Wijziging Awb, Wet tarieven burgerlijke zaken en enkele andere wetten ter verhoging opbrengst van griffierechten; Memorie van antwoord
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-07 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 20032004-28740, nr. B

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum ontvangst

30-10-2003

Eerste Kamer der Staten-Generaal

2003-2004

28740 nr. B

28-10-2003

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 28740Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 36 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
28 740Wijziging van de Algemene wet bestuursrecht, de Wet tarieven in burgerlijke
zaken en enkele andere wetten ter verhoging van de opbrengst van de griffierechten
(verhoging van de opbrengst van griffierechten)BMEMORIE VAN ANTWOORDOntvangen 28 oktober 2003Met belangstelling heb ik kennis genomen van de reactie van de fracties
van de VVD, het CDA, de PVDA, de SGP de ChristenUnie en de SP. Ik ben verheugd
te mogen constateren dat een aantal fracties het standpunt deelt dat de rechtspraak
niet de eerst aangewezene is voor het oplossen van geschillen waarvoor een
alternatief bestaat. Op de vragen en opmerkingen van deze fracties zal ik
in het navolgende puntsgewijs ingaan.De leden van de fractie van de VVD en het CDA hebben
met aandacht voor artikel 6 EVRM kennis genomen van het wetsvoorstel. Deze
leden vragen of ik de mening ben toegedaan dat in zijn algemeenheid te snel
een beroep op de rechter wordt gedaan.Ik ben van mening dat burgers en bedrijven een eigen verantwoordelijkheid
hebben om te proberen hun conflicten zonder tussenkomst van de rechter op
te lossen. Ik acht het van groot belang dat deze partijen, indien zij overwegen
een conflict aan de rechter voor te leggen, zich rekenschap geven van de mogelijkheid
om dit conflict zonder beroep op de rechter op te lossen. De essentie van
de Staat is dat hij geschillen kan beslechten die elders niet oplosbaar zijn.
In de afgelopen jaren heeft in toenemende mate het beeld postgevat dat de
Staat (in de gedaante van de rechterlijke macht) de eerst aangewezene is om
geschillen te beslechten.De gedachte van de leden van de fracties van de VVD en het CDA dat het
beroep op de rechtspraak dusdanig kostbaar is dat er alleen als uiterste redmiddel,
wanneer er substantiële belangen op het spel staan, geprocedeerd wordt,
vindt geen weerklank in de dagelijkse praktijk. Ik deel de gedachte van deze
leden dat indien deze situatie zich zou voordoen en waarbij dit inhoudt dat
eerst gebruik wordt gemaakt van alternatieven, het thans voorliggende wetsvoorstel
in dit verband niet noodzakelijk zou zijn. Thans worden aan de rechterlijke
macht in het civiel- en bestuursrecht soms zaken voorgelegd waarbij het achteraf
de vraag is of de betrokkenen niet op een andere wijze tot een bevredigende
oplossing hadden kunnen komen. Teneinde te komen tot de door deze fracties
geschetste situatie acht ik de thans voorgestelde verhoging noodzakelijk. De leden van de fractie van de VVD en de fractie van
het CDA vragen of ik de visie deel dat met het wetsvoorstel een soort dubbele
bezuinigingsslag gerealiseerd wordt. Deze leden vragen of het in het licht
hiervan niet voor de hand ligt de (extra) opbrengst van de griffierechten
in belangrijke mate te laten toekomen aan de rechterlijke macht. Dit teneinde
de wachttijden en andere knelpunten het hoofd te kunnen bieden, in plaats
van deze (extra) opbrengst aan te wenden voor de algemene middelen van het
ministerie.De visie van de leden van de fracties van de VVD en het CDA dat met dit
wetsvoorstel een dubbele bezuinigingsslag wordt gerealiseerd deel ik niet.
Zoals gesteld in de nota naar aanleiding van het verslag is het mijn verwachting
dat met dit wetsvoorstel en met de nog nader uit te werken initiatieven op
het gebied van de alternatieve geschillenbeslechting, een zekere afname van
het aantal rechtszaken mag worden verwacht. Dit doet er echter niet aan af
dat reeds enkele jaren sprake is van een autonome groei van het aantal rechtszaken.
Het is mijn verwachting dat dit wetsvoorstel samen met de stimulans op het
gebied van de alternatieve geschillenbeslechting kan leiden tot het afremmen
van deze autonome groei, maar dat deze groei hierdoor niet tot stilstand zal
komen. Het gevolg hiervan is dat de kostenbesparing ten gevolge van dit wetsvoorstel
slechts relatief zal zijn. Van een dubbele bezuinigingsslag zal dan ook geen
sprake zijn.Het is de verwachting dat met de thans voorgestelde verhoging een extra
opbrengst van de griffierechten van circa € 17 miljoen zal worden gerealiseerd.
De opbrengsten van dit wetsvoorstel zijn reeds per 1 januari 2003 ingeboekt
en dragen bij tot een grotere ruimte op de justitiebegroting 2003 en volgende
jaren. Deze grotere ruimte is in de begroting 2003 voor een deel inderdaad
aangewend voor hogere uitgaven ten behoeve van de rechtspraak. In de begroting
van 2004 is zelfs een zeer substantiële verhoging van het rechtspraakbudget
voorzien. Deze verhoging is inderdaad mede mogelijk door de thans voorgestelde
verhoging van de griffierechten. Gezien de begrotingssystematiek is het niet
zo dat de opbrengsten van de griffierechten in zijn geheel ten gunste komen
aan de rechtspraak. Een vergelijking op dit punt kan gemaakt worden ten aanzien
van de opbrengsten van de boeten en transacties die evenmin rechtstreeks toevloeien
aan het Openbaar Ministerie.De leden van de fracties van de VVD en het CDA vragen
de aandacht voor de positie van de kleine zelfstandigen opdat deze als gevolg
van dit wetsvoorstel niet buiten de boot zullen vallen.De positie van de kleine zelfstandigen heeft zeer zeker mijn aandacht.
In dit verband wil ik de leden van de VVD wijzen op het voorstel van de fractie
van de PvdA in de Tweede Kamer tot het verhogen van het griffierecht dat een
rechtspersoon verschuldigd is bij ontbinding van een contract van een werknemer
bij de kantonrechter. Mede gezien mijn verwachting dat de door de PvdA voorgestelde
verhoging van dit griffierecht van € 232 naar € 607,- tot problemen
kan leiden bij kleine zelfstandigen, heb ik een daartoe strekkend amendement
ontraden en gesteld dat dit punt wordt meegenomen in het onderzoek naar het
stelsel van griffierechten. Bij dit onderzoek wordt ook rekening gehouden
met de positie van de kleine zelfstandigen.Zoals reeds gesteld in de nota naar aanleiding van het verslag hebben
niet alleen burgers, maar ook bedrijven een grote eigen verantwoordelijkheid
om de eigen geschillen en conflicten op te lossen. Binnen het bedrijfsleven
wordt reeds op een aantal terreinen gebruik gemaakt van alternatieve vormen
van geschillenbeslechting. Het is mijn idee dat het mede in verband
met de ontlasting van de rechterlijke macht wenselijk is het gebruik van dergelijke
alternatieven te bevorderen. De verhoging van de griffierechten op basis van
dit wetsvoorstel acht ik niet van dien aard dat gevreesd mag worden dat kleine
zelfstandigen uit de boot zullen vallen.De leden van de PvdA-fractie tonen zich gevoelig voor
het streven van het kabinet de burger te stimuleren bij gerezen geschillen
naar andere oplossingen te zoeken dan de gang naar de rechter. Deze leden
hopen met de regering dat deze maatregel ertoe zal bijdragen dat de gang naar
de rechter een meer weloverwogen, niet lichtvaardige stap zal zijn of worden.
In dit verband vragen deze leden voor hoeveel geschillen en voor hoeveel van
de thans gevoerde procedures de burger een alternatief voor de gang naar de
rechter heeft.Ik stel het op prijs dat de leden van de fractie van de PvdA de lijn van
het kabinet de burger te stimuleren bij gerezen geschillen naar andere oplossingen
te zoeken dan de gang naar de rechter ondersteunen. Binnenkort zal mijn standpuntbepaling
ADR/Mediation aan de Tweede Kamer worden aangeboden, zoals is toegezegd in
het Tussenbericht (kamerstukken, 2002/2003, 26 352, nr. 66). Daarin zal
onder andere worden aangegeven hoe Justitie denkt te bevorderen dat burgers
hun verantwoordelijkheid nemen voor het oplossen van hun conflicten en daar
waar ze zelf er niet uitkomen eerst kiezen voor een alternatieve manier van
conflictoplossen. Ook zal daarbij een antwoord worden gegeven op de vraag
in hoeverre voor de thans gevoerde procedures een alternatief voor de rechter
aanwezig is en over de omvang hiervan.Onder verwijzing naar het gehele met procederen samenhangende
kostenplaatje vragen de leden van de PvdA-fractie waar een wanneer de trend
van het almaar opschroeven van de aan procederen verbonden kosten zal stoppen.
In dit verband vragen de leden van de fractie van de SGP en de fractie van
de ChristenUnie of de regering het standpunt deelt dat van een stijging van
de griffierechten met 20% sprake zal zijn.Zoals in de nota naar aanleiding van het verslag is gesteld, acht ik het
van belang dat degene die overweegt een conflict aan de rechter voor te leggen
zorgvuldig van deze mogelijkheid gebruik maakt. Dit om een doelmatig gebruik
van de kostbare voorzieningen voor rechtspraak te waarborgen. Met het oog
hierop is in het Strategisch Akkoord een verhoging van de griffierechten met
10% aangekondigd. Aangezien ik een bezuinigingsmaatregel in het Strategisch
Akkoord ten laste van de rechtsbijstand niet heb doorgevoerd, maar heb verdeeld
over alle rechtzoekenden via een extra verhoging van de griffierechten met
5% naast de aanvankelijk voorgestelde 10%, komt de thans voorgestelde verhoging
uit op 15%. De thans voorgestelde verhoging vloeit derhalve voort uit het
Strategisch Akkoord. Voor wat betreft de vermeende trend ga ik er van uit
dat leden van de fractie van de PvdA hiermee doelen op de diverse indexeringen
en de thans voorgestelde verhoging van de griffierechten. Ik acht het van
belang de jaarlijkse indexering en de thans voorgestelde structurele verhoging
van elkaar te onderscheiden. De indexering van griffierechten beoogt de invloed
van inflatie tegen te gaan. Teneinde de reële opbrengst van de ontvangen
griffierechten op een gelijk peil te houden vindt indexering jaarlijks plaats.
In die zin kan gesproken worden van een trend. De indexering vindt achteraf
plaats op basis van cijfers van het CBS. Degene die het griffierecht verschuldigd
is, is na een indexering op papier in euro's een hoger bedrag verschuldigd.
De reële waarde van het bedrag zal echter overeenstemmen met het bedrag
in euro's zoals deze persoon dat een jaar eerder voor dezelfde zaak verschuldigd
zou zijn. Dit is ook de reden dat het kabinet het standpunt dat sprake zou
zijn van een stijging van de griffierechten met 20% niet deelt.
De reële waarde van de griffierechten stijgt enkel ten gevolge van de
thans voorgestelde structurele verhoging met 15%.Dat de verhoging van de griffierechten in combinatie met de indexering
een trend vormt is een gedachte die ik, zoals hiervoor reeds geschetst, niet
deel aangezien tussen de indexering en de verhoging geen verband bestaat.
De vraag of een trend bestaat hangt nauw samen met de vraag hoever kan worden
doorgegaan met de verhoging van de griffierechten. Bij de verhoging is onder
meer bezien hoe deze zich verhoudt tot het recht op toegang tot de rechter.
Indien deze grens in het geding komt, zal een verhoging zoals deze thans over
de gehele breedte wordt doorgevoerd niet reëel zijn. Naar aanleiding
van de volgende vraag zal ik nader op deze (EVRM-)grens ingaan.De leden van de fracties van het CDA, de PvdA en de
VVD vragen wanneer volgens de regering op dit punt de kritische (EVRM-) grens
bereikt is. Voorts vragen de leden van de fractie van de PvdA of het de intentie
van de regering is de voorgestelde verhoging eerst door te voeren en vervolgens
pas in te grijpen indien de kritische grens wordt overschreden? Betekent dit
dat de regering een (tijdelijke) schending van artikel 6 EVRM niet per se
onacceptabel acht, mits deze vanaf het moment dat ze wordt vastgesteld, derhalve
«after the fact», wordt weggenomen?Met de leden van de fracties van het CDA, de VVD en de PvdA deel ik de
gedachte dat het gewenst is dat het recht op toegang tot de rechter gewaarborgd
blijft. Het kabinet is van oordeel dat hoewel de griffierechten met dit voorstel
substantieel worden verhoogd, geen sprake is van een schending van het recht
op toegankelijke rechtspraak. Een belangrijke factor bij het behoud van het
recht op toegang tot de rechter wordt gevormd door het stelsel van griffierechten.
Via de differentiatie naar zaakscategorieën en naar natuurlijke en rechtspersonen
blijft de verhoging voor de meest kwetsbare personen beperkt. De meest kwetsbare
groep wordt gevormd door de minst draagkrachtigen. In de nota naar aanleiding
van het aanvullend verslag heb ik voorbeelden gegeven hoe de verhoging van
de griffierechten voor deze categorie rechtzoekenden uitwerkt.De beslissing om al dan niet een geschil aan de rechter voor te leggen
is afhankelijk van tal van factoren. De hoogte van het griffierecht vormt
slechts een van deze factoren. In de nota naar aanleiding van het aanvullend
verslag is gesteld dat aangezien verschillende van deze factoren zich binnen
de sfeer van de procespartijen bevinden, het kabinet geen garantie kan bieden
dat de thans voorgestelde verhoging voor geen enkele rechtzoekende aanleiding
zal zijn om van een procedure af te zien. Dit hangt nauw samen met de vraag
van de PvdA omtrent de kritische (EVRM-)grens. Zo nauwkeurig als de grens
tussen landen valt aan te geven, zo onbepaald is deze kritische (EVRM-)grens.
Aangezien hier geen harde en duidelijke criteria voor beschikbaar zijn, hangt
deze vraag nauw samen met de omstandigheden van het individuele geval.Volgens de vaste jurisprudentie van het Europees Hof van de Rechten voor
de Mens is het recht op toegang tot de rechter, zoals gewaarborgd in artikel
6 van het EVRM, geen absoluut recht. Er zijn beperkingen mogelijk. Het onderwerp
is zelfs bij uitstek voorwerp van regulering door de verdragsstaten. Een beperking
van de toegang tot de rechter is krachtens deze jurisprudentie niet met artikel
6 EVRM verenigbaar wanneer het recht op toegang tot de rechter in de kern
wordt aangetast, de beperking geen legitiem doel dient of geen redelijke verhouding
bestaat tussen het nagestreefde doel en de gebruikte middelen. In dit verband
is reeds verwezen naar de EHRM uitspraak van 21 november 2001, Fogarty tegen het Verenigd Koninkrijk. Ook kan verwezen worden naar de zaken EHRM,
13 juli 1995, Tolstoy tegen het Verenigd Koninkrijk (Series A-323), §
64, EHRM, 15 februari 2000, García Manibardo tegen Spanje (appl. no.
38695/97), § 45 en EHRM, 19 juni 2001, Kreuz tegen Polen (appl. no. 28 249/95),
§ 54.Het is niet de verwachting van het kabinet dat de thans voorgestelde verhoging
zal leiden tot een aantasting van de kern van het recht op toegang tot de
rechter. De verhoging is niet van dien aard dat hiervoor gevreesd dient te
worden. Dit aangezien de effecten van de verhoging door de differentiatie
in griffierechten en het blijven bestaan van de rechtsbijstand, voor de meest
kwetsbare groepen beperkt zullen blijven. Aangezien het recht op toegang tot
de rechter echter afhankelijk is van de situatie in een concreet geval, valt
na de voorgestelde verhoging, evenmin als ten aanzien van de griffierechten
zoals deze thans gelden, een garantie te geven dat een bepaald griffierecht
in geen enkel geval zal leiden tot een schending van artikel 6 EVRM. Aangezien
het kabinet evenals de fracties die hieromtrent hun bezorgdheid hebben geuit,
van oordeel is dat het recht op toegang tot de rechter in de kern gewaarborgd
dient te blijven, heb ik toegezegd de gevolgen van dit wetsvoorstel in samenhang
met de verhoging van het uurtarief voor de toegevoegde rechtsbijstand te zullen
volgen. Indien mocht blijken dat corrigerende maatregelen nodig zijn dan kunnen
deze genomen worden.Ik hecht er in dit verband aan te wijzen op het feit dat het Strategisch
Akkoord voorziet in een bezuinigingsmaatregel ten laste van de rechtsbijstand.
Naar mij inmiddels, mede met het oog op de kritische (EVRM-)grens, is gebleken
behoort een structurele bezuiniging op de rechtsbijstand, zonder een ingrijpende
wijziging van de opzet van de rechtsbijstand, niet tot de reële mogelijkheden,
als we de toegang tot de rechter voor minder draagkrachtigen zo goed mogelijk
overeind willen houden. Daarom heb ik besloten deze extra bezuinigingsmaatregel
ten laste van de rechtsbijstand niet door te voeren maar – gezien de
budgettaire samenhang met de verhoging van de griffierechten – de last
van deze maatregel te verdelen over alle rechtzoekenden via een extra verhoging
van de griffierechten met 5% naast de aanvankelijk in het Strategisch Akkoord
voorgestelde 10%.Een verhoging van de griffierechten met 15% in plaats van met 10% heeft
ook gevolgen voor de rechtzoekende die aangewezen is op de rechtsbijstand.
Deze gevolgen zijn echter minder zwaar dan met de hiervoor genoemde maatregel
het geval zou zijn geweest. Gezien het strikte budgettaire kader dat met het
Strategisch Akkoord werd beoogd en de consequenties daarvan voor de begroting
van het Ministerie van Justitie zie ik geen ruimte om de thans voorgestelde
verhoging van de griffierechten te laten vervallen.De leden van de fracties van het CDA en de VVD vragen
hoe het staat met de toegang tot de rechter van personen die net niet tot
de categorie minst draagkrachtigen behoren?Bij deze vraag van de VVD-fractie ga ik uit van de veronderstelling dat
deze leden met hun vraag doelen op personen die gezien hun inkomen geen beroep
kunnen doen op de gefinancierde rechtsbijstand. Evenals voor personen die
in aanmerking komen voor gefinancierde rechtsbijstand gaat ook voor deze categorie
de stelling op dat zij allereerst de mogelijkheid dienen te bezien de eigen
conflicten zonder gang naar de rechter op te lossen. Ik acht een verhoging
van de griffierechten ten aanzien van deze categorie dan ook gepast. Indien deze personen gehouden zijn een geschil aan de rechter voor te
leggen, dan kunnen deze personen ook baat hebben bij de differentiatie van
het stelsel van griffierechten. In dit verband verwijs ik deze leden naar
mijn antwoord op de vraag van de leden van de SP waar ik uiteenzet hoe de
differentiatie van de griffierechten voor minder draagkrachtigen uitpakt.
Ook personen die niet in aanmerking komen voor gefinancierde rechtsbijstand
kunnen immers in gevallen waarbij zij aanspraak kunnen maken op huursubsidie
of in het kader van de sociale zekerheid een procedure voeren waarbij lagere
griffierechten gelden.De leden van de SGP-fractie alsmede de leden van de
fractie van de ChristenUnie vragen of de regering een overzicht kan geven
van de kosten van de rechterlijke macht, onderscheiden naar de sectoren strafrecht,
civiel recht en bestuursrecht. In welke sector(en) en in welke mate is sprake
van een toename van de werklast en de kosten sedert 1998? Voorts vragen deze
leden of er wat betreft de bepaling van het niveau van de griffierechten een
verschil in benadering tussen civiele en administratiefrechtelijke zaken bestaat
en of dat gehandhaafd zal blijven.De onderstaande tabel geeft een overzicht van de uitgaven per sector van
de rechtspraak in 2002. Voor de jaren 1999 tot en met 2001 is een nadere uitsplitsing
per sector niet mogelijk, omdat deze informatie destijds niet werd geadministreerd.Ook de totale uitgaven van de rechtspraak in de genoemde periode zijn
niet opgenomen, omdat deze niet vergelijkbaar zijn met 2002 vanwege trendbreuken
in onder andere presentatie van de cijfers in de jaarverslagen en de ontvlechting
van het gemeenschappelijk beheer. Hierdoor is het niet mogelijk onderling
vergelijkbare cijfers te geven. Sector2002 (in mln. €)Straf141 Civiel239 Bestuurs117 Totaal rechtspraak497Voor wat betreft de hoogte van de griffierechten in civiele en bestuursrechtelijke
zaken is het nu zo dat de griffierechten in bestuursrechtelijke zaken in het
algemeen lager zijn dan de griffierechten in civiele zaken. Dit blijft ook
na de verhoging het geval.Het is de leden van de fractie van de SGP en van de
fractie van de ChristenUnie niet duidelijk geworden welke strategische keuze
achter de voorgestelde verhoging is gelegen. Zij vragen de keuze voor de langere
termijn op dit punt te verduidelijken. Deze leden wijzen hierbij op de nota
naar aanleiding van het verslag waar op pagina 6 wordt gesteld dat het de
intentie is dat de burger die en het bedrijf dat een geschil heeft in eerste
instantie tracht dit geschil langs andere weg dan via de rechter op te lossen.
Deze leden vragen hoe zich dit verhoudt tot het van de hand wijzen van een
amendement van de heer Wolfsen (PvdA) dat de strekking had een stimulans te
geven aan de alternatieve geschillenbeslechting.Uit de vraag van deze leden begrijp ik dat enige verwarring is ontstaan
ten aanzien van de strategische keuze die ten grondslag ligt aan de voorgestelde
verhoging. De strategische keuze die aan dit wetsvoorstel ten grondslag ligt,
is dat het kabinet met dit wetsvoorstel beoogt de burger die en het bedrijf
dat overweegt een conflict aan de rechter voor te leggen te stimuleren allereerst
te bezien of deze stap wel de meest gepaste is en of geen gebruik gemaakt
kan worden van alternatieven. Het is de wens van het kabinet de druk op de
rechterlijke macht te verlichten waardoor gesproken kan worden
van een slagvaardige rechtspraak. Ik hecht er in dit verband aan op te merken
dat dit wetsvoorstel niet het enige middel is waarmee het kabinet beoogt de
druk op de rechterlijke macht te verlichten. In dit verband verwijs ik naar
de reactie naar aanleiding van de laatste vraag in het voorlopig verslag gesteld
door de fractie van de SP.Met de tweede vraag ten aanzien van het realiseren van de opbrengsten
komen deze leden terug op de behandeling van het onderhavige wetsvoorstel
in de Tweede Kamer. Tijdens het wetgevingsoverleg heeft de heer Wolfsen (PvdA)
een amendement ingediend dat volgens de toelichting beoogde een verhoging
voor rechtspersonen die op basis van artikel 7:685 BW om ontbinding van de
arbeidsovereenkomst vragen te realiseren. Het amendement vormt een verlengde
van een vraag van de fractie van de PvdA in het verslag bij dit wetsvoorstel.
Deze fractie vroeg met welk bedrag het griffierecht van € 232, dat een
rechtspersoon verschuldigd is bij ontbinding van een contract van een werknemer
via de kantonrechter, verhoogd zou dienen te worden teneinde gelijke opbrengsten
te realiseren als met het thans voorliggende wetsvoorstel worden beoogd.In reactie op deze vraag heb ik geantwoord dat de categorie rechtspersonen
niet eenvormig is. Tot deze categorie behoren zowel kleine zelfstandigen als
multinationals. Indien voor deze hele categorie het griffierecht verhoogd
zou worden tot € 607 kan dit met name voor kleine zelfstandigen problematisch
zijn. Mede gezien het huidige economisch klimaat wil ik zorgvuldig naar een
dergelijke verhoging kijken. In de nota naar aanleiding van het verslag heb
ik toegezegd dat dit punt wordt meegenomen bij het onderzoek naar het stelsel
van griffierechten.Mijn antwoord in de Tweede Kamer tijdens het wetgevingsoverleg dient dan
ook als een aanvulling bezien te worden ten opzichte van dit antwoord. Het
is de verwachting dat met dit wetsvoorstel een verhoging met circa €
17 miljoen wordt gerealiseerd. Indien gekozen zou worden voor het alternatief,
zoals voorgesteld in het amendement van de heer Wolfsen, bestaat als gezegd
een risico dat dit problemen oplevert voor kleine zelfstandigen. Daarbij is
het, gezien het feit dat voor het ontbindingsverzoek voor rechtspersonen een
gratis alternatief bestaat, niet ondenkbeeldig dat met een forse verhoging
van het griffierecht bij het ontbindingsverzoek een zekere verschuiving zichtbaar
zal worden richting dit alternatief. Indien een dergelijke verschuiving voor
kleine zelfstandigen geen problemen met zich zou brengen, zou ik dit toejuichen.
Hierbij speelt echter wel een rol dat de € 17 miljoen die met dit wetsvoorstel
wordt gerealiseerd reeds op de Justitiebegroting is ingeboekt. Indien meer
gebruik wordt gemaakt van het voor de rechtzoekende gratis alternatief ligt
het voor de hand dat de opbrengsten van de griffierechten lager uitvallen
dan de begrote € 17 miljoen. Als gevolg hiervan zou ik dan worden geconfronteerd
met een tekort op de Justitiebegroting.Ik geef er in dit verband dan ook de voorkeur aan dat bezien wordt op
welke wijze het voorstel van de heer Wolfsen gerealiseerd kan worden zonder
dat dit nadelige gevolgen heeft voor zowel kleine zelfstandigen als voor de
Justitiebegroting. In dat kader heb ik het amendement ontraden en de ambtelijke
werkgroep die bezig is met een herziening van het stelsel van griffierechten
verzocht dit voorstel mee te nemen en te bezien hoe dit in de praktijk zal
uitpakken.De leden van de fractie van de SGP en de leden van
de fractie van de ChristenUnie vragen of de regering streeft naar een differentiatie
in de hoogte van de griffierechten afhankelijk van de vraag of er alternatieven
voor de gerechtelijke procedure zijn.Een dergelijke differentiatie wordt met het thans voorliggende wetsvoorstel
niet beoogd. Op dit moment is een ambtelijke werkgroep bezig met een onderzoek
naar de herziening van het stelsel van griffierechten. Ik heb deze werkgroep
verzocht ook aan dit aspect aandacht te schenken. In dit verband verwijs ik
ook naar mijn eerdere antwoord op de vraag van de leden van de fractie van
de PvdA ten aanzien van de alternatieven die op het punt van alternatieve
geschillenbeslechting bestaan.De leden van de fractie van de SP vragen een uiteenzetting
hoe ik tegen de samenloop van de verhoging van de griffierechten en de verhoging
van het uurtarief voor toegevoegde rechtsbijstand aankijk en of ik van mening
ben dat de toegang tot het recht hierdoor niet wezenlijk belemmerd wordt.
Voorts vragen deze leden hoe en op welk moment ik zal ingrijpen indien uitval
van beroepen zich (vooral) zal voordoen bij de laagste inkomensklasse. Zou
het niet logischer zijn de laagste inkomenscategorie bij voorbaat uit te sluiten
van de verhoging van het griffierecht. Ook zouden deze leden graag een voorbeeld
zien hoe de gedifferentieerde verhoging in de praktijk zal uitpakken.De gedachte van de fractie van de SP dat met de thans voorgestelde verhoging
van de griffierechten die samenvalt met de verhoging van het uurtarief voor
toegevoegde rechtsbijstand de toegang tot het recht wezenlijk belemmerd wordt,
deel ik niet. Als gezegd heeft het kabinet zich bij het maken van de keuze
uitdrukkelijk rekenschap gegeven van de positie van minder draagkrachtigen.
Als gevolg hiervan is de in het strategisch akkoord opgenomen bezuiniging
op de rechtsbijstand, die deze groep het hardst zou treffen verdeeld over
alle rechtzoekenden waardoor de groep minder draagkrachtigen ontzien wordt.Voorts wordt in het stelsel van griffierechten reeds rekening gehouden
met de positie van minder draagkrachtigen. Het stelsel van griffierechten
kent namelijk een differentiatie naar zaakscategorieën en naar natuurlijke
en rechtspersonen. In het bestuursrecht kent artikel 8:41, derde lid, in onderdeel
a een lager griffierecht voor huursubsidie en sociale zekerheid. Het griffierecht
zal hierbij na de voorgestelde verhoging € 36 bedragen. De voorgestelde
verhoging van de eigen bijdrage in de rechtsbijstand komt voor de laagste
inkomenscategorie neer op een verhoging van € 64 naar € 96. Het
blijft voor de minst draagkrachtigen mogelijk om voor € 132 een
(bestuursrechtelijke) procedure te voeren. De Wet tarieven in burgerlijke
zaken kent eveneens een differentiatie naar zaakscategorieën. Ook voor
de minder draagkrachtigen blijft het bijvoorbeeld na de verhoging van de griffierechten
mogelijk om voor een loonvordering op grond van artikel 629 van Boek 7 van
het Burgerlijk Wetboek voor een bedrag van € 128 een procedure te voeren
(€ 32 griffierecht + € 96 eigen bijdrage). Daarbij kent de Wet tarieven
in burgerlijke zaken de mogelijkheid van de indebetstelling (een regeling
voor korting op het griffierecht) voor de minst draagkrachtigen.De beslissing om al dan niet te gaan procederen is van verschillende factoren
afhankelijk. De hoogte van het griffierecht en de eigen bijdrage bij de rechtsbijstand
vormen twee van deze factoren. Ik acht het derhalve niet op voorhand mogelijk
exact aan te geven op welk moment de drempel voor minder draagkrachtigen dermate
hoog wordt dat de toegang tot de rechter wordt belemmerd. Dit is ook de reden
dat ik heb toegezegd het effect van de verhoging van de eigen bijdrage in
de rechtsbijstand, in samenhang met de verhoging van de opbrengst van griffierechten
te zullen volgen, opdat indien nodig eventuele corrigerende maatregelen genomen
kunnen worden. Indien blijkt dat maatregelen noodzakelijk zijn zal ik mij
daar zoals toegezegd, over buigen. Het kabinet heeft bewust gekozen de minder draagkrachtigen bij het afgeven
van het signaal jegens de burger die overweegt een proces aan te spannen,
niet geheel te ontzien. Evenals voor personen die niet aanmerking komen voor
rechtsbijstand gaat ook voor minder draagkrachtigen de stelling op dat zij
allereerst de mogelijkheid dienen te bezien de eigen conflicten zonder gang
naar de rechter op te lossen.De leden van de SP-fractie stellen dat het juist is
dat de kosten van het apparaat van rechtspraak jaar in jaar uit toenemen.
Zij achten de thans voorgestelde verhoging echter niet het juiste antwoord
om deze kostenstijging tegen te gaan. In dit verband vragen deze leden of
maatregelen kunnen worden verwacht om de apparaatskosten te verlagen, waarbij
preventie voorop zou moeten staan. In dit verband denken deze leden aan een
betere en heldere regeling en bescherming van de rechten van burgers.In dit verband kan ik de leden van de fractie van de SP wijzen op de andere
initiatieven die ik in gang heb gezet teneinde de kosten van de rechtspraak
te drukken en het proces te vereenvoudigen en op alternatieven teneinde de
preventie te bevorderen. Deze initiatieven zullen naar verwachting zowel voor
procederende partijen als voor de overheid tot een verbetering leiden. Allereerst
wil ik wijzen op mijn standpuntbepaling ten aanzien van ADR/Mediation dat
ik binnenkort aan de Tweede Kamer zal aanbieden. In deze standpuntbepaling
wordt ingegaan op alternatieven die de gang naar de rechter kunnen voorkomen.
In 2004 kom ik met een plan van aanpak voor het terugdringen van de overbelasting
van de rechtspraak. In dit verband heb ik onlangs een viertal wetsvoorstellen
ingediend teneinde de werklast van de rechter in het strafproces te verminderen.
Voorts wordt bij de vereenvoudiging van het stelsel van griffierechten tevens
gekeken naar besparingsmogelijkheden. Daarnaast zal de afschaffing van het
verplicht procuraat voor de procederende burger naar verwachting tot een besparing
leiden.De Minister van Justitie,J. P. H. Donner 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-20032004-28740-B.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl