Wet inkomstenbelasting 2001; Brief minister en staatssecretaris met schriftelijke antwoorden op vragen die tijdens wetgevingsoverleg van 17-1-2000 niet zijn beantwoord
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-09 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 26727, nr. 122

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum brief

18-02-2000

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1999-2000

26727 nr. 122

19-01-2000

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamOndertekeningLichaam1. Algemene financiële aspecten Belastingherziening
2001Tabel: Budgettaire gevolgen (gewijzigd) pakket maatregelen
oudedagsvoorzieningen Tabel: Verdeling belastingplichtigen met VUT naar grootte
klasse bruto (pensioen) inkomen Tabel: Verdeling belastingplichtigen met pensioeninkomen
jonger dan 65 jaar naar grootte klasse bruto (pensioen)inkomen (raming belastingjaar
1999) Tabel: Uitsplitsing van de inkomenseffecten van wijzigingen
voorgesteld in de Nota van wijziging Tabel: Inkomenseffecten voor ouderen bij verschillende
varianten met de grens voor recht op ouderenkortingen 2. Winst uit onderneming3. Periodieke uitkeringen en verstrekkingen4. Inkomsten uit eigen woning5. Persoonsgebonden aftrek
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 26727Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 69 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
26 727Wet inkomstenbelasting 2001 (Belastingherziening 2001)26 728Invoeringswet Wet inkomstenbelasting 2001nr. 122BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS EN VAN DE MINISTER VAN FINANCIËNAan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 19 januari 2000Hierbij bieden wij u de schriftelijke antwoorden aan op vragen die tijdens
het wetgevingsoverleg op 17 januari 2000 (26 727/26 728, nr. 80)
over de Belastingherziening 2001 (kamerstukken 26 727 en 26 728)
niet zijn beantwoord.De Staatssecretaris van Financiën,W. A. F. G. VermeendDe Minister van Financiën,G. Zalm 1. Algemene financiële aspecten Belastingherziening
2001Gevraagd is om overzicht op onderdelen van de budgettaire gevolgen van
de gewijzigde wetsvoorstellen inzake oudedagsvoorzieningen. Dit overzicht
wordt in de navolgende tabel weergegeven. Opgemerkt zij dat de budgettaire
effecten in de tabel in volgorde zijn berekend. De effecten mogen derhalve
niet absoluut partieel worden geïnterpreteerd.Tabel: Budgettaire gevolgen (gewijzigd) pakket maatregelen
oudedagsvoorzieningen MaatregelBudgettaire consequenties lijfrentesfeer
(in mld gld) Handhaven
basis(lijfrentepremie)aftrek van 1000 euro (f 2204), onder anti-cumulatiebepaling
spaarloon- en premiespaarregeling– 0,60Verlagen franchise van f 30 473 naar f 21 062,
onder in mindering brengen van benutte basisruimte op de jaarruimte0,10Verhogen premiepercentage
van 15% naar 17%– 0,20Vervallen algemene inhaalruimte0,10 Verplichte activering en afschrijving van eerste
kosten levensverzekeraars, in aanleg alleen de provisiekosten0,45 Overige aanpassingen winstberekeningsregels
verzekeraars0,15 Totaal
pakket0,00Ter toelichting op de tabel wordt het volgende opgemerkt. Onderdeel van
het pakket is (her)invoering van een basis(lijfrentepremie)aftrek van 1000
euro (f 2204), waarbij het benutten van dit bedrag naast het deblokkeren
van spaarloon of premiesparen voor de voldoening van pensioenpremies wordt
tegengegaan door de aldus aangewende bedragen op de basisruimte voor lijfrentepremieaftrek
in mindering te brengen. Het budgettaire beslag van de op deze wijze vormgegeven
aftrekmogelijkheid in de lijfrentesfeer bedraagt naar verwachting f 0,6
miljard, waarbij het gebruik van spaarloon of premiesparen voor pensioenpremies
is toegerekend aan de (endogene) kosten van de Wet fiscale behandeling van
pensioenen.Verlaging van de franchise van f 30 473 naar f 21 062
leidt op zichzelf beschouwd tot een vergroting van de jaarruimte voor lijfrentepremieaftrek
met circa f 1600 (17% van (f 30 473 – f 21 062)).
Het in mindering brengen van de benutte ongetoetste aftrek op de jaarruimte
(circa f 2 200) leidt er echter toe dat de jaarruimte per saldo
met circa f 600 afneemt, hetgeen een budgettaire besparing oplevert van
naar verwachting circa f 0,1 mld.Ten aanzien van het vervallen van de algemene inhaalregeling wordt opgemerkt
dat dit mede wordt gecompenseerd door herinvoering van de ongetoetste aftrek,
waarmee ook groepen die in een wat verder verleden onvoldoende pensioen hebben
opgebouwd, een basisruimte krijgen om een pensioentekort weg te werken.Nadere informatie is gevraagd omtrent het aantal vutters naar grootte
klasse van het inkomen (zoals gepresenteerd in de tweede nota van wijziging).
In de onderstaande tabel wordt een verdeling weergegeven naar grootte klasse
van het bruto (pensioen) inkomen uit vroegere arbeid. Tabel: Verdeling belastingplichtigen met VUT naar grootte
klasse bruto (pensioen) inkomen Grootte klassealleenstaandealleenverdienerbruto pensioen-inkomenaantal (x 1 000)gemiddeld bruto pensioen-inkomenaantal (x 1 000)gemiddeld bruto pensioen-inkomen   0 – 30 3604022 387321 288 30 360 –
37 4921533 624334 703 37 492 – 40 000838 464338 767 40 000 – 50 0001844 7522545 445 50 000 – 56 238752 6601452 855 56 238 –
60 000457 710657 892 60 000 – 70 000864 5541464 881 70 000 – 74 984372 652572 587   > = 74 9841096 81615102 977Tijdens het wetsgevingsoverleg van de vaste commissie voor Financiën
is nadere informatie gevraagd omtrent het aantal vutters naar grootte klasse
van het inkomen (zoals gepresenteerd in de tweede nota van wijziging).In de onderstaande tabel wordt een verdeling weergegeven van belastingplichtigen
met pensioeninkomen jonger dan 65 jaar naar grootte klasse van het bruto (pensioen)
inkomen uit vroegere arbeid. Een nader onderscheid naar VUT en overige vroeg
pensioen is thans niet beschikbaar.Tabel: Verdeling belastingplichtigen met pensioeninkomen
jonger dan 65 jaar naar grootte klasse bruto (pensioen)inkomen (raming belastingjaar
1999) Grootte klassealleenstaandealleenverdienerbruto (pensioen)inkomen
uit vroegere arbeidaantal
(x 1 000)gemiddeld
bruto pensioen-inkomenaantal (x 1 000)gemiddeld bruto pensioeninkomen  
 0 – 30 3604022 387321 288 30 360 – 37 4921533 624334 703 37 492 – 40 000838 464338 767 40 000 –
50 0001844 7522545 445 50 000 – 56 238752 6601452 855 56 238 – 60 000457 710657 892 60 000 – 70 000864 5541464 881 70 000 –
74 984372 652572 587   > = 74 9841096 81615102 977Diverse leden hebben vragen gesteld over de ouderenkortingen.Gevraagd is naar een onderbouwing van het verschil in de inkomenseffecten
voor ouderen tussen het oorspronkelijke wetsvoorstel en de 2e Nota van Wijziging.In de hiernavolgende tabel is per wijzigingsvoorstel het inkomenseffect
weergegeven. Het positieve effect voor ouderen als gevolg van de AWF-premieverlaging
is een gevolg van de netto-netto-koppeling.Tabel: Uitsplitsing van de inkomenseffecten van wijzigingen
voorgesteld in de Nota van wijziging  Effect wetsv.Verlagen
AWF-premieVervallen N.A.-forfaitVerlagen tarief schijf 1AVerleng. verkort. schijvenAanpas. Ouderen-kortingenTotale mutatieEffect incl. NvWAlleenstaand        AOW2,3%0,1%– 0,4%0,4%0,0%0,2%0,3%2,6%AOW + 5 0002,5%0,1%– 0,4%0,4%0,0%0,2%0,3%2,8%AOW + 10 0002,6%0,0%– 0,3%0,4%0,0%0,2%0,3%2,9%AOW
+ 20 0001,9%0,0%– 0,3%0,3%0,0%0,1%0,2%2,1%AOW + 30 0001,5%0,0%– 0,2%0,3%0,0%0,1%0,2%1,7%AOW + 40 000– 0,6%0,0%– 0,3%0,2%2,2%– 0,4%1,7%1,1%AOW + 50 0002,0%0,0%– 0,3%0,2%2,0%– 0,4%1,5%3,5%         Gehuwd        AOW1,5%0,1%– 0,6%0,4%0,0%0,5%0,4%1,9%AOW + 5 0001,8%0,1%– 0,5%0,4%0,0%0,5%0,4%2,2%AOW
+ 10 0002,0%0,1%– 0,5%0,4%0,0%0,4%0,4%2,4%AOW + 20 0002,1%0,0%– 0,4%0,4%0,0%0,3%0,4%2,4%AOW + 30 0001,9%0,0%– 0,4%0,4%0,0%0,3%0,3%2,3%AOW + 40 0001,5%0,0%– 0,4%0,3%0,5%0,2%0,7%2,1%AOW
+ 50 0001,6%0,0%– 0,4%0,3%1,7%– 0,1%1,6%3,2%Voorts is gevraagd bij welke hoogte van het aanvullend pensioen de grens
wordt bereikt waarop de ouderenkortingen nog van toepassing zijn. Deze grens
ligt bij een belastbaar inkomen van f 58 004. Deze grens wordt voor
alleenstaanden bereikt bij een aanvullend pensioen van f 36 080,
in de tabel met inkomenseffecten tussen AOW + f 30 000 en AOW +
f 40 000. Bij gehuwden wordt deze grens bereikt bij een aanvullend
pensioen van f 42 900, in de tabel met inkomenseffecten tussen AOW
+ f 40 000 en AOW + f 50 000.Ook hebben de leden gevraagd naar de budgettaire gevolgen en inkomenseffecten
in het geval de ouderenkortingen voor alle ouderen gelden of de grens iets
hoger danwel lager wordt vastgesteld.In de hiernavolgende tabel zijn de inkomenseffecten weergegeven in het
geval de ouderenkortingen aan alle ouderen worden toegekend, de grens wordt
verhoogd tot een belastbaar inkomen van f 65 000 en wordt verlaagd
tot f 51 000.Het recht op de ouderenkortingen aan alle ouderen toekennen, kost 125
mln. Het verhogen van de grens tot f 65 000 kost 29 mln en het verlagen
van de grens tot f 51 000 levert 47 mln op.Tabel: Inkomenseffecten voor ouderen bij verschillende
varianten met de grens voor recht op ouderenkortingen  Effect wetsv. incl. NvWOpheffen grens ouderen-kortingenGrens ouderen-kortingen op f 65 000Grens ouderen-kortingen op f 51 000 Alleenstaand     AOW2,6%0,0%0,0%0,0%AOW + 5 0002,8%0,0%0,0%0,0% AOW + 10 0002,9%0,0%0,0%0,0% AOW + 20 0002,1%0,0%0,0%0,0% AOW + 30 0001,7%0,0%0,0%– 2,4% AOW + 40 0001,1%2,0%2,0%0,0% AOW + 50 0003,5%1,8%0,0%0,0%      Gehuwd    AOW1,9%0,0%0,0%0,0% AOW + 5 0002,2%0,0%0,0%0,0% AOW + 10 0002,4%0,0%0,0%0,0% AOW + 20 0002,4%0,0%0,0%0,0% AOW + 30 0002,3%0,0%0,0%0,0% AOW + 40 0002,1%0,0%0,0%– 0,8% AOW + 50 0003,2%0,7%0,0%0,0%Ten slotte is nog gevraagd waarom de sociale minima er niet op vooruit
gaan, terwijl ouderen met alleen AOW een positief inkomenseffect van enkele
tienden van procenten hebben. De reden hiervan is gelegen in het feit dat ouderen wel, en de sociale
minima niet, profiteren van de verhoging van de ouderenkorting.2. Winst uit ondernemingOnderstaande tabel bevat een korte omschrijving van de door de Tweede
Kamer voorgestelde amendementen met betrekking tot het ondernemerspakket alsmede
een overzicht van de budgettaire gevolgen ervan. Met betrekking tot een amendement
is na de tabel een uitvoeriger toelichting opgenomen, onder meer met aan de
berekening ten grondslag liggende veronderstellingen. nr.onderwerpopbrengst (mln) 11 SchutteWaardering woning op 60% bij staking onderneming
door overlijden ondernemer–
523 GiskesSchrappen leeftijdscriterium uit artikel 3.2.3.1 (toevoegingen oudedagsreserve)
en artikel 3.2.4.3 (zelfstandigenaftrek)– 15024 SchutteAanmerkelijkbelanghouder die ophoudt ab-houder te zijn, krijgt
mogelijkheid resterend verlies via tax credit te verrekenen met inkomen in
box 1– 5 30 ReitsmaInvoering bijzonder
tarief van 20% voor belastbare winst bij staken onderneming door overlijden
en voor het belastbare loon dat bestaat uit uitkeringen en verstrekkingen
ineens wegens overlijden of invaliditeit van de werknemer als gevolg van een
ongeval– 9031 ReitsmaHerinvoeren
stakingsaftrek van f 45 000 voor ondernemers van 55 jaar en ouder
die staken (maximaal één maal per leven)– 70Het budgettaire belang van het handhaven van het bijzondere tarief voor
gevallen van overlijden of invaliditeit, zoals opgenomen in het amendement
onder nummer 30, bedraagt 90 miljoen structureel (tarieven 2001). Op dit moment
is het bijzondere tarief van 20% ook van toepassing in specifieke gevallen
van inkomsten uit krachtens erfrecht ontvangen aandelen, en op specifieke
afkoopsommen. Het budgettaire belang hiervan is circa 5 miljoen. Het totale
budgettaire belang van de huidige 20%-regeling bedraagt 95 miljoen (tarieven
2001). Afhankelijk van de vraag voor welke gevallen het bijzondere tarief
precies gehandhaafd blijft, bedraagt het budgettaire belang vanaf 2001
derhalve structureel 90 dan wel 95 miljoen.De heer Reitsma heeft gevraagd naar de budgettaire gevolgen van het instandhouden
van de stakingsaftrek van f 45 000 voor ondernemers van 55 jaar
en ouder. De kosten hiervan bedragen structureel 70 miljoen per jaar (uitgaande
van maximaal eenmaal per leven).De heer Reitsma stelt dat de maximumverliesverrekening in artikel 3.2.2.1.a
vrij ingewikkeld en onduidelijk is. Het in de nota naar aanleiding van het
verslag genoemde voorbeeld heeft hem niet overtuigd. Stel dat de boekwaarde
van het firma-aandeel een pand betreft. In dat geval zijn er – zo voert
hij aan – twee mogelijkheden. De eerste mogelijkheid is dat een schuldeiser
zich het pand toeëigent om de schulden te delgen die ontstaan door het
verlies. De onttrekking van het pand levert dan een boekwinst op, in het voorbeeld
f 400 000. Op die situatie is de bepaling niet van toepassing, omdat
het verlies per saldo f 600 000 bedraagt. De tweede mogelijkheid
is dat niet dit pand, maar een ander vermogensbestanddeel wordt verkocht.
Dat betekent in zijn ogen dat over de stille reserve van f 400 000
die in dit pand zat op termijn nog moet worden afgerekend. Daarnaast genereert
de bepaling volgens de heer Reitsma een liquiditeitsvoordeel in ten gunste
van de Belastingdienst. Het voorstel van Giele om de boekwaarde van het pand
te verhogen en later hierop af te schrijven, vindt hij beter. De stelling dat de bepaling inzake de maximale verliesverrekening ingewikkeld
is, onderschrijven wij niet. Ook thans geldt al een maximale verliesverrekening
voor commanditaire vennoten op grond van het arrest van de Hoge Raad van 3
juni 1970, BNB 1970/152. Voorts zijn er, zoals is aangegeven in de nota naar
aanleiding van het nader verslag, geen complexe berekeningen nodig bij de
uitvoering van de bepaling.Over het voorbeeld merken wij op dat uit de bepaling volgt dat winst onbelast
is voorzover deze staat tegenover een eerder verlies dat niet aftrekbaar is
op grond van de in artikel 3.2.2.1.a opgenomen verliesmaximering. Dit blijkt
ook uit het voorbeeld in de memorie van toelichting. Dat is ook het geval
in de tweede situatie die in de vraag wordt beschreven. Dat kan als volgt
nader worden toegelicht.De uitgangsssituatie in het voorbeeld is een belastingplichtige die eerst
ondernemer was en zijn firma-aandeel vervolgens omzet in een commanditaire
deelname. Op het tijdstip van de omzetting was de fiscale boekwaarde van de
deelname f 600 000 en de waarde in het economische verkeer f 1 000 000.
Stel dat de winst voor de omzetting nihil was en dat in het eerste jaar na
de omzetting een verlies van f 1 000 000 wordt geleden. In
het tweede jaar na de omzetting wordt de onderneming gestaakt, waarbij een
stakingswinst van f 400 000 wordt gerealiseerd, zijnde de boekwinst
van f 400 000 van het pand. De bepaling werkt in deze situatie als
volgt uit:Jaar 1: Het verlies van 1 000 000 gaat uit boven de fiscale
boekwaarde van f 600 000. Op grond van het eerste lid vindt daarom
een bijtelling plaats van f 400 000. De belastbare winst over jaar
1 bedraagt derhalve per saldo – f 600 000. Van het verlies
komt dus f 400 000 niet in aftrek.Jaar 2: Het totale verlies van f 600 000 (– 600 000
+ 400 000 – 400 000) gaat niet meer uit boven de
fiscale boekwaarde van f 600 000. Er vindt dus geen bijtelling op
grond van het eerste lid plaats. Op grond van het derde lid wordt de winst
verminderd met het bedrag van de bijtelling in jaar 1, namelijk 400 000.
Per saldo bedraagt de belastbare winst derhalve nihil. Er hoeft in deze situatie
dus niet te worden afgerekend over de stille reserve die in het pand ligt
besloten en bij de staking wordt gerealiseerd.Ten opzichte van de huidige situatie levert de bepaling geen liquiditeitsvoordeel
voor de fiscus op. Op grond van de jurisprudentie geldt thans immers ook reeds
een maximale verliesverrekening voor commanditaire vennoten. Hierbij wordt
eveneens van jaar tot jaar beoordeeld of het volgens goed koopmansgebruik
vastgestelde verlies over dat jaar aftrekbaar is.Zoals uit de voorbeelden in de nota naar aanleiding van het nader verslag
blijkt, werkt de voorgestelde bepaling ook goed uit bij navorderingen en ambtshalve
verminderingen. Dit komt omdat op grond van die bepaling zonodig nog een correctie
in het eerste openstaande jaar plaatsvindt. In de oplossing van Giele is dat
niet het geval.De heer Reitsma van de CDA-fractie heeft gevraagd wat de opbrengst is
als het woon-werkverkeer als privé gereden kilometers wordt aangemerkt
in het kader van de bijtelling voor de auto van de zaak, alsmede welke percentages
de in het wetsvoorstel voorgestelde regeling van de bijtelling voor de auto
van de zaak krijgt als deze opbrengst wordt gebruikt voor verlaging van de
percentages van de bijtelling. Mevrouw Giskes van de fractie van D66 heeft
in dit verband aangegeven zich te kunnen vinden in een dergelijke staffel,
mits het woon–werkverkeer als privé gereden kilometers wordt
aangemerkt. Als het woon–werkverkeer wordt aangemerkt als privé gereden
kilometers in het kader van de bijtelling voor de auto van de zaak levert
dat bij benadering f 500 mln op. Een dergelijke wijziging kan zowel forfaitair
worden vormgegeven (dat wil zeggen door afhankelijk van de woon–werk
afstand een vast bedrag, al of niet afhankelijk van de catalogusprijs van
de auto, bij te tellen), dan wel door de woon–werk kilometers mee te
tellen bij de overige privé kilometers. In het tweede geval zullen
degenen die reeds een (volledige) bijtelling voor privé-gebruik hebben
nul extra bijdragen. Niet is bekend wat het budgettaire belang is van de bestelauto's
die voor woon–werkverkeer worden benut en die thans eveneens buiten
de heffing blijven. Als de opbrengst wordt ingezet voor verlaging van de percentages
van de bijtelling kunnen de percentages in de huidige regeling over de hele
linie met 5 procentpunten worden verlaagd. De percentages van de bijtelling
worden dan 10% als het privé-gebruik ligt tussen 500 en 4000 kilometer,
15% als het privé-gebruik ligt tussen 4000 en 7000 kilometer en 20%
als het privé-gebruik ligt boven 7000 kilometer.De leden van de VVD-fractie hebben gevraagd om een nadere beantwoording
van hun vragen over de nota van de Vereniging van Hoofdambtenaren bij het
Ministerie van Financiën (VHMF) met betrekking tot de uitvoerbaarheid
van de Belastingherziening 2001.Meer in het algemeen kan worden opgemerkt dat de Belastingdienst een structurele
en duidelijke inbreng heeft bij de Belastingherziening 2001. Zo is de Belastingdienst
vanaf de aanvang nauw betrokken geweest bij de uitwerking van het nieuwe belastingstelsel
in concrete wetsvoorstellen. Door deze directe betrokkenheid zijn de gevolgen
voor de uitvoering steeds uitdrukkelijk meegewogen bij de talloze keuzes die
aan het nieuwe belastingstelsel ten grondslag hebben gelegen. In aanvulling
hierop heeft de Belastingdienst tevens de reguliere, integrale uitvoeringstoets
uitgevoerd die bij nieuwe wet- en regelgeving pleegt te worden toegepast.
Door deze wijzen van betrokkenheid van de Belastingdienst zijn de belangen
van de uitvoering in algemene zin optimaal gewaarborgd. Op de specifieke vragen
gaan wij hierna in.De VHMF maakt zich zorgen over de voorlichting en serviceverlening aan
de burgers en vraagt hiervoor extra budget. Om een adequate voorlichting en
serviceverlening te waarborgen zijn binnen de Belastingdienst projectgroepen
in het leven geroepen om de noodzakelijke akties uit te werken en voor te
bereiden. Zodra deze akties feitelijk van start gaan zullen de benodigde financiële
middelen – waarvan de dekking in de wetsvoorstellen is geregeld –
worden toegekend.Ten aanzien van de automatisering merkt de VHMF op dat ongewenste vertragingen
in de realisatie mogelijk zijn als gevolg van de algemene schaarste aan informatietechnologie-professionals
en de onderlinge verwevenheid en afhankelijkheid van de diverse automatiseringsprojecten.
De tijdige, juiste en volledige invoering van het nieuwe belastingstelsel
heeft binnen de Belastingdienst de hoogste prioriteit, waarvoor de noodzakelijke
capaciteit in mensen en middelen zullen worden vrijgemaakt. Op dit moment
vinden reeds de nodige voorbereidingen en aanpassingen plaats in de sfeer
van de automatisering. Hierbij zijn tot nu toe geen indicaties naar voren
gekomen die duiden op mogelijke vertragingen in de realisatie. Bij de uitwerking
van de automatiseringsaanpassingen zal de Belastingdienst alert zijn op vertragingen
en waar nodig adequate maatregelen treffen.De uitbreiding van het relatiebestand als gevolg van de heffingskorting
en de hieraan verbonden extra werkzaamheden baren de VHMF zorgen. Ook voorziet de Vereniging extra uitvoeringsproblemen bij de controle op
het bestaan van partnerrelaties, met name bij buitenlandse belastingplicht.De uitvoering van de heffingskorting betekent zoals de VHMF terecht constateert
een uitbreiding van het relatiebestand met circa 2 miljoen belastingplichtigen.
Om aan de extra werkzaamheden het hoofd te bieden is ten aanzien van de uitbetaling
gekozen voor de beproefde methode van de voorlopige teruggaaf. De verwerking
van de voorlopige teruggaaf vindt voor een belangrijk deel langs geautomatiseerde
weg plaats. Bovendien leidt een dergelijke voorlopige teruggaaf veelal niet
tot een eindafrekening in de vorm van een aanslag inkomstenbelasting. Door
deze vormgeving worden de extra handmatige werkzaamheden voor de Belastingdienst
tot een minimum beperkt.De controle op het bestaan van partnerrelaties bij buitenlandse belastingplicht
is lastiger dan in binnenlandse verhoudingen. Hierbij moet echter worden bedacht
dat het gaat om relatief geringe aantallen belastingplichtigen en dat de daadwerkelijke
controle uitsluitend in twijfelgevallen behoeft plaats te vinden. In dergelijke
gevallen zal de Belastingdienst verlangen dat de belastingplichtige de partnerrelatie
aantoont, bijvoorbeeld aan de hand van een buitenlands uittreksel uit de burgerlijke
stand. Mede door het geringe aantal gevallen achten wij deze werkwijze voor
de uitvoering acceptabel.De uitbreiding van de vermogensgegevens vergt naar het oordeel van de
Vereniging een goed georganiseerde gegevensverstrekking van banken, verzekeraars
en dergelijke. De eerste besprekingen met deze organisaties hebben inmiddels –
in een goede sfeer – plaatsgevonden. De eerste voorlopige uitkomsten
zijn bemoedigend. De beoogde vermogensrenseignering voor box 3 lijkt op hoofdpunten
te kunnen worden gerealiseerd. Dit geldt eveneens voor de gegevensverstrekking
rond de eigen woning in box 1 (de uitbetaling van de kapitaalverzekering en
de mutaties hierin). Met betrekking tot de aanlevering van gegevens over lijfrentepolissen
liggen er bij de verzekeraars geen wezenlijke principiële beletsels.
De komende periode zal worden gebruikt om de afspraken over de gegevensverstrekking
in gezamenlijkheid nader uit te werken. Voor verzekeringsprodukten zal mogelijk
een gefaseerde invoering nodig zijn.De Belastingherziening 2001 bevat enkele optieregelingen. Met de VHMF
zijn wij van mening dat deze regelingen leiden tot extra werkzaamheden voor
de Belastingdienst. Uit een oogpunt van efficiënte uitvoering is er voor
gekozen om deze werkzaamheden zoveel mogelijk mee te laten lopen met de reguliere
aangifteverwerking. Bij de beoordeling van het wetsvoorstel op uitvoeringsaspecten
zijn de extra werkzaamheden onderkend en meegenomen in de uitvoeringseffecten.De vraag naar de misbruikgevoeligheid van de meesleep- en meetrekregeling
is aan de orde geweest in de Nota naar aanleiding van het Nader verslag, onderdeel
Uitvoeringsaspecten. In dat kader is opgemerkt, dat de meetreken meesleepregeling
is bedoeld om ongewenste belastingarbitrage te vermijden. Binnen de Belastingdienst
zal voldoende capaciteit worden vrijgemaakt om deze regeling adequaat te kunnen
uitvoeren.De VHMF voorziet een verzwaring van de invorderingswerkzaamheden , bijvoorbeeld
in het geval de heffingskorting onterecht wordt genoten en door het vervallen
van de rente-aftrek van consumptieve kredieten.Het totale effect van de Belastingherziening op de invorderingswerkzaamheden
is lastig in te schatten. Hoewel enkele voorstellen leiden tot extra invorderingswerkzaamheden,
vervallen door de Belastingherziening ook werkzaamheden. Dit betreft onder
meer de werkzaamheden ter correctie van onterechte indelingen in de huidige
tariefgroep 3. Hiervan is sprake in het geval de partner van een
in tariefgroep 3 ingedeelde belastingplichtige in de loop van het jaar substantieel
arbeidsinkomen is gaan genieten. De verwachting bestaat dat de omvang van
de invorderingswerkzaamheden per saldo niet sterk zal afwijken van de huidige
praktijk. De suggesties van de Vereniging ter stroomlijning van de invorderingswerkzaamheden
(onder meer door dwangbevelen per post te versturen) zijn thans in onderzoek.Op de vraag waarom geen belastingadviseurs zijn benoemd in de commissie
Thunnissen-De Waard, merken we op dat inmiddels belastingadviseurs deelnemen
vanuit het College van Belastingadviseurs, de Federatie en de NOB.Naar aanleiding van vragen van de leden Bos, mevrouw De Vries, Reitsma
en mevrouw Giskes over de behandeling van bestaande commanditaire participaties
in de zeescheepvaart, heeft de eerste ondergetekende toegezegd te zullen ingaan
op de brief van de Koninklijke Vereniging van Nederlandse Reders (KVNR) van
14 januari jl. In die brief wordt een reactie gegeven op het voorstel in de
tweede nota van wijziging bij het voorstel van Wet inkomstenbelasting 2001
om commanditen als genieters van winst uit onderneming te belasten in box
I, waarbij geen speciale overgangsregeling is opgenomen voor participaties
in de zeescheepvaart. In de brief wordt gesteld dat het ontbreken van een
compensatie in de sfeer van de stakingsfaciliteiten zeer negatieve gevolgen
zal hebben voor bestaande en nog te starten projecten. De KVNR verwijst in
dit verband naar het antwoord van de eerste ondergetekende van 6 september
jl. op een brief van de zijde van de KVNR. In die antwoordbrief is aangegeven
dat, waar nodig, adequate overgangsregelingen zouden worden getroffen.In dit verband willen wij er allereerst op wijzen dat bij de oorspronkelijke
voorstellen, waarin commanditaire vennoten werden ondergebracht in box III,
een overgangsregeling – niet alleen voor commanditen in de zeescheepvaart,
maar voor alle commanditen – niet gemist kon worden, omdat moest worden
aangegeven hoe zou worden omgegaan met de staking van de onderneming waarmee
alle commanditen in dat voorstel zouden worden geconfronteerd. Daarnaast was
een speciale overgangsregeling voor commanditen in de zeescheepvaart opgenomen.
Tijdens de schriftelijke behandeling van het wetsvoorstel is – ook van
de zijde van de Kamer – reeds gesignaleerd dat die speciale overgangsregeling
wel erg royaal uitviel.Na de tweede nota van wijziging ligt de situatie anders. Omdat de commanditaire
vennoot winst uit onderneming blijft genieten, is er geen sprake meer van
een fictieve staking per 1 januari 2001. Wel rijst de vraag of voor bestaande,
kortlopende commanditaire participaties een overgangsmaatregel wenselijk is.
In dat verband kan worden gedacht aan bestaande commanditaire participaties
die een beperkte, contractueel vastgelegde looptijd hebben, en waarvoor geen
gebruik meer kan worden gemaakt van de stakingsvrijstelling. Onze gedachten
gaan ernaar uit voor contracten die zijn afgesloten voor de indiening van
de tweede nota van wijziging bij dit wetsvoorstel en waarin expliciet is bepaald
dat de commanditaire vennootschap een duur heeft van ten hoogste zeven jaar
of dat de commanditaire deelneming binnen die periode moet worden vervreemd,
een winstaftrek toe te passen die overeenkomt met de stakingsvrijstelling
zoals deze onder de Wet op de inkomstenbelasting 1964 van toepassing zou zijn.
Deze gedachte zal worden uitgewerkt in de derde nota van wijziging.Verschillende fracties hebben opmerkingen gemaakt over het punt van de
verplichte afname van de FOR indien niet is voldaan aan het urencriterium.
Zij hebben gewezen op mogelijke liquiditeitsproblemen bij de ondernemer. De
heer Reitsma heeft de suggestie gedaan om met het oog hierop te accepteren
dat de FOR één of twee jaar te hoog staat ten opzichte van het
vermogen van de ondernemer.In de nota naar aanleiding van het verslag (blz. 136 en 465) hebben wij
erop gewezen dat ingeval de ondernemer niet voldoet aan het urencriterium
uitsluitend sprake is van een verplichte afneming van de oudedagsreserve voorzover
deze uitkomt boven het ondernemingsvermogen. Het betreft derhalve een beperkte
vermogenstoets. Het feit dat de ondernemer in het daaropvolgende jaar gebruik
kan maken van de mogelijkheid van een inhaaldotatie, beperkt het effect van
de verplichte afneming aanzienlijk. Wij verwachten dan ook geen forse liquiditeitsproblemen.
Ook in de nota naar aanleiding van het nader verslag (paragraaf 4.1.3)
is ingegaan op dit punt.Wij hebben de suggestie van de heer Reitsma nader bezien. Deze zou als
volgt vorm kunnen krijgen. De verplichte afname van de oudedagsreserve is
eerst van toepassing indien de ondernemer in twee aansluitende jaren –
in plaats van één jaar – niet aan het urencriterium voldoet.
Deze oplossing zou in situaties waarin tijdelijk niet aan het urencriterium
is voldaan – door bijvoorbeeld ziekte – adequaat werken. Naar
verwachting zal in andere situaties de invorderingsproblematiek enigszins
worden vergroot.De heer Schutte (GPV) heeft het voorbeeld aangehaald van een vader die
een pand verhuurt aan de vennootschap van zijn zoon. Indien deze vader het
pand met winst verkoopt, leidt dat ertoe dat de vennootschap van de zoon 35%
vennootschapsbelasting moet betalen zonder dat deze vennootschap de winst
uit de verkoop ontvangt. De fractie van het GPV vraagt zich af of dit de bedoeling
is.De wijzigingen van de uitbreiding van de meesleep- en meetrekregeling
in de tweede Nota van wijziging behelzen een toerekening van terbeschikkinggestelde
vermogensbestanddelen aan de vennootschap die de desbetreffende vermogensbestanddelen
gebruikt. De beoogde werking van deze fictie is geschetst in de toelichting
bij de tweede Nota van wijziging. Kort samengevat komt het erop neer dat op
alle voordelen ter zake van het gebruik van vermogensbestanddelen die door
een aanmerkelijkbelanghouder of een aan hem gelieerd persoon aan de vennootschap
ter beschikking worden gesteld, een gecumuleerde druk van vennootschaps- en
inkomstenbelasting rust van 51,25%. De fictie heeft alleen gevolgen voor de
belastingheffing en niet voor de civielrechtelijke verhouding tussen degene
die het vermogensbestanddeel ter beschikking stelt en de vennootschap. Het
effect van een dergelijke fictie is dan ook dat eventuele bij verkoop van
een vermogensbestanddeel gerealiseerde voordelen bij de vennootschap tot een
belaste boekwinst kunnen leiden, terwijl de opbrengst ten goede komt aan de eigenaar
van het vermogensbestanddeel. Bij wie derhalve ook een heffing optreedt. Daar
staat tegenover dat de vennootschap ook lasten mag nemen ter zake van de terbeschikkingstelling
die feitelijk niet op haar drukken. Zo komen bijvoorbeeld de afschrijving
en de financieringslasten die feitelijk worden gedragen door degene die het
vermogensbestandeel ter beschikking stelt, ook ten laste van het resultaat
van de vennootschap. Het ligt voor de hand dat de gevolgen van de werking
van deze fictie in de toekomst zullen worden verwerkt in (de) nieuw aan te
gane contractuele verhoudingen tussen alle betrokken partijen. Hierbij kan
enerzijds worden gedacht aan de verhouding tussen de vennootschap die het
vermogensbestanddeel gebruikt en degene die het ter beschikking stelt, en
anderzijds aan de verhouding tussen laatstgenoemde en eventuele overige aandeelhouders. Voor bestaande verhoudingen zal dat betekenen dat partijen nadere afspraken
zullen moeten maken om de beoogde eindresultaten te bereiken. Civielrechtelijk
is dat mogelijk. Daarbij dient te worden bedacht dat sprake is van gelieerde
verhoudingen. Juist omdat sprake zal zijn van aanpassingen van bestaande contractuele
verhoudingen, is het mogelijk noch nodig in de sfeer van het overgangsrecht
maatregelen te treffen waardoor de voorgestelde wijzigingen niet van toepassing
zouden zijn op bestaande verhoudingen. Daaraan kan worden toegevoegd, dat
indien reeds vóór 1 januari 2001 een pand ter beschikking wordt
gesteld en dit ook na 1 januari 2001 zo blijft, een step-up wordt verleend.
Dit betekent feitelijk dat de vennootschap het pand voor de waarde in het
economische verkeer op 1 januari 2001 op de balans zet en dat het fictieve
aandeel in de zin van artikel 4.6.1, eerste lid, een verkrijgingsprijs heeft
van de waarde in het economische verkeer van het pand op 1 januari 2001. De
vermogenswinst van vóór die datum wordt derhalve niet in de
heffing betrokken.3. Periodieke uitkeringen en verstrekkingenDe leden van de fracties van de PvdA en de VVD hebben gevraagd waarom
in artikel 3.3.9, zevende lid, om voor aftrek in aanmerking te komen in de
Wet IB 2001 de eis wordt gesteld dat de belastingplichtige voor de totale
reisafstand in het bezit moet zijn van een OV-verklaring, terwijl onder het
huidige regime deze verklaring vereist is voor een reisafstand boven de 30
kilometer. Volgens deze leden betekent dit dat het nieuwe regime beperkter
wordt ten aanzien van de mensen die minder dan 30 kilometer met het openbaar
vervoer reizen en nu niet in staat zijn een openbaar-vervoerverklaring te
overleggen. Volgens deze leden is er geen enkele reden om het beleid op dit
gebied strenger te maken. Deze leden stellen daarom bij amendement voor het
huidige beleid te continueren.Om in aanmerking te komen voor de forfaitaire aftrek voor reizen (geheel
of gedeeltelijk) met het openbaar vervoer is onder het huidige regime (Wet
IB 1964) de OV-verklaring vereist voor reisafstanden groter dan 30 kilometer.
Voor de reisafstand per openbaar vervoer van minder dan 30 kilometer is geen
OV-verklaring vereist. Aanvankelijk bestond hier ook geen aanleiding toe omdat
er voor de afstanden onder de 30 kilometer geen verschil bestond tussen de
bedragen van het gewone niet OV forfait en de bedragen van het verhoogde OV-forfait.
In een later stadium is, gelet op de geringe verschillen tot 30 kilometer
tussen het gewone niet OV forfait en het verhoogde OV-forfait, om voor het
verhoogde OV-forfait in aanmerking te komen ervoor gekozen voor de afstanden
tot 30 kilometer de belastingplichtige de mogelijkheid te bieden op andere
wijze aannemelijk te maken dat per openbaar vervoer wordt gereisd.In de thans voorgestelde regeling (Wet IB 2001) is voor de toepassing
van het OV-forfait ook voor de reisafstanden van minder dan 30 kilometer een
OV-verklaring vereist. Feitelijk is door het afschaffen van het gewone niet
OV forfait ook voor reisafstanden onder 30 kilometer het verschil gelijk aan
het huidige verschil voor reisafstanden boven 30 kilometer (de alles of niets
situatie). Aangezien door het afschaffen van het gewone niet OV-forfait de
materiële betekenis van het verschil voor de reisafstanden onder de 30
kilometer aanzienlijk is vergroot, is er thans voor gekozen om ook voor deze
afstanden een OV-verklaring verplicht te stellen. De OV-verklaring wordt op
dit moment zowel voor maandkaarten, jaartrajectkaarten en de OV-jaarkaarten,
veelal ongeacht de afstand waarover wordt gereisd, verstrekt. Belastingplichtigen
die reizen op basis van bovengenoemde kaartsoorten zullen in de meeste gevallen
ook voor de afstanden onder de 30 kilometer over een OV-verklaring kunnen
beschikken. Voor de belastingplichtigen die niet kunnen beschikken overeen OV-verklaring en onder de bestaande regeling op basis van «losse»
kaarten voor aftrek in aanmerking komen, betekent deze eis inderdaad een verscherping
van de huidige regeling. Echter kan, door het wegvallen van het onderscheid
tussen de aftrek onder de 30 kilometer en de aftrek boven de 30 kilometer,
voor de eerste 30 kilometer een andere bewijsvoering toelaten een risico inhouden
voor de vereiste bewijsvoering voor de afstanden boven 30 kilometer. In de
toekomst zou de invoering van bijvoorbeeld een elektronisch kaartsysteem voor
de belastingplichtigen die nog niet over een OV-verklaring kunnen beschikken
een oplossing kunnen bieden. Vooralsnog heeft, met het oog op het beperken
van de fraudegevoeligheid en het handhaven van de uitvoerbaarheid van de voorgestelde
regeling, het verplicht stellen van de OV-verklaring voor de totale reisafstand
echter de voorkeur.Naar aanleiding van een brief van een fietser die had uitgerekend dat
de fietsers er in de nieuwe systematiek op achteruit gaan, hebben de leden
van de VVD-fractie enkele vragen over de fietser gesteld . Deze leden hebben
gevraagd of de fietsregeling nog in de wet is opgenomen. Zo ja, of deze regeling
gewijzigd wordt en of de fietsers er hierdoor inderdaad op achteruit gaan.
Indien dit laatste het geval is, is gevraagd, of er dan voor deze groep een
overgangsregeling komt.De huidige regeling voor fietsers bestaat uit een aftrek- en een vergoedingensysteem.Aan de aftrekkant maakt de regeling voor de fietsers deel uit van de aftrekregeling
voor overig (niet openbaar) vervoer. De bestaande forfaitaire aftrekken zijn
onderverdeeld in twee categorieën:• het verhoogde forfait voor reizen woon–werkverkeer (geheel
of gedeeltelijk) per openbaar vervoer, en• het «gewone» forfait voor reizen woon–werkverkeer
per overig (niet openbaar) vervoer. Hieronder vallen alle overige vormen van
vervoer, zoals de minder milieuvriendelijke variant de auto, maar ook de milieuvriendelijkere
varianten zoals (hard)lopen, fietsen, en carpoolen.Conform het Regeerakkoord wordt in de Wet IB 2001, gelet op de verhoging
van de arbeidsmarktfaciliteit in het kader van de grondslagverbreding, voorgesteld
de aftrek voor reizen woon–werkverkeer per eigen vervoer te laten vervallen
en de aftrek voor reizen (geheel of gedeeltelijk) per openbaar vervoeren evenredig
te verlagen. Door het vervallen van de aftrek voor eigen vervoer komt dus
ook de mogelijkheid voor de fietser om de reiskosten voor het woon–werkverkeer
in aftrek te brengen te vervallen. Tegenover het vervallen van de aftrek voor
eigen vervoer staat de invoering van een arbeidskorting. Hierdoor leidt het
vervallen van dit forfait per saldo niet tot een nadeel.Aan de vergoedingenkant blijft het bestaande vergoedingensysteem ongewijzigd.
De werkgever heeft op grond van het bestaande en gecontinueerde vergoedingensysteem
de mogelijk de werknemer onder voorwaarden een fiets met accessoires belastingvrij
te verstrekken of ter beschikking te stellen. Tevens kan de werkgever voor
reizen woon–werkverkeer met eigen vervoer een forfaitair bedrag aan
reiskosten vergoeden.Gelet op de fraudegevoeligheid van een aftrekmogelijkheid alleen voor
fietsers, de precedentwerking die hiervan uit kan gaan naar overige vormen
van (milieuvriendelijk) vervoer is een aftrek alleen voor fietsers niet goed
uitvoerbaar.De leden van de fractie van de VVD stellen nogmaals de vraag over vergoeding
van de kosten voor rekening rijden. Deze leden hebben deze vraag
reeds in de schriftleijke ronde gesteld maar het antwoord hierop niet kunnen
vinden. Deze leden vragen of (indien dit wordt ingevoerd) de kosten van rekeningrijden
onder de zakelijke kosten vallen.Voor een antwoord op deze reeds in het nader verslag gestelde en in de
nota naar aanleiding van het nader verslag van de Wet IB 2001 beantwoorde
vraag wordt verwezen naar bladzijde 58 van de bovengenoemde nota. De tekst
(vraag en antwoord) uit de nota naar aanleiding van het nader verslag is hierna
nogmaals integraal opgenomen.De leden van de fractie van de VVD hebben gevraagd of nu de mogelijkheid
bestaat de werkelijk gemaakte reiskosten belastingvrij te vergoeden. Deze
leden willen graag de bevestiging dat ook kosten die gemaakt worden als gevolg
van bijvoorbeeld rekeningrijden (als dit wordt ingevoerd) belastingvrij vergoed
kunnen worden aan de werknemer.Van belastingvrije vergoeding van de werkelijk gemaakte reiskosten voor
regelmatig woon–werkverkeer is sprake indien de reisafstand geheel of
gedeeltelijk per openbaar vervoer wordt afgelegd. In die gevallen kan ten
hoogste de prijs van het per openbaar vervoer afgelegde deel van de reisafstand
belastingvrij worden vergoed. Wanneer de werknemer zijn regelmatig woon–werkverkeer
niet met het openbaar vervoer aflegt, maar met eigen vervoer bijvoorbeeld
met de auto, kan een forfaitaire bedrag belastingvrij worden vergoed. De kosten
die de werknemer in het kader van zijn regelmatig woon–werkverkeer met
het eigen vervoer maakt als gevolg van bijvoorbeeld rekeningrijden –
dit in antwoord op de door deze leden gestelde vraag – kunnen slechts
als onderdeel van dit forfaitaire bedrag belastingvrij worden vergoed.De heer Reitsma heeft gevraagd welke groepen zouden profiteren van de
herintroductie van de werkelijke kostenaftrek. Als antwoord hierop verwijzen
wij naar de Nota naar aanleiding van het Verslag voor de Wet inkomstenbelasting
2001 (pagina 154, waar een overzicht wordt gegeven van de verdeling naar belastingplichtigen
met werkelijke kostenaftrek en het overzicht van de samenstelling van de werkelijke
kostenaftrek).Mevrouw Giskes heeft gevraagd of het voorgestelde regime voor rechten
op periodieke uitkeringen het onbedoeld mogelijk maakt dat dergelijke rechten
onbelast aan een buitenlander kunnen worden vervreemd. Vermoedelijk is deze
vraag ingegeven door het feit dat in de Wet IB 1964 een regeling geldt voor
de vervreemding van periodieke uitkeringen en in het wetsvoorstel daarvoor
geen specifieke regeling is opgenomen. Hierbij moet evenwel worden bedacht
dat de specifieke regeling in de huidige wet betrekking heeft op rechten op
periodieke uitkeringen die de tegenwaarde vormen voor een prestatie. Voor
rechten waarbij dat niet het geval is, zoals publiekrechtelijke en familierechtelijke
uitkeringen, geldt in de huidige wet geen specifieke vervreeemdingsbepaling
omdat het niet goed denkbaar of zelfs onmogelijk is om dergelijke rechten
te vervreemden. Dergelijke rechten hebben namelijk een zodanig bijzonder karakter
dat de daaruit voortvloeiende uitkeringen zijn gebonden aan een specifiek
persoon. Voor het geval in zeer uitzonderlijke situaties toch een vervreemding
plaatsvindt en daarvoor door een derde een prijs wordt betaald, dient in de
Wet IB 1964 heffing plaats te vinden op grond van artikel 31, eerste lid,
waarin is geregeld dat tot de inkomsten mede behoort hetgeen wordt genoten
ter vervanging van te derven inkomsten.In het wetsvoorstel is deze systematiek zo veel mogelijk overgenomen,
met dien verstande dat daarin periodieke uitkeringen die de tegenwaarde vormen
voor een prestatie in beginsel tot box 3 behoren. Daarvoor is derhalve geen
vervreemdingsbepaling meer nodig. Dit leidt uitzondering voor lijfrenten waarvan
de premies in box 1 ten laste van het inkomen zijn gekomen en
voor uitkeringen op grond van daarmee naar strekking overeenkomende buitenlandse
regelingen. Daarvoor zijn evenwel specifieke heffings- en sanctiebepalingen
voorgesteld. Ten slotte resteren nog de genoemde publiekrechtelijke en familierechtelijke
uitkeringen en dergelijke die niet of nauwelijks vervreemdbaar zijn. Conform
de huidige systematiek is daarvoor artikel 3.5.3, eerste lid, voorgesteld,
waarin is geregeld dat tot de aangewezen uitkeringen mede behoort hetgeen
wordt ontvangen ter vervanging van te derven periodieke uitkeringen. Samengevat
kan worden vastgesteld dat de voorgestelde systematiek voor zover noodzakelijk
overeenkomt met die van het huidige regime. Van het laatste regime is niet
gebleken dat op het onderhavige terrein onvolkomenheden in de wetgeving bestaan.4. Inkomsten uit eigen woningMw De Vries en de heer Bos zijn ingegaan op de behandeling van de eigen
woning bij echtscheiding in de periode voordat boedelscheiding heeft plaatsgevonden,
of voordat anderszins de vermogenspositie is aangepast aan de nieuwe situatie.
Uitgangspunt hierbij is dat een van de partners het huis verlaat; de ander
blijft in het huis wonen. De discussie richt zich hierbij met name op de (on)mogelijkheid
om de door een van de partners of beide partners betaalde hypotheekrente in
box I in aftrek te brengen. De vraag is namelijk of door de gewijzigde omstandigheden
nog aan de voorwaarden voor de eigenwoningregeling wordt voldaan. Mw De Vries
heeft in dit kader gevraagd naar de mogelijkheid om de kosten, zoals hypotheekrente,
toe te rekenen aan de alimentatie.De fiscale behandeling van een dergelijke situatie is afhankelijk van
de feitelijke omstandigheden van het geval, zoals het antwoord op de vraag
wie de eigenaar is van de woning, wie de rente betaalt en het van toepassing
zijnde huwelijksvermogensregime. Indien een echtgenoot ten behoeve van de
voorziening in het levensonderhoud van de duurzaam gescheiden levende andere
echtgenoot, door die andere echtgenoot verschuldigde rente betaalt, kan dit
onder omstandigheden, ook zonder specifieke bepaling, al als alimentatie worden
beschouwd. Hieraan doet niet af dat de echtscheiding en de definitieve alimentatie-afspraak
formeel nog niet tot stand zijn gekomen. Een wezenlijk andere situatie doet
zich evenwel voor voorzover (de waarde van) de woning civielrechtelijk, mede
gezien het huwelijksvermogensregime, toekomt aan de echtgenoot die de hypotheekrente
betaalt. Alsdan gaat het om de financiering van een «eigen» vermogensbestanddeel,
en is geen sprake van een betaling aan of ten behoeve van de echtgenoot. Afhankelijk
van de feitelijke omstandigheden, kan het door de eigenaar van woning aan
de andere partner verstrekte woongenot wel worden aangemerkt als alimentatie.Vooropgesteld zij dat wij begrip hebben voor de opmerkingen van leden
over de uitwerking van de voorgestelde regeling in de onderhavige situatie.
Tijdens het wetgevingsoverleg heeft de eerste ondergetekende aangegeven huiverig
te staan tegenover het maken van een specifieke uitzondering op de eigenwoningregeling.
een uitzondering leidt namelijk al snel tot mogelijkheden voor constructies
en opzetjes, en tot afbakeningsproblemen. Tevens zal de vraag opkomen waarom
wel een specifieke regeling wordt getroffen voor echtscheiding en niet voor
andere situaties.Technisch is een dergelijke specifieke bepaling in de eigenwoningregeling
overigens wel mogelijk, bijvoorbeeld naar analogie van de bepaling voor het
aanhouden van een woning voor verkoop. Het is dan wel zaak om te komen tot
een goede afbakening, zodat de uitzondering alleen toepassing zou vinden in
reële gevallen, en dat opzetjes en constructies zo veel mogelijk
worden vermeden. Bij een opzetje kan bijvoorbeeld worden gedacht aan de situatie
dat een echtgenoot zich inschrijft in de tweede woning en claimt dat binnen
korte termijn een echtscheidingsprocedure zal worden ingezet. De afbakening
zou dan zodanig vorm moeten worden gegeven dat de regeling zou worden toegespitst
op de situatie waarvoor die is bedoeld, het geven van een beperkte (overgangs)periode
aan belastingplichtigen om hun vermogensrechtelijke positie aan de nieuwe
situatie aan te passen. Door de tegemoetkoming aan een vrij korte maximum
periode te verbinden, zou het risico van constructies verder worden verkleind.
In dit kader kan ook worden gedacht aan de eis dat per belastingplichtige
slechts voor één woning hypotheekrente kan worden genoten. Daarnaast
zouden constructies en opzetjes, zeker indien deze realiteitsgehalte ontberen,
door de belastingdienst in de uitvoeringssfeer kunnen worden aangepakt.Een bijkomende vraag voor wat betreft de afbakening is of een dergelijke
tegemoetkoming ook zou moeten gelden voor samenwonende partners die vanaf
een bepaald jaar niet meer opteren als partner.De hiervoor beschreven afbakeningsvragen doen zich overigens ook voor
indien wordt gekozen voor een regeling in de alimentatie-sfeer. Bij een dergelijke
benadering zou het alimentatiebegrip wel erg ver moeten worden opgerekt.De heer Bos (PvdA) heeft een nadere uitleg gevraagd over de mogelijkheid
om een kapitaalverzekering te koppelen aan de eigen woning als er geen hypotheekschuld
ter zake van de financiering van de eigen woning is.De regeling van de kapitaalverzekering eigen woning is opgenomen in box
I als inkomen uit werk en woning. Het daarbij behorende heffingssysteem (progressief
tarief over reële inkomst op uitkeringsmoment) wijkt af van die van het
inkomen uit sparen en beleggen (proportioneel tarief over een jaarlijkse forfaitaire
inkomst). Beide systemen hebben hun eigen rechtvaardiging. De koppeling aan
de eigen woning biedt echter wel de mogelijkheid om gebruik te maken van de
vrijstelling. Deze vrijstelling is echter nooit hoger dan de hoogte van de
af te lossen hypotheekschuld. Zolang er geen hypotheekschuld is, bestaat er
dus ook geen recht op een vrijstelling. Vanuit die optiek ligt het niet zonder
meer voor de hand, maar is er overigens vanuit de wetgever ook geen bezwaar,
om de kapitaalverzekering te koppelen aan de eigen woning. Indien belastingplichtigen
kiezen voor de koppeling, zal de achtergrond van die keuze veelal gelegen
zijn in de verwachting dat er op afzienbare termijn een hypotheekschuld ter
zake van de financiering van de eigen woning zal worden aangegaan (bijvoorbeeld
bij te verwachten onderhoud- of verbeteringskosten). In dat geval is een vroegtijdige
koppeling gunstig omdat de renteaangroei reeds vanaf het begin in de toekomstige
vrijstelling kan vallen. Tegelijkertijd is in dat geval het risico van een
progressief belaste rente-uitkering geheel voor rekening van de belastingplichtige.
Dat risico kan onder omstandigheden door de nieuwe verscherpte eisen voor
kwalificatie van hypotheekschulden aanzienlijk zijn.De heer Reitsma (CDA) heeft het volgende aan de orde gesteld. Indien in
het verleden een vruchtgebruik is overgedragen en dit is in contracten vastgelegd,
is het dan niet redelijk om voor die bestaande situaties een overgangsregeling
te maken?De opzet van de eigenwoningregeling in de Wet IB 2001 is om deze uitsluitend
van toepassing te laten zijn op de echte eigen woning die de belastingplichtige
anders dan tijdelijk als hoofdverblijf ter beschikking staat. Hierop
is één uitzondering gemaakt voor het geval dat de langstlevende
echtgenoot een recht van vruchtgebruik op de woning als gevolg van overlijden
krachtens erfrecht heeft verkregen. Wij zien geen reden om naast deze uitzondering
weer een overgangsregeling te creëren voor vruchtgebruiksituaties bij
leven die belastingplichtigen bewust zijn overeengekomen.Voorts heeft de heer Reitsma gevraagd naar de gevolgen voor de situatie
dat twee partners twee woningen hebben en geen keuze maken. Dat betekent dat
beide woningen vallen onder box III. In bepaalde gevallen kan dat aantrekkelijk
zijn. Voor de vooruitbetaalde rente geldt een regeling, maar voor achteraf
betaalde rente niet. De partners kunnen besluiten om beide woningen een aantal
jaren in box III te zetten. In hun hypotheekacte wordt opgenomen dat zij een
x-aantal jaren, bijvoorbeeld vijf jaren, niet betalen. Na die vijf jaren maken
zij wel een keuze. Een van de woningen komt daarmee onder de aftrek te vallen.
In dat jaar gaan zij de rente in rekening brengen van alle jaren daarvoor,
zodat zij via een achterdeur een groot negatief inkomstendeel creëren.Het is juist dat als partners geen keuze maken de beide woningen in box
III vallen. In de jaren dat de woningen in box III vallen, is geen sprake
van een eigen woning noch voor de ene woning noch voor de andere woning. De
rente die op die jaren betrekking heeft en achteraf wordt betaald, kwalificeert
als rente ter zake van een tweede woning. Dergelijke rente is onder de Wet
IB 2001 niet aftrekbaar. In het jaar dat de partners wel hun keuze kenbaar
maken en de rente in één keer over de vijf voorafgaande jaren
voldoen, is er wel sprake van een eigen woning. Echter alleen de rente over
dat jaar kwalificeert als renten van schulden, die zijn aangegaan ter verwerving
van de eigen woning en is aftrekbaar. De rente die betrekking heeft op de
voorafgaande jaren is, zoals reeds is opgemerkt, de renten van schulden, die
zijn aangegaan ter verwerving van een tweede woning en dus niet aftrekbaar.De heer Reitsma heeft vervolgens een aantal casusposities aan de orde
gesteld.Drie natuurlijke personen zijn elk voor eenderde deel onverdeeld eigenaar
een (eigen) woning. De aankoop van de woning is volledig met een hypothecaire
geldlening gefinancierd. Zij zijn alledrie hoofdelijk aansprakelijk met betrekking
tot de geldlening. Slechts één van hen woont feitelijk in de
woning en hij is degene die de volledige hypotheekrente betaalt.1. Is het eigenwoningforfait voor hem van toepassing en, zo ja, is dat
dan voor het deel waarvoor hij eigenaar is of is dat voor de gehele woning.De belastingplichtige is voor een derde gedeelte eigenaar van de (eigen)
woning. Op grond van artikel 3.6.2, eerste lid, zal hij voor dat gedeelte
dus voor eenderde het eigenwoningforfait moet aangeven. Voor de andere eigenaren
is er sprake van een box III woning.2. Kan de woning voor de belastingplichtige wel een eigen woning zijn
als de waardeverandering hem niet grotendeels aangaat.Met betrekking tot het gedeelte van de woning waarvan hij eigenaar is
(eenderde), gaat de waardeverandering hem volledig aan. Aan die voorwaarde
is dus voldaan om de woning (voor dat deel) als eigen woning te kunnen aanmerken.3. Is de door de belastingplichtige betaalde hypotheekrente geheel aftrekbaar
of is dit beperkt tot eenderde gedeelte. Uitsluitend voor het gedeelte waarvan hij eigenaar is sprake van een eigen
woning en alleen voor dat gedeelte is hij een schuld aangegaan ter verwerving
van de woning. De hypotheekrente die op dat (derde) deel betrekking heeft,
is aftrekbaar op grond van artikel 3. 6. 11, eerste lid, onderdeel a.4. Hoe verloopt de fiscale behandeling van de andere eigenaren, die geen
bewoner zijn, maar wel hoofdelijk aansprakelijk zijn voor de schuld belast.Voor hen is sprake van een box III bezitting en schuld.Idem vorige casus, maar met als uitgangspunt dat de woning een rijksmonument
is in de zin van de Monumentenwet. Stel dat de eigenaar-bewoner alle onderhoudskosten
betaalt. Kan hij alle onderhoudskosten aftrekken op de voet van artikel 6.8.1
van de Wet IB 2001 of slechts dat gedeelte dat samenhangt met zijn eigendomsrecht?
Is er wellicht sprake van schenkingsrecht, een belaste schenking aan de andere
eigenaren, niet zijnde bewoners, ieder voor een derde gedeelte? Zo ja, hoe
laat die belaste schenking zich becijferen? Eenderde van de waardeaangroei
na de restauratie, eenderde van de restauratiekosten of eenderde van het bij
verkoop van de woning aan de restauratie toe te rekenen deel van de verkoopopbrengst?Indien de eigenaar-bewoner alle onderhoudskosten voor zijn rekening neemt,
behoort slechts eenderde deel voor hem tot de uitgaven voor monumentenpanden.
De overige kosten kan hij niet in aanmerking nemen. De twee eigenaren-niet
bewoners zouden als zij hun deel van de onderhoudskosten voor hun rekening
namen op grond van artikel 6.8.1, eerste lid, onderdeel b, ook uitgaven voor
monumentenpanden in aanmerking kunnen nemen. Nu dat in de voorgelegde casus
niet het geval is, kan geen aftrek plaatsvinden. Of het betalen van de onderhoudskosten
door de gedeeltelijk eigenaar/ geheel bewoner, als een schenking zou kunnen
worden aangemerkt, is moeilijk te beantwoorden. Dit hangt bijvoorbeeld af
van de vraag of het wellicht onderdeel is van het geheel van rechten en verplichtingen
tussen de verschillende eigenaren.De heer Reitsma en de heer Vendrik hebben vragen gesteld over in erfpacht
uitgegeven grond. De vraag is of deze grond deel uitmaakt van de eigenwoningregeling.
Voorts is gevraagd waarom betaalde erfpachtcanons, die zoals de heer Vendrik
opmerkte, een vergoeding vormt voor het gebruik van grond en dus in feite
als niet aftrekbare huur is aan te merken, aftrekbaar is.Bij de totstandkoming van artikel 42a van de Wet op de inkomstenbelasting
1964 is er van de zijde van de Tweede Kamer op aangedrongen om de aftrekbaarheid
van erfpachtcanons in stand te laten, aangezien deze in economische zin vergelijkbaar
waren met renten. Wij verwijzen hiervoor naar het voorlopig verslag (kamerstukken
II 1970/71, 10 790, nr. 7). Consequentie hiervan is dat de waarde van
de eigen woning wordt bepaald alsof de woning op eigen grond is gebouwd. Dit
was in artikel 42a van de Wet op de inkomstenbelasting 1964 geregeld door
de waarde in het economische verkeer te bepalen zonder rekening te houden
met de periodieke schuldplichtigheid. Daartegenover was de periodieke canon
aftrekbaar van het huurwaardeforfait.In de eigenwoningregeling zoals die in de Wet inkomstenbelasting 2001
is opgenomen, is bovenstaande systematiek doorgetrokken. Dit is geregeld door
voor de bepaling van de eigenwoningwaarde uit te gaan van de WOZ-waarde (artikel
3.6.3). Op grond van artikel 17 van de Wet waardering waardering onroerende
zaken wordt de waarde bepaald op de waarde die aan de onroerde
zaak dient te worden toegekend, indien de volle en onbezwaarde eigendom daarvan
zou kunnen worden overgedragen en de verkrijger de zaak in de staat waarin
die zich bevindt, onmiddellijk en in volle omvang in gebruik zou kunnen nemen.
Dit betekent dat een eigen woning die is gebouwd op erfpachtgrond wordt gewaardeerd
alsof sprake is van eigen grond. Op deze wijze maakt de in erfpacht uitgegeven
grond deel uit van de eigenwoningregeling. De periodiek betaalde canon kan
vervolgens op grond van artikel 3.6.11 in aftrek worden gebracht op het eigenwoningforfait.
Als geld wordt geleend voor de afkoop van de erfpacht, wordt deze schuld aangemerkt
als eigenwoningschuld met aftrekbare hypotheekrente.De heer Reitsma (CDA) heeft gevraagd of er sprake is van een omissie,
waar het gaat om een kapitaalverzekering die gekoppeld is aan een eigen woning
die tot het ondernemingsvermogen behoort.De heer Reitsma doelt waarschijnlijk op het feit dat in het onderhavige
wetsvoorstel geen regeling is opgenomen voor een vrijstelling ter zake van
een kapitaalverzekering waarmee de schuld afgelost wordt die is aangegaan
voor de financiering van een ondernemingspand dat, naast het zakelijke gebruik,
tevens door de ondernemer wordt bewoond. Dit is echter geen omissie. De vrijstelling
voor de kapitaalverzekering eigen woning speelt zich af in de privésfeer.
De belastbare winst uit onderneming is een geheel andere fiscale sfeer waarin
een vrijstelling voor privé-investeringen niet aan de orde is. Het
feit dat in de winstsfeer een band met het eigenwoningforfait wordt gelegd,
is slechts een hulpmiddel om de waarde van de privé-onttrekking als
correctie op de winstbepaling vast te stellen.Zowel de heer Reitsma als de heer Vendrik hebben vragen gesteld over de
in de tweede nota van wijziging op het wetsvoorstel inzake de Wet inkomstenbelasting
2001 opgenomen maatregel met betrekking tot de limitering van de periode van
de rente-aftrek. Voorgesteld is om de periode waarin de rente die verband
houdt met de financiering van de eigen woning in aftrek kan worden gebracht,
te limiteren tot 30 jaar.De heer Reitsma heeft gevraagd wat de gevolgen van de voorgestelde maatregel
zijn in de volgende casuspositie. Iemand heeft vanaf 2001 over een periode
van 29 jaar hypotheekrente ter zake van de eigen woning afgetrokken. In jaar
29 wordt de woning verkocht en in jaar 31 wordt een nieuwe eigen woning gekocht.
Begint in dat geval bij aankoop van de nieuwe woning de periode van 30 jaar
opnieuw te lopen? Het antwoord op deze vraag wordt aan de hand van een cijfermatig
voorbeeld uitgewerkt. In het jaar 2001 wordt een woning van f 300 000
aangeschaft die volledig met geleend geld wordt gefinancierd. De rente op
deze lening is dan voor een periode van maximaal 30 jaar aftrekbaar. Indien
deze woning na 29 jaar wordt verkocht, zal de schuld worden afgelost, zodat
aftrek van rente vanaf dat moment niet meer aan de orde is. Geconstateerd
kan worden dat met betrekking tot de lening van f 300 000 in totaal
reeds over een periode van 29 jaar rente in aftrek is gebracht. Indien vervolgens
in jaar 31 een nieuwe woning wordt aangekocht waarvan de aankoopprijs (eveneens)
f 300 000 bedraagt, en deze aankoopprijs van f 300 000 volledig
met geleend geld wordt gefinancierd, ontstaat het volgende beeld. Over het
geleende bedrag van f 300 000 heeft in verband met de eerdere eigen
woning reeds 29 jaar rente-aftrek plaatsgevonden. Met betrekking tot de in
jaar 31 gekochte nieuwe eigen woning, zal derhalve nog over een periode van
1 jaar rente-aftrek mogelijk zijn. De periode van 30 jaar begint bij aankoop
van een nieuwe woning niet opnieuw te lopen. Dit volgt uit artikel 3.6.11,
tweede en derde lid. Indien in jaar 31 echter een duurdere woning wordt gekocht, ontstaat een
wat ander beeld. Stel dat de in jaar 31 aangekochte nieuwe woning niet f 300 000
maar f 500 000 kost, en dat dit bedrag volledig met geleend geld
wordt gefinancierd. In dat geval wordt dus een bedrag van f 500 000
geleend. Van dit bedrag wordt f 300 000 geacht een voortzetting
te zijn van de lening die in het verleden is aangegaan ter financiering van
de eerdere eigen woning. Met betrekking tot dit deel van de lening is –
zoals hiervoor is aangegeven – nog rente-aftrek mogelijk voor een periode
van 1 jaar. Voor het bedrag van f 200 000 dat extra wordt geleend,
begint in jaar 31 echter wel een (nieuwe) periode van 30 jaar te lopen.De heer Vendrik heeft tegen de achtergrond van de hiervoor beschreven
systematiek gevraagd of de begrenzing van de rente-aftrek tot een periode
van maximaal 30 jaar de meest aangewezen vorm is. In dat verband geeft hij
het voorbeeld van een volledig met geld gefinancierde eigen woning van f 400 000
die na dertig jaar voor f 700 000 wordt doorverkocht. Twee jaar
daarna wordt een nieuwe eigen woning voor f 900 000 gekocht. In
dat geval mag volgens de voorgestelde maatregel de rente die betrekking heeft
op een bedrag van maximaal f 500 000 – de heer Vendrik constateert
dat terecht – bij de eigen woning in aftrek worden gebracht. Dit bedrag
kan worden berekend door de aankoopprijs van f 900 000 te verminderen
met het bedrag van de eerdere lening van f 400 000 (waarover reeds
gedurende de maximale periode van 30 jaar rente in aftrek is gebracht). Anders
dan de heer Vendrik suggereert, leidt de limitering van de rente-aftrek tot
maximaal 30 jaar in dit voorbeeld wel degelijk tot een beperking van de hoogte
van bedrag van de lening waarover de rente nog in aftrek kan worden gebracht
(zonder deze maatregel zou immers – indien bij aankoop van de nieuwe
woning het gehele aankoopbedrag van f 900 000 met geleend geld zou
worden gefinancierd – alle rente onbeperkt in aftrek kunnen worden gebracht).
De waarneming van de heer Vendrik dat belastingplichtigen die op een zelfde
inkomensniveau blijven tegen de grens aanlopen, terwijl voor belastingplichtigen
die in de loop van hun leven een substantieel hoger inkomen verwerven in de
sfeer van de rente-aftrek veel mogelijk blijft, is niet geheel correct. De
systematiek van de voorgestelde maatregel komt er op neer dat de rente die
betrekking heeft op de financiering van de eigen woning over een periode van
maximaal 30 jaar aftrekbaar is. Dit geldt voor alle belastingplichtigen, ongeacht
de hoogte van het inkomen of de omvang van de lening. Wij achten dit een adequate
en passende maatregel om belastingplichtigen nadrukkelijk te stimuleren om
een lening die verband houdt met de financiering van de eigen woning uiterlijk
na 30 jaar volledig af te lossen. Belastingplichtigen die in de loop van hun
leven een substantieel hoger inkomen verwerven, en daarmee de financiële
speelruimte krijgen om een duurdere eigen woning te bekostigen, ondervinden
overigens ook de gevolgen van de limitering van de rente-aftrek tot een periode
van 30 jaar. Dit blijkt ook uit het door de heer Vendrik gegeven voorbeeld.
Bij aankoop van de duurdere woning van f 900 000 kan immers het
eerder geleende bedrag van f 400 000 niet opnieuw fiscaal gefacilieerd
worden geleend. Vanuit die invalshoek bezien ondervindt een belastingplichtige
die een dergelijke woning van f 900 000 verwerft fiscaal dezelfde
beperking als een belastingplichtige die een nieuwe woning van f 400 000
verwerft. In beide gevallen zal de rente die betrekking heeft op een bedrag
van f 400 000 niet meer (bij de eigen woning) aftrekbaar zijn omdat
over dit bedrag al 30 jaar rente is afgetrokken.De heer Vendrik (Groen Links) heeft een andere casus voorgelegd waarin
mensen een woning willen kopen voor bijvoorbeeld 800 000. Zij kunnen
die echter niet geheel financieren met een spaarhypotheek omdat de maandelijkse
lasten dan te hoog zijn. Deze mensen splitsen de hypotheek in 500 000
spaarhypotheek en 300 000 aflossingsvrije om de maandelijkse last
te minimaliseren en voor een deel naar de toekomst te verschuiven. Na 12 jaar
is het inkomen wat ruimer en willen zij een kapitaalverzekering nemen voor
het gedeelte aflossingsvrije hypotheek van 300 000. Klopt het dat dat
niet kan vanwege de termijn van 30 jaar ?Het is mogelijk om voor het aflossingsvrije deel van 300 000 na 12
jaar alsnog een kapitaalverzekering te bedingen. Achttien jaar later vervalt
echter de hypotheekrenteaftrek ter zake van de 300 000 (artikel 3.6.10,
tweede lid). Als de uitkering uit de kapitaalverzekering bijvoorbeeld twee
jaar later (dus na 20 jaar) gebruikt wordt om de hypotheekschuld af te lossen,
is deze uitkering – binnen de begrenzingen van het vrijstellingsbedrag –
alsnog vrijgesteld. De vrijstelling is namelijk gekoppeld aan de aflossing
van de hypotheekschuld (artikel 3.6.9, eerste lid, onderdeel a); daarbij is
niet van belang of de daarop verschuldigde rente al of niet als rente ter
zake van de eigen woning in aftrek kan worden gebracht.Hoe werkt de eigenwoningregeling, zo heeft de heer Reitsma gevraagd, ingeval
van een langstlevende-testament en moet voor bestaande langstlevende-testamenten
nog een overgangsregeling worden getroffen?Bij een testament volgens het model langstlevende-al verkrijgt de langstlevende
ouder de tot de nalatenschap behorende goederen onder de verplichting alle
schulden van de nalatenschap voor zijn rekening te nemen. Daarnaast verkrijgen
de kinderen een vordering op de langstlevende ouder ter grootte van hun erfdeel.
De langstlevende verkrijgt de tot de nalatenschap behorende goederen in volle
eigendom. Indien tot de nalatenschap een woning behoort waarin de langstlevende
blijft wonen, dan kwalificeert deze woning dus op grond van artikel 3.6.2,
eerste lid, onderdeel a, als eigen woning (ervan uitgaande dat aan de overige
voorwaarden van artikel 3.6.2 wordt voldaan). Dit betekent dat de langstlevende
voor de volle eigendomswaarde in het eigenwoningforfait wordt betrokken en
dat rente ter zake van een tot de nalatenschap behorende (hypotheek)schuld
door de langstlevende in box I kan worden afgetrokken.Van deze (hypotheek)schuld moet worden onderscheiden de schuld van de
langstlevende ouder aan de kinderen wegens overbedeling. In artikel 3.6.11,
tiende lid, wordt de rente ter zake van deze overbedelingsschulden van aftrek
uitgesloten. De overbedelingsschuld schuift op grond van artikel 2.4.1, derde
lid, onderdeel a, door naar box III. Op grond van artikel 5.1.3a, eerste en
vierde lid, wordt vervolgens de overbedelingsschuld die voortvloeit uit het
nieuwe versterferfrecht of een daarmee inhoudelijk overeenkomend testament
bij het bepalen van de rendementsgrondslag buiten aanmerking gelaten. Hetzelfde
geldt voor de met de overbedelingsschuld corresponderende vordering van het
kind op de langstlevende ouder. De langstlevende ouder wordt op deze manier
voor het volledige saldo van de nalatenschap in de belastingheffing betrokken
(de gedachte hierachter is dat de langstlevende ouder in economische zin kan
beschikken over het vermogen van de nalatenschap).In de nota naar aanleiding van het verslag is op blz. 253 verwezen naar
de in de notariële praktijk voorkomende varianten op het model van de
ouderlijke boedelverdeling. Dit in verband met de vraag van de leden van de
CDA-fractie naar de reikwijdte van de in artikel 5.1.3a, vierde lid, opgenomen
term «inhoudelijk overeenkomen met». Van belang is of de uitvoering
van dergelijke testamenten inhouderlijk overeenkomt met de wettelijke verdeling
van het versterferfrecht. Dit geldt evenzeer voor een langstlevende-testament. De conclusie van het vorenstaande is dat voor langstlevende-testamenten
geen specifieke overgangsmaatregel nodig is.5. Persoonsgebonden aftrekDe leden van de CDA-fractie en van de SGP-fractie hebben vragen gesteld
over de inkomensafhankelijke drempel voor andere giften hoger uit kan vallen
dan onder het regime van de Wet op de inkomstenbelasting 1964. De leden van
de GroenLinks-fractie hebben gevraagd naar het onderscheid in behandeling
tussen periodieke giften en andere giften.Zowel onder het regime van de Wet op de inkomstenbelasting 1964 als onder
het voorgestelde regime bestaat de giftenregeling uit twee verschillende regimes,
enerzijds het regime inzake periodieke giften en anderzijds het regime inzake
andere giften. Periodieke giften (giften in de vorm van termijnen van een
lijfrente) zijn integraal aftrekbaar zonder drempel en zonder bovengrens.
Voor andere giften geldt een drempel en een inkomensafhankelijk plafond. Deze
drempel is opgenomen om de uitvoeringslast ter zake van andere giften enigszins
te beperken. Kleine bedragen aan andere giften blijven hierdoor namelijk buiten
beschouwing. Bij periodieke giften speelt dit niet omdat deze giften aan de
hand van een notariële akte eenvoudig kunnen worden gecontroleerd. Voorts
worden periodieke giften door deze systematiek relatief meer gestimuleerd
dan andere giften. Periodieke giften betekenen een vaste inkomensstroom waardoor
deze giften vaak van een groter belang zijn voor instellingen.Vanwege het maatschappelijk belang wordt de regeling voor de giftenaftrek
onder het voorgestelde regime zoveel mogelijk ongewijzigd voortgezet. Zo is
bijvoorbeeld het absolute drempelbedrag dat sedert 1965 onveranderd is, niet
aan de inflatie aangepast maar slechts verhoogd tot het ronde bedrag van 60
(f 132). Wel is ook de giftenregeling in lijn gebracht met de aanpak
elders in de wet ten aanzien van de toerekening aan partners. In deze is ervoor
gekozen giften van partners, ongeacht of het echtgenoten of andere partners
zijn, gezamenlijk in beeld te brengen. Dit is het eenvoudigst en voorkomt
ook manipulatie.De vormgeving voor de nieuwe giftenregeling is bepaald door de vormgeving
onder het regime van de Wet op de inkomstenbelasting 1964 en deels door de
structuur van de Wet inkomstenbelasting 2001. Hierbij hebben we gezocht naar
een optimale inbedding van de giftenregeling in de structuur van de Wet inkomstenbelasting
2001.Vanuit de invalshoek dat gehuwden en ongehuwd samenwonende belastingplichtigen
zoveel als mogelijk gelijk moeten worden behandeld, is ook de giftenregeling
bezien. Bij wetsaanpassingen in het verleden is de drempelberekening in de
giftenaftrek nooit aangepast aan de maatschappelijke ontwikkeling dat er in
een huishouden meer dan een inkomen kan zijn. Sluipenderwijs is hierdoor de
giftenaftrek gunstiger geworden voor tweeverdieners c.q. relatief ongunstiger
voor alleenverdieners.Onder het voorgestelde regime is gekozen voor een meer geïndividualiseerde
benadering in plaats van verplichte toerekening aan degene met het hoogste
persoonlijke inkomen. Een element hiervan is de vrije toerekening van posten
tussen partners. Ook de giftenregeling is hieraan aangepast. Een belangrijke
overweging hierbij is geweest dat het niet zo moet zijn dat een nieuwe giftenregeling
ongewenst gebruik toelaat. Onder het regime van de Wet inkomstenbelasting
2001 worden andere giften in aanmerking genomen voorzover zij samen meer bedragen
dan zowel 60 (132) als 1% van het verzamelinkomen voor toepassing van de persoonsgebonden
aftrek. Het in aanmerking te nemen bedrag is gemaximeerd op 10%
van het verzamelinkomen voor toepassing van de persoonsgebonden aftrek. Indien
de belastingplichtige een partner heeft, worden de andere giften samengevoegd.
Tevens wordt bij het bepalen van het in aanmerking te nemen bedrag voor de
inkomensafhankelijke drempel uitgegaan van de gezamenlijke verzamelinkomens
voor toepassing van de persoonsgebonden aftrek. Een wezenlijke beperking van
de giftenaftrek is hier wanneer deze elementen in samenhang worden bezien,
niet in te lezen. Voorts willen we aangeven dat onder het voorgestelde regime
de inkomensafhankelijke drempel 1% blijft. Gesteld dat geen gebruik wordt
gemaakt van de mogelijkheid van een periodieke gift, betekent het dat bijvoorbeeld
dat bij een tweede inkomen van f 20 000, de drempel met f 200
wordt verhoogd. Het maximum wordt ten opzichte van de regeling in de Wet op
de inkomstenbelasting 1964 met f 2000 verhoogd. Tegenover een relatief
geringe verhoging van de drempel staat dus een ruimere verhoging van het maximum.Als alternatief voor de door ons voorgestelde regeling hebben we overwogen
de giftenaftrek volledig te individualiseren. Dat zou kunnen worden uitgewerkt
door iedere belastingplichtige alleen zijn eigen giften in aftrek te kunnen
laten brengen voorzover deze de alleen van zijn inkomen afhankelijke drempel
overstijgen. Een dergelijke regeling is evenwel moeilijk te controleren. Het
is namelijk moeilijk na te gaan of degene die de giften opvoert deze giften
ook daadwerkelijk zelf heeft gedaan of dat het eigenlijk de partner was. Daarnaast
is het een inbreuk op de systematiek dat bepaalde posten vrij toerekenbaar
zijn tussen partners. Voorts zou een dergelijke regeling ten opzichte van
de regeling onder het regime van de Wet op de inkomstenbelasting 1964 een
relatieve benadeling voor de alleenverdiener betekenen. De giften die worden
gedaan door zijn partner kunnen namelijk niet meer bij de alleenverdiener
in aftrek worden gebracht. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-26727-122.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl