Marktwerking, deregulering en wetgevingskwaliteit; Verslag algemeen overleg op 16 maart 2000, over MDW-project benzine
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-09 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 24036, nr. 156

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

07-04-2000

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1999-2000

24036 nr. 156

03-04-2000

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamVragen en opmerkingen uit de commissiesAntwoord van de regeringNadere gedachtewisselingOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 24036Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 48 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
24 036Marktwerking, deregulering en wetgevingskwaliteitnr. 156VERSLAG VAN EEN ALGEMEEN OVERLEGVastgesteld 3 april 2000De vaste commissies voor Economische Zaken1,
voor Financiën2 en voor Verkeer en Waterstaat3 hebben op 16 maart 2000 overleg gevoerd met minister
Jorritsma-Lebbink van Economische Zaken, minister Zalm van Financiën
en minister Netelenbos van Verkeer en Waterstaat over:– het project Marktwerking, deregulering en wetgevingskwaliteit
(consultatie MDW Benzine 1) (24 036, nr. 139);– het alternatief traject MDW-benzine (hoofdwegennet)
(24 036, nr. 150);– het ontwerpbesluit richtlijnen bewegwijzering
m.b.t. MDW-project benzine (EZ-00-125).Van dit overleg brengen de commissies bijgaand beknopt verslag uit.Vragen en opmerkingen uit de commissiesDe heer Hofstra (VVD) herinnerde aan de motie-Hofstra
c.s. (22 004, nr. 11) uit 1996, waarin werd gevraagd om meer concurrentie
in de benzinemarkt en om iets te doen aan vergunningen die voor onbepaalde
tijd waren verleend. Die motie had, althans voor zijn fractie, maar één
doel: een lagere benzineprijs voor de consument. Op grond van de toen beschikbare
gegevens, werd dat voordeel ingeschat tussen de 5 cent en 10 cent per liter.
Hij complimenteerde het kabinet ermee dat het er nu naar uitziet dat het al
dan niet vermeende kartel in de benzine- en oliebranche effectief kan worden
bestreden, terwijl de hoofdrolspelers, de grootste marktpartijen, zich blijkbaar
ook in deze lijn kunnen vinden en er wellicht zelfs tevreden over zijn.In de stukken wordt weinig vermeld over nieuwe toetreders. Bij potentiële
kandidaten had de heer Hofstra ook nog weinig enthousiasme kunnen ontwaren.
Hoe reëel acht het kabinet de kans dat er inderdaad nieuwe toetreders
komen?Met de onderliggende contractpartijen, zoals huurders van vergunninghouders,
met als speciale categorie de zogenaamde gedupeerden, heeft het kabinet blijkbaar
nog niet gesproken. Hoe wordt daarmee omgegaan? Waarom heeft de Kamer het
convenant niet? Waarom mag bij de eerste veilinggang degene die zijn locatie
verkoopt ook zelf bieden? In zo'n geval is het bedrag toch niet meer relevant?
Kan worden voorkomen dat de eerste 50 alleen maar heel kleine stations zijn?
Het is de bedoeling dat de grote partijen in 2004 50 stations minder hebben,
maar kan er in de tussentijd geen situatie ontstaan waarin ze er meer hebben
dan nu? Wat is de rol van de NMA bij het convenant en wanneer wordt dat getekend?Hoe staat het met het onderzoek van de ECD en het dikke rapport dat naar
de officier van justitie zou gaan en waarover de vorige minister van EZ zulke
ferme woorden sprak?Als de voorliggende plannen worden uitgevoerd, krijgt het rijk meer inkomsten.
De veilingprijzen en de gebruiksvergoeding die van 1 cent naar circa 4 cent
gaat, leiden in principe tot een opwaartse druk op de prijs. Door de concurrentie
zal er hopelijk ook een neerwaartse druk ontstaan, maar voor de VVD-fractie
is het essentieel dat de hele operatie uiteindelijk resulteert in een daling
van de benzineprijs met 5 cent à 10 cent.De VVD-fractie kon in grote lijnen met de voorliggende voorstellen instemmen,
zoals met de opschoning van het voorzieningenbeleid. Het is een goede zaak
dat de idee dat er veel meer benzinestations langs de snelwegen zouden kunnen
komen inmiddels is verlaten. Over de wegrestaurants wordt nog overlegd. De
heer Hofstra pleitte ervoor daar serieus naar te kijken en die fair te behandelen.Uit het rapport over het onderliggend wegennet blijkt dat bij gemeenten
en provincies veelal vooropstaan het milieu, de ruimtelijke ordening en de
veiligheid terwijl de economische kant wat ondergeschikt is. De heer Hofstra
pleitte er dan ook voor om in gesprekken met IPO en VNG met name dat aspect
onder de aandacht te brengen, opdat er ook meer mogelijkheden komen voor benzineverkooppunten
bij bouwmarkten of supermarkten en er ook op het onderliggende wegennet meer
concurrentie ontstaat.De heer Leers (CDA) memoreerde het overzicht
dat het ministerie van Financiën enkele weken geleden naar de Kamer stuurde
en waaruit bleek dat de kosten voor de automobilist in de afgelopen tien jaar
meer dan verdubbeld zijn, namelijk van 11 mld. naar 22 mld. Gelet op de daden
van dit kabinet, staat deze melkkoe nog lang niet droog, integendeel! Meer
accijns, hogere BPM, nieuwe heffingen en straks rekeningrijden. Voor een volgende
verdubbeling van de kosten zal dus zeker geen tien jaar meer nodig zijn. Ook
het met veel ambitie ingezette plan om meer marktwerking te krijgen op de
benzinemarkt dreigt uiteindelijk weer neer te komen op een nieuwe lastenverzwaring
voor de automobilist. Niet de burger maar de Staat zal de winnaar zijn van
het gevecht om de pompen. De verdriedubbeling van de gebruikersvergoeding
die pomphouders gefaseerd zullen moeten gaan betalen en de kosten van verwerving
van nieuwe licenties door veilingen zullen uiteindelijk opgebracht moeten
worden door de consument en verdwijnen weer in de zakken van de overheid.
Het gaat daarbij beslist niet om te verwaarlozen bedragen. De huidige 250
tankstations langs de rijkswegen verkopen gezamenlijk jaarlijks 1,6 miljard
liter. Twee cent per liter bovenop de al bestaande gebruikersvergoeding komt
neer op circa 32 mln. extra lasten per jaar. Uitgaande van de huidige marges
op de literprijs, de huidige omzetten en bedrijfsresultaten van het gemiddelde
tankstation, zullen die extra kosten ongetwijfeld worden doorgeschoven
naar de klant. Dat geldt ook voor de veilingkosten die naar alle waarschijnlijkheid
zullen liggen tussen de 75 cent en 1 gulden per liter per jaar. Over vijftien
jaar gerekend (de nieuwe concessieduur) levert dat de Staat straks 1 mld.
extra op ofwel ruim 60 mln. per jaar. Totaal dus ruim 90 mln. extra per jaar,
hetgeen voor de automobilist neerkomt op ruim 5 cent per liter extra kosten.
Daar rekent Financiën ook op, want in de meerjarenbegroting is vanaf 2002
een extra opbrengst ingeboekt van 75 mln. per jaar. De conclusie kan geen
andere zijn dan dat de operatie marktwerking benzinestations, die inderdaad
met steun van de Kamer is ingezet, steeds meer begint te lijken op een operatie
«nieuwe zakken vullen» door de rijksoverheid. Als de Kamer dat
vooraf had geweten, zou zij er ongetwijfeld nooit aan hebben meegedaan. Van
de ambitie van de minister van EZ, die nog geen twee jaar geleden sprak van
een dubbeltjes lagere benzineprijs, is niet veel meer over. Hoogstens komen
er wat kleurverschillen langs de snelweg en komen er naast de huidige grote
vier, een of twee nieuwe marktpartijen bij, want behalve de grote oliemaatschappijen
zullen niet veel anderen in staat zijn om de forse investeringen voor de werving
van stations te doen. De individuele pomphouder, die toch in bescherming moest
worden genomen, komt met de nieuwe maatregelen zelfs verder in het nauw. De
heer Leers sloot zelfs niet uit dat zij in de nieuwe regeling voor de grote
maatschappijen een nog gewilder overnameobject gaan worden, omdat ze in principe
22 jaar«rust in de tent» kunnen opleveren.Om in ieder geval niet iedere relatie kwijt te raken met de oorspronkelijke
doelstelling, goedkopere benzine voor de consument, staat of valt de instemming
van de CDA-fractie met de uiteindelijke bestemming van de opbrengsten uit
deze operatie. Zoals met de MDW-operatie is beoogd, zal het voordeel geheel
ten goede moeten komen aan de consument, in dit geval de automobilist, dus
volledige terugsluizing via verlaging van de motorrijtuigenbelasting.Daarnaast vond de CDA-fractie het wenselijk dat een integrale visie wordt
ontwikkeld op het terrein van de autokosten: benzineaccijns, BPM, wegenbelasting,
rekeningrijden, heffingen enz. Kan het kabinet nu eens aangeven wat wel en
wat niet onder de variabilisatie valt, dus wat wel en niet teruggegeven zal
worden? Het kabinet had overigens ook beloofd de samenhang aan te geven tussen
de stations langs de rijkswegen en die langs het onderliggende wegennet. Het
was de heer Leers bijvoorbeeld volstrekt onduidelijk wat de gevolgen zijn
van de overeenkomst, die inzake de stations langs de snelweg zal worden gesloten,
voor benzinestations in het onderliggende wegennet. Het rapport over deze
zogenaamde tweede fase van de benzinemarkt uit oktober 1999 is immers nog
nooit besproken. Kan dat nu in de prullenbak? Hoe staat het overigens met
het overleg met de pomphouders buiten de snelweg?De heer Leers was er wel tevreden over dat het kabinet heeft ingezien
dat de toevoeging van 150 extra tankstations langs de snelwegen een absurd
idee was en dat ook de plannen voor een asymmetrische veiling van de baan
zijn. Overigens zou die nooit door Brussel zijn geaccepteerd.Is er al een convenant getekend? Hoe zal de verdere wetgeving terzake
verlopen, vooral gelet op onderdelen die nog uitgewerkt moeten worden, zoals
de veilingsystematiek en de problematiek van de zogeheten onderliggende rechtsrelaties?
Wat is het tijdsschema en wat gebeurt er in de tussentijd? Hoe denkt het kabinet
te voorkomen dat maatschappijen gebruik maken van het tijdsvacuüm en
al een voorschot nemen op de nieuwe situatie bijvoorbeeld door het opkopen
van of het sluiten van deals met nu nog zelfstandige pomphouders?Is de NMA al betrokken bij dit project en hoe staat het met Brussel? Hoe
kan worden voorkomen dat tankstations nog meer hybride worden dan ze in feite
al zijn en zich nog meer gaan toeleggen op de verkoop van nevenproducten?Hoe staat het met het voornemen de zogenaamde functiescheiding tussen
tankstations en wegrestaurants los te laten? Tankstations zijn niet geschikt
als horecavoorziening en ook andersom leek het de heer Leers praktisch nauwelijks
uitvoerbaar om op één locatie twee tankstations te hebben. Hoe
gaat het met het toegezegde nieuwe onderzoek? Zullen alle betrokkenen nu wel
uitgenodigd worden tot overleg?Hoe zal worden omgegaan met de belangen van de exploitanten niet-eigenaars
van de tankstations en met name de zogenaamde aangewezen exploitanten? Een
aantal van hen zal bij wisseling van de concessiehouder hun baan verliezen.
In hoeverre worden zij gecompenseerd voor alle moeite die zij de afgelopen
jaren hebben gedaan?De heer Leers nam aan dat de eerdere afspraken die in het kader van de
liberalisering van de benzinemarkt zijn gemaakt, waaronder het onbemand openhouden
van stations, blijven gelden. Maar hoe werkt dit uit voor bijvoorbeeld LPG?
Deze installaties zijn kostbaar en zijn in de bebouwde kom meestal niet toegestaan.
Bovendien mogen ze niet onbemand blijven. Het gevaar is dan dat tankstations
langs de snelweg deze voorziening zullen gaan schrappen en dat de liberalisering
van de markt er zo toe leidt dat het streven naar een groter gebruik van deze
milieuvriendelijke brandstof wordt belemmerd.Het deed de heer Van Walsem (D66) veel genoegen
dat het voortschrijdend inzicht van het kabinet tot deze nadere plannen heeft
geleid, nadat hij er al vele malen voor had gewaarschuwd dat de vorige plannen
zowel juridisch als financieel niet haalbaar waren en het ook uit een oogpunt
van milieu een slechte zaak zou zijn als er zo'n 150 benzinestations extra
langs de rijkswegen zouden komen. Ook heeft hij altijd gezegd er niet in te
geloven dat als gevolg van de plannen de benzineprijs voor de consument zou
dalen.Hij vond het eveneens verheugend dat er met de benzinemaatschappijen een
convenant is afgesproken, zodat er geen geldverslindende en tijdrovende juridische
procedures verwacht hoeven te worden en dat het aantal benzinestations van
de grote maatschappijen met 50 wordt verminderd ten gunste van de kleinere
maatschappijen.Over de plannen voor het onderliggende wegennet bestond zijns inziens
minder duidelijkheid. Het kabinet doet terzake aanbevelingen aan gemeenten
en provincies, maar die kunnen een eigen afweging maken die anders is dan
die van het kabinet.Als de benzineprijs door de voorliggende voorstellen inderdaad hoger wordt,
hetgeen inderdaad niet de bedoeling was, zou zijn fractie dat zeer betreuren.
Het kabinet boekt vanaf 2001 zo'n 50 mln. extra inkomsten in en vanaf 2002
structureel 75 mln. Aangezien het niet de bedoeling van deze operatie was
om de overheidskas te spekken en gelet op de goede financiële resultaten
van paars, stelde hij dan ook voor om die extra inkomsten terug te sluizen
naar de burgers via verlaging van de motorrijtuigenbelasting.De heer Van Dijke (RPF/GPV) memoreerde de
slepende voorgeschiedenis van dit dossier, maar had er geen behoefte aan om
nog eens de eerder door beide fracties geuite bezwaren te herhalen. Wel wil
hij zeggen dat het kabinet zich naar zijn indruk in het voorliggende dossier
heeft verslikt en vergist wat betreft de verwachte impact ervan. Voorzover
thans kan worden beoordeeld, stelt het resultaat teleur.Hij vond het bedenkelijk dat er na zo lange tijd nog steeds geen duidelijkheid
bestaat over het veilingsysteem en het dus ook niet zeker is of dat wel door
Brussel komt, terwijl dit als het ware toch het hart van de voorstellen is.Het was hem voorts een raadsel hoe de minister na zo lange tijd nog geen
idee heeft van de praktische consequenties van het opheffen van de functiescheiding.
Er moet nog een onderzoek volgen. Het is toch geen dossier waar onvoldoende
doordacht aan is begonnen?Zien de bewindslieden deze MDW-operatie ook als geslaagd als de benzineprijzen
daardoor hoger worden of als er ook na geruime tijd geen nieuwe toetreders
blijken te zijn? Kan er wat de prijs betreft ook maar een begin van een garantie
worden gegeven?Kan het kabinet ook een beeld schetsen waar het gaat om de regulering,
want de heer Van Dijke had de indruk dat het aantal regels eerder toeneemt
dan afneemt.Wat betreft de beëindiging van de rechtsrelaties en de veiling van
de locaties verwacht het kabinet een groot aantal juridische procedures. Zijn
de uitkomsten daarvan niet buitengewoon onzeker, want het gaat feitelijk toch
om onteigening en in zo'n geval is er toch een evident maatschappelijk belang
nodig? Moet worden gezegd dat gelet op de verwachting van het kabinet de rechtsbasis
als zodanig op zijn minst discutabel is? Men kan nu wel zo verheugd zijn dat
er een overeenkomst is bereikt, maar heeft de overheid de andere partijen
niet met het nodige machtsvertoon tot dat convenant gedwongen, een convenant
dat misschien aantrekkelijk lijkt, maar waarschijnlijk toch niet de aanvankelijke
ambities kan waarmaken?Dat convenant heeft overigens veel open einden. Als onverhoopt toch geen
overeenstemming wordt bereikt over nu nog onduidelijke punten, wordt dan teruggevallen
op de aanvankelijke optie? Zo ja, is dat dan wel geloofwaardig gelet op de
zorgen, de angst, de afkeer van juridische drama's die daardoor zullen ontstaan?Een belangrijk probleem vormen de onderliggende rechtsverhoudingen. Hoe
ziet de bewindsvrouwe op dat punt haar verantwoordelijkheid? Die kan toch
niet worden doorgeschoven naar de betrokken maatschappijen, temeer omdat wanneer
ze beogen daarover afspraken te maken dat door de NMA zal worden tegengehouden?Wat het onderliggende wegennet betreft, kon de heer Van Dijke zich ten
slotte niet voorstellen dat de gemeenten en provincies met eenzelfde ambitie
en dezelfde mogelijkheden als het kabinet deze kwestie zullen aanpakken.Mevrouw Van Zuijlen (PvdA) vroeg zich af waarom
stuk 24 036, nr. 150 alleen is ondertekend door de minister van Financiën,
terwijl het hier gaat om een MDW-operatie benzinemarkt, waarbij het toch met
name gaat om aspecten van milieu, ruimtelijke ordening en vooral om het introduceren
van marktwerking.Haar fractie had geen reden om nu al bezwaar te maken tegen de twee convenanten
die na instemming van het parlement gesloten zullen worden. Het kabinet is
van mening dat het de snelheid ten goede zou komen als met partijen tot afspraken
kan worden gekomen en heeft dus blijkbaar ingeschat dat eventuele procedures
wel eens heel lang zouden kunnen duren. In die afweging wilde zij niet treden.Zij memoreerde voorts dat de meerderheid van de Kamer voor variabilisatie
van de autokosten is, waardoor het gebruik van de auto wordt belast en niet
het bezit. Deze MDW-operatie biedt ruimte voor die variabilisatie in welke
vorm dan ook.Wel had zij nog enige zorgen over de mogelijkheid dat men op de eigen
locatie kan bieden en over de feitelijke kansen die nieuwe toetreders krijgen.
Volgens Europese regels mogen alleen nog maar leveringscontracten voor vijf
jaar worden afgesloten en het is mede daarom de vraag of nieuwe toetreders
überhaupt de ruimte hebben om mee te bieden. Is in overleg met de NMA
overeengekomen dat er op 50 locaties niet geboden mag worden? Zo ja, houdt
de NMA daar dan ook toezicht op? Overigens sloot zij niet uit dat de voorstellen
zullen leiden tot nieuwe toetreders en prijsconcurrentie, maar ook andere
belangen, zoals die van het milieu en de ruimtelijke ordening, mogen daarbij
niet uit het oog worden verloren.Zij begreep dat er op dit moment intensief overleg wordt gevoerd over
de veilingsystematiek en de onderliggende rechtsrelaties. Zij pleitte ervoor
daar ook de horecaondernemers en de eventueel nieuwe toetreders bij te betrekken,
want die hebben het gevoel dat zij niet gehoord worden.Afgesproken is dat de leden van de VNPI en de particuliere vergunninghouders
individueel met het convenant moeten instemmen. Hoe verloopt dat overleg?Wat het onderliggende wegennet betreft, merkte zij op dat de rijksoverheid
daarover uiteindelijk niet gaat, maar dat dit een verantwoordelijkheid is
van gemeentes en provincies. Het leek haar een goed idee om hen via zo'n toolkit
een handreiking te bieden. Hoe verloopt het overleg met die lagere overheden?Antwoord van de regeringDe minister van Financiën merkte allereerst
op dat in het kabinet is afgesproken dat de minister die er het meest mee
te maken heeft stukken mede namens de andere betrokken ministers ondertekent.
In dit geval gaat het immers met name om de uitgifte van locaties en dat is
een zaak van domeinen die onder de minister van Financiën valt. Bovendien
gaat het om de veilingsystematiek. Dat laat onverlet de verantwoordelijkheid
van de minister van EZ voor het MDW-traject.Hij memoreerde vervolgens dat de eerdere voorstellen naar aanleiding van
de discussies met de Kamer zijn aangepast en dat nu in belangrijke mate aan
de toen geuite kritiek tegemoet is gekomen. Een bijkomend voordeel van de
huidige voorstellen betreft het tempo. Het is nu de bedoeling dat de grote
maatschappijen in de komende 3 à 4 jaar een 50-tal vergunningen inleveren
om ze beschikbaar te stellen aan andere marktpartijen waardoor de concurrentie
op de rijkswegen wordt versterkt. Ook is de eindigheid van vergunningen in
de voorstellen opgenomen. Dat alles hoeft niet via langdurige en ingewikkelde
procedures te worden bewerkstelligd, maar zal worden neergelegd in convenanten.
Hij moest de heer Van Dijke overigens wel toegeven dat de grote maatschappijen
min of meer mede vanwege de sterke positie van de rijksoverheid met de weg
van een convenant hebben ingestemd, maar het voorgelegde plan was voor hen
in ieder geval acceptabel en beter dan allerlei juridische procedures. De
hoofdlijnen van het convenant staan in de stukken aangegeven, maar er moet
nog het een en ander in technische zin worden uitgewerkt. De bewindsman had
er gelet op de manier waarop het overleg is verlopen volledig vertrouwen in
dat het convenant loyaal zal worden nagekomen. Zijns inziens kan het convenant
na dit overleg op korte termijn worden ondertekend, want beide partijen leek
het nuttig om af te wachten hoe het convenant bij de Kamer zou vallen.Hij stemde ermee in dat het aanvankelijke doel van de MDW-operatie is
het creëren van meer concurrentie en als gevolg daarvan een prijsreductie.
De brutomarge per liter ligt in Nederland tussen de 5 cent en 10 cent hoger
dan in omringende landen. Nu laat zich inderdaad de vraag stellen wat het
prijseffect zal zijn van de veilingrespectievelijk gebruiksvergoedingstechniek.
In dat verband verwees hij naar de stelling van Ricardo, nl. corn is not high
because a rent is paid, but a rent is paid because corn is high. De melkprijs
in Nederland is niet hoog omdat melkquota zo duur zijn, maar omdat de melkprijs
zo hoog is kan er dus een rent worden verdiend. Vandaar de keuze voor een
veiling. Als men daar geen brood in ziet, zal de veilingprijs ook laag zijn.
Ziet men er wel brood, overwinst, rent in, dan zal men een deel ervan moeten
afstaan via het bieden op de veiling. Dat heeft geen gevolgen voor de prijs.
Afgesproken is om de eerste vijftien jaar de opbrengst van de veiling ten
goede te laten komen aan degene die nu de vergunning heeft, dus kan ook niet
gezegd worden dat de sector daarmee met hogere lasten wordt opgezadeld. Prijsvorming
wordt immers uiteindelijk bepaald door de marginale kosten versus
de marginale opbrengsten. Een veiling van een vergunning beïnvloedt niet
de marginale kosten, want het is een lumpsum, onafhankelijk van wat dan ook,
maar leidt tot herverdeling van de zogenaamde overwinst. Pas in 2015 komt
de veilingopbrengst aan de Staat ten goede.De bewindsman ging vervolgens in op de gebruiksvergoeding. Aanvankelijk
was die niet afgestemd op de feitelijke omzet, maar op een geschatte winstcapaciteit
van een locatie. De sector vond de ingeboekte opbrengst, een verzesvoudiging,
nogal fors en uiteindelijk is een gefaseerde groei naar een verdrievoudiging
afgesproken. Ook is voldaan aan de wens van de sector van toch een relatie
met de feitelijke omzet en een lichte progressie daarin, zodat kleine pomphouders
worden ontzien. Dat heeft geleid tot een voor de helft onafhankelijke en voor
de andere helft omzetafhankelijke gebruiksvergoeding. Die vergoeding zou kunnen
worden gezien als een zeer bescheiden opdrijven van de marginale kosten, zeker
niet meer dan een halve cent. Al met al gaat het dus niet meer om 75 mln.
maar om 32 mln. extra opbrengst in 2006. In 2001 is de extra opbrengst 6,5
mln., in 2002 13 mln. De minister zegde toe dat dit zal worden gebruikt voor
verlaging van de motorrijtuigenbelasting al zal dat zeker geen guldens schelen.
De in de begroting ingeschatte cijfers zijn dus hiermee achterhaald.Hij herhaalde dat is afgesproken dat alle locaties zullen worden geveild.
Als men er zelf op mag bieden, heeft dat inderdaad het nadeel dat de prijs
dan niet meer relevant is. Dat kan dus niet, maar om uit te sluiten dat iemand
op zijn eigen locatie biedt, zou ook geen goede zaak zijn. Er zal dus een
mechanisme moeten worden gevonden waardoor men geen absurde bedragen kan bieden
op de eigen locatie, bijvoorbeeld dat een deel van het verschil tussen de
eigen bieding en de naastliggende aan de Staat toekomt.De 50 locaties zullen dus worden omgevlagd en bovendien is nog afgesproken
dat er geen twee dezelfde vlaggen in een straal van 25 km staan, waardoor
ook het inschakelen van zogenaamde stromannen op veilingen niet zinvol is.
De Staat kan het een kleine zelfstandige niet verbieden om zich aan een grote
maatschappij te verkopen, maar zal dat ook zeker niet bevorderen.Ten slotte zei de bewindsman, gelet op het overleg tot nu toe, dat het
kabinet binnen drie maanden naar de Kamer kan komen met concrete voorstellen,
waardoor een en ander per 1 januari 2001 kan ingaan, dus eerder dan aanvankelijk
de verwachting was, maar ook minder radicaal dan eerder werd gedacht.De minister van Economische Zaken merkte op
dat bij nieuwe toetreders met name moet worden gedacht aan kleinere oliemaatschappijen
die wel kapitaalkrachtig genoeg zijn om locaties te kopen.Uiteraard zal de NMA toezicht uitoefenen, maar zij heeft ook al een adviserende
rol gespeeld in het proces. Zo is op advies van de NMA het onderhandelingstraject
opgeknipt, enerzijds over de principes met de VNPI en de VPR, anderzijds in
bilaterale gesprekken over verplichtingen van de afzonderlijke maatschappijen.
Met name het inleveren van 50 stations door de vier grote maatschappijen en
het in een veilingschema opnemen daarvan is natuurlijk een onderwerp dat in
bilaterale besprekingen aan de orde is. De bewindsvrouwe was ervan overtuigd
dat de inmiddels bereikte afspraken niet zullen leiden tot onderlinge marktverdeling,
hetgeen overigens ook het oordeel van de landsadvocaat is die het convenant
mede heeft opgesteld. De NMA heeft de concepten gezien en enkele aanpassingen
voorgesteld. Zij zal niet om ontheffing worden gevraagd, omdat er geen ongeoorloofde
mededingingsbeperking in het convenant voorkomt. Daarom is er ook geen overleg
gevoerd met Brussel.Na drie jaar mag iedereen op de veiling mee gaan bieden. Het gebiedscriterium
geeft wel enige beperking en dan is natuurlijk de NMA net als op andere
markten toezichthouder op kartels, fusies, misbruik en economische machtsposities.De laatste oproep aan zgn. gedupeerden in de Staatscourant dateert van
oktober 1999. Toen heeft zich er één gemeld. Die wordt nu aangewezen
voor vijftien jaar. Overigens is «gedupeerde» maar een betrekkelijk
begrip. Na 1972 hebben ondernemers die bijvoorbeeld aan een provinciale weg
zaten en op dat moment gedupeerd werden door de aanleg van een snelweg een
locatie langs die snelweg aangewezen gekregen. De vergunning berustte bij
een oliemaatschappij. Om de exploitant te beschermen kreeg de vergunninghouder
een standaardovereenkomst voorgelegd. Die omstandigheden waren voor die exploitanten
dus nogal gunstig. Natuurlijk geldt voor alle exploitanten dat ze beschermd
worden, ook door het huurrecht op bedrijfsruimte en conform het BW. Als er
dus een concessie van de ene naar de andere vergunninghouder overgaat, wordt
het personeel in principe ook overgenomen. Het normale ondernemersrisico houdt
in dat als gevolg daarvan de omzet kan verminderen, maar dat kan ook door
andere oorzaken komen.De vraag of sommige maatschappijen zich mogelijk mededingingsbeperkend
gedragen, stond naar de mening van de minister op zich los van de MDW-operatie.
Het onderzoek van de ECD waarnaar de heer Hofstra verwees heeft het OM aanleiding
gegeven tot een nadere studie. Voorzover zij wist, heeft de officier van justitie
nog geen beslissing genomen.Wat het onderliggende wegennet betreft, is het de bedoeling dat provincies
en gemeentes, zo zij dat wensen, met die toolkit worden geholpen met het anders
inrichten van de markt. In het binnenkort te voeren bestuurlijke overleg zal
dat verder met deze lagere overheden worden besproken.Uit eigen ervaring was zij ervan overtuigd dat er nieuwe toetreders komen,
maar die hoor je natuurlijk niet voordat ze bij de veiling echt aan bod kunnen
komen. Nieuwkomers zullen voor een mooie locatie diep in de buidel moeten
tasten, maar dat is ook terecht waar het gaat om met gemeenschapsgeld gefinancierde
infrastructuur. Er is niets op tegen dat een deel van de opbrengst dan weer
terugvloeit naar de algemene middelen. Met haar collega van Financiën
was ook zij ervan overtuigd dat er geen sprake van een prijsstijging zal zijn
en dat de concurrentie zal toenemen.Het kabinet blijft vooralsnog voornemens om de functiescheiding op te
heffen om reden dat het in feite toch een archaïsch economischestructuurinstrument
is dat in de rest van de detailhandel al verlaten is. In dat licht gezien
hoort dit dus wel degelijk bij de dereguleringsvoorstellen. In het Verenigd
Koninkrijk heeft dat ertoe geleid dat het marktaandeel van supermarkten met
benzinestations van 1990 tot 1998 is gestegen van 5% tot 23%, hetgeen weer
heeft geleid tot grotere prijsconcurrentie en diversiteit in het productaanbod.
Het kabinet heeft echter met dit voornemen pas op de plaats gemaakt omdat
dit verleden jaar bleek te stuiten op zeer heftige weerstand, zowel onder
de pomphouders als onder de wegrestaurateurs. Pomphouders waren benauwd voor
twee vlaggen op een locatie, maar ze wilden natuurlijk wel hun snackcorners
houden, wegrestaurateurs voelden daar niets voor en houden liever vast aan
hun 99-jarig erfpachtcontract. Daarom wordt nu samen met alle betrokkenen
een studie verricht naar de voor- en nadelen van opheffing van de functiescheiding.
Het onderwerp op zich is dus zeker niet van de agenda.De minister van Verkeer en Waterstaat was
de mening toegedaan dat de huidige voorstellen veel beter zijn vanuit een
oogpunt van verkeersveiligheid.Aangezien het hier ook om vergroting van de marktwerking gaat, zullen
sommige pomphouders kiezen voor een 24-uurs bemanning en andere weer niet.
Op dit ogenblik is dat hetzelfde, maar het zal in de toekomst misschien
iets vaker voorkomen. Ook staat het pomphouders vrij om bijvoorbeeld geen
LPG meer te verkopen als hun dat te duur wordt. Als men ervoor betaalt, zal
op de bewegwijzering duidelijk worden aangegeven wat men er wel of niet kan
tanken.Wat de functiescheiding aangaat, wees zij er vervolgens op dat er een
aantal experimenten loopt in het kader van de massa-individualisering. Het
gaat daarbij om de vraag hoe in de hectische samenleving allerlei producten
zodanig kunnen worden georganiseerd dat het gemak van de mens maximaal wordt
bediend. Er gaat nu een proef lopen op de A2 waarbij stations tevens kunnen
worden gebruikt voor afgifte- en afhaalpunten voor de stomerij en om dagelijkse
producten te kopen. Dus heel praktisch en geen tijdverlies met het moeten
doen van dagelijkse boodschappen. Dat kan wel eens een enorme niche in de
markt blijken te zijn.Dat er over de auto als melkkoe wordt gesproken stoorde haar zeer. Wat
dat betreft hechtte zij eraan enkele cijfers te geven. Als de reële benzineprijs
in 1980 wordt gesteld op 100, dan is die in maart 2000 118, als de motorrijtuigenbelasting
in 1980 op 100 wordt gesteld, dan is die in 2000 113, als het reële
inkomen in 1980 op 100 wordt gesteld, dan is die naar schatting in 2000 112.
Daar zit dan weliswaar wel enig verschil in, maar men moet dan ook kijken
naar het gemiddeld brandstofgebruik van de moderne auto en het gemiddeld zwaarder
zijn van de auto's in vergelijking met 1980. Als je dat erbij betrekt, dan
is de Nederlander in 2000 netto minder kwijt aan het rijden van zijn auto
dan in 1980.Nadere gedachtewisselingDe heer Hofstra (VVD) hoopte met de minister
van EZ dat straks de nieuwe toetreders als duveltjes uit doosjes te voorschijn
komen.Hij heeft goed gehoord van de minister van Financiën dat er geen
prijsopdrijvend effect zal uitgaan van het veilingsysteem. Omdat dit voor
de VVD-fractie een cruciaal punt is, verzocht hij de bewindslieden dat permanent
te monitoren.Voorts herhaalde hij dat zijn fractie hecht aan een substantiële
verlaging van de motorrijtuigenbelasting.Ten slot zou hij het op prijs stellen als er in goed overleg met de brancheorganisatie
van de wegrestaurants en van «onderliggende partijen» naar een
goede oplossing werd gezocht.De heer Leers (CDA) was enigszins gerustgesteld
door de beantwoording van de minister van Financiën, maar bleef vrezen
dat er uiteindelijk toch niet meer dan zes grote spelers overblijven. Een
kleine zelfstandige ondernemer zal nooit in staat zijn om zoveel voor een
goede locatie te betalen Voorts was hij verheugd van de minister te hebben
gehoord dat de opbrengst van de gebruikersvergoeding wordt teruggesluisd naar
de automobilist.Hij bleef van mening dat de kosten van de veiling, ondanks Ricardo, toch
een prijsopdrijvend effect zullen hebben, is het niet bij de eerste veiling,
dan toch zeker op termijn.Hij verzocht het kabinet nogmaals te komen met een integrale visie op
het punt van de autokosten. Het gaat nu van incident tot incident, van kostenpost
tot kostenpost. Kan niet worden aangeven wat al dan niet onder variabilisatie
valt?De scheiding die in de sfeer van de onderliggende markt wordt gemaakt,
vond hij wel erg kunstmatig. Als er maatregelen worden genomen langs de snelwegen,
heeft dat hoe dan ook gevolgen voor de onderliggende markt. Hij stelde vast
dat het boek wat dit betreft gewoon dicht is geslagen en moest dan ook afwachten
waarmee het kabinet verder zal komen. Hij zag in ieder geval niet in dat de
gemeenten en provincies de toolkit sowieso zullen overnemen.Hij was benieuwd naar het verdere verloop van de functiescheiding, al
was hij er tevreden over dat het overleg met alle betrokkenen zal worden gevoerd.
Overigens bleef zijn fractie niets zien in tankstations bij horecagelegenheden
en andersom.Zijn vraag naar de niet-eigenaar exploitant die als gevolg van de wisseling
van de concessie zijn baan zal verliezen, was zijns inziens niet afdoende
beantwoord.Ten slotte zag hij niet in dat als auto's zuiniger worden de Staat gemachtigd
is meer accijns op de benzine te heffen.De heer Van Walsem (D66) was verheugd dat
de argumenten die hij in vorige debatten naar voren heeft gebracht uiteindelijk
tot deze nieuwe voorstellen hebben geleid.De heer Van Dijke (RPF/GPV) stelde het op
prijs dat de minister van Verkeer en Waterstaat zo duidelijk de beeldvorming
van de automobilist die zoveel meer geld kwijt is heeft gerelativeerd.Leiden de experimenten waarover de minister sprak er niet toe dat in het
veld allerlei grootschalige activiteiten komen waar de consument die dagelijks
van de auto gebruik maakt voor alles en nog wat terecht kan met alle gevolgen
voor de middenstand in de binnensteden?Zijn kritische houding tegenover de eerdere voorstellen van het kabinet
terzake bleef overeind, al moest hij toegeven dat hetgeen thans voorligt aanmerkelijk
minder pijn zal veroorzaken, omdat de branche zelf ermee kan instemmen. Echter,
had dan niet beter vanaf het begin de weg van overleg kunnen worden gevolgd?Al met al zag de heer Van Dijke geen reden om zich tegen sluiting van
het convenant te verzetten maar met belangstelling zag hij uit naar de nadere
uitwerking van de nog losse einden.De minister van Financiën zegde de heer
Hofstra toe dat de ontwikkeling van de benzineprijs nauwgezet zal worden gevolgd,
maar hij was ervan overtuigd dat er geen sprake van een prijsopdrijvend effect
zal zijn. Men zal een zodanig bod uitbrengen dat men denkt die met de opbrengst
te kunnen betalen. Er is bewust gekozen voor een kunstmatige schaarste van
locaties en dat leidt nu eenmaal tot overwinsten. Die kunnen door een veilingsysteem
worden afgeroomd ten gunste van de algemene middelen.Ten slotte merkte hij nog op dat sinds hij minister van Financiën
is iedere accijnsverhoging op de benzine is teruggesluisd, waarmee paars heeft
gebroken met de daarvoor bestaande traditie dat dergelijke verhogingen bedoeld
waren om het budget te saneren. Toen werd de auto inderdaad als echte melkkoe
gebruikt.Waaraan vanaf 2015 de veilingopbrengsten moeten worden besteed, moet
zijns inziens maar geregeld worden bij de formatie van het kabinet-Kok VI.Ook de minister van Economische Zaken hoopte
dat zij er met de brancheorganisaties uit zal komen waar het gaat om de functiescheiding,
ook vanwege de veranderingen in de markt. Een terrein waarvan de middenstand
grote veranderingen kan verwachten, is natuurlijk de markt van de commerciële
dienstverlening. Het gaat daarbij om de vraag welke diensten de klanten van
morgen vragen. Dat is een zeer dynamische markt, want de klant verandert inderdaad
het meest. De winkelier kan niet wachten totdat de klant zich aan hem gaat
aanpassen, het zal andersom moeten zijn. Het zal zeker niet zover gaan dat
bij elk benzinestation zoveel voorzieningen komen dat die ten koste gaan van
de middenstand elders.Onder de vergunninghouders bevindt zich ook een 60-tal particulieren.
Het vrijwillig inleveren van vergunningen zou inderdaad ook consequenties
kunnen hebben voor de rechtsrelaties. De werkgroep onderliggende rechtsrelaties
beziet ook relaties met de exploitanten. Men moet zich realiseren
dat de Staat daar niet rechtstreeks bij betrokken is, maar door het voorheen
gevoerde uitgiftebeleid en de standaardovereenkomst is er toch wel sprake
van enige overheidsbemoeienis in het verleden. De werkgroep zal omstreeks
mei haar bevindingen kunnen rapporteren.De minister van Verkeer en Waterstaat merkte
op dat de variabilisatie onderdeel zal zijn van het NVVP en zij hoopte dat
na het zomerreces met de Kamer te kunnen bespreken. Het beleidsdeel, dus niet
het PKB-deel, zal de Kamer, zoals toegezegd, overigens al eerder krijgen.
Dat PKB-deel zal immers nog langs de Raad van de State moeten.Zij was het met haar collega van Economische Zaken eens dat het niet de
bedoeling kan zijn om weidewinkels achter pompstations te bouwen, maar men
mag de ogen niet sluiten voor de wijze waarop de samenleving functioneert.
Dan is het het gemak dat de mens dient, waardoor bijvoorbeeld ook de automobiliteit
uit steden kan worden geweerd. In dat licht gezien zou het niet onverstandig
zijn om pompstations te gebruiken voor bepaalde vormen van dienstverlening,
zoals voor de stomerij en de dagelijkse boodschappen.De voorzitter van de vaste commissie voor Economische Zaken,BiesheuvelDe voorzitter van de vaste commissie voor Financiën,Van GijzelDe voorzitter van de vaste commissie voor Verkeer en Waterstaat,BlaauwDe griffier van de vaste commissie voor Economische Zaken,Tielens-TripelsXNoot1Samenstelling: Leden: Blaauw (VVD), Biesheuvel (CDA), voorzitter, Witteveen-Hevinga
(PvdA), Leers (CDA), Voûte-Droste (VVD), ondervoorzitter, Van Zuijlen
(PvdA), M. B. Vos (GroenLinks), Rabbae (GroenLinks), Marijnissen (SP),
Hessing (VVD), Giskes (D66), Crone (PvdA), Van Dijke (RPF/GPV), Van Walsem
(D66), Hofstra (VVD), Wagenaar (PvdA), Verburg (CDA), Stroeken (CDA), Ravestein
(D66), Geluk (VVD), Van den Akker (CDA), Blok (VVD), De Boer (PvdA), Hindriks
(PvdA).Plv. leden: Snijder-Hazelhoff (VVD), Atsma (CDA), Kalsbeek (PvdA), Wijn
(CDA), Klein Molekamp (VVD), Schoenmakers (PvdA), Van der Steenhoven (GroenLinks),
Vendrik (GroenLinks), Poppe (SP), Kamp (VVD), Van den Berg (SGP), Kuijper
(PvdA), Van Middelkoop (RPF/GPV), Schimmel (D66), Van Baalen (VVD), Herrebrugh
(PvdA), Schreijer-Pierik (CDA), Van der Hoeven (CDA), Bakker (D66), Van Beek
(VVD), De Haan (CDA), Udo (VVD), Smits (PvdA), Hamer (PvdA), Koenders (PvdA).XNoot2Samenstelling: Leden: Schutte (RPF/GPV), Reitsma (CDA), Witteveen-Hevinga
(PvdA), Rosenmöller (GroenLinks), Van Zijl (PvdA), Van Gijzel (PvdA),
voorzitter, Voûte-Droste (VVD), De Vries (VVD), Noorman-den Uyl (PvdA),
Marijnissen (SP), Kamp (VVD), Giskes (D66), Crone (PvdA), Van Dijke (RPF/GPV),
Bakker (D66), Hofstra (VVD), De Haan (CDA), ondervoorzitter, Vendrik (GroenLinks),
Wijn (CDA), Stroeken (CDA), Remak (VVD), Van Beek (VVD), Balkenende (CDA),
Kuijper (PvdA).Plv. leden: Van der Vlies (SGP), Verburg (CDA), Koenders (PvdA), Harrewijn
(GroenLinks), Smits (PvdA), Duijkers (PvdA), Balemans (VVD), Wilders (VVD),
Van Oven (PvdA), De Wit (SP), Patijn (VVD); Schimmel (D66), Kalsbeek (PvdA),
Hoekema (D66), Van Walsem (D66), Blok (VVD), Dankers (CDA), Rabbae (GroenLinks),
Van den Akker (CDA), Hillen (CDA), Hessing (VVD), Weekers (VVD), Bijleveld-Schouten
(CDA), Timmermans (PvdA), Hindriks (PvdA).XNoot3Samenstelling: Leden: Blaauw (VVD), voorzitter, Van den Berg (SGP), Reitsma
(CDA), Biesheuvel (CDA), Rosenmöller (GroenLinks), Valk (PvdA), Van Gijzel
(PvdA), Leers (CDA), ondervoorzitter, Feenstra (PvdA), Van Heemst (PvdA),
Verbugt (VVD), Van Zuijlen (PvdA), Stellingwerf (RPF/GPV), Giskes (D66), Klein
Molekamp (VVD), Hofstra (VVD), Van der Steenhoven (GroenLinks), Ravestein
(D66), Niederer (VVD), Nicolaï (VVD), Van der Knaap (CDA), Eurlings (CDA),
Van Bommel (SP), Herrebrugh (PvdA), Hindriks (PvdA).Plv. leden: Te Veldhuis (VVD), Bakker (D66), Th. A. M.
Meijer (CDA), Stroeken (CDA), Van Gent (GroenLinks), Waalkens (PvdA), Crone
(PvdA), Atsma (CDA), Duivesteijn (PvdA), Witteveen-Hevinga (PvdA), Voûte-Droste
(VVD), Spoelman (PvdA), Schutte (RPF/GPV), Augusteijn-Esser (D66), Geluk (VVD),
Luchtenveld (VVD), Vendrik (GroenLinks), Van Walsem (D66), Weekers (VVD),
Balemans (VVD), Buijs (CDA), Dankers (CDA), Poppe (SP), Dijksma (PvdA). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-24036-156.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl