Aanpak onderwijsachterstanden; Verslag nota-overleg over onderwijskansen
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-09 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 27020, nr. 15

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer

28-06-2000

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1999-2000

27020 nr. 15

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamOndertekeningStenografisch verslag van de vaste commissie voor Onderwijs, Cultuur
en WetenschappenEerste termijn van de zijde van de commissieEerste termijn van de zijde van de regeringTweede termijn van de zijde van de commissieTweede termijn van de zijde van de regering
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 27020Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 192 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
27 020Aanpak onderwijsachterstandennr. 15VERSLAG VAN EEN NOTAOVERLEGVastgesteld 22 juni 2000De vaste commissie voor Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen1 heeft op maandag 19 juni 2000 overleg gevoerd met de staatssecretaris
van Onderwijs, Cultuur en Onderwijs, mevrouw Adelmund, over onderwijskansen.Van het overleg brengt de commissie bijgaand stenografisch verslag uit.De voorzitter van de vaste commissie voor Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen,Van der HoevenDe griffier van de vaste commissie voor Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen,Mattijssen Stenografisch verslag van de vaste commissie voor Onderwijs, Cultuur
en WetenschappenMaandag 19 juni 2000 11.00 uurDe voorzitter: Van der VliesAanwezig zijn 7 leden der Kamer, te weten:Barth, Cornielje, Kant, Lambrechts, Rabbae, Ross-van Dorp en Van der Vlies,alsmede mevrouw Adelmund, staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen.Aan de orde is de behandeling van:de notitie
"Onderwijskansen. Ruimte voor kwaliteit bij de aanpak van onderwijsachterstanden"
(stuk nr. 27020, nr. 1);de nota "Aan de slag met onderwijskansen"
(brief nr. OCW-00-698);de brief van de staatssecretaris van Onderwijs,
Cultuur en Wetenschappen, d.d. 9 februari 2000 inzake inspectiegegevens kwaliteit
basisscholen (brief nr. OCW-00-211);de brief van de minister
van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen d.d. 28 februari 2000 inzake lerarentrek
in de vier grote steden (brief nr. OCW-00-290).De voorzitter:Ik open dit notaoverleg met de staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur
en Wetenschappen. Ik heet haar en degenen die haar bijstaan welkom. Dat geldt
niet in de laatste plaats voor de belangstellenden op de tribune.Ik herinner de collega's eraan dat er spreektijden zijn overeengekomen.
Ik moet de voorzitter van de vaste commissie voor enkele ogenblikken verontschuldigen,
vanwege reisvertraging. Om de tijd zo efficiënt mogelijk te besteden,
besloten wij toch maar te beginnen.Eerste termijn van de zijde van de commissieMevrouwBarth(PvdA)Voorzitter! "Voor kansarme kinderen is elk jaar dat niet goed gaat een
verloren jaar en wie hun talenten niet verspillen wil, heeft geen tijd te
verliezen." Dat waren de woorden waarmee ik de inbreng van de fractie van
de Partij van de Arbeid voor het hoofdlijnendebat van 22 maart jl. heb afgesloten.
De urgentie van de problematiek waar wij vandaag over praten, rechtvaardigt
dat ik nu met deze woorden begin. In alle discussies die over de onderwijsachterstanden
worden gevoerd, hoort het kind centraal te staan: niet de staatssecretaris,
de Tweede Kamer, de gemeen- te, de inspectie, de school of de leraar, maar
de kinderen. Kinderen die bij hun geboorte vooral tegenwind kennen, moeten
door dit beleid krijgen waar zij recht op hebben: een steun in de rug voor
kans op een gelijke start in het leven. Een overheid die het tot haar kerntaken
rekent op te komen voor de zwakkeren in de samenleving dient daar pal voor
te staan.Tussen beide momenten waarop ik bovenstaande zin heb uitgesproken, is
veel gebeurd. De staatssecretaris verdient een compliment voor de snelheid
waarmee zij met een nieuwe nota over het onderwijsachterstandenbeleid is gekomen,
zodat de Kamer daar nog voor het zomerreces over kan spreken. De vandaag voorliggende
nota is empirisch onderbouwd, doet met de brede verkenning recht aan de complexiteit
van de problematiek en is voorzien van extra middelen. Al met al is de nota
een hele verbetering ten opzichte van haar voorganger en een solide basis
voor een discussie met de Tweede Kamer. Mijn fractie voelt weinig behoefte
uitgebreid stil te staan bij de vraag waarom het niet mogelijk was direct
met een stuk van dit niveau te komen. De blik moet nu gericht zijn op de toekomst.Voorzitter! Tijdens het hoofdlijnendebat heeft mijn fractie een aantal
lijnen uitgezet die volgens ons de basis moeten vormen voor een succesrijker
onderwijsachterstandenbeleid. Wij hebben die inzet grotendeels herhaald tijdens
het fractievoorzittersdebat over integratie. Vandaag leggen wij de nieuwe
nota van de staatssecretaris langs dezelfde lat. Wij hebben niet een van de
door ons indertijd aangesneden thema's in het stuk gemist. Daaruit blijkt
dat de staatssecretaris goed naar de Kamer geluisterd heeft. Ook dat biedt
een goede basis voor het debat van vandaag.Over het eerste onderwerp "investeren in voor- en vroegschoolse educatie"
kan ik kort zijn, niet alleen omdat er later op de middag nog een apart debat
volgt over de notitie die de staatssecretaris met haar collega's Vliegenthart
en Van Boxtel daarover heeft geschreven, maar ook omdat mijn fractie tevreden
is met de weg die het kabinet inslaat als het gaat om voorschoolse opvang.
Het belang dat een goed georganiseerde, breed toegankelijke peuteropvang voor
versterking van kansen heeft, wordt door niemand meer ontkend. Het kabinet
gaat ermee aan de slag en dat juichen wij toe. Wat ons betreft, mag de inzet
van het kabinet nog een slag ambitieuzer, maar daar komen wij
vanmiddag nog uitgebreid op terug.Hier en nu wil ik slechts nog vermelden dat wij niet de vergissing moeten
maken dat versterking van voor- en vroegschoolse educatie het wondermiddel
tegen alle kwalen is. Als de basisschool en zelfs het voortgezet onderwijs
niet integraal en gericht de resultaten van voorschoolse educatie oppakken,
smelten deze weer als sneeuw voor de zon. Basis- en voortgezet onderwijs mogen
dan ook nooit de verantwoordelijkheid voor succesrijk achterstandenbeleid
afschuiven op de peuterspeelzaal. Zij moeten die vooral zelf nemen.Voorzitter! De rest van mijn betoog zal daarom gewijd zijn aan de vraag,
hoe beleidsmakers en volksvertegenwoordigers de scholen het beste zo in positie
zouden kunnen brengen, dat zij die eigen verantwoordelijkheid waar kunnen
maken. De rol van de politiek moet een dienende zijn, een ondersteuning van
de professionals die dag in dag uit kansen voor kinderen moeten creëren.
"Pedagogisch didactisch frontmanager", benoemde een leraar haar beroep onlangs
grappend. Elders in dit gebouw wordt nu gewerkt aan de vaststelling dat de
politiek mensen niet onvoldoende voorbereid en toegerust naar het front mag
sturen.Een goede beheersing van de Nederlandse taal is van levensbelang om de
schoolloopbaan met succes af te ronden en volwaardig aan de Nederlandse samenleving
deel te nemen. Het is dus terecht dat er voor dit thema veel aandacht bestaat.
Mijn fractie hecht er wel aan dat de voorrang voor taal niet leidt tot een
beleid dat van dik hout planken zaagt. Zoals de staatssecretaris terecht vaststelt
op pagina 24 van de nota, is er op scholen vooral te weinig aandacht voor
woordenschatuitbreiding en begrijpend lezen. Zelfs het Rotterdamse KEA-project,
dat terecht lof toegezwaaid krijgt, scoort onvoldoende op het gebied van begrijpend
lezen. Wij zien daarom niet in hoe scholen erin kunnen of zouden kunnen slagen
om goed taalonderwijs aan te bieden ten koste van andere vakken of kerndoelen.
Taal verdient prioriteit, maar woordenschatuitbreiding en begrijpend lezen
zijn vaardigheden die bij uitstek ook in andere vakken kunnen worden beoefend.
Aardrijkskunde is taal, lichamelijke opvoeding is taal en zelfs rekenen is
steeds vaker taal. Voor de PvdA-fractie staat daarom voorop dat een integrale
visie op taal bij scholen tot stand komt.De staatssecretaris stelt in de nota voor om concentratiescholen de mogelijkheid
te bieden hun onderwijsmethode versneld af te schrijven. Ook het versneld
aan deze scholen aanbieden van ICT-middelen en de aansluiting op kennisnet
kunnen daarbij zeker een goede stimulans bieden. Wij vragen de staatssecretaris
of het alleen om taalmethoden gaat. Als de aardrijkskundeboeken van een school
ouderwets blijven en niet ook taalonderwijs bieden, komt de integrale aanpak
niet van de grond. Is bij de bekostiging van dit voorstel de scholing van
leraren om met de nieuwe methode te leren werken, meegenomen? Wanneer zal
de maatregel worden uitgevoerd en wat gaat hij kosten? Ik heb hem in het financiële
overzicht niet zo snel terug kunnen vinden.MevrouwLambrechts(D66)Er ligt een voorstel voor een versnelde afschrijving en het inruilen van
de taalmethode, maar dat is eigenlijk slechts een half voorstel. Ik weet niet
of de middelen niet verder reiken, maar het voorstel heeft alleen betrekking
op de scholen met 70% allochtone kinderen. Mevrouw Barth spreekt nu over de
aardrijkskundemethode. Geeft zij er niet de voorkeur aan om eerst dat andere
voorstel uit te breiden naar alle scholen die er behoefte aan hebben? Zij
heeft net gezegd dat het kind centraal moet staan. Wij hebben die discussie
zelf ook al eens gevoerd. Er zitten heel veel kinderen die het nodig hebben
op andere scholen dan de scholen met 70% allochtone kinderen.MevrouwBarth(PvdA)Ik zal later in mijn betoog aangeven dat ik een voorstander ben van een
verbreding van het beleid. Daar hebben de methoden die worden gehanteerd,
zeker mee te maken. Maar ik hecht er wel aan dat deze maatregel – die
ik op zichzelf niet slecht vind – dan ook wel echt zoden aan de dijk
moet zetten. Ik denk dat het geen zin heeft als je alleen maar een partje
vernieuwt.MevrouwLambrechts(D66)Ik wil juist die keus helder stellen. Als wij nu zeggen dat wij het iets
gaan oprekken, moeten wij het dan niet juist oprekken daar waar het gaat om
de taalmethoden, die nu nog maar voor een klein deel van de kinderen beschikbaar
komen? Moeten wij daar niet mee beginnen?MevrouwBarth(PvdA)Voorzitter! Ik hoor heel graag de reactie van de staatssecretaris. Vooralsnog
ben ik echter meer geneigd tot en-en dan tot of-of.MevrouwRoss-van Dorp(CDA)Voorzitter! Uit het begin van het betoog van mevrouw Barth werd duidelijk
dat zij eigenlijk een heel positieve toonzetting wil hanteren. Zij heeft gezegd
dat de nota empirisch onderbouwd is en dat die ook voorzien is van middelen.
Uit haar verdere betoog meen ik echter te moeten horen dat de middelen op
een aantal punten wel eens niet voldoende zouden kunnen zijn om de ambitie
ook waar te maken. Ik heb haar dat in het begin niet horen zeggen. Ik hoor
daar nu graag iets meer over.MevrouwBarth(PvdA)Voorzitter! Zoals ik al aangaf, heb ik de middelen voor het voorstel van
die methode niet een, twee, drie in het financiële overzicht kunnen terugvinden.
Dus voordat ik kan beoordelen of daar voldoende geld voor uitgetrokken is,
moet ik eerst weten wat het is. Ik vraag mevrouw Ross derhalve om geduld te
hebben tot de tweede termijn.MevrouwRoss-van Dorp(CDA)Uw positieve oordeel is uiteindelijk dus afhankelijk van de toezeggingen
die de staatssecretaris op deze punten zal doen.MevrouwBarth(PvdA)Ook dat lijkt mij typisch het soort afweging dat wij in tweede termijn
zullen maken. Wacht u rustig op de rest van mijn betoog; ik heb nog acht kantjes
liggen.Ik hoor dus graag van de staatssecretaris hoe de bekostiging eruit zal
zien. Bovenal hoor ik graag of er voldoende aanbod is van goede methoden en
educatieve programma's. Vanuit scholen bereikt ons regelmatig de klacht dat
educatieve uitgeverijen, die commerciële bedrijven zijn, deze doelgroep
niet interessant en winstgevend genoeg vinden om erin te investeren. Bestaan
er eigenlijk wel integrale taalmethoden? Waar blijft de reeds
lang toegezegde methodekeuzegids?In de Taalunie is onlangs op ministersniveau een besluit genomen over
integraal taalbeleid. Hoe past dat besluit binnen de plannen uit de nota?
Kinderen worden "taliger" als hun ouders gericht met taal omgaan. Dat is voor
mijn fractie reden om veel waarde te hechten aan Nederlands taalonderwijs
aan bijvoorbeeld opvoeders, zoals dat in het regeerakkoord is afgesproken.
Daarvoor is inmiddels 80 mln. beschikbaar, via het regeerakkoord en de motie-Melkert.
Heeft de staatssecretaris inmiddels afspraken gemaakt met minister Van Boxtel
over de besteding van dat geld? Worden alle ouders-opvoeders van kansarme
kinderen bereikt? Wordt er gewerkt aan op deze doelgroep toegesneden programma's?
Een prachtige manier om deze lessen aan te bieden is in een brede buurtschool
als het ROC de lessen aanbiedt binnen de muren van de basisschool. Mijn fractie
ziet graag dat de staatssecretaris deze praktische aanpak gericht gaat stimuleren.
Wij vragen haar om met minister Van Boxtel daarover afspraken te maken met
de BVE-raad."Top-docent compenseert milieu leerling volledig", kopte het dagblad Trouw
op 20 mei jl. Dat was een uitspraak van de Amerikaanse hoogleraar economie
en politieke wetenschappen Eric Hanushek op een door Nijenrode georganiseerd
symposium. Hij pleitte er daarom voor om in het onderwijsbeleid vooral in
te zetten op gerichte verbetering van de kwaliteit van individuele leraren,
want wat op een school door de ene leraar wordt opgebouwd, kan door de volgende
weer worden afgebroken.Onderzoeken tonen al bijna vijftien jaar aan hoe essentieel de rol van
de leraar en de schoolleider is voor een effectieve school, waar kinderen
gelijke kansen krijgen. Volgens de PvdA-fractie behoort verbetering van de
kwaliteit van de leraar daarom, bij het onderwijsbeleid in het algemeen en
bij achterstandenbeleid in het bijzonder, centraal te staan. Daarbij zijn
zowel algemene als specifieke maatregelen van belang. Zo moeten er domweg
voldoende en voldoende goede leraren aanwezig zijn. Het kabinet doet veel
aan de bestrijding van het lerarentekort en vorige week hebben wij er al op
aangedrongen om scholen in staat te stellen tot creativiteit om te voorkomen
dat klassen naar huis worden gestuurd. Met de motie-Melkert is extra geld
beschikbaar gekomen om de arbeidsvoorwaarden op brandpuntscholen aantrekkelijker
te maken. Bij mijn fractie leven nog een paar vragen over de besteding van
dit geld. Wij hebben begrepen dat het incidenteel, voor een periode van twee
jaar, naar de scholen is gegaan. De bedoeling is uiteraard dat dit structureel
wordt; je kunt een leraar nu eenmaal niet twee jaar een extra reiskostenvergoeding
geven en daarna niet meer. Ook is het geld versleuteld naar schoolbesturen.
Zijn zij vrij om het geld ook te besteden aan andere bij hen in dienst zijnde
leraren dan die van 1,9-scholen? Is de staatssecretaris bereid om zich ervoor
in te spannen dat ook 1,25-scholen gaan meeprofiteren van dit beleid?De heerRabbae(GroenLinks)Na de CAO-besprekingen is tot ons gekomen dat het schoolbudget voor personele
problemen ƒ 12.000 per school zou bedragen. Ik heb begrepen dat de
heer Melkert zich daartegen verzet. Mag ik daaruit opmaken dat de PvdA-fractie,
hopelijk met alle andere fracties, zich sterk wil maken voor het opkrikken
van dat schoolbudget?MevrouwBarth(PvdA)De heer Rabbae loopt hiermee een beetje vooruit op het debat over de Voorjaarsnota,
dat later deze week in de plenaire zaal zal plaatsvinden. Ik denk dat hij
niet teleurgesteld zal zijn door de inbreng van onze fractie.In de vorige kabinetsperiode is de motie-Dijksma/Rijpstra aangenomen over
regelmatige nascholing van leraren, op straffe van verlies van de onderwijsbevoegdheid.
Een reactie op deze motie is tot nu toe uitgebleven, omdat wij nog steeds
niet beschikken over de wet op het leraarschap. Mijn fractie dringt er vandaag
op aan dat die verplichting in die wet belandt en dat er middelen komen om
haar handen en voeten te geven. De minister heeft onlangs een notitie over
nascholing toegezegd en wij dringen daarbij aan op spoed. Juist voor achterstandskinderen
is het van groot belang dat de kwaliteit van leraren optimaal is en hun kennis
bij de tijd. Wij vragen dit mede naar aanleiding van een uitspraak van mevrouw
Barbara Struyck, unitmanager van de nascholingsgroep van de Hogeschool Rotterdam,
in het blad Didactief en School. Zij zegt: "Dit is het vierde jaar dat we
een cursus aanbieden voor leerkrachten in het basisonderwijs over NT2, en
de vierde keer dat hij niet doorgaat wegens gebrek aan belangstelling". Een
onderzoek naar de oorzaak van dit verschijnsel en een reactie zien wij graag
terug in de beloofde notitie.Tijdens het debat van 22 maart heeft de PvdA-fractie gevraagd om een verbreding
van het beleid van de staatssecretaris naar alle kinderen met onderwijsachterstanden.
Helaas is zij op die wens, die toch Kamerbreed leeft, niet ingegaan. De onderwijskansenaanpak
is wel verbreed naar meer scholen en wordt verbreed naar meer gemeenten, maar
beslaat uiteindelijk alleen de brandpuntscholen in GOA-gemeenten met een planplicht,
terwijl de meerderheid van de honderdduizenden kansarme kinderen zich bevindt
op scholen in gemeenten zonder planplicht of zelfs op scholen die de drempel
van de gewichtenregeling niet halen. Deze kinderen mogen bij onderwijsachterstandsbeleid
niet buiten de boot vallen en moeten kunnen rekenen op de betrokkenheid van
vooral de landelijke politiek.De beste en misschien wel enige manier om te garanderen dat ook deze kinderen,
die onzichtbaar zijn in de statistiek, op school een passend aanbod krijgen,
is alle leraren scholen in het omgaan met achterstandskinderen. Mijn fractie
heeft in een jaar tijd tot driemaal toe deze stelling betrokken. Het hoort
een verplicht onderdeel te zijn van het curriculum van elke PABO en elke lerarenopleiding.
Volgens de PvdA-fractie is dat de kern van goed onderwijsachterstandenbeleid.
De nota belooft een duale opleiding op hoog niveau. Dat is prachtig, maar
waarom is ondanks herhaalde pleidooien van de kant van de Kamer het aanbod
beperkt tot leraren "die blijvend perspectief zien in het lesgeven aan kinderen
in achterstandssituaties", en dan nog slechts op de PABO's? Wat als een leraar
dat niet ziet, maar toch op een concentratieschool een baan vindt?MevrouwRoss-van Dorp(CDA)Denkt mevrouw Barth dat het voldoende is wanneer alle docenten in het
vaste curriculum een aanbod krijgen? Denkt zij dat dit uitgebreid
genoeg kan zijn om daadwerkelijk de vaardigheid aan te leren? Ik heb zelf
destijds gevraagd om post-initiële opleidingen. Hoe kijkt zij daar tegenaan?MevrouwBarth(PvdA)Ik heb al aangegeven dat wij het zeer belangrijk vinden dat leraren zich
regelmatig nascholen. Het is dus niet genoeg als het alleen in de initiële
opleiding aan de orde komt, maar in de huidige initiële opleidingen kan
wel een veel solidere basis worden gelegd dan nu het geval is. Nu is de omgang
met onderwijsachterstandskinderen een keuzevak en mijn fractie vindt dat dit
geen keuzevak mag zijn, maar dat alle leraren dit in hun basisbagage moeten
hebben.Ik vervolg mijn betoog, voorzitter. Wat te doen voor al die duizenden
kinderen met achterstanden die niet op concentratiescholen zitten? Wat is
er voor achterstandsleerlingen in het voortgezet onderwijs?Ik besef dat wij met dit onderwerp eigenlijk bij de staatssecretaris aan
het verkeerde adres zijn, want de lerarenopleidingen vallen onder de minister.
Via de staatssecretaris vragen wij hem nu om eindelijk de wens van de Kamer
voortvarend uit te voeren. Er is al bijna een parlementair jaar verstreken
sinds de gewijzigde motie-Ross-van Dorp tijdens het debat over de onderwijsbegroting
voor 2000 is aangenomen. Niet later dan in de begroting 2001 verwacht mijn
fractie een uitwerking die zorgt dat alle leraren kansen kunnen bieden aan
alle kinderen met onderwijsachterstanden.De heerCornielje(VVD)Wat vraagt mevrouw Barth nu? Wil zij dit vastleggen in de wet op het leraarschap,
of in de begroting?MevrouwBarth(PvdA)Ik heb gevraagd om in de wet op het leraarschap te verankeren dat leraren
zich regelmatig moeten nascholen op straffe van verlies van de onderwijsbevoegdheid.
Daarnaast heb ik gevraagd om in de begroting 2001 te regelen dat op alle PABO's
het omgaan met onderwijsachterstandskinderen wordt aangeboden.Dit alles brengt mij op de kern van de nota: de aanpak van de zogenaamde
onderwijskansenscholen. Ook hier speelt de breedte van het beleid een rol.
Wij hebben eerder aangedrongen op verbreding van de doelgroep naar alle achterstandsleerlingen,
ook de autochtone. Toch worden de begrippen "achterstand" en "allochtoon"
in het stuk door elkaar heen gebruikt. Zie bijvoorbeeld pagina 6, waar dat
in één adem gebeurt. Ook de paragraaf over ouders gaat uitsluitend
over allochtone ouders. Graag horen wij hierop een reactie van de staatssecretaris.
Volgens ons is het haar uitdrukkelijke bedoeling om de doelgroep te verbreden
naar alle achterstandskinderen. Het gaat hier om beleid dat doordringt tot
het niveau van de organisatie van de school. Dat maakt dat heel gericht kan
worden gestuurd op verbetering van kwaliteit en dat is een goede zaak. Te
lang is het onderwijsachterstandengeld naar de scholen gegaan in de verwachting
dat het helpen zou. Hoe het helpen moest, welke resultaten werden verwacht,
is door de rijksoverheid nooit verhelderd, laat staan dat erop werd gestuurd.
Mijn fractie juicht het toe dat met de inzet van dit beleid aan die situatie
een einde komt.Wat de staatssecretaris in feite doet, is een concrete uitwerking geven
aan de nota Variëteit en waarborg, vooruitlopend op het wettelijk kader
dat daarvoor nog ontwikkeld wordt. De verbeteroperatie die op scholen, eerst
in de G4 en later in de G21, zal worden ingezet, raakt aan het pleidooi van
mijn fractie voor invoering van een artikel 12-status voor het onderwijs.
Zie ik dat goed?Mijn fractie stemt in met de gekozen richting van beleid, maar heeft nog
wel een aantal vragen bij de uitwerking. De eerste betreft de ontvangst bij
het veld. Wij hebben uit de reacties die de afgelopen week via e-mail massaal
binnenstroomden, de indruk gekregen dat de staatssecretaris wel intensief
met de gemeenten heeft overlegd, maar niet met dezelfde intensiteit met de
scholen. De VNG is tevreden, de VVO niet. De gemeente Rotterdam wil snel aan
de slag, scholen in Rotterdam geven aan "er niet op zitten te wachten". Wij
horen hierop graag een reactie. Het kan toch niet zo zijn dat bij een beleid
dat, zoals in de nota staat, "de school centraal" stelt, de organisaties van
scholen niet betrokken zijn? Zonder hartelijke medewerking van de scholen
kan dit beleid geen succes worden. Maar wie zijn de scholen? Wat te doen als
een directeur wel mee wil doen, maar een schoolbestuur niet, of andersom?
Ook zou mijn fractie graag een nadere duiding krijgen van het aangekondigde
bestuurlijke overleg en de taskforce, waarin uitsluitend de besturen van de
G4 vertegenwoordigd zijn. Waarom niet de onderwijsorganisaties, of alvast
een delegatie van de besturen van de G21?Tijdens het debat van 22 maart heeft de vraag op grond van welke criteria
een school onderwerp van deze aanpak wordt een centrale rol gespeeld. Dat
is niet zonder belang. Immers, onderwijskansenschool zijn kan diepgravende
gevolgen hebben. Als een school dat label krijgt, kan er leegloop plaatsvinden.
Het kan zijn dat het team overgehaald moet worden te werken met methoden die
het niet ziet zitten. Het kan zelfs zijn dat er mensen ontslagen worden. Bij
zulke grote gevolgen hebben bestuurders, directeuren en leraren er recht op
dat zij van tevoren weten wat er van ze verwacht wordt. Met name door de inspectie
omdat, zo staat in de nota, het IST-kader de basis zal vormen van het oordeel
of een school een kansenschool wordt of niet. Probleem daarbij is dat dit
IST-kader voor het basisonderwijs nog nooit met de Tweede Kamer besproken
is. Mijn fractie hecht daar wel aan, omdat de scholen er recht op hebben te
weten waar ze aan toe zijn en omdat de Kamer dan precies weet op welke resultaten
zij de staatssecretaris uiteindelijk kan aanspreken als GOA en onderwijskansen.
geëvalueerd worden. Wij vragen de staatssecretaris daarom zo spoedig
mogelijk dit IST-kader aan de Kamer ter goedkeuring voor te leggen als basis
van dit beleid. De inspectie werkt er al enige tijd mee, dus dat moet geen
probleem zijn. De Kamer kan het dan direct na het reces bespreken, zodat de
start van het beleid geen onnodige vertraging hoeft op te lopen.Bij de toepassing van de criteria zullen de kerndoelen en later de leerstandaarden
een vooraanstaande rol spelen. Mijn fractie heeft donderdag al aangegeven
dat zij streeft naar een compleet programma dat helder en haalbaar voor in
beginsel alle leerlingen moet zijn, met daarbinnen prioriteit voor rekenen
en integraal taalonderwijs. Als dat doel is bereikt, zijn uitzonderingen voor
achterstandsscholen onnodig en zelfs onwenselijk. Ik zal de argumenten van
vorige week niet herhalen.De voorzitter: Van der HoevenMevrouwLambrechts(D66)Dit is inderdaad een heel belangrijke kwestie. Vorige week donderdag eindigden
wij in grote verwarring over het draagvlak voor de mogelijkheid om scholen
al dan niet meer accent op taal en rekenen te laten leggen, zelfs als dat
ten koste zou gaan van onderdelen van andere vakken. Staat u nu wel of niet
achter het voorstel van de staatssecretaris om scholen toe te staan om daarvoor
zelf ruimte te nemen als zij dat nodig vinden?MevrouwBarth(PvdA)Wij vinden dat de discussie over dit onderwerp niet moet gaan over het
schrappen of naar achteren duwen van vakken; de uitdaging moet zitten in de
integratie van taal met andere vakken. Ik gaf al aan dat woordenschatuitbreiding
en de verbetering van begrijpend lezen niet kunnen worden bewerkstelligd zonder
dat daaraan in andere vakken aandacht wordt besteed. Juist via andere vakken
kunnen kinderen abstracte begrippen op een concrete manier aanleren en kan
hun begrip worden getoetst. Ook dat is taalonderwijs. Ik zou het betreuren
als de verdere discussie zou worden gevoerd in termen van belangrijkere en
minder belangrijke vakken. In principe zijn alle vakken belangrijk, maar dat
neemt niet weg dat mijn fractie zeer bereid is om kritisch naar het totale
programma voor het basisonderwijs te kijken. Niet alleen de achterstandsscholen,
maar alle scholen klagen erover dat dit te vaag en overladen is. Wel vinden
wij dat taal en rekenen binnen een nieuw programma een heldere prioriteit
moeten krijgen, voor alle leerlingen.MevrouwLambrechts(D66)U vindt het dus niet nodig dat bepaalde scholen, gezien hun leerlingenpopulatie,
meer prioriteit moeten geven aan taal en rekenen?MevrouwBarth(PvdA)Ik vraag mij af waarom die scholen dat nodig hebben. Vandaag praten wij
over een beleid dat ervoor moet zorgen dat ook scholen met veel achterstandsleerlingen
kwaliteit kunnen leveren. Wij steken daar elk jaar 1,1 mld. in. Als de politiek
dit allemaal doet, dan is het toch raar als zij bij voorbaat niet van alle
scholen dezelfde prestaties verwacht.MevrouwRoss-van Dorp(CDA)Voorzitter! Ik heb het gevoel dat mevrouw Barth op twee gedachten hinkt.
Zij zegt dat het programma voor alle leerlingen haalbaar moet zijn, maar niet
dat het voor alle scholen haalbaar moet zijn. Volgens de Onderwijsraad moet
de toetsing plaatsvinden op het niveau van de individuele leerling, maar van
haar mogen scholen geen extra tijd vrijmaken om individuele leerlingen bij
te spijkeren. Op welk niveau moet voor haar nu worden getoetst? Moeten scholen
worden afgerekend?MevrouwBarth(PvdA)Ik heb niet gezegd dat een school geen ruimte moet krijgen om individuele
leerlingen bij te spijkeren; integendeel, daarvan ben ik een groot voorstander.
Dit beleid moet daarvoor zeker een goede aanzet geven. De leerstandaarden
zijn vooral bedoeld om de kwaliteit van scholen inzichtelijk te maken, maar
scholen kun je niet toetsen zonder te bekijken wat hun leerlingen beheersen.MevrouwRoss-van Dorp(CDA)In dat geval ontkomt u er niet aan om de scholen een zekere vrije ruimte
toe te kennen. Het gaat hierbij om scholen met een bepaalde leerlingenpopulatie,
waarvan niet direct kan worden verwacht dat zij het niveau zullen halen. Daarom
zal toch moeten worden bekeken of kerndoelen in hun curriculum passen.MevrouwBarth(PvdA)Ik ben er zeker niet voor om het curriculum van scholen voor 100% dicht
te timmeren. Met het kerndoelenprogramma is het nu voor 110% dichtgetimmerd
en alle leraren worden daar knettergek van; laten wij dat maar eerlijk erkennen.
Daarom is het goed dat de Kamer nog eens kritisch naar het totale programma
kijkt en de haalbaarheid en helderheid daarvan onder ogen ziet en keuzes durft
te maken. Als dat is gedaan en prioriteit voor rekenen en taal voor alle leerlingen
is bewerkstelligd, dan vindt mijn fractie het niet op voorhand nodig om te
zeggen dat achterstandsscholen de norm niet hoeven te halen. De grote winst
van het voorstel van de Onderwijsraad was juist dat daarmee aan achterstandsscholen
kon worden getoond wat redelijkerwijs wel haalbaar voor alle leerlingen is.
Waarom zouden wij dit beleid neerzetten als wij al bij voorbaat zeiden dat
de doelen niet gehaald hoeven worden?Ik heb al aangegeven dat het voornemen van de staatssecretaris voor een
merkwaardige spagaat in het beleid zorgt. Waarom zouden wij ruim 1 mld. in
onderwijsachterstandenbeleid steken en een heel kansenbeleid optuigen, als
wij vervolgens tegen deze scholen zeggen dat hun kwaliteitsniveau en ambities
met de leerlingen bij voorbaat mogen achterblijven bij andere scholen? Naar
aanleiding van de reactie van de staatssecretaris van de vorige week overweegt
mijn fractie hierover in tweede termijn een motie in te dienen.Als de criteria helder zijn, is ook de tijdspanne nog een factor. Wij
hebben steeds ingebracht dat een artikel 12-status een ultimum remedium moet
zijn, als een school gedurende langere tijd onder de maat presteert. Dat geldt
kennelijk niet voor het onderwijskansenplan, dat immers nog dit jaar in werking
treedt. Hoe weten wij dan zeker, zo vraag ik de staatssecretaris, dat alleen
scholen die het echt nodig hebben hieronder vallen? En hoelang duurt het intensieve
verbetertraject? Wat moet er gebeuren als ook deze aanpak onvoldoende resultaat
oplevert? Wat als gemeenten de uitvoering van het convenant niet tot een voldoende
weten te brengen? Zo blijkt nu al dat veel gemeenten de doelstelling "evenredige
onderwijsdeelname" aan hun laars lappen. Voor mijn fractie is dit nu juist
een kernpunt van het beleid.Toen de GOA-wet in 1997 werd behandeld in de Kamer, werd een door
de heer Cornielje opgesteld en door mijn fractie medeondertekend amendement
ingediend, dat bepaalt dat de relatie tussen scholen en gemeenten in het GOA-beleid
nevengeschikt moet zijn. Beide partijen komen regelmatig bij de Kamer klagen
dat zij hegemonie wensen, maar zij hebben ons geen van beide overtuigd. Wij
vinden dat juist in een evenwichtige samenwerking tussen scholen en gemeenten
de kracht van het GOA-beleid ligt. De gemeenten hebben het GOA-geld gekregen
als onderdeel van het integraal jeugdbeleid, dat niet mogelijk is zonder betrokkenheid
van het onderwijs. Toch spreekt de staatssecretaris in de nota over regie
van gemeenten over het GOA. Ook noemt zij de mogelijkheid dat
gemeenten taalmethoden en een professionele aanpak van didactiek en instructie
op scholen moeten kunnen implementeren; ik verwijs naar bladzijde 51. Dat
lijkt ons op gespannen voet te staan met het amendement-Cornielje c.s. Wij
zouden daarom graag een nadere duiding van de staatssecretaris horen.Mijn fractie heeft eerder aangegeven dat zij graag een heldere taakverdeling
tussen Rijk en gemeenten in het onderwijsachterstandenbeleid uitgewerkt ziet.
De gemeenten moeten werk kunnen maken van integraal jeugdbeleid en zorgdragen
voor een optimale afstemming tussen alle partijen die daarin een rol spelen.
Daar horen wat ons betreft ook de ouders bij. De rijksoverheid houdt nadrukkelijk
haar taak als het gaat om de kwaliteit van het onderwijs en de te bereiken
leerresultaten. Het is een misverstand om te denken dat het onderwijsachterstandenbeleid
volledig gedecentraliseerd is. Sterker nog: het grootste deel van het geld
vloeit via gewichten- en cumi-regeling rechtstreeks van het Rijk naar de scholen.
De staatssecretaris draagt wat ons betreft voluit de verantwoordelijkheid
voor de opbrengst van dat beleid.Tijdens het debat van 22 maart heb ik de staatssecretaris bij interruptie
gevraagd of zij overweegt de resultaten van de onderwijskansenaanpak te laten
verschillen per gemeente. "Dat krijg ik niet eens bedacht", antwoordde zij
toen. Toch lees ik nu in de nota: "zal OCW samen met gemeenten voorbeelden
uitwerken van realistische resultaatsverplichtingen" en: "Op basis daarvan
worden voor taalvaardigheid, schoolloopbanen en sociale competenties minimaal
te bereiken resultaten op gemeentelijk niveau geformuleerd". Wij verkrijgen
hierover van de staatssecretaris graag meer helderheid. Voor de eerlijkheid
meld ik erbij dat mijn fractie hoegenaamd niets voelt voor nagestreefde verschillen
in resultaten van onderwijsbeleid per gemeente. leder kind in Nederland moet
kunnen rekenen op in beginsel dezelfde kwaliteit en het Rijk bepaalt de hoogte
van de bodem, of de "hoogvlakte" waarover wij bij de begrotingsbehandeling
hebben gesproken.Er is voor de uitwerking van het onderwijskansenbeleid 10 mln. uitgetrokken.
Volgens de G4 is dat niet voldoende; zij vragen om 25 mln. erbij. Als dat
nodig is, zo denken wij, zou het kunnen dat de G21 straks om 125 mln. zullen
vragen en dan dreigt er wel érg veel geld in overhead te gaan zitten.
Mijn fractie staat daar niet bij te juichen. Sowieso zetten wij vraagtekens
bij de hoeveelheid papier die in dit beleid gaat zitten. De staatssecretaris
sluit convenanten met de gemeenten, en die weer met alle hierbij betrokken
scholen. Zolang het om de G4 gaat, kan ik me daar nog wat bij voorstellen,
en ook bij de G21 zie wij het nog voor ons. Hiermee wordt immers aangesloten
bij het grotestedenbeleid. Maar als alle planplichtige GOA-gemeenten deze
behandeling krijgen, ontstaat een enorme papierberg met dito bureaucratie.
Mijn fractie voelt daar weinig voor, en het is onzes inziens ook eigenlijk
niet nodig. Als de staatssecretaris het landelijke kwaliteitsbeleid uitwerkt
en vaststelt, inclusief normen, inspectietoezicht en scherpe instrumenten
om in te grijpen als een school onder de maat blijft, dan is de tussenstop
bij de gemeenten eigenlijk overbodig geworden. Wat ons betreft zijn de kansenconvenanten
daarom misschien een tijdelijke zaak, tot Variëteit en waarborg het benodigde
wettelijke kader heeft. Zoals gezegd, kwaliteitsbeleid in het onderwijs is
landelijk beleid. Graag een reactie hierop van de staatssecretaris.Ter afsluiting nog een paar concrete punten. We zijn blij met de adviesaanvraag
aan de Onderwijsraad over de gewichtenregeling. Wij vragen de staatssecretaris
daar ook de cumi-regeling in het voortgezet onderwijs bij te betrekken, want
het viel ons in deze nota op dat er een enorm verschil in doelgroepen bestaat.
Wij zouden daar graag wat meer materiaal over krijgen. Moet dat wel zo blijven?
Ook de wijze van uitkering van de regeling zouden wij graag door de Onderwijsraad
onderzocht zien. Dat gebeurt in FTE's. Kan het niet beter in besteedbaar budget,
zodat scholen kunnen kiezen tussen menskracht, methoden, scholing of ICT,
of een combinatie van alle?De PvdA-fractie is blij met de omarming van een mentorensysteem. Ook daar
hadden wij om gevraagd. Maar de uitwerking mag van ons nog wel wat krachtiger.
Zoals in de nota geschreven staat, moeten de mentoren zelf geschoold worden
en gericht met hun pupillen kunnen omgaan. Dat vraagt dus nogal wat inspanning,
en alleen een netwerk van gemeenten zien wij niet het gewenste resultaat opbrengen.
We vragen de staatssecretaris het geheel in een notitietje nader uit te werken,
en daarin de suggestie om mentoren studiepunten toe te kennen voor hun werk
nadrukkelijk mee te nemen.We kunnen instemmen met de voorstellen van de staatssecretaris om te stimuleren
dat 4-jarigen zoveel mogelijk naar school gaan. Wij wachten graag het resultaat
van deze aanpak af. Mocht dat achterblijven, dan kunnen we alsnog overgaan
tot het verlagen van de leerplichtige leeftijd. De PvdA-fractie tekent daar
wel bij aan dat die dan partieel moet zijn, en dat de politiek zich zal moeten
committeren aan de komst van de daartoe benodigde leraren.De vorige week heeft de Kamer de motie-Albayrak/Hoekema aangenomen, over
summer schools voor AMA's. In de motie staat dat het kabinet vóór
vandaag op de inhoud van de motie moest reageren. Door de stemmingen hebben
wij gezien dat dit een beetje een irreële verwachting was. De staatssecretaris
heeft bovendien aangekondigd dat zij in het najaar, in het vervolg van de
nota, zal ingaan op de positie van asielzoekerskinderen. Wij vragen haar daarom
de uitwerking van de motie-Albayrak daarbij te betrekken, want het is een
prachtige, pragmatische aanpak van het verbeteren van de kansen van kinderen.De heerRabbae(GroenLinks)Het doet mij deugd te constateren dat de PvdA inmiddels rijp is voor de
gedachte van leerplicht voor 4-jarigen als dat straks nodig mocht blijken.
Dat was niet het geval toen GroenLinks met dit idee kwam. Wat is er tussen
toen en nu gebeurd, dat de PvdA het licht heeft gezien?MevrouwBarth(PvdA)Ik vond het een beetje jammer dat door de beeldvorming van het debat van
22 maart de conclusie is getrokken dat wij er faliekant tegen zouden zijn.
Ik geef in alle eerlijkheid toe dat mijn fractie zich bij het debat van 22
maart niet had voorbereid op het vraagstuk van de leerplicht. De heer Rabbae
en mevrouw Ross zijn er toen mee gekomen. Ik heb beiden een paar
kritische vragen gesteld. Op die kritische vragen hebben wij antwoorden gekregen
die ons aan het denken hebben gezet. Wat er dus veranderd is, is dat zij ons
overtuigd hebben.De heerRabbae(GroenLinks)Het is goed dat de PvdA nadenkt.De voorzitter:Het is leuk dat het ook eens een keertje zomaar gezegd wordt.De heerCornielje(VVD)Voorzitter! Net zoals drie jaar geleden bij de behandeling van het wetsvoorstel
gemeentelijk onderwijsachterstandenbeleid, heb ik mijn bijdrage van vandaag
de titel "Succes voor allen" meegegeven. Veel van wat ik toen namens de fractie
van de VVD naar voren heb gebracht, zou ik vandaag kunnen herhalen. Dit duidt
enerzijds op een consequente inbreng bij dit moeilijke thema. Anderzijds geeft
het aan dat er in de afgelopen drie jaar maar betrekkelijk weinig vooruitgang
is geboekt. In mijn bijdrage van toen heb ik verwezen naar de rapportage Minderheden
1996 van het Sociaal en cultureel planbureau. Vandaag verwijs ik naar de rapportage
Minderheden 1999.Het Sociaal en cultureel planbureau beveelt een kernprogramma en een flankerend
programma aan om onderwijsachterstanden te bestrijden. En eigenlijk staat
er weinig nieuws in. Het SCP pleit ervoor voorschoolse programma's aan te
bieden in een geprofessionaliseerde setting, bij voorkeur in een combinatie
van peuteropvang en basisschool. Ik kom hierop nog terug. Het Sociaal en cultureel
planbureau stelt dat in het basisonderwijs van het begin af aan extra Nederlandse
les nodig is voor leerlingen uit minderheden die anderstalig zijn opgegroeid.
Men noemt dit "woordenschattraining". Het SCP beveelt ook een nieuwe aanpak
aan voor de lessen in taal en rekenen. Het Amerikaanse programma "Succes for
all" en het Rotterdamse KEA-project zijn hierbij richtinggevend.De conclusie is helder. Het introduceren van een landelijk beleidsprogramma
voor de bestrijding van de onderwijsachterstanden biedt op zichzelf nog geen
garantie voor een hogere effectiviteit van het onderwijs, het gaat erom het
programma ook daadwerkelijk ingevoerd te krijgen.Het Sociaal en cultureel planbureau is kritisch over de decentralisatie
en het geeft aan dat het programma alleen te realiseren is als het rijksaandeel
in het achterstandenbeleid een sterker verplichtend karakter krijgt. De VVD-fractie
is van oordeel dat de rijksoverheid nog steeds belangrijke instrumenten heeft
om de kwaliteit van het onderwijs te beïnvloeden. Ik verwijs overigens
ook naar het convenant dat nu gesloten wordt. Maar ook de lokale overheid
zal zich moeten inspannen om dit hardnekkige probleem op te lossen. Gelukkig
staat in de nota "Aan de slag met onderwijskansen", die wij vandaag bespreken
en die onder druk van de Tweede Kamer is uitgebracht, de school centraal en
niet het Rijk of de gemeente. Op de schouders van de professionals in de school
rust de taak, onderwijs van goede kwaliteit te leveren. De staatssecretaris
zal helder moeten aangeven wat zij daaronder verstaat, wat zij van hen verlangt.
Vervolgens zullen scholen zich meer dan in het recente verleden moeten verantwoorden
voor het resultaat van hun inspanningen. De tijd van vrijblijvendheid is voorbij.
Voor extra geld zal extra verantwoording moeten worden afgelegd.Voorzitter! Ik ga vandaag niet in op het debat over integratie dat de
fractievoorzitters enige weken geleden na ons debat op hoofdlijnen hebben
gevoerd. Dit zou namelijk alleen maar de aandacht afleiden van waarom het
werkelijk gaat. Ik zal ingaan op een aantal zaken die wij reeds hebben binnengehaald,
ik zal de voorstellen in de nota toetsen aan de uitgangspunten, geformuleerd
in het debat op hoofdlijnen, vervolgens zal ik nog een tweetal voorstellen
doen en ten slotte zal ik nog enkele afrondende opmerkingen maken.De VVD-fractie is blij met de toezegging dat de Onderwijsraad om advies
zal worden gevraagd over herziening van de gewichtenregeling. De feitelijke
achterstand van leerlingen dient het uitgangspunt te zijn bij de toedeling
van extra achterstandsmiddelen. Wil de staatssecretaris bevorderen dat dit
advies vóór 1 januari 2002 uitgebracht zal worden, opdat wij
het kunnen betrekken bij de opstelling van een nieuw regeerakkoord? En wij
gaan ervan uit dat de Onderwijsraad ook over de aan de gemeente gebonden middelen
zal adviseren, al dan niet samen met de Raad voor de financiële verhoudingen.
Ik betrek hierbij ook de cumi-faciliteiten waarover mevrouw Barth zojuist
sprak. Graag een toezegging van de staatssecretaris op dit punt. Waarschijnlijk
zal de Onderwijsraad voortborduren op zijn advies over de leerstandaarden.
Onze fractie is het met deze raad eens dat er met de zesde voortgangsrapportage
over het verkleinen van de groepsgrootte, waarin ook het regeringsstandpunt
inzake de leerstandaarden is opgenomen, onvoldoende tegemoet wordt gekomen
aan de door de Onderwijsraad gewenste invulling van het begrip leerstandaarden.
Inhoudelijke normering en toetsing behoren daarbij. Wij nemen het voorstel
van de Onderwijsraad terzake van de leerstandaarden dus over, zoals het verwoord
is in het advies Aansturing van onderwijskansen, en wij verzoeken de regering
dit ook te doen.Op initiatief van mijn fractie heeft de commissie voor Onderwijs, Cultuur
en Wetenschappen de Algemene Rekenkamer gevraagd de doelmatigheid en rechtmatigheid
van de besteding van het bedrag van 1,1 mld. aan achterstandsmiddelen te onderzoeken.
De Rekenkamer heeft inmiddels laten weten in staat te zijn om een meta-onderzoek
uit te voeren. Wij zullen de uitkomsten van dit onderzoek betrekken bij de
behandeling van de rekening op de derde woensdag in mei 2001 en natuurlijk
ook bij het opstellen van een nieuw regeerakkoord. Ik leg het even naast het
advies van de Onderwijsraad, omdat zoals ook in de nota staat, een eventuele
herziening van de gewichtenregeling tot herverdeeleffecten zal leiden, wat
dan toch in één mandje moet worden gelegd.Het vierde punt dat wij hebben binnengehaald, is de toezegging dat in
het Landelijk beleidskader 2002-2006 de doelstellingen vastgelegd worden op
het niveau van leerlingen en dat deze zoveel mogelijk meetbaar gemaakt worden.
Met de uitwerking, zoals voorgesteld in de nota die nu aan de orde is, zijn
wij het echter niet eens. Wij willen concrete meetbare doelstellingen afleiden
van bijvoorbeeld de leerstandaarden. Wij komen daar later, in het najaar,
op terug. Ik heb er al meerdere malen over gespro ken. De tijd
ontbreekt mij om nu uitgebreid over dit punt uit te weiden.MevrouwBarth(PvdA)De heer Cornielje heeft het over meetbare resultaten van leerlingen via
het GOA-beleid. Vindt hij niet dat het veel meer een landelijke normstelling
moet zijn? Hoe kijkt hij aan tegen het eventueel ontstaan van verschillen
in resultaten van leerlingen per gemeente?De heerCornielje(VVD)Het landelijk beleidskader is nu een mengeling van enerzijds doelstellingen
en anderzijds instrumenten om de doelstellingen te realiseren. Wij vinden
dat die uit elkaar gehaald moeten worden. Dat heeft de staatssecretaris ook
toegezegd. Het gaat nu om de vraag wat voor soort doelstellingen je opneemt
in het landelijk beleidskader. Nu staat er bijvoorbeeld dat leerlingen een
startkwalificatie moeten kunnen behalen. Die haal je echter pas in het beroepsonderwijs,
terwijl wij het hier over het basisonderwijs hebben. Wij zien het graag geformuleerd
in meetbare termen, dus toetsresultaten op schoolniveau, op leerlingniveau.
Ik sprak net al over leerstandaarden van de Onderwijsraad en de normering
en de toetsing daarvan. Als je daaraan goed vormgegeven hebt, is dat meteen
de basis voor het toedelen van extra achterstandsmiddelen.MevrouwBarth(PvdA)Dus de normen komen in het landelijk beleidskader?De heerCornielje(VVD)Ja, daar hebben wij al die tijd om gevraagd. Wij hebben gevraagd om meetbare
normen op leerlingniveau. Dan moet je aansluiten bij leerstandaarden, normering
en toetsing.Voorzitter! Volgens het bureau Sardes hebben de meeste gemeenten de zes
doelstellingen uit het huidige Landelijk beleidskader 1998-2002 overgenomen,
waarbij voor- en vroegschoolse educatie, beheersing van de Nederlandse taal
en voortijdig schoolverlaten met 89% respectievelijk 86% en 60% bovenaan de
prioriteitenlijst staan. Echter, met uitzondering van de grote steden. Die
hanteren eigen doelen van uiteenlopende aard, zoals de brede school en het
stimuleren van sociaal-emotionele ontwikkeling. De VVD-fractie vindt het een
rijksverantwoordelijkheid om landelijke doelstellingen vast te stellen, in
het nieuwe landelijk beleidskader dus. Alle gemeenten, dus ook de grote, dienen
zich hieraan te houden. Is de staatssecretaris met de VVD-fractie van oordeel
dat het nieuwe landelijk beleidskader op het punt van de doelstellingen geen
vrije ruimte meer aan gemeenten dient te laten? Iets anders is de vraag hoe
die middelen ingezet worden, want dat is de beleidsruimte die wij wél
met de GOA-wet hebben beoogd. Het is overigens opmerkelijk dat juist de grote
steden de Nederlandse taal niet als topprioriteit nummer één
hebben opgenomen in hun eigen doelstellingen. Het is werkelijk vreselijk.
Wij stoppen er heel veel geld in en wij zien graag dat de resultaten van die
kinderen verbeteren, maar het gaat nu weer naar andere doelstellingen. Wij
vreesden dat al. Als dat zo blijft, heeft het Sociaal en cultureel planbureau
een reëel punt aangekaart. Dan moet het Rijk het weer aan zich trekken,
want men mag van de ruimte die men gekregen heeft, niet verkeerd gebruik maken.
Wij kunnen het corrigeren door het landelijk beleidskader verplichtend te
maken voor alle gemeenten.Vervolgens toets ik de nota van de staatssecretaris aan de punten die
ik namens de VVD-fractie naar voren heb gebracht in het hoofdlijnendebat.
Ten eerste is het proces door de staatssecretaris verbreed. Meer scholen doen
van het begin af aan mee. Dat is winst. De gemeenten, buiten de grote vier,
komen echter pas dit najaar in beeld. Wij betreuren het, maar er zijn waarschijnlijk
praktische redenen waarom dit zo is. Het kan echter niet zo zijn dat in september
eerst extra geld naar de grote vier gesluisd wordt om vervolgens de overige
gemeenten in het najaar met een kluitje het riet in te sturen. Volgens de
rapportage Minderheden 1999 van het Sociaal en cultureel planbureau krijgen
de grote vier gemeenten nu reeds per achterstandsleerling ƒ 1235, terwijl
een plattelandsgemeente slechts ƒ 347 per achterstandsleerling ontvangt.
Onduidelijk is welke kosten hierbij worden meegerekend. In de nota staat dat
70% van de middelen bij de vier grote steden terechtkomt, terwijl niet wordt
aangegeven waarom dit rechtvaardig is. Ik nodig de staatssecretaris uit op
beide door mij genoemde aspecten nader in te gaan, dus op de ƒ 1235
respectievelijk ƒ 347 en de 70 en 30%. Daar kunnen goede verklaringen
voor zijn; ik weet dat niet. Ik kan dat nu niet zien, omdat dit niet onderbouwd
is. Als een mondelinge onderbouwing te ingewikkeld is, dan zouden wij de onderbouwing
graag op schrift ontvangen.Dan kom ik op het tweede toetsingspunt. De door de VVD-fractie gevraagde
versnelling van het implementatieproces is overgenomen. Ik zal de term nog
een keer gebruiken: geen 16 "laboratoriumscholen", maar meteen een snelle
invoering van een aantal maatregelen over de gehele linie.Ten derde: het conceptconvenant met de vier grote steden kan als basis
dienen voor een overeenkomst met andere steden. Wij geloven, gezien het concept,
dat dat ook kan. Op het financiële punt ben ik overigens al ingegaan.Ten vierde: de Raad voor het openbaar bestuur stelt in zijn advies "Op
het toneel en achter de coulissen" van december 1999 over de regiefunctie
van de gemeenten: "Convenanten en beleidsovereenkomsten moeten duidelijkheid
verschaffen over de verdeling van verantwoordelijkheden tussen het gemeentebestuur
en andere actoren, terwijl eveneens helderheid moet bestaan over de juridisch
bindende status van gemaakte afspraken". De vraag is hoe de afspraken tussen
stad en schoolbestuur, zoals neergelegd in de onderdelen 2.12 en 2.13 van
het convenant, zich verhouden tot de Wet GOA (Wet gemeentelijk onderwijsachterstandenbeleid),
waarbij de scholen zeggenschap houden over de inzet van schoolgebonden middelen.
Ook mevrouw Barth refereerde daaraan. Hierop krijg ik graag een reactie van
de staatssecretaris. Op het eerste gezicht wordt er niet getornd aan de bestaande
verantwoordelijkheidsverdeling tussen Rijk, scholen en gemeenten. Op het tweede
gezicht komen de scholen er zelfs beter uit dan in de nota Onderwijskansen
van 22 februari jl. Dat vinden wij positief.Het vijfde toetsingspunt betreft de aansluiting bij het algemene onderwijsbeleid,
te weten:- groepsgrootteverkleining en kwaliteitsverbetering; daar gaat
toch 1,3 mld. heen;- investeringen in ICT; in deze regeerperiode 680 mln. incidenteel en 250 mln. structureel;- de nieuwe visie op de toezichtrelatie (Variëteit en waarborg);- de extra investering in leraren, volgens het regeerakkoord 200 mln.De prioriteiten uit het regeerakkoord krijgen ook met de nu voorliggende
nota extra impulsen: 40 mln. voor ICT en 50 mln. voor het arbeidsknelpuntenbudget
voor leraren. Op de 40 mln. voor de voor- en vroegschoolse educatie kom ik
zo nog terug.Het beste achterstandenbeleid of onderwijskansenbeleid is generiek beleid.
Specifiek beleid moet altijd getoetst worden op onbedoelde en ongewenste neveneffecten,
bijvoorbeeld het beeld dat een zwarte school een slechte school zou zijn.
Hiervoor heeft ook de ARO in zijn advies "Plurale samenleving, tweedeling
in (onderwijs)beleid" gewaarschuwd.Op 22 maart jl. hebben wij de staatssecretaris gevraagd haar nota Onderwijskansen
op belangrijke onderdelen aan te vullen of nader uit te werken. Dat is nu
ook gebeurd; dat stemt tot tevredenheid.De VVD-fractie wil de nota nog op een tweetal onderdelen aanpassen of,
zo u wilt, aanscherpen. Wij zijn, zoals gezegd, tevreden met het centraal
stellen van de school en dus met het centraal stellen van de behoefte van
de school aan ondersteuning. Het convenant bevat terzake ook een heldere bepaling.
Bepaling 2.8 luidt: de stad draagt de schoolbegeleidingsdienst op zich vraaggericht
in te zetten voor de uitvoering van de schoolontwikkelingsplannen. In bepaling
2.6 staat hetzelfde met betrekking tot de LPC's, de SLO en het Cito. Waarom
wordt er echter een nieuwe infrastructuur gebouwd? Is het niet veel verstandiger
om het landelijk expertisenetwerk onderwijskansen direct onder te brengen
bij de gezamenlijke schoolbegeleidingsdiensten? De schoolbegeleidingsdiensten
zullen in de toekomst veel meer moeten inspelen op de vraag van de scholen.
De middelen gaan dan natuurlijk naar de scholen en de schoolbegeleidingsdiensten
leveren de diensten. Bovendien werken de schoolbegeleidingsdiensten voor alle
scholen, dus ook voor scholen met weinig kinderen die zich in een achterstandssituatie
bevinden, maar die de expertise wel goed kunnen gebruiken. De overdracht van
expertise tussen schoolbegeleidingsdiensten kan zo ook gemakkelijker plaatsvinden.
Het onderbrengen bij een bestaande structuur is ook nog eens efficiënter.
Er gaan dan minder middelen op aan bureaucratie en er kunnen meer middelen
naar de scholen. Ik hoor hierop graag een reactie van de staatssecretaris.
Hoe verhoudt de taskforce onderwijskansen, dus het overleg tussen het Rijk
en de vier grote gemeenten, zich tot de verbreding van het actieprogramma?
Als het goed is, worden in het najaar de overige grote gemeenten hieraan toegevoegd
en kunnen ook andere gemeenten zich hierbij aansluiten. Daarom lijkt het mij
verstandiger om een en ander in te bedden in de reguliere bestuurlijke overlegkaders.
Daarover staat echter niets in de nota. Kan de staatssecretaris uitleggen
hoe zij hier straks mee wil doorgaan, als al die andere gemeenten ook gaan
meedoen?Ik kom op de beleidsbrief inzake voor- en vroegschoolse educatie. Ik wil
daar in het eerste deel van dit overleg al het een en ander over zeggen. De
VVD-fractie heeft zich al diverse malen uitgesproken voor voorschoolse programma's,
met name gericht op het leren van de Nederlandse taal. Op 6 april jl. heb
ik namens mijn fractie gezegd het te betreuren dat er nog geen beleidsvoornemens
waren voor de inzet van de door de Kamer gevraagde extra middelen voor voor-
en vroegschoolse educatie. De voorliggende beleidsbrief stelt ons enigszins
teleur. Er ligt te veel nadruk op de voorzieningenstructuur. Er is te weinig
aandacht voor de te bereiken opbrengsten in termen van leerprestaties. Terecht
stelt Forum, het instituut voor multiculturele ontwikkeling, in een faxbericht
van 15 juni jl.: om de resultaten van de voorschoolse voorzieningen te kunnen
meten en beoordelen, zijn vormen van registratie noodzakelijk. In de beleidsbrief
staat echter niets over registratie. Er wordt geen inzicht geboden in de effectiviteit
van de huidige voorschoolse programma's en/of voorschoolse voorzieningen.
Alleen wordt duidelijk dat Piramide en Kaleidoscoop weliswaar niet veelbelovend,
maar toch wel belovend zijn. Het is dus de vraag wat wij mogen verwachten
in termen van verhoging van leeropbrengst van deze extra investering van 40
mln., die overigens door ons niet betwist wordt.In mijn inleiding heb ik gewezen op de rapportage Minderheden 1999 waarin
staat dat voorschoolse programma's in een goed geprofessionaliseerde setting
moeten worden aangeboden, bij voorkeur in de combinatie van peuteropvang en
basisschool. Ik dring er bij de regering op aan om deze combinatie te realiseren
door die als het ware dwingend op te leggen. Is de staatssecretaris hiertoe
bereid? De beleidsbrief zal in dat kader moeten worden aangescherpt, voordat
men in september met deze impuls aan het werk gaat.De heerRabbae(GroenLinks)Voorzitter! Is collega Cornielje net als de fractie van GroenLinks van
mening dat de peuterspeelzaal op termijn steeds meer een onderdeel van de
school moet worden?De heerCornielje(VVD)Het is geen school; er wordt gespeeld. Laat kinderen ook alsjeblieft spelen
als zij zo klein zijn. Het voorschoolse programma Spelen met taal moet natuurlijk
wel aansluiten bij wat er vervolgens in het basisonderwijs gebeurt. Daarover
moeten afspraken gemaakt worden. Ik wil daarmee niet zeggen dat het onderdeel
van de school moet uitmaken, maar er moeten wel duidelijke relaties gelegd
worden met onderwijskundige afstemming. Dat kunnen bestuurlijke of andere
relaties zijn. Ik kom straks met een voorstel over de bevoegdheid van peuterleidsters.
De voorschoolse taalprogramma's Spelen met taal dienen dan ook aan te sluiten
bij de taalmethode die in het basisonderwijs gebruikt worden.De beleidsbrief ademt te veel de gedachte uit dat, als wij maar goed en
veel in peuterspeelzalen investeren, alles vanzelf wel goed zal komen. Dat
geloof ik niet. Wij moeten daar goed over nadenken. Je kunt zo'n impuls geven
of zelfs versterken. Ik heb in de nota gelezen dat er in het najaar waarschijnlijk
bij de begroting nog veel meer geld voor peuterspeelzalen zal komen. Daarom
is het zaak ze meteen goed in te bedden, want als ze eenmaal draaien, is het
moeilijk ze weer aan te passen. Vandaar dat wij nog voor september die nadere
invulling van de regering willen ontvangen.De voorzitter:Ik wijs erop dat er nog uitgebreid gesproken zal worden over de vroeg-
en voorschoolse educatie. U kiest ervoor daarover in deze termijn
al iets te zeggen?De heerCornielje(VVD)Ik doe dat vanwege de relatie met het basis- onderwijs. Omdat ik achterstandsonderwijs
prioritair heb gesteld en niet de voorziening, heb ik gemeend dit punt nu
onder de aandacht te brengen.MevrouwKant(SP)De heer Cornielje sprak over "nog veel meer" geld voor de peuterspeelzalen.
Was dat geld voor de peuterspeelzalen er maar eens! Dat heb ik niet in de
notitie kunnen vinden. Vindt de heer Cornielje niet dat er op zijn minst een
goede basisvoorziening moet zijn waar die voorschoolse projecten gegeven kunnen
worden, willen zij überhaupt enige kans van slagen hebben?De heerCornielje(VVD)De regering kondigt aan in het najaar met nadere voorstellen te komen.
Afgelopen najaar is een motie-Melkert aangenomen, waarin de regering hiervoor
om 20 mln. werd gevraagd. Het kabinet heeft daar 40 mln. van gemaakt en kondigt
nu aan in de volgende begroting met meer middelen te komen. De trend om de
voorschoolse programma's te kunnen geven, is dus gunstig. Los van het geld
gaat het mij erom dat wij die programma's inhoudelijk goed vormgeven, zodat
je dadelijk niet je geweten afkoopt, omdat er weer zoveel tientallen miljoenen
ingestopt zijn en het dan wel weer goed zal zijn. Laten wij die programma's
nu goed opzetten! Het is de verantwoordelijkheid van deze staatssecretaris
de voorschoolse programma's die gericht zijn op het bestrijden van achterstanden
meteen daarin op te nemen. Het is cruciaal dat dat gebeurt. Want wij doen
het ergens voor. Ik vraag daarom haar oordeel daarover.MevrouwKant(SP)Dat was niet mijn vraag. Natuurlijk moeten die voorschoolse projecten
kwalitatief goed zijn! Dat zal niemand bestrijden. Zij moeten wel ergens gegeven
worden. Daarom moet er een fatsoenlijk netwerk zijn in de wijken van peuterspeelzalen
die toegankelijk zijn voor iedereen, zonder hoge ouderbijdragen. Dat moet
er ook komen, maar dat gaat wel iets meer kosten dan die 40 mln. Als de heer
Cornielje voor die projecten is, hoor ik graag van hem of hij meewerkt aan
het optuigen van een netwerk van toegankelijke peuterspeelzalen.De heerCornielje(VVD)Ik heb net gezegd dat wij het afgelopen najaar de motie-Melkert hebben
medeondertekend, waarin werd gevraagd om 20 mln. Er is meer dan het dubbele
gekomen. Het kabinet heeft het overgenomen en kondigt in deze nota aan in
het najaar weer met nieuwe voorstellen te komen. De richting is dan toch goed?Voorzitter! Het Sociaal en cultureel planbureau zet vraagtekens bij de
effectiviteit van tal van maatregelen. Dat wil niet zeggen dat die maatregelen
op zichzelf verkeerd zijn, maar het moet een prikkel betekenen voor de regering
om de effectiviteit te verhogen. Ik heb het dan bijvoorbeeld over de opvoedingsondersteuning.
De betrokkenheid van de ouders bij de vorming van hun kinderen dient vergroot
te worden. Een van de belangrijkste oorzaken van onderwijsachterstanden is
taalachterstand, met name met betrekking tot de woordenschat. Wij kunnen ouders
niet dwingen om thuis Nederlands te spreken, maar deelname aan NT2-programma's
kunnen wij wel stimuleren. Hoe kijkt de regering aan tegen het slim –
of tegenwoordig heet dat intelligent – investeren in VVE voor de kinderen
en in NT2 voor hun ouders? Kunnen daarover geen harde afspraken door de gemeenten
met de directbetrokkenen gemaakt worden?Hoe staat het met de kwaliteit van de peuterleidsters? Zijn zij in staat
om deze voorschoolse programma's goed uit te voeren? Binnenkort krijgen wij
informatie over de MBO-opleiding tot peuterleidster.MevrouwBarth(PvdA)Voorzitter! Ik wil nog iets vragen over de opmerkingen van de heer Cornielje
over de ouders. Daarover hebben wij in het regeerakkoord al goede afspraken
gemaakt. Wat voegt zijn huidige pleidooi daaraan toe? Hij heeft het over het
spreken van Nederlands thuis. Is hij dan van mening dat het beleid alleen
voor anderstalige ouders van belang is? Er zijn immers ook heel veel autochtone
kinderen met een enorme taalachterstand.De heerCornielje(VVD)Zoals bekend, wil ik geen onderscheid maken tussen sociaal-culturele en
sociaal-economische achterstanden. Het gaat mij om het volgende. Als is vastgesteld
dat mensen een achterstand hebben, dan moeten zij in aanmerking komen voor
deze extra taallessen. Mevrouw Barth vroeg wat mijn opmerkingen toevoegen
aan het regeerakkoord. Ik noem het slim of intelligent investeren. Als je
aan de ene kant een voorschools programma aanbiedt aan een kind, dan mag je
tegelijkertijd van ouders vragen om ook Nederlands te leren, opdat de investering
in het kind nog meer rendement heeft, omdat zij dan ook thuis misschien samen
naar Sesamstraat kunnen kijken. Het is heel belangrijk dat dit gebeurt. Zij
moeten niet de schotel de andere kant op richten.MevrouwBarth(PvdA)Nu heeft de heer Cornielje het weer alleen over allochtone ouders.De heerCornielje(VVD)Hetzelfde zou ook kunnen worden gedaan voor groepen met een sociaal-economische
achterstand. Ook hun kan worden aangeboden om in de basiseducatie Nederlands
te leren. Het verschil met het regeerakkoord is dus dat de gemeente daar een
relatie tussen moet leggen. De gemeente moet zeggen: uw kind mag wel naar
die peuterspeelzaal, maar wij verwachten dan dat u dat ook zelf ondersteunt.
Hoever kun je daarin gaan? Het moet drang zijn. Het moet een aandrang zijn.
Anders zijn wij heel veel aan het investeren in dat kind, en terecht, maar
wordt het vervolgens ongedaan gemaakt als het kind naar huis gaat. Dat is
dan toch zeer te betreuren voor dat kind. En wij willen toch het beste voor
dat kind!Voorzitter! Ik vervolg mijn betoog. Ik sprak over de opleiding tot peuterleidster.
Wij zijn van mening dat gekeken moet worden naar een combinatie van ten minste
de volgende opleidingen op MBO-niveau: peuterleidster, onderwijsassistent
en klassenassistent, als variaties van eenzelfde soort opleiding. Overigens
lopen wij het risico dat bij onvoldoende goed opgeleide peuterleidsters in
september de stille reserve leraren basisonderwijs naar het peuterspeelzaalwerk
zal gaan, wat weer negatieve consequenties heeft voor de beschikbaarheid van
deze groep voor het basisonderwijs. Daarmee vergroten wij de
problematiek van het lerarentekort. Deze extra investering in voorschoolse
programma's zou het lerarentekort dus weer kunnen verergeren.De heerRabbae(GroenLinks)Voorzitter!...De voorzitter:U heeft geen recht meer op interrupties, want u heeft die inmiddels al
geplaatst.De heerCornielje(VVD)Voorzitter! Wij vragen de regering om een goede analyse te maken van de
te verwachten arbeidsmarktknelpunten.MevrouwKant(SP)Voorzitter! Ik heb nog recht op twee interrupties, dus ik zal het even
van de heer Rabbae overnemen. De opleiding voor het peuterspeelzaalwerk is
immers een belangrijk punt. Is de heer Cornielje dan van mening dat het niet
moet gebeuren? Moet je het inderdaad niet veel breder bekijken? Als er inderdaad
sprake is van een arbeidsmarktproblematiek in de hele collectieve sector,
dan heeft dat natuurlijk heel veel te maken met de arbeidsvoorwaarden daarin.
Dan zou ik graag zien dat de VVD daar eens flink in wil investeren.De heerCornielje(VVD)Dat was geen vraag, maar een opmerking: mevrouw Kant vindt dat wij daarin
moeten investeren.MevrouwKant(SP)Ik wil het wel herhalen. Mijn eerste vraag is: vindt u dat de opleidingen
voor peuterspeelzaalwerk niet verbeterd moeten worden? Daaraan hing u immers
de opmerking op dat daardoor potentiële mensen voor het onderwijs misschien
worden weggetrokken. Mijn tweede vraag is: moet de oplossing niet veel breder
worden gezocht in het verbeteren van de arbeidsvoorwaarden voor de hele collectieve
sector?De heerCornielje(VVD)Ik heb juist gezegd dat die opleiding op MBO-niveau er wel moet komen,
liefst in samenhang met de onderwijsassistent en de klassenassistent. Die
opleiding moet er snel komen, want dan kunnen daar nieuwe mensen naartoe.
Als wij dat niet doen, gaat de stille reserve, bestaande uit de huidige onderwijsgevenden
van PABO's, wellicht naar de peuterspeelzalen; dat zou betekenen dat zij dan
niet beschikbaar zijn voor het basisonderwijs en dat het proces van groepsgrootteverkleining
tot stilstand komt vanwege het lerarentekort. De arbeidsvoorwaarden zijn een
algemeen punt. De CAO voor het onderwijs is gesloten tot volle tevredenheid
van de vakbonden – die hebben immers hun handtekening gezet –
en ook tot volle tevredenheid van de minister en, naar ik meen, van de staatssecretaris.
Die verbetering van de arbeidsvoorwaarden wordt dus in ieder geval onderschreven
door de vakbonden; daar zijn wij blij om.Met betrekking tot de arbeidsmarktproblematiek vragen wij de regering
om een goede analyse te maken van de verwachte arbeidsmarktknelpunten. De
investering van 1,3 mld. in de groepsgrootteverkleining in het basisonderwijs
heeft een lerarentekort zichtbaar gemaakt en in zekere zin veroorzaakt. Om
een goede reden is extra geld, 1,3 mld., in dat onderwijs gestopt, maar daarmee
is een nieuw probleem gecreëerd, want er zijn veel meer mensen nodig.
Als wij extra gaan investeren in voorschoolse vorming en in peuterspeelzalen,
zal ook dat meteen kunnen leiden tot arbeidsmarktknelpunten. Die moeten vooraf
in kaart worden gebracht, want wij willen de problemen die wij hebben gehad
met het lerarentekort, echt voorkomen.Met collega Lambrechts heb ik onlangs een motie ingediend om OALT-middelen
in te zetten ten behoeve van het leren van de Nederlandse taal. Die motie
heeft het toen helaas nog niet gehaald. In de toelichting heb ik toen gezegd
dat die middelen, ook wat de VVD-fractie betreft, mogen worden ingezet voor
voorschoolse Nederlandse taalprogramma's. Dan spreken wij over de helft van
de 135 mln. voor OALT; dat is dus ruim 60 mln. Ik overweeg om de Kamer in
tweede termijn hierover nogmaals een uitspraak voor te leggen, want meer geld
en tijd voor het voorschoolse peuterspeelzaalwerk om Nederlands te leren en
minder geld voor het leren van de thuistaal lijken mij te passen bij de lijn
van deze beleidsnota. Dat zou een forse impuls kunnen zijn voor die voorschoolse
programma's: veel meer peuterspeelzaalwerk dan het kabinet op dit moment voorstelt.
Ik vraag de staatssecretaris om een reactie op dit idee.Ik kom tot een aantal slotopmerkingen. De VVD-fractie staat aarzelend
tegenover het verder verruimen van de mogelijkheid om GOA-middelen in te zetten
voor VVE, omdat dat ten koste gaat van het achterstandsonderwijs aan 4- tot
12-jarigen in het basisonderwijs. Het verruimen van die mogelijkheid zal dus
tot verdunning van de middelen voor 4- tot 12-jarigen leiden.MevrouwBarth(PvdA)In het volle besef dat dit mijn laatste interruptie is, wijs ik u erop
dat in het landelijk beleidskader staat dat het GOA-geld kan worden ingezet
voor voor- en vroegschoolse educatie. Gemeenten die dat doen, handelen dus
volledig in overeenstemming met het landelijk beleid.De heerCornielje(VVD)Daarom spreek ik over de in de nota aangekondigde verdere verruiming.
In de nota staat dat dat wettelijk voorbereid zal worden. Wij zullen later
spreken over het landelijk beleidskader; of je dit daarin opneemt, is een
tweede vraag. Ik ben echter van mening dat wij het geld dat bedoeld is voor
4- tot 12-jarigen, niet moeten laten weglekken naar 3- of zelfs 2-jarigen.
Daarvoor moeten wij met dat extra geld komen; daar zijn wij nu mee bezig.MevrouwBarth(PvdA)Waar hebt u die "weglek" dan in de nota zien staan? Ik heb in de nota
wel de aankondiging van de wetswijziging gelezen, maar toen ik in het landelijk
beleidskader zag staan dat het nu al mogelijk is, vroeg ik mij af in hoeverre
wetswijziging noodzakelijk is, zeker nu wij bezig zijn om de voor- en vroegschoolse
educatie rechtstreeks financieel te versterken en er dus helemaal geen risico
van "weglek" is.De heerCornielje(VVD)Dan hoeven wij het niet verder te verruimen en zouden wij het zelfs kunnen
dichtschroeien. Dan behouden wij het geld dat nu beschikbaar is voor achterstandsonderwijs
aan 4- tot 12-jarigen, in ieder geval voor die groep. Dat vind ik belangrijk.Ten aanzien van de verlaging van de leerplicht naar 4 jaar delen wij het
standpunt van de regering.In het najaar komen wij op een aantal thema's terug. Wij zullen dan het
landelijk beleidskader bespreken, er komen voortgangsrapportages
en wij zullen nog spreken over het evaluatieplan. Ik vraag de staatssecretaris
om dat plan zo concreet mogelijk te maken, want met alle goede bedoelingen
van de voorliggende nota – die staan er volop in – gaat het toch
om de effectiviteit van beleid. Wij willen graag weten waar wij de staatssecretaris
op mogen beoordelen. Ik gebruik bewust niet het woord "afrekenen", maar"beoordelen".
Wij weten dat het een hardnekkige problematiek is die ons nog jaren zal begeleiden,
maar toch is het nodig dat de staatssecretaris in het evaluatieplan concreet
aangeeft waarop wij haar in 2001 en 2002 mogen beoordelen.MevrouwRoss-van Dorp(CDA)Voorzitter! Voor ons ligt de nota "Aan de slag met onderwijskansen". Na
de eerste teleurstellende nota is dit er een die een basis biedt voor de politieke
discussie die wij met ons allen zo broodnodig moeten voeren. Het hele kabinet,
met de premier voorop, zo las ik in Trouw, zou de handen ineengeslagen hebben
om er samen iets moois van te maken. Dat is natuurlijk een goede daad; mijn
fractie waardeert dat. Toch is het wat moeilijk om de gezamenlijke inzet echt
serieus te nemen, gelet op het feit dat naast het behoorlijk ambitieuze actieplan
slechts 10 mln. voor gemeenten en scholen is gevonden en 40 mln. voor projecten
voor peuters en kleuters. Voor de rest is het maar afwachten wat er komt,
maar de staatssecretaris kan ervan op aan dat door zowel mijn fractie als
alle betrokken scholen en gemeenten met grote verwachting en hoop wordt uitgezien
naar het najaar, waarin zij beduidend méér structurele middelen
aankondigt. Ik vraag haar om ons nu al kenbaar te maken wat zij denkt nodig
te hebben om alle acties die zij voorstelt, ook daadwerkelijk te laten plaatsvinden.
Kan zij ons een meerjarenplan met begroting geven, nog vóór
de begrotingsbehandeling dit najaar?Dat deze nota een hele verbetering is in vergelijking tot de vorige, ligt
in het feit dat er een aantal acties in is opgesomd die mijn fractie aanstaan.
De CDA-fractie constateert dat een flink aantal voorstellen die ik namens
mijn fractie tijdens de behandeling van de eerste nota op tafel heb gelegd
als suggestie, inderdaad door de staatssecretaris zijn overgenomen. Dat doet
ons deugd. Het gaat om de signalerende rol van de consultatiebureaus en de
nadruk op ouderparticipatie, de investering in programma's op peuterleeftijd
en in de eerste jaren van de basisschool, integraal beleid op dit terrein
met VWS, ons voorstel om tot een verbeterplan te komen dat door scholen moet
worden opgesteld waar de inspectie tekortkomingen constateert, investering
in ICT en het gebruik ervan en de algemene eis om de aangekondigde acties
te verbreden en aantoonbaar te laten samenhangen. Last but not least heeft
de staatssecretaris laten zien hoe zij uitvoering denkt te geven aan de CDA-motie
die breed door de Kamer is ondersteund, waar het gaat om investeren in opleidingen
voor leerkrachten die lesgeven aan kinderen met achterstanden.Al met al blijft de staatssecretaris echter wel hardnekkig vasthouden
aan haar prioriteit voor de bestuurlijke aanpak en blijft zij kiezen voor
een smalle aanpak, namelijk voor de vier grote gemeenten. Hoewel meerdere
fracties in het vorige overleg hebben aangedrongen op verbreding van de acties
naar het directe schoolniveau en met name naar de leraar, ziet zij dat kennelijk
niet als een eerste prioriteit. Daar kan de CDA-fractie maar moeilijk mee
leven. Het gaat er toch vooral om dat de verbetering in de klas zelf plaatsvindt?
Daar wil de CDA-fractie het zwaartepunt leggen, niet in het optuigen van bureaucratie.
Netwerken en conferenties zijn goed, maar vooral voor schooldirecteuren.In de nota wordt aandacht geschonken aan de uitwerking van de breed ondersteunde
CDA-motie over de noodzaak van een post-HBO-opleiding die vaardigheden aanleert
voor het lesgeven aan achterstandsleerlingen. Toch vragen wij ons af of de
uitwerking van de motie voldoende is. In de nota wordt gesproken over initieel
en post-initieel, maar wat moeten wij ons daarbij voorstellen? Welke zwaarte
en studietijd hoort hierbij? Gaat het om een cursus of echt een specialisatieopleiding?
Kortom, kan de staatssecretaris dit nog eens verduidelijken?Het laten doordringen van verbeteringen en vernieuwingen op het niveau
van de klas is buitengewoon moeilijk, blijkt door de jaren heen. Toch zal
het daar moeten gebeuren. Het nascholingsbudget is volstrekt onvoldoende en
het CDA zou dan ook willen voorstellen om een deel van het onderwijsinvesteringsfonds
beschikbaar te stellen voor onderwijsachterstandsscholen buiten de vier grote
steden die willen investeren in scholing en coaching van hun leerkrachten.
Hoe denkt de staatssecretaris hierover? Verder verbaast het mijn fractie dat
de OALT-leerkracht in het hele verhaal niet voorkomt. Hoe denkt de staatssecretaris
hen in te zetten en hoe wordt de motie die door de Kamer is aangenomen over
de beheersing van de Nederlandse taal uitgevoerd?Voorzitter! De nota ademt vooral de geest van gemeente en rijksoverheid.
Klopt het dat er van de 10 mln. die beschikbaar is meer dan 6 mln. alleen
al in de bureaucratie van het bestuurlijk overleg en de taskforce voor de
vier grote steden gaat zitten? Voor de scholen blijft dan wel erg weinig over.
Waarom zijn de schoolbesturen niet vertegenwoordigd in de taskforce en het
bestuurlijk overleg? Het conceptconvenant dat we ter inzage hebben gekregen,
is alleen maar geschikt voor gemeenten van een heel behoorlijke omvang. Ik
hoop dat er wat handzamers komt voor kleine gemeenten. Die worden toch al
vaak geconfronteerd met een grote papier- en beleidslast. Ik wil hier nog
eens benadrukken dat de decentralisatie van het onderwijsbeleid ook door kleine
gemeenten moet kunnen worden gehanteerd. Wij hebben ooit een motie ingediend
over de planlasten die daar liggen.Zoals ik al opmerkte, is daadwerkelijke kwaliteitsverbetering niet vooral
en vooreerst een zaak van de overheid. Uiteraard stelt zij wel kwaliteitseisen
en is zij voorwaardenscheppend, maar door minder gedetailleerde regelgeving
laat zij meer aan de school over en aan de mensen die daar werken. Wanneer
we scholen willen die eigen beleid kunnen voeren, eigen verbeteringsplannen
kunnen maken en zich kunnen profileren ten opzichte van andere scholen zodat
er meer variatie in het onderwijs ontstaat, past een pleidooi voor een overheidsbesturing
op afstand om scholen de mogelijkheid te bieden zichzelf te ontwikkelen en
de pluriformiteit van de samenleving kansen te bieden. De staatssecretaris
verruimt echter in deze nota de rol van de gemeenten aanmerkelijk. Ik lees:
"Op basis van de resultaten van de onderwijskansenscholen worden
voor taalvaardigheid, schoolloopbanen en sociale competenties minimaal te
bereiken resultaten op gemeentelijk niveau geformuleerd". Hieraan is een resultaatsverplichting
verbonden in het kader van het aan te scherpen landelijk beleidskader. Nu
ben ik voorstander van het aanscherpen hiervan. In de eerste plaats omdat
doelen en middelen duidelijk van elkaar gescheiden moeten worden. Wat dit
betreft ben ik het eens met de heer Cornielje, maar het kan natuurlijk niet
zo zijn dat deze doelen gesteld worden op het individuele niveau van de leerling,
zoals in de nota staat. Dat is immers de taak en verantwoordelijkheid van
de school. En wanneer iedere gemeente haar eigen minimumniveaus gaat formuleren
op het gebied van taalvaardigheid en sociale competenties, is het eind natuurlijk
echt zoek. Per gemeente zou een ander niveau gehanteerd kunnen worden. Het
is toch het Rijk dat de kwaliteit van het onderwijs garandeert en niet de
gemeente? En algemeen geldende normen voor alle scholen worden toch door de
inspectie gecontroleerd en niet door de gemeenten?De heerCornielje(VVD)Kernpunt is dat je achterstanden meet bij leerlingen en dat het landelijk
beleidskader leerstandaarden met normen aangeeft. Het wordt echt niet aan
de gemeenten overgelaten om hieraan een eigen invulling te geven. Bent u het
ermee eens dat het Rijk de landelijke normen stelt?MevrouwRoss-van Dorp(CDA)Uiteraard, maar ik heb de vraag aan de staatssecretaris gesteld en niet
aan u. Ik begrijp dat u zich zeer identificeert met de nota van de staatssecretaris
en wat dat betreft zou ik er eigenlijk aan moeten twijfelen of ik het wel
met u eens ben. Maar ook ik ben van mening dat het Rijk kwaliteitseisen moet
stellen aan scholen en gemeenten. De inspectie controleert de scholen, het
Rijk oordeelt over de vraag of de gemeenten het landelijk beleidskader wel
in voldoende mate uitvoeren.De heerCornielje(VVD)U zei dat u het met mij eens was en vervolgens kwam er een iets andere
interpretatie. Ik wil graag helder hebben wat ik zelf heb gezegd en dat is
dat er meetbare doelstellingen op het niveau van de leerling in het landelijk
beleidskader worden neergelegd. En daar bent u het kennelijk mee eens.MevrouwRoss-van Dorp(CDA)Ik ben blij dat u uw standpunt nog eens verduidelijkt. Als doelstellingen
op het niveau van de leerling in het landelijk beleidskader worden vastgelegd,
moet er wel voor worden gezorgd dat de inspectie en niet de gemeente een toezichthoudende
rol vervult. Ik begrijp u volkomen, maar in de nota lees ik iets volledig
anders en daarover zou ik van de staatssecretaris graag helderheid krijgen.
U hecht er kennelijk aan om te horen dat ik het ermee eens ben, maar ik vind
dat ik de huidige verantwoordelijkheidsverdeling tussen Rijk, inspectie en
gemeenten helder uiteen heb gezegd. In de tweede termijn zal ik het zo nodig
toelichten.Resumerend: mijn fractie is tegen een tweesporenbeleid voor gemeenten
en scholen binnen het GOA en ook bij de invoering van geconcretiseerde kerndoelen
inzake taal en rekenen ziet mijn fractie geen reden om achterstandsscholen
eenzijdig te ontheffen van het realiseren van andere kerndoelen. De kerndoelen
die we stellen, al dan niet geconcretiseerd, moeten op iedere school kunnen
worden gerealiseerd. Dat vraagt om een kerncurriculum met daarnaast vrije
ruimte voor een eigen kwaliteitsbeleid en profiel van de school. De gemeente
hoort vooral omgevingsvoorwaarden te scheppen in samenspraak met de school:
zij dient te zorgen voor voorschoolse taalprojecten, voor een goed welzijnsnetwerk
rondom ouders en jeugd en voor aandacht voor voortijdig schoolverlaten. Of
de gemeente dit goed doet, moet door het Rijk worden beoordeeld. Het Rijk
staat dus ook niet, zoals de staatssecretaris in de nota beweert, naast de
gemeente maar boven de gemeente. Hoe gaat de staatssecretaris haar rol hierin
waarmaken? De school wordt ook door het Rijk gehouden aan de eisen die aan
het onderwijs worden gesteld en de inspectie is daarbij de controleur; niet
de gemeente dus. Ik vraag van de staatssecretaris om in te gaan op deze kritiek
op de nota omdat hier de verantwoordelijkheidstoedeling door haar klaarblijkelijk
geheel anders wordt gezien dan door het CDA. In mijn ogen, en kennelijk ook
in die van de heer Cornielje, horen de gemeente en de scholen partners te
zijn en ook zo met elkaar om te gaan, niet als elkaars controleur. Zij moeten
elkaar kunnen aanvullen op basis van gelijkwaardigheid. Het is mij opgevallen
dat die gelijkwaardigheid er soms helemaal niet is. Er zijn minstens 20 gemeenten
in ons land die wél een gemeentelijk onderwijsachterstandenplan moeten
maken, maar zelf geen cent GOA-geld ontvangen. Binnen die gemeenten ontvangen
de scholen bij elkaar dus ƒ 250.000 of meer aan gewichtengelden vanwege
de kansarme leerlingen, maar de gemeente heeft in die situatie als partner
geen enkel eigen aanbod. Het lijkt mij lastig om in dergelijke omstandigheden
tot een overleg op basis van gelijkwaardigheid te komen. Het CDA vindt het
noodzakelijk dat bij de verdeling van de GOA-gelden in het kader van het Landelijk
beleidskader 2002-2006 deze gemeenten zelf een substantieel bedrag aan GOA-geld
ontvangen. In dergelijke gemeenten zijn immers veel achterstandskinderen aanwezig,
want anders zouden de scholen niet zoveel gewichtengelden ontvangen. Ik kom
hierop later terug.Terugkomend op de verantwoordelijkheidsverdeling wil ik nader ingaan op
de rol van de inspectie. Die rol is van cruciaal belang voor het verbeterplan
dat moet worden opgesteld. De rapportages uit het integraal en regulier schooltoezicht
vormen de basis voor de diagnose van de problemen op scholen. De staatssecretaris
stelt zelfs voor dat het verbeterplan door de inspectie zelf kan worden opgesteld
en goedgekeurd door de gemeente. Volgens mijn fractie gaat dat echt te ver.
De school hoort een zelflerende en zelfsturende organisatie te zijn en moet
dus ook zelf garant staan voor een zelf opgesteld plan. Dat daarbij hulp van
anderen komt kijken is goed, maar de inspectie die rol laten overnemen en
de gemeente als laatste controlepost in te stellen, gaat echt in tegen ons
idee dat de school zelf de verantwoordelijkheid moet kunnen dragen en haar
autonomie moet worden vergroot. Het probleem is ook dat mij niet echt duidelijk
is wanneer een school een onderwijskansenschool is. Welke aspecten neemt de
inspectie als uitgangspunt voor actie? Het is bekend dat het CDA kritiek heeft
op het feit dat de inspectie steeds meer een oordeel velt over de manier van
lesgeven op scholen en daarvoor eigen kwaliteitskenmerken opstelt.
Wij willen dan ook niet zover gaan dat aan dit soort kenmerken, zoals de manier
van lesgeven, al dan niet klassikaal, een verbeterplan wordt opgeknoopt. Het
eindresultaat telt voor de inspectie, maar niet de manier waarop het wordt
bereikt. Wanneer het resultaat van de school niet goed is en de school geholpen
moet worden, kan ook in een eigen plan worden aangegeven door welke ondersteunende
instanties men geholpen wenst en denkt te kunnen worden. Die kunnen heel goed
passen bij de eigen sfeer en identiteit van de school. De inspectie hoort
daarin niet een bepalende rol te gaan vervullen. Kan de staatssecretaris nog
nader ingaan op haar keuze voor de rol van de inspectie en de gemeente en
niet voor de school?De eerste acties zijn gepland in de vier grote steden, bedoeld voor scholen
voor primair onderwijs met 70% of meer kansarme leerlingen en dan ook nog
voor scholen waarop de inspectie het nodige heeft aan te merken. Dit perkt
het aantal geholpen scholen drastisch in, lijkt me. Kan de staatssecretaris
aangeven hoeveel leerlingen er op basis van die criteria daadwerkelijk geholpen
worden? Kan zij aangeven of het in het voortgezet onderwijs gaat om scholen
die over het totaal aantal leerlingen 40% kansarme leerlingen tellen of kan
ook een school die alleen in de VMBO-afdeling 40% kansarme leerlingen heeft,
geholpen worden?Hiermee kom ik terecht bij de fundamentele vraag of het juist is om aan
een rigide 70%-norm voor de basisscholen vast te houden die ook gehanteerd
wordt bij het toedelen van de middelen voor voor- en vroegschoolse educatie.
Alleen gemeenten waar scholen dergelijke concentraties kansarme kinderen hebben,
krijgen middelen voor projecten. Nu doen juist nogal wat gemeenten pogingen
om ouders te informeren over de voordelen van spreiding. Ook zijn er plattelandsgemeenten
met veel kernen waarover de kansarme leerlingen verspreid naar school gaan.
Moeten die gemeenten nu die kinderen weer concentreren op scholen om geld
te krijgen? Dat lijkt me toch heel vreemd. Kan de staatssecretaris uitleggen
hoe dit zit?De inspectie heeft ons al eerder laten weten dat juist ook scholen met
groeiende aantallen kansarme leerlingen slecht presteren. Op die scholen is
de omslag naar het omgaan met juist deze leerlingen vaak nog onvoldoende gemaakt.
Leraren hebben niet de juiste vaardigheden; methodes zijn niet aangepast aan
de behoefte. Waar scholen met 70% of meer kansarme leerlingen de infrastructuur
vaak al aardig op orde hebben – ook al omdat zij bijna twee keer zoveel
geld krijgen als scholen zonder kansarme leerlingen – hebben scholen
die onder die grens zitten het vaak nog moeilijk. Is het – ervan uitgaande
dat de criteria die gehanteerd worden bij het geven van onvoldoendes door
ons gedeeld worden – niet logischer om van het inspectierapport uit
te gaan wanneer we willen aangeven welke school op hulp mag rekenen? Op die
manier kunnen ook scholen die onder de 70%-norm zitten en wel met grote problemen
te kampen hebben, van de acties profiteren. Wanneer de staatssecretaris meent
te moeten vasthouden aan de 70%-norm, zou ik graag willen weten waarom, en
of zij van plan is deze op termijn los te laten en zo gauw mogelijk te verbreden
naar andere scholen. Kan zij dit in het meerjarenplan waar ik om vroeg, aangeven?De heerVan der Vlies(SGP)Er zit wel iets sympathieks in uw benadering en ook ik heb moeite met
de getalsmatige benadering van de staatssecretaris. Echter, je zoekt toch
ook naar een geobjectiveerde benadering. Anders zou het gevaar kunnen ontstaan
dat de inspecties keuzen maakt en daarbij onontkoombaar scholen die verwijtbaar
minder presteren, in de prijzen vallen.MevrouwRoss-van Dorp(CDA)Wij moeten inderdaad voorkomen dat alleen scholen die gedwongen moeten
gaan verbeteren, kansen krijgen om tot die verbeteringen te komen. Ik zou
er dan ook voor willen pleiten om het door minister Hermans ingestelde stimuleringsfonds
voor een substantieel gedeelte te benutten voor scholen die zelf verbeterplannen
hebben en docenten hebben die zich willen laten scholen, coaching willen ontvangen
enz. Het is inderdaad van tweeën één. Aan de scholen die
het niet goed doen, moet natuurlijk iets worden gedaan. Het lijkt mij heel
redelijk om op basis van het inspectierapport na te gaan welke knelpunten
moeten worden weggenomen, maar er zijn ook scholen die zelf initiatieven zouden
moeten kunnen nemen. Ik vind dat er nu al verbreding moet plaatsvinden. Ik
heb van de staatssecretaris begrepen dat zij over een langere tijd verwacht
te kunnen verbreden naar scholen waar het minder knelt. Ik wil in het begin
al op beide fronten inzetten. Ik proef dat de staatssecretaris zich nu wel
heel erg richt op scholen waar de knelpunten buitengewoon groot zijn. Ik vraag
mij af of dan wel een koppeling aan de 70%-norm kan plaatsvinden. Scholen
met 50% hebben ook problemen.Het doel van deze acties is natuurlijk het bestrijden van onderwijsachterstanden,
die wel voor een groot deel, en ook begrijpelijkerwijs, in eerste instantie
gericht zijn op kinderen van allochtone afkomst. Maar toch is dit geen zwart-witdiscussie.
In ons landje is veel private rijkdom, maar helaas ook veel publieke armoede
en die beperkt zich niet alleen tot het grootstedelijk gebied. Naast sociaal-economische
achterstanden moeten wij ook de ogen ervoor open hebben dat er gebieden in
Nederland zijn waar men met trots het dialect of de streektaal in ere houdt.
Toch kun je geen stewardess bij de KLM worden wanneer je uit Ulft komt en
een Achterhoeks accent hebt en is het leren van Nederlands voor leerlingen
uit die streek vaak bijna hetzelfde als het leren van een tweede taal. Ik
kom uit die Achterhoek en daar hebben Achterhoekers en Turken de handen ineengeslagen
en vanuit een werkgroep in een manifest een oproep gedaan aan ouders, scholen,
instellingen en de politiek om toch vooral te doen wat ze kunnen om achterstand
in taal tegen te gaan. De mensen zoeken elkaar daar op, want er is een gedeeld
belang in het leren van Nederlandse taal.Zij hebben mij ook die opdracht meegegeven en mede namens hen vraag ik
de staatssecretaris om een uitwerking van haar plannen ook voor die doelgroep,
die niet in de grote steden of zelfs helemaal niet in de stad woont. We weten
het uit onderzoek: scholen met witte plattelandskinderen scoren soms beduidend
lager dan de zwarte scholen in de stad. Ik zou dan ook graag van de staatssecretaris
willen weten of de evaluatie van de acties in de vier grote steden op de zwarte
scholen wel iets kan betekenen voor de scholen van de 1,25-leerlingen
op het platteland. De heer Cornielje pleitte voor een generieke aanpak, maar
ik kan mij voorstellen dat een specifieke aanpak nodig is. De problematiek
van de Bijlmer is toch anders dan de problematiek van de kinderen uit het
vroegere textielgebied in Twente en de Achterhoek, waarvoor ook inzet nodig
is. De staatssecretaris heeft daar oog voor, maar ik wijs haar graag op de
vaak grote afstanden tot voorzieningen en de moeilijke bereikbaarheid daarvan.
Extra lessen die nu door regionale opleidingscentra aangeboden worden in het
kader van integratie, zijn vaak niet te bereizen alleen al vanwege het gebrekkige
openbaar vervoer. Het lijkt het CDA logisch om die realiteit onder ogen te
zien en lesplaatsen dichter bij huis te bevorderen, liefst bij een schoolvoorziening
in de buurt of in de school zelf en liefst ook aansluitend bij de lessen die
de kinderen moeten volgen.Zonder betrokken ouders krijgen kinderen het heel moeilijk in het onderwijs.
Het is echt te betreuren dat scholen aangeven dat de werkdruk zo hoog is dat
ze niet in staat zijn om mee te werken aan een experiment met school-oudercontracten,
terwijl wij weten dat hier in het buitenland aardige resultaten mee geboekt
zijn, en aan ouders een handvat hebben gegeven in de sfeer van opvoedingsondersteuning.
Gaat de staatssecretaris zich in het kader van de acties misschien toch inspannen
om een experiment doorgevoerd te krijgen, bijvoorbeeld in de vier grote steden?Het is goed dat met Forum een campagne gestart wordt om allochtone ouders
te bereiken. De staatssecretaris weet dat het CDA voorstander is van het verlagen
van de gedeeltelijke leerplicht naar 4 jaar omdat dit aansluit bij de maatschappelijke
ontwikkelingen. Op welk moment is zij bereid ons voorstel te heroverwegen?
Zij heeft toch gezien dat er een Kamermeerderheid te vinden is voor het verlagen
van de leerplicht. Op welk moment wil zij daarover met ons discussiëren?
Ten slotte heb ik begrepen dat ook haar eigen partij voorstander van het verlagen
van de leerplicht is, en samen met Groen Links dat er al lang voor pleit,
is er dus sprake van een ruime Kamermeerderheid. Wanneer evalueert zij de
campagne van Forum en trekt zij daaruit conclusies?Het CDA heeft ondanks de vragen die ik heb gesteld hoge verwachtingen
van de ambities die dit kabinet in deze nota aan ons voorlegt. De belangrijkste
voorwaarde om de acties ook daadwerkelijk te laten uitvoeren is geld. Er wordt
dit jaar maar een heel klein beginnetje gemaakt met 10 mln., met een heel
smal, grootstedelijk bereik. Voor de rest heeft de staatssecretaris op "de
pof" gekocht bij minister Zalm. Zij moet ertegen waken dat zij niet "bekocht"
is, want dat zal haar door al diegenen bij wie nu verwachtingen gewekt zijn
niet in dank worden afgenomen. Zij geeft aan dat er "beduidend meer structurele
middelen" ter beschikking zullen komen vanaf 2001 en daar ga ik dan ook op
voorhand van uit.MevrouwLambrechts(D66)Voorzitter! Eerlijk is eerlijk, wat wij vandaag bespreken, is zonder enige
twijfel een stuk beter dan datgene waarover wij een aantal maanden geleden
spraken. Maar ik denk dat het ook eerlijk is om hieraan toe te voegen dat
hier niet zo vreselijk veel voor nodig was. Het doet mij deugd dat ik een
groot aantal toezeggingen aan de Kamer herken, want dit betekent dat wij dat
overleg van een paar maanden geleden niet voor niets gevoerd hebben: uitbreiding
van het aantal scholen, gebruik van goede methoden, methoden die hun effectiviteit
bewezen hebben, beleid dat op de ouders gericht is en waarbij de expertise
van Forum gebruikt wordt, en een voorschools traject dat nu echt van de grond
lijkt te gaan komen. Al te veel euforie is echter misplaats; daarvoor is het
niet alleen te vroeg, want de maatregelen zullen zich echt nog in de praktijk
moeten bewijzen, maar daarvoor mankeert er ook in dit stadium nog te veel
aan.Er staat in de nota dat het zwaartepunt bij de school ligt. Met een dergelijke
uitspraak zijn wij het vanzelfsprekend geheel eens. Wij hadden de staatssecretaris
de vorige keer verweten dat de school en de leraar er niet of nauwelijks aan
te pas kwamen, ofschoon die het allemaal zullen moeten doen. Ik kan deze uitspraak
over het centraal stellen van de school echter niet rijmen met de uitwerking
van het convenant met de grote steden. Er lijkt toch opnieuw over de hoofden
van de scholen heen een bureaucratie opgetuigd te worden. Het beeld dat ik
al eens schetste, het kunstwerk van Kienholz waarbij een patiënt in leven
wordt gehouden met monitoren en zuurstofapparaten, die eigenlijk over zijn
eigen leven niets meer te zeggen heeft, is niet verdwenen. Integendeel, niet
de scholen, maar de steden krijgen in het convenant de verantwoordelijkheid,
de zorg voor een doelmatige en effectieve besteding van niet alleen de GOA-budgetten,
maar ook de schoolgebonden budgetten. De scholen zijn niet bij het tot stand
komen van de convenanten betrokken geweest. Dit zal ongetwijfeld met tijdsdruk
te maken hebben, maar het is niet goed, want de scholen moeten met de budgetten
kunnen werken. Er wordt een bestuurlijk overleg ingesteld waaraan de staatssecretaris
en de wethouders deelnemen, maar geen vertegenwoordigers van de scholen. Er
komt ook een taskforce, maar ook daarbij zijn de scholen niet betrokken. Het
lijkt er toch weer op dat de school een marionet is en dat de gemeenten, de
taskforce en de inspectie aan de touwtjes trekken. Dit zou toch eigenlijk
omgekeerd moeten zijn: de school als een verantwoordelijke, sturende kracht
die de diensten van hulptroepen kan inroepen.Voorzitter! Als ik de tekst van het convenant lees, houd ik mijn hart
vast. Dit convenant kan eigenlijk alleen tot geweldige frustraties leiden,
zowel bij de scholen als bij de gemeenten, want ook de gemeenten zullen er
niet mee uit de voeten kunnen, omdat zij in het convenant voor veel meer verantwoordelijk
gesteld worden dan voor het totaal van 1,1 mld. waarop zij aanspraak kunnen
maken. Ik vraag de staatssecretaris dan ook het convenant ook aan de scholen
voor te leggen om na te gaan of zij er echt mee kunnen werken, en een vertegenwoordiging
van de scholen een plek te geven in het bestuurlijk overleg en in de taskforce
onderwijskansen. Het is overigens ook voor mij de vraag of het allemaal op
deze manier zou moeten, of er bij de taskforce in zeker zin geen sprake is
van overkill.Voorzitter! Mijn tweede onderwerp. Niet alleen de gemeente is verantwoordelijk,
maar ook de staatssecretaris. Als het gaat om het afleggen van verantwoording,
kan het niet zo zijn dat dit deel van het onderwijsbeleid zich zou onttrekken
aan de verantwoordelijkheid van de staatssecretaris van Onderwijs.
Daar lijkt het nu wel een beetje op, maar dit kan natuurlijk niet, want de
uitkomsten op dit onderdeel zullen voor 80% of meer afhankelijk zijn van wat
de staatssecretaris met haar aandeel in het onderwijsbudget doet. Bij de verdere
uitwerking zal daarom niet alleen duidelijk gemaakt moeten worden waar wij
de gemeenten over twee jaar op kunnen aanspreken, maar er zal vooral ook duidelijk
gemaakt moeten worden waar wij de staatssecretaris van Onderwijs, Karin Adelmund,
over twee jaar op kunnen aanspreken. In dat kader vraag ik om artikel 3 van
het convenant te wijzigen. In dat artikel staat dat wij in het najaar van
2002 over de resultaten bericht zullen worden. Ik wil graag dat dit een plek
krijgt in het instrument dat wij nu gecreëerd hebben en dat in de financiële
beleidsverantwoording op de derde woensdag in mei gerapporteerd wordt over
zaken waarop wij de staatssecretaris willen beoordelen. Ik vond dat de heer
Cornielje daar een mooie term voor gebruikte.Mijn derde punt betreft de verbreding van 16 laboratoriumscholen naar
100 scholen. Opnieuw zeg ik: dit is prima, maar nog steeds lijkt het niet
te gaan om een verbreding naar alle scholen. Ik hecht er opnieuw aan om te
zeggen dat de meeste kinderen met achterstanden, of zij nu allochtoon of autochtoon
zijn, op die andere scholen zitten. De heer Jongbloed ging zelfs zo ver om
te zeggen dat de meeste kinderen, zelfs allochtone kinderen, op scholen zitten
waar de norm niet eens gehaald wordt. Voor gewichtengelden is immers een bepaald
aantal kinderen nodig. Dus als wij over de breedte met de schoolresultaten
van allochtone kinderen resultaten willen boeken, is het absoluut nodig om
het zo snel mogelijk te verbreden naar alle scholen. Ik vraag de staatssecretaris
dan ook dit te doen.De rol van de inspectie wordt natuurlijk behoorlijk opgetuigd. Zij krijgt
er een enorm zware taak bij. Extra capaciteit zal moeten worden ingezet. Ik
sluit mij op dit punt aan bij de vragen die gesteld zijn. Wij willen natuurlijk
heel graag dat de reguliere taken van de inspectie, het reguliere schooltoezicht,
daar niet onder lijden. Wij hebben dat ook afgesproken. Als de inspectie er
dergelijke zware taken bij krijgt, kan het bijna niet anders dan dat daarin
geïnvesteerd moet worden. Ik ben benieuwd wanneer wij die voorstellen
kunnen verwachten.Hetzelfde geldt voor de schoolbegeleidingsdienst. De schoolbegeleidingsdienst
krijgt er ook een zware taak bij. Dat is terecht, want deze dienst staat het
dichtst bij de scholen. Uit evaluatieverslagen is eerder al gebleken dat de
scholen zelf die begeleiding ook erg op prijs stellen. Het gaat om begeleiding
die dicht bij de school staat. Maar opnieuw constateer ik dat dit voorstel
financieel niet is ingekaderd. De financiële kant heeft geen plek in
dit plan.De heerCornielje(VVD)Voorzitter! Kan het geld niet beter aan de scholen worden gegeven, die
vervolgens dit geld bij de schoolbegeleidingsdiensten kunnen besteden, in
plaats van het geld rechtstreeks aan de schoolbegeleidingsdiensten te geven?MevrouwLambrechts(D66)Ja, ik zou dat een heel mooi model vinden, omdat ik ervan overtuigd ben
dat de scholen dit geld ook bij de begeleidingsdiensten zullen besteden. De
scholen en de schoolbegeleidingsdiensten hebben een heel goede relatie. Als
je, zoals D66, graag een op alle terreinen meer vraaggestuurde financiering
tot stand wilt brengen – dat is toch het beste middel om kwaliteit af
te dwingen – kan dat geld het beste rechtstreeks naar de scholen gaan.Ik kom te spreken over het onderwerp taal. Eerder waren wij het al eens
over het belang van taal en taalbeheersing. Het kan niet genoeg benadrukt
worden. Taal mag gelukkig wat zwaarder wegen. Scholen mogen vanaf 2001 prioriteit
geven aan taal, rekenen en sociale competentie. Ik ben blij met dat voornemen
van de staatssecretaris. Wij hebben er jaren voor gepleit, niet om scholen
de kans te geven om niet aan de norm te voldoen, maar om hen de kans te geven
wel aan de norm te voldoen. Nu al blijkt dat scholen die zich in het verleden
burgerlijk ongehoorzaam hebben opgesteld en wel de ruimte hebben genomen om
meer het accent op taal te leggen, heel goed scoren, onder andere op de Cito-test.
Ik vind de Cito-toets een goede maatstaf. Maar na het overleg van donderdag
weet ik niet meer waar wij staan met dat beleid. Ik zou graag helderheid van
de staatssecretaris krijgen of nog staat wat zij gezegd heeft in het overleg
over leerstandaarden en wat zij ook aankaart in dit overleg over onderwijsachterstanden.
Of is haar standpunt hieromtrent inmiddels in de mist verdwenen?Ik ben bepaald ongelukkig met de tweedetaalmaatregel. Via die maatregel
kunnen scholen die meer dan 70% allochtone leerlingen hebben, hun methode
eenmalig versneld afschrijven. Ik ben eigenlijk maar half gelukkig met deze
maatregel en dat is niet genoeg. De norm van 70% allochtone leerlingen is
heel hoog. Er ligt een motie-Lambrechts c.s., met als doel om ervoor te zorgen
dat alle scholen die dat nodig hebben, van goede methodes gebruik kunnen maken.
Voordat wij bekijken of op andere terreinen met methodes iets moet gebeuren,
vraag ik de staatssecretaris om ook hier zo snel mogelijk een verbreding naar
de andere scholen te realiseren. Liever vandaag dan morgen. Het is een belangrijk
instrument.De inspectie heeft al eerder gezegd dat goede methodes zeker niet de enige
voorwaarde zijn, maar wel een conditio sine qua non als het gaat om goed taalonderwijs.
Ik vraag de staatssecretaris ook om de mogelijkheid van het inruilen, het
vervroegd afschrijven, niet tot één jaar te beperken, maar er
ten minste twee of drie jaar van te maken. Dan kunnen scholen die de kans
hebben gemist, er het jaar daarop nog gebruik van maken. Ik vraag haar ook
duidelijk te maken hoe het nu zit met de methoden Piramide, Kaleidoscoop en
KEA. Zijn zij nu wel of niet financieel gedekt met deze voorstellen? Zij hebben
zich in de praktijk bewezen, en dat is meer dan wij van andere methoden kunnen
zeggen. Ik wil dan ook weten of de scholen daar nu mee verder kunnen.Ik ben blij met de steun van mevrouw Barth, maar ik heb donderdag al aan
de staatssecretaris verzocht of het arbeidsmarktknelpuntenbudget ook toegankelijk
kan worden voor de 1,25-scholen, nu wij weten dat de arbeidsmarktknelpunten
zich niet alleen voordoen op de zwarte scholen maar zich op dit moment ook
heel sterk voordoen op die 1,25-scholen. Ik herhaal mijn verzoek aan de staatssecretaris.
Ik overweeg om op dit punt een motie in te dienen; ik begrijp dat ik hierbij
 de steun van mevrouw Barth en zelfs van de heer Melkert heb.De voorzitter:Mevrouw Lambrechts, komt u langzaam tot een afronding?MevrouwLambrechts(D66)Dan wil ik graag ook spreektijd uit mijn tweede termijn gebruiken, want
ik heb nog een aantal heel belangrijke zaken op te merken.De voorzitter:Dat is prima, maar dan moet u wel een minuut daarvan overhouden om die
motie te kunnen indienen.MevrouwLambrechts(D66)Dat is waar.Het financieel kader is niet onbelangrijk: 10 mln. extra, waarvan 6,2
mln. voor de taskforce en 3,8 mln. voor scholen en gemeenten is niet veel.
Nog afgezien daarvan is het de vraag of die verdeling wel juist is: te weinig
voor de scholen, te veel voor de taskforce. De enige echte taskforce zijn
de schoolleider en de leerkrachten; dát is de werkelijke taskforce.
Ik vraag de staatssecretaris waar en wanneer zij met voorstellen komt over
de financiering van haar ambities. Ik ben in eerste instantie geen voorstandster
van een verdunning van de GOA-middelen naar het voorschoolse traject, zoals
de heer Cornielje aangaf. Dat zou feitelijk voor de groep van 4 tot 12 jaar
minder opleveren. Dat kan zelfs die 10 mln. niet rechttrekken. Voor die periode
zul je dan ook minder te besteden hebben dan tot nu toe het geval was.Ik moet opnieuw ingaan op de inrichting van de leerwerktrajecten, omdat
ik mij daar buitengewoon veel zorgen over maak. Wij worden er steeds meer
op gewezen dat er een groot gat dreigt te vallen tussen het praktijkonderwijs
en de basisberoepsgerichte leerweg. Eerst heeft de Onderwijsraad daarop gewezen
en vervolgens kwam het Amsterdamse rapport uit, waarvan de staatssecretaris
zei dat het vertekenend zou zijn. De heer Cornielje en ik waren afgelopen
zaterdag aanwezig bij een bijeenkomst waarop een Synop-rapport werd gepresenteerd,
waarin opnieuw gesproken wordt van eenderde van het totaalaantal leerlingen
dat in dat gat zal gaan vallen. Van een woordvoerder van de staatssecretaris,
die daar sprak, kreeg ik de indruk dat ook op het departement met deze cijfers
wordt gewerkt: eenderde van het aantal leerlingen past niet in de vijf leerwegen
die wij daarvoor hebben ingericht. Hoe beoordeelt de staatssecretaris dat?
Is dat waar? Ik wil daarop een eerlijk antwoord op de enige plek die ertoe
doet, en dat is hier. Is het waar dat ook op het departement dit soort cijfers
wordt gebruikt als basis voor de verdere gedachtevorming? Wil de staatssecretaris
dan alsnog als eerste die basisberoepsgerichte leerweg eens gaan aanpassen,
die heel rigide en absoluut niet flexibel is ingericht. Als er dan nog een
groep overblijft, dan zou je daar de onorthodoxe weg moeten bewandelen. Dan
moet je bekijken of je voor deze groep via werkleertrajecten soelaas kunt
bieden. Die trajecten leveren overigens geen diploma op en daarom moet je
daar voorzichtig mee zijn. Als je deze leerlingen geen diploma laat behalen
op het VMBO en vervolgens wel van de ROC's eist dat zij alsnog met een startkwalificatie
het MBO moeten verlaten, dan leg je wel een zware taak bij de ROC's. Feit
is dat het VMBO dan zijn taak niet waarmaakt. De Kamer heeft natuurlijk ook
nooit als bedoeling gehad, dat eenderde van het aantal leerlingen zou uitvallen.
Wij wilden een sluitende aanpak tussen het praktijkonderwijs en de basisberoepsgerichte
leerweg.De voorzitter:U heeft straks in ieder geval nog een minuut tijd om uw motie in te dienen.De heerRabbae(Groenlinks)Voorzitter! Ik ben het niet eens met deze spreektijdverdeling. Groenlinks
heeft meestal dezelfde spreektijd als D66. De kleine fracties hebben meestal
ook dezelfde spreektijd, onafhankelijk van de grootte.De voorzitter:Even voor de helderheid: wij zijn van de grootte van de fracties uitgegaan.
Op die manier kwamen wij op deze spreektijden uit. Ik stel voor dat wij in
de procedurevergadering terugkomen op de vraag of wij dat niet wat grofmaziger
kunnen doen in de toekomst, zodat ook de kleinere partijen wat meer ruimte
hebben. Ik beloof u dat wij daarop terugkomen.De heerRabbae(Groenlinks)Dank u, voorzitter. Ik heb nu echter minder tijd om mijn waardering uit
te spreken in de richting van de staatssecretaris. Ik hoop dat de boodschap
in ieder geval overkomt. Ik tel mijn zegeningen: de voorschoolse opvang, de
opleiding tot peuterleidster, de leerlingvolgsystemen, de extra ICT-middelen
voor deze scholen en het leerwerktraject in het VMBO. Het zijn allemaal dingen
die mijn fractie goedvindt. De uitwerking et cetera vergt nog nadere aandacht.Ik heb in eerste instantie gezegd dat ik het goedvind dat de staatssecretaris
de oorlog heeft verklaard aan de onderwijsachterstanden. Nu is het goed om
te kijken naar de verschillende onderdelen van een oorlog, namelijk de munitie,
het leger, de logistiek, de organisatie en natuurlijk het front. Ik begin
met de munitie. Mijn fractie is tevreden met het initiatief om de gewichtenregeling
te moderniseren. Een aantal collega's heeft daar al over gesproken. Ik sluit
mij aan bij het voorstel van collega Barth van de PvdA om de cumi-regeling
te betrekken bij de adviesaanvraag over de gewichtenregeling. Wij zullen zien
waar de boot op een gegeven moment aankomt. Mijn fractie is voor invoering
van de leerstanden zoals door de Onderwijsraad is voorgesteld. Wij komen daarop
terug. Mijn fractie is verder, evenals de PvdA-fractie, van mening dat het
goed is om het IST-kader in het najaar met elkaar te bespreken. De Kamer weet
dan welke consequenties het kan hebben en de staatssecretaris weet zich in
dezen dan gedekt door de Kamer.Voorzitter! Ik noem een paar aandachtspunten met betrekking tot de munitie.
Mijn fractie pleit voor een sluitende aanpak in het traject tussen het consultatiebureau,
de voorschoolse opvang – lees peuterspeelzaal – en de school.
Dat moet goed geregeld worden in een wet of in het landelijk beleidskader.
Ik wil daar graag een duidelijke reactie op. Er mag geen gat blijven bestaan
tussen deze drie organisaties als het gaat om een goede verwijzingstructuur
voor de kleintjes.Mijn volgende punt betreft de nieuwe methode. Ik had gehoopt dat de staatssecretaris
zou zeggen dat zij in dit kader de scholen in staat stelt om de nieuwe methode
aan te schaffen als zij dat willen. Zij zou hen daartoe in ieder geval kunnen
prikkelen. De staatssecretaris wil echter de afschrijvingsduur beperken van
zeven tot vijf jaar. Dat betekent dat wij vijf jaar lang doorgaan
met dezelfde methoden en in sommige gevallen met meer van hetzelfde. Mijn
fractie zou daarom graag zien dat de staatssecretaris antwoord geeft op de
vraag of het mogelijk is om binnen één of uiterlijk twee jaar
deze nieuwe methode aan te bieden aan de scholen. Ik ben op dit punt voorzichtig
voor wat betreft de positie van de overheid ten opzichte van de scholen.Voorzitter! Het is bekend dat sommige leerlingen zeer getalenteerd zijn,
maar dat zij door gebrek aan kennis van de Nederlandse taal een flitsende
schoolcarrière mislopen. In die zin biedt de kopklas, dus een klas
tussen groep 8 en de brugklas, een uitweg voor veel kinderen die met deze
handicap te maken hebben. Dat zijn helaas met name asielzoekerskinderen, maar
ook andere allochtone kinderen. Het is toch jammer dat door gebrek aan financiën
deze kinderen, zoals bijvoorbeeld laatst in Utrecht, niet geplaatst kunnen
worden. Zij blijven eigenlijk maar wachten en dat is een verlies van tijd.
Ziet de staatssecretaris het belang in van dit soort "bruggen" tussen het
basisonderwijs en het middelbaar onderwijs voor die kinderen die de taal nodig
hebben? Is zij bereid om deze voorzieningen in de grote steden – ik
geef toe dat dit niet in alle scholen in het gehele land tegelijk van de grond
kan komen – handen en voeten te geven? Later kan dit dan, naar ik hoop,
ook naar andere gemeenten vertaald worden terwille van de kinderen die ondersteuning
nodig hebben.Dan kom ik te spreken over het schoolbudget. Het is bekend dat juist de
achterstandsscholen problemen hebben met het werven van leerkrachten. Uit
het schoolbudget hebben zij daar ƒ 12.000 tot ƒ 13.000 voor,
maar als je meer handen in de klas wilt krijgen, dan heb je meer financiële
armslag nodig. Die ƒ 12.000 is te weinig. Daarom ben ik gelukkig met
de uitspraak van de PvdA-fractie dat zij ervoor wil vechten dat bedrag omhoog
te krijgen. Wij gaan morgen hetzelfde doen bij de behandeling van de Voorjaarsnota,
in de hoop dat ook de andere collega's zich daarbij aansluiten, zodat de scholen
iets meer armslag krijgen voor het aanpakken van personeelsknelpunten.Dan de financiën. Wat betekent de zinsnede in het akkoord met de
gemeenten en de provincies dat het accres van het Gemeente- en Provinciefonds
zal worden gebruikt voor een integraal beleid ten aanzien van de kinderen?
In het kader van die afspraak met de lagere besturen, provincies en gemeenten,
zou het Rijk eigenlijk voor 50% deelnemen in dat traject. Ik kom vooralsnog
echter niet verder dan de 50 mln. die de staatssecretaris voor de poorten
van de Zalmse hel heeft weggeplukt, maar dat is natuurlijk te weinig. Het
is nog niet de helft van wat het Rijk zou moeten bijdragen. De staatssecretaris
heeft aangegeven dat zij in het najaar met beduidend meer middelen op dit
punt komt. Ik ben zeer benieuwd naar de omvang van dat beduidend hogere bedrag.Dan de leerkrachten. Ik heb de indruk dat de staatssecretaris die zeker
zal "meenemen". Er wordt een aantal terugkomdagen georganiseerd, evenals onderbouwdagen
voor het management. Toch heeft dit mijns inziens nog te weinig handen en
voeten gekregen. Ik sluit mij aan bij de voorstellen van collega Barth over
de naschoolverplichtingen voor leerkrachten. Het werken met achterstanden
moet een onderdeel van het beroep worden.Wat de ouders betreft is het goed om Forum in te schakelen. Wil de staatssecretaris
haar collega van VWS ook mobiliseren als het gaat om het meenemen van de provinciale
steunfuncties voor etnische minderheden in dit traject? Dan kunnen zij samen
met Forum een plan van aanpak in de richting van de ouders uitwerken. Wij
zijn nu ook al bezig met een plan. Het lijkt mij goed de ouders van deze kinderen
mee te nemen bij de taalles en de oriëntatie op het Nederlandse onderwijssysteem.
Mijn fractie is als een van de eersten gekomen met de leerplicht voor 4-jarigen.
De staatssecretaris probeert nu de ouders te mobiliseren, ook via Forum. Ik
wacht de evaluatie van maart volgend jaar af. Daarna kunnen wij met de collega's
van de PvdA en het CDA tot een initiatiefwetsvoorstel komen, of de staatssecretaris
moet duidelijk kunnen maken via de evaluatie dat dit niet nodig is.Ik blijf van mening dat de leerplicht naar 4 jaar moet. Ik zeg dat niet
om de staatssecretaris te pesten of om een politiek puntje te scoren, maar
vanwege het feit dat er steeds kinderen binnenkomen die niet veel van het
Nederlandse onderwijssysteem afweten. Horen ze echter dat ze vanaf 4 jaar
naar school moeten, dan is dat een duidelijke boodschap. Wat dat betreft moeten
de ouders van die kinderen ook worden gemobiliseerd. Dat is er sprake van
een continu proces. Wij wachten de resultaten van deze actie af. Vervolgens
maken wij de balans op.Dan iets over de mentoren. Ik ken minstens vijf of zes organisaties van
studenten uit etnische minderheden, zoals Turken, Marokkanen en Surinamers,
die bereid zijn om leerlingen op basis van vrijwilligheid te helpen. Als de
staatssecretaris met die organisaties in contact wil komen, dan kan dat via
Forum, maar ook via mij. Deze studenten zijn bereid op basis van vrijwilligheid
te assisteren. Als zij daarvoor studiepunten krijgen, is dat meegenomen, maar
principieel heb ik daar wat problemen mee, omdat het de ideologie van mensen
behoort te zijn elkaar te helpen. Maar ik ben er ook niet tegen als zij daarvoor
studiepunten krijgen.De voorzitter:Als u nog spreektijd over wilt houden voor uw tweede termijn, moet u afronden.De heerRabbae(GroenLinks)Ik wil best twee minuten benutten van mijn tweede termijn.De heerVan der Vlies(SGP)Ook ik zal mij straks positief uitlaten over het idee van het mentorschap.
De organisatie is echter vers twee, een vers dat nog getoonzet moet worden.
Hoe ziet de heer Rabbae dat? Hij biedt vrijwilligers aan. Is de relatie één
op één, zoals in het onderzoek van de heer Krul een beetje wordt
gesuggereerd, of moet dat breder worden? Anders kom je alleen al numeriek
in een soort spagaat terecht.De heerRabbae(GroenLinks)Ik heb niet de pretentie dat de verhouding meteen één op
één is. Laten wij beginnen met de grote steden waar universiteiten
en hogescholen zijn. Daar is een potentieel aan studenten. Laten wij hopen
dat het proces besmettelijk is in de loop der jaren. Ik zou blij zijn als
wij per grote stad een kleine club kunnen organiseren om aan de slag te gaan. Ik kom toe aan de organisatie en de logistiek. Aan welk profiel denkt
de staatssecretaris voor de voorzitter van de taskforce? Moet dat iemand zijn
als Jan Schaefer die de boer opgaat, mobiliseert, polariseert en provoceert
in positieve zin? Of denkt de staatssecretaris meer aan een ambtelijke setting
van mensen die met rapporten werken?Ook ik ben van mening dat wij niet aan de scholen voorbij kunnen gaan
bij de uitwerking van een taskforce. Ik weet dat er een bilaterale afspraak
is tussen de staatssecretaris en de grote gemeenten. Als wij straks verdergaan
met 69 gemeenten, doen wij er verstandig aan de betreffende wethouders van
de grote steden een positie te laten innemen door een vertegenwoordiging van
de scholen. Ik weet dat het ingewikkeld is, maar ik hoop dat de staatssecretaris
eruit komt.Mijn fractie is evenals de staatssecretaris er voorstander van het front
te verbreden. Als de staatssecretaris dit al van plan was, verzoek ik haar,
als bevestiging van haar voornemens, in het najaar met een plan van aanpak
te komen over de verbredingstactiek ten opzichte van de resterende 65 gemeenten.Mijn conclusie is dat de oorlogsverklaring door de staatssecretaris aan
de onderwijsachterstand op zichzelf een belangrijk wapenfeit is, maar dat
de logistiek en organisatie van het leger beter gecoördineerd moeten
worden. Ook dient er meer en betere munitie te komen.De voorzitter:U verkeert nu in het gezelschap van D66 met allebei nog één
minuut spreektijd in de tweede termijn.MevrouwLambrechts(D66)Voorzitter! Ik wilde nog een vraag stellen over de leerplicht voor 4-jarigen.
De staatssecretaris heeft ons daarover cijfers gegeven en daaruit blijkt dat
slechts 1,3% van de kinderen niet op 4-jarige leeftijd naar school gaat. Daar
zijn ook zieke kinderen bij die helemaal niet tot de doelgroep behoren. Vindt
de heer Rabbae het waard om de hele bureaucratie in te zetten, daarover een
wetsvoorstel in te dienen en af te dwingen wat in wezen niet nodig is, omdat
het al gebeurt?De heerRabbae(GroenLinks)Macro gezien gaat het om 1,5 à 2% van de kinderen, maar micro kan
dat in de grote steden oplopen tot duizenden kinderen. Elk kind dat niet naar
school gaat, is er eentje te veel. Als de leerplicht vanaf 4 jaar verplicht
wordt, brengt dat niemand in de problemen! Slapende ouders worden daardoor
wel wakker, vooral ouders die nieuwkomers zijn in Nederland. Zij weten dan
dat in Nederland vanaf 4 jaar de kinderen naar school gaan. Je hoeft er dan
ook geen brigade op los te laten, zoals nu eigenlijk moet, omdat er geen wetgeving
is. Met andere woorden, het schaadt niet, het tast niemands belang aan, maar
het geeft wel aan wat de plichten van de ouders zijn in de richting van hun
eigen kinderen. Dan hebben wij in ieder geval een probleem minder.MevrouwLambrechts(D66)Als je ziet wie er allemaal bij die 1,3% zitten, dan is het overigens
maar de vraag of het niet schaadt. De heer Rabbae heeft het over duizenden
per stad. Dat kan niet het geval zijn, want er is niet eens sprake van duizenden
over het hele land.De heerRabbae(GroenLinks)Voorzitter! Collega Lambrechts heeft in het inspectierapport van 1998
kunnen lezen dat er sprake is van 25.000 Marokkaanse jongeren die niet naar
school gaan op 4-jarige leeftijd. Dat is toch heel veel.MevrouwLambrechts(D66)Die cijfers komen niet overeen met de informatie die wij daar nu van de
staatssecretaris over hebben gekregen.De voorzitter:Misschien kan de staatssecretaris daar opheldering over geven.De heerRabbae(GroenLinks)Voorzitter! Ik geef toe dat ik meteen verslagen ben als het gaat om de
cijfers. Als wij het met elkaar eens zijn dat elke 100 kinderen die niet naar
school gaan een probleem betekenen, wat is er dan op tegen om aan te geven
dat kinderen in Nederland vanaf 4 jaar naar school gaan? Dat zou moeten gebeuren
met inachtneming van het amendement van collega Barth waarin staat dat het
niet strak en orthodox moet worden ingevoerd. Het moet soepel en speels zijn,
zodat de kinderen ook een dagje thuis kunnen blijven als het nodig is.MevrouwKant(SP)Voorzitter! Ik wil u vragen of ik mijn spreektijd van twee minuten die
ik vanmiddag voor het tweede debat heb, mag gebruiken als tweede termijn bij
dit debat.De voorzitter:Mevrouw Kant, u weet dat dit niet kan. U moet dat ook niet vragen.MevrouwKant(SP)Ik wil mijn beurt vanmiddag...De voorzitter:Dat moet u niet doen, u moet gewoon beginnen.MevrouwKant(SP)Ik begin gewoon. Ik wil mijn beurt vanmiddag maar over laten gaan, want
twee minuten, sorry! Dan kan ik hier een paar uur gaan zitten, maar daar kan
ik dus helemaal niets mee! Ik concentreer mij dus op dit debat.Ik heb de vorige keer gezegd dat het voorstel van de staatssecretaris
in de prullenbak kon. Wij moeten nu constateren dat er enkele verbeteringen
zijn. Er komen nu voorstellen voor alle achterstandsscholen en het zijn concrete
voorstellen. Het vorige plan was in mijn ogen een valse start; nu is er wel
sprake van een start, maar zeker geen vliegende start. De vraag is –
en dat is het belangrijkste – of de route wel naar de finish leidt.
Daar gaat het immers om.Mijn fractie is nog steeds teleurgesteld over de plannen, omdat het voorgestelde
te weinig is, omdat het te traag is, omdat er voor veel dingen nog geen dekking
is, maar vooral ook omdat wij er niet gerust op zijn dat deze plannen een
oplossing zullen zijn voor het probleem: de achterstandspositie van de kinderen.
Je kunt wel plannen bouwen, maar je moet die plannen dan bouwen op een fundament.
En die fundamentele basis ontbreekt. Een fundament roept om veel meer structurele
oplossingen. Ik heb daarvoor vijf punten die ik de staatssecretaris wil voorleggen.De extra impulsen worden gegeven aan een onderwijs dat al door de bodem
is gezakt. Zoals ik al zei: als je wilt bouwen, moet je dat doen op een fundament.
Daarvoor zijn toch allereerst fikse investeringen nodig in het hele onderwijs,
waar deze plannen dan extra bovenop komen.Het tweede punt is dat er voldoende mensen moeten zijn om te gaan bouwen.
Het lerarentekort vormt volgens mij het grootste risico voor het
mislukken van de uitvoering van het plan. Er is nu 50 mln. extra voor de knelpunten
in de personeelsvoorziening in de achterstandsscholen, maar dat lost de tekorten
toch echt niet op. In de richting van de heer Cornielje zeg ik dat de bonden
nu inderdaad tevreden zijn. Maar bonden houden altijd rekening met het maximaal
haalbare voor hun mensen. Dat is nu eenmaal de manier waarop een vakbond werkt,
en terecht! Maar dat wil niet zeggen dat de Kamer en het kabinet niet een
eigen verantwoordelijkheid hebben als het gaat om maatschappelijke problemen.
Die verantwoordelijkheid moet volgens mij inhouden dat wij met z'n allen moeten
inzien dat wij een enorm probleem hebben in de collectieve sector.Ik kom op het derde punt. Er wordt gekeken hoe achterstandsscholen uit
het slop gehaald kunnen worden. Dat is volkomen terecht. Daarover kan geen
misverstand bestaan. Dat wordt gedaan terwijl er aan de andere kant wordt
toegekeken hoe het aantal achterstandsscholen, de verschillen binnen het onderwijs
en de segregatie toenemen. Je gaat dus een oplossing zoeken voor een probleem
dat je vervolgens gewoon laat toenemen. En daar zit volgens mij iets wat totaal
ontbreekt in de nota. Ik wil mij aansluiten bij de woorden van mevrouw Lambrechts.
De scholen waar het nu om gaat en waarvoor extra maatregelen worden genomen,
zijn scholen met 70% achterstandsleerlingen. Dat zijn scholen waarvan ik hoop
dat wij eigenlijk willen dat die er niet zijn. Daar gaat het extra geld naartoe,
terwijl de scholen min of meer gestimuleerd gaan worden om problemen te concentreren.
Dat lijkt mij zeker niet de bedoeling. Daarop krijg ik dus graag een reactie.Het vierde punt: er komt extra geld voor voorschoolse projecten, maar
ook daarbij ontbreekt de basis, hoezeer wij ook voorstander zijn van dat extra
geld. Er moet eerst een goed toegankelijk netwerk zijn van peuterspeelzaalvoorzieningen
waarin je die projecten in de wijken aanbiedt, waar mensen naartoe komen en
waarvoor zij geen belemmerende eigen bijdrage hoeven te betalen.Het vijfde punt betreft het belangrijkste fundament: de achterstandssituatie,
de sociaal-economische positie van de desbetreffende mensen en gezinnen. In
het vorige debat heeft mijn fractie daar uitvoerig bij stilgestaan; ik zal
dat niet herhalen, maar dit is natuurlijk een van de belangrijkste oorzaken
van de achterstandspositie. Alleen door een aanpak op alle fronten tegelijk
is volgens mij verandering mogelijk; anders blijft er, hoe goed de plannen
ook bedoeld zijn, sprake van water naar de zee dragen. Tot zover, in heel
algemene zin, de kern van de zaak.Ik heb ook een aantal specifieke punten. Gelukkig kan ik veel dingen overslaan
omdat zij al gezegd zijn. De centrale aansturing ontbreekt bij dit actieprogramma.
Alle verantwoordelijkheid voor de uitvoering wordt op het bordje van de gemeenten
geschoven. Forum is van mening dat de aansturing van het beleid in haar totale
samenhang ondergebracht moet worden bij één centraal punt, een
soort expertisecentrum voor onderwijsachterstanden. Hierop krijg ik graag
een reactie van de staatssecretaris.In het algemeen merk ook ik op dat wij erop moeten letten dat deze nieuwe
plannen niet leiden tot veel meer bureaucratie. Ik sluit mij ook aan bij allen
die hebben gezegd dat het raar is dat de betrokkenheid van de scholen bijna
helemaal ontbreekt.Het geld voor de voorschoolse projecten is een stap vooruit, maar is natuurlijk
nog veel te weinig. In plaats van 40 mln. is er uiteindelijk vijf tot tien
keer zoveel nodig. De staatssecretaris heeft gezegd dat er bij Prinsjesdag
in ieder geval meer komt. Kan zij aangeven hoeveel extra geld nodig is en
waarom dat niet nu al kan worden geregeld? Ik moet trouwens zeggen dat ik
aangenaam verrast was toen ik op pagina 7 van de notitie las dat van rijkszijde
een extra inzet van 400 mln. voor de voorschoolse projecten nodig is. Dat
zou echt zoden aan de dijk zetten, maar ik vrees dat dit een drukfout is,
want er is steeds sprake geweest van 40 mln.. Kan de staatssecretaris hierop
reageren? Die 400 mln. komt overigens wel in de buurt van wat nodig is.Ik vind nog steeds dat de discussie over het vrijwillige spreidingsbeleid
uit de weg wordt gegaan. In een aantal gemeenten, zoals Tiel en Hoorn, lijkt
dit behoorlijk succesvol. De staatssecretaris geeft in de bijlage een overzicht,
maar daarin ontbreken een aantal gemeenten, bijvoorbeeld Doesburg, Driebergen
en Maassluis. Het is dus blijkbaar een opsomming van de beschikbare kennis,
zonder dat er zelf onderzoek is gedaan. Er zijn ook geen conclusies aan verbonden.
In maart heeft de staatssecretaris in de Kamer gezegd dat zij voorstander
is van een aanpak die leidt tot vrijwillige spreiding en dat zij met de 25
grote steden hierover wil gaan praten. Omdat ik op basis van die toezegging
een motie heb aangehouden, wil ik nu heel graag weten of dat gebeurd is en
of de Kamer daarover geïnformeerd kan worden. Nog belangrijker is wat
er vervolgens gaat gebeuren.De voorzitter:Als u die motie straks wilt indienen, hebt u daarvoor één
minuutje nodig.MevrouwKant(SP)Ik hoef de motie niet voor te lezen, want ik heb haar aangehouden.De voorzitter:U kunt de motie dus revitaliseren.MevrouwKant(SP)Ja, dat kan in een heel korte zin en ik heb nu nog maar één
opmerking.Ik weet dat de staatssecretaris niet over het middelbaar onderwijs gaat,
maar dat doet er vandaag wel degelijk toe. Ook in het middelbaar onderwijs
hebben veel kinderen en scholen het moeilijk. Bij sommige scholen is de cumulatie
van problemen zo groot dat zij de noodklok luiden. Dat is bijvoorbeeld het
geval bij het Johan de Witt-college in Den Haag. Dat is een 100% zwarte school,
met veel nieuwkomers en veel schakelklassen. Die school is wel eens genoemd
als een schoolvoorbeeld van een zwarte school die het goed doet. Zij doet
het inderdaad heel erg goed en zij zet echt alles op alles. Toch groeien de
problemen de school boven het hoofd: veel taalproblemen en veel zeer specifieke
problemen en trauma's bij nieuwkomers. Aan de hand van deze specifieke noodkreet
van deze school vraag ik de staatssecretaris in het algemeen hoeveel wij eigenlijk
van één school kunnen vragen. Wordt in dit geval bijvoorbeeld
niet te veel van één school gevraagd en moeten niet alle scholen
gevraagd worden om een deel van dit soort problematiek op te vangen? Wordt
op dit punt niet te veel van het onderwijs gevraagd?De heerVan der Vlies(SGP)Mevrouw de voorzitter! Mevrouw Lambrechts heeft al gewezen
op de vermelding van de spreektijden voor de eerste termijn. Daar is kennelijk
de spellingcontrole niet op losgelaten, want dan zou deze zeker een "knipperlicht"
hebben gegeven bij de combinatie, nota bene in één woord, van
SGP en links. Als "links" staat voor vernieuwing, wil ik best in dit dossier
bij veel thema's links zijn, bijvoorbeeld als het gaat om het uitgangspunt
dat het bestrijden van achterstanden een natuurlijke eigenschap zou moeten
zijn van elke school en elk schoolteam en dat de overheid de daarbij noodzakelijke
middelen moet aanreiken. Als"rechts" dan staat voor behoudzucht, wil ik wel
rechts zijn op het spanningsveld dat ook in het plan zit, namelijk de rol
van het Rijk versus scholen via de inspectie, het Rijk versus scholen door
middel van het aanreiken van kwaliteitsdoelstellingen en deugdelijkheidvereisten
en de scholen in het private domein – het bijzonder onderwijs –
en in het publieke domein waar de gemeentebesturen weer een bestuurlijke rol
hebben en waar ze op voet van gelijkheid samen moeten werken aan de onderwijskansen
voor de scholen binnen dat territoor. Ik kan mij dan ook vinden in de opmerking
van mevrouw Ross, gesteund door de heer Cornielje, dat dit scherp in de gaten
gehouden moet worden, wil het plan een kans van slagen hebben.Het gaat bij het plan om een weerbarstige problematiek. Wij tobben er
al jaren mee. Het plan zoals het er nu ligt, is ten opzichte van eerdere plannen
een duidelijke stap vooruit. Er zijn wel risico's aan verbonden, met name
vanwege de vele betrokken actoren. Ook moet gewaakt worden tegen bureaucratie.
Anderzijds zitten er concrete handvatten in en die waren ook hard nodig. Eén
zo'n concreet handvat is de prioriteit die gelegd wordt bij een getalsmatige
benadering van de vraag welke school in dit stadium wel of niet in aanmerking
komt. Ik vind dit een te betreuren handvat, want het is arbitrair. Ik kan
mij voorstellen dat er een grote natuurlijke neiging is om de problemen aan
te pakken waar deze het hevigste op je afkomen en dat zal ongetwijfeld het
geval zijn bij scholen die zijn gekarakteriseerd met de betreffende percentages,
maar andere achterstandsleerlingen en scholen mogen niet buiten het bereik
van het plan vallen. Zij moeten er echt zo spoedig mogelijk bij betrokken
worden.Ik heb al geduid op de rol van de inspectie. Het gaat daarbij om zaken
als kwaliteitsnormen en schoolontwikkelingsplan. Er zijn echter bij wet nog
geen deugdelijkheideisen vastgelegd, zodat het vooralsnog zal moeten gaan
op basis van vrijwilligheid of overreding, met uiteraard een behoorlijke incentive.Er wordt een bestuurlijk overleg onderwijskansen en een taskforce onderwijskansen
in het leven geroepen. Ik dring erop aan om de besturenorganisaties daar vanaf
nu intensief bij te betrekken.Het is begrijpelijk dat het accent in het plan wordt gelegd bij kennis
en gebruik van de Nederlandse taal. Bij extra investeringen in ICT heb ik
aarzelingen als het gaat om peuters. Ik kan mij goed voorstellen dat peuters
ermee leren werken, maar het gaat toch vooral om de interactie tussen kinderen
en mensen daaromheen. Dat kan nooit adequaat worden gedaan door machines;
op z'n best zijn die een hulpmiddel.Een leerlingvolgsysteem lijkt ons een goede zaak. Ook vinden wij het terecht
dat speciaal wordt gelet op de doorstroom van talentvolle leerlingen.Bij de spelers noem ik in de eerste plaats de leerkrachten. Ik heb wat
moeite met de verbijzondering van leerkrachten die een blijvend perspectief
zien in les geven aan kinderen in achterstandssituaties. Hoe gaat het dan
met de integratie en de reguliere opleiding? Zou dit niet tot het gewone CV
gerekend moeten gaan worden? Wij zullen nog lange tijd met onderwijsachterstanden
te maken hebben en moeten geen A- en B-docenten krijgen, net zomin als wij
A- en B-scholen moeten houden.De betrokkenheid van ouders en het voeren van flankerend beleid zijn voor
mijn fractie van grote betekenis. Wat mentoring betreft zien wij toch mogelijke
problemen met selectie, training en begeleiding. Wij zien graag een uitwerkingsnotitie
op dit punt tegemoet.Voorzitter! Aan de decentralisatie van onderwijsachterstandenbeleid kleven
voor- en nadelen. Graag zou ik dat scherper willen hebben in het landelijk
beleidskader. Er moet sprake zijn van meetbare doelen, taakstellende instructies
en een uiterst zorgvuldige toetsing van de scholen. Ik voel niet zoveel voor
artikel 12-scholen. Wat betreft de normstelling in het landelijk beleidskader
wordt ook gerept van "andere basisvaardigheden" en van "Nederlandse normen
en waarden". Het behoeft geen betoog dat uitwerking behoeft.De hamvraag is die naar het financiële kader. Wij kunnen niet vooruitlopen
op het debat over de Voorjaarsnota of de begroting voor het dienstjaar 2001.
Maar de staatssecretaris zou vandaag op z'n minst moeten zeggen dat zij ervoor
instaat dat haar voornemens onbetwist en onbedreigd worden gerealiseerd, inclusief
de groei die nodig is om te doen wat zij zich voorneemt.De vergadering wordt van 13.28 uur tot 14.15 uur geschorst.De voorzitter:Alvorens wij weer van start gaan, doe ik een mededeling van huishoudelijke
aard. Wij proberen de eerste termijn van de staatssecretaris af te sluiten
rond kwart voor vier. Daarna zal ongeveer een kwartier worden gepauzeerd om
de Kamerleden de mogelijkheid te bieden om zich op hun tweede termijn voor
te bereiden. Het is de bedoeling dat wij dit overleg rond vijf uur hebben
afgerond. Ook in uw belang verzoek ik u daarom interrupties kort te houden.Eerste termijn van de zijde van de regeringStaatssecretarisAdelmundDank aan de voorzitter en aan de Kamerleden, die nogmaals hebben aangegeven
hoe ambitieus zij zijn bij het bieden van kansen aan kansarme leerlingen.
Het gaat erom dat de prestaties van zowel allochtone als autochtone kinderen,
respectievelijk 200.000 en 250.000, worden verbeterd.In sommige delen van de nota gaat het inderdaad over allochtone ouders.
Soms staan de termen "allochtone ouders" en "autochtone ouders" door elkaar,
ook al gaat de nota over beide. Dat ligt aan de bekostigingsstructuur met
twee budgetten: als de kinderen van allochtone ouders naar de voor- en vroegschoolse
educatie gaan, dan willen wij de ouders een taalonderwijsaanbod doen via het
inburgeringsbudget. Bij autochtone ouders gaat het om andere cursussen
via het budget voor de basiseducatie, waarbij de gemeenten ook weer een grote
rol spelen. Los van dit onderscheid, ik ben het van harte eens met allen die
hebben gezegd dat ouders zoveel mogelijk moeten worden toegerust voor de begeleiding
en stimulering van hun kinderen als deze naar de peuterspeelplaats gaan.De nota Aan de slag is een uitwerking van de nota die daarvoor verscheen.
Het bestuurlijk kader kreeg daarin weinig aandacht. Bij deze uitwerking zijn
ook de opbrengsten van het integratiedebat in april betrokken. In deze nota
kunt u eventueel ook terugvinden tot welke concrete resultaten uw moties hebben
geleid. In beide nota's draait het uitdrukkelijk om de scholen, waarbij verschillende
invalshoeken op elkaar worden betrokken. Dat dit ingewikkeld genoeg is, blijkt
al bij de bespreking van het bestuurlijk kader: alles moet natuurlijk plaatsvinden
in samenspraak met schoolbesturen, gemeentebesturen, leerkrachten, schoolleiders,
onderwijsondersteuning, maar ook met de jeugdzorg, lokaal jeugdbeleid, politie
en justitie, leerplichtambtenaren, sportorganisaties en culturele instellingen,
en bij het werkend leren ook nog met het bedrijfsleven en de arbeidsvoorziening.
Het bestuurlijk veld is dus zeer ingewikkeld, maar er is een enorme meerwaarde
en winst in maatwerk en differentiatie te bereiken als al deze actoren met
elkaar samenwerken.Gemeenten beschikken over grote onderwijsbudgetten, zoals voor voortijdig
schoolverlaten en het GOA-budget. Daarnaast zijn er de grote budgetten voor
het jeugdbeleid in de grote vier gemeenten. Men kan zich voorstellen dat door
maatwerk en differentiatie een belangrijke meerwaarde te bereiken valt wanneer
er wordt samengewerkt.Er is al veel geld aan de orde in het kader van de bestrijding van achterstanden.
De impulsen zijn gericht op het effectiever inzetten van de huidige middelen.
Ik hoop dat dit een belangrijke rol speelt bij de overwegingen die men vandaag
kan hebben voor het geven van groen licht voor deze nota. Ik verwijs naar
wat er voor het laatste kwartaal is: 10 mln. voor onderwijsachterstanden;
40 mln. VVE. U heeft hier allemaal cijferinzicht. Stel dat u een lesje Freudenthal
heeft gehad; dan kunt u bij vergelijking met de genoemde 1,1 mld. tot de conclusie
komen: moet het daar dan van? Als die 1,1 mld. niet effectiever kan worden
benut, zijn de budgetten die men er tegenaan wil zetten – zelfs als
je het totale VVE-budget neemt over de jaren heen – bijzonder klein.
Het gaat dus vooral om de wijze waarop in de komende jaren budgetten aan elkaar
kunnen worden gerelateerd.Zowel bij de begrotingsbehandeling als op andere momenten heb ik verwezen
naar het feit dat niet alles op het terrein van de achterstanden voortdurend
als zodanig kan worden afgelezen in de persoonlijke levens van degenen die
het betreft. Terwijl wij het over achterstanden en andere problemen hebben,
zijn er veel allochtone leerlingen die een spectaculaire sprong maken. Daarover
hebben wij al eerder gesproken maar het is altijd goed om dit te onderstrepen
omdat het velen ontgaat. Wij hebben een hele eeuw nodig gehad om een massificatie
van onderwijs tot stand te brengen onder Nederlanders. Kijken wij nu naar
de allochtone kinderen, dan zien wij snel een forse afstand ontstaan tussen
de opleiding van hun ouders en wat zij zelf aan opleiding krijgen. Zij maken
grote sprongen maar er is nog een enorme inhaalslag nodig.De impulsen die in het maartse debat zijn besproken – of het nu
de heer Van Boxtel, mevrouw Vliegenthart of ikzelf was – hadden vooral
betrekking op de kwestie van de voor- en vroegschoolse educatie en de effecten
daarvan. Ik ben al eerder bij de Kamer langs geweest met mevrouw Vliegenthart
in verband met de experimenten Piramide en Kaleidoscoop. Iedereen vond die
programma's belovend, zij het niet veelbelovend, als er sprake zou kunnen
zijn van goede samenhang. Daarop kom ik nog terug. Die goede samenhang moet
vanaf het begin gestalte krijgen; dat ben ik met de heer Cornielje eens. Het
zou doodzonde zijn wanneer wij hier een scheiding zouden krijgen zoals wij
die vroeger kenden tussen kleuter- en lager onderwijs, een soort scheermes
tussen de voorschool en de vroegschoolse periode. Het gaat erom die inspanning
gezamenlijk te plegen.Alle woordvoerders hebben erop gewezen dat dit proces stapsgewijze verloopt:
eerst de vier grote gemeenten; in het najaar wordt de aanpak verbreed; vervolgens
vindt verbreding plaats naar alle andere partijen die een impuls nodig hebben.
Ik doel hier op de schoolspecifieke maatregelen. Zowel in de nota van maart
als in de onderhavige nota gaat het om twee acties tegelijkertijd: enerzijds
schoolspecifieke maatregelen en anderzijds een brede aanpak voor alle scholen.
De 100 scholen zijn dus niet de scholen waartoe de aanpak zich expliciet beperkt;
het zijn de scholen waarmee wij nu starten. Daarop wordt ingezoomd omdat wij
op dit moment scholen hebben die onder dezelfde voorwaarden werken maar toch
zeer verschillende uitkomsten laten zien. In de Volkskrant heeft daarover
al een artikel gestaan, waaruit het team en de enthousiaste directeur als
cruciale factoren naar voren komen. Mogelijk zijn er ook andere variabelen.Men kan zich voorstellen dat de maatregelen voor alle scholen met veel
achterstandsleerlingen betrekking hebben op instrumenten die wij hier allemaal
al eens hebben besproken. Men denke hierbij aan taal, voor- en vroegschools,
ICT en het werven, werven, werven van leerkrachten en het scholen daarvan.
Tegen die achtergrond hebben wij een aangescherpt landelijk beleidskader nodig.
Daarover spreken wij dit najaar. Het is één van de instrumenten
om een effectieve inzet van de huidige middelen te bevorderen.De heerCornielje(VVD)Aan het aangescherpte landelijk beleidskader heb ik een andere invulling
gegeven. Kan de staatssecretaris daarop reageren?StaatssecretarisAdelmundIk kom straks terug op de middelen die wij op alle afzonderlijke punten
gebruiken. Ik loop nu even het algemene actieprogramma door. Een deel van
de feitelijke vragen kan ik desnoods schriftelijk behandelen.Er is gesproken over de organisatie. Er is een bestuurlijk overleg onder-
wijskansen, van de staatssecretaris met de wethouders.Er is nogal wat om te doen geweest dat de schoolspecifieke aanpak niet
overal tegelijk werd ingezet. Er is een algemene benadering. In de publici-
teit van maart is dat jammer genoeg wat verloren gegaan. Beeldvorming is in
de politiek altijd dominant. In het maartdossier is er een algemene benadering
en daarnaast een schoolspecifieke benadering. De schoolspecifieke aanpak start
in de vier grote steden. Er komen een taskforce en een bestuurlijk
overleg onderwijskansen. De Kamer maakte zich zorgen over de bureaucratie,
een zorg die ik altijd deel. Voor mij is het een grote vraag hoe het geld
zo snel mogelijk terecht kan komen bij de mensen die het nodig hebben. Hoe
voorkom je dat het wordt gebruikt om bureautjes enz. in te richten? Op dit
moment gaan wij ervan uit dat voor het bestuurlijk overleg onder wijskansen
en de in te zetten taskforce heel weinig geld behoeft te worden ingezet. Er
komt niet een extra bureaucratische laag. Wij hopen dat in de organisatie
tussen de besluitvorming in de Kamer en de scholen in bijvoorbeeld de schoolondersteuningslaag
veel effectiever kan worden ingezet dan nu het geval is. Wij hopen een deel
van de bureaucratie te kunnen oplossen.Daarmee doe ik altijd mensen tekort. Je ziet dat ook in de brief van de
AOB. In de onderwijsondersteuning zijn heel veel mensen heel zinnig aan het
werk, maar ook daar is rende- mentswinst te behalen. Het is niet de bedoeling
dat wij een bureaucratische laag organiseren tussen de scholen en de hier
af te ronden besluitvorming.De heerRabbae(GroenLinks)Het is goed om dit van de staatssecretaris te vernemen. Ik zie echter
dat de taskforce bij de verdeling van de 10 mln. beslag legt op 6,8 mln. 3,2
mln. komt ten goede aan de rest. Is dat niet scheef?StaatssecretarisAdelmundIk kom daarop terug bij het laatste onderdeel, de financiën. Zo'n
onderverdeling zou scheef zijn, dus zo is zij ook niet.Wij zijn nog op zoek naar een inhoudelijk betrokken onafhankelijke voorzitter,
die het netwerk in Den Haag heel goed kent. Het zal iemand zijn die al veel
ervaring heeft met onderwijsachterstanden. De vier mensen uit de gemeenten
worden aangewezen door die gemeenten zelf. Het Rijk heeft inmiddels projectmanagers
aangewezen.De basis van de aanpak van de inspectierapportages voor integraal en regulier
schooltoezicht berust bij de inspectie. De rapporten moeten bij voorrang beschikbaar
zijn voor de basisscholen. De school stelt het schoolontwikkelingsplan op;
laat dat heel duidelijk zijn. Schoolbestuur en gemeente moeten in een bestuurlijk
arrangement afspraken maken over de verantwoordelijkheden.Dit hele traject van onderwijskansen past in het kwaliteitsbeleid in algemene
zin, dat wij hebben voorgelegd aan de Kamer in Variëteit en waarborg.
De heer Hermans en ik hebben aangegeven op welke wijze wij willen omgaan met
de scholen die het op dit moment niet goed doen. Wij hadden er heel veel zorg
over dat de Kamer al over een heel lange periode rapporten krijgt, waarin
zij ziet dat een aantal scholen het niet goed doen. Wij zouden moeten weten
welke scholen dat zijn. Daarvoor is een bepaalde rol van de inspectie nodig.
Iedereen heeft daar commentaar op geleverd. Er komt natuurlijk een vervolg.
Ik zou het onderwijskansenbeleid willen zien in het kader dat wij ontwikkelen
naar aanleiding van Variëteit en waarborg. Daar passen bestuurlijke arrangementen
in. Bij de bespreking van de nieuwe rol van de inspectie is aangegeven dat
het schoolbestuur als eerste aan zet is als blijkt dat een bepaalde school
het niet goed doet. Schoolbesturen moeten dan handelen. Dat is heel duidelijk
in Variëteit en waarborg.Nu hebben wij besloten met de gemeenten te overleggen aan de hand van
een convenant. Het is de bedoeling daarbij in samenspraak met de betrokkenen
nadrukkelijk te bekijken hoe de problemen zouden kunnen worden opgelost. In
elk geval moeten er voor specifieke scholen oplossingen op maat worden geboden.
Die kunnen op heel verschillende terreinen liggen, daar is geen blauwdruk
voor mogelijk. Ik voorspel dat wij bij de meer dan honderd scholen die straks
in de rapportage zullen voorkomen, zullen zien dat het om heel verschillende
zaken gaat. Het probleem kan zijn dat de directeur of het team het niet goed
doet, het is ook mogelijk dat men te weinig mogelijkheden heeft om een en
ander voldoende op het interne beleid toe te spitsen. De breedtestrategie
gaat tegelijkertijd van start en ik zal de Kamer nog informeren over hoe wij
zullen doorgaan met de steden met meer dan 100.000 inwoners en de andere steden.
Ik kom hierop straks nog terug in verband met de rol van de schoolbegeleidingsdienst.De heer Rabbae heeft gevraagd om de oprichting van een expertisecentrum
voor onderwijskansen. Zo'n centrum, maar dan in de vorm van een netwerk, zal
bij het begin van het volgende schooljaar van start gaan. Dit netwerk zal
ondersteuning bieden aan scholen en leerkrachten in de vorm van advies en
coaching; het is de bedoeling hierbij zo dicht mogelijk aan te sluiten bij
de praktijk en de gewenste flexibiliteit erin te houden, dus het wordt een
netwerk in plaats van een centrum.Er is in de afgelopen maanden zeer veel gesproken met gemeenten, de scholen,
de ondersteuningsinstellingen en organisaties van minderheden. Ook heeft de
Onderwijsraad nog ongevraagd advies uitgebracht over de vorige nota. Velen
spreken er dus over, brengen er advies over uit en zijn erbij betrokken. Ik
moet zeggen dat in maart al duidelijk was dat flink wat scholen betrokken
waren bij de totstandkoming van de ideeën over onderwijskansen, in die
zin dat wij bij het uitbrengen van de eerste nota bezorgd waren dat velen
zouden reageren in de zin van "bemoei je er niet mee, het is van de scholen,
van het schoolbestuur, want er is gedecentraliseerd naar de gemeente". Het
was in die periode ook al opvallend dat gemeenten en scholen wel degelijk
behoefte hadden aan bemoeienis, omdat ook zij grote zorgen hadden over de
grote differentiatie in de resultaten. De overeenstemming, die zowel in het
conceptconvenant als in het doorzetten naar de steden met meer dan 100.000
inwoners tot uiting komt, blijkt uit de concrete afspraak op grond van een
gedegen analyse en ook uit een stuk van de AOB, die toch een heel directe
relatie met het onderwijsveld heeft. Men ziet er niet tegenop. Je merkt het
aan de discussie over Variëteit en waarborg, aan de transparantie van
de resultaten, waar steeds meer scholen mee leren leven: er is nu een kwaliteitskaart
en wij krijgen een steeds beter inzicht in hoe het op verschillende scholen
gaat. Ik heb in maart flink wat over mij heen gekregen vanwege mijn overwegingen
om de zaak in tweeën te knippen, dus eerst het bestuurlijke traject en
dan de uitwerking. Maar nu merk je aan de reacties van het veld dat de houding
van "bemoei je er niet mee" voorbij is. Men heeft het gevoelen dat men in
het onderwijs met zeer veel maatschappelijke opdrachten is opgezadeld en ik
zie eerder aanleiding om ervan uit te gaan dat scholen een houding aannemen
van "bemoei je er maar eens mee". Dit lijkt mij heel goed, ik vind het een
goed uitgangspunt om zowel aan onderwijskansen te werken als aan een verbetering
van de kwaliteit van het onderwijs in het algemeen. Daarvoor is veel nodig,
ook veel extra geld. Het gaat nu maar om een onderdeel van het algemene kwaliteitsbeleid,
maar de Kamer zal zich kunnen voorstellen dat ik mij zeer sterk verbonden
voel met alle partijen die steeds de stand van zaken in het onderwijs en de
urgentie van verbetering daarvan aangeven.Er zullen afspraken over de resultaten worden gemaakt met de G4 en met
de andere steden. Het is een zeer grote omslag dat wij niet alleen spreken
over de inzet die wij vragen. Die inzet is over de hele linie meestal wel
in orde, daaraan ontbreekt het niet. De problemen zitten in het uitblijven
van resultaten en de vele verschillen in resultaat. Het is belangrijk dat
wij nu de stap naar centrale aansturing kunnen maken, in die zin dat wij eenieder
daarin wel de juiste plek volgens de wet geven. Er is nog in 1998 besloten
tot decentralisatie van het budget naar de gemeenten. Nu hoorde ik in verschillende
bewoordingen hoeveel moeite zeker de grotere instellingen voor voortgezet
onderwijs hebben met de samenwerking met de gemeente. Er is vanmid- dag nog
een petitie over dit onderwerp aan de Kamer aangeboden. Het zou zeker een
groot winstpunt zijn als de relatie tussen scholen en gemeenten zodanig werd
dat scholen zich gesteund voelen bij hun pogingen om aan de resultaatsverplichting
te voldoen.Mevrouw Barth vroeg of de regierol van de gemeente in strijd is met het
GOA. Ook mevrouw Kant en anderen hebben vragen gesteld over de rol van de
gemeenten. De Kamer weet dat er op dit punt in 1998 zeer duidelijke keuzes
zijn gemaakt. Mevrouw Ross vroeg ook hoe het zit met de bestuurslagen: is
het Rijk niet de baas over de gemeenten? Als er wordt gedecentraliseerd, ontstaan
er complementaire bestuurslagen en medeoverheden, om het maar even juridisch
te formuleren. Dat betekent dat de landelijke overheid, na de decentralisatie,
niet meer kan spreken over boven- en onderschikking. Na decentralisatie gaat
het om een medeoverheid en is de gemeen- te een complementaire bestuurslaag.
Dat is hier nadrukkelijk aan de orde geweest. Dat betekent niet dat wij daarmee
onze ogen sluiten.MevrouwRoss-van Dorp(CDA)Ik wil graag benadrukken dat decentralisatie een middel is om een bepaald
doel te bereiken. Dat is destijds ter discussie gesteld. De vraag was toen
of de staatssecretaris decentralisatie op bepaalde punten het geschikte middel
vond om het doel, het wegwerken van onderwijsachterstanden, te bereiken. Tevens
was de vraag welke rol zij daarbij voor zichzelf zag weggelegd. Meerdere collega's
hebben toen gezegd dat decentralisatie de staatssecretaris niet ontslaat van
haar eigen verantwoordelijkheden om de kwaliteit van het onderwijs te garanderen.StaatssecretarisAdelmundTegen die verantwoordelijkheden zeg ik voluit "ja", met open ogen en met
een scherp zicht op de problemen en uitdagingen in het onderwijsveld. Maar
er zijn wel bestuurlijke afspraken gemaakt. De rationaliteit gebiedt dat een
verbinding tussen de school en de omgeving, de politie, de buurtvereniging,
de peuterspeelzaal, het welzijnswerk en de peer mentoring, op een ander niveau
wordt gelegd dan op het niveau van het Rijk. In de grote steden worden daar
nu zeer goede afspraken over gemaakt. Ik weet niet of u inmiddels de brief
van mevrouw Kuijper uit Rotterdam heeft gezien, waarin staat beschreven op
welke wijze men alle zaken waarvoor men budgetten krijgt, aan elkaar sleutelt.
Men komt tot goede resultaten. Op dat gedetailleerde niveau zou dit niet door
de rijksoverheid aan te sturen zijn. Het is dus heel goed dat een gedeelte
van die verantwoordelijkheid bij de gemeentelijke overheid ligt.De heerVan der Vlies(SGP)Ik ken de voorgeschiedenis van dit onderwerp. Ik ben daar zelf bij geweest.
Maar de vraag is wat die gemeentebesturen, met de niet-openbare scholen, precies
wel en niet kunnen als het gaat om de initiëring van nieuwe aanzetten
tot onderwijsachterstanden- of onderwijskansenbeleid. Mijn tweede vraag is
of voor alle scholen in de kolom, van jonge leerling tot oudere leerling,
die bemoeienis relevant is als aanjager van het proces dan wel als een rem
op het geheel. In verband met het laatste verwijs ik naar de stukken uit Amsterdam.StaatssecretarisAdelmundAls het als een rem werkt, werkt het niet goed. De bedoeling is dat het
leidt tot een versnelling. Het onderwijskansenbeleid is erop gericht om het
in de versnelling te krijgen, laat dat duidelijk zijn. Er zijn al tientallen
jaren mooie dingen neergelegd, of het nu ging om onderwijsvoorrangsbeleid,
onderwijskansenbeleid, onderwijsachterstandenbeleid of wat dan ook. Ik kan
mij voorstellen dat u daar steeds naar vraagt, maar ik kan die vraag alleen
beantwoorden als ik heel precies kan laten zien wat de geleverde meerwaarde
is. Natuurlijk heeft de Kamer dat besluit genomen in de veronderstelling dat
het een grote meerwaarde oplevert, niet alleen voor het openbaar onderwijs,
maar ook voor de andere schoolbesturen. Natuurlijk zou het zo moeten uitwerken
dat de samenwerking en de integrale aanpak – die onontbeerlijk zijn
voor onderwijsachterstanden, alleen al gelet op de hoeveelheid budgetten die
bij dit probleem betrokken zijn – een grote meerwaarde opleveren. Maar
ik kan u alleen antwoord geven als die samenwerking wordt gekoppeld aan duidelijke
resultaatsverplichtingen. Die resultaatsverplichtingen zijn er nu niet. Dat
blijkt ook uit de besprekingen over de wijze waarop steden het LBK invullen.
Ik kom daar strak nog even op terug. Op dit moment nemen wij ons voor om via
de onderwijskansenaanpak een staaltje interbestuurlijke samenwerking tussen
Rijk en gemeenten te laten zien. Rijk en gemeenten moeten ervoor zorgen dat
het bestuurlijk overleg onderwijskansen gestalte krijgt via onder andere de
lijnen waarover ik beschik, zoals het frequente PO-VO-overleg voor primair
onderwijs en voortgezet onderwijs, waarin ik met alle organisaties om de tafel
zit. Ik hoor natuurlijk altijd van verschillende kanten hoe het in elkaar
steekt. Ik kan mij niet voorstellen dat het onderwijsbeleid vorm krijgt uitsluitend
op basis van het aanhoren van de gemeenten of op basis van de resultaten van
gemeenten. Het komt altijd van twee kanten tegelijkertijd. Maar omdat de gemeenten
een zeer nadrukkelijke taak hebben gekregen, zal daar zo snel mogelijk duidelijk
moeten worden op welke wijze dit tot een versnelling kan leiden.
Zo'n taskforce kan op lokaal niveau een duidelijke, coördinerende rol
spelen bij de uitwisseling van ervaringen en knelpunten. Dan krijgen wij heel
direct zicht op de wijze waarop een en ander verloopt.MevrouwLambrechts(D66)Ik kom terug op die relatie tussen gemeente, Rijk en scholen. De staatssecretaris
zegt dat het goed zou zijn als de scholen de gemeente en het voorliggende
in de convenanten als ondersteuning zouden ervaren. Ik hecht ook aan dat draagvlak
en aan die instemming met datgene wat in de convenanten is afgesproken. Waarom
heeft de staatssecretaris niet met vertegenwoordigers van het onderwijs overlegd
over de inhoud van de convenanten? Waarom gunt zij deze mensen geen plekje
in het bestuurlijk overleg en in de taskforce?StaatssecretarisAdelmundDie lijn zou het onhelder maken. De gemeenten hebben in 1998 een duidelijke
verantwoordelijkheid gekregen. Ik zal de Kamer op de hoogte houden van de
wijze waarop deze wordt ingevuld. De gemeenten sluiten akkoorden met de schoolbesturen
in de gemeente. Ik zit zelf frequenter aan tafel met het georganiseerde veld
PO-VO. Bij deze nota en bij andere momenten waarop de onderwijskansen of wat
dan ook aan de orde zijn, wordt dit allemaal doorgenomen. De Kamer krijgt
van die ontmoetingen de notulen.MevrouwLambrechts(D66)De staatssecretaris zegt zelf dat niet echt sprake is van een hiërarchische
verhouding van de gemeente tot de school. De verhouding van de gemeente tot
de scholen is heel anders dan die tot het peuterspeelzaalwerk of de kinderopvang,
die er in feite niet is. In dat geval ligt het toch voor de hand om over het
afleggen van verantwoording en over het beoordelen met het onderwijs te spreken?
Kan het onderwijs echt niet als gelijkwaardige partner in het overleg worden
betrokken?StaatssecretarisAdelmundDe wethouder overlegt met de schoolbesturen en maakt daar afspraken mee
in het kader van het onderwijsachterstandenbeleid. Die lijn moet heel duidelijk
zijn. Als de verantwoordelijkheidslijnen niet heel duidelijk worden neergelegd,
zal het betekenen dat het moeilijker is om mensen aan resultaten te binden.
Mijn overleg met het onderwijsveld is regulier en dagelijks. Daarin staan
al deze zaken op de agenda. Tegelijkertijd gaat het erom helder de relatie
tussen gemeente en onderwijs te positioneren. De taskforce zal staan in het
kader van de intensivering van de gemeenten met de scholen. De bestuurlijke
regie ligt bij mijn overleg met de overheden. Daarnaast overleg ik frequenter
met het scholenveld. Het beeld van de gemeenten die nu de baas zijn over het
onderwijs wil ik snel ontkrachten. De school is van de school en van de ouders
en van de kinderen. Het gaat erom helder zicht te krijgen op de taken die
wij bij de gemeente hebben gelegd om de scholen te ondersteunen en te faciliëren.
Er gebeuren heel mooie dingen, maar zeer gedifferentieerd. In de ene stad
verloopt het heel anders dan in de andere. Ik geef de Kamer graag inzicht
in die verschillen.MevrouwLambrechts(D66)De taskforce krijgt een aantal taken, waaronder het coördineren van
de uitvoering, het uitwisselen van ervaringen en het overleggen met projectmanagers
in het PO-VO. Dat zijn toch typisch zaken waar het onderwijs bij betrokken
moet worden?StaatssecretarisAdelmundHet onderwijs is van het onderwijs zelf. Laat dat helder zijn. Er is niemand
dan de onderwijsinstelling zelf die over de meest vitale beslissingen gaat.MevrouwBarth(PvdA)De stelling van de staatssecretaris roept bij mij drie vragen op. Als
er geen sprake is van een hiërarchische verhouding tussen gemeente en
scholen, hoe moeten wij dan de stelling in de nota interpreteren waarin staat
dat de gemeente het recht krijgt om professionele aanpak, taalmethode en didactiek
en instructie te implementeren in de school? Het woord "implementeren" veronderstelt
wel degelijk een hiërarchische relatie.De staatssecretaris vindt het bestuurlijk overleg en het PO-VO gescheiden
circuits. Hoe komt het dan dat het scholenveld ons vertelt dat het hierbij
niet betrokken is? Is deze nota niet net zo intensief in het PO-VO besproken
als met de wethouders van de grote steden?Wat wordt de positie van de G21 als deze gemeenten straks aanhaken? In
het bestuurlijk overleg zitten slechts de vier grote steden. Ik kan het mij
voorstellen dat de wethouders van de andere steden straks een soortgelijke
positie willen.StaatssecretarisAdelmundBij het overleg tussen gemeenten en scholen gaat het over de implementatie
van een aantal maatregelen op maat, zoals coaching op de werkvloer en de ICT-impuls.
Het gaat om alles wat er maar mogelijk is, gezien het budget dat wij in 1998
aan de gemeenten hebben verstrekt. Het is goed om daarbij heel helder te houden
wie daarbij verantwoordelijk is en wie de zegeningen ontvangt. Als het goed
is, ontvangen de scholen daar veel zegeningen van. Het budget is toebedeeld
aan de gemeenten, ook in de hoop dat de ene hand weet wat de andere doet en
dat de middelen die de school extra krijgt, gerelateerd worden aan de middelen
die de gemeente extra krijgt. In maart en ook tijdens dit debat komt voortdurend
aan de orde: het lijkt wel een discussie over wie er aan het langste eind
trekt. Dat impliceert dat het doel niet helder is. Het doel is echter dat
het beter verloopt in de school, dat het kind met onderwijsachterstanden beter
bediend wordt in de school en dat de bestuurslagen er zodanig bij worden ingeschakeld
dat duidelijk wordt dat de resultaten verbeteren. Wij hebben een gigantisch
budget toegekend aan de gemeenten. De gemeenten spannen zich dagelijks in,
met een verschillend resultaat, om daarin verbeteringen tot stand te brengen,
maar nooit door zich in de positie te verplaatsen van het schoolbestuur. Dat
kan helemaal niet, die discussie is niet aan de orde. In andere wetten, tot
en met de Grondwet, hebben wij daarover namelijk nadrukkelijk zaken vastgelegd.
Maar er is ook vastgelegd dat met de budgetten voor de gemeenten een proces
tot stand kan worden gebracht waarbij wij de school en de omgeving van de
school beter bij elkaar kunnen betrekken. Natuurlijk kan een gemeente niet
zeggen welke methode er aan de orde moet zijn. Volgens artikel 23 van de Grondwet
 kan zelfs de staat dat niet zeggen. Er zijn dan ook heel precieze
afspraken aan de orde over hoe je dat overleg moet inrichten. Dat blijkt ook
uit de secure wijze waarop gemeenten dat met schoolbesturen doen.Dan kom ik op de vraag of het onderwijs een plek in de taskforce moet
krijgen. Dit onderwerp is twee keer in het PO-VO besproken en ook in de G21
met de wethouders, maar ik heb die wens niet eerder gehoord. Het draagvlak
is op dit moment wel degelijk tot stand gekomen. Dat heeft te maken met extra
meerwaarde die je kunt krijgen als je het gedecentraliseerde beleid ten aanzien
van het opheffen van onderwijsachterstanden bij de gemeenten extra inzet.
Wij kunnen van de taskforce wel een gigantische groep maken in een samenstelling
die ik ook aan andere overlegtafels tegenkom, maar dat verheldert de verhoudingen
niet. De verhoudingen zijn nu heel helder. De colleges van burgemeester en
wethouders hebben een verantwoordelijkheid in het kader van het onderwijsachterstandenbeleid.
Ik zou graag zeer secuur in overleg met hen willen bezien op welke wijze zij
dat in overleg met schoolbesturen uitvoeren. Op een ander moment kan ik dan
de resultaten daarvan voor- leggen aan de scholen. De scholen hebben daarin
natuurlijk een dubbele lijn, niet alleen via hun eigen schoolbestuur richting
de wethouder maar ook nog rechtstreeks met mij.De heerRabbae(GroenLinks)Dat het bestuurlijk overleg wordt gevoerd tussen de wethouders en de staatssecretaris
lijkt mij volledig legitiem en ook logisch, want die afspraak is met de betrokken
wethouders gemaakt. Maar de taskforce voert activiteiten uit die op het veld
zijn gericht. Het lijkt mij dan met het oog op het draagvlak onwijs als het
onderwijs daarin geen positie mag innemen. De Kamer wordt ook gebombardeerd
met brieven uit het veld, waarin staat dat dat niet juist is. Met het oog
op het eventueel indienen van een Kameruitspraak in tweede termijn krijg ik
graag antwoord van de staatssecretaris. Acht zij het helemaal uitgesloten
dat in de taskforce een opening wordt gemaakt voor een vertegenwoordiging
van het onderwijs? Of is zij bereid om daartoe met de wethouders wel een poging
te doen om de zaak soepeler te maken? Dat komt namelijk het hele plan ten
goede.StaatssecretarisAdelmundIk kom zeer veel vergaderingen in onderwijsland tegen waarop iedereen
aanwezig is. Namens alle besturenorganisaties zijn er dan vertegenwoordigers
en ook namens allerlei andere organisaties. Dat zijn zeer zinvolle vergaderingen,
maar dan gaat het ook over de totale onderwijsagenda. In de taskforce gaat
het rechtstreeks over de inzet van wethouders onder verantwoordelijkheid van
het college van burgemeester en wethouders, gelegitimeerd door de gemeenteraad,
bij een taak die wij gedecentraliseerd hebben. Dat is echt een verantwoordelijkheid
die wij aan hen hebben gegeven. Als zij daarover verantwoording willen afleggen
aan ons, is het maar de vraag of wij daar extra schakels bij moeten zetten.
Natuurlijk zullen zij daar altijd de scholen bij betrekken. Het wordt er onhelderder
door, want als er één partij uit het onderwijsveld bij betrokken
wordt, zal de rest van het onderwijsveld zeggen dat het zich daardoor niet
gerepresenteerd voelt. Dan moeten toch de werkgevers, de werknemers, het VO,
het PO, de VVO en het AVS erbij uitgenodigd worden.Er werd ook over bureaucratisering gesproken. In alle bijdragen hoor ik
dat de leden wethouders willen afrekenen op hetgeen zij, gelegitimeerd door
een gemeenteraad – die debatten kunnen de leden ook altijd nalezen –
doen in het kader van het onderwijsachterstandenbeleid. Die wethouders zullen
mensen aanwijzen die voor hen de coördinatie verzorgen, ook met de andere
steden. Als iedereen daarbij mag aanhaken – in het onderwijs wijst men
nu eenmaal niet slechts een vertegenwoordiger aan – betekent dit dat
daar weer een vergadercircuit aan vastgemaakt wordt. Ik wil graag met de Kamer
vergaderen over hetgeen voortkomt uit het onderwijsachterstandenbeleid in
de gemeenten. Ik wil graag met de Kamer een directe lijn over hetgeen ik daarover
hoor. Ik wil direct in het PO-VO terugkoppelen over wat ik op dat punt aan
de hand heb. Wij hebben net in het kader van een CAO-overleg geïnventariseerd
hoeveel overleggen er zijn met het gemeenschappelijk veld. Het zijn er op
dit moment 40 en ik vind dat veel te veel. Overleg is prachtig, maar zorg
dat je in het ene overleg niet ontsleutelt wat je in het andere overleg aan
het doen bent. Ik wil deze relatie graag helder houden, dus mijn inzet is
om de taskforce te laten zoals die nu is samengesteld: de wethouders wijzen
één persoon aan en er komt een onafhankelijke voorzitter bij.
Ik spreek met het onderwijsveld via de eigen lijnen. Ook ten behoeve van het
onderwijsveld zelf willen wij graag de 40 overleggen wat indikken. Dat wil
ook iedereen. Het overleg gaat anders de ene keer over arbeidsvoorwaarden
en de andere keer over een meer inhoudelijk onderwerp. Er zijn dan steeds
andere vertegenwoordigingen. Ik wil het onderwijsveld heel graag erbij betrekken.
Dat is ook mijn eerste verantwoordelijkheid, laat dat duidelijk zijn. Tegelijkertijd
wil ik inzicht in de precieze gebeurtenissen rond het onderwijsachterstandenbeleid
in de steden.MevrouwRoss-van Dorp(CDA)Voorzitter! Mijn bezwaar is dat het overleg zaken besluit over scholen,
waarover het overleg niet hoort te gaan. In de nota staat: OCW en de gemeenten
werken voorbeelden uit van realistische resultaatsverplichtingen die passen
bij de doelen in het nieuwe landelijk beleidskader; op basis van de resultaten
van de onderwijskansenscholen worden voor taalvaardigheid, schoolloopbanen
en sociale competenties minimaal te bereiken resultaten op gemeentelijk niveau
geformuleerd. Wij hebben hier allemaal gezegd dat als het daarom gaat, het
de zaak van de school is. Hoe kan het nu zijn dat op gemeentelijk niveau,
zonder dat de scholen daarbij betrokken zijn, resultaten inzake taalvaardigheid
en sociale competenties worden geformuleerd? Dat lijkt mij buitengewoon vreemd.StaatssecretarisAdelmundHet is goed dat u deze vraag nog zo helder stelt, want dat kan natuurlijk
niet. De gemeente heeft op overeenstemming gericht overleg. De gemeente kan
dat helemaal niet doen.MevrouwRoss-van Dorp(CDA)U schrijft dit. Dit is uw nota. Staat het hier verkeerd?StaatssecretarisAdelmundIn dat kader dus. Ik dacht dat u ervan op de hoogte was dat iedere wethouder
deze zaken op de agenda kan plaatsen en bespreken. Wij hebben echter tot in
de Grondwet gezekerd dat schoolbesturen en scholen autonoom
zijn, waardoor een wethouder dit alleen in een op overeenstemming gericht
overleg aan de orde kan stellen.MevrouwRoss-van Dorp(CDA)Ik zou er in dat geval zeer aan hechten dat dit aangepast wordt, want
het staat er gewoon niet.StaatssecretarisAdelmundAls u daar nog niet van op de hoogte was, zou ik dat willen aanpassen.
Dit is echter een van de kenmerken van het overleg dat in de steden plaats-
vindt, namelijk dat het altijd op overeenstemming gericht is. Altijd!De voorzitter:Aangezien deze vergadering stenografisch wordt verslagen, ligt het in
ieder geval ook vast voor het nageslacht. Ik geef het woord aan mevrouw Lambrechts.MevrouwLambrechts(D66)Ik wil graag ook mijn tweede interruptie hieraan wagen, omdat wij nu precies
aangeland zijn bij het pijnpunt van die bestuurlijke verhoudingen. Uit de
drie of vier interrupties die wij nu op een rij hebben gehad, blijkt dat dit
niet helder is. De ene keer heeft de gemeente een hiërarchische verhouding
tot de school en wij moeten kennelijk opmaken dat het de andere keer in het
kader van op overeenstemming gericht overleg is. Dat is niet zo. Als je de
nota goed leest, is dat dus niet op die manier uitgewerkt. Dat is heel diffuus.StaatssecretarisAdelmundIk blijf volhouden dat het niet diffuus is, maar misschien komt dat omdat
het mevrouw Lambrechts was ontgaan dat er altijd sprake is van op overeenstemming
gericht overleg. De wethouders zullen zich altijd richten tot de schoolbesturen.
Deze zullen ook met de wethouders overleggen. Het gaat daarbij om op overeenstemming
gericht overleg. Dat kan niet anders. De heer Van der Vlies vroeg er ook naar.
Het gebeurt altijd op deze manier. De Kamer kan zich waarschijnlijk voorstellen
dat dit zeer arbeidsintensief overleg is. Stel dat je naar een vergadering
moet, waarbij je van tevoren weet dat je alleen maar verder komt als je overeenstemming
bereikt. Dat valt niet mee. Dat zijn heel bijzondere vergaderingen.Het valt mij op, zowel als ik kijk naar het debat van maart als naar dit
debat, dat het lijkt alsof wij in 1998 niet voldoende tijd hebben genomen
voor het goed doorspreken van deze zaken. Ik was toen echter nog geen staatssecretaris.
Het valt mij op dat er steeds onverteerde resten bovenkomen ten aanzien van
het besluit dat in 1998 is genomen.Eerst nog een aantal andere punten. Dat zijn er overigens nogal wat. Deze
zijn erop gericht een aantal zaken in gang te brengen, waardoor de scholen
worden bediend. Ik noem de versterking van de inspectie, een expertisenetwerk
ten behoeve van de scholen, een campagne onderwijskansen via de landelijke
projectleiders, de website, een campagne ten behoeve van ouders door Forum,
een eenmalig versnelde afschrijving van methodes en deskundigheidsbevordering
van schoolbesturen en gemeenten. De ondersteuningorganisaties zouden voorts
zodanig moeten worden ingezet dat dit tot de juiste resultaten leidt, op zo'n
manier dat de scholen zich echt gesteund voelen. Dus niet na schooltijd met
de klapper, zoals het soms wordt weergegeven, want dat doet tekort aan degenen
die het op de juiste wijze invullen, maar ondersteunend op de plek zelf, met
een directe ontlasting van degene die ter plekke aanwezig is.Er zijn veel vragen gesteld over de relatie tussen schoolbesturen en gemeenten.
Zojuist hebben wij er al een gedachtewisseling over gehad. Wij hebben er dus
al flink over gesproken. De vraag in dat kader is ook hoe je de convenanten
met de vier grote steden moet beoordelen, gelet op de relatie tussen Rijk
en gemeente. In feite wordt in die convenanten uitwerking gegeven aan het
GOA-beleid. Kijk maar naar de punten 2.12 en 2.13. Daarin gaat het om de selectie
van de scholen die aan onderwijskansen meedoen en het arrangement met betrekking
tot de afspraak wie wat doet en hoe. Dat past allemaal binnen de huidige verdeling
van de verantwoordelijkheden, zoals die in de GOA-wet zijn vastgelegd. Voorts
gaat het om specifieke uitwerkingen daarvan. Dat kan allemaal binnen het afgesproken
kader. Men vindt convenanten ook heel ingewikkeld. Het lijkt mij toch goed,
gelet op de samenwerking, dat wij tot die onontbeerlijke afspraken komen over
het onderwijskansenbeleid, gekoppeld aan resultaatsverplichtingen. Ik hecht
eraan dat een en ander snel wordt uitgebreid naar de 100.000-plus-steden,
zodat zij snel ervaringen kunnen uitwisselen. Op welke wijze komt de selectie
van scholen tot stand? Hoelang duurt zo'n project? Wat gebeurt er als de gemeente
zich niet aan het convenant houdt? Hoe staat het dan met de GOA-rol in de
richting van Rijk en gemeente?Het vertrekpunt is de IST-RST-rapportage. Dat staat ook in de nota. Met
behulp daarvan kun je signaleren welke scholen een extra impuls nodig hebben.
De duur van het project is vier jaar. Als het goed is, dan wordt een en ander
per 1 augustus 2002 in de GOA ondergebracht.MevrouwBarth(PvdA)Mijn vraag over de criteria ging toch echt ietsje breder. Het is wel belangrijk
dat de Kamer het IST-kader bespreekt, zodat de scholen weten wat er van ze
wordt verwacht. De PvdA-fractie heeft de artikel 12-status naar voren gebracht
als een ultimum remedium. Dan moet het echt een aantal jaren niet goed gaan
met een school. Aan de hand van dit beleid word er kennelijk direct gemeten,
waarna ook meteen wordt bepaald of je er al of niet in komt. Hoe kunnen wij
de ernst van de situatie dan vaststellen? Het kan zijn dat er een school in
terechtkomt die nog niet gedurende een reeks van jaren met problemen te maken
heeft gehad.StaatssecretarisAdelmundZo heb ik uw vraag ook opgevat. Het betreft echter twee portefeuilles.
De vraag over het lerarenbeleid raakt ook aan de portefeuille van de heer
Hermans. Hij is volop bezig met Variëteit en waarborg. Hij wil op een
bepaalde wijze met de toezichtswet omgaan. In dat kader komt de wijze waarop
dit debat zich ontrolt jegens IST aan de orde. Het wetsvoorstel over het toezicht
komt nog naar de Kamer. De insteek van de minister daarbij is dat het toezichtskader
geen politiek document is, maar een professioneel instrument van de inspectie.
De sturing betreft in de eerste plaats het handelen van de inspectie zelf.
Daarbij komen vragen aan de orde als: hoe gaat men om met professionele standaarden
die moeten garanderen dat de inspecteur in Groningen op dezelfde wijze oordeelt
als de inspecteur in Vlissingen. Het veld is hierbij nauw betrokken. Wij hebben
net een vergadering hierover achter de rug. De Kamer kan het verslag
binnenkort lezen. Wij zijn zeer betrokken bij de ontwikkeling van het toezichtskader.
In de wet moeten de kwaliteitskenmerken komen waarop de inspectie de scholen
doorlicht. Het toezichtskader is de professionele uitwerking daarvan. Het
debat komt binnenkort. Mevrouw Barth vroeg om een extra notitie over IST,
zodat die nog besproken kon worden voordat ik aan de slag ga. Ik zou het debat
echter graag willen toespitsen op het toezichtskader. De discussie over de
kwaliteitskenmerken die binnenkort volgt, gaat over het hele veld. De kenmerken
passen in een algemeen kwaliteitsbeleid.MevrouwBarth(PvdA)Het beleid van de staatssecretaris loopt vooruit op het wettelijk kader.
De wet inzake Variëteit en waarborg ligt zelfs nog niet bij de Kamer.
Het kan nog een hele tijd duren voordat wij die überhaupt besproken hebben,
laat staan dat zij in het Staatsblad belandt. Daar gaat algauw een jaar overheen.
De Eerste Kamer blaast tegenwoordig ook een aardig partijtje mee bij dit soort
discussies. Dat betekent dat dit beleid, dat dit jaar al van start gaat, daarop
vooruit loopt. Ondertussen gebeuren er op grond van dit beleid, zoals ik in
mijn eerste termijn heb aangegeven, toch wel allemaal heel verstrekkende dingen.
Er worden mensen op ontslagen om maar eens wat te noemen.StaatssecretarisAdelmundOver dat type sancties hoop ik voorlopig niet na te denken. In het kader
van Variëteit en waarborg, de kwaliteitseisen en de toezichtswet denken
wij goed na op welke wijze zo'n artikel 12-status binnen het toezichtskader
gerealiseerd moet worden. Toch wil ik beide discussies graag met elkaar verbinden.
Ik kan mij voorstellen dat mevrouw Barth bezorgd is dat een en ander uitloopt.
Ik wil haar dan ook schriftelijk informeren over de data die daarbij in het
geding zijn voor Variëteit en waarborg. Daarbij zou deze discussie volop
gevoerd kunnen worden. Zij kan dan zelf beoordelen of zij dat te laat vindt
of dat het nog op tijd is voor de onderwijskansen. Het zou jammer zijn zo'n
debat twee keer te moeten voeren, want het gaat eigenlijk over hetzelfde.MevrouwBarth(PvdA)Ik weet eigenlijk wel voor 100% zeker dat wij in september, dus over twee
maanden, de wet inzake Variëteit en waarborg nog niet zullen hebben behandeld.
Maar de staatssecretaris gaat dan al wel met dit beleid van start. Ik weet
nu al dat wij het niet halen.StaatssecretarisAdelmundIk ben heel benieuwd of mevrouw Barth dat ook nog vindt als ik haar de
brief toestuur. Ik heb zelf het idee dat in de aanpak die nu wordt ontwikkeld
in het toezichtskader en het wetsvoorstel waarin de kwaliteitskenmerken nadrukkelijk
zullen worden opgenomen, het gaat om de wijze waarop de inspectie kijkt. Natuurlijk
hebben wij IST en RST, maar wij pleiten voor een structurele aanpak zoals
in Variëteit en waarborg. Ik zal mevrouw Barth graag laten weten of beide
elkaar kunnen beïnvloeden.Met artikel 12 en het onderwijskansenplan loop ik inderdaad vooruit op
Variëteit en waarborg. De problemen met de kwaliteit van de scholen –
wij wisten toen nog niet welke scholen dat waren – hebben geleid tot
een aanpak zoals is verwoord in het plan. Wij willen graag schoolontwikkelingsplannen
en een cruciale rol voor de schoolinspectie met daarnaast de zekerheid van
bestuurlijke acties. Dat moet tot stand komen via de schoolbesturen. Het moet
duidelijk zijn dat het zo in elkaar zit. De inzet op dit moment is dat als
niks helpt, de overheid vanwege de deugdelijkheidseisen die overtreden zijn,
de bekostiging kan stopzetten. Wij hebben echter, ook in andere debatten,
geconstateerd dat dit zelden gebeurt. Ik heb één geval kunnen
achterhalen waarin de bekostiging is stopgezet, maar het gaat meestal om heel
andere acties dan het stopzetten van de bekostiging. Ik zou dus graag een
gecombineerde discussie hebben in het kader van de nota Variëteit en
waarborg. Ik zal de Kamer laten weten wanneer dat speelt.De voorzitter: HamerStaatssecretarisAdelmundEr is een vraag gesteld over de wijze waarop een en ander snel kan worden
ingevoerd en over het feit dat het beleid zich nu richt op de 70%-scholen.
Dat kan ik mij goed voorstellen, want iedereen ziet natuurlijk het moment
tegemoet dat wij dit met alle scholen tegelijk kunnen doen. Er zijn, zoals
bekend, twee aanpakken naast elkaar: de schoolspecifieke en de landelijke,
algemene aanpak. Wij starten bij de ernstigste problematiek; laat dat duidelijk
zijn. Het is immers duidelijk dat de ernstigste problematiek zich op die scholen
voordoet. Ook andere scholen hebben problemen, maar zowel de mooiste resultaten
als de ernstigste problemen komen in de rapportages over die scholen naar
voren. Ik wil bij het voor het najaar aangekondigde doorzetten naar de steden
met meer dan 100.000 inwoners graag verkennen hoe plattelandsgebieden bediend
kunnen worden via een regionale aanpak als je schoolspecifiek zou kunnen werken.
Dat zou dus bijvoorbeeld kunnen via de regio-indeling die nu bij de schoolbegeleidingsdienst
bestaat. Dat wil ik de Kamer graag in het najaar voorleggen om te bekijken
of de scholen in de plattelandsgebieden op die manier op de juiste wijze worden
bediend.MevrouwRoss-van Dorp(CDA)De staatssecretaris zei dat wij daar moeten beginnen waar de problemen
het ergst zijn. Dat ben ik met haar eens, want je moet ergens beginnen. Op
scholen waar geen allochtone kinderen zitten, maar kinderen van Nederlandse
afkomst, is de problematiek soms echter erger. Dat betreft ook niet altijd
70%-plus-scholen. Heeft de staatssecretaris daar oog voor? Als de inspectie
met zo'n school komt, mag die school dan meedoen?StaatssecretarisAdelmundIk stel voor dat wij dit plan heel erg inpassen in het algemene kwaliteitsbeleid
dat wij via de nota Variëteit en waarborg zullen opzetten. Die nota heeft
betrekking op alle scholen. Als een school grote problemen heeft, wordt zij
dus aangepakt zoals omschreven in die nota, met stappen. In de nota wordt
immers een hele lijn uitgelegd voor de wijze waarop scholen op dat punt worden
aangesproken.De voorzitter:Mevrouw Ross, u bent met uw laatste interruptie bezig.MevrouwRoss-van Dorp(CDA)Aan die 10 mln. is vooral de 70%-grens verbonden. Ik begrijp het traject
van de nota Variëteit en waarborg wel, maar dat betekent dus dat de andere
scholen, die daaronder zitten, niet in aanmerking komen voor
de eerste tranche van 10 mln. Of heb ik dat niet goed begrepen?StaatssecretarisAdelmundDe eerste tranche gaat over september tot december. Er is op dat punt
een heel duidelijk voorstel: beginnen bij de G4 en in het najaar uitbreiding
naar 100.000-plus en aangeven hoe in de plattelandsgebieden aan de slag moet
worden gegaan. Tegelijkertijd gaat de nota Variëteit en waarborg spelen.
Wij hebben het hier over onderwijskansenbeleid. Dat is natuurlijk heel erg
geconcentreerd op de 200.000 allochtone kinderen en de 250.000 autochtone
kinderen die met grote onderwijsachterstanden te maken hebben. Het algemene
kwaliteitsbeleid van het onderwijs behoeft net zo'n grondige aanpak; die aanpak
is omschreven in de nota Variëteit en waarborg. Als wij allemaal weten
dat een school door de een of andere reden niet goed presteert – er
kan dan overigens wel degelijk sprake zijn van een ontzettend grote inzet;
ik zeg dus niet dat het ligt aan de inzet van de mensen die daar werken –
zal via het schoolbestuur actie moeten worden ondernomen, zoals omschreven
in de nota Variëteit en waarborg.Er is nadrukkelijk gerefereerd aan de motie over de zomerscholen die is
ingediend in het debat over de AMA's. Dat is een uitstekend initiatief. Ik
ben bereid om na te gaan op welke wijze zinvolle ondersteuning van dat type
initiatieven mogelijk is. Dat past natuurlijk weer in het GOA-kader. Dit type
initiatieven wordt nu in de steden op die wijze genomen. Ik zal daar dus op
terugkomen. Gelukkig hebben wij dankzij de vandaag gestelde vragen al heel
veel onderliggende vragen behandeld.Ik ben het er zonder meer mee eens dat de cumi-middelen moeten worden
meegenomen in de adviesaanvraag aan de Onderwijsraad. Dat lijkt mij uitstekend:
laten wij over zoveel mogelijk zaken helderheid krijgen, liefst al voor het
volgende regeerakkoord. Dat hebben wij eerder al toegezegd.De heerCornielje(VVD)Adviseert de Onderwijsraad ook over de gemeentegebonden middelen?StaatssecretarisAdelmundIk kom daar straks op terug, in reactie op een specifieke vraag hierover.Mevrouw Ross heeft een vraag gesteld over de situatie waarin de cumi-leerlingen
vooral in de VMBO-afdeling zitten, niet in de afdeling HAVO-VWO. Bepalend
is het aantal cumi-leerlingen in een afdeling of een vestiging. In de geschetste
situatie kan de school dus in aanmerking komen voor cumi-middelen.Er is gevraagd waarom de evaluatie niet gewoon volgend jaar op de derde
woensdag in mei kan worden uitgebracht. De grootste vrees van de wethouders
was dat de Kamer inderdaad zou zeggen dat de evaluatie mei volgend jaar zou
moeten komen. Zij hebben gesteld dat er in feite al geëvalueerd zou moeten
worden nog voordat er feitelijk van start is gegaan en zij vinden dan ook
dat zij langer nodig hebben voordat er geëvalueerd kan worden. De derde
woensdag in mei is bedoeld voor de verantwoording door de regering aan het
parlement en het kabinet zou daarbij gebruik kunnen maken van een tussenrapportage
van de gemeenten, maar het is toch allemaal wel erg snel. Er wordt nu gestart
in de vier grote gemeenten en in het najaar komen daar de gemeenten met meer
dan 100.000 inwoners bij. Het is dan echt wel erg snel om in april volgend
jaar (want dan zou het stuk ongeveer klaar moeten zijn) een evaluatie op tafel
te willen hebben. Ik breng de Kamer op dat moment graag op de hoogte van hetgeen
er dan bekend is, uit de taskforce en het bestuurlijk overleg en de PO-VO-bijeenkomsten,
maar het is niet goed mogelijk om volgend jaar al een evaluatie op tafel te
krijgen over de vraag hoe het gaat met de onderwijskansen.De rol van de scholen is voortdurend aan de orde; daar gaat het allemaal
om. Zij staan dan ook centraal.Naar aanleiding van bladzijde 18 is er kennelijk een misverstand ontstaan.
De zinsnede dat het toezicht van de inspectie zich richt op het opstellen
en uitvoeren van het schoolontwikkelingsplan, betekent niet dat het de inspectie
is die deze plannen maakt. In het kader van het algemeen kwaliteitsbeleid
moeten juist scholen en besturen op dit punt zelf aan de slag. De inspectie
kijkt wel naar de opbrengsten. In de relatie zoals die zich in de goede voorbeelden
heeft ontwikkeld tussen inspectie en scholen, heeft men over en weer zeer
veel aan het bespreken van de oorzaken van tegenvallende resultaten.Er is het nodige gezegd over de vraag wie aan te spreken is op de resultaatsverplichtingen.
Dat zijn gemeenten en schoolbesturen waar het gaat om de gerealiseerde streefcijfers.
Voor wat de rol van het rijk betreft, stel ik mijzelf volledig beschikbaar.Voor de voorzitter van de taskforce zoek ik naar iemand die zowel inhoudelijk
als bestuurlijk een grote inbreng kan leveren. In Nederland is dat vrij lastig,
want er zijn bestuurlijke kanjers en inhoudelijke kanjers en meestal gaat
iemand halverwege het leven de ene of de andere kant op. Het zou bijzonder
positief zijn als de voorzitter van de taskforce iemand zou kunnen zijn die
beide soorten kwaliteiten in zich heeft.Het is niet de bedoeling om 2-jarigen achter een beeldscherm te zetten.
Dat mag nooit het beeld zijn van de ICT-impuls in het kader van Piramide en
Kaleidoscoop. ICT kan ook een heel leuk middel zijn om spelen te leren, maar
daarnaast is het goed als mensen zich tot mensen verhouden. Het is de bedoeling
om 25 mln. van de 40 mln. in te zetten voor compu- ters in het basisonderwijs,
10 mln. in te zetten in het voortgezet onderwijs en de rest in landbouwonderwijs
en BVE. Op 21 juni zal de Kamer een uitvoerig ICT-debat voeren, waar een en
ander nader de revue kan passeren.De heerVan der Vlies(SGP)U pakt mijn kanttekening goed op. Ik heb willen zeggen dat de euforie
voor ICT in het onderwijs wel eens te ver gaat, als zou het een equivalent
zijn voor het rechtstreekse contact tussen onderwijsgevende en leerling. Daar
geloof ik niet in.StaatssecretarisAdelmundIk had verwacht dat de opmerking in de nota over de 2-jarigen en de manier
waarop dat in de Verenigde Staten gaat, al de pers zou hebben gehaald. In
de Verenigde Staten zijn daar resultaten mee geboekt, maar ik zie het graag
op een zodanige manier dat het ondersteunend is voor de interactie tussen
mensen.Over versterking van de taal is uitgebreid gesproken, terwijl wij datzelfde
verleden week hebben gedaan bij het debat over de leerstandaarden. Aandacht
voor de Nederlandse taal is in het primair en voortgezet onderwijs natuurlijk
de cruciale variabele. Het ergste dat je kan overkomen, is geschetst
door mevrouw Barth, namelijk dat leerlingen teksten gaan voorlezen en vervolgens
niet kunnen zeggen wat er staat, hoewel ze de teksten wel kunnen lezen. Het
gaat natuurlijk om het begrijpend lezen ten behoeve van de rest van de schoolcarrière.In de Voorjaarsnota is een impuls van meer dan 100 mln. gegeven om leermiddelen
versneld te vervangen. Dat is hard nodig, want ik zie nogal eens boekjes die
mij te bekend voorkomen.De heerRabbae(GroenLinks)Ik hoor hierover graag meer informatie. Wanneer zullen de scholen kunnen
overgaan tot het aanschaffen van nieuwe methoden?StaatssecretarisAdelmundU krijgt daarover nog uitgebreide voornemens. Ik vertel nu iets wat u
eigenlijk pas in september mag weten, maar mevrouw Lambrechts vroeg er nadrukkelijk
naar en er vond onlangs ook een discussie plaats over het feit dat 90% van
de toiletten in scholen niet schoon is omdat men het geld gebruikt voor de
leermiddelen. Daarom geef ik nu al aan dat er inmiddels een omvangrijk budget
is vrijgemaakt om de leermiddelen over de gehele linie snel te vervangen.
Ik mag het niet hardop zeggen, maar deze post zou natuurlijk nog veel meer
geld kunnen gebruiken. Het lijkt heel veel, maar er zijn veel scholen in het
geding.MevrouwBarth(PvdA)Cruciaal is natuurlijk of die goede methoden en educatieve programma's
er wel zijn. Wij krijgen steeds maar weer te horen dat het materiaal voor
deze kinderen er stomweg niet is.StaatssecretarisAdelmundGelukkig is daar een uitzondering op, want iedereen is zeer tevreden over
het Freudenthal-instituut dat prachtig rekenmateriaal produceert. Naar aanleiding
van berichten over het Expertisecentrum Nederland is bezien in hoeverre nieuw
materiaal versneld kan worden ingevoerd. U weet dat daarover een afspraak
is gemaakt die betrekking had op een periode van acht jaar. Dat is natuurlijk
erg lang, gezien de urgentie van het probleem. Vanaf het najaar 2000 komt
er nu versneld materiaal vanuit het expertisecentrum. Dat gaat allereerst
om prototypen beginnende geletterdheid, woordenschat en mondelinge communicatie
voor de groepen 1 t/m 4. Het gaat er inderdaad om de beste methoden zo snel
mogelijk beschikbaar te hebben, maar wethouders, parlementariërs en bestuurders
kunnen niet zomaar de school inlopen. Het is aan de scholen zelf om, als ze
daarvoor de middelen hebben, zo snel mogelijk de beste methoden aan te schaffen.MevrouwBarth(PvdA)Wij zitten al heel lang te wachten op een methodegids die scholen moet
helpen bij het maken van een keuze. Ontwerpen het Freudenthal-instituut en
het expertisecentrum ook educatieve software? Daar zitten natuurlijk goede
perspectieven.StaatssecretarisAdelmundDaar kom ik zo aan toe; ik wil eerst ingaan op de leerstandaarden om vervolgens
de afzonderlijke vragen te beantwoorden.Voorzitter! De leerstandaarden waren een belangrijk discussiepunt. Daarbij
ging het onder andere om de vraag of er ruimte moet komen voor achterstandsscholen
die grote moeite hebben om alle kerndoelen te realiseren. Moeten die scholen
de mogelijkheid hebben om prioriteiten te stellen? Het viel mij op dat iedereen
voorstander is van het concretiseren van kerndoelen. Dat is een grote stap
na zoveel jaren met vrij globale kerndoelen en het is opmerkelijk dat men
nu unaniem van mening is dat kerndoelen moeten worden geconcretiseerd. Er
ontstond discussie over de vraag of je daarbij de achterstandsscholen de mogelijkheid
moet geven te "winkelen" in de kerndoelen en prioriteiten te stellen in de
segmenten taal, rekenen en sociale competentie. Dat staat in de nota en ook
in het stuk naar aanleiding van het advies van de Onderwijsraad.Mevrouw Lambrechts vroeg naar mijn mening hierover en daarom zal ik die
geven. Op dit moment bestaan er 103 kerndoelen en 113 voor het Fries; aanvankelijk
had ik verkeerd geteld en was ik op 146 uitgekomen. De 103 kerndoelen zijn
nu globaal beschreven. Ik wil de scholen vandaag nog helderheid bieden, omdat
zij alle, ook de scholen met de grootste problemen, prioriteren binnen de
kerndoelen. In het debat is een soort verscherping ontstaan over de vraag
of bij geconcretiseerde kerndoelen ook nog moet worden geprioriteerd. Wij
beginnen nu echter met de prioritering van taal, rekenen en sociale competentie,
op zijn snelst in 2002 omdat dit een zeer grote klus is. In de tussentijd
moet duidelijk zijn dat scholen mogen prioriteren naar die drie vakken. Het
laatste wat ik zou wensen is dat er scholen ontstaan waarin men alleen aan
die drie vakken doet omdat men aan de rest niet toekomt. In de tussentijd
tot het kerncurriculum in 2002 wil ik de achterstandsscholen niet in de kou
laten staan. Scholen die nu kiezen voor de prioritering van taal, rekenen
en sociale competentie, graag zo breed mogelijk en in alle zaakvakken, wil
ik graag ondersteunen. Ik hoop dat u de scholen daarvoor de ruimte geeft.MevrouwLambrechts(D66)U zei dat u het eens bent met mevrouw Barth, maar dat kan niet als u vasthoudt
aan uw concrete voorstel van concretisering van de kerndoelen en tegelijk
meer ruimte geeft aan scholen voor aandacht aan taal, rekenen en sociale competentie,
zelfs als dit ten koste gaat van andere vakken.StaatssecretarisAdelmundMevrouw Lambrechts, hartelijk dank voor deze cursus interpretatie. Wij
interpreteren mevrouw Barth allebei op onze eigen manier. Zij kan er zelf
het woord over voeren. Vraagt men mij of dit betekent dat scholen straks geen
aardrijkskunde, geschiedenis of natuuronderwijs zullen geven – dat is
de discussie die de vorige week zo scherp plaatsvond – dan beantwoord
ik die vraag ontkennend. Wat ik wil wegnemen, zijn de misverstanden die hier
de vorige week ontstonden, óók in de discussie tussen de commissieleden
onderling. Het betekent dus wat mij betreft niet dat zaakvakken zomaar wegvallen.
Ik zeg: combineer ze met taalonderwijs; prioriteer in de kerndoelen; zorg
dat er veel Nederlands aan de orde is tijdens de geschiedenis- en de aardrijkskundeles.
Scholen maken combinaties van kerndoelen om er meer te kunnen realiseren.
Het is nodig om met het oog op 2002 keuzen te maken en een en ander kan inhouden
dat men soms zaken niet doet. Dat gebeurt nu op elke school; laat dat helder
zijn. Mits men dit kan legitimeren tegenover de inspectie, betekent het maken
van keuzen voor mij dat men soms zaken niet doet. Als ik naar
de 103 kerndoelen kijk, vind ik het terecht dat men soms zaken niet doet.MevrouwLambrechts(D66)Dan zijn wij het dáár over eens.StaatssecretarisAdelmundVoorzitter! Terecht is de vraag gesteld of wij nu versneld methoden op
tafel krijgen voor taal, rekenen en sociale competentie. De scholen hebben
bestedingsvrijheid. Ze kunnen ook aardrijkskundemethoden sneller afschrijven.
Om 600 scholen in staat te stellen hun taalmethoden in vijf jaar af te schrijven,
is eenmalig 1,5 mln. beschikbaar vanaf 2001. Het is bekend dat er nog maar
een klein stukje is te gaan. Over dat andere budget heb ik gezegd dat men
dat op andere momenten terugziet.Mevrouw Barth heeft voorts een vraag gesteld over de taalmethodekeuzegids.
Er zijn meer dan 50 verschillende taalmethoden op de markt. Om een overzichtelijke
gids te kunnen maken, heeft de SLO gekozen voor vier clusters. De gidsen voor
de eerste twee zijn al verschenen; de laatste twee verschijnen dit najaar.
De scholen kunnen zich dan over alle taalmethoden een goed oordeel vormen.
Ik zal bevorderen dat bekend wordt dat deze gidsen zijn uitgegeven. Immers,
als dit mevrouw Barth ontgaan is, zijn er wellicht velen die dit nog niet
weten. Overigens hoor ik nu dat alle scholen deze gidsen toegezonden krijgen.
Het is een prachtige index.Wat het rekenen betreft zal ik nu niet nader ingaan op het Freudenthal-instituut.
Ik heb de video gezien waarin wordt ingegaan op de relatie tussen cijferinzicht
en taal. Er is een prachtige methode in de maak.Over sociale competentie is nu minder gesproken dan de vorige week. Minder
sterk is aan de orde geweest wat de inhoud van dit vak zou moeten zijn. Ik
neem aan dat dit inmiddels helder is. Allerlei gebieden die wij nu aan het
verkennen zijn binnen de school, zoals de veiligheid, het gedrag op school
en de mogelijkheden om zich te verplaatsen in de positie van iemand anders,
komen in dit kader aan de orde. Een en ander is ontwikkeld op scholen die
met KEA bezig zijn. Zij merkten dat het te beperkt was om alleen bezig te
zijn met taal en rekenen. Ze wilden zichzelf al KEA's gaan noemen in verband
met het feit dat sociale competentie zeer belangrijk is.Mevrouw Lambrechts heeft vragen gesteld over de leerwerktrajecten, één
van de drie onderwijsvernieuwingen in het voortgezet onderwijs, tweede fase,
basisvorming en VMBO. Gelukkig hebben wij te maken met een implementatieplan
VMBO; daarbij komt de flexibilisering binnen de basisberoepsgerichte leerweg
aan de orde. Het gaat om de vraag op welke wijze, met de goede ervaringen
die nu in de steden zijn opgedaan, leerwerktrajecten kunnen worden uitgewerkt.
Ook hier geldt dat men in het onderwijs soms sneller een oplossing te pakken
heeft dan wanneer men almaar buiten de instellingen blijft nadenken over wat
er zou moeten gebeuren.Hoe gaat het nu met de leerlingen die tussen het praktijkonderwijs en
het basisberoepsgerichte leerweg zitten? Is de conclusie juist dat een groot
gedeelte daarvan in de knel komt? Ik heb al gezegd: geen kind tussen schip
en wal. Hoe kan dit gestalte worden gegeven? Daarover hebben wij op andere
momenten heel uitgebreide discussies. Het is in de nota vermeld, omdat wij
op de scholen die daarmee nu experimenteren hebben gezien dat voortijdige
schooluitval wel degelijk wordt voorkomen.Ik heb al eens eerder gezegd dat men van mening verschilt over de precieze
aantallen. In de debatten daarover die wij nog zullen hebben, kom ik daar
graag op terug. Er zullen voor iedereen afspraken met de ROC's moeten zijn
over de doorlopende leerlijnen. Dat geldt ook voor deze leerlingen.Inmiddels heb ik met de sociale partners om de tafel gezeten om over de
leerwerktrajecten te spreken. Er is grote bereidheid om vanuit de branches
mee te werken aan deze trajecten, zodanig dat er niet verkapt vacatures worden
opgevuld, maar dat er een leerplek wordt geschapen voor leerlingen die het
best op zo'n manier een diploma kunnen halen.Het budget voor de voortijdige schoolverlaters berust voor het grootste
deel bij de gemeenten. Als het goed is, worden er verbanden gelegd.De heer Rabbae stelde een vraag over een kopklas of voetklas bij de overgang
PO-VO. Het is van zeer groot belang dat de leerlingen in de overgangsperiode
heel goed worden begeleid, vooral om ervoor te zorgen dat eruit komt wat erin
zit. De periode van de basisvorming is daarvoor bedoeld, met een sterretje.
Een verlenging met een jaar kan zinvol zijn. Er zijn een aantal experimenten.
Als het goed werkt, kunnen wij er zeker verder naar kijken. Wij bekijken nu
met de G4 hoe de overgang naar en plaatsing in het VO adequaat kan worden
begeleid. Dat staat op pagina 32 van de nota. De instellingen voor primair
onderwijs waaraan ik vraag of zij de betrokken leerlingen een jaartje langer
willen houden, zeggen meestal: nee. Zij bedoelen dus: laat de verlengde leerweg
alsjeblieft onderdeel zijn van het VO. Ik neem wat de inspectie erover zegt
heel serieus, als het maar niet betekent dat men minder secuur met het rendement
van de opleiding omgaat, zo van: wij mogen ze toch wel een jaartje langer
houden. De verlenging van de leertijd moet heel secuur worden afgebakend.De heerRabbae(GroenLinks)Ik heb begrepen dat dit in Utrecht wordt gekoppeld aan de middelbare school,
zodat de kinderen in ieder geval het gevoel hebben dat zij voortgang maken,
in plaats van te blijven steken in het basisonderwijs en dat dit effectief
is. Ik vroeg niet om een landelijk dekkend netwerk, maar is de staatssecretaris
bereid om de grote vier een pilot te laten beginnen, zodat in ieder geval
deze kinderen niet tussen wal en schip terechtkomen?StaatssecretarisAdelmundIn de nota staat al dat wij dat doen met de G4. Het enige misverstand
is, dat de bekostiging vaak nog PO is, terwijl men al op een VO-instelling
zit. Er zijn een soort noodverbanden gecreëerd. Ik zal dat met de G4
verkennen. De Kamer krijgt daar bericht over.Er zijn heel veel mensen betrokken bij het onderwijskansenplan. Er is
al uitgebreid gesproken over de leerkrachten, waarmee de kwaliteit van het
onderwijs natuurlijk staat of valt. Er is al veel over gezegd door de Kamer,
ook op welke wijze dat gestalte zal moeten krijgen op de PABO's. De commissie
heeft nog een uitgebreid AO te gaan over de opleidingen, met de heer Hermans.
Het voornemen is om de PABO-differentiatie les geven op achterstandsscholen
een duaal karakter te geven. De huidige leerkrachten kunnen
gebruikmaken van coaching. Het is de bedoeling dat iedereen dat gaat doen.
Wij zoeken een groeitraject. De motie-Ross-van Dorp is bij wijze van spreken
volop in uitvoering. De post-initiële opleiding van de PABO's voor leerkrachten
die in onderwijsachterstandsscholen willen werken start. Tevens wordt dit
ingebouwd in de initiële opleiding. Wij hopen van harte, dat het een
groeipad zal zijn, waardoor straks iedere leerkracht daar wat aan heeft.Nog voor de zomer ontvangt de Kamer een nota over de personeelsvoorziening
in het primair onderwijs en het voortgezet onderwijs, namelijk Maatwerk 2.
Ieder voorstel in het onderwijs staat en valt met het lerarentekort. Als dat,
zeker in de grote steden, de omvang houdt die het nu heeft, wordt opdracht
nummer één voor het hele onderwijs de bestrijding daarvan. Geef
de leraar een collega; dan krijgt de kwaliteit van het onderwijs een enorme
impuls. De Kamer weet wat wij er allemaal aan gedaan hebben, dus ik zal niet
alle maatregelen opnieuw opsommen.De voorzitter:Ik zou u ook willen voorstellen om de feitelijke vragen schriftelijk te
beantwoorden, omdat vele leden al door hun spreek- en interruptietijd heen
zijn. Wellicht zou u uw antwoord omstreeks tien voor vier kunnen afronden.StaatssecretarisAdelmundHet gaat nu heel snel, voorzitter.Ik vond het een ontzettend leuk voorstel om de middelbare beroepsopleidingen
voor peuterspeelzaalleidster en voor onderwijsassistent te combineren. Maar
ik voel in ieder geval niets voor een ander voorstel op dit punt, omdat daarmee
het tekort aan leraren vergroot zou worden. Tegelijkertijd wil ik ook doorstroomtrajecten
voor MBO'ers, want je trekt veel meer mensen naar een middelbare beroepsopleiding
als je duidelijk maakt dat er nog iets op kan volgen. Dat is dan weer goed
voor het tekort aan leraren en je zorgt zo voor aanvulling van onderop.Mevrouw Barth zei dat het vier keer voorgekomen is dat er in het geheel
geen gebruik is gemaakt van een cursus NT2. Ik vind dit zeer zorgelijk en
ik zal dit graag uitzoeken.De regeling voor de arbeidsmarkttoeslag geldt nu tot 2001, maar het geld
is structureel. In augustus 2001 zal ik graag met de Kamer bezien op welke
wijze wij deze middelen dienen in te zetten. Ik ben het eens met de brede
wens om deze midde- len niet alleen op 1,9-scholen, maar ook op 1,25-scholen
in te zetten; dit lijkt mij zeer voor de hand liggend.MevrouwBarth(PvdA)Maar ook structureel?StaatssecretarisAdelmundHet is structureel geld.MevrouwBarth(PvdA)Maar aan de scholen is kenbaar gemaakt dat het maar voor twee jaar is.StaatssecretarisAdelmundDe regeling geldt maar twee jaar, maar het geld blijft.MevrouwBarth(PvdA)Het lijkt mij wel belangrijk dat de scholen dit dan ook weten, want ik
heb begrepen dat heel veel scholen dit geld op de bank houden, omdat zij denken
dat zij het niet kunnen besteden aan verbetering van de rechtspositie, omdat
die niet maar twee jaar kan duren.StaatssecretarisAdelmundIk zal dit graag voor u uitzoeken, want niets is zo erg als geld op de
bank houden terwijl wij zulke grote tekorten hebben en die arbeidsmarkttoeslagen
gewoon in de werkorganisatie ingezet zouden moeten worden. De regeling is
tijdelijk, maar het geld is structureel. En ik wil het graag inzetten, ook
voor de 1,25-scholen.Gemeenten kunnen maatregelen nemen om ook autochtone ouders bij de onderwijsactiviteiten
te betrekken, ook als dit betekent dat deze eerst zelf nog onderwijs moeten
gaan volgen.Dan de leerplicht. Ik wil een snelle start van een campagne voor de ouders
die via Forum verloopt, maar ik weet niet of ik de resultaten daarvan al medio
volgend jaar zal hebben. Ik zal de Kamer op de hoogte houden. Mijn inschatting
is dat er op deze wijze ook een dekkend netwerk kan ontstaan. En er kunnen
natuurlijk ook andere instanties bij betrokken, zoals de provinciale steunpunten.De schoolbegeleidingsdiensten wil ik ook als een netwerk gaan inzetten,
dus niet als een nieuwe bureaucratische laag in het hele onderwijskansenplan.
En zoals ik al aangaf, kan ik me voorstellen dat ik de Kamer in het najaar
bericht dat het heel goed zal zijn om voor de steden die na de steden met
meer dan 100.000 inwoners aan bod komen, de regio-indeling van de schoolbegeleidingsdiensten
te gaan gebruiken.Extra middelen voor schoolbegeleiding aan scholen in plaats van gemeenten
geven gebeurt al op heel grote schaal via heel veel budgetten. Dit doe ik
omdat ik de voorkeur voor vraaggestuurd boven aanbodgestuurd geheel en al
deel. Als je de budgetten aan scholen geeft, zal men inkopen waaraan men behoefte
heeft.Een inventarisatie van de resultaten van het spreidingsbeleid is in de
bijlage bij de nota opgenomen, al zal ze vast niet volledig zijn. Er is overleg
met de G25 over de aanpak van onderwijskansen, inclusief ondersteuning van
de ouders bij de schoolkeuze. Er is ook een rondetafelgesprek tussen OCW en
VNG in oktober van dit jaar over de gemeenten die al ervaring hebben opgedaan.
Ik heb al gezegd dat ik de resultaten direct aan de Kamer zal voorleggen om
te bekijken op welke wijze een en ander verloopt.De vraag over mentoring richtte zich op studiepunten, een vervolgnotitie
en netwerken. Ik zal na de zomer graag een vervolgnotitie aan de Kamer sturen.
Dat is een effectief middel. Momenteel evalueert de Universiteit van Amsterdam
het project allochtone huiswerkbegeleiding en dat zal ik bij de notitie betrekken
als dat op zo'n korte termijn lukt.Wat de cijfers betreft, zei de heer Rabbae al dat hij het niet helemaal
precies kon aangeven. Er was even een nulletje te veel: het gaat niet om 25.000
Marokkanen, maar om 2500 kinderen in heel Nederland. Ik zeg dit niet om de
heer Rabbae te verbeteren, maar het gaat om een vraagstuk dat mogelijkerwijs
op een andere wijze aangepakt kan worden.Inzake de inzet van OALT-middelen voor de VVE kan ik zeggen dat dit nu
reeds mogelijk is. De gemeenten kunnen in overleg met de ouders OALT-middelen
inzetten via de VVE.Ten aanzien van de motie over de beheersing van de Nederlandse taal en
OALT kan ik meedelen dat de wetswijziging in gang is gezet. In 2001 treedt
de wet in werking. Over het gemeentelijk onderwijsachterstandenbeleid is in algemene zin
al genoeg gesproken, lijkt mij.Ten aanzien van het LBK heb ik de Kamer toegezegd dat wij daar in het
najaar zeer uitgebreid over zullen spreken, omdat ik hoorde dat daarover in
de Kamer verschillende opvattingen bestaan.Het Sardes-rapport is gelukkig minder negatief dan de heer Cornielje aangaf.
Het klopt niet dat de grote steden geen prioriteit geven aan taal. Amsterdam
voert wel een taalbeleid en de andere steden hebben het tot prioriteit verheven.
Soms moet onder taalbeleid verstaan worden: prioriteit taal.Er is al het nodige gewisseld over de inzet van de gewichtengelden en
over de vraag wie waar aan welk touwtje trekt.Ten aanzien van de middelen voor overig Nederland heeft de Kamer verschillen
aangegeven in de bekostiging. Ik doel op de 1,25 en de 1,9 en de vraag van
de heer Cornielje over de wijze waarop gemeenten wel of niet goed in staat
zijn om middelen uit te geven ten behoeve van onderwijskansen. De G4 ontvangen
inderdaad 50% van de totale middelen. Voor de G21 is het uitgebreid tot 100.000
plus 25%. Voor de plattelandsgebieden is het 25%. Zo is het op dit moment
verdeeld. Er zitten grote verschillen in. Wij zullen de Onderwijsraad de vraag
voorleggen op welke wijze er gemoderniseerd kan worden in de gewichtenregeling.
Daar hoort de cumi-regeling bij en ook datgene wat er nu in de gemeenten gebeurt.Ik zou nog even ingaan op de financiering van de onderwijskansen. Ik zei
reeds dat er al 1,1 mld. beschikbaar is. Tegelijkertijd zijn er nog veel extra
faciliteiten aan te wijzen via de onderwijslaag die er tussenin zit. Door
deze onderwijslaag wordt ook van alles en nog wat gedaan ten aanzien van onderwijskansen,
of het nu gaat om de SPD, de LPC of wat dan ook. Dat plan wordt altijd apart
aan de Kamer aangeboden. Met nog vijf maanden te gaan in dit jaar is er 10
mln. beschikbaar. Voor 2001 luidt ten aanzien van VVE en ten aanzien van onderwijskansen
de formulering "een structureel beduidende uitbreiding". Dat heeft natuurlijk
te maken met de derde dinsdag in september, waarop het volume pas bekend kan
worden gemaakt. Maar u kunt zich voorstellen dat de wensen van de Kamer en
mijn wensen in deze nota een fors budget vragen. Het kabinet heeft daarop
gereageerd met de formulering "structureel beduidende uitbreiding". De prioriteiten
in het voorjaarsdebat zullen de komende dagen aan de orde komen. Straks wordt
er ook een debat gevoerd bij de begrotingsbehandeling en de derde dinsdag
in september. Met het oog op het effectief beschikbaar krijgen van de 1,1
mld. die nu al voor onderwijsachterstanden is uitgetrokken, is het heel goed
om budgetten toe te kennen aan de mensen die zullen exploreren hoe dit bedrag
meer effect kan hebben. De G4 hebben een flink bedrag gevraagd, zoals al in
de krant stond. Dat had geen betrekking op dit jaar, maar op het nieuwe begrotingsjaar
per 1 januari 2001. Voor VVE zullen zij ook een flink bedrag vragen.Mevrouw Kant heeft een goede formulering voor VVE gevonden. Als de VVE
in de loop van de jaren gefaseerd wordt aangepakt, is inderdaad een rijksbijdrage
van 400 mln. nodig. Tegelijkertijd is dan de veronderstelling dat via BANS-afspraken
uit het accres een gelijk bedrag wordt neergelegd door de gemeenten voor voor-
en vroegschoolse educatie. Waarom moet de VVE gefaseerd worden aangepakt?
Ik kan mij voorstellen dat iedereen ernaar uitziet om nu het sluitende netwerk
voor de VVE te krijgen. Ik kom daar straks op terug, maar ik kan op voorhand
al zeggen dat dit sluitende netwerk niet ineens per 1 september gereed
zal zijn. In het integratiedebat is gevraagd om per 1 september met de
VVE te starten. Per 1 september hebben wij 40 mln. extra. Wij hadden al 20
mln. en per 1 januari is het nog meer. Het gaat erom hoe de VVE zo kan
worden ingezet dat op dat moment inderdaad de peuterspeelzalen gereed zijn
en de voorschoolse opvang beschikbaar is, gecombineerd met vroegschoolse opvang,
precies zoals de heer Cornielje zei. Dit moet graag op zo'n wijze gebeuren
dat ook op resultaten afgerekend kan worden. Want dat moet natuurlijk gewoon
gebeuren, anders wordt het een vorm van opvang naast andere vormen van opvang.
Het gaat om de extra impuls.MevrouwKant(SP)Ik kom terug op het algemene kostenplaatje. Wij begrijpen heel goed dat
de staatssecretaris al vóór Prinsjesdag met dit plan heeft mogen
komen. Dat heeft heel veel te maken met het debat van vorige keer, toen de
Kamer zeer ontevreden was. De staatssecretaris presenteert het plan, maar
zegt erbij dat wij wat het geld betreft tot Prinsjesdag moeten wachten. Ik
neem aan dat de plannen geen ongedekte cheque bevatten.StaatssecretarisAdelmundWij krijgen zo dadelijk nog een twee uur durend debat over voor- en vroeg-
schoolse educatie. Zelfs al zou ik van de heer Zalm per 1 januari 400 mln.
krijgen, dan zou dat nog niet betekenen dat ik in dat jaar een sluitende aanpak
kan maken. Ik zal ervoor moeten zorgen dat die zalen er komen, enz.MevrouwKant(SP)Ik heb het over de volle breedte van de plannen waar wij vandaag over
spreken. Ik heb al gezegd dat ik de inhoud ervan volstrekt onvoldoende vind,
omdat er een structurele oplossing moet komen. Ik neem aan dat de staats-
secretaris voor de gepresenteerde plannen kan garanderen dat er geld voor
komt om de uitvoering ervan mogelijk te maken.StaatssecretarisAdelmundVoor 2000 is er een goede dekking. Voor 2001 hangt het af van de voorstellen
van de derde dinsdag van september. Daarover vinden nog een aantal weken onderhandelingen
plaats in de ministerraad. De Kamer kan zich voorstellen dat ik mij sterk
zal maken voor een dekkende oplossing. Het feit dat het kabinet op voorhand
structureel beduidende uitbreiding in beide notities invult, betekent dat
er prioriteit aan gegeven wordt. Het is een vorm van Haags denken als je dan
gelijk wilt weten hoeveel het is. Het gaat structureel om beduidende uitbreiding.
Dat betekent dat men het kansenbeleid in de scholen, samen met voor- en vroegschoolse
educatie als een zeer bijzondere prioriteit ziet. Deze formulering komt men
in geen andere nota tegen.MevrouwKant(SP)Prioriteit is mooi, papier is gewillig, maar het gaat om daadkracht. Gaan
wij werkelijk met die achterstanden aan de slag of niet? De staatssecretaris
kan hier wel een mooi plan presen- teren, maar ik geloof het pas als er werkelijk
geld bij komt om dat plan fatsoenlijk uit te voeren.StaatssecretarisAdelmundDaarin begrijpt u dan ook de 1,1 mld. die hiervoor apart beschikbaar is?MevrouwKant(SP)Dat geld is al beschikbaar en daarmee worden niet de resultaten behaald
die wij willen behalen.StaatssecretarisAdelmundDaarover zijn wij het eens. Er moeten andere resultaten geboekt worden.
Het gaat om 1,1 mld. en de bedui- dend structurele bijdrage die wij vanaf
de derde dinsdag van september beschikbaar hebben.De heerRabbae(GroenLinks)Als de staatssecretaris nu al weet dat het gaat om een beduidend structurele
bijdrage, dan mogen wij toch wel horen wat dat betekent?StaatssecretarisAdelmundHet is meer, beduidend meer en structureel meer. Het is de bedoeling dat
wij niet vóór de derde dinsdag in het open- baar communiceren
over de bedragen waarover wij in onderhandeling zijn en die al zijn toegezegd.De heerRabbae(GroenLinks)Ik kijk even naar de kerstboom die mevrouw Netelenbos van het kabinet
heeft gekregen, met allemaal toeters en bellen aan asfalt, wegen, bruggen
en noem maar op. Vandaag gaat het om een belangrijk kapitaal van dezelfde
samenleving. Wij weten niet welke middelen daarvoor beschikbaar zullen zijn.
De fractie van GroenLinks is ontzettend nieuwsgierig naar de mate waarin het
kabinet zich geloofwaardig wil maken, ook op het punt van het "grijze kapitaal",
de hersens.StaatssecretarisAdelmundIk maak mij hier sterk voor. Ik geef wel aan dat die van Onderwijs, Cultuur
en Wetenschappen de grootste begroting is. Investeringen in grijs kapitaal
worden dus volop gedaan.MevrouwRoss-van Dorp(CDA)De staatssecretaris heeft op twee van mijn opmerkingen nog niet gerea-
geerd. Ik denk dat het beter is dat zij dat doet voordat ik mijn tweede termijn
inga. Mijn eerste punt betreft de korte termijn. Onze fractie had graag gezien
dat uit het onderwijsinvesteringsfonds dat door de heer Hermans is ingesteld,
50 mln. vrijgemaakt wordt voor scholing en coaching van docenten, als die
daarom vragen en als scholen daar behoefte aan hebben.Mijn tweede punt betreft de langere termijn. Ik heb al gezegd dat sommige
gemeenten niet beschikken over GOA-geld, maar wel planplichtig zijn. Zullen
die gemeenten in het kader van het nieuwe landelijk beleidskader in ieder
geval geld krijgen om hun partnerschap waar te maken? Zonder een cent is het
immers lastig om te praten over alleen de gewichtengelden van de scholen.StaatssecretarisAdelmundUw eerste punt betreft een kwestie tussen de heer Hermans en mij. Ik wil
graag aan hem voorleggen dat u deze gedachte heeft ingebracht tijdens dit
debat. Ik zal dat met hem communiceren en dan komt daar ook een antwoord op.Uw tweede punt betreft de gemeenten die geen extra middelen hebben. Ik
heb al gezegd dat dit onevenwichtig is in verband met de concentratie in de
G4 en daarna de steden met meer dan 100.000 inwoners. Er blijft dan 25% over
voor andere. Ik wil mij graag bezinnen, ook in het kader van hetgeen ik in
het najaar bij u voorleg, op de wijze waarop wij met de andere gemeenten kunnen
doorgaan na de steden met meer dan 100.000 inwoners.De vergadering wordt enkele minuten geschorst.De voorzitter:Wij beginnen nu met de tweede termijn van de Kamer. Het is iedereen bekend
dat wij om 17.00 uur deel twee van de agenda aan de orde hebben. Wij moeten
dan echt klaar zijn met het eerste deel, omdat er dan ook andere bewindslieden
aanwezig zijn.Tweede termijn van de zijde van de commissieMevrouwBarth(PvdA)Voorzitter! Ik denk dat ik mijn 13 minuten spreektijd niet geheel nodig
zal hebben.Ik dank de staatssecretaris voor haar beantwoording, want deze heeft op
veel punten tot de nodige verheldering geleid. Dat is natuurlijk een goede
zaak. Wij zien met belangstelling de opvolgnota, zo noem ik het maar, over
de uitbreiding en verbre- ding van het beleid tegemoet die ons in de herfst
zal bereiken. Dat geldt zeker voor de suggestie die de staatssecretaris net
deed om voor de plattelandsscholen een en ander regionaal in te bedden. Dat
vond ik een buitengewoon interessante optie. Ik ben heel benieuwd hoe dat
er in de praktijk zal uitzien. Ik vraag de staatssecretaris om die verbreding
totaal te maken door in de notitie ook op een rij te zetten wat zij heeft
gezegd over het belang van scholing, nascholing en de methode. Dat brengt
uiteindelijk immers de verbreding tot stand naar alle kinderen die met onderwijsachterstanden
kampen.Dan kom ik op de bestuurlijke discussie, op de rol van het Rijk, de gemeenten
en de scholen. Uit de wisseling van interrupties met de staatssecretaris is
wel gebleken dat de formulering in de nota op een aantal punten tot verwarring
leidt. Het is goed dat wij dat wat nader geduid hebben, want de taal van de
nota suggereert op veel plekken dat de gemeente niet alleen de regisseur maar
zelfs de producent van het beleid gaat worden. Maar de staatssecretaris zegt
dat alles binnen het kader blijft van het op overeenstemming gericht overleg.
Ik zeg erbij dat de G4 toch echt iets anders uitstralen bij de manier waarop
zij dat beleid willen oppakken. Het is daarom des te beter dat de staatssecretaris
vandaag op dit punt verheldering gaf. Zij heeft dat echter nog niet gedaan
over de differentiatie in resultaten van gemeentelijk beleid. Ook daarover
staat in de nota een passage die tot veel onhelderheid aanleiding kan geven.
Ik heb de heer Cornielje nadrukkelijk horen zeggen dat het landelijk beleidskader
voor de gemeenten leidend moet zijn. Ik ben zeer geneigd om hem daarin te
volgen. Daar zou ik de staatssecretaris graag nog over willen horen. Dat geldt
ook voor de mate waarin de convenantenaanpak straks misschien overbodig wordt
als de wet inzake Variëteit en waarborg gaat functioneren. Laten wij
deze twee paden dan naast elkaar bestaan?Over Variëteit en waarborg gesproken: ik had de staatssecretaris
in eerste termijn gevraagd om het IST-kader aan de Kamer voor te leggen, zodat
wij dat heel snel kunnen bespreken. Dan weten de scholen en de Kamer op grond
van welke criteria het beleid zal worden gevoerd. De Kamer weet dan ook waarop
zij de staatssecretaris straks kan aanspreken. De staatssecretaris zei
dat wij moesten wachten op Variëteit en waarborg. Het lijkt mij echter
heel belangrijk dat wij voor alle betrokken partijen helderheid creëren
en dat de volksvertegenwoordiging hierover kan spreken. Daarom leg ik de Kamer
de volgende uitspraak voor.De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende, dat de onderwijskansenaanpak verstrekkende gevolgen op schoolniveau
kan hebben;overwegende, dat schoolbesturen, directeuren en leraren daarom vooraf
moeten kunnen weten welke criteria ten grondslag liggen aan het al dan niet
onderdeel worden van het onderwijskansenbeleid;van mening, dat helder inzicht in die criteria ook voor de Tweede Kamer
van belang is om toetsbaar en con- troleerbaar te maken hoe resultaten van
het onderwijskansenbeleid uitpakken;verzoekt de regering alle criteria die in het onderwijskansenbeleid een
rol spelen, bijvoorbeeld het kader van Integraal schooltoezicht van de onderwijsinspectie,
zo spoedig mogelijk ter bespreking aan de Tweede Kamer voor te leggen, zodat
de aanvang van het onderwijskansenbeleid geen vertraging oploopt,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Barth, Lambrechts, Ross-van Dorp,
Van der Vlies, Cornielje, Rabbae en Kant.Zij krijgt nr. 6 (27020).MevrouwBarth(PvdA)Voorzitter! De staatssecretaris heeft ook een aantal vragen over de tijdspanne
nog niet helemaal concreet beantwoord. Hoelang moet het bijvoorbeeld duren
met de situatie op een school voordat zij onderdeel van het beleid wordt?
Het is toch in het midden gebleven of men echt langdurig onder de maat moet
presteren dan wel of dit echt met ingang van 2000 wordt vastgesteld om vervolgens
aan de gang te gaan. Ook daarover krijg ik graag nog wat helderheid.Dan het onderwerp nascholing en opleidingen. Ik ben heel blij dat de staatssecretaris
er op die manier op is ingegaan. Ik hoop dat zij de boodschap over de nascholing
en de lerarenopleidingen met dezelfde nadruk bij de minister neerlegt. De
CDA-fractie heeft hierover een heel interessant voorstel gedaan. Ik zal daar
zeker verder over nadenken.De G4 heeft om 25 mln. gevraagd. Het geldt inderdaad niet voor dit jaar,
maar als de G21 ook aanhaakt, dan leidt dit tot een exponentiële stijging.
Een bedrag van 25 mln. is nog betrekkelijk overzichtelijk, maar als er voor
de G21 per stuk ook nog eens 6,25 mln. nodig is, dan begint de boel behoorlijk
in de papieren te lopen.Dan iets over de basiseducatie in de basisschool. Ik heb dat gemist, maar
dat kwam wellicht omdat het antwoord over de rol van de ouders wat verspreid
werd gegeven. Is de staatssecretaris bereid daarover met de BVE-raad te overleggen?
Ook op dit punt is een pragmatische aanpak van belang. Ook nog een vraag over
het advies aan de Onderwijsraad. Ik had gevraagd of de wijze van uitkeren
van de gewichtenregeling en de cumi-regeling, die nu in FTE's plaatsvindt,
niet anders kan. Dan worden de scholen niet alleen gestimuleerd om het in
personeel of in menskracht te stoppen, want dan kan het ook via computers
en methoden.Dan de leerstandaarden. Ik heb met enige verbijstering beluisterd dat
zowel Kamer als staatssecretaris stelde dat het heel begrijpelijk is dat scholen
zich niet aan de wet houden. Het is wel een wet die Kamerbreed is aangenomen,
ook door de fractie die nu aangeeft dat het heel mooi is als scholen burgerlijk
ongehoorzaam zijn. Ik ben daar nogal een purist in. Dat zal wel liggen aan
de hoogleraar staatsrecht die ik op de universiteit heb gehad, maar ik vind
dat de wetgever voor zijn eigen wetten moet staan. Niemand wil dat scholen
met onmogelijke taken worden opgezadeld. Daarom moeten wij streven naar een
programma dat helder en haalbaar is. Er moet prioriteit worden gelegd bij
het integraal taalbeleid en bij rekenen. Stel dat je dat op de volgende manier
formuleert – ik geef het mee als suggestie –: voor 90% van de
beschikbare onderwijstijd. Dan kun je scholen die dat nodig hebben de ruimte
geven de volle 100% aan dat programma van 90% te besteden, maar je kunt scholen
ook de ruimte geven de overige 10% aan andere onderwerpen te besteden. Het
gaat ons er niet om eenzijdig de druk op scholen weg te halen. Het gaat er
ook om dat kinderen een voldoende programma krijgen aangeboden. Dat hoort
uiteindelijk centraal te staan bij deze discussie. Het kan zijn dat een kind
om goede redenen kerndoelen en straks leerstandaarden niet haalt. Dan moeten
wij niet roomser dan de paus zijn. Er zijn zij-instromers, er zijn "Weer samen
naar school"-kinderen, er zijn "Rugzak"-kinderen. Er zijn dus allerlei categorieën,
waarbij het in de rede ligt dat die het programma niet voor de volle 100%
halen. Maar de wetgever moet te allen tijde van alle scholen een inspanningsverplichting
vragen als het gaat om het halen van het programma. Geen resultaatsverplichting
vooralsnog, maar wel een inspanningsverplichting. Dat bereiken wij niet als
wij vooraf al communiceren dat men het niet hoeft te halen.De staatssecretaris doet nu een handreiking, want in de nota staat nog
dat scholen moeten kunnen afwijken van leerstandaarden, als die er eenmaal
zijn. Nu vraagt zij om lucht voor de kerndoelen. Ik heb aangegeven wat die
ruimte is. Die ruimte moet er op leerlingniveau zeker zijn, maar de scholen
moeten die inspanningsverplichting op zich nemen. Hoe het in de toekomst verder
moet, daar gaan wij nog een heel discussietraject over in. De staatssecretaris
heeft dat ook aangegeven. Dat landt allemaal pas over een aantal jaren. Toch
wil ik de Kamer er alvast een uitspraak over vragen. Dan kan het kader voor
die discussie een richting krijgen. De motie luidt als volgt.De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende, dat leerstandaarden een instrument zijn om te voorkomen dat
leerlingen essentiële onderdelen van lesstof zodanig niet beheersen dat
dit hen in latere onderwijsfasen kan opbreken, en een instrument kunnen zijn
om de kwaliteit van scholen te meten;overwegende, dat invoering van zulke leerstandaarden daarom voor alle
leerlingen van belang is;overwegende, dat volwaardige beheersing van de Nederlandse taal door achterstandsleerlingen
moeilijk kan worden bereikt zonder integratie van taal in andere vakken;van mening, dat een einde moet komen aan het "vage en overladen" karakter
van het kerndoelenprogramma van het basisonderwijs;verzoekt de regering een helder leerstandaardenprogramma te ontwikkelen
waarin prioriteit voor rekenen en integraal taalonderwijs zodanig vorm krijgt
dat het in beginsel voor alle leerlingen redelijkerwijs haalbaar is, en tevens
een voldoende niveau in leerstandaarden te formuleren;spreekt uit dat zo'n leerstandaardenprogramma voor alle scholen het uitgangspunt
moet zijn,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Barth en Rabbae. Naar mij blijkt,
wordt zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 7 (27020).De heerVan der Vlies(SGP)Voorzitter! Ik wil hierover twee vragen stellen. Als ik goed heb geluisterd,
staat in de motie dat de kerndoelen voor dit moment een globaal, maar ook
overladen programma opleveren. Wat is de betekenis van die woorden?Als de ruimte voor de leerstandaarden per school 90% bedraagt, kunnen
zij 10% aan dezelfde leergebieden besteden, maar ook eigen accenten zetten.
In die formulering zouden de scholen dat binnen die ruimte moeten realiseren,
zodat die 10% inderdaad echt vrije ruimte is.MevrouwBarth(PvdA)De woorden "vage en overladen" staan tussen aanhalingstekens in de motie
en komen uit de zesde voortgangsrapportage over de groepsgrootteverkleining
van de staatssecretaris. Daarin hanteert zij deze twee kwalificaties van het
huidige kerndoelenprogramma.De tweede opmerking van de heer Van der Vlies slaat niet op de motie.
Bij de uitwerking van de leerstandaarden zullen wij daarover echt heel goed
met elkaar van gedachten moeten wisselen. Ik heb met de suggestie alleen geprobeerd
aan te geven dat het mijn fractie er niet om te doen is, het programma voor
de basisschool van A tot Z en van voren naar achteren dicht te timmeren. Wij
vinden zeker dat scholen ruimte moeten hebben bij de invulling van het programma.
Als je dat doet en je komt tot een helder geformuleerd programma, moet je
niet op voorhand van een categorie scholen zeggen dat het voor hen allemaal
niet opgaat.De heerCornielje(VVD)Voorzitter! Ik dank de staatssecretaris voor de gegeven antwoorden. Ik
wil nog even aandacht vragen voor de 1,1 mld. die wij op dit moment al besteden
aan de bestrijding van achterstanden in het onderwijs. Het doel van de exercitie
is deze gelden effectiever te besteden en meer en betere resultaten te boeken.
Wij moeten niet te gemakkelijk vluchten in het opnieuw zoeken van nieuw geld,
hoe noodzakelijk dat op sommige onderdelen ook is. In eerste instantie gaat
het erom, die 1,1 mld. die wij nu al besteden aan het onderwijsachterstandenbeleid
effectiever te maken.Ik loop nog even mijn vragen en de antwoorden daarop langs. Ik heb de
staatssecretaris gevraagd de Onder- wijs te vragen voor 1 januari 2002 advies
uit te brengen. Ik heb begrepen dat dit ook de gemeentegebonden middelen betreft
en de cumi-faciliteiten. Wil de staatssecretaris toezeggen dat dit advies
voor 1 januari 2002 bij ons is?De discussie over de leerstandaarden zullen wij ongetwijfeld vervolgen
zodra er voorstellen over zijn gedaan. Ik vind het prima dat de staatssecretaris
in dit overleg meer is toegekropen naar de opvatting van de Onderwijsraad,
zoals is verwoord in het advies Aansturing van onderwijskansen. Ten aanzien
van de prioritering van taal voel ik mij meer thuis bij de opvatting van de
staatssecretaris en mevrouw Lambrechts dan bij de motie van de Partij van
de Arbeid. Het programma is op dit moment overladen. Het beheersen van de
Nederlandse taal is een absoluut noodzakelijke voorwaarde om überhaupt
aan andere vakken toe te komen. Nood breekt wet. Daarom zijn wij gedwongen
in deze overgangsfase deze prioritering aan te brengen. Zodra de nieuwe leerstandaarden
zijn ingevoerd, komt er een nieuwe discussie.MevrouwBarth(PvdA)Mijn motie gaat wel over die situatie.De heerCornielje(VVD)Misschien is dat het bruggetje waarover wij dan gezamenlijk kunnen gaan.Ik ben blij dat ik van de PvdA-fractie heb vernomen dat in het nieuwe
landelijk beleidskader geen vrije ruimte meer is voor de gemeenten om eigen
doelstellingen te stellen. Het Rijk heeft een eigen verantwoordelijkheid op
het punt van het achterstandenbeleid, die onder meer wordt neergelegd in het
landelijk beleidskader. Ik hoop dat de staatssecretaris die opvatting deelt.Ik nodig de staatssecretaris uit om, misschien niet vandaag, maar wel
in een van de volgende rapportages, een meer inhoudelijke onderbouwing te
geven van de verdeling van de middelen over de vier grote steden, de grote
steden en het platteland. De verdeling 50%-25%-25% riekt naar een zekere willekeur.
De grote vier staan het makkelijkst op de stoep en hebben natuurlijk de grootste
mond, terwijl alle anderen elkaar maar weer moeten weten te vinden. De problematiek
is zeer gevarieerd en divers. Ik heb zojuist gezegd dat iedere achterstandsleerling
in een grote stad ƒ 1235 krijgt, terwijl een achterstandsleerling op
het platteland slechts ƒ 347 krijgt. Als daar geen inhoudelijke onderbouwing
voor komt, vind ik dat niet goed.Door het debatje over de zeggenschap van de scholen is volgens mij helder
geworden dat de Wet gemeentelijk onderwijsachterstandenbeleid bepalend is.
In die wet is sprake van een eigen verantwoordelijkheid voor scholen. Zij
houden zeggenschap via de inzet van de schoolgebonden middelen. De gemeenten
hebben zeggenschap over de inzet van gemeentegebonden middelen en samen moeten
zij een plan maken. Als de resultaten van dat op overeenstemming gericht overleg
worden uitgevoerd, kan daar geen misverstand over bestaan. Ik heb het convenant
zo opgevat dat men daar meteen in de eerste afspraak van uitgaat.Het is nog niet helemaal helder of het landelijk expertisenetwerk onderwijskansen
wordt ondergebracht bij het WPRO. Ik pleit ervoor om niet een nieuwe bureaucratie
of een nieuw expertisecentrum te maken, want dit expertisecentrum leunt natuurlijk
ook op het in Nijmegen gesitueerde expertisecentrum Nederlandse taal. Het
WPRO is een onpartijdige ondersteuningsinstelling, die – vanwege de
vraagfinanciering – wordt gedragen door scholen, maar ook door gemeenten,
omdat ook zij een behoorlijk bedrag aan de schoolbegeleidingsdiensten geven.
Ik vraag de staatssecretaris om een verheldering van haar positie op dit punt.Ik heb mij niet gemengd in de discussie over de taskforce onderwijskansen,
omdat ik mijn schaarse interrupties voor andere zaken wilde bewaren. Het is
helder dat de discussie over twee lagen loopt, namelijk over de verhouding
tussen gemeenten en scholen en over de G4, de G21 en de overige gemeenten.
De staatssecretaris zei, volgens mij in de laatste zin van haar termijn, dat
zij op dat laatste punt in het najaar met een voorstel zal komen. Dan is dat
opgelost en dan resteert het punt van de verhouding tussen de gemeenten en
scholen. Daarover zal collega Lambrechts mede namens mij een motie indienen.Wat de leeropbrengsten van voor- en vroegschoolse educatie betreft heb
ik eigenlijk nog geen helder antwoord gekregen: wat mogen wij verwachten van
de extra investering van 40 mln.? Volgens mij heeft de staatssecretaris wel
toegezegd om de combinatie tussen peuteropvang en de basisschool nader vorm
te geven. Het lijkt mij wenselijk om die uitwerking voor september te ontvangen,
ook omdat de motie-Barth c.s. criteria voor het inspectietoezicht vraagt.
Dit hoort daarbij. Wij willen daarop toetsen, want het is risicovol om te
starten met de uitbreiding van de peuteropvang als er geen kwaliteitstoets
is voor de voorschoolse programma's.Het slim of intelligent investeren in voor- en vroegschoolse educatie
en NT2 beschouw ik als een toezegging van de staatssecretaris. Gemeenten mogen
die eis stellen: als kinderen worden toegelaten tot de voorschoolse programma's,
mogen de gemeenten aan ouders vragen om deel te nemen aan NT2-programma's.
Heb ik dat juist?De staatssecretaris is maar gedeeltelijk ingegaan op het punt van de arbeidsmarktknelpunten.
Zij heeft gezegd dat, al zou zij nu 400 mln. krijgen voor uitbreiding van
voorschoolse programma's, zij dat geld nog niet kan besteden omdat zij de
mensen en de huisvesting er niet voor heeft. Wij hebben allemaal gezien hoe
het is gegaan met de 1,3 mld. voor het basisonderwijs: een prachtige investering,
maar het gevolg is dat wij nu opgezadeld zitten met een lerarentekort. Dat
is weer een nieuw probleem, overigens ook een luxeprobleem. Ik wil voorkomen
dat wij dat probleem opnieuw krijgen bij uitbreiding van de peuterspeelzalen
en daarom is een arbeidsmarktknelpuntenonderzoek noodzakelijk. Ik vraag een
toezegging van de staatssecretaris op dit punt. Anders zal ik het straks vragen
aan staatssecretaris Vliegenthart die hier ook een verantwoordelijkheid voor
heeft.Zoals ik al heb aangekondigd, wil ik een motie indienen over het bevorderen
van de Nederlandse taal, vooral in de allervroegste leeftijdsfase, dus vanaf
2 en 3 jaar. Wij zouden het budget daarvoor willen verhogen en hebben daar
ook een dekking voor aangegeven.De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende, dat het aanleren van de Nederlandse taal de hoogste prioriteit
heeft;voorts overwegende, dat OALT-middelen nu reeds aangewend mogen worden
ter ondersteuning van het aanleren van de Nederlandse taal;stelt vast, dat ongeveer 60 mln. van de 135 mln. OALT-middelen beschik-
baar is voor de onderbouw van het basisonderwijs;van oordeel, dat deze middelen mede gebruikt mogen worden voor het uitbreiden
van voorschoolse Nederlandse taalprogramma's ten behoeve van 2- en 3-jarigen;verzoekt de regering het budget voor- en vroegschoolse educatie (peuterspeelzalen)
met 60 mln. te verhogen en dit ten laste te laten komen van het budget voor
OALT,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Cornielje en Lambrechts. Naar
mij blijkt, wordt zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 8 (27020).De heerRabbae(GroenLinks)Ik constateer dat de heer Cornielje hierbij een kronkelredenering volgt.
Hij zegt dat er niet zoveel middelen moeten worden toegevoegd aan voorschoolse
educatie omdat eerst moet worden gekeken naar de arbeidsmarktknelpunten. Direct
daarop zegt hij dat er toch méér geld moet komen en dat gaat
dan ten koste van het onderwijs in eigen taal en cultuur. Daar zit de crux
van de motie natuurlijk. Heeft hij dan niet van de staatssecretaris gehoord
dat dit ook nu al mogelijk is op basis van de wetgeving? Wat voegt zijn motie
dan toe?De heerCornielje(VVD)De motie gaat in de eerste plaats uit van de overweging dat het leren
van de Nederlandse taal van het allergrootste belang is. In de rapportage
Minderheden 1999 stelt het SCP vast dat het daaraan schort en dat wij daarin
moeten investeren. De motie beoogt dus niet investeren in het leren van de
eigen taal, maar investeren in het leren van de Nederlandse taal. Dat is de
rode draad door het hele onderwijsachterstandenbeleid en wij willen daar graag
een extra impuls aan geven. Wij willen dus beleidsmatig meer tijd en meer
geld voor het Nederlands en minder tijd en minder geld voor de eigen taal.
Dit lijkt mij een zeer logische weg. Ook hier willen wij graag kwalitatieve
afspraken maken met de drie betrokken bewindslieden over de effectiviteit
van de programma's, maar de geschetste richting moeten wij echt opgaan. Ik
zie ook wel in dat deze motie niet direct in september al leidt tot het volledig
besteden van het bedrag van 60 mln. aan peuterspeelzalen, want het geld wordt
nu al uitgegeven aan OALT-leraren, dus het zal langs de weg van de geleidelijkheid
gaan. De richting van het beleid moet echter duidelijk zijn:
méér geld en tijd voor het Nederlands, minder tijd en geld voor
de eigen taal.De heerRabbae(GroenLinks)De heer Cornielje tracht nu een fasering aan te brengen, maar hij weet
dat een soortgelijke motie al eerder door de Kamer is afgewezen. Het is kennelijk
het zoveelste nummer van de VVD op dit vlak.De heerCornielje(VVD)Dat is niet waar. Ik heb toen niet gezegd dat het geld moest worden besteed
aan het peuterspeelzaalwerk, maar voorgesteld om het leren van de Nederlandse
taal verplicht te stellen in de onderbouw van het basisonderwijs. Wij gaan
nu een stapje verder, ook gelet op de discussie die wij hier hebben gevoerd.
Iedereen die serieus meent dat het leren van de Nederlandse taal de achterstand
kan verkleinen, zal daaraan ook in het beleid vorm en inhoud moeten geven.
U blijft op twee gedachten hinken – zowel Nederlands als de eigen taal –
en dat moet u maar eens uitleggen.De heerRabbae(GroenLinks)Het is duidelijk dat wij hierover inhoudelijk van mening verschillen.
U moet mij maar eens uitleggen waarom 60 mln. bij het onderwijs in de eigen
taal vandaan moet worden gehaald, terwijl tegelijkertijd miljarden in de vorm
van een belastingverlaging naar mensen worden gesluisd die absoluut geen geld
meer nodig hebben. Probeer die 60 mln. daar vandaan te halen in plaats van
bij onderwijs dat deze kinderen ten goede komt.De heerCornielje(VVD)Het gaat om een beleidsmatige keuze. Je kunt niet met de mond belijden
dat je het onderwijs in het Nederlands wilt stimuleren en tegelijkertijd ook
het onderwijs in de eigen taal stimuleren. Het is het één of
het ander. Wij kiezen voor het stimuleren van de Nederlandse taal in voorschoolse
programma's.Voorzitter! In het begin van het najaar willen wij graag een stuk ontvangen
waarin helder wordt gemaakt op welke punten wij de staatssecretaris wanneer
mogen beoordelen. Dat laatste zal in ieder geval moeten gebeuren in het voorjaar
van 2001 en bij de stappen die zij tussentijds zet.MevrouwRoss-van Dorp(CDA)Voorzitter! Ik dank de staatssecretaris voor haar antwoord. De nota is
met name gericht op het effectiever inzetten van de middelen in bestuurlijk
kader. Eigenlijk komen er alleen in het voorschoolse traject echt nieuw geld
en nieuwe plannen. Ik vind dat jammer, omdat het coachen en/of scholen van
docenten op scholen erg belangrijk is. De staatssecretaris heeft toegezegd
met minister Hermans te zullen spreken over het aanwenden van het investeringsfonds
dat de minister heeft gecreëerd, maar toch wil ik op dit punt een motie
indienen. Ik vind het van belang dat zo snel mogelijk geld wordt vrijgemaakt
ten behoeve van docenten, want je moet niet te veel aan de bestuurlijke kant
van het proces blijven zitten.De Kamer,gehoord de beraadslaging,constaterende, dat veel leerkrachten die werken op scholen met achterstandsleerlingen
behoefte hebben aan scholing en coaching om deze leerlingen optimale kansen
te bieden;constaterende, dat het nascholingsbudget voor scholen die daarin willen
investeren vaak ontoereikend is;overwegende, dat er pas vanaf 2001 structureel extra geld wordt vrijgemaakt
voor de scholen buiten de G4 met veel achterstandsleerlingen;verzoekt de regering 50 mln. van het onderwijsinvesteringsfonds te reser-
veren voor giften aan onderwijsachterstandsscholen buiten de G4 die willen
investeren in scholing en coaching van hun leerkrachten,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door het lid Ross-van Dorp. Naar mij blijkt,
wordt zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 9 (27020).De heerRabbae(GroenLinks)Wat mevrouw Ross nu vraagt, is nog minder dan een sigaar uit eigen doos,
want er is geen sigaar en er is geen doos. Het onderwijsinvesteringsfonds
bestaat immers nog niet. Wij moeten daar nog over praten en mevrouw Ross schiet
op deze manier in haar eigen voet. Zij maakt de kansen van haar motie alleen
maar kleiner door een relatie te leggen met iets wat er nog niet is en er
misschien ook niet komt. Is het niet beter om dat geld te vragen los van welke
constructie dan ook?MevrouwRoss-van Dorp(CDA)Ik ben erg benieuwd naar wat het overleg tussen de bewindspersonen op
dit punt oplevert. Minister Hermans vindt investeringen noodzakelijk. Een
onderwijskansenfonds kan hiervoor ook middelen bieden. Inmiddels zijn er veel
middelen toegezegd die in het luchtledige zijn blijven hangen en daarom gok
ik liever hierop. In ieder geval is bij minister Hermans de bereidheid aanwezig
om zich voor dit soort zaken in te zetten.De heerRabbae(GroenLinks)Ik heb altijd gedacht dat het CDA tegen gokken was.MevrouwRoss-van Dorp(CDA)Laat ik mij onthouden van allerlei impulsieve reacties hierop. Maar misschien
wil de heer Van der Vlies wel met mij een gokje wagen.Met betrekking tot de verantwoordelijkheidsverdeling ben ik door de tekst
van de nota echt in verwarring gebracht. Misschien is de tekst voor een groot
deel opgesteld door bevlogen gemeentebestuurderen, maar er staat toch echt
dat gemeenten een grotere rol krijgen dan hun normaliter in het op overeenstemming
gerichte overleg zou zijn toebedeeld. Ik ben blij dat de staatssecretaris
zei dat dit niet het geval is. Inderdaad, scholen en gemeenten moeten partners
kunnen zijn, naast elkaar; scholen mogen dus niet alleen maar controleren.Dit brengt mij bij mijn tweede motie. Ik vind het van belang dat gemeenten,
die dus partners van scholen moeten zijn, daadwerkelijk over eigen middelen
kunnen beschikken. Als in een gemeente veel leerlingen verspreid zijn over
scholen in verschillende kernen, dan loopt zij de kans dat zij geen middelen
krijgt. Het lijkt mij raar dat gemeenten moeten concentreren om aan middelen
te komen en ik ben er voorstander van dat zij het partnerschap kunnen waarmaken.
Vandaar mijn motie. De Kamer,gehoord de beraadslaging,constaterende, dat er gemeenten zijn die in het kader van het GOA-beleid
wel planplichtig zijn, maar geen of nauwelijks GOA-geld ontvangen;constaterende, dat deze gemeenten vaak binnen hun gemeentegrenzen scholen
hebben met substantiële gewichtengelden en dus veel achterstandsleerlingen;overwegende, dat het verminderen van onderwijsachterstanden het meeste
succes heeft als gemeenten en scholen daar als partners aan werken;overwegende, dat beide partijen dan ook middelen moeten hebben om dit
te doen;spreekt uit dat alle gemeenten die planplichtig zijn en binnen hun gemeente
scholen hebben met substantiële gewichtengelden zelf een substantieel
bedrag aan GOA-gelden dienen te ontvangen;verzoekt de regering dit bij de verdeling van de GOA-middelen in het kader
van het Landelijk beleidskader 2002-2006 te effectueren,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Ross-van Dorp, Rabbae en Van der
Vlies. Naar mij blijkt, wordt zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 10 (27020).De heerCornielje(VVD)Het lijkt mij zeer onwaarschijnlijk dat gemeenten die middelen niet krijgen.
Het ligt immers voor de hand dat zij uit het Gemeentefonds middelen ontvangen
op basis van sociaal-culturele en sociaal-economische criteria. Zou het niet
verstandiger zijn om deze motie aan te houden totdat het onderzoek heeft plaatsgevonden
dat door de Onderwijsraad is aangekondigd? Voorkomen moet worden dat wij nu
weer geld naar de gemeenten gaan sturen terwijl misschien de uitkomst van
het onderzoek is dat al het geld rechtstreeks naar de scholen dient te gaan.MevrouwRoss-van Dorp(CDA)Ik kan u een lijstje geven van gemeenten die niets ontvangen of een bedrag
van bijvoorbeeld ƒ 8000, terwijl de gewichtengelden wel tot ƒ
250.000 of meer oplopen. Ik heb er verder niets tegen, te laten onderzoeken
hoe een en ander zit, maar ik vraag toch om een en ander voor de periode 2002-2006
te effectueren. Ik denk dat wij tijd genoeg hebben om na te gaan hoe de motie
kan worden uitgevoerd. Ik vind in principiële zin dat beide partners
geld moeten hebben. Vandaar dat deze motie er ligt.De heerCornielje(VVD)Het budget blijft gelijk en dus gaat dit ten koste van andere gemeenten.
Als men bepaalde gemeenten méér wil geven, zullen andere gemeenten
minder krijgen. Daarvan bent u zich bewust?MevrouwRoss-van Dorp(CDA)U heeft gevraagd om een onderzoek om na te gaan hoe het zit met de rechtvaardigheid
van deze verdeling. Het lijkt mij logisch dat dit wordt bekeken. Komen wij
vervolgens tot de conclusie dat er sprake is van een scheve verhouding en
dat de middelen tekortschieten, dan zullen wij in conclaaf moeten gaan om
te bekijken hoe dát probleem moet worden opgelost. Het gaat er nu om
de knelpunten op te lossen en daar moeten gemeenten middelen voor hebben.De heerCornielje(VVD)U blijft binnen het budget voor de gemeenten of legt u hiermee impliciet
een claim op meer middelen?MevrouwRoss-van Dorp(CDA)Vooralsnog neem ik aan dat het mogelijk is om binnen de beschikbare middelen
te blijven, maar u heeft zelf gevraagd om een onderzoek. Mocht daaruit blijken
dat plattelandsgemeenten beduidend minder krijgen terwijl dat niet in verhouding
staat tot de problematiek én dat er meer middelen moeten komen om in
alle gemeenten de achterstanden goed te bestrijden, dan ben ik van plan om
na te gaan of meer middelen kunnen worden ingezet, maar dat doe ik niet al
op voorhand.Voorzitter! Ik ben blij dat de staatssecretaris helder heeft gemaakt dat
het kerncurriculum zoals het CDA zich het voorstelt, voor haar een uitgangspunt
is. Ik was werkelijk in verwarring gebracht door de tekst over de leerstandaarden,
weergegeven in de vorige nota. Daarin stond dat de staatssecretaris van plan
was om alle 103 kerndoelen te concretiseren. Dat leek mij zó overweldigend
dat het me te veel werd. Echter, nu begrijp ik dat dit niet het plan is en
dat uit de kerndoelen een kerncurriculum wordt gedestilleerd, met prioriteit
voor taal en rekenen. Ik heb gezegd dat sociale vaardigheden in dit verband
nader bekeken zouden moeten worden. Hoe men dat wil effectueren in een kerndoel,
is mij nog niet geheel duidelijk. In elk geval spreekt de gedachte het CDA
aan. Ik ben het overigens met mevrouw Barth eens dat wij, op het moment dat
wij kerndoelen omschrijven, een inspanningsverplichting van de scholen vragen.
Dat is dus geen vrijblijvende exercitie. Dat neemt weer niet weg dat ik nadrukkelijk
vind dat scholen ruimte moeten krijgen om eigen beleid te voeren en een eigen
profiel te laten zien. Ze moeten in staat worden gesteld om op een eigen manier
de waarborg inzake de leerstandaard te concretiseren.Er is geen extra geld voor de tussenlaag waar de staatssecretaris het
steeds over heeft. Die tussenlaag zou moeten worden geïmplementeerd in
de scholen, maar ik zie geen geld voor de desbetreffende landelijke instellingen
en dat vind ik buitengewoon jammer. Ik denk dat de scholen daaraan veel zouden
kunnen hebben.MevrouwLambrechts(D66)Ik dank de staatssecretaris voor haar beantwoording. Ik ben blij met haar
toezeggingen op het gebied van taal. In september wordt wat ik nu heb bestempeld
als een halve uitvoering van de motie-Lambrechts zodanig aangevuld, dat alle
scholen van goede, nieuwe taalmethoden gebruik kunnen maken. Ik ben ook blij
met haar toezegging op het gebied van het arbeidsmarktknelpuntenbudget, dat
opengesteld wordt voor de 1,25-scholen.Ik heb nog twee moties in de aanbieding. Onze inzet in het debat is er
de vorige keer en nu op gericht geweest, de positie van de scholen te verstevigen.
Vandaag willen wij ook helderder krijgen waarop wij de staatssecretaris, en
daarmee het kabinet, kunnen aanspreken bij de jaarlijkse financiële verantwoording. De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende, dat de nota "Aan de slag met onderwijskansen" geen helder
beeld geeft van de verantwoordelijkheidsverdeling tussen gemeenten en Rijk;van mening, dat de rijksoverheid ook zelf een grote verantwoordelijkheid
blijft houden voor het onderwijs aan kinderen met een achterstand;voorts overwegende, dat de beleidsverantwoording op de derde woensdag
in mei het instrument biedt om de resultaten van beleid helder in beeld te
brengen;verzoekt de regering bij de verdere uitwerking van de evaluatie niet alleen
aan te geven waar we de gemeenten op aan gaan spreken, maar ook aan te geven
op welke resultaten we de regering kunnen beoordelen in het kader van de beleidsverantwoording
vanaf 2001,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Lambrechts, Cornielje, Barth,
Ross-van Dorp, Kant, Rabbae en Van der Vlies.Zij krijgt nr. 11 (27020).MevrouwLambrechts(D66)De tweede motie luidt als volgt.De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende, dat de scholen en leerkrachten de eerstaangewezenen zijn
om de achterstanden in het onderwijs aan te pakken en leer- resultaten te
verbeteren;van mening, dat de scholen (dan wel een vertegenwoordiging van de scholen)
derhalve moeten worden betrokken bij het bestuurlijk overleg tussen staatssecretaris
en wethouders en bij de taskforce onderwijskansen;vraagt de regering de scholen (dan wel een vertegenwoordiging van de scholen)
deel te laten nemen aan het bestuurlijk overleg onderwijskansen en aan de
taskforce onderwijskansen,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Lambrechts, Barth, Cornielje,
Ross-van Dorp, Kant en Rabbae.Zij krijgt nr. 12 (27020).MevrouwLambrechts(D66)Voorzitter! De opmerkingen van de staatssecretaris over de leerwerktrajecten
stelden mij niet gerust. Ik kreeg de indruk dat de staatssecretaris niet schrikt
van een derde drop-outs uit de VMBO-leerwegtrajecten. Wij zijn niet zo lauw.
Wij gaan niet zover om te zeggen dat die leerlingen maar zonder diploma het
VMBO moeten verlaten. Wij spreken er vast nog vaak over.De heerRabbae(GroenLinks)Voorzitter! Ik dank de staatssecretaris voor haar reactie over de kopklas.
Wij wachten de rapportage af. Ik heb geen reactie vernomen op mijn verzoek
om uitsluitend het traject van consultatiebureau, peuterspeelzaal en basisschool
wettelijk te regelen en desnoods in het landelijke beleidskader van GOA op
te nemen, zodat deze zaak wordt dichtgetimmerd.Collega Lambrechts heeft, mede gesteund door mijn fractie, een motie ingediend
over de taskforce en het bestuurlijk overleg. Mijn fractie vindt dat de staatssecretaris
iets royaler moet zijn met het aanbieden van methoden. Daarom dien ik een
motie in.De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende, dat moderne en goede onderwijsmethoden een belangrijke bijdrage
kunnen leveren aan de kwaliteit van het onderwijs aan achterstandsleerlingen;overwegende, dat scholen door de bestaande afschrijvingstermijn van zeven
jaar niet altijd in staat zijn de modernste en beste onderwijsmethoden te
gebruiken;overwegende, dat het niet goed is voor de kwaliteit van het onderwijs
wanneer scholen nog moeten blijven werken met mindere methoden wanneer er
betere methoden beschikbaar zijn;van mening, dat het goed zou zijn om de scholen in de gelegenheid te stellen
beter in te springen op veranderingen in het onderwijs en vernieuwde inzichten
in de didactiek door ook snel van methoden te kunnen wisselen;vraagt de regering scholen eenmalig de mogelijkheid te geven om nu een
nieuwe leermethode aan te schaffen en om de afschrijftijd van onderwijsmethoden
structureel te verlagen van zeven jaar naar vijf jaar,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door het lid Rabbae. Naar mij blijkt, wordt
zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 13 (27020).MevrouwLambrechts(D66)Voorzitter! Er is nog een Kamerbreed gesteunde motie om alle scholen de
kans te geven in het bezit van een goede taalmethode te komen. Die motie is
nog steeds van kracht; er mag vooral niet de indruk gewekt worden dat ze door
deze nieuwe motie overruled zou worden, want het is een zeer krachtige uitspraak.De heerRabbae(GroenLinks)Dat weet ik, maar nu gaat het eigenlijk om een eenmalige actie, gekoppeld
aan een structurele verkorting van de termijn van zeven tot vijf jaar. In
die zin is het een aanscherping van de motie die u bedoelt.MevrouwKant(SP)Voorzitter! De staatssecretaris had bij het vorige debat over dit onderwerp
een gigantisch probleem, maar als de plannen die nu op papier staan, om financiële
redenen niet uitgevoerd blijken te kunnen worden, heeft zij een nog veel groter
probleem, denk ik. Dit is inderdaad bedoeld als een waarschuwing.Ik vind het een beetje teleurstellend dat de staatssecretaris niet is
ingegaan op mijn meer fundamentele stelling dat wij nu weliswaar extra mogelijkheden
bieden aan scholen met leerlingen met een achterstand, maar dat het fundament
 ontbreekt. Ik maak mij dan ook ernstig zorgen over de kans van
slagen. Ik herhaal dat het noodzakelijk is in het algemeen fors te investeren
in het onderwijs en dat wij nu aan de ene kant speciale projecten en plannen
maken voor achterstandsscholen, maar aan de andere kant blijven toekijken
hoe er concentraties van achterstandsscholen ontstaan. De tweedeling in het
onderwijs wordt steeds sterker en er komt particulier onderwijs van de grond;
de segregatie neemt toe. Ik vind dat ook dit aangepakt zou moeten worden.De staatssecretaris heeft gezegd dat er in het najaar in de rondetafelgesprekken
ook met de gemeenten over dit onderwerp gesproken zal worden. Ik zal de motie
op dit punt maar niet weer op de agenda laten zetten, want dat heeft niet
zoveel zin, denk ik. Maar ik vind dat het gelet op de voortgaande segregatie
allemaal wel erg lang duurt, terwijl de staatssecretaris inmiddels toch ook
heeft toegegeven dat zij dit een ongewenst proces vindt. Kan de zaak niet
versneld worden?De heerVan der Vlies(SGP)Mevrouw de voorzitter! Ik dank de staatssecretaris voor haar beantwoording.
Ik vind het met name positief dat zij zich stellig heeft voorgenomen, afspraken
te maken over resultaten. De stukken hierover krijgen wij in het najaar, maar
dit lijkt mij in ieder geval een goed uitgangspunt.Ik heb de motie van mevrouw Lambrechts over de participatie van scholen
in twee overlegvormen niet medeondertekend, omdat ik zelf een motie op dit
punt had gemaakt, waarvoor ik echter geen steun heb kunnen vinden. Ik constateer
daarin dat er in de stukken zal worden uitgegaan van overeenstemming op basis
van overleg op het niveau van het gemeentebestuur met alle scholen in dat
territoir. Dat staat in de wet en daar is indertijd heel bewust voor gekozen.
Vanwege de risico's waren wij ertegen, maar de meerderheid van de Kamer heeft
die beslissing toch genomen. Bij amendement is toen het op overeenstemming
gerichte overleg ingebracht en dat heeft ons over de streep getrokken, dus
het is voor ons een belangrijk mechanisme in het geheel. Naast het reguliere
overleg is er dus het op overeenstemming gerichte overleg op gemeentelijk
niveau; dan zie ik in de taskforce nog wel een gat, maar dat zou in het bestuurlijk
overleg afgedicht moeten zijn, zoals de staatssecretaris ook beweerde. Vandaar
dat ik mijn naam niet heb verbonden aan de genoemde motie. Overigens zal ik
mijn motie niet indienen, want ik heb geleerd dat je geen kansloze moties
moet indienen. Dat zou alleen een soort getuigenis zijn, waarvoor ik mij overigens
niet zou schamen, maar dat is nu niet aan de orde...Enkele collega's uit niet-coalitiefracties hebben gepoogd duidelijkheid
omtrent de financiën te verkrijgen. Ik snap dit, ik heb het ook heel
vaak gedaan. Je krijgt het zo vlak voor Prinsjesdag en zo kort voor de behandeling
van de Voorjaarsnota alleen niet voor elkaar. Via u, mevrouw de voorzitter,
daag ik de coalitiewoordvoerders uit met de toezegging dat, als er in het
debat over de Voorjaarsnota tentatieve moties worden ingediend over een extra
inspanning op dit niveau, de niet-coalitiefracties zullen meetekenen. Wij
zitten hier immers Kamerbreed voor die doelstelling. Als wij dat afspreken,
kan het geen een-tweetje worden tussen de coalitie en het kabinet. Daar moet
je namelijk een beetje voor vrezen.De voorzitter:Wij zullen de komende week zien wat het gevolg is van deze oproep.Ik verzoek de staatssecretaris te proberen in uiterlijk tien minuten te
antwoorden. Dan kunnen wij daarna tien minuten pauze houden, voordat wij om
kwart over vijf verdergaan met de voor- en vroegschoolse opvang.Tweede termijn van de zijde van de regeringStaatssecretarisAdelmundVoorzitter! Ik zal heel snel antwoorden, want er zijn weer veel vragen
gesteld. Voorzover ik ze nu niet kan beantwoorden, krijgt de commissie ook
nog schriftelijke antwoorden, teneinde toch te voldoen aan hetgeen hoort bij
behoorlijk overleg, namelijk dat de commissie op alle vragen antwoord krijgt.Er is een vraag gesteld over differentiatie in resultaten. Laat heel duidelijk
zijn dat de heer Cornielje het goed heeft samengevat. Het gaat om differentiatie
in de aanpak, toegesneden op de gemeentelijk situatie, en natuurlijk niet
om de leerlingresultaten. De onderwijskansenaanpak is een voorloper van Variëteit
en waarborg, heb ik mevrouw Barth al toegegeven. De wijze waarop wij dat nu
aanpakken, is absoluut een voorloper. Scholen worden pas onderwijskansenschool
genoemd als heel nadrukkelijk zichtbaar is welke resultaten je kunt bereiken
over een aantal jaren. Daaraan wordt straks de aanpak via Variëteit en
waarborg gepaard, waarin ook nog een heleboel andere scholen zullen worden
betrokken, zoals ik mevrouw Ross al heb geantwoord. Op die scholen zijn ook
problemen en zij presteren ook een aantal jaren onder de maat, zoals in Variëteit
en waarborg staat. Maar dat is een andere formulering dan de formulering die
bij onderwijskansen wordt gegeven.De vraag of gewichtenmiddelen in budget kunnen worden toegekend in plaats
van in FTE's, wordt meegenomen in het advies van de Onderwijsraad en kan ook
weer tot herverdelingseffecten leiden. Dit zijn allemaal zaken die ik de Kamer
toezeg voor 1 januari 2002, omdat er dan flink wat dilemma's te delen zijn.
Maar dat kan goed in een nieuw regeerakkoord gebeuren, wie daar ook bij betrokken
zijn. Dat soort zaken leidt tot verschuivingen in budgetten.Ten aanzien van de vraag in welk juridisch kader het convenant past, kan
ik zeggen dat het zonder meer in het wettelijk en bestuurlijk GOA-kader past.
Hetzelfde geldt voor de wijze waarop een en ander wordt uitgewerkt.Inzake de vraag of het expertisenetwerk moet worden ondergebracht bij
het WPRO, kan ik op dit moment niets toezeggen. Ik zal wel de Kamer zo spoedig
mogelijk informeren en ik zal ook het gesprek voeren met de schoolbegeleidingsdiensten,
die inmiddels een brief hebben gestuurd in reactie op de notitie Onderwijskansen.
De Kamer krijgt daar nog bericht over.In reactie op de vraag over OK-beleid wil ik de Kamer graag inspectieverslagen,
rapportages van de gemeenten aan het Rijk en onderzoeken voorleggen. Ik zal
deze informatie steeds ondersteunen met onderzoeken en ik zal de Kamer steeds
schriftelijk informeren. Ik zal dat wat in de nota staat in een tijdslijn
zetten, zodat de Kamer steeds plusjes en minnetjes kan plaatsen. Ten aanzien van de vraag of ouders bij de inschrijving van hun kind voor
een VVE-programma mogen deel- nemen aan een taalcursus, heb ik al gezegd dat
in de aprilregeling VVE gemeenten wordt gevraagd deze koppeling aan te brengen.
Met de heer Van Boxtel heb ik voortdurend overleg over de vraag op welke wijze
dit het beste kan verlopen. Er vindt op dit moment grootschalige coördinatie
plaats.MevrouwBarth(PvdA)Wanneer krijgen wij het resultaat te zien van de coördinatie van
taalcursussen voor ouders?StaatssecretarisAdelmundU ziet dat in de verschillende berichten die door verschillende bewindspersonen
aan de Kamer worden gestuurd. De heer Van Boxtel zal naar aanleiding van het
integratiedebat de Kamer nog apart informeren over hoe omgegaan moet worden
met de inburgering. Dat is een onderdeel van het vraagstuk. Wat het andere
onderdeel betreft, vroeg de Kamer mij contact op te nemen met de BVE-raad.
Ik zal in ieder geval zorgen dat de coördinatie vanuit het ministerie
van Onderwijs plaatsvindt, maar het wordt wel breder aangepakt, zeker waar
het allochtone ouders betreft. Het gaat dan ook over de portefeuille van de
heer Van Boxtel.Mevrouw Ross vroeg naar de landelijke ondersteuning. De prioriteiten bij
de uitwerking van het onderwijskansenplan zijn aangegeven in de hoofdlijnenbrief,
inclusief GOA- en NT2-middelen. Pedagogische centra zullen daarbij natuurlijk
het nodige doen. De ondersteuningsorganisaties zijn zeer belangrijk en worden
ook in beeld gebracht in het onderwijskansenplan, dus wij komen daar nog vaak
over te spreken.Inzake de vraag naar het VMBO en eenderde van de leerlingen, moet ik zeggen
dat er in de discussie nog steeds verschil van mening bestaat over de precieze
aantallen. Het beeld dat naar buiten moet worden gebracht betreft het percentage
dat wij hier hebben afgesproken: 80% van de leerlingen moet het halen in 80%
van de tijd. Dat is een harde afspraak die uit de discussies in de Kamer naar
voren is gekomen. De leerwerktrajecten spelen in op de ruimte voor scholen
om afspraken te maken over doorgaande lijnen naar de ROC's. Daar komt een
apart debat over, maar de ondergrens ligt vast: 80% van de leerlingen in 80%
van de tijd.Over de leerstandaarden is zowel vorige week als vandaag gediscussieerd.
Ik heb niet een oproep aan de Kamer gedaan om zich voortaan niet meer aan
de wet te houden. De wet moet serieus genomen worden. Als alle leden vinden
dat het niet moet gebeuren, dan kan ik als reactie slechts zeggen dat wij
dan misschien iets moeten wijzigen. Het is niet aan mij om te zeggen: doe
maar niet, die wet. Ik constateer wel dat er bij de kerndoelen sprake is van
overladenheid. Wij hebben een pad aangegeven voor het concretiseren van een
en ander. Kamerbreed is men het daarmee eens. In de eindsituatie voldoen alle
scholen aan de kerntabel en concrete kerndoelen. Het zwaartepunt taal en rekenen
wordt als eerste uitgewerkt. Iedereen vindt het logisch dat met die vakken
wordt begonnen. Over de eindsituatie is geen misverstand meer mogelijk. Het
gaat mij om de overgangssituatie naar 2002, waarvoor globale doelen aan de
scholen zijn verstrekt. In die 103 globale doelen prioriteert men op dit moment.
De Kamer doet dat ook in de wijze waarop nu wordt geconcretiseerd in taal,
rekenen en sociale competentie, in samenhang met de zaakvakken. Dat sta ik
de scholen ook toe. Nogmaals, ik roep de Kamer niet op zich niet aan de wet
te houden. Als ik dat doe, neem ik een fanfare- korps mee.Ik hoop dat de zaak hiermee duidelijk is. Wij hebben te globale doelen
aangegeven. Die doelen kunnen niet allemaal door de scholen worden bediend.
Men prioriteert en vreesde dat men daarmee tegen de lamp kon lopen. Men loopt
niet tegen de lamp, men doet aan wijs beleid, zeker als het ook nog met de
inspectie wordt besproken. Er komt een kerntabel, waardoor alle scholen weten
waaraan ze toe zijn.Ik kom op de criteria in IST-RST. Schriftelijke informatie over de procedure
Variëteit en waarborg heb ik al toegezegd. Tot nu toe was de opvatting
dat de kwaliteitsstandaarden worden gerekend tot de professionaliteit van
de inspectie. Desalniettemin zal ik ze de Kamer doen toekomen. De heer Cornielje
legde de relatie met het ontstaan van VVE en het waarborgen van de kwaliteit
in die sector. Welk type toezicht gaan wij daar ontwikkelen? Ik wil graag
een vorm van toezicht hebben op de wijze waarop educatie en taalbeleid daar
gestalte krijgen. Het lijkt mij goed om die discussie tot de volgende vergadering
te bewaren. Ik zou het heel jammer vinden als deze lijnen elkaar zouden kruisen
waardoor vertraging zou ontstaan. Ik pleit derhalve voor zorgvuldigheid. De
minister heeft nadrukkelijk gekozen voor een toezichtskader dat geen politiek
document is. De Kamer krijgt het toegestuurd om zich een mening over de toezichtswet
te kunnen vormen. Op de motie zal ik schriftelijk reageren. Ik wil geen vertraging
in de uitvoering van het onderwijskansenplan. De toezichtswet zal naar verwachting
vóór het eind van dit jaar aan de orde zijn. Al deze vraag-
stukken zijn er gecomprimeerd aan de orde.Ik kom op de motie over de inzet van OALT-middelen. In de praktijk kan
het, maar het kan niet landelijk worden afgedwongen, omdat deze middelen tot
1 augustus 2002 aan de gemeenten zijn toegekend. Dat vraagt om een aanpassing
van de OALT-wet. Inzet van de middelen voor taal, VVE, is een lokale verantwoordelijkheid.
Overigens worden op dit moment al OALT-middelen ingezet voor voor- en vroegschoolse
educatie in het kader van taalondersteuning. Sommige steden doen dat zelfs
op grote schaal. De motie kan niet worden uitgevoerd; zij past niet in de
wet. Dat laat onverlet dat de Kamer kan besluiten om de wet te veranderen.De heerCornielje(VVD)Als het nu al kan, is de motie overbodig en trek ik haar in. Als het nu
niet kan, is het verzoek om het mogelijk te maken terecht.StaatssecretarisAdelmundHet kan nu al, maar niet in de voorgestelde zin: het en masse in het VVE-beleid
plaatsen van 60 mln. Wij hebben namelijk de actoren aangewezen die over deze
beslissing gaan. In die zin kan het op dit moment geen generieke maatregel
zijn. Zelfs als de motie met algemene stemmen wordt aangenomen, zal vervolgens
eerst nog de wet moeten worden veranderd. Het kan nu dus wel, maar het kan
niet landelijk worden afgedwongen. Dat is het verschil tussen de benadering
van de heer Cornielje en wat ik naar voren breng.De heerCornielje(VVD)Ik kom er straks nog op terug.De heerRabbae(GroenLinks)Wat is het politieke oordeel van de staatssecretaris over de motie?StaatssecretarisAdelmundIk geef mijn politieke oordeel in een halve minuut, waarbij ik alle actoren
tekort doe. De urgentie die de heer Cornielje aan taal toekent, wordt in de
Kamer ruim gedeeld. Dat wordt ook zeer ruim door mij gedeeld. Tegelijkertijd
heb ik gezegd dat het OALT-compromis zeer broos is. Volgens dit broze compromis
kan de besluitvorming decentraal plaatsvinden op de wijze waarop de heer Cornielje
dat wenst. Dat vind ik een uitkomst waar zeer goed mee te leven is.Dan kom ik op de verantwoorde- lijkheidsverdeling. Mevrouw Lambrechts
vroeg met name nog naar wat onder de rijksverantwoordelijkheid valt. Ik zal
zo inzicht geven in de momenten waarop zaken aan de orde zijn. Ik zie het
als een aansporing om alle termijnen uit de nota waar te maken.Er is gevraagd naar het onderwijsinvesteringsfonds. Kan het geen onderwijsachterstanden-
of onderwijskansenscholenfonds gaan heten? De Onderwijsraad heeft iets dergelijks
ook geadviseerd. Met Prinsjesdag krijgt de Kamer nadere voorstellen over het
fonds. Ik zal bij de heer Hermans aangeven op welke wijze de Kamer dat fonds
wil gebruiken. Het is een revolving fund: wat eruit gaat, moet er ook weer
in komen. Ik kan mij voorstellen dat wij de Kamer aanbevelen om de motie aan
te houden tot het voorstel van de minister er ligt. Hij komt natuurlijk met
een voorstel over de wijze waarop dit kan worden ingezet.Er is verder gevraagd naar de economische zelfstandigheid van planplichtige
gemeenten in het kader van het onderwijsachterstandenbeleid. Dat wil ik graag
betrekken bij de herziening van de bekostigingssystematiek. Voor het eind
van het jaar ontvangt de Tweede Kamer het voorstel op dit punt. Ik kan mij
voorstellen dat de motie wordt aangehouden totdat dit voorstel is uitgebracht.Wat de taskforce betreft, heb ik al gezegd dat ik geen mist op dit onderdeel
wil laten bestaan. Ik wil graag de bestuurlijke verantwoordelijkheidsverdeling
uit de wet handhaven om daarop helder te kunnen afrekenen. Het voorstel is
in samenwerking met de gemeenten ontstaan. Ik zal over de motie op dit punt
nadenken, in die zin dat ik met de besturenorganisaties zal overleggen over
de wijze waarop ik met hen zal overleggen. Op dit moment overleggen de gemeenten
met de schoolbesturen en dat overleg is gericht op overeenstemming. Het helpt
niet als wij alle besturenorganisaties aan de taskforce toevoegen, want dat
leidt alleen maar tot onhelderheid over wie bestuurlijk verantwoordelijk is.MevrouwLambrechts(D66)Noch het bestuurlijk overleg, noch de taskforce gaat over de bestuurlijke
verantwoordelijkheid. Het gaat over de vraag hoe dingen moeten worden uitgevoerd,
maar niet over verantwoordelijkheid.StaatssecretarisAdelmundWij hebben daar gelukkig al wat langer over van gedachten gewisseld. Ik
wil graag direct inzicht in de knelpunten die bij de gemeenten ontstaan ten
aanzien van de verantwoordelijkheid die zij hebben. Het is allemaal ten behoeve
van de scholen. De gemeenten moeten op overeenstemming gericht overleg voeren
met de schoolbesturen. Het lijkt mij vreemd als daar weer een laag overheen
komt, waarin men ook op overeenstemming gericht overleg moet hebben. Dat betreft
dan de landelijke besturenorganisaties. Dat zou mist creëren. Ik zal
nadenken over de wijze waarop ik met de motie zal omgaan, zo de Kamer deze
aanneemt. Zwaarder dan "op overeenstemming gericht overleg" is niet mogelijk.
Daar zijn de wethouders aan gehouden. Ik wil precies zien op welke wijze het
in de gemeenten verloopt. De taskforce heeft als taak om ons, Kamer en regering,
daarover te informeren.De heer Rabbae heeft een motie ingediend over het eenmalig versneld vervangen
van de methoden, waarin wordt gesproken over het verkorten van de termijn
van zeven naar vijf jaar. In de begroting zal het nodige over de leermiddelen
komen te staan. Ik raad de heer Rabbae aan om zijn motie tot dat moment aan
te houden, want met die begroting wordt duidelijk hoeveel de scholen alleen
al in het najaar extra aan leermiddelen kunnen besteden.De voorzitter:Ik dank de staatssecretaris voor de korte wijze van beantwoorden van de
vele vragen. Ik dank de collega's ook voor hun inbreng bij deel één
van deze dag. Om 17.15 uur beginnen wij met deel twee.Sluiting 17.10 uur.XNoot1 Samenstelling: Leden: Van der Vlies (SGP), Schutte (RPF/GPV), Van de Camp (CDA), Van
der Hoeven (CDA), voorzitter, De Vries (VVD), Van Zuijlen (PvdA), Rabbae (GroenLinks),
Lambrechts (D66), Dittrich (D66), Cornielje (VVD), Dijksma (PvdA), Cherribi
(VVD), Rehwinkel (PvdA), ondervoorzitter, Passtoors (VVD), Wijn (CDA), Ross-van
Dorp (CDA), Örgü (VVD), Nicolaï (VVD), Kortram (PvdA), Halsema
(GroenLinks), Eurlings (CDA), Belinfante (PvdA), Van Bommel (SP), Barth (PvdA),
Hamer (PvdA). Plv. leden: Schimmel (D66), Stellingwerf (RPF/GPV), Mosterd (CDA), Atsma
(CDA), Van Baalen (VVD), De Cloe (PvdA), Harrewijn (GroenLinks), Bakker (D66),
Ravestein (D66), E. Meijer (VVD), Valk (PvdA), Udo (VVD), Van der Hoek (PvdA),
Blok (VVD), Verhagen (CDA), Schreijer-Pierik (CDA), Rijpstra (VVD), Middel
(PvdA), Vendrik (GroenLinks), Visser-van Doorn (CDA), Gortzak (PvdA), Poppe
(SP), Arib (PvdA), Spoelman (PvdA). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-27020-15.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl