Vaststelling begroting van het Ministerie van VWS voor het jaar 2001; Verslag schriftelijk overleg inzake het bewaren van hielprikbloed (door het RIVM)
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-09 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 27400-XVI, nr. 53

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

19-12-2000

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2000-2001

27400-XVI nr. 53

12-12-2000

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamOndertekeningLichaamInleidingVragen PvdA-fractie123Vragen VVD-fractie45678910Vragen CDA-fractie11121314151617Vragen D66-fractie1819202122Vragen SGP-fractie23242526
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 27400-XVIToon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 38 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
27 400 XVIVaststelling van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van
het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (XVI) voor het jaar 2001nr. 53VERSLAG VAN EEN SCHRIFFTELIJK OVERLEGVastgesteld 12 december 2000De inhoud van de brief van de minister van Volksgezondheid, Welzijn en
Sport1 van 4 oktober 2000 inzake het bewaren van
hielprikbloed (27 400 XVI, nr. 5) heeft enkele in de vaste commissie
voor Volksgezondheid, Welzijn en Sport vertegenwoordigde fracties aanleiding
gegeven tot het stellen van onderstaande vragen. Deze vragen, die op 2 november
2000 aan de bewindsvrouwe zijn toegezonden, zijn bij brief van 12 december
2000 beantwoord. Vragen en antwoorden zijn voorafgegaan door een inleiding
van de minister.De voorzitter van de commissie,EssersDe griffier van de commissie,Teunissen InleidingOnderzoek van het bloed van pasgeborenen op phenylketonurie (PKU) en congenitale
hypothyroïdie (CHT) vindt plaats bij meer dan 99% van de pasgeborenen.
Het bloed wordt verkregen door een prikje in de hiel. Het afgenomen materiaal
wordt na de analyses aanvankelijk bij vijf screeningslaboratoria bewaard,
om er zonodig kwaliteitscontrole op te kunnen uitvoeren. In 1993 is in de
Landelijke Begeleidingscommissies1 besloten om
het materiaal daarna centraal op te slaan bij het Rijksinstituut voor Volksgezondheid
en Milieu (RIVM), om er eventueel (anoniem) medisch-wetenschappelijk onderzoek
op te kunnen doen. De Landelijke Begeleidingscommissies, de Landelijke Vereniging
van Entadministraties en het RIVM gaven op 18 september 2000 in een advertentie
in de landelijke dagbladen uitleg over deze opslag en wezen de ouders op de
mogelijkheid om bezwaar te maken. Bij bezwaar wordt het betreffende materiaal
onder toezicht van de Inspectie voor de Gezondheidszorg vernietigd. Ook een
verzoek om teruggave van hielprikmateriaal wordt gehonoreerd. Ongeveer driehonderdenvijftig
ouders hebben inmiddels vernietiging gevraagd. Zij worden van de vernietiging
op de hoogte gesteld. In oktober 2000 heeft de Landelijke Vereniging van Entadministraties
een nieuwe folder over de hielprik uitgebracht (bijlage)2, waarin de nieuwe werkwijze wordt beschreven. Deze houdt het volgende
in. Het laboratorium bewaart het restant van het afgenomen bloed gedurende
een jaar om in bijzondere situaties het eerdere onderzoek te kunnen controleren.
Dit onderzoek gebeurt anoniem. Indien de ouder bezwaar heeft tegen het beschikbaar
stellen van het restant voor anoniem medisch-wetenschappelijk onderzoek, dan
kan hij of zij dit laten aantekenen op de hielprikkaart; het wordt dan een
jaar na afname vernietigd. De overige (niet-vernietigde) restanten zijn daarna
vier jaar beschikbaar voor anoniem onderzoek, naar de vraag of preventieprogramma's
kunnen worden ontwikkeld voor andere aangeboren afwijkingen. Mocht een onderzoeker
de niet-vernietigde restanten echter voor niet-anoniem onderzoek willen gebruiken,
dus gebruik willen maken van de persoonsgegevens van het kind, dan zal de
verantwoordelijke voor het bewaarde materiaal hiervoor apart de toestemming
van de ouder vragen.Vragen PvdA-fractie1Deelt de minister de kanttekeningen van de Registratiekamer
dat de wijze van gegevensopslag in de toekomst wellicht wel kan leiden tot
een databank met DNA-gegevens? Zo nee, welke garanties kan de minister geven
dat de wijze van opslag en de mogelijkheden van gegevens verwerking niet hiertoe
kunnen leiden?Welke maatregelen treft de minister om de mogelijkheid
uit te sluiten de hielprik voor een databank van DNA-gegevens te gebruiken?Lichaamsmateriaal is bron van persoonsgegevens. Het doel van het bewaren
van het hielprikbloed bij het RIVM is om het beschikbaar te houden voor medisch
wetenschappelijk onderzoek naar aangeboren stofwisselingsziekten en afwijkingen.
Daar hebben de ouders zeggenschap over. Dit gebeurt door de mogelijkheid bezwaar
te maken tegen anoniem gebruik. Expliciete toestemming wordt gevraagd indien
het gebruik van het restant hielprikbloed gekoppeld is aan persoonsgegevens.In theorie zou het bloed ook gebruikt kunnen worden voor het in kaart
brengen van het DNA, in de zin van opheldering van grote delen van het DNA
of van het gehele DNA. Dan zou het restant van het hielprikbloed gebruikt
worden voor een ander doel dan waarvoor het met instemming van de ouders is
afgenomen en bewaard gebleven. Daarvoor zou nadrukkelijk geïnformeerde
toestemming van de ouders vereist zijn. Het is niet de bedoeling
om de verzameling hielprikmateriaal voor dergelijk onderzoek te gebruiken;
dat is ook niet gebeurd.Het is mijn bedoeling dat het voorstel van wet zeggenschap lichaamsmateriaal
dat nu in voorbereiding is, zal voorzien in een systeem waarbij toestemming
bij de betrokkenen ligt. Afhankelijk van de situatie kan dit de vorm krijgen
van een bezwaarmogelijkheid of van expliciete toestemming voor bewaren en
gebruik van lichaamsmateriaal. Ook zal het wetsvoorstel de nodige eisen bevatten
voor wat betreft informatie aan betrokkenen, zullen de nodige maatregelen
worden opgenomen ter bescherming van de privacy en wordt voorzien in een regeling
voor bewaartermijnen.2Welke mogelijkheden ziet de minister om een systeem
op te zetten voor wat betreft de toekomst, waarin:a. expliciet toestemming wordt gevraagd voor de hielprik, met het oog
op het verrichten van de bekende onderzoeken, met de daaraan gekoppelde NAW-gegevens
tot herleiding naar de persoon voor een periode van vijf jaar;b. na vijf jaren de mogelijkheid te creëren ouders de expliciete
toestemming te vragen voor verder gebruik voor medisch onderzoek, met mogelijke
terugkoppeling naar de persoon om medische redenen;c. een mogelijkheid te creëren om na deze periode van vijf jaar de
hielprik te gebruiken voor de hielprik voor medisch statisch onderzoek, geanonimiseerd,
indien geen bezwaar is aangetekend?De ouders worden op het moment van de voorgenomen afname van bloed geïnformeerd
over het doel ervan. Zij kunnen dan beslissen hun toestemming voor deelname
aan het voorgestelde diagnostisch onderzoek al dan niet te verlenen.De Landelijke Vereniging van Entadministraties in de nieuwe folder (gevoegd
bij dit antwoord) aangegeven dat het hielprikmateriaal gedurende een jaar
wordt bewaard om de aanvankelijke bepaling zonodig achteraf te kunnen controleren.
Daarna zal het in principe vier jaar in het RIVM worden bewaard met het oog
op medisch wetenschappelijk onderzoek gericht op aangeboren afwijkingen om
na te gaan of hiervoor preventie-programma's kunnen worden ontwikkeld. Dit
onderzoek gebeurt anoniem. De ouders kunnen hier bezwaar tegen maken. In dat
geval wordt het materiaal na één jaar vernietigd. Mochten voor
het onderzoek persoonsgegevens nodig zijn, dan zal uitdrukkelijk toestemming
worden gevraagd. Omdat het materiaal na vijf jaar wordt vernietigd, is het
niet nodig te voorzien in een toestemmingssysteem voor gebruik na die periode.
Het bij het RIVM opgeslagen materiaal uit 1995 en eerder wordt in januari
2001 vernietigd. Overigens zal de reeds genoemde wet zeggenschap lichaamsmateriaal
voorzien in een systeem als beoogd onder b en c.3Is er sprake van voldoende onafhankelijk toezicht,
gezien het feit dat de Inspectie zelf deel uit maakt van de LBC's?De Inspectie is in de Landelijke Begeleidingscommissies PKU en CHT vertegenwoordigd
in de positie van waarnemer. De Inspectie treedt daar niet op gelijke voet
op met de andere deskundigen. Doel van het waarnemerschap is enerzijds informatie
te verschaffen over het beleid van de minister en anderzijds om informatie
te krijgen die van belang kan zijn voor de toezichtstaak. Voldoende onafhankelijk
toezicht is op deze wijze wel degelijk mogelijk. Vragen VVD-fractie4Kan de minister beamen dat de advertentie die op 18
september 2000 in de landelijke dagbladen is geplaatst om uitleg te geven
over de opslag van hielprikbloed zoals die sinds 1994 heeft plaatsgevonden
door vele ouders die het betreft vermoedelijk niet zal zijn gelezen?Het is aannemelijk dat niet alle ouders de advertentie hebben gelezen.
Dit betekent niet dat ouders – na alle overige berichten hierover –
niet op de hoogte zouden zijn. De kwestie van het hielprikbloed heeft in de
pers veel aandacht gekregen. Ik acht het aantal ouders dat heeft gereageerd
en heeft verzocht om vernietiging van de betreffende monsters (ca. 350) niet
heel klein. Het RIVM heeft hieruit naar mijn oordeel terecht kunnen afleiden
dat de meeste ouders geen overwegende bezwaren hebben tegen de gang van zaken.5De in vraag 4 bedoelde ouders hebben dus ook niet gereageerd/niet
kunnen reageren op de mogelijkheid die in de advertentie is geboden om bezwaar
te maken tegen de opslag en alsnog de betreffende monsters te laten vernietigen.
Is de minister zich ervan bewust dat in die gevallen nog steeds een situatie
bestaat die niet in overeenstemming is met de wet?Voor niet-anoniem onderzoek is steeds in overeenstemming met de wet gehandeld:
als zulk onderzoek werd gedaan is expliciet toestemming gevraagd. Artikel
467, Boek 7 BW (de Wet op de geneeskundige behandelingsovereenkomst, WGBO)
staat toe lichaamsmateriaal te bewaren en er anoniem onderzoek op te doen
als degene van wie het lichaamsmateriaal afkomstig is geen bezwaar heeft gemaakt
en het onderzoek met de vereiste zorgvuldigheid wordt verricht. Dat is bij
het hielprikmateriaal in de periode 1994–2000 gebeurd zonder dat de
ouders op de mogelijkheid gewezen werden bezwaar te maken. Vanaf 1 april
1995, de datum van inwerkingtreding van de WGBO, was dat niet in overeenstemming
met de wet. Voor het verleden is dat verzuim tot op zekere hoogte rechtgezet
door, via de advertentie van 20 september, de ouders alsnog in de gelegenheid
te stellen bezwaar te maken tegen opslag en anoniem onderzoek. Zoals bekend
is van deze mogelijkheid door een aantal ouders gebruikgemaakt. Ik ben van
oordeel dat deze herstelactie van de Landelijke Begeleidingscommissies, de
Landelijke Vereniging van Entadministraties en het RIVM afdoende is. Voor
de toekomst is wat de bezwaarmogelijkheid betreft aan de WGBO voldaan door
middel van de nieuwe folder.6Waarom is er niet voor een sluitende aanpak gekozen
door in de advertentie de mogelijkheid te bieden als ouder alsnog toestemming
te geven voor de langjarige opslag en tevens – om te voldoen aan de
wet – te verklaren dat alle hielprikbloedmonsters waarvoor achteraf
geen expliciete toestemming is gegeven zullen worden vernietigd?In 1993 is in de Landelijke Begeleidingscommissies besloten om het afgenomen
hielprikmateriaal bij het RIVM beschikbaar te houden om er eventueel (anoniem)
medisch-wetenschappelijk onderzoek op te kunnen doen naar (nog onbekende)
aangeboren stofwisselingsziekten en afwijkingen. Het aanschrijven van alle
betrokkenen was praktisch niet goed uitvoerbaar. Het gaat om ca. 1,4 miljoen
monsters, waarvan de adresgegevens door verhuizing en dergelijke vaak niet
meer actueel zijn. De kosten zouden bovendien zeker ca. 1 miljoen gulden hebben
bedragen. De kwestie van het hielprikbloed heeft in de pers veel aandacht
gekregen. Voor ca. 150 ouders is dit aanleiding geweest om vernietiging
te vragen. Daarnaast hebben de Landelijke Begeleidingscommissies, de Landelijke
Vereniging van Entadministraties en het RIVM de ouders door middel van een
advertentie op 18 september in de gelegenheid gesteld bezwaar te maken. Daarop
steeg het aantal bezwaar makende ouders tot 350. Het overgrote deel van de
ouders heeft niet gereageerd. Het RIVM heeft hieruit naar mijn oordeel terecht
kunnen afleiden dat de meeste ouders geen overwegende bezwaren hebben tegen
de gang van zaken.7Wat heeft de advertentie in de landelijke dagbladen
gekost en uit welk budget is dat betaald?De advertentie in vier landelijke ochtendbladen en een landelijk avondblad
heeft ca. f 25 000 gekost. Verreweg het grootste deel hiervan is
ten laste van het RIVM gekomen, een klein deel voor rekening van de Landelijke
Vereniging van Entadministraties.8Waarom is er niet voor gekozen hetzij alle betrokkenen
persoonlijk aan te schrijven dan wel de opslag ouder dan 1 jaar alsnog te
vernietigen en vervolgens met de nieuwe folder in de hand met een schone lei
en conform de wet opnieuw te beginnen?De optie om al het bestaande materiaal te vernietigen en opnieuw te beginnen
is niet gekozen, om twee redenen. Ter eerste is uit de reacties van ouders
gebleken dat slechts een klein percentage (ca. 0,03%) van de ouders gevraagd
heeft om vernietiging. Ten tweede zou vernietiging van het bestand het onderzoek
naar aangeboren stofwisselingsziekten en afwijkingen op achterstand plaatsen.
Zie ook het antwoord op vraag 6.9Hoe vaak per jaar wordt er nog gebruik gemaakt van
materiaal uit de oude opslag?Twee à vier maal per jaar. Dit betreft zowel het terugzoeken van
hielprikkaarten van individuele kinderen met toestemming van de ouders als
van tijd tot tijd het gebruik van geanonimiseerde hielprikkaarten voor onderzoeksprojecten.10Welke stappen gaat u nog ondernemen om de ongewenste
situatie zoals beschreven in vraag 2 [nu vraag 5] alsnog op te heffen?Zie het antwoord op vraag 5.Vragen CDA-fractie11De folder met informatie over de hielprik wordt door
de gemeenten aan de ouders uitgereikt bij de geboorteaangifte. In de folder
wordt «toestemming voor deelname gevraagd». Wordt hier bedoeld
dat toestemming vereist is voor de screening op enkele omschreven ziekten
zoals in de folder aangegeven? Op welke wijze wordt deze toestemming al dan
niet kenbaar gemaakt, c.q. wordt hier bij de hielprik expliciet naar gevraagd?De ouders worden op het moment van de voorgenomen afname van bloed geïnformeerd
over het doel ervan. Zij kunnen dan beslissen hun kind al of niet aan het
voorgestelde diagnostisch onderzoek te laten deelnemen. De nieuwe folder wijst
de ouders op de mogelijkheid bezwaar te maken tegen opslag en
anoniem onderzoek. Verder wordt in de folder meegedeeld dat als een onderzoeker
het materiaal voor niet-anoniem onderzoek zou willen gebruiken hiervoor apart
de toestemming van de ouder zal worden gevraagd.12Geldt deze vereiste toestemming ook voor het bewaren
van bloed gedurende meerdere jaren en wordt hiervan in de folder expliciet
melding gemaakt?In overeenstemming met de aanbevelingen van de Registratiekamer worden
de ouders via de nieuwe folder tevens geïnformeerd over de opslag van
het hielprikbloed en over het mogelijk gebruik voor anoniem wetenschappelijk
onderzoek. Hen wordt de mogelijkheid geboden tegen dat laatste bezwaar te
maken. Ingeval van bezwaar wordt het hielprikmateriaal na een jaar vernietigd.
Een dergelijk bezwaarsysteem is één van de methoden waarmee
aan de zeggenschap van betrokkenen vorm kan worden gegeven.13In de brief van het RIVM d.d. 31 mei jl. (zie bijlage)1 wordt melding gemaakt van het feit dat de bewaartermijn
«maximaal 5 jaar is». De minister spreekt van «naderhand
kwam de gedachte op om het materiaal bij het RIVM langer te bewaren».Kan meer inzicht worden verschaft in de afgesproken
bewaartermijn en welke waren die gedachten die opkwamen om het bloed langer
te bewaren?Het doel van het bewaren van het hielprikbloed bij het RIVM is om het
beschikbaar te houden voor medisch wetenschappelijk onderzoek naar aangeboren
afwijkingen. De Landelijke Begeleidingcommissies hebben er in 2000 op grond
van privacy-overwegingen voor gekozen het hielprikmateriaal maximaal vijf
jaar te bewaren voor anoniem prevalentieonderzoek. Met «naderhand»
werd in de brief 1998/1999 bedoeld. Bij een huidig aantal van 200 000
geboorten per jaar ontstaat dan een bestand van 800 000 à een
miljoen hielprikkaarten. Voor onderzoek op een aantal stofwisselingsziekten
is dit voldoende. Van sommige stofwisselingsziekten is de prevalentie zo laag
dat zelfs een bestand van een miljoen kaarten eigenlijk te klein is. Langer
bewaren zou uiteraard een groter bestand opleveren, maar daar is dus niet
voor gekozen.14Een van de conclusies van de Registratiekamer (n.a.v.
een onderzoek) was dat het bij het RIVM bewaarde materiaal geen DNA bank vormt.
In de bovengenoemde brief van het RIVM wordt gezegd dat het bloed wel geschikt
is om DNA onderzoek op uit te voeren en dat hielprikbloed op zich in principe
bruikbaar is voor bijv. de identificatie van slachtoffers. Mag uit de opmerking
van het RIVM de conclusie worden getrokken dat het bewaarde bloed wel degelijk
een potentiële DNA-bank kan zijn?Zoals is aangegeven in antwoord op een vraag van de PvdA fractie (vraag
1) is het in theorie denkbaar op basis van het hielprikmateriaal een DNA-bank
te vormen. Nu het restant van het hielprikmateriaal niet met dit oogmerk wordt
bewaard zou een dergelijke bank slechts kunnen worden gevormd met expliciete
toestemming van de ouders, evenals dit het geval is voor het in kaart brengen
van het DNA via analyse van het bloed. Evenmin is het zonder daartoe strekkende
wettelijke regeling geoorloofd het materiaal te gebruiken voor identificatie-doeleinden.
Het is dus niet toegestaan het materiaal zonder uitdrukkelijke toestemming
te gebruiken voor het in kaart brengen van het DNA; dat is ook niet gebeurd. 15Op 18 september jl. werd in een advertentie uitleg
gegeven over de opslag zoals die sinds 1994 heeft plaatsgevonden. In geval
een ouder bezwaar maakt tegen die opslag wordt als algemene regel het betreffende
materiaal vernietigd. Waarom is niet gekozen om al het materiaal te vernietigen
in de wetenschap dat er geen toestemming werd gegeven c.q. expliciet gevraagd
werd om het materiaal langer te bewaren?Zie het antwoord op de vragen 6 en 8.16In de nieuwe folder wordt aangegeven hoe wordt omgegaan
met het materiaal. Langer bewaren voor andere gebruiksdoelen is mogelijk;
waarbij de ouders zeggenschap wordt gegeven, aldus de minister. Hoe wordt
deze zeggenschap in de praktijk geëffectueerd?De ouders kunnen bezwaar maken tegen anoniem gebruik, en al of niet toestemming
verlenen indien het ander gebruik van het hielprikmateriaal gekoppeld is aan
persoonsgegevens.17Welke invloed kan artikel 467 WGBO hebben op deze zeggenschap?Zie het antwoord op vraag 1. Artikel 467 WGBO staat wetenschappelijk onderzoek
met anoniem lichaamsmateriaal toe voor zover de patiënt van wie het materiaal
afkomstig is geen bezwaar heeft gemaakt en het onderzoek met de vereiste zorgvuldigheid
wordt verricht. Voor niet-anoniem onderzoek is een expliciete toestemming
vereist.Vragen D66-fractie18Kunt u aangeven voor wat voor onderzoek het afgenomen
bloed wordt gebruikt?Sinds 1995 zijn kaarten gebruikt voor de volgende onderzoeksprojecten:1995: Adrenogenitaalsyndroom1996: Long-Chain Acyl-CoA dehydrogenase en ziekte van Pompe1998: Carbohydrate deficient glycoprotein Syndroom type 1 + McArdle1998: Medium-Chain Acyl-CoA dehydrogenase1998: Cytomegalovirus1998: Methyltetrahydrofoliumreductase metabolisme2000: Preventie van Astma2000: Smith-Lemli-Opitz syndroomDaarnaast is hielprikmateriaal diverse malen gebruikt voor nader diagnostisch
onderzoek bij individuele kinderen, steeds met toestemming van de ouders.Verzoeken om hielprikmateriaal ter beschikking te stellen voor onderzoek
worden altijd voorgelegd aan de Landelijke begeleidingscommissies voor PKU
en CHT. Deze commissie controleren dan of medisch-ethische commissies toestemming
voor het betreffende onderzoek hebben gegeven. Na toestemming van de Landelijke
begeleidingscommissies worden kaartjes hielprikmateriaal anoniem gelicht en
aan de onderzoeker ter hand gesteld. Nog nooit is om hielprikmateriaal verzocht
voor identificatie van slachtoffers.19Is de folder over de hielprik inmiddels gereed en hoe
zijn de ouders in de periode tussen de folder en de advertentie op 18 september
geïnformeerd? De nieuwe folder is in de laatste week van oktober gereedgekomen en via
de entadministraties verspreid naar de gemeentehuizen. De mogelijkheid te
verzoeken om vernietiging van het hielprikmateriaal heeft vanzelfsprekend
ook betrekking op het bloed dat is afgenomen na 18 september, het moment van
plaatsing van de advertentie. Ouders die per telefoon, e-mail of via een aantekening
op de hielprikkaart hebben verzocht om vernietiging hebben een bericht van
ontvangst gehad. Verder is hen gemeld dat vernietiging (of terugzending indien
men daar om verzocht) zoveel mogelijk in één actie wordt afgewerkt,
naar verwachting in de maand november.20Is de folder inmiddels gereed en hoe zijn de ouders
in de tussenliggende periode geïnformeerd?Zie vraag 19; de folder is bijgevoegd.21Is in de folder ook opgenomen dat het bloed mogelijk
voor wetenschappelijk onderzoek wordt gebruikt?Ja, de betreffende tekst van de folder luidt als volgt: «Het laboratorium
bewaart het restant van het afgenomen bloed gedurende 1 jaar na afname van
de hielprik om in bijzondere situaties het eerdere onderzoek te kunnen controleren.
Daarna is het restant bloed gedurende 4 jaar beschikbaar voor medisch-wetenschappelijk
onderzoek naar andere aangeboren afwijkingen om na te gaan of hiervoor preventieprogramma's
kunnen worden ontwikkeld. Dit onderzoek gebeurt anoniem. Mocht de onderzoeker
toch gebruik willen maken van de persoonsgegevens van uw kind, dan zal hiervoor
apart uw toestemming worden gevraagd. Indien u bezwaar hebt tegen het beschikbaar
stellen van het restant bloed voor anoniem medisch-wetenschappelijk onderzoek,
dan kunt u dit laten aantekenen op de hielprikkaart. Het restant bloed wordt
dan 1 jaar na afname vernietigd.»22Hoe worden de ouders met terugwerkende kracht benaderd
over het langer bewaren van het bloed voor andere doeleinden? Aan welk bewaartermijn
wordt gedacht? (blz. 3)Via een advertentie in de landelijke dagbladen op 18 september 2000 en
individueel op basis van vragen per telefoon, e-mail of brief.De Landelijke Begeleidingscommissies hebben op 23 september 2000 een bewaartermijn
van 5 jaar vastgesteld. Het bij het RIVM opgeslagen materiaal uit 1995 en
eerder wordt in januari 2001 vernietigd.Vragen SGP-fractie23Kan nader worden onderbouwd wat de noodzaak is om het
afgenomen materiaal oorspronkelijk voor een periode van vijf jaar te bewaren?De reden voor het bewaren van het hielprikbloed bij het RIVM is om het
beschikbaar te houden voor medisch wetenschappelijk onderzoek naar aangeboren
afwijkingen. De Landelijke Begeleidingcommissies hebben er op grond van privacy-overwegingen
voor gekozen het hielprikmateriaal vijf jaar te bewaren voor anoniem prevalentieonderzoek.
Bij een huidig aantal van 200 000 geboorten per jaar ontstaat dan een
bestand van 800 000 à een miljoen hielprikkaarten. Voor onderzoek
op een aantal stofwisselingsziekten is dit voldoende. Van sommige stofwisselingsziekten
is de prevalentie zo laag dat zelfs een bestand van een miljoen kaarten eigenlijk te klein is. Langer bewaren zou uiteraard een groter bestand
opleveren, maar daar is dus niet voor gekozen.24Wat gebeurt er met het afgenomen materiaal na de oorspronkelijke
termijn van centrale opslag bij het RIVM?In de procedures rondom de opslag, beheer en vernietiging van de hielprikkaarten,
die momenteel in ontwerp zijn, wordt voorzien in een proces van vernietiging
eenmaal per jaar, in de maand januari.25Waar was de gedachte op gebaseerd om het afgenomen
materiaal bij het RIVM langer te bewaren dan de eerder gestelde termijn van
5 jaar?Zie het antwoord op vraag 23. Langer bewaren zou een groter bestand opleveren
voor anoniem prevalentieonderzoek. Dan zou ook van zeldzamer stofwisselingsziekten
kunnen worden nagegaan of opsporing ervan uitvoerbaar zou zijn. Daar is dus
nu door de keuze voor een bewaartermijn van vijf jaar van afgezien.26Kan de regering, anticiperend op het nog in te dienen
wetsvoorstel inzake zeggenschap over lichaamsmateriaal, aangeven naar welke
bewaartermijn zij streeft?In het wetsvoorstel zeggenschap lichaamsmateriaal zal aan instellingen
worden voorgeschreven een reglement vast te stellen, waarin onder meer regels
moeten worden gesteld omtrent bewaartermijnen van lichaamsmateriaal voor nader
gebruik. Op deze wijze wordt vormgegeven aan de zelfregulering die aan het
wetsvoorstel ten grondslag ligt, waarbij variatie in bewaartermijnen tussen
verschillende vakgebieden mogelijk zal zijn. De regering zal in bedoeld wetsvoorstel
dan ook geen uitspraken doen over bewaartermijnen.Na inwerkingtreding van de wet zeggenschap lichaamsmateriaal geldt de
reglementplicht en het daarin opnemen van een bewaartermijn voor bloed afkomstig
van de hielprik ook voor het RIVM. Inmiddels hebben de Landelijke Begeleidingscommissies
een bewaartermijn van vijf jaar vastgesteld. XNoot1Samenstelling: Leden: Van der Vlies (SGP), Swildens-Rozendaal (PvdA),
ondervoorzitter, Bijleveld-Schouten (CDA), Middel (PvdA), Rouvoet (RPF), Oedayraj
Singh Varma (GroenLinks), Oudkerk (PvdA), Rijpstra (VVD), Lambrechts (D66),
Essers (VVD), voorzitter, Dankers (CDA), Van Vliet (D66), Van Blerck-Woerdman
(VVD), Passtoors (VVD), Eisses-Timmerman (CDA), Spoelman (PvdA), Hermann (GL),
Kant (SP), Gortzak (PvdA), Buijs (CDA), E. Meijer (VVD), Van der Hoek (PvdA),
Blok (VVD), Arib (PvdA), Atsma (CDA). Plv. leden: Van 't Riet (D66), Rehwinkel (PvdA), Eurlings (CDA), Apostolou
(PvdA), Schutte (GPV), Van Gent (GroenLinks), Noorman-den Uyl (PvdA), Weekers
(VVD), Ravestein (D66), Örgü (VVD), Van de Camp (CDA), Schimmel
(D66), Terpstra (VVD), Udo (VVD), Visser-van Doorn (CDA), Smits (PvdA), Harrewijn
(GroenLinks), Marijnissen (SP), Belinfante (PvdA), Ross-van Dorp (CDA), O. P. G.
Vos (VVD), Hamer (PvdA), Cherribi (VVD), Duijkers (PvdA), Th. A. M.
Meijer (CDA).XNoot1In de Landelijke Begeleidingscommissies PKU en CHT participeren de Nederlandse
Vereniging voor Kindergeneeskunde, de Landelijke Huisartsenvereniging, de
Landelijke Vereniging van Entadministraties, het Rijksinstituut voor Volksgezondheid
en Milieu, TNO Preventie en Gezondheid, het College van Zorgverzekeringen
en de Inspectie voor de Gezondheidszorg.XNoot2Ter inzage gelegd bij de afdeling Parlementaire Documentatie.XNoot1Ter inzage gelegd bij de afdeling Parlementaire Documentatie. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-27400-XVI-53.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl