Wijziging van belastingwetten c.a. (belastingplan 2000); Nota n.a.v. het verslag
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-10 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 26820, nr. 12

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum indiening

19-11-1999

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1999-2000

26820 nr. 12

09-11-1999

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamInhoudsopgave 1. Algemeen2. Werkgelegenheids- en inkomenspakket2.1. ArbeidskostenforfaitTabel: Gemiddelde werknemerswig naar inkomensniveau in
1997 voor een alleenstaande werknemer, in % Tabel: Marginale werknemerswig naar inkomensniveau in
1997 voor een alleenstaande werknemer, in % 2.2. Wijziging tarief eerste schijfTabel: Premietarief eerste schijf (1a en 1b), in % 2.3. Additionele inkomensondersteuning specifieke inkomensondersteuning2.4. Experiment met verlaagd BTW-tarief op arbeidsintensieve
diensten3. Vergroening en verschuiving3.1. AlgemeenTabel Sectorale verdeling lasten en generieke terugsluizing
in de 3 tranches vergroening (in mln gld) (-/- =lastenverlichting) Tabel Vergroenings- en terugsluismaatregelen huishoudens
in de drie tranches (mln gld). 3.2. Verhoging REB3.2.1. Tarieven3.2.2. Verhouding belasting gas en electriciteit3.2.3. Belastingvrije voet3.2.4. Grootverbruikers3.2.5. Overige aspecten3.3. Invulling pakket «700 mln overige belastingen»3.3.1. Algemeen3.3.2. Grondwaterbelasting3.3.3. Belasting op leidingwaterTabel Inkomenseffecten huishoudens vanwege introductie
algemene waterbelasting en verlaging BTW-tarief op waterverbruik (in procenten
van het besteedbaar inkomen) 3.3.4. Afvalstoffenbelasting3.3.5. Algemeen BTW-tarief voor meststoffen en bestrijdingsmiddelen3.4. Terugsluis3.4.1. Terugsluis huishoudensTabel Inkomenseffecten huishoudens ( in procenten van
het besteedbaar inkomen) 3.4.2. Terugsluis bedrijven generiek3.4.3. Terugsluis bedrijven specifiek (DOA en OEDI)3.4.4. Compensatie (sport)verenigingen en monumentale
kerken3.4.5. Positieve prikkels3.5. InkomenseffectenTabel Overzicht inkomenseffecten 2000 door stijgende ecotax
voor diverse inkomens- en huishoudcategoriëen 3.6. Vergroening autobelastingen 1e tranche3.6.1. Milieu-aspecten3.6.2. Fiscale aspecten3.6.3. Tijdstip van inwerkingtreding3.6.4. Overige aspecten4. Ondernemerspakket4.1. Algemeen4.2. Specifieke onderwerpen4.2.1. Verlaging tarief vennootschapsbelastingOverzicht van budgettaire effecten per procentpunt tariefverlaging
Vpb, per interval van het belastbare bedrag 4.2.2. Verlaging tarief kapitaalsbelasting4.2.3. Afschaffing assurantiereserve eigen risico en exportrisicoreserve4.2.4. Bestrijding katvangersconstructie bij motorrijtuigen4.2.5. Reparaties in de BTW-sfeer5. Overige onderwerpen5.1. Verlofsparen5.2. Kinderopvang5.3. Opheffen anti-cumulatie afdrachtsvermindering onderwijs
en VWL5.4. Fictieve dienstbetrekking buitenlandse sporters5.5. Belastingheffing opties5.6. Anticipatiemaatregelen belastingherziening 20015.7. Buitengewone lasten-aftrek en de Wet beperking export
uitkeringen5.8. Aanpassingen willekeurige afschrijvingen5.9. Wijziging van het landbouwforfait naar aanleiding
van recente berekeningen5.10. Overige onderwerpen BTW5.10.1. Algemeen BTW-tarief tickets intern vliegverkeer5.10.2. BTW-tarief recycling5.10.3. Verlaagd BTW-tarief op fabrieksmatige diervoeding5.11. Omzetting aandelen in euro's en kapitaalsbelasting5.12. Terugwerkende kracht constructiebestrijding overdrachtsbelasting5.13. Natuurschoonwet 19285.14. Kwijtscheldingsfaciliteit inzake successie en schenkingsrecht5.15. Afschaffen verbruiksbelasting frisdranken, vruchtesappen,
mineraalwater5.16. Huurwaardeforfait/aftrekbaarheid hypotheekrente6. Europese aspecten7. Budgettaire effectena. voortzetting budget MIA 1999 t.b.v. de landbouwsector:b. verhoging budget Farboc. handhaving WBSO-percentage op 13%d. invulling RA-ombuiging M&OOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 26820Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 167 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
26 820Wijziging van belastingwetten c.a. (belastingplan 2000)nr. 12NOTA NAAR AANLEIDING VAN HET VERSLAG Ontvangen 9 november 1999Inhoudsopgave 1.Algemeen72.Werkgelegenheids-
en inkomenspakket62.1.Arbeidskostenforfait6 2.2.Wijziging tarief
eerste schijf9 2.3.Additionele inkomensondersteuning specifieke inkomensondersteuning10 2.4.Experiment met verlaagd BTW-tarief op arbeidsintensieve diensten123.Vergroening en verschuiving15 3.1.Algemeen153.2.Verhoging REB173.2.1.Tarieven173.2.2.Verhouding belasting gas en electriciteit17 3.2.3.Belastingvrije voet183.2.4.Grootverbruikers20 3.2.5.Overige aspecten22 3.3.Invulling pakket 700 mln overige belastingen24 3.3.1.Algemeen243.3.2.Grondwaterbelasting24 3.3.3.Belasting op leidingwater25 3.3.4.Afvalstoffenbelasting283.3.5.Algemeen BTW-tarief voor meststoffen
en bestrijdingsmiddelen31 3.4.Terugsluis323.4.1.Terugsluis huishoudens33 3.4.2.Terugsluis bedrijven generiek33 3.4.3.Terugsluis bedrijven
specifiek (DOA en OEDI)34 3.4.4.Compensatie (sport)verenigingen en monumentale
kerken35 3.4.5.Positieve prikkels363.5.Inkomenseffecten38 3.6.Vergroening autobelastingen 1e tranche38 3.6.1.Milieu-aspecten383.6.2.Fiscale aspecten40 3.6.3.Tijdstip van inwerkingtreding41 3.6.4.Overige aspecten424.Ondernemerspakket42 4.1.Algemeen424.2.Specifieke onderwerpen44 4.2.1.Verlaging tarief vennootschapsbelasting44 4.2.2.Verlaging tarief kapitaalsbelasting44 4.2.3.Afschaffing
assurantiereserve eigen risico en exportrisicoreserve45 4.2.4.Bestrijding
katvangersconstructie bij motorrijtuigen46 4.2.5.Reparaties in de BTW-sfeer47 5.Overige onderwerpen485.1.Verlofsparen48 5.2.Kinderopvang485.3.Opheffen anti-cumulatie afdrachtsvermindering onderwijs en VWL505.4.Fictieve dienstbetrekking buitenlandse sporters505.5.Belastingheffing opties505.6.Anticipatiemaatregelen belastingherziening
2001515.7.Buitengewone lasten-aftrek en de Wet beperking export uitkeringen53 5.8.Aanpassingen willekeurige afschrijvingen53 5.9.Wijziging van
het landbouwforfait naar aanleiding van recente berekeningen55 5.10.Overige onderwerpen BTW56 5.10.1.Algemeen BTW-tarief tickets intern vliegverkeer56 5.10.2.BTW-tarief recycling565.10.3.Verlaagd BTW-tarief op fabrieksmatige
diervoeding565.11.Omzetting aandelen in euro's en kapitaalsbelasting575.12.Terugwerkende kracht constructiebestrijding overdrachtsbelasting58 5.13.Natuurschoonwet 1928585.14.Kwijtscheldingsfaciliteit inzake successie
en schenkingsrecht59 5.15.Afschaffen verbruiksbelasting frisdranken,
vruchtesappen, mineraalwater595.16.Huurwaardeforfait/aftrekbaarheid hypotheekrente606.Europese aspecten60 7.Budgettaire effecten601. AlgemeenMet belangstelling hebben wij kennis genomen van de betogen en vragen
van deze leden over het Belastingplan 2000. Wij zijn er ons van bewust dat
de werkdruk mede als gevolg van de samenloop van het onderhavige Belastingplan
2000 en het wetsvoorstel belastingherziening 2001, op momenten hoog kan zijn.
Dit heeft, blijkens het verslag, de leden van alle fracties er niet in de
weg gestaan op een constructieve en kritische wijze met ons van gedachten
te wisselen over het onderhavige wetsvoorstel. In het vervolg van deze nota
zullen wij trachten op deze vragen een zo goed mogelijk antwoord te geven.Opgemerkt zij dat de vragen geclusterd naar onderwerp worden beantwoord;
dit vanwege de overzichtelijkheid en om zoveel mogelijk recht te doen aan
de onderlinge samenhang van de vragen. Dit betekent bijvoorbeeld dat met betrekking
tot het ondernemerspakket zowel de algemene vragen als de vragen over de specifieke
onderdelen achter elkaar worden beantwoord. Daarmee wordt afgeweken van de
indeling van het verslag.Met het oog op een zorgvuldige behandeling van wetsvoorstellen vragen
de leden van de VVD-fractie of wetsvoorstellen de Tweede Kamer eerder kunnen
bereiken c.q. tegelijkertijd met het aanbieden aan de Tweede Kamer van de
Miljoenennota.Het wetsvoorstel Belastingplan 2000 is 29 september jongstleden aangeboden
aan de Tweede Kamer. Dit is ongeveer een week na de indiening van de Miljoenennota
2000. Zoals blijkt uit onderstaand overzicht is daarmee een record ten opzichte
van vorige jaren gevestigd. Een record dat mede tot stand is kunnen komen
door de voortvarende advisering van de Raad van State op het onderhavige wetsvoorstel.  Kamerstuk nummerIndiening TKVerslag Vaste CieIndiening Tk tot Verslag Vaste Cie; in dagenNota nav verslagtijdspanne Verslag VC tot NnavV; in dagen Belastingplan 199423 47202-11-9312-11-931017-11-935Belastingplan 199523 94219-10-9404-11-941609-11-945Belastingplan 199624 46323-10-9506-11-951413-11-957Belastingplan 199725 05210-10-9631-10-962108-11-968Belastingplan
199825 69117-10-9710-11-972417-11-977Belastingplan 199926 24512-10-9809-11-982816-11-987Belastingplan 200026 82029-09-99    Of een verdere versnelling van het proces mogelijk is, zal de toekomst
uitwijzen. De snelheid van het proces is immers ook afhankelijk van externe
factoren waarop wij geen of een beperkte invloed hebben. Wij noemen het traject
voor advisering door de Raad van State en voor de indiening van het wetsvoorstel
bij de Tweede Kamer.Met betrekking tot de openbaarmaking van een wetsvoorstel in de fase van
de advisering door de Raad van State heeft de tweede ondertekenaar tijdens
het algemene overleg met de vaste Commissie voor Financiën op 30 juni
jongstleden aangegeven dat uit zijn contacten met de Raad van State gebleken
is dat de raad in het algemeen bezwaren heeft tegen eerdere openbaarmaking
van wetsvoorstellen dan nu wettelijk geregeld is. Conform zijn toezegging
aan de Tweede Kamer heeft hij de wens van de vaste commissie op dit punt nogmaals
bij de minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties onder de aandacht
gebracht. De minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties heeft
naar aanleiding van eerdere brieven van de Staatssecretaris van Financiën
aangegeven in contact te zullen treden met de vice-president van de Raad van
State. De leden van een aantal fracties hebben vragen gesteld over de splitsing
van het oorspronkelijke wetsvoorstel Belastingplan 2000 in vier afzonderlijke
wetsvoorstellen en de samenhang tussen deze vier wetsvoorstellen, mede gelet
op de vormgeving van de memorie van toelichting.Met genoegen hebben wij kennis genomen van de instemming van deze leden
met deze splitsing. Als gevolg van deze splitsing was het mogelijk het zogenoemde
kern Belastingplan 2000 reeds op 29 september jongstleden bij de Tweede Kamer
in te dienen. Bij de splitsing is in eerste aanleg gekeken naar die maatregelen
die «vastzitten» aan de inwerkingtredingsdatum per 1 januari 2000
en maatregelen waarvan het weliswaar wenselijk zou zijn dat deze per 1 januari
2000 in werking treden, maar die ook lopende het jaar 2000 ingevoerd zouden
kunnen worden. Met betrekking tot deze laatste groep is gekeken op welke wijze
deze maatregelen, gelet op hun aard, «natuurlijk» geclusterd kunnen
worden in afzonderlijke wetsvoorstellen. Dit heeft geresulteerd in de splitsing
van het oorspronkelijke Belastingplan 2000 in vier afzonderlijke wetsvoorstellen.
Met betrekking tot de eerste groep maatregelen zou ook een dergelijke uitsplitsing
en clustering denkbaar zijn geweest; dit in antwoord op een vraag van de leden
van de D66-fractie. Omdat echter naar het oordeel van de regering deze maatregelen
per 1 januari 2000 in werking dienen te treden en er een sterke budgettaire
samenhang tussen de verschillende maatregelen is, zijn deze maatregelen, mede
uit oogpunt van wetgevingseconomie, opgenomen in één wetsvoorstel,
te weten het onderhavige wetsvoorstel. De omstandigheid dat de maatregelen
thans in vier wetsvoorstellen zijn ondergebracht doet niet af aan het feit
dat tijdens de afronding van de begroting voor het jaar 2000 besluitvorming
heeft plaatsgevonden op het totale pakket en niet op de afzonderlijke maatregelen,
dit mede vanwege de relatie tussen de omvang van de lastenverlichting, de
financiering daarvan en de verdeling van de lastenverlichting. Om daaraan
uitdrukking te geven is in de memorie van toelichting van het onderhavige
wetsvoorstel, dat het kabinet ziet als centraal wetsvoorstel, een integraal
beeld van de maatregelen voor 2000 gegeven inclusief de budgettaire effecten,
dit in antwoord op vragen van de leden van de fracties van de PvdA, GPV en
RPF. Het kabinet is dan ook van mening dat de beoordeling van de maatregelen
voor zover mogelijk integraal zou moeten plaatsvinden. Uiteraard is er alle
ruimte om bij de behandeling van de verschillende wetsvoorstellen over de
vormgeving van de maatregelen van gedachte te wisselen.De leden van de fracties van GPV en RPF vragen om een uiteenzetting over
de macro-economische noodzaak van het voorgestelde, omvangrijke pakket, totaal
1,4 mrd aan lastenverlichting.Het is evident dat zich in toenemende mate knelpunten voordoen aan de
aanbodzijde van de arbeidsmarkt. De arbeidsmarkt lijkt te lijden aan een paradox
van enerzijds een snel groeiend aantal vacatures en anderzijds een omvangrijke
inactieve arbeidsreserve. De lastenverlichting voor 2000 is à priori
voor een groot deel gericht op het wegnemen van deze paradox. Recent onderzoek
van het CPB leert dat door de hoogconjunctuur van de afgelopen jaren er vanuit
de huidige economische situatie geen tendens tot een verdere daling van de
werkloosheid is te verwachten en dat voor een verdere daling een impuls vanuit
het beleid nodig is (zie MEV 2000, blz 88). Een belangrijk instrument is het
vergroten van het verschil in inkomen tussen werken en niet-werken (de replacement
rate). Het kabinet beoogt via een verhoging van het arbeidskostenforfait met
310 gulden precies dit te bewerkstelligen. De lastenverlichting grijpt vooral
aan op het aanbod van arbeid om daarmee een fundament te leggen voor verdere
economische groei. Voorts schept deze lastenverlichting voorwaarden voor voortgezette
loonkostenmatiging die gelet op de huidige economische situatie van wezenlijk
belang is. De leden van de fractie van D66 achten de in het Belastingplan 2000 verwerkte
lastenverlichting weliswaar in lijn met de afspraken in het regeerakkoord
inzake meevallers, maar zij hadden zich een creatievere invulling kunnen voorstellen.In reactie op het betoog van de leden van de fractie van D66, merken wij
in de eerste plaats op, dat tijdens de Algemene politieke beschouwingen uitvoerig
met de Tweede Kamer van gedachte is gewisseld over de invulling van het pakket
lastenverlichtende maatregelen. Dit overleg heeft er onder meer in geresulteerd
dat de oorspronkelijk door het kabinet voorgestelde mix van lastenverlichtende
maatregelen, waarvan de verhoging van het arbeidskostenforfait een substantieel
onderdeel uit maakt, brede steun in de Tweede Kamer heeft gekregen. Daaronder
begrepen die van de leden van de fracties van de VVD, PvdA, D66. Boven op
dit pakket is toen tot een extra lastenverlichting van ruim 400 mln besloten
gericht op de lagere inkomens. Onderdeel van dat extra pakket was een beperktere
verhoging van het arbeidskostenforfait. Deze beperking is gebruikt ter medefinancieren
van de wens van de Tweede Kamer met betrekking tot de inkomensverbetering.
Voor de goede orde met de thans voorgestelde verhoging van het arbeidskostenforfait
is niet het door deze leden genoemde bedrag van 800 mln gemoeid, maar 630
mln.Naar aanleiding van de vraag van de leden van de fractie van GroenLinks
of de door de Kamer aangebrachte wijzigingen tijdens de Algemene politieke
beschouwingen tot een minder evenwichtig inkomensbeeld leiden merken wij op
dat wij de door deze leden geponeerde à contrario redenering niet delen.Tijdens
de Algemene politieke beschouwingen is besloten tot een aanvullend lastenverlichtingspakket
bovenop het lastenverlichtingspakket van 1 mld dat in de Miljoenennota 2000
is verwerkt. Het koopkrachtbeeld voor 2000 resulteerde voor de meeste inkomensgroepen
in een koopkrachtverbetering van 1% tot 1½%. Door het aanvullende lastenverlichtingspakket
dat bij de Algemene politieke beschouwingen is afgesproken, komt de koopkrachtverbetering
in 2000 vooral voor sociale minima en mensen op minimumloonniveau hoger uit.
Deze koopkrachtverbetering bedraagt gemiddeld ongeveer 2% zonder dat dit ten
koste gaat van de koopkracht van de mensen met een inkomen van 2xmodaal. De
laatste groep gaat er nog steeds 1% in koopkracht op vooruit. Hiermee is tegemoet
gekomen aan de wens vanuit de Tweede Kamer om iets extra's te doen voor mensen
met een laag inkomen en sociale minima, mede in het licht van het SER-advies
«Bijzondere aanpassing minimumloon».Deze leden vragen voorts naar de ruimte die als gevolg van de lastenverlichting
in 2000 is ontstaan binnen de voor de belastingherziening gereserveerde 5
mld, om extra maatregelen voor te stellen. De fracties van het GPV en de RPF
vragen welke maatregelen doorwerken naar het wetsvoorstel Wet inkomstenbelasting
2001 en op welke wijze ze in het wetsvoorstel zullen worden verwerkt.In beginsel ontstaat als gevolg van de lastenverlichting 2000 geen ruimte
om extra maatregelen binnen de belastingherziening 2001 voor te stellen. De
maatregelen uit het Belastingplan 2000 met doorwerking naar het wetsvoorstel
voor de Wet inkomstenbelasting 2001 zijn de aanpassing van het tarief in schijf 1A
en schijf 1B, de verhoging van het arbeidskostenforfait en de verhoging
van de ouderenaftrek. Deze maatregelen zullen hun neerslag moeten vinden in
de belastingherziening 2001. Het uitgangspunt daarbij blijft dat deze belastingherziening
tot een evenwichtig inkomensbeeld moet leiden. Voor dat uiteindelijke inkomensbeeld
zijn ook van belang de financieel-economische vooruitzichten voor 2001. Aangezien
hier op dit moment nog onvoldoende zicht op bestaat, geven wij er de voorkeur
aan de definitieve besluitvorming over de exacte vormgeving van de omzetting
van de bovengenoemde maatregelen in de Wet inkomstenbelasting
2001 te betrekken bij de besluitvorming over de tariefstructuur in 2001. Dit
kan gebeuren op basis van de dan bekende inzichten, onder ander op het gebied
van het inkomensbeeld 2001.2. Werkgelegenheids- en inkomenspakket2.1. ArbeidskostenforfaitDe leden van de PvdA-fractie merken op dat zij ervan uit gaan dat de verhoging
van het arbeidskostenforfait bij de invoering van de Wet inkomstenbelasting
2001 gebruikt zal worden voor de verhoging van de arbeidskorting en niet voor
de verhoging van een eventueel resterend deel van het arbeidskostenforfait.
Zij vragen of dit ook niet logisch is, mede gezien een recent arrest van de
Hoge Raad, daar de verhoging wordt gemotiveerd met inkomenspolitieke argumenten.Naar aanleiding van deze vragen merken wij op dat het voor de verhoging
van het arbeidskostenforfait uitgetrokken bedrag in ieder geval zal worden
aangewend in het kader van de Wet inkomstenbelasting 2001. Daarbij zullen,
zoals gezegd, de inzichten met betrekking tot het inkomensbeeld 2001 een belangrijke
rol spelen. Mede gelet op het arrest van de Hoge Raad ligt het inderdaad niet
voor de hand om dit bedrag aan te wenden voor een verhoging van het arbeidskostenforfait
en zal langs andere weg inkomensneutraliteit moeten worden bewerkstelligd.De leden van de PvdA-fractie en van de D66-fractie vragen naar de kosten
van het invoeren van een regeling waarbij iedere belastingplichtige in aanmerking
komt voor de inkomenspolitieke verhogingen van het arbeidskostenforfait sinds
1990. De leden van de CDA-fractie stellen in dit verband de validiteit van
de budgettaire reden voor uitstel van de reparatie van het arbeidskostenforfait,
ter discussie.Zoals in de artikelsgewijze toelichting van het Belastingplan 2000 is
aangegeven worden de kosten van een dergelijke regeling geraamd op 0,4 –
0,5 mld. De ramingsmarge van 100 mln hangt samen met het feit dat niet exact
bekend is hoeveel belastingplichtigen aftrekbare kosten hebben die hoger zijn
dan het niveau van arbeidskostenforfait in 1990, maar lager dan het niveau
van het arbeidskostenforfait in 1999. Dit in antwoord op een vraag van de
leden van de D66-fractie.Indien zou worden overgegaan tot reparatie van het arbeidskostenforfait
per 2000 conform het arrest van de Hoge Raad zou een meer dan evenredig deel
van het met deze reparatie gemoeide bedrag ten goede komen aan belastingplichtigen
in de 50%- en 60%-schijf. In de eerste twee schijven (schijf 1A en schijf 1B)
maakt circa 1% van alle belastingplichtigen in die schijven gebruik van de
regeling voor aftrek van de werkelijke kosten, terwijl in de 50%- en de 60%-schijf,
5% respectievelijk 9% van de belastingplichtigen in die schijven de werkelijke
kosten in aftrek brengen. Een reparatie conform het arrest van de Hoge Raad
zou hebben geleid tot een minder evenwichtig inkomensbeeld voor 2000 dan thans
is bereikt, waarbij de inkomensverhoudingen tussen de hogere inkomens en lagere
inkomens ten gunste van de hogere inkomens uit elkaar zouden gaan lopen. Een
budgettair neutrale reparatie van het arbeidskostenforfait zou eveneens tot
onwenselijke inkomenseffecten leiden maar dan aan de onderkant van het loongebouw.
Een dergelijke reparatie zou tot een negatief inkomenseffect van 0,4% op WML-niveau
leiden. Ook in het licht van de wens van de Tweede Kamer om iets extra te
doen voor mensen met een laag inkomen en sociale minima en het SER-advies
«Bijzondere aanpassing minimumloon» is een dergelijke inkomensachteruitgang
niet wenselijk.De leden van de fractie van D66 tonen zich gevoelig voor het argument
dat goede oplossingen voor aanpassingen van het arbeidskostenforfait en de
autokostenfictie, zoals die door arresten van de Hoge Raad noodzakelijk zijn
geworden, eerst kunnen plaatshebben bij de belastingherziening 2001.
Wel vragen deze leden hoe deze belemmeringen zich verhouden tot het wel rekening
houden met het arrest bij de verhoging van het arbeidskostenforfait in het
Belastingplan 2000.Wij zijn verheugd dat deze leden er begrip voor hebben dat dit deel van
de belastingherziening 2001 niet geïsoleerd van de andere voorstellen
in het jaar 2000 kan worden doorgevoerd. De door de Hoge Raad in het arrest
van 12 mei 1999 (nr. 33 320, BNB 1999/271) voor het verleden gesignaleerde
rechtsongelijkheid is weggenomen in het wetsvoorstel belastingherziening 2001.
Daarin wordt binnen een samenhangend geheel de algemene aftrek ingevoerd (niveau
arbeidskostenforfait 1990, uitsluitend vermeerderd met de van toepassing zijnde
inflatiecorrectie sindsdien), en wordt het «arbeidsmarktdeel»
van het huidige forfait vervangen door de arbeidskorting als element van de
standaardheffingskorting.Zoals hiervoor is aangegeven acht het kabinet het, gelet op de ontwikkelingen
op de arbeidsmarkt, wenselijk het arbeidsaanbod te stimuleren. Daarom is bezien
op welke wijze binnen het huidige stelsel van het arbeidskostenforfait –
met in acht neming van het arrest van de Hoge Raad – dit vorm kon worden
gegeven. Dit heeft geresulteerd in een zodanige vormgeving van de verhoging
van het arbeidskostenforfait dat ook personen ervan profiteren die voor werkelijke
kostenaftrek in aanmerking komen.De leden van de SP-fractie zijn verheugd dat de minima er extra op vooruitgaan
ten opzichte van de oorspronkelijke kabinetsplannen. Omdat ook de hogere inkomens
van de verhoging van het arbeidskostenforfait profiteren vragen zij hoe het
kabinet denkt over bijvoorbeeld het langzaam afbouwen van het arbeidskostenforfait
voor de hogere inkomens.Dienaangaande merken wij op dat in het wetsvoorstel belastingherziening
2001 binnen een samenhangend geheel de algemene aftrek wordt ingevoerd (niveau
arbeidskostenforfait 1990, uitsluitend vermeerderd met de van toepassing zijnde
inflatiecorrectie sindsdien), en dat het «arbeidsmarktdeel» van
het huidige forfait wordt vervangen door de arbeidskorting als element van
de standaardheffingskorting. Deze arbeidskorting bereikt haar maximum bij
een arbeidsinkomen van 100% van het minimumloon, en bij een hoger inkomen
blijft zij gelijk. In 2001 wordt dus het «arbeidsmarktdeel» van
het arbeidskostenforfait voor alle inkomens in één keer op een
in netto termen zelfde niveau gebracht.De leden van de fracties van D66, het GPV en de RPF betwijfelen of het
grote bedrag dat nu wordt ingezet voor een algemene verhoging van het arbeidskostenforfait
de meest effectieve manier is om het arbeidsaanbod te stimuleren. Gegeven
het feit dat het arbeidskostenforfait in het kader van de belastingherziening
in 2001 aanmerkelijk wordt verlaagd, kunnen de leden van de D66-fractie zich
niet aan de indruk onttrekken, dat het belangrijkste doel van de inzet van
het grote bedrag voor verhoging van het arbeidskostenforfait bedoeld is als
extra «spaarpotje» ten behoeve van de belastingherziening. De
leden van de CDA-fractie vragen naar kwantitatieve effecten van de verhoging
van het arbeidskostenforfait op de werkgelegenheid.Uit studies van het CPB op basis van MIMIC-model (werkdocument 140) komt
naar voren dat een verhoging van het arbeidskostenforfait goed «scoort»
in termen van stimulering van het arbeidsaanbod. Zoals in de MEV 2000 (pag.
94) wordt vermeld, leidt de voor 2000 voorgestelde verhoging van het arbeidskostenforfait
tot een toename van het arbeidsaanbod. Volgens CPB-berekeningen gaat het om
ongeveer 5 000 personen. Het aantal openstaande vacatures bedroeg eind
juni 182 000 duizend. Het stimulerende effect van het verhogen van het
arbeidskostenforfait op het arbeidsaanbod zorgt, dit in antwoord op de leden
van de CDA-fractie, derhalve voor een lichte afname van de krapte op de arbeidsmarkt
maar lost de problematiek uiteraard niet op. Overigens moet niet uit het oog worden verloren dat de voorgestelde verhoging
van het arbeidskostenforfait niet het enige voor 2000 voorgestelde instrument
is ter stimulering van het arbeidsaanbod, maar onderdeel is van een breder
pakket van aanbodgerichte maatregelen, zoals verlaging van het tarief van
het eerste deel van de eerste schijf (1a), de extra fiscale stimulering van
kinderopvang en de verlofspaarregeling. De veronderstelling van deze leden,
dat het belangrijkste doel van de verhoging van het arbeidskostenforfait zou
zijn het creëren van een extra «spaarpotje» voor de belastingherziening,
delen wij dan ook niet. Met de zin in de memorie van toelichting dat de inzet
en vorm van de lastenverlichting in 2000 vooruit loopt op de doelstellingen
van de herziening van het belastingstelsel in 2001, wordt in dit verband met
name gedoeld op de inzet gericht op stimulering van het arbeidsaanbod (via
de per 1 januari 2001 te introduceren arbeidskorting) en de vergroening van
het belastingstelsel.De leden van de fracties van het GPV en de RPF vragen waarom de middelen
voor de verhoging van het arbeidskostenforfait niet zijn ingezet om langdurige
uitkeringsgerechtigden een gericht scholings- en bemiddelingstraject aan te
bieden.Door middel van het verhogen van het arbeidskostenforfait worden mensen
zonder baan gestimuleerd om te gaan werken. Het kabinet heeft gekozen voor
het verhogen van het arbeidskostenforfait met het oog op de huidige krapte
op de arbeidsmarkt. Het arbeidsaanbod wordt hierdoor gestimuleerd. Ook langdurig
werklozen ondervinden hierdoor een prikkel om te gaan werken. Daarnaast kunnen
langdurig werklozen via een Instroom- of Doorstroombaan werkervaring opdoen.
Ook hebben gemeenten verschillende instrumenten via de Wet Inschakeling werkzoekenden
om de afstand tot de arbeidsmarkt van langdurige werklozen te verminderen:
sociale activering, scholing, en werkervaringsplaatsen.De leden van de fractie van GroenLinks vragen het kabinet aan te geven
hoeveel lastenverlichting er gepaard moet gaan met een verhoging van het arbeidskostenforfait
en hoeveel met een arbeidskorting om te komen tot eenzelfde koopkrachtverbetering
voor mensen met een minimuminkomen als de koopkrachtverbetering die plaatsvindt
bij de door GroenLinks in de tegenbegroting voorgestelde Earned income tax
credit (hierna: EITC). Voorts vragen zij een beeld te geven van de huidige
marginale en gemiddelde druk op verschillende inkomensniveaus en een vergelijking
te maken met andere Europese landen.Deze leden stellen, zo antwoorden wij, in de tegenbegroting een verhoging
van het inkomen op minimumniveau met 2400 gulden voor via een EITC. Om eenzelfde
verhoging van het inkomen op minimumniveau te verkrijgen is een arbeidskorting
van 2400 gulden nodig. Dit kost ongeveer 11,5 mld gulden. Het arbeidskostenforfait
zou met ongeveer 7100 gulden verhoogd moeten worden om voor alleenverdieners
een inkomensvooruitgang van 2400 te bereiken. Alleenstaanden gaan er door
de verhoging van 7100 gulden iets meer dan 2400 gulden op vooruit. Verhoging
van het arbeidskostenforfait kost ongeveer 15,5 mld gulden. De genoemde bedragen
zijn structureel.In de onderstaande tabellen wordt een overzicht gegeven van de gemiddelde
wig en marginale wig op verschillende inkomensniveaus in 1997 van diverse
Europese landen. Het betreft hier de meest recente OESO-cijfers. De gemiddelde
en marginale werknemerswig is steeds weergegeven bij een inkomen van 67%,
100% en 167% van de gemiddelde werknemer. Het inkomen van de gemiddelde werknemer
was in 1997 bruto 54 659 gulden en komt daardoor globaal overeen met
het bruto inkomen van een modale werknemer in dat jaar (51 100 gulden
bruto). Tabel: Gemiddelde werknemerswig naar inkomensniveau in
1997 voor een alleenstaande werknemer, in %  67% modaal100% modaal167% modaal Nederland34,739,342,4België33,641,548,5Frankrijk23,928,131,5Duitsland36,742,347,7Italië25,129,033,6Zweden32,434,542,3bron: OESO (1998), Tax benefit position of employeesTabel: Marginale werknemerswig naar inkomensniveau in
1997 voor een alleenstaande werknemer, in %  67% modaal100% modaal167% modaal Nederland46,855,150,0België54,855,960,5Frankrijk49,435,436,1Duitsland51,955,258,5Italië34,440,740,6Zweden38,935,756,7bron: OESO (1998), Tax benefit position of employees2.2. Wijziging tarief eerste schijfDe leden van de PvdA-fractie stellen een aantal vragen over de compensatie
vragen voor de afschaffing van de omroepbijdrage.Wij zijn verheugd dat deze leden het voorstel om de omroepbijdrage af
te schaffen steunen. Met betrekking tot de compensatie merken wij het volgende
op. Het afschaffen van de omroepbijdrage levert per huishouden een inkomensvoordeel
op van ca. f 200 per jaar. Ter compensatie wordt het belastingtarief
in schijf 1a met 1,1%-punt verhoogd. Voor vrijwel alle belastingplichtigen
met een bovenminimaal inkomen is het partiële effect hiervan f 168.
Door te kiezen voor een verhoging van het belastingtarief in schijf 1a
wordt bereikt dat de afschaffing van de omroepbijdrage zoveel mogelijk inkomensneutraal
plaatsvindt.Bij de afschaffing van de omroepbijdrage is gekozen voor een dekking binnen
de bestaande tariefstructuur van de loon- en inkomstenbelasting. Op deze wijze
wordt een maximale efficiencywinst bereikt omdat tegenover de wegvallende
uitvoeringskosten van de Dienst Omroepbijdragen geen nieuwe, structurele uitvoeringskosten
van de Belastingdienst staan.Het afschaffen van de omroepbijdrage heeft tot gevolg dat de rijksbijdrage
voor de publieke omroep voortaan uit de algemene middelen wordt gefinancierd.
Eventuele aanpassingen van deze rijksbijdrage die afwijken van de momenteel
begrote stijging, worden op de gebruikelijke wijze opgevangen binnen de rijksbegroting.De leden van de fractie van GroenLinks vragen of de met de afschaffing
van de omroepbijdrage gepaard gaande eenmalige extra kosten voor de overheid
van 500 mln een eenmalige lastenverlichting is of een incidentele extra uitgavenpost,
waarmee ten tijde van het Regeerakkoord rekening was gehouden.De derving in kastermen is het gevolg van het feit dat de huidige omroepbijdrage
voorafgaand aan het jaar wordt geïnd, terwijl de compenserende belastingverhoging
lopende het jaar, met enige vertraging, in de kas binnenkomt. De vertraagde
inning heeft geen negatief effect op het EMU-tekort. Naar de gebruikelijke
definitie van microlasten kan deze derving niet worden aangemerkt als een
lastenverzwaring of lastenverlichting voor burgers. Dergelijke verschuivingen
in het kaspatroon zijn overigens niet ongebruikelijk. Het omgekeerde,
additionele inning als gevolg van een procesversnelling, komt eveneens voor.
Ook in dat geval zijn de budgettaire effecten geen onderdeel van de microlastenontwikkeling.
In het Regeerakkoord is opgenomen dat het kabinet de mogelijkheid van «fiscalisering»
van de omroepbijdrage zal onderzoeken. De afschaffing van de omroepbijdrage
is toen niet in de budgettaire kaders verwerkt. Hetzelfde geldt voor de genoemde
verschuiving in het kaspatroon.Naar aanleiding van een vraag van de leden van de D66-fractie naar de
verschuiving van het kaspatroon merken wij op dat er geen algemene richtlijnen
voor het al dan niet acceptabel zijn van dergelijke verstoringen van het kasritme
bestaan. Van geval tot geval zal een beoordeling gemaakt moeten worden. Zoals
gezegd heeft de afschaffing van de omroepbijdragen noch een negatief effect
op het EMU-tekort noch consequenties in termen van microlasten. Mede daarom
is het kabinet van mening dat genoemde verstoring van het kasritme acceptabel
is.De leden van de CDA-fractie vragen om een uitvoerige reactie op de standpunten
van de Raad voor Cultuur en de NOS, die adviseren niet over te gaan tot fiscalisering
van de omroepbijdrage.Voor een uitvoerige reactie verwijzen wij naar de beantwoording van de
vragen van de vaste commissie OCenW bij de wijziging van de Mediawet in verband
met nieuwe regels omtrent de financiering van de publieke omroep (afschaffing
omroepbijdrage).De leden van de D66-fractie vragen naar de achtergrond van de premiemutatie
van – 0,15% in de tarieven in schijf 1a en in schijf 1b
voor zowel 65-minners als 65-plussers.In de onderstaande tabel zijn de mutaties van het premietarief eerste
schijf in 2000 ten opzichte van 1999 weergegeven.Tabel: Premietarief eerste schijf (1a en 1b), in %  1999mutatie2000AOW17,900,017,90 ANW1,40– 0,151,25AWBZ10,250,010,25 Totaal Volksverzekeringen29,55– 0,1529,40bron: MEV 2000Zoals uit het overzicht blijkt, wordt de daling van het premietarief in
de eerste schijf in 2000 ten opzichte van 1999 volledig veroorzaakt door een
daling van de ANW-premie. Deze premie daalt omdat de vermogensinhaal in 2000
is afgerond. Ook bij de AWBZ is de vermogensinhaal bijna afgerond maar door
stijgende uitgaven blijft de premie ten opzichte van 1999 constant.2.3. Additionele inkomensondersteuning specifieke inkomensondersteuningDe leden van de D66-fractie vragen waarom de verhoging van de algemene
ouderenaftrek met 380 gulden wordt gefinancierd uit een verhoging van het
tarief van de eerste schijf, terwijl die aftrek nodig is ter compensatie van
de 2e tranche vergroening.De vergroeningslast voor huishoudens die in 2000 kan worden ingezet voor
compenserende inkomensmaatregelen bedraagt 1,1 mld, na aftrek van het budgettaire
beslag aan positieve prikkels voor huishoudens. Ter compensatie is gekozen
voor een zo hoog mogelijke generieke terugsluis door middel van
een tariefsverlaging in schijf 1a met 0,9%. Daarmee is een budgettair
beslag van 1,1 mld gemoeid.De verhoging van de algemene ouderenaftrek en de daarmee samenhangende
verhoging van het IB/LB-tarief in schijf 1a met 0,05% moet worden gezien
in het kader van het streven naar een evenwichtige mogelijke koopkrachtontwikkeling
voor het jaar 2000. In dat licht moet ook de verhoging van de kinderbijslag
worden gezien.De leden van de fractie van D66 hebben aangegeven zich van harte te kunnen
vinden in de voorgestelde maatregelen voor jonggehandicapten. Ook de leden
van de PvdA fractie zijn verheugd over de verbetering van de positie van jonggehandicapten,
maar zij hebben wel een aantal vragen over de manier waarop deze verbetering
is vormgegeven. Datzelfde geldt voor de leden van de fractie van het CDA.
Deze leden pleiten voor een faciliteit buiten de fiscaliteit, mede om het
instrumentalisme en de belastinguitgaven terug te dringen.Naar aanleiding van de vragen over de wijze waarop de regering de inkomensverbetering
van jonggehandicapten heeft vormgegeven, wijzen wij in de eerste plaats op
de brief die vorig jaar naar aanleiding van de motie Van Zijl/Schimmel (26 200
XV, nr. 24) door de minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid aan de Tweede
Kamer is gestuurd. In deze brief is aangegeven dat de in de motie beoogde
inkomensverbetering van jonggehandicapten in het Belastingplan 2000 op te
nemen fiscale maatregelen zou worden vormgegeven. De toezegging om dit langs
fiscale weg te doen was mede ingegeven door de beoogde dekking, namelijk binnen
het totale lastenbeeld 2000 en niet via uitgavenbeperkingen die op grond van
de afgesproken budgettaire spelregels noodzakelijk zouden zijn geweest. Dit
voorjaar ging het kabinet nog uit van dekking uit een verhoging van het tarief
eerste schijf. Door de belastingmeevaller kon in augustus echter worden besloten
om de jonggehandicaptenaftrek te financieren uit de algemene ruimte voor lastenverlichting.
De beoogde inkomensverbetering voor jonggehandicapten kan waarschijnlijk ook
via de uitgavenkant worden gerealiseerd, maar omdat het ook doeltreffend en
doelmatig langs fiscale weg kan, zag en ziet de regering geen aanleiding voor
het creëren van een faciliteit buiten de fiscaliteit zoals door de leden
van de CDA fractie wordt bepleit.De leden van de PvdA fractie vragen zich verder af, of de thans voorgestelde
regeling wellicht een rem vormt op de arbeidsparticipatie van jonggehandicapten.Zoals wij in het Nader Rapport op het Belastingplan 2000 al hebben aangegeven,
gaat het bij jonggehandicapten in verreweg de meeste gevallen om mensen met
een volledige uitkering die nooit aan het arbeidsproces hebben deelgenomen
en veelal ook nooit zullen kunnen deelnemen. Dat is ook primair de reden voor
de introductie van de regeling voor deze specifieke groep. Jonggehandicapten
die volledig – al dan niet in WSW-verband – werken zullen in het
algemeen een zodanig hoger inkomen hebben, dat zij ook netto in een betere
inkomenspositie verkeren dan jonggehandicapten met een wajong-uitkering en
de faciliteit.Voor de beantwoording van de vraag hoe de regering de behandeling van
wajongers beoordeelt ten opzichte van WAO-ers vanuit het perspectief van de
gelijke behandeling, merken wij op dat er voor deze aftrek een objectieve
rechtvaardigingsgrond is. In dit verband zouden wij deze leden ook willen
wijzen op de visie van de landsadvocaat. Deze is van oordeel dat in de argumenten
van de regering voor de introductie van de jonggehandicaptenaftrek, een objectieve
en redelijke rechtvaardiging kan worden gevonden. Bovendien is de landsadvocaat
van mening dat deze handelwijze verdedigbaar is in geval van een beroep op
het gelijkheidsbeginsel door belanghebbenden die zich bevinden in een positie
die vergelijkbaar is met die van jonggehandicapten. De jonggehandicapten onderscheiden zich in die zin van bijvoorbeeld WAO-ers, dat zij nimmer
in de gelegenheid zijn geweest voor zichzelf een betere inkomenspositie te
verwerven, en daartoe hoogstwaarschijnlijk in de toekomst ook niet in staat
zullen zijn.Deze leden vragen voorts of de jonggehandicaptenaftrek pro rato wordt
toegepast voor diegenen die een gedeeltelijke wajong-uitkering ontvangen.Zoals in de artikelsgewijze toelichting (Artikel I, onderdeel L (artikel
53 van de Wet op de inkomstenbelasting 1964)) is aangegeven dat de regering
een pro rato toepassing wel heeft overwogen. Een aftrek naar rato van de uitkering
verdient uit rechtvaardigingsoverwegingen weliswaar de voorkeur, maar maakt
de uitvoering voor zowel uitvoeringsinstellingen (uvi's), als voor de belastingdienst
en voor VWS in verband met de eigen bijdrage regeling voor AWBZ-instellingen,
vele malen lastiger. Om die reden en in samenhang met het geringe budgettaire
belang, is uiteindelijk van een aftrek naar rato afgezien.De regering kiest, zoals hiervoor aangegeven, om uitvoeringstechnische
redenen voor een vaste, dat wil zeggen niet in hoogte variërende, jonggehandicaptenaftrek.
Door deze keuze wordt tevens gegarandeerd, deze leden vragen hiernaar, dat
wajong ontvangers die met loondispensatie werken in ieder geval dezelfde,
maar meer inkomensvooruitgang zullen realiseren dan overige wajong ontvangers.Tenslotte vragen deze leden hoe de terugwerkende kracht van de jonggehandicaptenaftrek
wordt gerealiseerd en op welke wijze betrokkenen daarvan in kennis worden
gesteld.De terugwerkende kracht naar 1999 zal plaatsvinden in 2000 via een teruggaaf
in de sfeer van de aangifte inkomstenbelasting 1999. De belastingdienst zal
in samenwerking met de uvi's en VWS er zorg voor dragen dat alle mensen met
een wajong-uitkering een aangifte- c.q. teruggavebiljet over 1999 krijgen
toegestuurd en monitoren dat deze biljetten worden terugontvangen, op grond
waarvan de teruggave over 1999 door de belastingdienst kan plaatsvinden.2.4. Experiment met verlaagd BTW-tarief op arbeidsintensieve
dienstenAlvorens wij ingaan op de vragen die door de leden van de verschillende
fracties zijn gesteld met betrekking tot het experiment met de toepassing
van het verlaagde BTW-tarief voor arbeidsintensieve diensten willen wij kort
stilstaan bij de meest recente ontwikkelingen in dit dossier. De in dit verband
van belang zijnde richtlijn tot wijziging van de Zesde BTW-richtlijn is inmiddels
definitief vastgesteld door de Europese Raad van Ministers op 22 oktober 1999.
Wij hebben hiervan mededeling gedaan bij brief van diezelfde datum, nr. WV
1999-02082 M, aan de Voorzitter van de vaste Commissie voor Financiën
uit de Tweede Kamer en uit de Eerste Kamer der Staten-Generaal. Deze brief
heeft de leden van de vaste Commissie waarschijnlijk bereikt nadat zij de
schriftelijke inbreng voor het verslag hebben vastgesteld. In deze brief hebben
wij aangegeven dat naar onze opvatting Nederland in ieder geval van Brussel
machtiging zou moeten verkrijgen aan het experiment deel te nemen met de diensten
met betrekking tot de reparatie van kleding, schoeisel en fietsen, en de kappersdiensten.
Daarbij zullen wij in Brussel beargumenteren dat Nederland in aanmerking komt
voor een derde categorie. Het zal daarbij gaan om het schilderen van woningen
ouder dan 15 jaar. In vervolg op onze brief van 22 oktober jongstleden heeft
op 28 oktober jongstleden met de vaste Commissie voor Financiën een algemeen
overleg plaats gehad over het experiment met het verlaagd BTW-tarief voor
arbeidsintensieve diensten. De leden van de fractie van D66 herinneren er
in dit verband ook aan dat wij de Kamer tijdens de Algemene financiële
beschouwingen hebben toegezegd dat de discussie met de Kamer in dezen niet
achteraf maar vooraf wordt gevoerd. Tijdens het overleg op 28 oktober jongstleden is toegezegd dat het Nederlandse machtigingsverzoek als derde categorie
niet alleen de schilderwerkzaamheden aan woningen ouder dan 15 jaar zal bevatten,
maar tevens de stukadoorswerkzaamheden aan dergelijke woningen. Het Nederlandse
machtigingsverzoek is inmiddels op 29 oktober 1999 ingediend bij de Europese
Commissie.De leden van de VVD-fractie vragen of de richtlijn met betrekking tot
een experiment inzake toepassing van het verlaagde BTW-tarief op arbeidsintensieve
diensten inmiddels is vastgesteld. Ook de leden van de CDA-fractie vragen
hiernaar.Zoals wij hiervoor hebben aangegeven is de richtlijn die het mogelijk
maakt om te experimenteren met een verlaagd BTW-tarief op arbeidsintensieve
diensten definitief door de Europese Raad van Ministers vastgesteld op 22
oktober 1999 en heeft Nederland inmiddels machtiging gevraagd om met een drietal
categorieën deel nemen aan het experiment. Dit moest gebeuren voor 1
november. Dit machtigingsverzoek dient goedgekeurd te worden door zowel de
Europese Commissie als de lidstaten.De leden van de fractie van de VVD merken over het experiment met betrekking
tot het verlaagde BTW-tarief voor arbeidsintensieve diensten voorts op het
eens te zijn met de Raad van State dat tabel I van de Wet op de omzetbelasting
1968 in dit verband bij wet zou moeten worden aangepast.Naar aanleiding hiervan merken wij het volgende op. In onze hiervoor vermelde
brief van 22 oktober jongstleden hebben wij de Kamer geïnformeerd over
de stand van zaken met betrekking tot de op 22 oktober 1999 aanvaarde richtlijn.
In die brief hebben wij aangegeven dat de richtlijn vereist dat de lidstaten
die per 1 januari 2000 met het experiment willen beginnen daarvoor een machtiging
moeten verkrijgen van de Raad van de Europese Unie. De verzoeken daarvoor
moeten, zoals gezegd, zijn ingediend voor 1 november 1999. Naar verwachting
zal de Raad over die machtigingen aan de individuele lidstaten pas beslissen
in december 1999, zodat er dan ook pas duidelijkheid ontstaat over de vraag
met welke sectoren Nederland aan het experiment mag deelnemen. De daarna nog
resterende tijd tot 1 januari 2000 achten wij te kort om nog tijdig bij formele
wet te voorzien in de voor het experiment vereiste wijziging van tabel I van
de Wet op de omzetbelasting 1968. Gezien deze situatie hebben wij, zoals ook
is aangegeven in het nader rapport aan de Koningin, er voor gekozen om in
dit uitzonderlijke geval een wijziging bij ministeriële regeling voor
te stellen.Deze leden vragen voorts waarom de voorkeur van de regering niet is uitgegaan
naar renovatie en herstel van particuliere woningen. In onze hiervoor vermelde
brief van 22 oktober 1999 hebben wij onder meer aangegeven dat wij als derde
categorie voor het experiment het schilderen van woningen ouder dan 15 jaar
willen voordragen. In het hierna gevolgde algemeen overleg met de vaste Commissie
is in aansluiting daarop toegezegd dat wij het machtigingsverzoek zodanig
zullen uitbreiden dat ook de stukadoorswerkzaamheden aan woningen ouder dan
15 jaar in het experiment kunnen worden betrokken. Door zowel de schilders-
als de stukadoorswerkzaamheden aan woningen ouder dan 15 jaar in het machtigingsverzoek
op te nemen worden ook de renovatie en het herstel van particuliere woningen
in het experiment betrokken. Voor een nadere toelichting hierop verwijzen
wij naar de hiervoor genoemde brief.De leden van de CDA-fractie vragen of de effecten van het experiment met
het verlaagde BTW-tarief op arbeidsintensieve diensten niet overschat worden
en of doorberekening aan de klant zal plaatsvinden. Zij vragen om dit nauwkeurig
te volgen, de effecten te rapporteren en een evaluatie uit te voeren. De leden
van de fracties van het GPV en de RPF vragen op welke categorieën de
keuze valt en naar de gehanteerde criteria.De richtlijn vereist dat vóór 1 oktober 2002 een verslag
wordt opgesteld met een evaluatie van de doeltreffendheid van
de maatregel. Daarom zal– door de Belastingdienst en waar nodig samen
met het ministerie van Economische Zaken en het ministerie van Sociale Zaken
en Werkgelegenheid – een monitoringsysteem worden opgezet waarmee de
gevolgen voor de werkgelegenheid zullen worden bewaakt.Wat de regering betreft komen in ieder geval de diensten inzake reparatie
van kleding, schoenen en fietsen en de diensten van kappers in aanmerking
voor het experiment. Mocht Nederland in aanmerking komen voor een derde categorie,
waarvoor Nederland zich sterk maakt, dan kiest de regering voor verbetering
en renovatie van particuliere woningen, maar uitsluitend voor zover het gaat
om schilderen/stukadoren van woningen die ouder zijn dan 15 jaar. Het kabinet
is, naast de voorwaarden van de richtlijn, bij de selectie van de genoemde
sectoren met name uitgegaan van de te verwachten stijging van de werkgelegenheid,
het frauderisico, de omvang van de concurrentie vanuit het zwarte circuit
en het opleidingsniveau van de werkgelegenheid in de sector. Hierbij is gebruik
gemaakt van het rapport van het EIM getiteld «De werkgelegenheidseffecten
van een BTW-verlaging op arbeidsintensieve diensten». Dit rapport is
reeds eerder aan de Kamer ter beschikking gesteld.De leden van de SP-fractie vragen zich met betrekking tot de BTW-verlaging
op arbeidsintensieve diensten af of in de genoemde budgettaire kosten van
250 mln ook rekening is gehouden met een vermindering van het «zwart
werken».Bij het berekenen van de budgettaire consequenties van deze maatregel
is geen rekening gehouden met indirecte effecten. Dat is ook niet gebruikelijk
bij fiscale maatregelen. Wel is het zo dat bij het vaststellen van de richtlijn
is overwogen dat door de toepassing van het verlaagde BTW-tarief in de betrokken
sectoren de verleiding minder groot zou kunnen zijn om in het «zwarte
circuit» te verdwijnen, dan wel in dat circuit te blijven. Ook bij de
nationale keuze heeft het bestaan van zo'n circuit een rol gespeeld.De leden van de fractie van GroenLinks vragen waarop de 250 mln lastenverlichting
voor het experiment met een verlaagd BTW-tarief voor arbeidsintensieve diensten
is gebaseerd.De omvang van dit bedrag hebben wij gebaseerd op de budgettaire ruimte
die beschikbaar was om op een positieve en volwaardige wijze aan dit experiment
deel te kunnen nemen. In onze eerder genoemde brief aan de vaste Commissie
van Financiën van 22 oktober 1999 hebben wij hierover verder aangegeven
dat de totale directe kosten gemoeid met het experiment op transactiebasis
per jaar 260 mln bedragen. In de tabel op pagina 2 van de memorie van toelichting
is dit bedrag – in antwoord op een vraag van de leden van de D66-fractie –
afgerond op 0,3 mld.Deze leden stellen in dit verband ook de thuiszorg aan de orde. De thuiszorg
is inderdaad een van de categorieën die is vermeld op de Europese lijst
om in aanmerking te komen voor het experiment met het verlaagde BTW-tarief
voor arbeidsintensieve diensten. Zoals wij ook hebben vermeld in onze brief
aan de vaste Commissie van 22 oktober jongstleden en bij het algemeen overleg
met de vaste Commissie op 28 oktober jongstleden is de thuiszorg in Nederland
vrijgesteld van de BTW-heffing. Deelname aan het experiment is voor deze categorie
daarom niet aantrekkelijk omdat dit zou leiden tot een verzwaring van de belastingdruk
voor deze sector.Naar aanleiding van een vraag van deze leden merken wij op dat de aanvaarde
wijziging van de Zesde BTW- Richtlijn geen ruimte laat om meer dan drie sectoren
onder het verlaagde BTW-tarief te brengen. 3. Vergroening en verschuiving3.1. AlgemeenDe leden van de PvdA-fractie verzoeken om een overzicht van de heffing
en terugsluizing voor het bedrijfsleven, gerekend over de drie tranches vergroening.
Voor dit overzicht verwijzen wij naar onderstaande tabel.Tabel Sectorale verdeling lasten en generieke terugsluizing
in de 3 tranches vergroening (in mln gld) (-/- =lastenverlichting)  Vergroeninggenerieke terugsluismaatregelen SaldoNetto-effect  VpB-stapjezelfst.-aftrekSPAKZFWMIA/DOAPositieve prikkels  Totaal bedrijven + overheid1 4452553959018075300150– 205w.v. Landbouw20559000405020– 50w.v. Industrie325253510353011080– 20w.v. Bouwnijverheid501540015510– 35– 50w.v. Tertiaire Diensten58520021055850110– 75– 230w.v. Kwartaire
Diensten655205150200– 15 w.v. Overheid, Onderwijs en non-profit21550203000160160          Totaal bedrijfsleven1 2302503957015075300– 10– 365w.v. kleinbedrijf6201452751520251400– 205w.v. middenbedrijf2607530254557010– 60w.v. grootbedrijf1452503085540– 40– 50w.v. landbouw20559000405020– 50Opgemerkt zij dat met betrekking tot 2001 louter een technische invulling
is verondersteld, waarbij is uitgegaan van het volgende:• de zelfstandigenaftrek wordt in 2001 verder verhoogd;• het Vpb-stapje dat in het Belastingplan 2000 wordt geïntroduceerd,
wordt in 2001 uitgebreid;• het budget voor de MilieuInvesteringsaftrek en de duurzame ondernemersaftrek
wordt verhoogd.In technische zin zijn daarmee de lijnen van het Belastingplan 2000 voor
de terugsluis doorgetrokken naar 2001, waarbij met name voor de kleine bedrijven
compensatie wordt gezocht, omdat juist in die categorie bedrijven de vergroeningslasten
neerslaan.De leden van de CDA-fractie vragen om een overzicht van de wijze waarop
de opbrengst van 3,7 mld in verband met de verhoging van de belastingdruk
op milieubelastende activiteiten is of zal worden aangewend.De genoemde 3,7 mld is het bedrag dat in totaliteit (3 tranches vergroening)
ter beschikking komt voor een belastingverlaging in de IB/LB-sfeer. Onderstaande
tabel geeft voor huishoudens het gevraagde overzicht voor de jaren 1999, 2000
en 2001. Tabel Vergroenings- en terugsluismaatregelen huishoudens
in de drie tranches (mln gld). Maatregel199920002001TotaalEnergiebelastingen7808017702 350 Indexatie milieubelastingen408788215      Overige milieubelastingen250110430790 waarvan heffing op inzamelen
huishoudelijk afval00150150 waarvan heffing op storten brandbaar afval0602080 waarvan vergroening
autobelastingen (optimale brandstofmix)050050 waarvan invoering algemene waterbelasting125000250 waarvan extra REB op electriciteitsverbruik00100100 waarvan nader in te vullen00160160      BTW over energie-
en milieubelastingen145169231545      Totale lastenverzwaring1 2151 1671 5193 900     Positieve Prikkels– 70– 65– 65– 200     Verlaging loon- en inkomstenbelasting huishoudens– 1 155– 1 102– 1 454– 3 700waarvan verlaging tarief 1a
IB/LB met 0,9% in 1999 en 2000– 1085– 1 100 – 2 185 waarvan
verhoging algemene en aanvullende alleenstaande ouderenaftrek in 1999– 70  70 compenserende inkomensmaatregelen 2001  PMPM Totale lastenverlichting– 1 225– 1 167– 1 519– 3 9001 In 1999 werd deze opbrengst bereikt door het overbrengen
van water van het verlaagde naar het algemene BTW-tarief.De leden van GroenLinks zien graag dat er meer nadruk wordt gelegd op
prijsverhogende maatregelen, in plaats van prijsverlagende maatregelen of
vrijstellingen; dit mede vanwege het feit dat de laatsgenoemde maatregelen
als steunmaatregel in Brussel moeten worden aangemeld.Uitgangspunt bij de vergroening van het fiscale stelsel is onder meer
om bij de invulling van het pakket van maatregelen een zorgvuldig evenwicht
te vinden tussen belonen en belasten. De effectiviteit van positieve maatregelen
moeten namelijk niet onderschat worden. In dit verband wijzen wij op de relatief
grote omvang van de CO2-reductie die volgens CPB/RIVM-berekeningen
met de inzet van 500 mln positieve prikkels op het gebied van energiebesparing
kan worden gerealiseerd. De keuze voor beloning van goed gedrag heeft zoals
deze terecht stellen mede tot gevolg gehad dat in dit pakket ook een aantal
maatregelen is opgenomen waarbij aanmelding als steunmaatregel bij de Europese
Commissie noodzakelijk is. Het kabinet vertrouwt er op dat voor deze maatregelen
goedkeuring zal kunnen worden verkregen. Ten aanzien van de glastuinbouw wijst
het kabinet, dit in antwoord op een opmerking van deze leden, op de afspraak
die in het kader van het regeerakkoord is gemaakt om de bestaande uitzonderingspositie
in de REB te handhaven. Met de Europese Commissie vindt thans overleg plaats
om een oplossing te vinden voor de situatie die is ontstaan doordat de Europese
Commissie niet kan instemmen met de voorgestelde verlenging van de vrijstelling
voor de glastuinbouw.Naar aanleiding van de vraag van de leden van de D66-fractie wat de frequentie
is van het door het ministerie van Economische Zaken uit te brengen Energierapport
merken wij op dat dit in beginsel één keer in de vier jaar wordt
uitgebracht.De leden van de PvdA-fractie vernemen graag een reactie op voorstellen
die gedaan zijn vanuit onder andere de milieubeweging en het CPB in het kader
van een selectief gebruik van de schaarse ruimte, waarbij gedacht kan
worden aan een heffing op activiteiten van «groen» naar «rood»,
het belasten van indirect ruimtegebruik, of het vergroenen van de OZB. Deze
leden vragen voorts of dergelijke voorstellen expliciet worden meegenomen
in het lopende interdepartementale onderzoek naar het grondbeleid dan wel
bij de werkgroep vergroening van het fiscale stelsel II.Het kabinet heeft met belangstelling kennis genomen van de verschillende
voorstellen die betrekking hebben op het gebruik van schaarse groene ruimte
en is, voortbouwend op beleidslijnen die onder meer reeds zijn uitgezet in
de Nota Milieu en Economie en het NMP3, bereid daaraan nadere aandacht te
geven. De eerste werkgroep vergroening van het fiscale stelsel is in haar
tweede en derde rapportage reeds op dit onderwerp ingegaan en heeft onder
meer geconcludeerd dat hiernaar primair vanuit het oogpunt van ruimtelijke
ordening verder zou moeten worden gekeken.Naar aanleiding van een vraag van genoemde leden wordt opgemerkt, dat
de hiervoor genoemde voorstellen in beginsel tot het onderzoeksdomein zouden
kunnen worden gerekend van de interdepartementale werkgroep die het grondbeleid
aan een interdepartementaal beleidsonderzoek onderwerpt. In verband met het
onafhankelijke karakter van Interdepartementale Beleidsonderzoeken bepaalt
de werkgroep in het kader van zijn werkprogramma zelf in hoeverre deze voorstellen
ook daadwerkelijk in het onderzoek zullen worden betrokken.In ieder geval zullen wij de werkgroep vergroening van het fiscale stelsel
II verzoeken de suggesties van deze leden bij zijn werkzaamheden te betrekken.3.2. Verhoging REB3.2.1. TarievenDe leden van de D66-fractie verzoeken het kabinet te reageren op de opmerking
van het VNO dat de voorgestelde REB-tarieven «dramatisch afwijken van
de indicatieve tarieven uit het Regeerakkoord».In het Regeerakkoord is indicatief vastgelegd dat het tarief voor aardgas
tot een verbruik van 5000 m3 met 8 ct/m3 wordt verhoogd
en het tarief voor elektriciteit tot een verbruik van 10 000 kWh met
6 ct/kWh. De REB kent een belastingvrije voet van 800 m3 aardgas
en 800 kWh elektriciteit. Tegen de tarieven die in 1998 golden komt de waarde
van de belastingvrije voet daarmee uit op 100 gulden. Het Regeerakkoord gaat
er indicatief van uit dat de belastingvrije voeten worden omgezet in een vast
bedrag van 100 gulden en dat dit bedrag niet wordt verhoogd. Zowel voor de
eerste tranche van de verhoging van de REB als voor de onderhavige tweede
tranche is ervoor gekozen de waarde van de belastingvrije voet te laten meestijgen
met de tariefverhogingen. De argumentatie voor deze keuze hebben we gegeven
in bijlage 13 bij de Miljoenennota 2000. Om toch tot de beoogde opbrengst
te komen zijn de tariefverhogingen noodzakelijkerwijs groter dan de in het
Regeerakkoord genoemde verhogingen.3.2.2. Verhouding belasting gas en electriciteitDe leden van de D66-fractie kunnen zich in principe vinden in de verschuiving
van het zwaartepunt in de REB in de richting van elektriciteitsverbruik. Zij
vragen het kabinet echter wel beter dan in de Miljoenennota 2000 (bijlage
13) toe te lichten hoe de keuze van de uiteindelijke verhouding tot stand
is gekomen. Ook de leden van GroenLinks staan positief tegen over de verschuiving.Wij zijn verheugd dat deze leden de verschuiving van het zwaartepunt in
de REB naar elektriciteitsverbruik ondersteunen. In vorenbedoelde bijlage
13 is in de paragraaf «De tariefstelling voor aardgas en elektriciteit»
(blz. 268–269) uiteengezet dat op grond van de voor de
tariefstelling gekozen milieugrondslag, de bestaande verhouding tussen het
tarief voor aardgas en voor elektriciteit een verhouding is van ongeveer 3:1
(dit blijkt uit de tarieven zoals die met ingang van 1 januari 1998 van toepassing
werden: 9,53 ct/m3 aardgas en 2,95 ct/kWh elektriciteit). Uitgaande
van de hiervoor genoemde milieugrondslag en de daarop gebaseerde verhouding
zou bij een verhoging conform het Regeerakkoord van het tarief voor aardgas
van 8 ct/m3 een verhoging van het tarief voor elektriciteit passen
van 2,5 ct/kWh (= 8 * (2,95/9,53). Het Regeerakkoord gaat echter indicatief
uit van een verhoging van het tarief voor elektriciteit van 6 ct/kWh. Dit
betekent dus een extra verhoging van het tarief voor elektriciteit van 3,5
ct/kWh in totaal over de drie tranches. Deze extra verhoging geldt alleen
voor de eerste schijf (tot 10 000 kWh). Bij de in bijlage 13 genoemde
varianten A en B is deze extra verhoging toegepast; bij variant C is de bestaande
verhouding gehandhaafd (zie tabel 13.2.1: in deze variant is de totale tariefverhoging
in de eerste schijf voor aardgas 19,85 ct/m3 en die voor elektriciteit
6,14 ct/kWh).3.2.3. Belastingvrije voetDe leden van de PvdA-fractie realiseren zich dat onder het huidige systeem
met belastingvrije voeten van 800 m3 aardgas en 800 kWh elektriciteit
per aansluiting alleenstaanden bevoordeeld worden ten opzichte van gezinnen
met kinderen en derhalve een aanpassing van dit systeem op zijn plaats is.
Deze leden vragen of hun indruk juist is dat dit verschil in belangrijke mate
gecorrigeerd wordt door niet zozeer het omzetten van de belastingvrije voet
in een vast bedrag, maar vooral door de wijze van compensatie via belastingverlaging
en verhoging van de kinderbijslag. De leden van de D66-fractie verzoeken in
dit verband nader toe te lichten in hoeverre het veronderstelde inkomensvoordeel
van de belastingvrije voet voor alleenstaanden wordt gecorrigeerd door invoering
van een vaste aftrek.De indruk van deze leden is juist indien het bij de per 1 januari 2001
door te voeren wijziging alleen zou gaan om het omzetten van de belastingvrije
voeten in een vast bedrag, dat steeds meestijgt met de tariefsverhogingen.
De waarde van de belastingvrije voet is tot nu toe meegestegen met de verhogingen
van de tarieven van de regulerende energiebelasting (REB). Op 1 januari 1998
was de waarde 100 gulden, op 1 januari 1999 167 gulden; uitgaande van
de per 1 januari 2000 voorgestelde tarieven stijgt de waarde van de belastingvrije
voet per die datum naar een bedrag van 232 gulden. Bij voortzetting van de
huidige systematiek zou de waarde per 1 januari 2001 stijgen naar een bedrag
van circa 290 gulden. Het vervangen van de belastingvrije voeten van 800 m3/800 kWh in de wet door een bedrag in guldens van 290 gulden heeft
als zodanig niet het bedoelde corrigerende effect; het bedrag blijft immers
gelijk, alleen de vormgeving is anders. Het effect treedt pas op indien zou
worden besloten het per 1 januari 2001 in de wet op te nemen bedrag in guldens
niet vast te stellen op 290 gulden, maar te bevriezen op het per 1 januari
2000 geldende bedrag van 232 gulden of vast te stellen op een lager bedrag
dan 290 gulden. Dit leidt tot een beperking van de bedoelde bevoordeling van
de alleenstaande.De leden van de D66-fractie verzoeken het kabinet toe te lichten wat precies
de implicatie is van de volgende passage uit de Miljoenennota 2000: «Ten
tijde van het opstellen van het Regeerakkoord leefde de gedachte sterke tariefsverhogingen
voor met name aardgas te voorkomen door de belastingvrije voeten te bevriezen
op een bedrag van 100 gulden. Inmiddels is duidelijk dat de verhoging van
de energiebelasting op aardgas per 1 januari 1998 en 1999 vrijwel zal wegvallen
tegen de daling van de kleinverbruikersprijs exclusief belastingen»
(blz. 270).Deze passage is opgenomen in de paragraaf over de voorkeursvariant voor de verhogingen van de REB. In een van de gepresenteerde varianten
(variant A) wordt uitgegaan van een bevriezing van de belastingvrije voeten
op 100 gulden. In het hiervoor opgenomen antwoord op de vraag van deze leden
naar de in het Regeerakkoord genoemde tariefverhogingen, is al aangegeven
dat een bevriezing van de belastingvrije voeten op 100 gulden het mogelijk
maakt de beoogde budgettaire opbrengst te bereiken met meer gematigde tariefverhogingen.
In de voorkeursvariant (variant B) stijgt de belastingvrije voet tot 289 gulden,
maar zijn de tariefverhogingen dan ook forser dan in variant A. De daling
van de kleinverbruikersprijs exclusief belastingen van aardgas in de periode
1998 en eerste helft 1999 heeft mede een rol gespeeld bij de keuze tussen
de verschillende varianten.Deze leden vragen tevens hoe deze wens van het kabinet tot correctie van
inkomenseffecten zich verhoudt tot de redenering in de Miljoenennota 2000
dat een vast bedrag ook gewenst is omdat een verbruiker van 400 m3
aardgas – dit zullen veelal alleenstaanden zijn en niet gezinnen met
kinderen, zo stellen deze leden – slechts wordt beloond tot dit feitelijke
belastingvrije verbruik en niet tot 800 m3.Zoals wij hiervoor al hebben aangegeven biedt de omzetting van de belastingvrije
voeten in een vast bedrag de mogelijkheid het bedoelde inkomenseffect te corrigeren.
De omzetting biedt daarnaast een milieuvoordeel doordat voor iemand met een
verbruik onder de belastingvrije voet, de REB – in tegenstelling tot
de huidige situatie – dan wel een prikkel is voor verdere energiebesparing.
In de huidige systematiek is de belastingvrije voet voor iemand met een jaarverbruik
van bijvoorbeeld 500 m3 namelijk 500 m3 en niet 800
m3. Terugdringen van dit verbruik tot bijvoorbeeld 400 m3 leidt – althans wat de energiebelasting betreft – niet
tot een voordeel, omdat de belastingvrije voet dan eveneens 400 m3
is. In de nieuwe systematiek krijgt deze verbruiker, net als iedere andere
verbruiker, ongeacht zijn verbruik het in de wet op te nemen bedrag in guldens.
Het aantal woningen met een verbruik onder de 800 m3 aardgas is
circa 5% van het woningbestand. Het aardgasverbruik is niet alleen afhankelijk
van het aantal bewoners, maar wordt in belangrijke mate bepaald door de energiebesparende
voorzieningen die zijn getroffen in en aan de woning. Energiezuinige woningen
worden bewoond door zowel alleenstaanden als gezinnen met kinderen. Een jaarverbruik
onder de 800 m3 is zeker niet beperkt tot de alleenstaanden.Voorts vragen de leden van de D66-fractie, met de wens van het kabinet
tot correctie voor inkomenseffecten in het achterhoofd, of het niet logischer
is om al naar gelang de samenstelling van een huishouden de hoogte van een
belastingvrije voet vast te stellen of om een correctie te vinden in een inkomenstoeslag
die gerelateerd is aan de huishoudenssamenstelling, zoals reeds eerder het
geval is geweest met de verhoging van de kinderbijslag. Ook de leden van de
fractie van het GPV en de RPF vragen naar de mogelijkheid om in de belastingvrije
voet een staffeling op basis van de omvang van het huishouden aan te brengen.De suggestie van deze leden om de hoogte van de belastingvrije voet af
te stemmen op de samenstelling van het huishouden zou betekenen dat de energiebedrijven
voor elke aansluiting zouden moeten nagaan hoeveel mensen er achter de meter
wonen. Dit zou een aanzienlijke verzwaring van de administratieve lasten voor
de energiebedrijven meebrengen. Het door deze leden genoemde alternatief van
een inkomenstoeslag die gerelateerd is aan de samenstelling van het huishouden
in de een of andere vorm zou een nader te onderzoeken optie zijn de meer bedoelde
correctie vorm te geven.De leden van de D66-fractie wensen voorts een nadere toelichting op de
gedachte van het kabinet dat met de invoering van een vast bedrag de reikwijdte
van de prikkel tot energiebesparing wordt verbreed. In welkezin,
anders dan een algemene prijsverhoging vanaf het eerste verbruik, wordt de
reikwijdte verbreed, zo vragen deze leden.Met de door deze leden bedoelde zinsnede uit bijlage 13 van de Miljoenennota
2000 (blz. 268) wordt de verbreding van de reikwijdte naar het verbruik onder
de huidige belastingvrije voeten bedoeld.Het komt de leden van de D66-fractie voor dat met de invoering van een
vaste aftrek wordt afgeweken van de oorspronkelijke gedachte bij de invoering
van de regulerende energiebelasting, namelijk een heffing op vermijdbaar gebruik.
Zij vragen het kabinet bij de beantwoording het pleidooi mee te nemen van
de WRR in haar rapport «Milieubeleid, strategie, instrumenten en handhaafbaarheid»
voor het belasten van vermijdbaar energieverbruik, omdat juist daarmee de
regulerende werking en de milieu-effectiviteit worden versterkt. Zij vragen
of het kabinet in dit verband uitvoerig wil toelichten in welke zin nog sprake
is van een regulerende heffing en niet van een algemene energiebelasting.Met de bedoelde omzetting wordt niet afgeweken van de oorspronkelijke
gedachte. Bij de opzet van de REB is het onvermijdelijke verbruik bepaald
op 800 m3 aardgas en 800 kWh elektriciteit. In bijlage 13 bij de
Miljoenennota 2000 (blz. 267) wordt de achtergrond hiervan nog eens uiteengezet.
Daar is ook aangegeven dat voor het vaststellen van de belastingvrije voet
voor elektriciteit een objectieve maatstaf, vergelijkbaar met die voor aardgas,
ontbreekt. Bovendien is het elektriciteitsverbruik veel sterker dan het gasverbruik
afhankelijk van de aanwezige apparatuur en van het gebruiksgedrag. Het onvermijdelijke
verbruik kan derhalve niet op louter objectieve maatstaven worden gebaseerd.
Met de omzetting van de belastingvrije voeten, uitgedrukt in hoeveelheden
aardgas en elektriciteit, in een vast bedrag (per elektriciteitsaansluiting)
blijft nog steeds het uitgangspunt gelden dat de belasting ziet op het vermijdbare
verbruik; alleen de vormgeving van het onvermijdelijke verbruik is anders.
In die zin wordt nog steeds in overeenstemming met het pleidooi van de WRR
gehandeld, terwijl bovendien door de omzetting in een vast bedrag, zoals hiervoor
al vermeld, de milieu-effectiviteit voor de categorie verbruikers met een
laag energieverbruik nog wordt versterkt. Er is dus nog steeds sprake van
een regulerende heffing, dit in antwoord op de vraag van deze leden. Volledigheidshalve
merken wij echter op dat niet uit het oog moet worden verloren dat de REB
vanaf het begin een tweeledige doelstelling heeft: in de eerste plaats een
financiële prikkel tot energiebesparing en in de tweede plaats een financieringsinstrument
mede ten behoeve van verschuiving van belasting van arbeid naar milieu.De leden van de D66-fractie wensen voorts van het kabinet te vernemen
of het de bedoeling is de vaste aftrek te indexeren.Met de omvorming van de belastingvrije voeten naar een vast bedrag ontstaat,
zoals eerder gesteld, de mogelijkheid bij verdere tariefverhogingen het bedrag
te bevriezen of in beperkte mate te verhogen. Gelet op die bedoeling ligt
het niet in de rede dit bedrag te indexeren.3.2.4. GrootverbruikersDe leden van de PvdA-fractie geven aan dat zij van mening blijven dat
verdere initiatieven in de richting van grootverbruikers, gelet op de te behalen
milieueffecten zeer gewenst zijn. Deze leden achten het, hoewel de Europees
gecoördineerde aanpak natuurlijk verre de voorkeur verdient, ook denkbaar
via generieke nationale vergroeningsstappen meer energieverbruik onder de
REB te brengen, zeker ook nu grootverbruikers voordeel hebben van de liberalisering
van de elektriciteitsmarkt. Zij verzoeken de regering dan ook bij de werkgroep
vergroening van het fiscale stelsel II deze kwestie als prioritair aan te
melden en daarbij op maximale inspanning gerichte, maar economisch inpasbare
varianten (zie bijvoorbeeld de voorstellen van werkgroep I tot een mogelijke
verhoging van 5,1 mld) uit te werken die uitgaan van zowel het bestaan van
een Europese energieheffing als het ontbreken daarvan. De leden
van de SP-fractie vinden het een gemiste kans dat de grootverbruikers van
gas en elektriciteit nog steeds niet in de vergroening worden betrokken en
vragen nogmaals om een toelichting van dit beleid.Zoals in bijlage 13 bij de Miljoenennota (in paragraaf 13.2, blz.
271) is aangegeven, is het de beleidsmatige wens van deze regering om ook
voor grootverbruikers de energiebelasting te verhogen, met dien verstande
dat dit op minstens Europees niveau dient te gebeuren. Gezien de internationale
concurrentieverhoudingen, waarin relatief lage energieprijzen in Nederland
een positieve factor zijn, heeft Nederland slechts een zeer beperkte eigen
beleidsruimte. Nederland zal zich daarom in Europees verband actief beijveren
dit internationaal van de grond te krijgen. De Nederlandse overheid zal positief
staan tegenover een in Europees verband geharmoniseerde vrijstelling voor
energie-intensieve inrichtingen, die deelnemen aan met het benchmarkconvenant
vergelijkbare afspraken inzake energie-efficiencyverbeteringen. Van de thans
mogelijke ruimte is, als uitwerking van de in het regeerakkoord vastgelegde
beleidslijnen, onder meer gebruik gemaakt bij de verhoging van de bovengrenzen
voor de heffing van de regulerende energiebelasting per 1 januari 1999 en
de (stapsgewijze) aanpassing van de tarieven in de periode 1999 – 2001.
Daarbij is tevens van belang dat grootverbruikers voor verbruik van aardgas
brandstoffenbelasting zijn verschuldigd over het volledige verbruik, dus zonder
bovengrens. Deze verbruikers hebben voorts verplichtingen tot energiebesparingsmaatregelen
aanvaard in het kader van MJA's en benchmarking en leveren daarmee een belangrijke
inspanning in het kader van de door Nederland nationaal te treffen klimaatmaatregelen.
De liberalisering van de elektriciteitsmarkt levert naar verwachting inderdaad
voordelen op voor grootverbruikers, doch deze voordelen betreffen de gehele
Europese markt en betekenen als zodanig niet dat de ruimte voor nationale
maatregelen met betrekking tot het grootverbruik wordt vergroot. Aan de nieuw
in te stellen werkgroep vergroening van het fiscale stelsel II zal worden
gevraagd de mogelijkheden voor verdere fiscale vergroening bij grootverbruikers
in vervolg op de in deze regeerperiode gerealiseerde fiscale maatregelen te
verkennen, en daarbij ook internationale aspecten te betrekken. Daarbij zullen
zeker ook de mogelijkheden van een verdergaande heffing bij grootverbruikers
worden bezien, waarbij uiteraard de economische inpasbaarheid van maatregelen
een essentiële rol zal spelen.Naar aanleiding van de motie Remkes/de Vries – deze leden vragen
daarnaar – heeft het vorige kabinet in een uitvoerige gedachtewisseling
met de Tweede Kamer de redenen uiteengezet waarom het geen mogelijkheden ziet
om aan de wens van de Kamer tegemoet te komen. Het betreft hier met name overwegingen
van rechtsgelijke behandeling van bedrijven. Laatstelijk heeft de minister
van Economische Zaken bij brief van 31 augustus 1998 (kenmerk E/EBD/I/98049747)
gericht aan de Voorzitter van de Vaste Commissie voor Financiën van de
Tweede Kamer aan de hand van enkele berekeningen bevestigd dat de eerder getrokken
conclusies overeind blijven: zeer veel bedrijven die wel aan een MJA meedoen
zouden niet voor teruggaaf in aanmerking komen, terwijl het aantal freeriders
aanzienlijk is. Het kabinet ziet op dit punt geen mogelijkheden om nieuwe
initiatieven te nemen.Deze leden vragen voorts of het kabinet wil overwegen een REB-heffing
op rest- en afvalwarmte (boven een zekere drempel) in te voeren, die uiteraard
niet behoeft te worden betaald indien deze wordt ingezet voor WKK en andere
warmtebenutting (bijvoorbeeld stads- en kassenverwarming).Wij zijn met deze leden van mening dat rest- en afvalwarmte zo veel mogelijk
moet worden ingezet voor WKK en andere vormen van warmtebenutting zoals stadsverwarming
en verwarming van kassen in de tuinbouw. Ook de industrie is
hierin – binnen grenzen van vereiste rentabiliteit – geïnteresseerd.
Het belang van een dergelijke inzet van rest- en afvalwarmte vormde bij de
invoering van de REB een reden om warmte buiten de grondslag van de heffing
te laten. Alhoewel het theoretisch aantrekkelijk lijkt om de nuttige toepassing
van rest- en afvalwarmte te stimuleren door het uitgangspunt «REB-heffing
over resten afvalwarmte, tenzij...», liggen hier evenwel verschillende
obstakels. Het gaat daarbij allereerst om problemen met betrekking tot een
bruikbare afbakening en de verifieerbare meetbaarheid met betrekking tot rest-
en afvalwarmte. In de tweede plaats spelen ook hier internationale concurrentieverhoudingen
een rol. En in de derde plaats is van belang dat warmte als specifieke bron
van energie naar verwachting buiten het kader zal blijven van een toekomstige
Europese richtlijn voor de belasting van energieproducten.De leden van de SP-fractie vragen of voor het verbruik van halfzware olie,
gasolie en vloeibaar gemaakt petroleumgas een vrijstelling bestaat boven een
verbruik van 153 000 liter. Waarom wordt ook hier de milieuprikkel niet
toegepast waar hij het beste zou kunnen werken, zo vragen deze leden.Sedert de invoering van de REB is in artikel 36l van de Wet belastingen
op milieugrondslag een teruggaafregeling opgenomen voor de door deze leden
genoemde brandstoffen. De teruggaaf geldt voor zover de hoeveelheid die door
een verbruiker is betrokken hoger is dan, voor bijvoorbeeld gasolie, 153 000
liter per kalenderjaar. In de memorie van toelichting, paragraaf 3.2.,
hebben wij aangegeven waarom het niet mogelijk is voor deze categorie brandstoffen
eveneens een schijventarief in te voeren. Dit betekent dat voor het hele verbruik
tot aan de maximale belaste hoeveelheid hetzelfde, hoge, tarief geldt, terwijl
voor het verbruik tussen 4500 L (dit komt overeen met de voor aardgas geldende
verbruiksgrens van 5 000 m3) en 153 000 L eigenlijk een
lager tarief zou moeten gelden, zoals dat ook bij aardgas het geval is. Daartegenover
staat dat het verbruik boven de 153 000 liter per jaar niet wordt belast.
Het belang hiervan is echter gering, als gevolg van het zeer beperkte gebruik
dat van deze brandstoffen wordt gemaakt.3.2.5. Overige aspectenDe leden van de PvdA-fractie merken op dat het kabinet de energiesector
in het vooruitzicht heeft gesteld de brandstoffenbelasting op onder andere
kolengebruik in elektriciteitscentrales om te vormen tot een verhoging van
de REB, mits er overeenstemming is bereikt over het terugbrengen van de CO2-emissies tot het niveau van gasgestookte centrales. Deze leden vragen
of het kabinet al kan aangeven tot welke effecten voor gezinnen en bedrijven
dit zou leiden en of dit al geëffectueerd kan worden per 1 januari aanstaande.Met betrekking tot de uit de omvorming voortvloeiende verhoging van de
REB zijn verschillende modaliteiten denkbaar. Deze worden thans bestudeerd.
Op dit moment is het nog te vroeg om de effecten van deze omvorming voor gezinnen
en bedrijven aan te geven. In de antwoorden op de in het kader van de Uitvoeringsnota
klimaatbeleid gestelde schriftelijke vragen is aangegeven dat het tijdstip
van invoering van vorenbedoelde omvorming afhankelijk is van de snelheid waarmee
een afspraak met de energiesector tot stand komt. Het traject voor de omvorming
kan in principe worden ingezet in het eerstvolgende belastingplan nadat deze
afspraak is bereikt. Uit het vorenstaande moge duidelijk worden dat de omvorming
niet per 1 januari aanstaande een feit zal zijn.De leden van de D66-fractie verzoeken het kabinet toe te lichten wat de
inhoud van het arrest van het Hof van Justitie EG is, waarnaar in verband met de behandeling van brandstoffen in de petrochemische industrie
wordt verwezen.In het bedoelde arrest van 10 juni 1999 van het Hof van Justitie EG (zaak
C-346/97, PbEG C 226/3) gaat het om een prejudiciële beslissing over
de uitleg van artikel 8, lid 1, van richtlijn 92/81/EEG van de Raad van 19
oktober 1992 betreffende de harmonisatie van de structuur van de accijns op
minerale oliën (structuurrichtlijn minerale oliën; PbEG L 316).
In de onderhavige zaak werd door de Zweedse rechter een aantal prejudiciële
vragen aan het Hof voorgelegd in het kader van een geschil tussen een Zweedse
luchtvaart maatschappij en de Zweedse belastingdienst. Dit geschil betrof
de toepassing van de Wet inzake milieubelasting op de binnenlandse luchtvaart,
een nationale Zweedse wet uit 1988, die werd ingetrokken per 1 januari 1997.
Krachtens deze wet werd een belasting geheven terzake van de commerciële
binnenlandse luchtvaart, die werd berekend over het brandstofverbruik en de
emissie van koolwaterstof en stikstofmonoxide tijdens een gemiddelde vlucht
van het gebruikte type vliegtuig. Het Hof concludeerde in het arrest onder
meer dat artikel 8, lid 1, van richtlijn 92/81/EEG, dat onder meer een vrijstelling
van accijns bevat voor minerale oliën die worden geleverd voor gebruik
als brandstof voor andere luchtvaart dan particuliere plezierluchtvaart, zich
verzet tegen een dergelijke heffing. Dit betekent dat een nationale milieuheffing
door zijn vormgeving in strijd is gekomen met het in Europees verband geharmoniseerde
accijnsregiem. Het Hof was voorts van oordeel dat de uit dit artikel voortvloeiende
verplichting tot vrijstelling van accijns door particulieren voor de nationale
rechter kan worden ingeroepen tegen een nationale regeling die onverenigbaar
is met deze verplichting.De leden van de D66-fractie missen in het overzicht van de budgettaire
effecten de post «vrijstelling BSB en REB voor verbruik van minerale
oliën als brandstof voor het vervaardigen van minerale oliën in
een accijnsgoederenplaats». Zij vragen, als het bedrag te klein is om
te vermelden, hoe groot dan de kans is dat «Brusssel» niet akkoord
gaat.Zoals uiteengezet wordt in de memorie van toelichting (kamerstukken II,
1999–2000, 26 820, nr. 3, paragraaf 3.5, blz. 21 en artikelsgewijze
toelichting, Artikel VII, onderdelen N en S) zijn de materiële gevolgen
van deze wijziging gering, gezien het sinds 1 juli 1994 in de BSB gehanteerde
nihiltarief voor zware stookolie en de zogenoemde restbrandstoffen. Alhoewel
het om geringe budgettaire gevolgen gaat die, zoals de leden van de D66-fractie
terecht constateren, niet zijn gespecificeerd in tabel 1 «Budgettaire
effecten Belastingplan 2000» in paragraaf 12 van de memorie van
toelichting, is het noodzakelijk de voorgestelde wijzigingen op grond van
artikel 88, derde lid, EG-verdrag aan te melden. Het voorstel om de voor de
accijns geldende raffinaderijvrijstelling overeenkomstig van toepassing te
doen zijn in het kader van de BSB en de REB kan, ondanks het hiervoor toegelichte
arrest van het Europese Hof, mogelijk een steunmaatregel vormen in de zin
van artikel 87 EG-verdrag. Dat is mogelijk tevens het geval met betrekking
tot de voorgestelde maatregelen met betrekking tot de restbrandstoffen (niet
zijnde minerale oliën). Aangezien deze maatregelen budgettair een zeer
beperkte reikwijdte hebben en gelet op de strekking van deze maatregel heeft
het kabinet goede hoop dat deze maatregelen in Brussel worden aanvaard.In dit verband vragen deze leden tevens of zij het goed begrijpen dat
de datum van in werking treden van de onderhavige maatregelen afhankelijk
wordt gesteld van de besluitvorming in Brussel, maar vervolgens, op grond
van artikel XXIX, lid 3, met terugwerkende kracht tot 1-1-2000 zullen gaan
gelden. Zij vragen het kabinet toe te lichten of dit geen verwarring of problemen
gaat opleveren bij de betrokkenen.De leden van de D66-fractie hebben het juist begrepen, dat de maatregelen
eerst in werking treden nadat de Europese Commissie daaraan haar goedkeuring
heeft gehecht. Daarom is voorzien dat inwerkingtreding geschiedt op een bij
Koninklijk besluit nader te bepalen tijdstip. Zo nodig, gezien
het mogelijk late tijdstip waarop deze goedkeuring wordt verkregen, zullen
deze maatregelen op grond van artikel XXII, lid 3, met terugwerkende kracht
gaan gelden vanaf 1 januari 2000. Het kabinet heeft, mede gezien de beperkte
omvang van de maatregelen en het reeds bestaande nihiltarief, geen redenen
om aan te nemen dat hierdoor bij betrokkenen verwarring of problemen ontstaan.3.3. Invulling pakket «700 mln overige belastingen»3.3.1. AlgemeenNaar aanleiding van de vraag van de leden van de Groenlinks over de relatie
tussen BTW en milieubelastingen merken wij het volgende op. Conform de zogenoemde
Zesde richtlijn wordt BTW geheven over het totaal van de vergoeding die door
de leverancier in rekening wordt gebracht, uitgezonderd de omzetbelasting
zelf. Alle belastingen die in rekening worden gebracht, zoals de REB, maken
deel uit van de vergoeding, en dus wordt hierover BTW geheven.3.3.2. GrondwaterbelastingTot ons genoegen geven de leden van de fractie van D66 aan dat zij het
er mee eens zijn dat onttrekking van grondwaterbelasting voor eigen gebruik
niet langer gunstiger wordt belast dan andere grondwaterwinning.De leden van de PvdA-fractie vragen of het zinvol is om de grens van 40 000
m3 in de grondwaterbelasting voor zelfonttrekkers om te zetten
in een progressief systeem.De vraag verwijst, naar wij aannemen, naar het voorstel van het LTO om
de drempel van 40 000 m3 toe te passen voor elke 50 hectare
bedrijfsmatig in gebruik zijnde cultuurgrond. Wij wijzen deze leden erop dat
de drempelvrijstelling voor beregening en bevloeiing niet in de grondwaterbelasting
is opgenomen om agrarische onttrekkers van grondwater te bevoordelen boven
eigen winners. Deze maatregel berust echter op practische en uitvoeringstechnische
gronden. Het inbouwen van een progressie zou de uitvoeringslasten verder vergroten.
Niettemin zijn wij bereid deze suggestie te betrekken bij de evaluatie van
de grondwaterbelasting in 2000.De leden van de CDA-fractie vragen waarom de grondwaterheffing zo fors
moet stijgen. Zij geven aan dat deze verhoging moeilijk onder de term vergroening
kan worden gesteld omdat er van gedragseffecten nauwelijks sprake is.Wij merken op dat het tarief van de grondwaterbelasting op zichzelf beschouwd,
behoudens het effect van de indexatie, niet stijgt. Wel wordt het tarief van
de grondwaterbelasting voor zelfontrekkers in twee stappen gelijkgetrokken
met het tarief van de waterleidingbedrijven. Zoals uit de evaluatie van de
grondwaterbelasting en afvalstoffenbelasting, waarvan het verslag in juni
1997 aan de Staten-Generaal is aangeboden. naar voren komt, heeft de heffing
op grondwater voor zelfontrekkers een positief effect op waterbesparing. Er
is geen aanleiding te veronderstellen dat een dergelijk effect zich bij de
voorgestelde verhoging zich niet voordoet. Bovendien is er geen reden meer
deze categorie onttrekkers van grondwater nog langer te ontzien in verband
met de kosten die het nemen van besparingsmaatregelen in het kader van het
Actieplan waterbesparing meebrengt. Om te voorkomen dat het bedrijfsleven
in een keer geconfronteerd zou worden met het volledige effect daarvan, vindt
deze gelijktrekking in twee stappen plaats. Een deel van de opbrengst zal
worden aangewend voor een fiscale tegemoetkoming voor de OEDI en voor fiscale
tegemoetkomingen voor onderzoek en/of investeringen ten behoeve van aanpassing
van de bedrijfsmatige waterhuishouding die een vermindering van
de grondwaterwinning tot gevolg zal hebben. Op deze manier komt de opbrengst
mede rechtstreeks aan de sector ten goede.De leden van de CDA-fractie vragen op welke manier het tarief voor eigen
winners wordt geregeld. Zij vragen zich af of deze eigen winners zijn op te
sporen. Tevens vragen zij wat de uitvoeringskosten voor bedrijven en de belastingdienst
zijn.Naar aanleiding van deze vragen merken wij op dat, zoals hiervoor is opgemerkt,
het tarief van de grondwaterbelasting voor eigen winners in twee stappen gelijk
zal worden getrokken met het tarief van de waterleidingbedrijven. De eigen
winners zijn reeds bekend bij de belastingdienst. Als gevolg van de voorgestelde
verhoging zal de door hen verschuldigde grondwaterbelasting hoger zijn. Er
zijn aan deze maatregel derhalve geen uitvoeringskosten verbonden voor bedrijven
en de belastingdienst.3.3.3. Belasting op leidingwaterHet voorstel tot het invoeren van een belasting op leidingwater –
waarvan de leden van de D66-fractie tot ons genoegen hebben aangeven dat zij
daarmee instemmen – heeft aanleiding gegeven tot een groot aantal vragen.
De vragen van de leden van de fracties van het CDA, de GPV en de RPF, GroenLinks,
de VVD en de SP hebben onder meer betrekking op de vervanging van de maatregel
van vorig jaar waarbij water onder het algemene BTW-tarief werd gebracht door
de belasting op leidingwater, de milieudoelstelling van de belasting op leidingwater,
de belastingvermindering van 25 gulden, het maximum van 300 m3
en de mate waarin de belasting neerslaat bij het bedrijfsleven. Wij geven
er de voorkeur aan deze vragen in hun samenhang te beantwoorden, waarbij wij
nog eens willen wijzen op de ook in de memorie van toelichting aangegeven
achtergronden van het voorstel.Bij de behandeling van het Belastingplan 1999 is het onderwerp van de
BTW-verhoging op water uitgebreid besproken. Naar aanleiding van de kritiek
daarop alsmede naar aanleiding van het amendement Bos c.s (Kamerstukken II
1998/99, 26 245, nr. 11) heeft de tweede ondertekenaar toen toegezegd
de gedachte van een aparte waterheffing te onderzoeken (Handelingen II, 25
november 1999, blz 29–2056); dit mede gelet op de beperkingen van een
BTW-verhoging enerzijds en de wens van een systeem met een heffingsvrije voet
anderzijds. Uiteindelijk bleek dat een en ander het beste benaderd kan worden
door het invoeren van de voorgestelde belasting op leidingwater met een heffingsvrije
voet.Het gaat bij de voorgestelde heffing uitsluitend om een herijking van
de vormgeving van het belasten van leidingwater.
De doelstelling en achtergrond van de voorgestelde belasting op leidingwater
is geen andere dan die waarmee de meerderheid van de Tweede Kamer vorig jaar
heeft ingestemd. Met de voorgestelde heffing wordt noch een verhoging van
de lastendruk op water, noch een herijking van motieven beoogd. De maatregel
is ingegeven door de gewenste verschuiving van directe naar indirecte belastingen
en het streven naar een robuuster belastingstelsel.De belasting op leidingwater is zo vormgegeven dat de opbrengst gelijk
is aan de opbrengst van de maatregel van vorig jaar waarbij het water onder
het algemene BTW-tarief werd gebracht. Aangezien het water tegelijk met deze
maatregel weer onder het lage BTW-tarief wordt gebracht, is er geen sprake
van een meeropbrengst, en kan niet gezegd worden dat deze maatregel is ingegeven
door budgettaire overwegingen. Met de omvorming van de BTW-maatregel in een
belasting op leidingwater wordt – zoals vorig jaar door de Tweede Kamer
gevraagd – het uitgangspunt van de heffingsvrije voet versterkt. Bij
de BTW-maatregel viel de eerste 60 gulden van de waterrekening onder het lage
BTW-tarief; de waarde hiervan is zo'n zeven gulden. Met de invoering van de
belasting op leidingwater wordt de waarde van de heffingsvrije voet opgehoogd
naar 25 gulden. Hiermee wordt, binnen de mogelijkheden die een dergelijke belasting biedt, recht gedaan aan de gedachte dat het ontzien van
een zeker basisverbruik, gezien het karakter van het product, gerechtvaardigd
is.Het maximum van ten hoogste 300 m3 per verbruiksperiode van
12 maanden per aansluiting heeft de volgende achtergrond. De meeste huishoudens
komen met hun waterverbruik niet boven de grens van 300 m3 per
jaar uit. Door het hanteren van deze grens wordt bereikt dat de belasting
op leidingwater evenals de BTW-maatregel grotendeels drukt op de huishoudens,
hoewel ook het bedrijfsleven over de eerste 300 m3 in de heffing
wordt betrokken. De opbrengst van de bedrijven wordt integraal teruggesluisd.
De achtergrond van dit toepassingsgebied ligt in het feit dat uit het regeerakkoord
voortvloeit in het totaal een opbrengst van 700 mln andere milieubelastingen
dient te worden gevonden die naar de huishoudens kan worden teruggesluisd
via de loonen inkomstenbelasting.Evenals de BTW-maatregel is de belasting op leidingwater gekoppeld aan
het verbruik. Overeenkomend met de bestaande BTW-maatregel heeft de gezinsomvang
effect op de te betalen belasting, hoewel het verband niet alleen samenhangt
met de gezinsomvang.Dat de prikkel tot waterbesparing voor een aantal alleenstaandehuishoudingen
wordt verminderd is inherent aan de wens van de Tweede Kamer om het uitgangspunt
van de heffingsvrije voet te versterken.Alles overziende zijn wij van mening dat met het terugdraaien van de BTW-maatregel
en het invoeren van een belasting op leidingwater een evenwichtige heffing
ontstaat die meer recht doet aan de uitgangspunten van een heffing over het
verbruik gecombineerd met een belastingvrije voet.Wij gaan ervan uit dat met de bovenstaande uiteenzetting tevens de vraag
van de leden van de SP-fractie over de door vele gemeenten gestuurde bezwaren
tegen de voorgestelde waterbelasting is beantwoord.De leden van de CDA-fractie vragen of de belasting op leidingwater wel
spoort met de doelstelling van de regering om af te zien van marktwerking
in deze sector in verband met het zo laag mogelijk houden van de prijs van
water, mede gelet op de inkomenspositie van de minst draagkrachtigen. Zij
vragen zich af of het niet meer voor de hand ligt de budgettaire gevolgen
van het intrekken van de BTW-maatregel op water te zoeken in de algemene BTW-aanpassing.Naar aanleiding van deze vragen merken wij op dat het beleid inzake de
marktwerking gericht is op het beheersbaar houden van de ontwikkelingen in
de sector. De voorgestelde belasting op leidingwater staat hieraan niet in
de weg. De algemene BTW-aanpassing waarbij het algemene BTW-tarief wordt verhoogd
naar 19 percent zal per 1 januari 2001 in werking treden. Los van het feit
dat beide maatregelen niet op hetzelfde moment in werking treden – de
belasting op leidingwater wordt ingevoerd per 1 januari 2000 en de BTW-verhoging
is reeds ingeboekt in het kader van de belastingherziening – gaat het
er bij de laatstgenoemde belasting niet om de budgettaire gevolgen van het
intrekken van de BTW-maatregel op te vangen. Het oogmerk van een specifiek
op het waterverbruik gerichte heffing die past binnen de vergroening van het
fiscale stelsel zou geheel verdwijnen indien slechts naar de opbrengst daarvan
zou worden gekeken en deze zou worden versleuteld in de algemene exercitie
van de aanpassing van het algemene BTW-tarief.De leden van de fractie van GroenLinks zien graag een reactie op de tabel
van de VEWIN, waarbij de invulling van de BTW-verhoging wordt vergeleken met
de nu voorgestelde vormgeving.In het Belastingplan 1999 is uitgegaan van een opbrengst van de BTW-verhoging
van water bij huishoudens van 215 mln. VEWIN heeft in een nacalculatie de
opbrengst van deze BTW-verhoging lager becijferd, namelijk op circa 200 mln.
De geraamde opbrengst van 215 mln heeft in 1999 gediend ter financiering
van de terugsluis naar huishoudens. Daarmee hebben de huishoudens is 1999
feitelijk een lichte overcompensatie genoten van circa 15 mln. Relevant is
nu dat water wederom onder het lage BTW-tarief wordt gebracht en dat daarmee
een deel van de dekking voor de terugsluis uit 1999 verdwijnt. Dit wordt in
het Belastingplan 2000 opgevangen door de introductie van een belasting op
leidingwater voor hetzelfde bedrag. Met een tarief van 51 cent per m3 en een heffingsvrije voet van 25 gulden wordt de beoogde opbrengst
van 215 mln behaald. Met VEWIN is over deze tariefstelling overleg gevoerd.
Wij verwachten over 2000 geen additionele meeropbrengsten uit hoofde van deze
belasting op leidingwater.Naar aanleiding van een vraag van de leden van de PvdA-fractie of er een
voorlichtingscampagne inzake de belasting op leidingwater wordt gestart merken
wij op dat evenals alle andere wetswijzigingen via de reguliere kanalen wordt
gecommuniceerd met de branche en de afnemers van water. Uiteraard zal voor
zover nodig door middel van een toelichting het nodige worden gedaan om onrust
weg te nemen. Daarnaast kunnen particulieren en bedrijven met eventuele vragen
terecht bij de verschillende belastingtelefoons.Op de vraag van de leden van de VVD-fractie wat de grondslag is voor de
berekening van de belasting op leidingwater delen we mee dat deze grondslag,
conform cijfers van VEWIN, 711,5 mln m3 bedraagt.Op de vraag van de leden van de fractie van D66 waarom in de memorie van
toelichting niet wordt vermeld dat de opbrengst van de waterbelasting volledig
naar huishoudens wordt teruggesluisd, terwijl dit wel voor bedrijven wordt
vermeld, antwoorden wij als volgt .Uitgangspunt voor de tariefstelling van de algemene waterbelasting is
de opbrengst die door huishoudens in 1999 reeds gegenereerd werd (215 mln).
Deze opbrengst is in het kader van het Belastingplan 1999 teruggesluisd via
een verlaging van het tarief eerste schijf. De thans voorgestelde regeling
dient ter vervanging van de voor 1999 ingevoerde BTW-verhoging op water. Teneinde
voor huishoudens lastenneutraliteit te verwezenlijken, dient de opbrengst
uit de waterbelasting voor huishoudens uit te komen op 215 mln inclusief 6% BTW. De voorgestelde heffing op leidingwater genereert
geen extra opbrengst zodat ook geen extra terugsluis naar gezinnen behoeft
plaats te vinden. Dit is anders bij bedrijven. De BTW-verhoging op water leidt
in 1999 voor bedrijven niet tot een lastenverzwaring in verband met de aftrek
van deze BTW-verhoging als voorbelasting. Daarentegen leidt de thans voorgestelde
omvorming tot een lastenverzwaring van 80 mln voor bedrijven. In verband met
de lastenneutraliteit wordt het bedrag van 80 mln in het kader van het onderhavige
belastingplan weer naar het bedrijfsleven teruggesluisd.De leden van de CDA-fractie vragen of de regeling niet discriminatoir
is in verband met de onbemeterde gebieden. Ook vragen deze leden welke verhouding
het aantal vertrekken of de oppervlakte van een perceel heeft met de hoeveelheid
water die gebruikt wordt in de huishouding. Zij vragen of een dergelijke maatstaf
wel redelijk is.Indien een perceel onbemeterd is, kan voor de belasting op leidingwater
niet worden aangesloten bij het daadwerkelijke verbruik. Om het daadwerkelijke
verbruik te benaderen is aansluiting gezocht bij het systeem dat de waterleidingbedrijven
zelf hiertoe hanteren. In de praktijk brengen de waterleidingbedrijven voor
onbemeterde percelen een abonnementstarief in rekening dat gebaseerd is op
het aantal vierkante meters woonoppervlak of het aantal vertrekken. Hoewel
dit inderdaad een forfaitaire benadering is, met de ruwheid die daaraan eigen
is, hebben wij gemeend hierbij te kunnen aansluiten. Het gaat immers om een
erkende bestaande praktijk, waarvoor geen betere alternatieven
zijn gebleken. Daarbij aansluiten achten wij aanvaardbaar.Naar aanleiding van vragen van de leden van de VVD-fractie inzake de administratieve
lasten van deze heffing mede in relatie tot de onbemeterde panden en het jaar
2000 merken wij het volgende op.Tijdens de voorbereiding van het Belastingplan 2000 heeft overleg plaatsgevonden
met VEWIN. In dit overleg is uitvoerig gesproken over het feit dat binnen
een zeer korte periode programmatuur aanpassing behoeft in relatie tot de
extra slag als gevolg van het millennium. Daarbij is nimmer kenbaar gemaakt
door de VEWIN dat een en ander leidt tot een wijziging in de administratieve
lasten.Wat betreft de risico's voor problemen bij de aanpassing van de automatiseringssytemen
heeft VEWIN in het vooroverleg laten weten evenmin problemen te verwachten.
In dit verband verwijzen wij kortheidshalve ook naar onze opmerkingen in de
memorie van toelichting bij de Wijziging van belastingwetten c.a. (Belastingplan
2000), de laatste alinea op bladzijde 23, voor hoofdstuk 4.2.De leden van de fracties van PvdA, CDA, en GPV/RPF vragen zich af hoe
de inkomenseffecten voor huishoudens uitpakken bij de introductie van de belasting
op leidingwater. Onderstaande tabel geeft een overzicht van deze inkomenseffecten.
Per saldo blijkt de vervanging van de BTW-maatregel op het waterverbruik uit
het Belastingplan 1999, door een algemene waterbelasting nagenoeg inkomensneutraal
te verlopen.Tabel Inkomenseffecten huishoudens vanwege introductie
algemene waterbelasting en verlaging BTW-tarief op waterverbruik (in procenten
van het besteedbaar inkomen) GezinscategorieVerlaging
BTW-tarief waterwaterbelasting
inclusief 6% BTWEffectWerknemers alleenstaand   minimumloon0,08– 0,050,03modaal0,05– 0,030,02 tweemaal modaal0,03– 0,030,00Alleenverdiener   minimumloon0,12– 0,120,00modaal0,10– 0,11– 0,01 tweemaal modaal0,06– 0,07– 0,01 Sociale minima   alleenstaande0,05– 0,040,01alleenverdiener met kinderen0,15– 0,150,00alleenverdiener zonder kinderen0,10– 0,080,02Ouderen alleenstaand   AOW0,09– 0,050,04AOW + f 20 0000,05– 0,020,03 AOW + f 40 0000,04– 0,020,02 Ouderen gehuwd   AOW0,09– 0,070,02 AOW + f 20 0000,07– 0,060,01 AOW + f 40 0000,06– 0,060,003.3.4. AfvalstoffenbelastingDe leden van de VVD-fractie vragen hoe de forse en ingrijpende verhoging
van het tarief op brandbaar afval zal worden gehandhaafd en door de sector
zal worden gehanteerd. Tevens vragen zij zich af hoe de verhoging zich verhoudt
tot de ladder van Lansink.Het doel van de verhoging van het tarief voor het storten van brandbaar
afval is ervoor te zorgen dat het laagste storttarief ongeveer gelijk wordt
aan het hoogste verbrandingstarief en het storten van afval, vanuit financieel
oogpunt, minder aantrekkelijk wordt dan het verbranden ervan. Dit is geheel
in overeenstemming met de Ladder van Lansink, waar storten immers
op de laagste trede staat. Deze verhoging maakt het mogelijk de provinciegrenzen
voor brandbaar afval op te heffen.Met deze leden hebben wij zorg om de uitvoering en handhaafbaarheid van
de afvalstoffenbelasting. Om de uitvoerbaarheid en de handhaafbaarheid van
de Wet belastingen op milieugrondslag ten aanzien van de stortbelasting te
vergroten, is deze wet daarom op een aantal onderdelen aangepast. De huidige
problemen op het gebied van handhaving liggen vooral in de vaststelling van
het tarief (hoog of laag) omdat de tariefsystematiek van de afvalstoffenbelasting
is gebaseerd op categorieën afvalstoffen. Daardoor is ontwijkgedrag door
bijvoorbeeld een onjuiste naamgeving van de afvalstoffen relatief eenvoudig.
Door de ministeries van VROM en Financiën, de Belastingdienst en in overleg
met de Vereniging voor afvalverwerkers (VVAV) en de provincies is gezamenlijk
een nieuwe systematiek uitgewerkt die minder fraudegevoelig is. Bij de nieuwe
systematiek geldt voor alle afvalstoffen het hoge tarief, met uitzondering
van afvalstoffen met een volumieke massa hoger dan 1100 kg/m3 en
afvalstoffen die specifiek zijn uitgezonderd. Deze grens komt overigens grotendeels
overeen met het onderscheid brandbaar/niet-brandbaar. De fraudemogelijkheden
worden door deze wijziging van de systematiek aanmerkelijk verminderd.Naar aanleiding van de vraag van deze leden welke gevolgen de voorgestelde
verhoging van de stortbelasting heeft voor de consument, dit afgezet tegen
de grote reeds bestaande regionale tariefsverschillen, merken wij het volgende
op.Het effect voor de consument zal gering zijn omdat het grootste deel van
het huishoudelijk afval reeds wordt verbrand (tegen tarieven die aanmerkelijk
hoger zijn dan de storttarieven). Consumenten waarvan het afval nog wordt
gestort, zullen worden geconfronteerd met een verhoging van de afvalstoffenheffing,
maar zullen daarbij niet belangrijk nadeliger uit zijn dan consumenten van
wie het afval al wordt verbrand in één van de duurdere verbrandingsovens.
Verder geldt dat deze groep consumenten, in tegenstelling tot die waarvan
het afval reeds langer wordt verbrand, de afgelopen jaren hebben geprofiteerd
van de lagere storttarieven. De verhoging zal de landelijke tariefsverschillen
niet wegnemen.Voorts vragen de leden van de VVD-fractie welke effecten de verhoging
van de stortbelasting heeft op het hergebruik van afval. Hierop kunnen wij
antwoorden dat verwacht wordt dat het verhogen van het hoge tarief voor het
storten van afval een stimulans is voor het hergebruik van afvalstoffen, omdat
het storten van afval een financieel minder aantrekkelijke mogelijkheid wordt
ten gunste van verbranden en hergebruik.De leden van de PvdA-fractie vragen of door de verhoging van de afvalstoffenbelasting
op het storten van brandbaar afval de herstructurering van de stortsector
niet in het geding komt. Tevens vraagt zij zich af of deze maatregel niet
leidt tot een verhoging van de administratieve lastendruk en een ongewenste
toename van grensoverschrijdende afvaltransporten. Tevens geven zij aan dat
de afvalsector een verslechtering verwacht van de positie van de combinatiebedrijven.
Ook de leden van de fracties van D66 en CDA stellen soortgelijke vragen.De verhoging van het hoge tarief voor het storten van afval zal geen effect
hebben op de herstructurering van de sector. Oogmerk is dat deze herstructurering
vóór 1 januari 2000 zal zijn afgerond. In bijna alle provincies
is de herstructurering inmiddels afgerond. Waar dit nog niet het geval is,
zal dit naar verwachting nog in 1999 geschieden. In een voortgangsnotitie
van het afval overleg orgaan (AOO) inzake de herstructurering wordt daarom
geconcludeerd dat geen aanvullende landelijke maatregelen noodzakelijk zijn
om de herstructurering bij open provinciegrenzen voor brandbaar afval verder
af te ronden. Vanwege de andere, eenvoudigere systematiek voor het vaststellen van het
tarief voor het storten van afval is de verwachting dat de administratieve
lastendruk niet zal toenemen maar misschien zelfs zal verminderen.Verwacht wordt dat het verhogen van het hoge tarief voor het storten van
afval een stimulans is voor het hergebruik van afvalstoffen, omdat het storten
van afval een financieel minder aantrekkelijke mogelijkheid wordt ten gunste
van verbranden en hergebruik. Om een mogelijk nadeel bij de combinatiebedrijven
(inrichtingen waarbinnen afval wordt gestort en afval wordt hergebruikt) tegen
te gaan, is voorzien in de zogenoemde «in/uitmethode» waarbij
aan de inrichting op verzoek, teruggaaf van belasting wordt verleend voor
de (bewerkte) afvalstoffen die de inrichting weer verlaten. Voor bewerkingen
die gepaard gaan met gewichtsverlies (verdamping, afbraak) wordt voorzien
in een compensatie hiervan. Combinatiebedrijven zijn derhalve niet in het
nadeel.Van een toename van grensoverschrijdend afvaltransport ten behoeve van
de definitieve verwijdering zal geen sprake zijn omdat de landsgrenzen voor
in- en uitvoer van afvalstoffen ten behoeve van de definitieve verwerking
(storten en verbranden) zijn gesloten. Ook is niet te verwachten dat export
ten behoeve van hergebruik zal toenemen omdat het hergebruik van afvalstoffen
niet duurder wordt. Alleen voor die vormen van hergebruik waarbij een brandbaar
residu vrijkomt dat wordt gestort, kan van een beperkte stijging van de kosten
sprake zijn. Deze kosten zullen overigens in de regel niet opwegen tegen de
extra transportkosten van het onbewerkte afval. Deze kostenstijging zou overigens
ook optreden als er geen tekort aan verbrandingscapaciteit meer zou zijn en
deze residuen zouden moeten worden verbrand. Verder geldt dat de hogere belasting
een duidelijk prikkel geeft om afvalstoffen, die nu worden gestort, te hergebruiken.
Een belangrijke toename van ongewenste afvalbewegingen en sanering van de
afvalsector ten gevolge van deze belastingverhoging valt dan ook niet te verwachten.Met betrekking tot de positie van de Nederlandse afvalverbranders in Europa
merken wij het volgende op. Thans is sprake van een gesloten verbrandingsmarkt
voor zover het definitieve verwijdering betreft: in- en uitvoer worden niet
toegestaan. Aan het openstellen van de landsgrenzen voor te verbranden afvalstoffen
is de voorwaarde verbonden dat het voorzieningenniveau in de ons omringende
landen gelijkwaardig moet zijn. Bij een vergelijkbaar voorzieningenniveau
gaat het er niet alleen om dat de lidstaten dezelfde emissie-eisen hanteren
bij het verbranden van afvalstoffen, maar ook dat er geen verschillen zijn
tussen de lidstaten op het punt van de beschikbaarheid van de voorzieningen
voor de verbranding van afvalstoffen. Daarnaast is de mate van overeenkomst
in de mogelijkheden tot sturing van afvalstoffen conform de voorkeursvolgorde
van verwijdering van belang. Als aan deze voorwaarden is voldaan, is er geen
sprake van een nadeel voor de Nederlandse afvalverbranders in de Europese
markt.De leden van de PvdA-fractie vragen voorts of de 10% verlaging van het
lage tarief voldoende soelaas biedt en of een oplossing zou kunnen worden
gevonden in het naar voren halen van een belasting op primaire oppervlaktedelfstoffen.Bij het uitwerken van de nieuwe systematiek voor de afvalstoffenbelasting,
is uitgegaan van het belasten van alle materialen die op een stortplaats worden
gebracht, dus inclusief de primaire materialen. De verlaging van het lage
tarief heeft als achtergrond het bieden van een compensatie voor het belasten
van de primaire materialen die op de stortplaats worden toegepast. Uit de
cijfers van de werkgroep afvalregistratie is afgeleid, dat een verlaging van
10% daarvoor een voldoende compensatie zou bieden.Zoals in bijlage 13 van de Miljoenennota 2000 wordt toegelicht, heeft
de regering het voornemen te komen tot de invoering per 1 januari 2001 van
een belasting van de in Nederland gewonnen en geïmporteerde oppervlaktedelfstoffen
(primaire bouwgrondstoffen). Het naar voren halen van de invoering van deze
nieuwe belasting van 2001 naar 2000 is, in verband met noodzakelijke onderzoek
dat nog ten behoeve van de uitwerking van een wetsvoorstel wordt gedaan, niet
mogelijk. In verband met het uiteenlopende cijfermateriaal dat bij verschillende
eerdere onderzoeken – zowel in opdracht van de overheid als van de sector –
is gepresenteerd, is opdracht verleend tot een extern onderzoek door het Centrum
voor Energiebesparing en Schone technologie (CE) in samenwerking met het Economisch
Instituut voor de Bouwnijverheid (EIB). Dit onderzoek betreft zowel de milieueffecten
als de economische effecten van de uit te werken variant van een dergelijke
belasting. De resultaten van het onderzoek zullen rond 1 maart 2000 beschikbaar
zijn. Daarnaast zal bij de uitwerking op een aantal aspecten nog een nadere
toetsing aan het Europees recht moeten plaatsvinden.In het kader van een sterkere inzet op preventie van materiaalgebruik
en hergebruik zijn deze leden tenslotte van mening dat nader onderzoek naar
meer specifieke (fiscale) instrumenten zoals bijvoorbeeld het belasten van
eenmalige verpakkingen c.q. het financieel stimuleren van meervoudige verpakkingen
en heffingen op primaire grondstoffen gewenst is. Deze leden vragen of de
werkgroep vergroening van het fiscale stelsel II hiertoe zal worden verzocht.
Ook herinneren zij aan de toezegging van de minister van milieu om deze werkgroep
te vragen de mogelijkheid van een heffing op PVC-producten te overwegen uit
preventief oogpunt en om hergebruik te bevorderen en eventueel uit te financieren.Naar aanleiding van deze vragen delen wij mee dat wij de werkgroep zullen
verzoeken bij haar werkzaamheden de suggesties van deze leden mee te nemen.De leden van de CDA-fractie vragen hoe de belastinginkomsten van het storten
van brandbaar afval zich de komende jaren zullen ontwikkelen.De verwachting is dat de belastingopbrengsten zullen teruglopen tot ruim
onder de 100 mln in 2002; dit als gevolg van het regulerend effect van de
heffing. Na 2002 wordt een stabilisatie van de belastingopbrengst verwacht.3.3.5. Algemeen BTW-tarief voor meststoffen en bestrijdingsmiddelenDe leden van de PvdA-fractie vragen zich af of het plaatsen van meststoffen
en bestrijdingsmiddelen in het algemene BTW-tarief een voldoende prikkel zal
zijn om het beoogde milieurendement te behalen. De leden van de CDA-fractie
wensen in dit verband een nadere onderbouwing wat dit voorstel met vergroening
te maken heeft en willen weten welke gevolgen dit heeft voor het landbouwforfait.
Voorts vragen zij op welke wijze de sector voor deze maatregel wordt gecompenseerd.Het voorstel om zowel meststoffen (kunstmest en organische meststoffen)
als bestrijdingsmiddelen onder het algemene BTW-tarief maakt onderdeel uit
van het in te vullen pakket van 700 mln overige belastingen uit het regeerakkoord.
De maatregel beoogt in het belang van het milieu bestrijdingsmiddelen en meststoffen
zwaarder te belasten. De overbrenging van meststoffen en bestrijdingsmiddelen
naar het algemene BTW-tarief zal doorwerking hebben in de input voor de berekening
van het landbouwforfait.Het milieu- en budgettaire effect houdt onder meer verband met de landbouwregeling.
Deze regeling bepaalt dat landbouwers, veehouders, tuinbouwers en bosbouwers
geen omzetbelasting verschuldigd zijn over bepaalde leveringen en diensten.
Zij hebben voor deze prestaties ook geen recht op aftrek van voorbelasting.
Deze ondernemers kunnen echter opteren voor de normale wettelijke regeling
en zijn dan op de gebruikelijke wijze BTW verschuldigd over hun prestaties.
Voor deze opterende ondernemers sorteert de voorgestelde maatregel dan ook
geen effect vanwege het recht op aftrek van voorbelasting. Voor
de ondernemers die de landbouwregeling toepassen is er in principe wel doorwerking
omdat geen recht op vooraftrek bestaat. De afnemers van ondernemers die onder
de landbouwregeling vallen, kunnen ter zake van hun aankopen (een deel van)
de voordruk via het zogenaamde landbouwforfait in aftrek brengen. De opbrengst
van de verhoging van het BTW-tarief voor meststoffen en bestrijdingsmiddelen
is 23 mln, deze wordt gebruikt voor een specifieke terugsluis richting de
landbouwsector in de vorm van de invoering van een duurzame ondernemersaftrek.
De specifieke terugsluis komt geheel ten goede aan de landbouwsector. Ook
via deze weg wordt binnen de agrarische sector een verschuiving van de belastingdruk
op milieuvriendelijke activiteiten naar milieuvervuilende activiteiten bereikt.De leden van GroenLinks vragen zich af waarom niet is besloten om naast
de ophoging van het BTW-tarief voor meststoffen en bestrijdingsmiddelen eveneens
een heffing toe te passen. Zij vinden deze maatregel veel belangrijker bij
een vergroening van het belastingstelsel dan een waterheffing op huishoudelijk
gebruik.Het kabinet bereidt thans een pakket maatregelen voor in het kader van
het te voeren gewasbeschermingsbeleid na 2000. In dit kader vormt de eventuele
wenselijkheid van het invoeren van een heffing op bestrijdingsmiddelen nog
een punt van studie. Het kabinet wijst er op dat ten aanzien van meststoffen
reeds sprake is van een heffing in het kader van de MINAS-wetgeving.3.4. TerugsluisDe leden van de fracties van D66 en GroenLinks vragen om een toelichting
op het verschil tussen bruto en netto als het gaat om heffing en terugsluis
bij het bedrijfsleven.In de tabel in de memorie van toelichting bij het Belastingplan 2000 wordt
een onderscheid gemaakt tussen het saldo van heffing en terugsluizing enerzijds
en het uiteindelijke netto-effect van de heffings- en terugsluisoperatie.
Bij de vormgeving van het pakket aan terugsluismaatregelen is ervoor gekozen
het bruto saldo van heffing en terugsluis voor wat betreft het bedrijfsleven
op nul te laten sluiten. De vergroeningslasten zijn echter aftrekbaar van
de winst. Dit betekent dat uiteindelijk – bij een marginaal belastingtarief
van 35% – van deze lasten 65% daadwerkelijk drukken op de kosten van
een bedrijf. Hiermee rekeninghoudend ontstaat het zogenoemde netto-effect.
Omdat het uitgangspunt is brutoheffing en terugsluis te laten sluiten, hebben
bedrijven per saldo een fiscaal voordeel.De leden van de CDA-fractie vragen op welke wijze de bewindslieden bij
de 2e tranche rekening hebben gehouden met de niet-rechtvaardige terugsluis
voor bepaalde groepen, w.o. zelfstandigen, bepaalde sectoren en non-profit
organisaties.Naar aanleiding hiervan merken we op dat in de vormgeving van de terugsluis
naar het bedrijfsleven in dit belastingplan is gekozen voor maatregelen die
bij uitstek gunstig uitwerken voor kleine bedrijven, omdat met name deze categorie
bedrijven met stijgende vergroeningslasten wordt geconfronteerd. Een substantiële
verhoging van de zelfstandigenaftrek met 1 090 gulden en een verlaging
van het Vpb-tarief over de eerste 50 000 gulden belastbare winst werken
gunstig uit voor deze kleine bedrijven, zoals blijkt uit de tabel in de memorie
van toelichting.Voor de non-profit sector zijn eveneens diverse compensatieregelingen
getroffen. Allereerst wijken wij op de compensatie in de vorm van de prijsbijstelling.
Voorts wordt ten behoeve van de compensatie van de sportsector met ingang
van 2000 structureel 30 mln aan de begroting van VWS toegevoegd. Wij verwijzen
daarbij naar onze brief van 28 oktober jongstleden inzake dit onderwerp aan
de Tweede Kamer. Voor monumentale kerken is een teruggaveregeling in de REB
voorgesteld. Tenslotte wordt het budget van de EINP aanzienlijk
verhoogd. Wij zijn van mening dat de door de CDA-fractie gewenste rechtvaardigheid
met bovenstaand pakket aan maatregelen afdoende is gewaarborgd.3.4.1. Terugsluis huishoudensDe memorie van toelichting meldt dat voor huishoudens met kinderen en
ouderen de terugsluis niet volledig neutraal werkt. Bij de samenstelling van
de maatregelen ter verbetering van de koopkracht heeft het Kabinet daarmee
rekening gehouden door onder andere de kinderbijslag en de algemene ouderenaftrek
te verhogen. De leden van de SGP-fractie vragen of zowel gezinnen als de ouderen
met de in de memorie van toelichting genoemde bedragen volledig zijn gecompenseerd.Hoewel wij van mening zijn dat de ouderenaftrek en de verhoging van de
kinderbijslag in het kader van het algemene koopkrachtbeeld moet worden gezien,
wordt op verzoek van deze leden in onderstaande tabel een overzicht van de
inkomenseffecten voor de diverse categorieën inclusief de verhoging van
de kinderbijslag en de ouderenaftrek gegeven.Tabel Inkomenseffecten huishoudens ( in procenten van
het besteedbaar inkomen) GezinscategorieVergroeningseffectTerugsluizing vergroening door middel van tariefsverlaging 1A met 0,9%verhoging kinderbijslag en ouderenaftrekSaldototale koopkrachtbeeld 2000Werknemers alleenstaand     minimumloon– 0,30,60,00,32,2modaal– 0,20,40,00,21,0 tweemaal modaal– 0,20,20,00,01,0Alleenverdiener     minimumloon– 0,70,40,30,02,4modaal– 0,50,30,20,01,4 tweemaal modaal– 0,40,20,20,01,0 Ouderen alleenstaand     AOW– 0,50,20,30,01,8AOW + f 10 000– 0,40,50,30,41,6 AOW + f 30 000– 0,30,30,20,20,9 Ouderen gehuwd     AOW– 0,60,30,40,11,7AOW + f 10 000– 0,50,50,40,41,7 AOW + f 30 000– 0,40,40,30,31,23.4.2. Terugsluis bedrijven generiekDe leden van de PvdA-fractie vragen hoe de regering de argumenten van
LTO-Nederland met betrekking tot de problemen bij de terugsluis naar de land-
en tuinbouwsector beoordeelt.Over de drie tranches bezien bedraagt het saldo van heffing en terugsluizing
20 mln, hetgeen een lastenverzwaring zou impliceren. Echter, uiteindelijk
heeft de sector een fiscaal voordeel van circa netto 50 mln, vanwege het feit
dat de vergroeningslasten fiscaal aftrekbaar zijn.De leden van de CDA-fractie vragen om een oordeel over het EIM-rapport,
uit welk zou blijken dat de horecasector aanzienlijk financieel nadeel ondervindt
van de verhoging van de energiebelasting.Wij kunnen deze leden meedelen, dat het EIM-rapport waar hier sprake van
is, inmiddels is herzien omdat berekeningen in dat rapport een onjuistheid
bevatten. Uit het herziene rapport kan worden afgeleid, dat de sector Horeca
in 2000 adequate compensatie geniet. Deze gevolgtrekking wordt gedeeld door
de branche-organisatie zélf.De leden van de fracties van het GPV en de RPF stellen vragen over de
verhoging van de zelfstandigenaftrek en de effectiviteit daarvan als compensatiemaatregel.
Wij antwoorden de leden als volgt. Zoals uit de tabel in de memorie van toelichting blijkt, biedt het pakket
aan compenserende terugsluismaatregelen een adequate terugsluis aan met name
de kleine bedrijven. Een afdoende compensatie voor zelfstandigen met een laag
inkomen is moeilijker te realiseren. Zelfstandigen die in een bepaald jaar
een lage winst hebben geboekt of verlies hebben geleden – en daardoor
over dat jaar geen IB zijn verschuldigd – profiteren uiteindelijk veelal
ook van de verhoging van de zelfstandigenaftrek via de verliesverrekening
met positieve inkomens in het verleden en/of de toekomst. Voor zelfstandigen
die na verloop van tijd weer winst genieten of in het verleden winst maakten,
leidt de verhoging van de zelfstandigenaftrek dus tot een lager belastbaar
inkomen zodat ze direct of op termijn toch profiteren van de getroffen terugsluismaatregelen.
Ook via de middelingsregeling kan de verhoging van de zelfstandigenaftrek
in dergelijke gevallen een positieve invloed hebben op het besteedbare inkomen.3.4.3. Terugsluis bedrijven specifiek (DOA en OEDI)De leden van de fracties van VVD, PvdA, D66, GPV en RPF hebben een aantal
vragen gesteld in relatie tot de voorgenomen invoering van een duurzame ondernemersaftrek.Over de opzet van een duurzame ondernemersaftrek vindt interdepartementaal
overleg plaats. Daarbij is gebleken dat het ontwikkelen van een goed uitvoerbare
opzet problemen met zich mee brengt. Een belangrijk punt is bijvoorbeeld de
vraag of vrijwel de gehele onderneming duurzaam dient te zijn, waardoor de
administratieve lasten beperkt kunnen blijven, of dat het voldoende is dat
een substantieel deel van de onderneming duurzaam is. In het laatste geval
zullen de administratieve lasten niet gering zijn, aangezien toerekening aan
het duurzame deel zal moeten plaatsvinden. Andere vraagpunten zijn de grondslag
voor de duurzame aftrek en de wijze waarop duurzaam ondernemerschap al dan
niet gecertificeerd kan worden.Om toch aan de wens van de Kamer te kunnen voldoen om zo snel mogelijk
met de fiscale stimulering van duurzaam ondernemen te beginnen, wordt op dit
moment gewerkt aan een voorlopige regeling als eerste stap op weg naar een
volwaardige duurzame ondernemersaftrek. Voor deze voorlopige regeling wordt
gedacht aan een extra aftrek van een vast bedrag voor ondernemers waarvan
de gehele onderneming SKAL-gecertificeerd (biologische landbouw) is. Dit uiteraard
onder het beslag van goedkeuring door de Europese Commissie. Het streven is
deze regeling op te nemen in een nota van wijziging op het Belastingplan 2000
die voor de openbare behandeling van het onderhavige wetsvoorstel bij de Tweede
Kamer wordt ingediend. Van het door de regering niet volgen van de wil van
de Kamer, zoals de leden van de fracties van GPV en RPF suggereren, is dan
ook geenszins sprake.Voor een duurzame ondernemersaftrek is in 2000 een bedrag gereserveerd
van 25 mln. Dit bedrag lijkt naar de huidige inzichten toereikend voor uitvoering
van de regeling die thans voor 2000 wordt voorbereid.Naar aanleiding van de vraag van de leden van de GroenLinks waarom er
een faciliteit in de grondwaterbelasting voor alternatieve waterwinning gecreëerd
merken wij op dat hiermee wordt bereikt dat de realisatie van alternatieve
vormen van grondwaterwinning (zoals een OEDI-project), die milieuwinst opleveren,
financieel gezien aantrekkelijker worden en daardoor eerder als alternatief
zullen worden overwogen.Op de vraag van de leden van de CDA-fractie of het hanteren van een laag
tarief voor OEDI-projecten zal leiden tot toepassing van deze projecten door
de invoering van een laag tarief wijzen wij erop dat als gevolg van een lager
tarief voor de grondwaterbelasting de toepassing van dergelijke grondwaterwinsystemen
financieel gezien aantrekkelijker. De realisatie van dergelijke projecten
wordt echter niet alleen bepaald door de financiële aantrekkelijkheid,
maar is mede afhankelijk van de ontwikkeling van de waterbehoefte, het provinciaal
grondwaterbeleid en het tot stand komen van samenwerkingsverbanden tussen
waterleidingbedrijven. Het is derhalve niet mogelijk een kwantificeerbare
relatie tussen de faciliteit en de realisatie van dergelijke projecten te
leggen.Deze leden vragen voorts of de bewindslieden bereid zijn om voor grondwaterconserveringsprojecten
en beregeningadviessystemen fiscale tegemoetkomingen te creëren. Grondwaterconserveringsprojecten
worden uitgevoerd in het kader van een duurzaam waterbeheer. Dergelijke projecten
komen in principe in aanmerking voor subsidiëring in het kader van de
regeling Gebiedsgerichte Bestrijding Verdroging (GeBeVe-regeling). Wij zien
geen aanleiding om hiernaast fiscale tegemoetkomingen te creëren voor
grondwateronttrekkers, die in dergelijke projecten participeren.Voor beregeningsadviessystemen in de land- en tuinbouw geldt dat onderzocht
zal worden op welke wijze een fiscale tegemoetkoming voor onderzoek en/of
investeringen vorm kan worden gegeven voor aanpassingen van de bedrijfsmatige
waterhuishouding die een vermindering van de grondwaterwinning tot gevolg
hebben.3.4.4. Compensatie (sport)verenigingen en monumentale
kerkenRefererend aan de motie Bos c.a. van vorig jaar, vragen de leden van de
PvdA-fractie om een kwantitatieve duiding van de terugsluismaatregelen voor
de REB. Per brief van 28 oktober 1999 (kenmerk AFP 1999-02161 M) hebben wij
aan de Kamer gemeld dat met ingang van 2000 30 mln structureel aan de begroting
van VWS wordt toegevoegd. Dit bedrag zal worden aangewend om de sportsector
te compenseren voor de REB-verhogingen. Het ministerie van VWS zal in overleg
met de sportsector op korte termijn een nadere regeling uitwerken. NOC*NSF
heeft door middel van een persbericht op 29 oktober 1999, aangegeven over
de voorgestelde compensatie verheugd te zijn. Dit ook in antwoord op vragen
van de leden van de fracties van het CDA en de SP.De leden van de CDA-fractie vragen in te gaan op de in het onderzoek van
Ernst&Young gedane compensatieopties voor de REB. Met name op de door
Ernst&Young voorgestelde invoering van een nihiltarief of een vrijstelling.De reden dat noch voor een nihiltarief, noch voor een vrijstelling is
gekozen, is gelegen in de systematiek van de REB. De REB wordt door de energiebedrijven
op de energienota vermeld, geïnd en vervolgens afgedragen aan de Belastingdienst.
Een nihiltarief of vrijstelling in de REB introduceren zou een forse administratieve
lastenverzwaring voor de energiebedrijven betekenen. Voorts zou een nihiltarief
of vrijstelling de energiebesparingsincentive die van de REB uitgaat, teniet
doen.De leden van de fracties van CDA, GPV, RPF en SGP vragen waarom de voorgestelde
teruggaafregeling van 50% van de betaalde REB wordt beperkt tot monumentale
kerkgebouwen. De leden van de fracties van GPV en RPF vragen op hoeveel kerkgebouwen
de teruggaafregeling van toepassing is en hoe deze wordt vormgegeven.Zoals wij in de memorie van toelichting hebben aangegeven (zie blz. 61
en 62) is door de Commissie kerkelijke gebouwen van het Interkerkelijk Contact
in Overheidszaken (C-IOK) gemeld dat de problemen in hoofdzaak in de monumentensector
zitten. Door de monumentenstatus zijn ingrijpende energiebesparende maatregelen
daar moeilijker te realiseren. Omdat de monumentale kerken eenvoudig te identificeren
zijn aan de hand van het monumentenregister en hun aantal vrij gering is,
blijft de administratieve last ook beperkt. Om uitvoeringstechnische redenen
is derhalve te verdedigen dat monumentale kerken een teruggaaf ontvangen voor de REB. De teruggaafregeling is van toepassing op circa 2 800
monumentale kerken; in totaal zijn er 6000 kerken. De teruggaaf zal op verzoek
worden verleend door de inspecteur. Het verzoek kan worden ingediend na afloop
van de verbruiksperiode van 12 maanden waarop de eindfactuur van het energiebedrijf
ziet.Op de vraag van de fracties van het GPV en de RPF, welk bedrag ermee is
gemoeid als de teruggaafregeling voor betaalde REB voor alle kerken zou gelden,
melden wij dat een dergelijke regeling naar schatting circa 3 mln zou kosten.3.4.5. Positieve prikkelsNaar aanleiding van de vraag van de leden van de PvdA-fractie of het kabinet
duurzame warmte zo spoedig mogelijk onder de in de REB opgenomen bijzondere
regeling voor duurzame energie wil brengen, merken wij op dat bij deze nota
een nota van wijziging is gevoegd waarin aan deze wens wordt tegemoetgekomen.Zij fractie vragen voorts of er voor de derde tranche nog voorstellen
zijn te verwachten voor lagere (of nul-) tarieven voor andere vormen van duurzame
energiebronnen. In dit kader vernemen zij graag wanneer de resultaten verwacht
worden van het lopende onderzoek naar eventuele fiscale stimulering van de
verschillende duurzame energie opties. Op dit moment bestaat nog geen duidelijkheid
over de in derde tranche op te nemen maatregelen met betrekking tot duurzame
energie. De resultaten van het door deze leden bedoelde onderzoek worden momenteel
bestudeerd.Daarnaast vragen zij of er reeds in 2000 aanleiding is om maatregelen
ten aanzien van de fiscale behandeling van groen beleggen te nemen, teneinde
negatieve effecten op de koersen van groenfondsen, in anticipatie op nieuwe
fiscale behandeling onder de forfaitaire rendementsheffing, te voorkomen of
te beperken.Naar aanleiding van deze vraag merken wij op, dat de plannen over de fiscale
behandeling van groenfondsen nog verder worden uitgewerkt. In de belastingherziening
2001 loopt de fiscale faciliëring van de groenfondsen via een vrijstelling
in de forfaitaire rendementsheffing. Vooralsnog wordt niet verwacht dat de
wijziging in de fiscale behandeling van groenfondsen negatieve effecten zal
hebben op de koersen van de groenfondsen. Daarom zijn er geen maatregelen
in het Belastingplan 2000 opgenomen in anticipatie op eventuele negatieve
effecten op de koersen van de groenfondsen.Deze leden kunnen zich voorstellen dat nieuwe initiatieven voor positieve
prikkels gezocht zullen worden in de richting van een bredere BTW-differentiatie
of productheffingen naar milieuschadelijkheid, bijvoorbeeld op basis van een
ondubbelzinnig milieukeur. Zij vragen of voorstellen dienaangaande tegemoet
gezien kunnen worden.In hoofdstuk 5 van de derde rapportage van de werkgroep vergroening van
het fiscale stelsel wordt uitvoerig ingegaan op de mogelijkheden van vergroening
van de BTW. De werkgroep ziet slechts een beperkte rol voor de BTW als instrument
van vergroening van het fiscale stelsel op middellange termijn. De nationale
mogelijkheden zijn beperkt, de effectiviteit is meestal gering, de derving
voor de schatkist relatief hoog en er zijn in de meeste gevallen goede mogelijkheden
om specifieke belastingen op milieugrondslag als alternatief in te zetten
voor een gewenst milieudoel, zowel wat betreft het kostbaarder maken van minder
milieuvriendelijke producten als het belonen van het kopen van milieuvriendelijke
producten.Het kabinet ziet derhalve op korte termijn weinig nieuwe mogelijkheden
voor BTW-differentiatie. Wel ligt het in de bedoeling de werkgroep vergroening
van het fiscale stelsel II te verzoeken onderzoek te verrichten naar de eventuele
mogelijkheden die de ontwikkeling van ecologische keurmerken
kan bieden met betrekking tot de hantering van heffingen en positieve prikkels
op bepaalde producten en het BTW-instrument.Op de vraag van leden van de D66-fractie hoe de 20 mln vrijstelling REB
voor boscertificaten en 7 mln voor een faciliteit voor duurzame warmte uit
biomassa in het budgettaire overzicht is verwerkt, merken wij op dat de 20
mln vrijstelling REB voor boscertificaten onderdeel uitmaakt van het budget
«pakket stimulering natuurbeheer». Met betrekking tot deze vrijstelling
merken wij op dat met LNV, VROM en EnergieNed overleg gaande is over de vormgeving
van de regeling. Het is daardoor niet mogelijk de onderhavige regeling via
een nota van wijziging op het onderhavige wetsvoorstel mee te nemen. Bezien
zal worden of deze vrijstelling met terugwerkende kracht tot 1 januari 2000
in werking kan treden. Overigens moet deze regeling bij de Europese Cie worden
aangemeld. De 7 mln voor een faciliteit voor duurzame warmte maakt onderdeel
uit van de positieve prikkels die met ingang van 2000 voor het bedrijfsleven
worden ingezet.De leden van de CDA-fractie geven aan dat, hoewel zij van mening zijn
dat vergroening van de maatschappij beter bereikt kan worden met positieve
prikkels (belonen) dan met negatieve prikkels (straffen), zij vraagtekens
plaatsen bij het feit dat deze positieve prikkels in de fiscaliteit betrokken
zijn. In het kader van het instrumentalisme zouden zij deze faciliteiten liever
buiten het belastingstelsel houden. De leden van de CDA-fractie vragen zich
af of de effectieve werking van deze positieve fiscale prikkels reeds is bewezen.Het kabinet acht positieve fiscale prikkels een goede weg om in het kader
van de vergroening van het belastingstelsel tot een evenwichtige benadering
te komen van belasten en belonen. In dit verband verwijzen wij ook naar een
eerder antwoord op een vraag de leden van GroenLinks, opgenomen in onderdeel
3.1. van deze nota. Bovendien passen positieve prikkels via de fiscale weg
in de huidige begrotingsystematiek van scheiding van inkomsten en uitgaven.
Met evaluaties wordt getracht om dergelijke effecten ex post zoveel mogelijk
concreet vast te stellen. Zo zullen de positieve prikkels voor huishoudens
in de REB in 2001 worden geëvalueerd. Het kabinet voegt hier evenwel
aan toe dat het in de praktijk vaak moeilijk blijkt dergelijke, op grond van
wetenschappelijk onderzoek veronderstelde effecten, concreet vast te stellen.
Daarvoor kunnen afhankelijk van de beleidsmaatregel verschillende specifieke
redenen gelden. Meer in het algemeen is veelal op het betrokken beleidsterrein,
zoals bijvoorbeeld de bevordering van energiebesparing en duurzame energie,
sprake van toepassing van een scala van instrumenten die elkaar onderling
versterken, waardoor de in de praktijk gemeten energiebesparing niet kan worden
toegeschreven aan één enkel instrument dat als onderdeel van
de instrumentenmix is ingezet. In dit verband wijst het kabinet er op dat
het in de bedoeling ligt de werkgroep vergroening van het fiscale stelsel
II te verzoeken onder meer onderzoek te verrichten naar de mogelijkheden die
in vervolg op de in deze kabinetsperiode gerealiseerde fiscale maatregelen
op milieugebied kunnen worden ingezet. Het gaat daarbij om maatregelen binnen
het fiscale stelsel die het belang van de bescherming van het milieu dienen
en een duurzame ontwikkeling van de economie bevorderen. Daarbij zullen de
mogelijkheden tot het ontwikkelen van zinvolle evaluatiemethodieken worden
betrokken.Op de vraag van de leden van GroenLinks hoe het ter beschikking staande
budget voor fiscale positieve prikkels van 100 mln over de sectoren is verdeeld,
delen we mee dat die verdeling is ingezet aan de hand van het aandeel van
de sectoren in de totale REB-opbrengst. 3.5. InkomenseffectenDe leden van fracties van GPV en RPF verzoeken om een overzicht van de
effecten van de voorgestelde verhoging van de ecotax voor huishoudens met
1 volwassene, 2 volwassenen, en gezinnen met 2, 3, 4, en 5 kinderen. Hierna
is dit overzicht opgenomen. Het gaat hier om inkomenseffecten exclusief de
terugsluismaatregelen, waarmee een compensatie wordt geboden. Deze terugsluismaatregelen
zijn een verlaging van het belastingtarief eerste schijf, de uitbreiding van
de fiscale energiepremies alsmede een verhoging van de kinderbijslag en de
ouderenaftrek in het kader van het algemene koopkracht beeld.Tabel Overzicht inkomenseffecten 2000 door stijgende ecotax
voor diverse inkomens- en huishoudcategoriëen Gezinscategorievergroeningslast 2000 u.h.v. stijging ecotax incl
BTW in guldensGemiddeld
koopkracht-effect in % van besteedbaar inkomen Werknemers alleenstaand  minimumloon35– 0,20modaal48– 0,15 tweemaal modaal90– 0,15Alleenverdiener
zonder kinderen  modaal143– 0,35 1,5 * modaal139– 0,25 tweemaal modaal195– 0,30Alleenverdiener met 2 kinderen  modaal163– 0,401,5 * modaal187– 0,35 tweemaal modaal218– 0,30 Alleenverdiener met 3 kinderen  tweemaal modaal300– 0,40Alleenverdiener met 4 kinderen  tweemaal modaal345– 0,50 Alleenverdiener met 5 of meer
kinderen  tweemaal modaal395– 0,453.6. Vergroening autobelastingen 1e tranche3.6.1. Milieu-aspectenDe leden van de PvdA-fractie merken op dat het NMP-3 en de Optimale brandstofmix
zijn gebaseerd op cijfers uit 1996 en vragen of dit nog voldoende representatief
is in verband met de ontwikkeling van nieuwe technologieën en versnelde
introductie daarvan. De leden van de CDA-fractie vragen of de BPM-verhoging
niet averechts werkt op de prikkel om zuiniger auto's te produceren en de
leden van de VVD-fractie vragen hoe de BPM-verhoging voor dieselpersonenauto's
zich verhoudt tot de vergroening van de autobelastingen. Ook de leden van
de fracties van de GPV en de RPF vragen een toelichting op deze aspecten.Zoals in paragraaf 13.7. van bijlage 13 bij de Miljoenenota 2000
(Verschuiving en vergroening voor de jaren 2000 en 2001) is aangegeven, is,
zoals aangekondigd in het NMP-3, onderzocht op welke wijze de fiscaliteit
kan bijdragen aan de verwezenlijking van de doelstellingen van de zogenoemde
Optimale Brandstofmix 2010 en op welke wijze in de grondslagen van de motorrijtuigenbelasting
en van de belasting op personenauto's en motorrijwielen mede milieukenmerken
kunnen worden betrokken.De voorstellen met betrekking tot het opnemen van milieukenmerken in de
grondslagen van de MRB en BPM – ook de leden van de SP-fractie vragen
daarnaar – zullen worden neergelegd in een afzonderlijk wetsvoorstel.
Dat wordt momenteel voorbereid in overleg met de desbetreffende
ministeries, waarbij ook de brancheorganisaties zijn betrokken. Die voorstellen
zullen er op gericht zijn de aanschaf van zuinige en schone personenauto's
(zowel benzine/LPG als diesel) te bevorderen. Gelet op de noodzakelijke voorbereidingstijd
voor de RDW wat betreft het kunnen aanleveren van de noodzakelijke data, is
een inwerkingtreding niet voor 1 januari 2001 mogelijk. Het gaat dus –
dit mede naar aanleiding van de vraag van de leden van de CDA-fractie of in
plaats van de BPM-verhoging niet beter kan worden gekozen voor verbruiksnormen –
niet om een keuze tussen de ene of de andere maatregel, maar om het treffen
van verschillende maatregelen met verschillende doelen; het terugdringen van
het gebruik van dieselolie en het stimuleren van het gebruik van LPG bij personenauto's,
alsmede het meer algemeen stimuleren van zuinige en schone personenauto's.De thans voorgestelde maatregelen hebben voornamelijk betrekking op de
verwezenlijking van de brandstofmixdoelstellingen en dienen vanuit die doelstellingen
het milieubeleid. Een wezenlijk kenmerk van de doelstellingen van de Optimale
brandstofmix is namelijk het gebruik van dieselolie terug te dringen in de
stedelijke gebieden bij voertuigcategorieën waarvoor een alternatief
voor dieselolie aanwezig is. Ook al worden de dieselmotoren steeds zuiniger
en schoner, toch is er nog steeds op het vlak van een aantal emissies een
achterstand ten opzichte van benzine en LPG.De Optimale brandstof mix is inderdaad gebaseerd op de verwachtingen die
het kabinet in 1996 had voor de ontwikkeling van de emissiefactoren van benzine-,
diesel- en gasmotoren. Daarbij was echter reeds rekening gehouden met de normen
die voor het jaar 2000 door de Europese Commissie in een richtlijnvoorstel
waren neergelegd. Inmiddels is dat voorstel door de Raad en Europees Parlement
geamendeerd, in die zin dat normen voor het jaar 2005 zijn toegevoegd. De
normstelling voor het jaar 2000 is ten opzichte van het voorstel niet gewijzigd.
De emissiefactoren waarop de Optimale brandstofmix is gebaseerd zullen daarom
voor de periode tussen 2000 en 2005 nog niet aan waarde inboeten door nieuwe
technologie. Voor personenauto's die aan de 2005-eisen voldoen, zal opnieuw
moeten worden bezien hoe de drie brandstoffen zich onderling in kosten en
emissies verhouden. Met name voor dieselauto's is die vraag vooralsnog niet
aan de orde. De industrie is immers thans nog niet in staat om met een serieproduct
aan de 2005-eisen te voldoen. Dit element wordt ook meegenomen in het hiervoor
vermelde stimuleringswetsvoorstel dat in voorbereiding is.Een evaluatie van het streefbeeld voor de Optimale brandstofmix, zoals
gepresenteerd in het NMP 3, is voorzien in het jaar 2001. In het kader van
die evaluatie zal worden beoordeeld of het streefbeeld van 5% dieselauto's
moet worden bijgesteld voor zover het gaat om auto's die aan de 2005-eisen
voldoen. Een dieselauto die aan de eisen voor 2005 zal voldoen, is overigens
nog altijd aanzienlijk minder schoon dan een benzine- of gasauto die aan de
2005-eisen voldoet. Voor stikstofoxiden betreft het verschil in grenswaarde
bijvoorbeeld een factor 3. Vooral voor dieselauto's zal er naar het oordeel
van de regering daarom tenminste nog één volgende aanscherping
van de emissie-eisen nodig zijn om de milieudoelen bij voortgaande groei van
het verkeersvolume te halen. Op lange termijn (2010 – 2015) acht de
regering het denkbaar dat er een dieselmotor beschikbaar komt waarvan de uitstoot
van met name NOx en (roet)deeltjes voldoende is gereduceerd, met behoud van
enige winst op het gebied van brandstofefficiency.De verhoging van de belasting op dieselauto's is ingegeven door het feit
dat gebleken is dat voor personenauto's het rijden op benzine of gas om macro-economische
milieuredenen de voorkeur verdient; uitzondering hierop vormt de echte veelrijder
die dat in het algemeen buiten de bebouwde kom zal doen. Die conclusie is
mede gebaseerd op de dieseltechnologie die vanaf het jaar 2000 op de markt
zal komen. Die technologie is inderdaad aanzienlijk schoner dan
de technologie uit het verleden, maar daar is dus in de studie rekening mee
gehouden. Het gegeven dat 5% van alle auto's op diesel zal blijven rijden
houdt verband met het aandeel van de echte veelrijders, die in het gekozen
scenario op diesel (kunnen) blijven rijden.3.6.2. Fiscale aspectenNaar aanleiding van de vraag van de leden van de fractie van de VVD hoe
de opbrengst van 105 mln van de BPM-verhoging voor dieselpersonenauto's het
proces van de vergroening van de autobelastingen dient, merken wij het volgende
op.De thans voor personenauto's voorgestelde maatregelen moeten als een geheel
worden gezien. De verhoging van de BPM voor dieselpersonenauto's mag niet
los worden gezien van de MRB-verlaging voor de zogenoemde LPG-3 personenauto's.
De mate van de verhoging c.q. verlaging en de effectiviteit van de maatregelen
hangen nauw met elkaar samen. Ter regulering van de verhouding tussen benzine-,
diesel- en LPG-personenauto's is de beïnvloeding van de kosten die gepaard
gaan met het rijden op elk van deze brandstoffen – en daarmede van de
zogenoemde omslagpunten – de enige hanteerbare maatstaf binnen de fiscaliteit.
Uiteraard spelen bij de aanschafkeuze van de automobilist ook andere factoren
waarop wij geen invloed kunnen uitoefenen een rol, maar dat neemt niet weg
dat ook het kostenplaatje een relevant gegeven is, zeker als binnen het marktsegment
dit plaatje gedifferentieerd is. Zoals in de memorie van toelichting is aangegeven,
ligt het omslagpunt benzine/dieselolie thans beduidend onder het niveau van
het omslagpunt benzine/LPG. Het omslagpunt benzine/dieselolie ligt zelfs dermate
laag – dit mede naar aanleiding van een vraag van de leden van de CDA-fractie –
dat het voor benzinerijders die ongeveer het algemene gemiddelde jaarkilometrage
rijden reeds financieel aantrekkelijk is geworden om bij de aankoop van een
nieuwe auto over te stappen op diesel. Deze voordelige positie van de dieselpersonenauto
is de voornaamste – en wellicht de enige reden – waarom het aandeel
van de dieselpersonenauto blijft stijgen en dat van de LPG-personenauto ondanks
de stimuleringsregeling van 1 juli 1997 achterblijft.Om de gewenste trendbreuk te bereiken is derhalve gekeken naar de verhoudingen
tussen de kosten bij het gebruik van de drie motorbrandstoffen en zijn zodanige
belastingmaatregelen voorgesteld dat naar verwachting het beoogde effect wordt
bereikt. Door budgettair neutrale verschuivingen zou de beoogde verhouding
niet worden bereikt. Een kleinere lastenverzwaring voor de dieselpersonenauto
zou tot een zodanig omslagpunt leiden dat voor de gemiddelde automobilist
het rijden op dieselolie aantrekkelijk blijft en dieselrijders dus niet de
overstap maken naar LPG, ook niet indien een grotere verlaging van de MRB
voor de LPG 3-personenauto's zou worden toegepast.De leden van de fracties van de SGP en de RPF merken nog op dat de voorgestelde
BPM-verhoging in relatieve zin de kleinere dieselauto zwaarder treft dan de
grotere. Dit is op zich juist maar in het licht van hetgeen hiervoor is opgemerkt
met betrekking tot de milieu-aspecten en de doelstellingen van de Optimale
brandstofmix achten wij dit verdedigbaar aangezien juist bij de kleinere auto's
het aandeel veelrijders beperkt is en deze kleinere auto's in verhouding meer
worden gebruikt in de stedelijke omgevingen. Voorzover het gaat om schone
en zuinige kleinere dieselauto's merken wij op dat kleinere auto's in het
kader van de generieke stimuleringsregelingen zullen worden bevorderd.Zoals wij hebben opgemerkt, moeten de thans voorgestelde maatregelen als
een geheel worden gezien. De versterking van de positie van LPG wordt niet
alleen bereikt met de verlaging van de MRB voor dit segment maar ook met de
verhoging van de BPM voor dieselpersonenauto's. Een verdere verlaging
van de MRB voor de LPG 3-personenauto's – de leden van de fracties van
de PvdA, van de VVD en van het CDA vragen daarnaar– zou weliswaar de
positie van LPG verder kunnen versterken maar dat zou dan ten koste kunnen
gaan van het benzinesegment. Bovendien moet bedacht worden dat de komende
jaren in toenemende mate personenauto's af-fabriek met een LPG-installatie
zullen worden uitgerust tegen lagere kosten.In het licht van het vorenstaande gaan wij er van uit dat de wijziging
van de omslagpunten als gevolg van de voorgestelde maatregelen het gedragsbeïnvloedend
effect zal hebben dat wij beogen.De leden van de fractie van het GPV en de RPF vragen waarom er niet voor
is gekozen de MRB voor dieselpersonenauto's te verhogen en of is overwogen
ook de belasting op het bestaande wagenpark van dieselpersonenauto's te verhogen.Beide zaken hangen met elkaar samen. Zoals in paragraaf 13.7. van
bijlage 13 bij de Miljoenenota 2000 (Verschuiving en vergroening voor de jaren
2000 en 2001) is aangegeven, richten de thans voorgestelde maatregelen en
de nog voor te stellen maatregelen voor het stimuleren van zuinige en schone
auto's zich op nieuwe personenauto's. De aanschaf is immers het moment waarop
de keuze van de autokoper het beste kan worden beïnvloed. Bovendien zouden
lastenverzwaringen wat betreft het bestaande wagenpark niet bijdragen aan
de doelstellingen, behoudens een versnelde afstoting van oudere auto's. Uit
dien hoofde – en vanwege het feit dat ten aanzien van de dieselpersonenauto's
van een verhoging van de aanschafbelasting (de BPM) een groter effect wordt
verwacht dan van een verhoging van de periodiek te betalen MRB – is
gekozen op dit moment voor de verhoging van de BPM. Voor een verhoging van
de MRB is voorts niet gekozen omdat daarbij – in het geval dat wij het
bestaande wagenpark niet willen treffen – een afzonderlijk tarief zou
moeten ingevoerd voor dieselpersonenauto's die vanaf het tijdstip van inwerkingtreding
op de weg komen. Wat betreft de LPG 3-personenauto's hebben wij uitsluitend
de MRB als instrument ter beschikking. Ter voorkoming van een afzonderlijk
tarief voor deze auto's die vanaf het tijdstip van inwerkingtreding op de
weg komen, is besloten de tariefverlaging ook van toepassing te laten zijn
op het bestaande LPG-3 wagenpark. Dit heeft als bijkomend voordeel dat de
koper van een gebruikte LPG 3-personenauto minder snel geneigd zal zijn de
LPG-installatie te laten verwijderen indien het rijden op LPG voor hem minder
aantrekkelijk zou zijn, gezien zijn jaarkilometrage.De leden van de fractie van het CDA vragen een overzicht van de aanwending
van de opbrengst van 105 mln van de BPM-verhoging voor dieselpersonenauto's.Van die opbrengst is 23 mln bestemd voor de verlaging van de MRB voor
LPG 3-personenauto's en 7 mln voor de stimulering van de zogenoemde in-car-instrumenten.
De resterende 75 mln wordt ingezet voor de generieke lastenverlichting 2000.
De opbrengst van de vergroening van de autobelastingen maakt onderdeel uit
van de totale verschuiving naar directe belastingen. Er is dus geen sprake
van een netto opbrengst voor de schatkist.3.6.3. Tijdstip van inwerkingtredingDe leden van de fracties het CDA en D66 vragen naar de achtergrond van
het tijdstip van inwerkingtreding (1 mei 2000) van de voorgestelde maatregelen
voor diesel- en LPG-personenauto's.Van de zijde van de RAI en de BOVAG is met betrekking tot de BPM-verhoging
voor de dieselpersonenauto's sterk gepleit voor 1 mei 2000 als tijdstip van
inwerkingtreding. De reden daarvoor is de zogenoemde lead-time die RAI en
BOVAG gewoonlijk bepleiten bij dit soort maatregelen; ook de
milleniumproblematiek speelde bij dat verzoek een rol. Ook de belastingdienst
heeft gevraagd de maatregel, met name die voor LPG, niet per 1 januari 2000
in te voeren in verband met de milleniumproblematiek en de reeds grote hoeveelheid
wijzigingen per 1 januari 2000. Aangezien deze maatregelen en de stimuleringsmaatregel
voor de zogenoemde in-car-instrumenten – die bij ministeriële regeling
zal worden ingevoerd – budgettair met elkaar samenhangen, is voor alle
drie de maatregelen 1 mei 2000 gekozen als tijdstip van inwerkingtreding.3.6.4. Overige aspectenDe leden van de VVD-fractie vragen waarom niet de mogelijkheid is aangegrepen
om LPG met betrekking tot het openbaar vervoer, in het bijzonder in de grote
steden, te stimuleren.Op het gebied van de autobelastingen is reeds zoveel mogelijk gedaan.
In het kader van het belastingplan 1997 is een nihil tarief voor de MRB ingevoerd
voor autobussen in het openbaar vervoer die op LPG of aardgas rijden; in het
kader van het Belastingplan 1999 is de accijns op LPG voor autobussen in het
openbaar vervoer bijna gehalveerd. Voorts staan LPG- en aardgasbussen op de
VAMIL-lijst. Buiten de fiscaliteit wordt de aanschaf van gasbussen bovendien
gestimuleerd met de Bijdrageregeling milieuvriendelijke vervoertechnieken
van de minister van Verkeer en Waterstaat.Zij vragen voorts naar de stand van zaken met betrekking tot het derogatieverzoek
voor de tariefsverlaging van de accijns op LPG gebruikt door vuilniswagens.Dit verzoek is inmiddels door de Europese Commissie doorgezonden naar
de lidstaten die twee maanden de tijd hebben om eventueel bezwaar aan te tekenen.
Gelet op deze termijn kan het verzoek voor het einde van het jaar –
voor zover er geen bezwaren zijn van andere lidstaten, die wij niet verwachten –
worden afgewikkeld.Naar aanleiding van de vraag van de leden van de VVD-fractie met betrekking
tot de keuze voor een forfaitaire waarde voor de zogenoemde in-car-instrumenten
bij het buiten beschouwing laten voor de berekening van de BPM, merken wij
het volgende op.De waarde van deze apparaten (de econometer, de cruise-control en de board-computer)
varieert, zowel in de gevallen dat deze af-fabriek worden ingebouwd, als in
de gevallen dat deze door de importeur worden ingebouwd. Teneinde duidelijkheid
te scheppen voor zowel de branche als belastingdienst en ter voorkoming van
uitvoerige discussies – en wellicht procedures – is mede op instigatie
van de RAI en BOVAG gekozen voor de forfaitaire benadering (100 gulden voor
de econometer en 700 gulden voor de cruise-control en voor de board-computer).4. Ondernemerspakket4.1. AlgemeenDoor de leden van de fracties van de PvdA, de D66, het CDA en GroenLinks
zijn vragen gesteld over de verdeling in twee tranches van de maatregelen
die onderdeel uitmaken van het ondernemerspakket.Aan de verdeling over twee tranches liggen wet- en uitvoeringstechnische,
alsmede budgettaire overwegingen ten grondslag. Voor een aantal van de maatregelen,
zoals de bestrijding van de handel in verliezen en vervangingsreserves, de
invoering van een herinvesteringsreserve en de verruiming van de doorschuiffaciliteit
gold dat deze in verband met de complexiteit niet op een zo korte termijn
konden worden omgezet in wetgeving. Ook moest – mede in het licht van
de milleniumproblematiek – rekening worden gehouden met de (on)mogelijkheden
van de belastingdienst om maatregelen op zo korte termijn in
te voeren. Ook de, nauw met de wet- en uitvoeringstechnische mogelijkheden
samenhangende, budgettaire randvoorwaarden hebben een rol gespeeld bij de
fasering van maatregelen. In het regeerakkoord is de realisering van de taakstelling
tegengaan van misbruik en oneigenlijk gebruik van fiscale regelgeving, die
thans integraal onderdeel uitmaakt van het ondernemerspakket, van een expliciet
tijdschema voorzien (nihil in 1999, 100 mln in 2000, 150 mln in 2001 en structureel
500 mln vanaf 2002). Dat is ook de reden, dit in antwoord op vragen van
de leden van de fractie van GroenLinks, dat in de memorie van toelichting
is aangegeven, dat van de opbrengst van de afschaffing van de assurantiereserve
eigen risico ad 230 mln – conform het tijdpad in het regeerakkoord –
100 mln wordt aangewend voor de invulling van deze taakstelling. Ook is het
dus volledig in overeenstemming met het tijdpad in het regeerakkoord, dat
het grootste deel van de te realiseren besparing uit het tegengaan van misbruik
en oneigenlijk gebruik in 2002 wordt gerealiseerd. Van een onevenwichtige
verdeling van de maatregelen uit het ondernemerspakket is dan ook geenszins
sprake.De leden van de fracties van D66 en CDA hebben gevraagd welke maatregelen
worden opgenomen in het wetsvoorstel ondernemerspakket 21e eeuw, tweede tranche
en naar de budgettaire aspecten daarvan.Het integrale ondernemerspakket bestaat uit de 24 aanbevelingen uit het
rapport Belastingen bedrijfsleven 21e eeuw. Daarvan is een maatregel al gerealiseerd.
In het wetsvoorstel IB 2001 zoals dat thans bij de Tweede Kamer ligt, zijn
4 aanbevelingen opgenomen. Inmiddels is ook het Belastingplan 2000 bij de
Tweede Kamer in behandeling. Het Belastingplan 2000 bevat de eerste tranche
van het ondernemerspakket bestaande uit 9 aanbevelingen. Daarmee is al meer
dan de helft van de aanbevelingen in uitvoering.Aan het wetsvoorstel ondernemerspakket tweede tranche is de afgelopen
periode volop gewerkt. Op dit moment ligt er een concept-wetsvoorstel waarover
thans interdepartementaal overleg plaatsvindt. In dit concept-wetsvoorstel
zijn de volgende 8 maatregelen opgenomen:• omvorming vervangingsreserve in een herinvesteringsreserve;• verlaging tarief kapitaalsbelasting tot 0,7%;• verruiming doorschuifregeling;• invoering stakingsaftrek (beperking stakingsvrijstelling);• bestrijding ongewenste handel in verliezen en vervangingsreserve;• niet meer toestaan van commerciële herwaardering;• reparatie landbouwvrijstelling (bestemmingswijzigingswinst);• reparaties in de Vpb-sfeer.Een aantal maatregelen is nog niet opgenomen. Het betreft de herstructurering
land- en tuinbouw, een regeling voor de terugkeer uit de BV en een regeling
voor venture capital. Aan de regeling terugkeer uit de BV wordt al wel gewerkt
maar deze regeling is complex. De herstructurering land- en tuinbouw maakt
nog geen deel uit van het concept wetsvoorstel, aangezien de werkgroep die
met aanbevelingen voor maatregelen zal komen, nog niet heeft gerapporteerd.
Over de opzet van een regeling voor venture capital vindt overleg plaats met
het bedrijfsleven. In verband met de parlementaire behandeling van zowel het
Belastingplan 2000 als de wetsvoorstellen in het kader van de belastingherziening
verwachten wij dat dit wetsvoorstel bij de Tweede Kamer in het voorjaar van
2000 zal worden ingediend. Voor overleg op hoofdlijnen met de Tweede Kamer
over de maatregelen uit het ondernemerspakket 2e tranche, waarom door de leden
van de PvdA-fractie is gevraagd, is uiteraard volop gelegenheid in het kader
van de behandeling van dit wetsvoorstel.Voor de budgettaire aspecten van het ondernemerspakket zijn verwezen naar
het rapport «Belastingen bedrijfsleven 21e eeuw», waarbij overigens
wel aangetekend dient te worden dat sommige ramingen nog zullen moeten worden
geactualiseerd. 4.2. Specifieke onderwerpen4.2.1. Verlaging tarief vennootschapsbelastingIn antwoord op de vraag van de leden van de PvdA-fractie om een overzicht
van budgettaire effecten van verdere Vpb-tariefverlagingen, geven wij hierna
een overzicht van de geraamde effecten.Overzicht van budgettaire effecten per procentpunt tariefverlaging
Vpb, per interval van het belastbare bedrag Interval belastbaar
bedragbudgettair effect
verlaging Vpb-tarief van 35% naar 30% in mln gld 0–50 00030050 000–100 000200 100 000–150 000150150 000–200 000125Zij verzoeken ons in dit verband voorts om een overzicht van de inkomensgevolgen
voor zelfstandigen.Naar aanleiding van dit verzoek kunnen wij deze leden melden, dat het
EIM op dit moment bezig is met een inventarisatie van de inkomensgevolgen
voor zelfstandigen van de nieuwe Wet IB 2001 en van het ondernemerspakket.
Daarbij wordt ook gekeken naar de inkomensgevolgen voor zelfstandigen van
de per 1 januari aanstaande te realiseren mogelijkheid om zich bij het ziekenfonds
te verzekeren tegen ziektekosten. De becijferingen van het EIM laten zien
dat de mogelijkheid van toetreding tot het ziekenfonds vooral voor zelfstandigen
met een klein inkomen tot zeer forse positieve inkomenseffecten leidt. Zodra
het rapport van het EIM gereed is zullen wij dit rapport ter kennisneming
aan de Tweede Kamer zenden, zodat het betrokken kan worden bij de behandeling
van de voorstellen in het kader van de belastingherziening.Ten aanzien van een eventuele verdere verlaging van het Vpb-tarief (of
verlenging van de schijf waarvoor het verlaagd Vpb-tarief geldt), de leden
van de fracties van GPV en RPF vragen hiernaar, merken wij op dat wij het
oordeel van de werkgroep «Belastingen bedrijfsleven 21e eeuw»
onderschrijven, dat – indien de budgettaire mogelijkheden daartoe aanwezig
zijn – een verdere verlaging van het Vpb-tarief over de gehele linie
in lijn met de internationale ontwikkelingen moet worden nagestreefd.4.2.2. Verlaging tarief kapitaalsbelastingDe leden van de fracties van VVD, PvdA, CDA, GPV en RPF hebben vragen
gesteld over de voorgestelde verlaging van de kapitaalsbelasting.De per 1 januari aantaande voorgestelde verlaging van de kapitaalsbelasting
met 0,1% is – zoals ook in de memorie van toelichting aangegeven –
een eerste stapje. Het ondernemerspakket 21e eeuw voorziet in een verlaging
tot 0,7%. De keuze om de kapitaalsbelasting niet in één keer
tot 0,7% te verlagen hangt samen met de fasering van het totale pakket aan
maatregelen. Zoals in de Nota «Belastingen in de 21e eeuw: een verkenning»
is aangegeven, past de kapitaalsbelasting zowel vanuit een internationale
en nationale optiek eigenlijk niet meer in het Nederlandse belastingstelsel.Naar aanleiding van de vraag van de leden van de fracties van het GPV
en de RPF waarom de regering de middelen die gemoeid zijn met de verlaging
van het Vpb-tarief over kleine winsten niet heeft ingezet voor een grotere
verlaging van het tarief kapitaalsbelasting zij opgemerkt, dat – binnen
het totale pakket aan maatregelen voor ondernemers – gekozen is voor
een zeker evenwicht tussen maatregelen die gunstig zijn voor het (internationale)
groot bedrijf en maatregelen die gunstig zijn voor het midden- en kleinbedrijf.
Bovendien is de verlaging van het Vpb-tarief onderdeel van de terugsluis van
de vergroening naar kleine bedrijven.Deze leden vragen met hoeveel procent de kapitaalsbelasting zou kunnen
worden verlaagd indien hiervoor het budget zou worden gebruikt dat wordt ingezet
voor de verlaging van het tarief van de vennootschapsbelasting over de eerste
50 000 gulden. Daarnaast vragen zij waarom de regering hier niet voor
heeft gekozen om Nederland aantrekkelijker te maken voor het internationale
bedrijfsleven.Het budget dat is gemoeid met het verlagen van het tarief van de vennootschapsbelasting
met 5%-punt over de eerste 50 000 gulden bedraagt in totaal 300 mln.
Deze verlaging dient deels als terugsluis in het kader van de energiebelastingen
(3%-punt) en vormt deels onderdeel van het ondernemerspakket (2%-punt). Met
de 120 mln die met het ondernemerspakket gemoeid zijn, zou het tarief van
de kapitaalsbelasting met bijna 0,2%-punt kunnen worden verlaagd. In het voorjaar
is intensief overlegd met de vertegenwoordigers van het bedrijfsleven (VNO/NCW,
MKB Nederland en LTO Nederland) over de belastingen van het bedrijfsleven.
Dit overleg heeft geresulteerd in overeenstemming met het bedrijfsleven over
een integraal pakket fiscale maatregelen. De invoering van een opstap in de
Vpb en de per 2000 door het kabinet voorgestelde verlaging van de kapitaalsbelasting
met 0,1%-punt maken hier deel van uit. Overigens zal de kapitaalsbelasting
op grond van dit pakket in totaal met 0,3%-punt worden verlaagd.4.2.3. Afschaffing assurantiereserve eigen risico en exportrisicoreserveHet verheugt ons dat de leden van de D66-fractie achter de geleidelijke
afschaffing van de bestaande assurantiereserves en exportrisicoreserves staan.
Zij vragen hoe de budgettaire opbrengst hiervan gedurende de volgende 10 jaar
zal verlopen.Het schrappen van de mogelijkheid om een assurantiereserve te vormen,
betekent een structurele opbrengst van 140 mln per jaar. Daarnaast levert
de afbraak van op dit moment bestaande reserves gedurende 10 jaar een extra
opbrengst op van 85 mln per jaar. Per saldo bedraagt de opbrengst de eerste
10 jaar 225 mln per jaar en daarna structureel 140 mln. De opbrengst van het
schrappen van de exportrisicoreserve heeft een enigszins vergelijkbaar verloop,
zij het dat het budgettaire belang veel geringer is. De opbrengst van het
schrappen van de exportrisicoreserve bedraagt de eerste 10 jaar circa 5,5
mln per jaar en nadien structureel 4 mln.Het is inderdaad zo, dit in antwoord op de vraag van de leden van de fractie
van D66, dat in WTO-verband discussie is ontstaan over de huidige regeling
van de exportrisicoreserve. De discussie is aangekaart door de Verenigde Staten.
Het is tot op heden evenwel gebleven bij consultaties met betrekking tot de
werking van de regeling.De leden van de fractie van D66 vragen om een toelichting op de samenhang
van dit punt met het voorstel voor de Wet inkomstenbelasting 2001 en verwijzen
naar punt 10 van het Nader Rapport. Met de genoemde passage is bedoeld dat
er nog regelgeving nodig is om te bewerkstelligen dat wijzigingen in de Wet
Inkomstenbelasting 1964 die in werking treden voor de invoering van het voorstel
van Wet Inkomstenbelasting 2001 maar die wel relevant zijn voor de Wet Inkomstenbelasting
2001 daarin alsnog worden verwerkt. Dat geldt bij voorbeeld voor de afschaffing
van de assurantiereserve en de exportrisicoreserve.De leden van de fractie van het CDA vragen hoe de bewindslieden de kritiek
beoordelen van de groep gewetensbezwaarden in onze samenleving op de afschaffing
assurantiereserve en exportrisicoreserve. Voorts vragen zij om
het oordeel over het introduceren van een onbeperkte verliesverrekening als
alternatief voor de afschaffing.In reactie op het voorgaande merken wij op dat de afschaffing van de assurantiereserve
en exportrisicoreserve onverlet laat dat de kosten van een calamiteit –
indien deze niet is verzekerd – ten laste van de winst mogen worden
gebracht. Daarbij is het mogelijk een eventueel verlies te verrekenen met
de winst van de drie voorafgaande jaren terwijl vervolgens een onbeperkte
voorwaartse verliesverrekening van toepassing is.De leden van de fracties van GPV en RPF zijn nog niet geheel overtuigd
van de noodzaak om de assurantiereserve en de exportrisicoreserve geleidelijk
af te schaffen.In antwoord op de vragen van deze leden merken wij het volgende op. Afschaffing
van de assurantiereserve eigen risico en exportrisicoreserve is zowel bepleit
door de Commissie technische herziening loon- en inkomstenbelasting, de werkgroep
Evaluatie en herziening fiscale tegemoetkomingen en faciliteiten voor ondernemers
(de zogenoemde werkgroep Oort II), als door de werkgroep «Belastingen
bedrijfsleven 21e eeuw». De vertegenwoordigers van de werkgevers in
beide werkgroepen (VNO/NCW, MKB Nederland en LTO Nederland) hebben met deze
aanbeveling ingestemd. Ook de Raad van State heeft in haar advies over het
wetsvoorstel Wet inkomstenbelasting 2001 gepleit voor afschaffing. Het voorstel
voor afschaffing van de assurantiereserve eigen risico en de exportrisicoreserve
kan bovendien niet los worden gezien van het totaal aan maatregelen dat in
het kader van het ondernemerspakket 21e eeuw wordt voorgesteld, gericht op
versterking en dynamisering van het ondernemerschap in brede zin.Afschaffing van deze faciliteit zal naar onze verwachting nauwelijks gevolgen
hebben voor de continuïteit van bedrijven. Voor bedrijven in de bouwsector
die als gevolg van weersomstandigheden (vorst) te maken hebben met periodieke
discontinuïteit en dus het risico lopen een tijdlang geen inkomsten te
genereren, geldt dat ongunstige weersomstandigheden in principe een normaal
bedrijfsrisico zijn. In dit verband wijzen wij er nog op dat de bouwnijverheid
een voor bedrijven verplichte verzekering kent die het risico van de loondoorbetalingsverplichting
ingeval de werknemer door regen, wind of vorst niet in staat is om te werken,
voor een deel afdekt. Het komt mij niet waarschijnlijk voor – zo kunnen
wij deze leden op hun desbetreffende vraag antwoorden – dat bedrijven,
vanwege het feit dat het risico in collectieve verzekeringen wordt ondergebracht,
voortaan minder snel geneigd zullen zijn investeringen te doen om factoren
die de continuïteit tijdelijk in gevaar kunnen brengen, te ondervangen.
Veel verzekeringen kennen immers een premie die is afgestemd op het individuele
risico van dat bedrijf. Overigens zullen niet alle bedrijven het betreffende
risico in een verzekering onderbrengen, uitsluitend vanwege de afschaffing
van de assurantiereserve. De beslissing om al dan niet te verzekeren is afhankelijk
van diverse factoren. Wel zal het omslagpunt waarbij het verzekeren van het
betreffende risico aantrekkelijker wordt, enigszins verschuiven.4.2.4. Bestrijding katvangersconstructie bij motorrijtuigenHet doet ons genoegen dat de leden van de fractie van de VVD de voorgestelde
aanpak van de inschakeling van katvangers bij de tenaamstelling van kentekenbewijzen
ondersteunen en dat de leden van de fractie van D66, die wijzen op een aantal
niet specifiek fiscale aspecten, zich een groot voorstander tonen van een
krachtig optreden ter ontmoediging van een dergelijke inschakeling van katvangers.De eerstgenoemde leden vragen naar het voorgenomen uitvoeringsbeleid ter
zake van het hanteren door de ontvanger van het nieuwe verhaalsrecht.
In hetzelfde verband, zo veronderstellen wij, stellen de laatstgenoemde leden
nog een vraag omtrent het eventuele ontnemen van rechten aan te goeder trouw
zijnde derden-rechthebbenden.Zoals wij in de memorie van toelichting hebben aangegeven, speelt het
passeren van rechten van te goeder trouw zijnde derden in de praktijk geen
rol omdat de verschuiler de eigenaar en feitelijke gebruiker blijkt te zijn
van de auto die buiten medeweten van de fiscus gekentekend is ten name van
een katvanger en er geen andere belanghebbenden zijn. In theorie, we hadden
in paragraaf 8.1 van de memorie van toelichting wellicht die woorden
moeten gebruiken in plaats «in beginsel», kan niet bij voorbaat
uitgesloten worden dat er zich een geval zou kunnen voordoen waarin een derde,
bijvoorbeeld een bank aan welke de auto in verband met een verleend krediet
in bezitloos pand is gegeven, een partij zou kunnen zijn die enig recht zou
kunnen doen gelden op de auto in kwestie.Voor het geval dit voorbeeld in een enkel geval toch werkelijkheid zal
blijken te zijn, merken wij op dat het waarschijnlijk na het voldoende bekend
worden van het nieuwe verhaalsrecht nog maar zelden zal voorkomen dat de kentekening
van een auto zal geschieden op naam van een katvanger. Mocht dat toch nog
het geval zijn, dan gaat de ontvanger overigens niet aanstonds over tot gebruikmaking
van zijn verhaalsrecht. Immers, indien geen motorrijtuigenbelasting voor een
bepaald motorrijtuig wordt betaald, zal eerst een naheffingsaanslag worden
opgelegd aan de katvanger (de formeel belastingschuldige). Vervolgens zal
niet-betaling resulteren in een aanmaning, waarna het nog steeds niet betalen
gevolgd zal worden door de uitvaardiging van een dwangbevel (aan de formeel
belastingschuldige). De niet-voldoening aan het dwangbevel zal uiteindelijk
leiden tot een onderzoek van de ontvanger in hoeverre jegens die belastingschuldige
dwangmaatregelen als loonbeslag, beslag op roerende zaken, etc., ter voorbereiding
van een executoriale verkoop, invordering van een en ander alsnog mogelijk
zouden kunnen maken. Pas indien de formeel belastingschuldige insolvabel blijkt,
komt het verhaalsrecht aan de orde. Vervolgens dient eerst nog de hand gelegd
te worden op een auto waarvan het kenteken ten name van een insolvabel blijkende
formeel belastingschuldige staat. Tenslotte kan het verhaalsrecht eerst daadwerkelijk
worden uitgeoefend als de derde-rechthebbende geen goederen van de katvanger
aanwijst waarop de motorrijtuigenbelastingschuld kan worden verhaald.De vraag van de leden van de fracties van het GPV en de RPF, of het verhaalsrecht
van de ontvanger met betrekking tot katvangers ook geldt voor reeds openstaande
naheffingsaanslagen, beantwoorden wij bevestigend. Wij zien geen aanleiding
om in het verleden op dit punt opgezette constructies te ontzien.De leden van de VVD-fractie vragen welke uitvoeringskosten de Belastingdienst
zal moeten maken om het nieuwe katvangersbeleid vorm te geven.De regeling van het bijzondere verhaalsrecht brengt geen extra uitvoeringskosten
met zich mee. De werkzaamheden worden op dit moment reeds uitgevoerd. Alleen
de verhaalsmogelijkheden in de invorderingsfase worden uitgebreid.4.2.5. Reparaties in de BTW-sfeerDe leden van de fractie van D66 hebben gevraagd om een toelichting op
de reparaties in de uitvoeringssfeer van de BTW. De maatregelen in de uitvoeringssfeer
zien vooral op de toepassing van de zogenoemde verleggingsregeling en de bestrijding
van constructies met roerende zaken. 5. Overige onderwerpen5.1. VerlofsparenDe leden van een aantal fracties hebben vragen gesteld over de vormgeving
van de verlofspaarregeling. Het wetsvoorstel inzake maatregelen aangaande
het loon, waarin deze regeling is opgenomen, is inmiddels terug van de Raad
van State. Thans wordt, naar aanleiding van de advisering van de Raad, een
nader rapport opgesteld. Omdat openbaarmaking van het desbetreffende voorstel
van wet, de advisering van de Raad en het nader rapport pas zal plaatsvinden
ten tijde van de indiening bij de Tweede Kamer, geven wij er de voorkeur aan
niet nu reeds in te gaan op de door de leden van de fracties van VVD, D66
en CDA gestelde vragen over de in dit wetsvoorstel opgenomen vormgeving van
regeling voor verlofsparen, maar de beantwoording ervan aan te houden tot
de parlementaire behandeling van de maatregelen aangaande het loon. Wel zal
hierna worden ingegaan op de vragen over de budgettaire kant van het verlofsparen.Naar aanleiding van de vraag van de leden van de fractie van D66 over
het ontbreken van een budgettaire implicatie bij de regeling voor verlofsparen
merken wij op dat voor deze regeling gebruik wordt gemaakt van de ruimte die
de zogenoemde RUS-bepaling biedt. De regeling leidt daardoor niet tot autonome
budgettaire effecten.De leden van de fractie van D66 vragen een toelichting op het voordeel
dat de fiscale stimulans tot verlofsparen biedt voor inkomens die maximaal
worden belast tegen een eerste schijftarief. Volgens deze leden zal het verschil
tussen vrijstelling van aanspraken en het belasten van de uitkering, zeker
bij kortere perioden van verlof, nagenoeg nihil zijn. Zij vragen waarom er
niet voor is gekozen de stimulans voor verlofsparen te vergroten door, analoog
aan oudedagsverzekeringen, een lager belasting- en premiepercentage te hanteren
bij het belasten van de uitkeringen.Naar aanleiding van deze vragen merken wij op dat ook voor de bovengenoemde
belastingplichtigen sprake is van uitstel van belastingheffing, zodat in ieder
geval een rentevoordeel wordt genoten. Bovendien zal ook voor belastingplichtigen
in de hogere schijven, zeker bij kortere perioden van verlof, niet altijd
sprake zijn van een tariefsverschil. Het hanteren van een lager belasting-
en premiepercentage bij het belasten van uitkeringen zou in de eerste plaats
tot budgettaire consequenties leiden, waarvan de omvang uiteraard afhankelijk
is van de hoogte van het daarbij te hanteren tarief. Bovendien zou het hanteren
van een vast tarief juist tot gevolg hebben dat de regeling relatief aantrekkelijk
wordt voor hogere inkomens. Ten slotte wordt opgemerkt dat de vergelijking
met oudedagsverzekeringen niet opgaat. Ook voor uitkeringen uit oudedagsverzekeringen
geldt in beginsel geen lager tarief. Voor zover de uitkering wordt genoten
nadat de belastingplichtige de leeftijd van 65 jaar heeft bereikt en het gehele
inkomen in de eerste schijven valt, geldt alleen een lager premiepercentage
in verband met feit dat vanaf deze leeftijd geen premieplicht meer geldt voor
de AOW.5.2. KinderopvangDe leden van de PvdA-fractie zouden graag vernemen wat in zijn algemeenheid
de redenen zijn om bij het vormgeven van de stimulans voor kinderopvang te
kiezen voor verlaging van de drempels dan wel voor verhoging van het plafond.
Daarnaast zouden zij graag vernemen hoe de nieuwe fiscale tabel er uit zal
zien.Bij het belastingplan 1999 is aangegeven dat met het vergroten van de
financiële toegankelijkheid voor zelfstandigen en werknemers van wie
de werkgever niet bijdraagt aan de kosten van kinderopvang, met ingang van
2000 een begin zou worden gemaakt via verruiming van de fiscale aftrekmogelijkheden
voor ouders. Hiertoe bestaan twee mogelijkheden: verhoging van het plafond
in de buitengewone lastenaftrek dan wel verlaging van de drempels voor die
aftrek.Zoals is aangegeven in de beleidsnota kinderopvang die bij brief van 8
juni 1999 aan de Tweede Kamer is gezonden (kamerstukken II 1998/99, 26 587,
nr. 1), heeft de regering voorgesteld het plafond in de buitengewone lastenaftrek
te verhogen. Uitgangspunt daarbij was dat van ouders een inkomensafhankelijke
bijdrage verwacht mag worden (gelijk aan die in de VWS-tabel ouderbijdragen),
waarover zij geen tegemoetkoming hoeven te ontvangen. Deze verhoging is bovendien
inpasbaar in de budgettaire kaders voor de fiscale stimulering van kinderopvang
uit het regeerakkoord.De extra budgettaire ruimte van 50 mln voor de stimulering van kinderopvang
voor lagere en middeninkomens wordt nu ingevuld door een drempelverlaging.
Met deze maatregel kunnen de beschikbare middelen gericht op die inkomensgroepen
worden ingezet.De aanpassing van de drempelbedragen is op dit moment nog niet volledig
uitgewerkt. De verwachting is dat bij de plenaire behandeling van het belastingplan –
indien gewenst – een duidelijk beeld gegeven kan worden van de nieuwe
tabel.De leden van de D66-fractie vragen waarom het kabinet er niet voor heeft
gekozen een deel van de gelden die nu worden uitgetrokken voor algemene verhoging
van het arbeidskostenforfait meer gericht in te zetten ter compensatie van
de specifieke soort arbeidskosten van werkenden met jonge kinderen.De voorgestelde verhoging van het arbeidskostenforfait ondersteunt het
inkomen, schept voorwaarden voor loonkostenmatiging en draagt bij aan de stimulering
van het arbeidsaanbod. Door de generieke werking profiteren hiervan zowel
mensen met kinderen als mensen zonder kinderen. Voor kinderopvang is bovendien
in het regeerakkoord budgettaire ruimte gecreëerd voor zowel intensiveringen
in de uitgaven als voor fiscale stimulansen voor kinderopvang. Die fiscale
middelen zijn gericht op het vergroten van het arbeidsaanbod, zij het specifiek
op ouders met kinderen. Het is echter van belang dat tegenover de gestimuleerde
vraag naar kinderopvang voldoende aanbod zal bestaan. Op het moment kent de
kinderopvang nog steeds aanzienlijke wachtlijsten. Doel van het kinderopvangbeleid
is dus ook een substantiële uitbreiding van de capaciteit van de kinderopvang
te realiseren. Om die reden worden de intensiveringen in de uitgaven gericht
op het vergroten van het aantal kinderopvangplaatsen.Naar aanleiding van een vraag van deze leden of ook andere mogelijkheden
voor een gerichte inkomensondersteuning van (werkende) ouders met kinderen
zijn overwogen merken wij het volgende op.Omdat voor huishoudens met kinderen de heffing en terugsluis van de 2
tranche vergroening niet volledig neutraal uitwerkt is mede de kinderbijslag
verhoogd. Daarnaast draagt de verhoging van de kinderbijslag in zijn algemeenheid
bij aan een verbetering van de inkomenspositie van mensen met kinderen. Een
meer gerichte inkomensondersteuning voor ouders met kinderen is in het huidige
belastingstelsel niet mogelijk.De leden van de fracties van GPV en RPF vragen zich af of met de voorstellen
voor kinderopvang wel een stimulans uitgaat naar werkgevers om zelf een bijdrage
aan de voorzieningen te leveren. Daarnaast vragen deze leden of de conclusie
juist is dat met de voorgestelde fiscale maatregel kinderopvang steeds meer
een zaak wordt van de fiscus en dat de overheid daarmee de verantwoordelijkheid
van de werkgevers overneemt.Zoals ook wordt benadrukt in de hierboven genoemde beleidsnota kinderopvang,
blijft het kinderopvangbeleid gericht op een tripartiete financiering van
de kinderopvang door ouders, overheid en werkgevers. De fiscale
impuls voor kinderopvang gedurende deze kabinetsperiode wordt dan ook zowel
op ouders als werkgevers gericht.Zo is in het belastingplan 1999 het percentage voor de afdrachtsvermindering
kinderopvang in de WVA verhoogd. Deze maatregel is gericht op het vergroten
van de bijdragen van werkgevers. In het Belastingplan 2000 worden, zoals ook
is aangegeven in antwoord op de vraag van de leden van de fractie van PvdA,
maatregelen gericht op de ouders.5.3. Opheffen anti-cumulatie afdrachtsvermindering onderwijs
en VWLDe leden van de fractie van GroenLinks hebben aangegeven verheugd te zijn
over het opheffen van de anti-samenloopbepaling afdrachtvermindering onderwijs
en afdrachtvermindering langdurig werklozen. De leden van de fracties van
GPV en RPF vragen of deze maatregel, gezien de huidige arbeidsmarktsituatie,
wel nodig is. Voorts vragen zij de mening van de regering over de suggestie
om werkgevers de mogelijkheid te bieden de afdrachtvermindering lage lonen
volledig te laten samenlopen met de afdrachtvermindering onderwijs indien
er geen gebruik kan worden gemaakt van de afdrachtvermindering langdurig werklozen.Wat de relatie tot de huidige situatie op de arbeidsmarkt betreft, wijzen
wij de leden van de fracties van GPV en RPF erop, dat het opheffen van de
anti-samenloopbepaling tussen de afdrachtvermindering onderwijs en afdrachtvermindering
langdurig werklozen een extra stimulans betekent voor werkgevers om langdurig
werklozen in te laten stromen in een gecombineerd traject van scholing en
werk. Deze maatregel is dus primair gericht op de harde kern van het werklozenbestand
die het ook op de huidige arbeidsmarkt nog steeds moeilijk heeft. Bovendien
leidt de extra stimulering van gecombineerde trajecten van scholing en werk
ertoe, dat langdurig werklozen straks ook weerbaarder zullen zijn op een ruimere
arbeidsmarkt. Gegeven het feit, dat de in het Belastingplan 2000 voorgestelde
maatregel juist gericht is op bestrijding van de langdurig werkloosheid, zijn
wij het niet eens met de suggestie van GPV en RPF om een (nieuwe) anti-samenloopbepaling
te creëren tussen de afdrachtvermindering langdurig werklozen en de afdrachtverminderingen
lage lonen en onderwijs.5.4. Fictieve dienstbetrekking buitenlandse sportersDe beantwoording van de vraag van de leden van de CDA-fractie over buitenlandse
sporters zullen wij evenals de meeste vragen over het verlofsparen aanhouden
tot de parlementaire behandeling van het wetsvoorstel inzake de maatregelen
aangaande het loon 2000, waarin deze regeling is opgenomen.5.5. Belastingheffing optiesDe leden van de fractie van D66 constateren dat in de toelichting op de
invoering van het keuzeregime voor de belastingheffing op opties wordt gesproken
over een positief effect voor 's Rijks schatkist, terwijl in het overzicht
van de budgettaire effecten van het wetsvoorstel een pm-post is ingevuld.
Zij vragen wanneer dergelijke effecten op het kasritme wel en wanneer ze niet
acceptabel zijn.De invoering van het keuzeregime zal in de structurele situatie naar verwachting
tot een budgettaire opbrengst leiden als gevolg van het verschil tussen de
op basis van de formule berekende contante waarde bij toekenning van de optie
enerzijds en de verwachte waarde bij uitoefening anderzijds. De eerste jaren
kan afhankelijk van de gemaakte keuzes een beperkt negatief effect optreden.
Nu het naar verwachting gaat om een relatief beperkt effect gedurende de eerste
jaren is een p.m.-post acceptabel. Dit effect is afhankelijk
van het aantal belastingplichtigen dat, ondanks de verwachte hogere heffing
bij realisatie, zal kiezen voor uitstel van belastingheffing tot het moment
van realisatie.5.6. Anticipatiemaatregelen belastingherziening 2001De leden van de VVD-fractie zijn met de Raad van State van mening dat
het passend is maatregelen te treffen die noodzakelijk zijn om ongewenste
effecten van de stelselherziening 21e eeuw te voorkomen. Deze leden zijn geen
voorstander van het toepassen van terugwerkende kracht. Dit komt de rechtszekerheid
niet ten goede.Deze leden doelen hierbij waarschijnlijk op mogelijke corrigerende maatregelen
die getroffen zouden moeten worden teneinde verlies van kostenaftrek te vermijden
indien de inwerkingtreding van de Wet inkomstenbelasting 2001 niet op 1 januari
2001 zou plaatsvinden. De maatregelen die thans worden getroffen met het oog
op de invoering van de belastingheziening zijn echter van dien aard dat zij
zorgdragen voor een juiste kostentoerekening aan het kalenderjaar waarop zij
betrekking hebben.De leden van de fractie van D66 willen weten of de voorgestelde maatregel
ook geldt voor op 31 december 1999 reeds aangevangen onderhoudswerkzaamheden
waarvoor in termijnen wordt betaald.De maatregel is van toepassing op onderhoudswerkzaamheden die reeds zijn
aangevangen maar nog niet zijn voltooid. De beperking van de aftrekbaarheid
van de vooruitbetaalde onderhoudskosten ziet alleen op het deel van de betaling
dat staat tegenover werkzaamheden die niet in het kalenderjaar zelf hebben
plaatsgevonden. Wij merken hierbij overigens op dat vooruitbetaling van dergelijke
kosten maatschappelijk hoogst ongebruikelijk is.De leden van de fractie van D66 vragen voorts nog aandacht voor door de
Nederlandse Orde van Belastingadviseurs geschetste situatie, waarin vooruitbetaalde
onderhoudskosten betrekking hebben op (veelal onroerende) zaken die onder
de Wet inkomstenbelasting 2001 in box 1 of box 2 thuis horen. Ook de leden
van de fractie van het CDA vragen hiernaar. In een dergelijke geldt dat de
vooruitbetaalde kosten behoren te worden geactiveerd. Dit vloeit voort uit
het winstregime dat voor deze vermogensbestanddelen bepalend zal zijn. Aftrek
van de kosten is dan mogelijk op het tijdstip waarop deze volgens goed koopmansgebruik
in aanmerking kunnen worden genomen, veelal het jaar waarin de werkzaamheden
worden uitgevoerd. Afhankelijk van de aard en de omvang van de werkzaamheden
zal overigens ook sprake kunnen zijn van te activeren bedragen waarover vervolgens
kan worden afgeschreven.De leden van de fractie van het CDA vragen zich af of het redelijk is
reeds in 2000 enkele aftrekposten in te perken. In dat verband merken deze
leden op dat vooruitbetaalde onderhoudskosten niet in alle gevallen tot dubbele
aftrek hoeven te leiden. Deze leden willen voorts graag een reactie op de
opvatting van de NOB dat de voorgestelde maatregel niet van toepassing zou
dienen te zijn indien de belastingplichtige een bestendige gedragslijn volgt.
Naar aanleiding van deze vragen merken wij het volgende op.Onderhoudskosten ter zake van onroerende zaken die via box 3 in de belastingheffing
worden betrokken, zijn onder de Wet inkomstenbelasting 2001 niet meer afzonderlijk
aftrekbaar, omdat daar bij het bepalen van de hoogte van het forfait reeds
rekening mee is gehouden. Door in 2000 vooruitbetaalde onderhoudskosten in
aftrek toe te staan die betrekking hebben op 2001 zouden die kosten feitelijk
tweemaal in aanmerking worden genomen (eenmaal direct als aftrekbare kosten
in het jaar 2000 en eenmaal indirect in het jaar 2001). Een dergelijk effect
achten wij ongewenst en onredelijk, ook in situaties waarin belastingplichtigen
op dit punt een bestendige gedragslijn zouden volgen. De leden van de fractie van het CDA vragen of het redelijk is om wettelijke
regelingen voor te stellen, die ervan uitgaan dat de stelselherziening 2001
doorgaat.De thans voorgestelde maatregelen beogen de overgang van het huidige systeem
naar het nieuwe systeem probleemloos te laten verlopen. Mochten er zich tijdens
de parlementaire behandeling van het wetsvoorstel belastingherziening 2001
wijzigingen voordoen die nopen tot nadere aanpassingen dan zal daarop adequaat
worden ingespeeld. Thans is nog niet te voorzien op welke punten zich dit
zal kunnen voordoen.De leden van de fracties van GPV en RPF vragen of zij ervan uit kunnen
gaan dat maatregelen worden teruggedraaid of tijdelijk worden opgeschort indien
het nieuwe belastingstelsel onverhoopt niet per 1 januari 2001 kan worden
ingevoerd.Reeds met ingang van 1 januari 1999 zijn maatregelen ingevoerd om een
soepele overgang naar het nieuwe systeem te bewerkstelligen. De thans voorliggende
wijzigingen zijn een volgende stap in het proces naar het nieuwe belastingsysteem.
Een volgende stap voor een vlekkeloze overgang zal het overgangsrecht vormen.
Al deze stappen beogen een correcte overgang te bewerkstelligen. Overigens
zullen we als deze overgang op een later moment komt, indien nodig, aanvullingen
aanbrengen.De leden van de fracties van PvdA, D66 en CDA hebben vragen gesteld over
de voorgestelde beperking van de mogelijkheden om betaalde lijfrentepremie
voor aftrek terug te wentelen naar het voorgaande kalenderjaar. Deze leden
vragen meer in het bijzonder of de voorgestelde maatregel ook gevolgen heeft
voor situaties waarin op basis van langlopende contracten in de periode januari
tot en met juni 2001 lijfrentepremies worden betaald. Naar aanleiding hiervan
merken wij het volgende op.Aan de voorgestelde beperking van de terugwentelmogelijkheden voor lijfrentepremie
ligt de gedachte ten grondslag dat het – gelet op het karakter van de
voorstellen die in het wetsvoorstel Wet inkomstenbelasting 2001 op het terrein
van de lijfrenteaftrek worden gedaan – niet redelijk zou zijn dat belastingplichtigen,
die in de eerste helft van het jaar 2001 onderkennen dat zij op basis van
de (op dat moment herziene) regels geen recht meer hebben op aftrek van lijfrentepremie,
alsnog gebruik zouden kunnen maken van de mogelijkheid om zogenoemde eerste
tranche lijfrentepremies zonder nadere toets voor aftrek terug te wentelen
naar het belastingjaar 2000. Een dergelijke mogelijkheid zou immers betekenen
dat de in het wetsvoorstel Wet inkomstenbelasting 2001 voorgestelde herziening
van de fiscale regels voor lijfrentevoorzieningen niet direct en ten volle
het beoogde resultaat zou kunnen opleveren. Via de mogelijkheid om lijfrentepremies
terug te wentelen zou het huidige systeem in feite immers nog zijn gelding
houden tot een half jaar na inwerkingtreding van de voorgestelde Wet inkomstenbelasting
2001. Indien die mogelijkheid zou worden opengelaten, zou daar in de praktijk
naar verwachting nadrukkelijk op worden ingespeeld, hetgeen aanzienlijke budgettaire
gevolgen zou kunnen hebben. Tegen deze achtergrond stellen wij in het Belastingplan
2000 voor om terugwenteling van zogenoemde eerste tranche lijfrentepremies
niet langer toe te staan. Dit geldt voor alle eerste tranche lijfrentepremies
die in de eerste helft van 2001 worden voldaan, dus ook lijfrentepremies die
op basis van langlopende verplichtingen worden betaald. In de praktijk zullen
belastingplichtigen er naar verwachting overigens vrij eenvoudig toe kunnen
overgaan om de lijfrentepremie eerder, voor 1 januari 2001, te betalen.Ter voorkoming van eventuele misverstanden wordt opgemerkt dat overige
lijfrentepremies die verband houden met het wegnemen van een (nog volgens
de wettelijke regels van het jaar 2000 te bepalen) pensioentekort,
die in de eerste helft van 2001 worden betaald, nog wel voor aftrek kunnen
worden teruggewenteld naar 2000.5.7. Buitengewone lasten-aftrek en de Wet beperking export
uitkeringenDe leden van de CDA-fractie vragen naar de inkomensgevolgen van de maatregel
geen buitengewone lasten-aftrek wegens uitgaven tot voorziening in het levensonderhoud
van kinderen die jonger zijn dan 27 jaar te verlenen, voor gezinnen waarvan
de kinderen bij hun moeder in het buitenland wonen en de vader hier in Nederland
werkzaam is. Voorts vragen zij naar de reden om geen buitengewone lasten-aftrek
te verlenen.Deze inkomensgevolgen, die in sommige gevallen kunnen optreden, worden
niet veroorzaakt door de maatregel geen buitengewone lasten-aftrek te verlenen,
maar door het vervallen van de kinderbijslag als gevolg van de op 1 januari
2000 in werking tredende Wet beperking export uitkeringen. Gezien de de in
die wet opgenomen overgangsregeling van 3 jaar en de doelstelling van het
kabinet binnen die termijn met zoveel mogelijk landen verdragen met handhavingsafspraken
te sluiten, bestaat de verwachting dat de inkomensgevolgen voor bestaande
gevallen beperkt zullen zijn.De reden om geen buitengewone lasten-aftrek te verlenen is dat daardoor
de werking van de Wet beperking export uitkeringen mogelijk zou worden belemmerd,
althans voorzover het de kinderbijslag betreft. Voor een land zal het afsluiten
van een verdrag met Nederland immers minder opportuun zijn indien de kinderbijslag-uitkeringen
worden vervangen door bijdragen in het levensonderhoud, mogelijk gemaakt door
de aftrek wegens buitengewone lasten. Het is ook nooit de bedoeling geweest
van de Wet beperking export uitkeringen de wegvallende uitkering voor een
groot deel fiscaal te compenseren. Bovendien zouden dan de uitvoeringsproblemen
die de aanleiding vormden voor de Wet beperking export uitkeringen niet worden
opgelost, maar slechts worden verplaatst (en dan nog van de in beginsel beter
geëquipeerde Sociale Verzekeringsbank naar de hiertoe niet uitgeruste
Belastingdienst). Tevens wordt voorkomen dat een deel van de beoogde opbrengst
van de Wet beperking export uitkeringen weglekt via buitengewone lasten-aftrek.5.8. Aanpassingen willekeurige afschrijvingenDe leden van de CDA-fractie vragen of de Staatssecretaris kan verzekeren
dat de regeling willekeurige afschrijving laboratoria op de korte tot middellange
termijn zal worden geëvalueerd. De regeling willekeurige afschrijving
laboratoria zal voor het eerst in het jaar 2001 effectief toepassing kunnen
vinden. Het ligt voor de hand om de regeling te evalueren nadat deze enige
tijd in werking is geweest. De praktijk leert dat inzicht in de effectiviteit
van fiscale regelingen doorgaans kan worden verkregen nadat deze drie tot
vijf jaar in werking zijn geweest.Een verzoek om een verklaring voor willekeurige afschrijving op laboratoriumgebouwen
moet in het jaar voorafgaande aan het jaar van de investering worden ingediend.
In het geval dat de investering daadwerkelijk plaatsvindt in het volgende
kalenderjaar doch de investeringskosten in dat jaar hoger uitvallen dan het
in de verklaring genoemde bedrag, kan slechts willekeurige afschrijving plaatsvinden
tot het laatstgenoemde bedrag. Op de vraag van de leden van de fractie van
het CDA of deze regeling niet uitlokt dat in het voorafgaande jaar voor hogere
bedragen een verklaring wordt aangevraagd, antwoorden wij dat het verzoek
om een verklaring adequaat onderbouwd zal moeten worden. Dit neemt inderdaad
niet weg dat de belastingplichtige geneigd zal zijn de investeringskosten
aan de hoge kant in te schatten. De leden van de fracties van GPV en RPF vinden het merkwaardig dat op
basis van de voorlopige resultaten van de evaluatie van de regeling willekeurige
afschrijving nieuwe gebouwen in aangewezen gemeenten nog geen harde uitspraken
gedaan kunnen worden over de effectiviteit van de regeling, maar dat anderzijds
al wel is gebleken dat het binnen het budgettaire kader mogelijk is om de
investeringsdrempel te verlagen van 5 mln naar 2 mln. Zij vragen zich af of
dit erop wijst dat er tot nu toe minder gebruik is gemaakt van de regeling
dan oorspronkelijk werd verwacht en of dit niets zegt over de effectiviteit
van de regeling. Tevens vragen zij of de verlaging van de investeringsdrempel
betekent dat wordt verwacht dat ook in de toekomst het gebruik zal achterblijven
bij de oorspronkelijke verwachtingen.De voorlopige resultaten van de evaluatie bevatten wel al gegevens over
het gebruik maar nog niet zozeer over de effectiviteit van de regeling. Om
die reden kan thans wel worden vastgesteld dat de investeringsdrempel van
5 mln binnen het budgettaire kader kan worden verlaagd tot 2 mln, maar is
het nog niet mogelijk om harde uitspraken te doen over de effectiviteit. Uit
de evaluatie kan inderdaad worden afgeleid dat het gebruik van de regeling
in de oorspronkelijke ramingen te hoog is ingeschat. Hierbij moet echter worden
bedacht dat een van de doelstellingen van de evaluatie juist is om beter inzicht
te krijgen in het (potentiële) gebruik van de regeling. De vaststelling
dat de investeringsdrempel van 5 mln binnen het budgettaire kader kan worden
verlaagd tot 2 mln is gebaseerd op deze betere inzichten.De leden van de fractie van het CDA zijn zeer benieuwd naar het nader
onderzoek dat heeft plaatsgevonden naar de vormgeving van de nieuwe stimuleringsregeling
inzake de VAMIL-regeling schone vrachtwagens. Zij vragen op welke gronden
blijkt dat het de voorkeur verdient de beoogde stimulering onder te brengen
in de bestaande VAMIL-regeling.In verband met de voorbereiding van een nieuwe stimuleringsregeling heeft
het Centrum voor energiebesparing en schone technologie (CE) in opdracht van
het ministerie van VROM een onderzoek verricht naar de gewenste vormgeving
van een dergelijke stimulering. In dit rapport concludeert het CE onder meer
dat het de voorkeur verdient de beoogde stimulering onder te brengen in de
bestaande VAMIL-regeling. Het voordeel hiervan is dat gebruik kan worden gemaakt
van een al bestaande regeling. Daarnaast is de omvang van de fiscale stimulering
door de vormgeving van de VAMIL-regeling direct afhankelijk van de grootte
van de investering, wat overeenkomt met de meerkosten van de schonere technologie.
Bovendien is de VAMIL-regeling al bij ondernemers bekend en zal de uitvoering
relatief eenvoudig zijn.De leden van de fractie van GroenLinks vragen of het kabinet kan aangeven
welk percentage van het totale vrachtwagenpark met het beschikbare budget
van 65 mln van de VAMIL-regeling kan worden vervangen door schonere vrachtwagens.Het beroep op de VAMIL-middelen door de investeringen in schonere vrachtwagens
zal gedurende de stimuleringsperiode (1 januari 2000 tot 1 oktober 2001) worden
gemonitord om te voorkomen dat het beschikbare budget van 65 mln voor de schonere
vrachtwagens wordt overschreden. Op basis van dit budget zullen naar verwachting
ca. 14 000 vrachtwagens van de VAMIL-regeling gebruik kunnen maken. Het
totale relevante wagenpark omvat ca. 165 000 voertuigen.Overigens dient nog op een verschrijving in de memorie van toelichting
gewezen te worden. Per abuis is daarin aangegeven dat de stimulering van schonere
vrachtwagens met ingang van 1 januari 1999 ondergebracht wordt in de VAMIL-regeling.
Wel correct is aangegeven zal de stimuleringsperiode lopen van 1 januari 2000
tot 1 oktober 2001. Daarbij is verondersteld dat de besluitvorming in EU-verband
over de aan te scherpen emissie-eisen is afgerond. De stimulering
zal in dat geval met ingang van 1 januari 2000 onder worden gebracht in de
VAMIL-regeling.5.9. Wijziging van het landbouwforfait naar aanleiding
van recente berekeningenDe leden van de fractie van de PvdA vragen naar het commentaar van de
regering op de commentaren van de LTO op het voorstel tot verlaging van het
landbouwforfait in de BTW. Naar aanleiding daarvan merken wij het volgende
op.De LTO constateert dat de beoogde verlaging van het landbouwforfait neerkomt
op een lastenverzwaring van 160 mln op jaarbasis voor de desbetreffende sector.
Zoals wij echter ook hebben aangegeven in paragraaf 5.3 van de memorie
van toelichting mag het landbouwforfait op grond van de Brusselse regels niet
hoger zijn dan de BTW-voordruk voor de landbouwsector. Een landbouwforfait
dat te hoog is vastgesteld betekent in dit verband een onbedoelde steunmaatregel
voor de sector. In dat licht bezien gaat het hier niet om een lastenverzwaring
voor de landbouwsector maar veeleer om de beëindiging van een onbedoelde
en Europees-rechtelijk niet toegestane bevoordeling. De mate waarin de verlaging
van het landbouwforfait effecten heeft voor de landbouwsector is bovendien
sterk afhankelijk van de wijze waarop deze verhoging wordt afgewenteld. Een
verlaging van het landbouwforfait heeft in eerste instantie gevolgen voor
de onder de regeling vallende agrariërs. Voor hen is het een lastenverzwaring.
De agrariërs zullen proberen dit geheel of gedeeltelijk af te wentelen
op hun afnemers. Ook de LTO wijst hierop. De opmerking van de LTO dat het
mogelijk in de toekomst zelfs aflopen van de landbouwregeling tot gevolg zou
hebben dat agrarische ondernemers via de reguliere BTW-heffing meer belasting
in rekening zouden moeten brengen dan zij terug kunnen krijgen begrijpen wij
in zekere zin niet. Voor bijna alle bedrijven in Nederland geldt immers dat
zij minder BTW in aftrek kunnen brengen dan dat zij aan de fiscus moeten afdragen.
Bedrijven zullen er toch naar streven dat hun omzet (en dus de af te dragen
BTW) groter is dan hun inkopen (en dus hun aftrekbare BTW). Gelet op het voorgaande
menen wij dan ook dat er geen gronden zijn om terug te komen van ons voorstel
het percentage van het landbouwforfait te verlagen tot 4,8.Wij menen dat er bij de onderhavige neerwaartse aanpassing van het landbouwforfait
geen redenen zijn met gebruikmaking van de afrondingsregels van de Zesde BTW-richtlijn,
die niet dwingend zijn voorgeschreven, het landbouwforfait hoger vast te stellen
dan 4,8.De leden van de fractie van het CDA wensen een nadere onderbouwing van
de hoogte van de gemiddelde voordruk waarmee agrariërs te maken hebben
die de landbouwregeling toepassen. In dit verband vragen zij hoe het percentage
van 4,8 tot stand is gekomen.De regeling met betrekking tot het landbouwforfait berust op artikel 25
van de zogenoemde Zesde BTW-richtlijn. In dat artikel is bepaald dat lidstaten
een forfaitaire regeling kunnen toepassen ten aanzien van landbouwproducenten
voor wie de toepassing van de normale BTW-regeling op problemen stuit. Het
forfait wordt berekend aan de hand van Nationale Rekeningen over de laatste
drie jaar inzake de landbouw, die worden opgesteld door het CBS. Op basis
van de gegevens wordt een forfaitaire BTW voortdurend vastgesteld. Doordat
de gegevens van het CBS betrekking hebben op alle landbouwers, wordt hierop
een correctie toegepast voor wat betreft landbouwers die opteren voor de normale
BTW-regeling.Op basis van het gemiddelde van de gegevens over de jaren 1995, 1996 en
1997 dient het landbouwforfait thans met 0,8 percent gecorrigeerd te worden
tot het percentage van 4,8. 5.10. Overige onderwerpen BTW5.10.1. Algemeen BTW-tarief tickets intern vliegverkeerDe leden van de PvdA-fractie vragen zich af wat de mogelijkheden zijn
van de invoering van een hoog BTW-tarief voor tickets op intern vliegverkeer.Naar aanleiding hiervan merken wij op dat de mogelijkheden om het BTW-tarief
op intern vliegverkeer te verhogen theoretisch aanwezig zijn. De budgettaire
opbrengsten van een verhoging van het BTW-tarief zijn echter klein, ongeveer
1 mln, omdat vrijwel alle binnenlandse vluchten zakelijke vluchten zijn en
de BTW bij een zakelijke vlucht in aftrek mag worden gebracht. Als gevolg
daarvan zullen de milieu-effecten ook klein zijn. Voorts is de Europese Commissie
voornemens een richtlijnvoorstel in te dienen, dat moet leiden tot harmonisatie
van de BTW-tarieven op personenvervoer (door de lucht) in Europa. Gezien het
vorenstaande, en overwegende dat in nagenoeg alle lidstaten ook een verlaagd
tarief wordt toegepast voor de BTW-heffing op binnenlands vliegverkeer, zijn
op korte termijn geen voornemens om het BTW-tarief voor de tickets van binnenlandse
vluchten te verhogen.5.10.2. BTW-tarief recyclingDe leden van de fractie van de PvdA vragen ook naar de mogelijkheid om
de recycling industrie te plaatsen onder het verlaagde BTW-tarief. Deze sector
kan thans niet vallen onder het verlaagde BTW-tarief omdat de Zesde BTW-richtlijn
voor de leveringen van goederen en het verrichten van diensten door deze sector
daartoe niet de mogelijkheid biedt. Het is evenmin mogelijk alleen de diensten
van deze sector onder de toepassing van het verlaagde BTW-tarief te brengen
op grond van de op 22 oktober 1999 aanvaarde BTW-richtlijn met betrekking
tot het experiment met de toepassing van het verlaagde BTW-tarief voor arbeidsintensieve
diensten.In dit verband merken wij op dat het recyclen van producten op zichzelf
zich meestal afspeelt in de bedrijfskolom zodat daar het BTW-tarief aspect
geen rol speelt. Dit aspect speelt alleen een rol bij leveringen en diensten
ten behoeve van de consument. Zoals gezegd is de toepassing van het verlaagde
BTW-tarief voor die prestaties momenteel Europees-rechtelijk niet mogelijk.
Dit neemt niet weg dat, als zich daarvoor in de toekomst een geschikte gelegenheid
aandient, wij bereid zijn ons er in Europees verband voor in te zetten dat
het in de toekomst Europees-rechtelijk wel mogelijk wordt bepaalde leveringen
en/of diensten van de kringloopindustrie te belasten naar het verlaagde BTW-tarief.5.10.3. Verlaagd BTW-tarief op fabrieksmatige diervoedingDe leden van de fractie van de VVD merken op dat zij vinden dat in het
kader van de verschuiving van directe naar indirecte belastingen, de regering
analoog aan de herziening van de Wet op de inkomstenbelasting 1964, ook de
Wet op de omzetbelasting 1968 had kunnen herzien. Zij wijzen er daarbij op
dat in het kader van de verhoging van het algemene tarief van de omzetbelasting
een aantal posten van tabel I van genoemde wet tegen het licht zouden kunnen
worden gehouden, om te bezien of voor die posten de toepassing van het verlaagde
BTW-tarief nog langer wenselijk is. Een door deze leden bedoelde herziening
van de Wet op de omzetbelasting 1968 is in het onderhavige wetsvoorstel inderdaad
niet voorzien. Wij menen dat een dergelijke herziening ook niet aan de orde
behoeft te komen in het kader van het Belastingplan 2000. De door deze leden
gememoreerde verhoging van het algemene BTW-tarief is immers voorzien in het
onlangs bij de Tweede Kamer ingediende voorstel van wet houdende Invoeringswet
Wet inkomstenbelasting 2001 die in werking moet treden op 1 januari 2001.
Indien er in het kader van laatstgenoemd wetsvoorstel behoefte
zou bestaan bepaalde leveringen en diensten die nu worden belast naar het
verlaagde BTW-tarief in de toekomst te belasten naar het algemene BTW-tarief
dan kan daarin worden voorzien in het belastingplan 2001. Dit geldt ook voor
bewegingen in de omgekeerde richting zoals deze leden bepleiten met betrekking
tot het BTW-tarief voor fabrieksmatige diervoeding. In dit verband willen
wij nu in algemene zin vast opmerken dat de mogelijkheid om bepaalde goederen
en diensten over te hevelen van het algemene tarief naar het verlaagde tarief
beperkt zijn omdat Nederland zich in dit verband moet houden aan de bepalingen
die ter zake zijn gesteld in de Zesde BTW-richtlijn. In het specifieke geval
van de fabrieksmatige diervoeding zouden de Europese regels een overheveling
naar het verlaagde tarief niet in de weg staan. Het voorstel leidt evenwel
tot een budgettaire derving van 75 tot 100 mln die moet worden afgewogen tegen
de beleidsprioriteiten van het kabinet. Ook in het beleid om de belastingdruk
van directe naar indirecte belastingen te verschuiven is dit voorstel minder
passend.5.11. Omzetting aandelen in euro's en kapitaalsbelastingIn antwoord op de vraag van de leden van de fractie van D66 met betrekking
tot de regeling in de kapitaalsbelasting bij omzetting van aandelenkapitaal
in euro, merken wij het volgende op. De omzetting in euro van relatief kleine
coupures met afronding naar boven op 1 eurocent leidt tot een toename van
nominaal aandelenkapitaal. Dit gevolg van de afronding is weergegeven in de
brief van de minister van Justitie op vragen van de vaste commissie van Justitie
van 7 december 1998 (Kamerstukken II 1998/99, 25 107, nr. 29). Bij uitgifte
van nieuw aandelenkapitaal na 31 december 1998 kon rekening worden gehouden
met de gevolgen van de afrondingsregels. Om te voorkomen dat anticipatiegedrag
zou worden gehonoreerd is in de regeling bepaald dat de faciliteit zich niet
uitstrekt tot aandelenkapitaal dat na 31 december 1998 is uitgegeven.Reden waarom de voorgestelde maatregelen met betrekking tot de kapitaalsbelasting
op een bij Koninklijk besluit te bepalen tijdstip in werking treedt, dit in
antwoord op de desbetreffende vraag van de leden van D66, is om de inwerkingtreding
van artikel XXI te kunnen afstemmen op de inwerkingtreding van het bij Koninklijke
boodschap van 24 september 1999 ingediende voorstel van Wet tot wijziging
van boek 2 van het Burgerlijk Wetboek in verband met de invoering van de euro
(Kamerstukken II 1999/2000, 26 823, nrs. 1–2). Met dat wetsvoorstel
worden namelijk de artikelen 67a en 187a opgenomen in het Burgerlijk Wetboek
waar de onderhavige fiscale maatregel bij aan sluit.De leden van de fractie van het CDA vragen in dit verband naar voorbeelden
waarbij er sprake van is dat de toename van het nominale aandelenkapitaal
uitsluitend het gevolg van de omzetting van het nominale bedrag van de aandelen
in euro.Hiervan is sprake indien naast de omzetting in euro en de afronding naar
boven van het aandelenkapitaal, er geen andere wijzigingen in de verdeling
van het kapitaal plaatsvinden die leiden tot een wijziging van het nominale
bedrag van de aandelen. Er zijn namelijk situaties denkbaar waarin de toename
van het kapitaal weliswaar het gevolg is van de omzetting in euro en afronding
naar boven, maar een deel van het afrondingsverschil is terug te voeren op
een wijziging in de samenstelling van het kapitaal die voorafgaat aan de omzetting
en afronding. In dat geval geldt de vrijstelling niet voor het laatstgenoemde
deel van het afrondingsverschil.Om een en ander te verduidelijken volgt hierna een cijfervoorbeeld waarin
voor twee situaties de verschuldigde kapitaalsbelasting wordt berekend. In
situatie a wordt een geplaatst aandelenkapitaal van 100 mln in 1999 omgezet
in euro, de verschuldigde kapitaalsbelasting is vanwege toepassing
van de vrijstelling nihil. In situatie b worden voorafgaand aan de omzetting
de aandelen gesplitst in kleine coupures, er is dan geen vrijstelling van
kapitaalsbelasting voorzover de toename van het nominaal kapitaal het gevolg
is van het splitsen van de aandelen. Situatie a. 1 000 000
aandelen in coupures van 100 gulden = 100 mln geplaatst kapitaal omrekening in euro (koers f 2,20 371):1 000 000 x • 45,37 802 = • 45 378 020na afronding:1 000 000
x • 45,38 = • 45 380 000Het kapitaal is na afronding met • 1980 (f 4363,34) toegenomen.De kapitaalsbelasting bedraagt • 19,80 (f 43,63). Dit bedrag
is vrijgesteld op grond van de in het wetsvoorstel opgenomen regeling. Situatie b. De
aandelen uit voorbeeld a worden voorafgaand aan de omzetting gesplitst in
coupures van 5 gulden 20 000 000 x f 5 = f 100 mln geplaatst kapitaal omrekening in euro:20 000 000 x •
2,26 890 = • 45 378 000 na afronding:20 000 000 x • 2,27 = • 45 400 000Het kapitaal is na afronding met • 22 000 (f 48 481,62)
toegenomen.De kapitaalsbelasting bedraagt • 220 (f 484,81). Van dit bedrag
is • 19,80 (f 43,63) vrijgesteld.5.12. Terugwerkende kracht constructiebestrijding overdrachtsbelastingWij hebben kennis genomen van de bezwaren van de leden van de fracties
van de VVD, GPV en RPF tegen de plannen om aan de maatregelen waarmee de constructies
in de overdrachtsbelasting met commanditaire vennootschappen worden bestreden
terugwerkende kracht te verlenen. Ook de leden van de fractie van D66 spreken
zich over dit onderwerp uit. Deze leden achten terugwerkende kracht in het
onderhavige geval wel gerechtvaardigd.Het lijkt ons juist om het door genoemde leden aan de orde gestelde punt
van de terugwerkende kracht bij de maatregelen ter bestrijding van constructies
in de overdrachtsbelasting in breder verband te behandelen bij het wetsvoorstel
waarin de concrete maatregelen zullen worden opgenomen, te weten bij het binnenkort
in te dienen wetsvoorstel tot wijziging van de Wet op belastingen van rechtsverkeer
en de Natuurschoonwet 1928. Op deze plaats is evenwel op te merken dat wij
met de leden van de fracties van GPV en RPF van oordeel zijn dat terugwerkende
kracht alleen verdedigbaar is als daarvoor zwaarwegende argumenten gelden.5.13. Natuurschoonwet 1928Met instemming hebben wij kennis genomen van de steun van de leden van
de D66-fractie voor de voorgestelde aanpak van oneingelijk gebruik van de
NSW-faciliteiten. Over de vraag hoe de doorwerking van de voorgestelde uitbreiding
van de Natuurschoonwet 1928 naar de onroerende zaakbelasting en waterschapsomslagen
wordt voorkomen, deze leden vragen hiernaar, is op dit moment nog overleg
gaande met het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties. Zodra
dit overleg is afgerond zullen wij de Kamer informeren over de wijze waarop
wordt voorgesteld de doorwerking te voorkomen. 5.14. Kwijtscheldingsfaciliteit inzake successie en schenkingsrechtDe leden van de CDA-fractie vragen naar de gevolgen van het intrekken
van de zogenoemde verpachte-waarderesolutie en de invoering van een (uitstel-
en) kwijtscheldingsfaciliteit inzake successie- of schenkingsrecht bij bedrijfsopvolging.
Hun vraag of de druk van het successie- of schenkingsrecht bij bedrijfsopvolging
in de agrarische sector ongeveer gelijk blijft, beantwoorden wij, mede onder
verwijzing naar de verfijning van de kwijtscheldingsfaciliteit in het wetsvoorstel
technische aanpassingen (Kamerstukken 26 852), als volgt. Zoals in paragraaf 1.5
van de memorie van toelichting bij laatstgenoemd wetsvoorstel is vermeld,
is gebleken dat de kwijtscheldingsfaciliteit onvoldoende is toegesneden op
de situatie in de agrarische sector, althans dat daaromtrent veel discussie
en onzekerheid bestaat. Over de formulering van die verfijning heeft zeer
onlangs nader overleg plaatsgevonden met het landbouwbedrijfsleven (Land-
en Tuinbouworganisatie Nederland en het Nederlands Agrarisch Jongeren Kontakt).
Dat overleg heeft geresulteerd in een opnieuw geformuleerde wijziging van
de reikwijdte van de kwijtscheldingsfaciliteit. Deze wijziging komt erop neer
dat over het verschil tussen de waarde in het economische verkeer (de vrije-marktwaarde)
en de waarde van grond in (duurzaam) verpachte staat uiteindelijk geen successie-
of schenkingsrecht zal worden geheven. Deze wijziging zal worden aangebracht
bij nota van wijziging op wetsvoorstel 26 852. Daarmee wordt bereikt
dat de vorenbedoelde fiscale druk inzake bedrijfsopvolging niet hoger is –
en, afhankelijk van de situatie, zelfs lager is – dan die was onder
de verpachte-waarderesolutie.5.15. Afschaffen verbruiksbelasting frisdranken, vruchtesappen,
mineraalwaterDe leden van de fracties van de PvdA, de VVD en GroenLinks vragen naar
de stand van zaken met betrekking tot de afschaffing van de verbruiksbelasting
op alcoholvrije dranken, mede naar aanleiding van de bij de behandeling van
de Drank- en Horecawet aangehouden motie Hermann en de reeds eerder aangenomen
moties Van der Vaart c.s. en De Vries c.s.In laatstgenoemde motie wordt het kabinet gevraagd de afschaffing van
de verbruiksbelasting op alcoholvrije dranken te betrekken bij de belastingherziening
21e eeuw. In bijlage 3 bij Hoofdstuk IX-B (Kamerstukken II 1999/2000, 26 8000,
nr. 3) is met betrekking tot de moties van der Vaart c.s. en de Vries c.s
aangegeven dat deze kwestie aan de orde is geweest bij de vormgeving van de
tariefwetgeving belastingherziening 21e eeuw, maar dat er geen budgettaire
ruimte aanwezig is om de motie uit te voeren.Wij merken ter aanvulling nog op dat, zo het mogelijk zou zijn budgettaire
ruimte te scheppen, de prioriteit van de aanwending daarvan zou moeten liggen
bij andere maatregelen die meer een stimulans voor economie en werkgelegenheid
vormen. Dit door de Kamer ook onderschreven standpunt is met betrekking tot
de motie Van der Vaart door de toenmalige Staatssecretaris van Financiën
reeds ingenomen (Handelingen II 1992/93, blz. 28-2062, m.k.). In het tijdens
het wetgevingsoverleg over het Belastingplan 1995, mede namens de minister
van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, gegeven antwoord op vragen van het
lid Crone (Aanhangsel Handelingen II 1994/95, nr. 384), heeft de tweede ondergetekende
reeds aangegeven dit standpunt te delen.Los hiervan zij bedacht dat een verhoging van de accijns op alcoholhoudende
dranken in de voor de afschaffing van de verbruiksbelasting op alcoholvrije
dranken noodzakelijke omvang (445 mln betekent een verhoging van circa 25%)
thans niet gewenst is uit oogpunt van toename van grensoverschrijdende aankopen
en de gevolgen daarvan. Een verschuiving van belastingdruk van de bedoelde
belasting naar een accijns zou overigens ook niet leiden tot
een verschuiving van directe naar indirecte belastingen.5.16. Huurwaardeforfait/aftrekbaarheid hypotheekrenteDe leden van de fracties van het GPV en de RPF stellen de vraag of het
niet billijk zou zijn om indien de hypotheek hoger is dan f 1,3 mln en
alle rente aftrekbaar is de maximering van het huurwaardeforfait te laten
vervallen.Het huurwaardeforfait is voor het gehele eerste WOZ-tijdvak gemaximeerd
op f 16 800. Bij het begin van het eerste kalenderjaar van het tweede
WOZ-tijdvak wordt dit maximum vervangen door een ander bedrag. De indexering
van het maximum van het huurwaardeforfait dat in het eerste WOZ-tijdvak achterwege
is gelaten, wordt dan mede in de berekening betrokken. Op deze wijze werkt
de huur-ontwikkeling van woningen ten volle door in de hoogte van het maximum
van het forfait. Een maximum in het huurwaardeforfait is voorts opgenomen
omdat het feitelijk bedrag aan vergelijkbare huur van een woning een degressief
verloop heeft, dat op een gegeven moment ook in absolute zin niet meer verder
oploopt. Dit is in het verleden de reden geweest om een maximumbedrag in guldens
op te nemen. De hypothecaire geldlening is overigens niet van invloed op het
huurwaardeforfait voor de bepaling van de omvang van het voordeel uit eigen
woning.Naar aanleiding van de vraag van de leden van het GPV en de RPF merken
we op dat indien er voor mensen met een hypotheek op de eigen woning van meer
dan 1,3 mln gulden geen maximering van het huurwaardeforfait meer zou zijn,
dit tot een extra belastingopbrengst van ongeveer 5 mln zou leiden.6. Europese aspectenDe leden van de D66-fractie vernemen graag hoe groot de kans wordt geacht
dat voorgestelde maatregelen geen genade vinden in Brussel.De Nederlandse regering heeft de wijzigingen in de grondwaterbelasting,
de afvalstoffenbelasting, de brandstoffenbelasting en de regulerende energiebelasting
inmiddels gemeld bij de Europese Commissie. De Europese Commissie heeft nog
geen reactie gegeven op deze melding. Naar het oordeel van de Nederlandse
regering gaat het bij de wijzigingen om generieke fiscale maatregelen en bevatten
de wijzigingen geen nieuwe steunmaatregelen en brengen zij evenmin een wijziging
aan in de steunvoorwaarden van de reeds bestaande regelingen. De raffinaderijvrijstelling
en de wijziging in de heffing van brandstofbelasting over restbrandstoffen
vormen hierop formeel een uitzondering aangezien voortaan een vrijstelling
geldt waar thans een nihiltarief van toepassing is.De Nederlandse regering mag de voorgenomen maatregelen niet tot uitvoering
brengen voordat de Commissie heeft beslist. De Europese Commissie moet beslissen
de steun goed te keuren omdat hij voor een ontheffing in aanmerking komt,
of de formele onderzoeksprocedure ex artikel 88, lid 2 EG-Verdrag in te leiden
indien zij eraan twijfelt of de steun voor een ontheffing in aanmerking komt.7. Budgettaire effectenDe leden van de fractie van D66 vragen om nadere uitleg van een aantal
maatregelen met budgettaire gevolgen die niet in de MvT aan de orde komen:
«voortzetting budget MIA 1999 ten bate van de landbouwsector»,
«verhoging budget Farbo», «handhaving WBSO-percentage op
13%», en «invulling RA-ombuiging M&O».Dienaangaande merken wij het volgende op. a. voortzetting budget MIA 1999 t.b.v. de landbouwsector:In 1999 is een bedrag voor de MIA uitgetrokken, eenmalig gefinancierd
uit het budget voor positieve prikkels bedrijfsleven. Toen is afgesproken
dat voor de jaren 2000 en 2001 deze financiering weer zou vervallen. In dit
belastingplan is structureel dekking gegeven voor het voortzetten van het
budget van de MIA uit 1999 uit de algemene lastenverlichting. Voor de jaren
2000 en 2001 maakt de verdere verhoging van de MIA deel uit van de generieke
terugsluismaatregelen, gefinancierd uit de beschikbare vergroeningsopbrengsten
die in die jaren worden gegenereerd.b. verhoging budget FarboMet ingang van 1-1-1998 is de regeling voor willekeurige afschrijving
op ARBO-bedrijfsmiddelen ingevoerd. Het investeringsplafond voor deze regeling
is toen zodanig vastgesteld dat het budgettaire beslag over de eerste vijf
jaar gemiddeld 10 mln bedroeg. De regeling is succesvol; het tot dusverre
in 1999 geclaimde investeringsbedrag zal inmiddels het plafond van 95 mln
hebben overschreden. Het budgettaire beslag van deze regeling zal naar verwachting
op 20 mln uitkomen. Om te voorkomen dat de regeling moet worden beperkt dan
wel buiten toepassing gesteld moet worden, wordt het budget verhoogd met 10
mln.c. handhaving WBSO-percentage op 13%De S&O afdrachtvermindering wordt op twee onderdelen gewijzigd. De
eerste wijziging betreft de uitvoering van de aankondiging in de zogenoemde
industriebrief dat «in het vervolg slechts één keer per
jaar in het kader van de begroting het percentage wordt vastgesteld».
De mogelijkheid de percentages te wijzigen – thans twee keer per jaar –
zal worden beperkt tot wijziging eenmaal per jaar, en wel op 1 januari. Uitgaande
van de huidige inzichten over het gebruik van deze regeling in 1999 zou het
tegemoetkomingspercentage dat geldt voor de S&O-loonkosten boven de 150 000
gulden met 1%-punt naar 12% moeten worden verlaagd. Handhaving van de huidige
percentages leidt zonder verhoging van het budget tot een overschrijding van
het voor deze regeling geldende budget met circa f 20 mln. De tweede
wijziging betreft de verruiming van het uiterste tijdstip waarbinnen het verzoek
om een S&O-verklaring moet worden ingediend. Dit tijdstip wordt gewijzigd
van drie naar vier weken voor de aanvang van het kalenderjaar waarin het S&O
werk wordt verricht.d. invulling RA-ombuiging M&OIn het regeerakkoord is bij de ombuigingen onder meer een opbrengst van
500 mln ingeboekt uit hoofde van het tegengaan van misbruik en oneigenlijk
gebruik van fiscale regelingen (oplopend van een opbrengst van 100 mln in
2000, 150 mln in 2001 en 500 mln vanaf 2002). Zoals in paragraaf 1.3
van de memorie van toelichting is aangegeven is binnen het zogenoemde ondernemerspakket
21e eeuw invulling gegeven aan deze taakstelling. De invoering zal in twee
tranches plaatsvinden; de eerste tranche maatregelen is opgenomen in het Belastingplan
2000. In verband met de invulling van de taakstelling binnen het ondernemerspakket
21e eeuw is in het budgettaire overzicht een tegenboeking opgenomen voor het
aanvankelijk voor 2000 in de belastingramingen verwerkte bedrag.De Minister van Financiën,G. ZalmDe Staatssecretaris van Financiën,W. A. F. G. Vermeend 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-26820-12.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl