening
treffen». Hierdoor krijgt de rechter de bevoegdheid om, tegelijkertijd
met de einduitspraak en met toepassing van de regels inzake een voorlopige
voorziening, zonodig een voorlopige voorziening te treffen ten aanzien van
het primaire besluit. Een dergelijke voorziening kan ook iets anders behelzen
dan een schorsing en hoeft dus niet altijd een conservatoir karakter te hebben.
Daarnaast is een tweede volzin toegevoegd waardoor de rechtbank verplicht
wordt het tijdstip te bepalen waarop deze voorlopige voorziening vervalt.
Het verval van «gewone» voorlopige voorzieningen is geregeld in
artikel 8:72, zesde lid, en artikel 8:85. Het van overeenkomstige toepassing
verklaren van één van deze bepalingen zou onvoldoende zijn toegesneden
op deze situatie. Artikel 8:72, zesde lid, ziet namelijk op de situatie dat
de rechtbank in de bodemprocedure uitspraak doet en daarbij aangeeft hoe met
de – eerder door de president gegeven – voorlopige voorziening
moet worden omgegaan. Artikel 8:85 regelt de bevoegdheid tot vervallenverklaring
uitsluitend voor de president. Derhalve is gekozen voor het toevoegen van
een tweede volzin in artikel 8:72, vijfde lid.Bij de beoordeling van de vraag of een voorlopige voorziening moet worden
getroffen zal de rechtbank op dezelfde wijze te werk gaan als de president
bij zijn beoordeling in het kader van de toepassing van artikel 8:81. De jurisprudentie
met betrekking tot titel 8.3 zal dus ook van grote betekenis
zijn voor de rechtbank bij gebruikmaking van haar nieuwe bevoegdheid. Het
(nieuwe) artikel 8:72, vijfde lid, houdt in dat in dat geval de rechtbank
de bevoegde rechter is voor het treffen van een voorlopige voorziening in
plaats van de president. Voor het toetsingskader maakt dit echter geen verschil.Wellicht ten overvloede wijzen wij er op dat ook de president bevoegd
blijft een voorlopige voorziening ten aanzien van het primaire besluit te
treffen na vernietiging van de beslissing op bezwaar of administratief beroep.
Dat kan indien de president met toepassing van artikel 8:86 onmiddellijk uitspraak
in de hoofdzaak heeft gedaan (zie bijv. Pres.Rb. Utrecht 31-8-1994, JB 1994,
225; Pres. Rb. Zutphen 21-12-1995, JB 1996, 64; Pres. Rb. Leeuwarden 11-4-1996,
JB 1996, 163). Ook kan na vernietiging van een besluit door de rechtbank hangende
de nieuwe beslissing op het bezwaar of administratief beroep een (nieuw) verzoek
om voorlopige voorziening worden gedaan.De rechtbank kan ook ambtshalve tot het treffen van een voorziening op
grond van artikel 8:72, vijfde lid, overgaan. Het treffen van deze voorziening
is derhalve niet afhankelijk van een verzoek van een van de procespartijen.
De regels over de wijziging of opheffing van een voorlopige voorziening (art.
8:87 Awb) zijn niet van toepassing, omdat de voorziening onderdeel uitmaakt
van de einduitspraak. Deze kwesties kunnen wel aan de orde worden gesteld
in hoger beroep. Er hoeft bovendien geen apart griffierecht te worden betaald
voor deze voorziening, het is immers nog steeds een uitspraak in de bodemprocedure. M en NArtikel 8:73 biedt de mogelijkheid tot het toekennen van een schadevergoeding
door de bestuursrechter. Indien de rechtbank het beroep gegrond verklaart,
kan zij, indien daarvoor gronden zijn, op verzoek van een partij de door haar
aangewezen rechtspersoon veroordelen tot schadevergoeding die de verzoekende
partij lijdt. In de praktijk blijkt het als een probleem te worden ervaren,
dat de mogelijkheid van schadevergoeding ontbreekt bij tegemoetkoming van
het bestuursorgaan naar aanleiding van het beroep. Er kan immers reeds (rente-)schade
zijn ontstaan, die aan het gedrag van het bestuursorgaan te wijten is.Wij willen voorzien in de mogelijkheid van een afzonderlijk verzoek tot
schadevergoeding in geval het beroep wordt ingetrokken, omdat het bestuursorgaan
geheel of gedeeltelijk aan de indiener van het beroepschrift is tegemoetgekomen,
en wel naar analogie van artikel 8:75a (veroordeling proceskosten bij intrekking
beroep). Hierdoor wordt namelijk voorkomen dat de indiener voor het verkrijgen
van schadevergoeding alsnog een procedure bij het bestuur moet volgen (zo
nodig gevolgd door een procedure in twee rechterlijke instanties). Dit laatste
levert onnodig gebruik van (gerechtelijke) procedures op en onnodig tijd-
en geldverlies voor het bestuur, de rechter en de indiener(s) (zie ook het
kabinetsstandpunt: blz. 39, 40).In deze onderdelen worden overeenkomstig het kabinetsstandpunt een nieuw
artikel 8:73a en een nieuwe tekst voor artikel 8:75a voorgesteld. Voor de
redactie van het nieuwe artikel 8:73a is aangesloten bij de tekst en daarmee
bij de procedures van artikel 8:73 (eerste lid) en artikel 8:75a (tweede en
derde lid). Als gevolg hiervan kan de tekst van artikel 8:75a worden vereenvoudigd
door het tweede en derde lid van het nieuwe artikel 8:73a van overeenkomstige
toepassing te verklaren. OOp grond van artikel 8:81 kan aan de president van de bevoegde rechtbank
een voorlopige voorziening worden gevraagd indien een bezwaar- of beroepschrift
is ingediend (dit laatste wordt het connexiteitsvereiste genoemd). In het
algemeen levert dit connexiteitsvereiste in de praktijk geen problemen op.
Er kunnen echter complicaties ontstaan als vlak voor de behandeling van een
verzoek om voorlopige voorziening de beslissing op het bezwaarschrift afkomt.
Formeel houdt het verzoek om voorlopige voorziening dan geen verband meer
met het bezwaarschrift. Appellanten moeten – indien de beslissing op
het bezwaarschrift niet (volledig) tegemoet komt aan hun bezwaren –
in een dergelijk geval hun verzoekschrift intrekken, een beroepschrift tegen
de beslissing op het bezwaar indienen en vervolgens een nieuw verzoek tot
voorlopige voorziening indienen. Dat is erg omslachtig.Wij willen in titel 8.3 de mogelijkheid vastleggen om, indien het verzoek
om voorlopige voorziening is gedaan nadat bezwaar is gemaakt of administratief
beroep is ingesteld, en op dat bezwaar of beroep wordt beslist voordat de
mondelinge behandeling van het verzoek om voorlopige voorziening heeft plaatsgevonden,
beroep in te kunnen stellen bij de rechtbank tijdens de behandeling van het
verzoek om voorlopige voorziening. Deze mogelijkheid wordt in de praktijk
door de rechtbanken al geboden aan de verzoekers van een voorlopige voorziening.
Door deze praktijk te legaliseren wordt naar onze mening de procesvoering
vereenvoudigd en kan de bestuursrechter de zaak eenvoudiger afdoen (zie het
kabinetsstandpunt: blz. 45, 46).Dit onderdeel voegt met het oog daarop aan artikel 8:81 een vijfde lid
toe waardoor verzoeker in de gelegenheid wordt gesteld beroep bij de rechtbank
in te stellen, indien een verzoek om voorlopige voorziening is gedaan nadat
bezwaar is gemaakt of administratief beroep is ingesteld en op dit bezwaar
of beroep wordt beslist voordat de zitting heeft plaatsgevonden. De verzoeker
is niet verplicht van deze mogelijkheid gebruik te maken. Het kan zijn dat
iemand meer tijd wil besteden aan het opstellen van zijn beroepschrift.De laatste volzin van het vijfde lid is opgenomen om zodoende de connexiteit
met de bodemprocedure vast te leggen. De procedureregels van titel 8.3 zijn
overigens van overeenkomstige toepassing. Er hoeft evenwel geen apart griffierecht
te worden betaald voor deze voorziening, er is immers al griffierecht betaald
ten tijde van het indienen van het verzoek om een voorlopige voorziening annex
aan het indienen van het bezwaarschrift bij het bestuursorgaan (artikel 8:82,
eerste lid).Naast bovengenoemde situatie vinden wij het van belang te wijzen op een
mogelijke samenloop met artikel 8:86, waarin de bevoegdheid voor de president
is geregeld om onmiddellijk uitspraak in de hoofdzaak te doen. Deze bevoegdheid
tot het zgn. kortsluiten kan de president uitoefenen, indien hij van oordeel
is dat nader onderzoek redelijkerwijs niet kan bijdragen aan de beoordeling
van de zaak (art. 8:86, eerste lid). Op die bevoegdheid worden partijen in
de uitnodiging voor de zitting gewezen (art. 8:86, tweede lid).Ook in de situatie dat iemand gebruik maakt van de mogelijkheid die het
vijfde lid van artikel 8:81 biedt, komt deze bevoegdheid aan de president
toe, waardoor de mogelijkheid bestaat dat na de beslissing op het bezwaarschrift
meteen een uitspraak in de bodemprocedure volgt. Doorgaans zal er als gevolg
van tijdgebrek geen afzonderlijke uitnodiging voor de zitting meer volgen,
zodat het voorschrift van artikel 8:86, tweede lid, inhoudende dat partijen
in de uitnodiging voor de zitting worden gewezen op de bevoegdheid van de
president om ook de hoofdzaak af te doen, niet kan worden toegepast. Dit betekent
dat de president zich er in dit geval ter zitting van zal moeten
vergewissen dat alle partijen instemmen met toepassing van artikel 8:86. Partijen
mogen immers niet tegen hun wil plotseling worden geconfronteerd met een beslissing
in de hoofdzaak indien zij slechts zijn uitgenodigd voor een zitting ter behandeling
van een verzoek om voorlopige voorziening. PVan de gelegenheid is gebruik gemaakt om twee kleine technische correcties
in de bijlage aan te brengen. Het opschrift van onderdeel B is in overeenstemming
gebracht met de nieuwe naam van het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties.
Onderdeel I (Ministerie van Financiën) bestaat uitsluitend nog uit een
opschrift en kan derhalve vervallen. Artikel IIDe wijziging van artikel 39a, tweede lid, van de Wet op de Raad van State
brengt de verwijzing naar artikel 8:75a, tweede en derde lid, Awb in overeenstemming
met de overbrenging van hetgeen daarin is geregeld naar artikel 8:73a, tweede
en derde lid, Awb. Artikel IIIOp grond van artikel 8:41 Awb wordt van de indiener van een beroepschrift
door de griffier van een rechtbank griffierecht geheven. De hoogte van het
griffierecht kan verschillen afhankelijk van de hoedanigheid van de indiener
(al dan niet een natuurlijke persoon) en van het besluit waartegen beroep
wordt ingesteld. Voor een natuurlijke persoon kan een laag tarief en een hoog
tarief gelden. Het lage tarief geldt indien door een natuurlijke persoon beroep
is ingesteld tegen o.a. een besluit, genomen op grond van een wettelijk voorschrift
dat is opgenomen in de onderdelen B en C, onder 1 tot en met 25 en 29, van
de bijlage bij de Beroepswet. In deze onderdelen zijn voornamelijk pensioenregelingen
en sociale zekerheidsregelingen opgenomen. Van degenen die op basis van een
van deze regelingen in beroep gaan, wordt minder financiële draagkracht
verwacht, vandaar dat voor hen het lage tarief geldt.De wijzigingen die door door onderdeel C van dit artikel worden aangebracht
in de bijlage bij de Beroepswet worden o.m. ingegeven door (nieuwe) wetgeving
op het terrein van de Ministeries van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen
en van Sociale Zaken en Werkgelegenheid. De inhoud van deze (nieuwe) wetgeving
leent zich voor toepassing van het lage tarief, opname van deze wetgeving
in de bijlage wordt door ons om die reden wenselijk geacht. Deze mening wordt
gedeeld door het Landelijk overleg van de voorzitters van de sectoren bestuursrecht. ADe wijziging van artikel 21a, tweede lid, van de Beroepswet brengt de
verwijzing naar artikel 8:75a, tweede en derde lid, Awb in overeenstemming
met de overbrenging van hetgeen daarin is geregeld naar artikel 8:73a, tweede
en derde lid, Awb. BBij de Beroepswet behoort een bijlage, die enkele tientallen wetten opsomt.
Deze bijlage heeft drie functies:(a) zij bepaalt mede in welke gevallen tegen een uitspraak van de rechtbank
hoger beroep openstaat op de Centrale Raad van Beroep, in plaats
van op de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State (art. 18, eerste
lid, onderdeel b, van de Beroepswet);(b) zij bepaalt in welke gevallen dit hoger beroep, in afwijking van de
hoofdregel (art. 6:24 jo. art. 6:16 Awb), schorsende werking heeft (art. 19
Beroepswet);(c) zij bepaalt zowel voor het beroep als voor het hoger beroep in welke
gevallen het lage griffierecht van toepassing is (art. 8:41, derde lid, onderdeel
a, sub 1, van de Algemene wet bestuursrecht resp. art. 22, tweede lid, onderdeel
a, sub 1, van de Beroepswet).Bij deze bijlage doen zich in de praktijk vergelijkbare problemen voor
als bij de bijlage bij de Awb; verwezen zij naar de toelichting bij artikel
I, onderdeel F. Daarom stellen wij voor, ook in de Beroepswet een vaste overgangsbepaling
voor wijzigingen van de bijlage op te nemen. In deze bepaling is wederom gekozen
voor het regime van eerbiedigende werking. Dit geldt voor alle drie de rechtsgevolgen
waarop de bijlage betrekking heeft: de vraag bij welk college het hoger beroep
moet worden ingesteld («de mogelijkheid van hoger beroep»), de
vraag of dit beroep schorsende werking heeft («de gevolgen van het hoger
beroep»), en tenslotte de vraag welk griffierecht verschuldigd is («de
hoogte van het griffierecht»). CDe voorgestelde wijzigingen onder 1 beogen onderdeel A van de bijlage
aan te passen aan een wijziging van de grondslag van de rechtspositieregeling
in het voortgezet onderwijs en de totstandkoming van de Wet educatie en beroepsonderwijs,
de Wet van 15 mei 1997 tot wijziging van onder meer de Wet op het basisonderwijs,
de Interimwet op het speciaal onderwijs en het voortgezet speciaal onderwijs
en de Wet op het voortgezet onderwijs inzake schoolbegeleiding (regeling schoolbegeleiding,
Stb. 1997, 252) en de Wet subsidiëring landelijke onderwijsondersteunende
activiteiten.Onder 2 is toegevoegd de Uitkeringswet KNIL-beroepsmilitairen, die voorziet
in een eenmalige uitkering van f 7500,- voor bepaalde gewezen KNIL-militairen.Voor ambtenaren en werknemers in het bedrijfsleven geldt het lage tarief
indien zij beroep instellen tegen een besluit inzake een uitkering bij werkloosheid
en ziekte. Voor werknemers in het bijzonder onderwijs geldt in die gevallen
geen verlaagd tarief. Het onder 3 toevoegen van de onderdelen 8a tot en met
8c aan onderdeel C van de bijlage beoogt aan dit verschil een einde te maken.Daarnaast hebben wij de Tijdelijke wet beperking inkomensgevolgen arbeidsongeschiktheidscriteria
in onderdeel C van de bijlage, alsmede een foutje in de nummering hersteld. Artikel IV AArtikel 20, eerste lid, van de Wet bestuursrechtspraak bedrijfsorganisatie
maakt beroep mogelijk op het College van Beroep voor het bedrijfsleven tegen
besluiten, genomen op grond van een wettelijk voorschrift dat is opgenomen
in de bijlage die bij die wet behoort. Bij deze bijlage kunnen zich vergelijkbare
problemen voordoen als bij de bijlage bij de Awb; verwezen zij naar de toelichting
bij artikel I, onderdeel F. Daarom stellen wij ook in dit onderdeel voor, in artikel 20 van de Wet
bestuursrechtspraak bedrijfsorganisatie een vaste overgangsbepaling op te
nemen voor wijzigingen van de bijlage. In deze bepaling is wederom gekozen
voor het regime van eerbiedigende werking. BDe wijziging van artikel 23, tweede lid, van de Wet bestuursrechtspraak
bedrijfsorganisatie brengt de verwijzing naar artikel 8:75a, tweede en derde
lid, Awb in overeenstemming met de overbrenging van hetgeen daarin is geregeld
naar artikel 8:73a, tweede en derde lid, Awb. Artikel VDe wijziging van artikel 29f, derde lid, van de Algemene wet inzake rijksbelastingen
(Awr) brengt de verwijzing naar artikel 8:75a, tweede en derde lid, Awb in
overeenstemming met de overbrenging van hetgeen daarin is geregeld naar artikel
8:73a, tweede en derde lid, Awb.Artikel 29f, derde lid, wordt aan de Awr toegevoegd ingevolge de Wet van
29 oktober 1998 tot aanpassing van het fiscale procesrecht aan de Algemene
wet bestuursrecht en wijziging van een aantal fiscale en andere wetten (herziening
van het fiscale procesrecht) (Stb. 1998, 621). Artikel VIDe meeste wijzigingen in dit wetsvoorstel krijgen vanaf het moment van
inwerkingtreding onmiddellijke werking. Dit laatste geldt niet voor de wijzigingen
van artikel I, onderdelen D en G.Ten aanzien van artikel 6:15, derde lid, Awb (onderdeel D) wordt aldus
voorkomen dat bestuursorganen op basis van het oude recht een bezwaarschrift
terecht niet-ontvankelijk hebben verklaard, maar dat de bestuursrechter in
beroep deze beslissing op het bezwaarschrift de niet-ontvankelijkheidsverklaring –
moet vernietigen op basis van het dan geldende nieuwe recht.Indien de wijziging van artikel 8:7, eerste lid, Awb (onderdeel G) onmiddellijke
werking zou krijgen zou dit tot gevolg hebben dat beroepen tegen besluiten
van een politieregio, die voor de inwerkingtreding van dit wetsvoorstel zijn
ingesteld of op basis van een alsdan onjuiste rechtsmiddelvermelding bij de
verkeerde rechtbank nog zouden worden ingesteld, alsnog naar andere rechtbanken
zouden moeten worden verwezen. Dit laatste komt de behandeling van die –
reeds lopende – zaken niet ten goede.De Minister van Justitie,A. H. KorthalsDe Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties,A. Peper 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-26523-3.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl