Wateroverlast in Nederland; Brief minister met eindrapportage evaluatie optreden overheid bij de bestrijding van wateroverlast 1995 en haar gevolgen
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-11 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 24071, nr. 33

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum brief

02-04-1996

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1995-1996

24071 nr. 33

27-03-1996

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamInleidingDe belangrijkste lessenTen slotteOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 24071Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 27 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
24 071Wateroverlast in Nederlandnr. 33BRIEF VAN DE MINISTER VAN BINNENLANDSE ZAKENAan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal's-Gravenhage, 27 maart 1996 InleidingConform mijn toezegging tijdens het algemeen overleg op 14 december jl.
(24 071, nr. 31) zend ik u hierbij de eindrapportage met betrekking tot de evaluatie van het optreden van de overheid bij de bestrijding van de wateroverlast
1995 en haar gevolgen.Met deze brief beoog ik de informatievoorziening over dit onderwerp aan
uw Kamer af te ronden. Het eindverslag met betrekking tot de schade-afwikkeling
zal ik u separaat toezenden.In vele rapporten en discussies zijn reeds tal van knelpunten en succesfactoren
de revue gepasseerd. In mijn evaluatiebrief van 6 oktober 1995 (24 071,
nr. 28) heb ik met name geconcludeerd dat de bestaande bevoegdhedenverdeling
tussen de drie bestuurslagen – zoals vastgelegd in de Rampenwet en de
Handleiding Rampenbestrijding – toereikend was en dat de gebleken onduidelijkheden
over rol- en positiebepaling van burgemeesters en coördinerend burgemeester,
mede in relatie tot het provinciale niveau toch vooral opgelost dienen te
worden door middel van eenduidige afspraken over verantwoordelijkheden en
bevoegdheden en dit vast te leggen in regionale convenanten, rampenplannen
en rampbestrijdingsplannen. Alles overziend stel ik vast dat de organisatie
goed heeft gefunktioneerd en het oordeel van uw Kamer over het overheidsoptreden –
ook laatstelijk tijdens bovengenoemd overleg – in algemene zin positief
was.Ik zal mij in deze «slotbrief» beperken tot een kort overzicht
van de meest relevante leer- en aktiepunten voor de toekomst en nader ingaan
op de belangrijkste conclusies en aanbevelingen van het rapport «Evacuaties
bij Hoog Water: zelfredzaamheid en overheidszorg» van het Crisis Onderzoeks
Team (COT), dat u op 8 december jl. is aangeboden (24 071, nr. 30). Ook
de evaluaties van de provincies Gelderland en Zuid-Holland, die nog ontbraken
in mijn brief van 6 oktober jl. worden meegenomen. Een algemene opmerking vooraf: zoals het COT in haar rapport terecht stelt,
zijn niet alle «lessons learned» van een bepaalde ramp zonder
meer toepasbaar op andere ramptypen. Daarop bestaat één belangrijke
uitzondering. Die betreft de doorslaggevende betekenis van een goede voorbereiding.
Daarbij gaat het om:* planvorming;* media-strategie;* aandacht voor de middellange en lange termijn;* opleiding en training;* oefeningen en simulaties;* voldoende bestuurlijke betrokkenheid;* stelselmatige aandacht voor bovenstaande zaken.Bij een evaluatie van overheidsoptreden bij rampenbestrijding blijkt telkens
weer dat een goede voorbereiding één van de succesfactoren is.
Toegespitst op planvorming betekent dit het maken van rampenplannen en rampbestrijdingsplannen.
De waarde daarvan zit niet aleen in de plannen zelf, maar ook en vooral in
het bewustwordingsproces tijdens de totstandkoming; dat wil zeggen het vóóraf
weten wie waarvoor verantwoordelijk is, weten welke bestuurlijke en operationele
dilemma's zich kunnen voordoen op korte, middellange en lange termijn. Wanneer
dergelijke plannen ontbreken, is bij een daadwerkelijke rampsituatie voor
autoriteiten en hulpverleners niet of onvoldoende duidelijk welke stappen
en beslissingen genomen moeten worden, waardoor kostbare tijd verloren gaat.Daarnaast is het absolute noodzaak om al die voorbereidende activiteiten
in de praktijk te toetsen door middel van oefenen. Ik volsta hier met een
verwijzing naar het u onlangs toegezonden rapport van de commissie-Hermans
inzake bestuurlijk en interdisciplinair oefenen. Een reactie op dit advies
wordt u separaat toegezonden. De belangrijkste lessen1. Bij de voorbereiding van evacuaties zal door de provincies en de gemeenten
meer aandacht dienen te worden besteed aan de te verwachten problemen op lange(re)
termijn. Daarbij gaat het bij voorbeeld om de handhaving van de openbare orde
en veiligheid in geëvacueerd gebied, omgang met de achterblijvers, toegang
tot het verlaten gebied en communicatie met de geëvacueerden. Een beter
op elkaar afgestemd toelatings- en ontheffingsbeleid is mogelijk door criteria
op te nemen in een vóóraf tussen provincie(s) en gemeenten overeengekomen
model-noodverordening. Dit voorkomt rechtsongelijkheid en calculerend gedrag
van burgers.Een ander aandachtspunt voor álle bestuurlijke niveaus, dat wil
zeggen inclusief het rijk, is een inventarisatie van de mogelijkheden voor
langdurige grootschalige opvang van evacués. Het gaat dan niet zozeer
om massa-opvang voor enkele dagen in sporthallen en dergelijke, maar om maatopvang
in bungalowparken en hotels.2. In vele evaluaties is gewezen op de natuurlijke neiging tot uitdijen
van de coördinatiecentra, waardoor hier en daar het gezelschap te uitgebreid
was voor adequate besluitvorming en niet altijd even duidelijk is wie nu precies
waarvoor verantwoordelijk was. Ook het onderscheid tussen beslissers en adviserende
leden was niet altijd even helder. Zo is met name aandacht gevraagd voor de
rol en positie van de waterautoriteiten in relatie tot het bestuur. Deze relatie
lijkt niet in alle gevallen eenduidig te zijn geïnterpreteerd. Ik kan
daarover heel kort zijn: ten tijde van een ramp liggen de bevoegdheden en
verantwoordelijkheden van waterautoriteiten vooral in de sfeer van beheer
en advies. Het opperbevel, en dus ook de beslissing om al dan niet te evacueren
is en blijft in handen van de burgemeester. Waar nodig dienen
rol en positie van de waterautoriteiten te worden verduidelijkt in de hoogwaterdraaiboeken
of plannen met een soortgelijke benaming, die in de door wateroverlast bedreigde
provincies en regio's aanwezig zijn.3. Ik stel vast dat de structuur in de Rampenwet en de daarop gebaseerde
bestuurlijke en operationele coördinatiestructuur in de Handleiding Rampenbestrijding
toereikend is gebleken en niet gewijzigd hoeft te worden. Het probleem zat
niet zozeer in de structuren, als wel hoe daarmee in de praktijk is omgegaan.
De gebleken onduidelijkheden over de verantwoordelijkheden van de verschillende
autoriteiten kunnen slechts worden opgelost door het – op basis van
de Rampenwet en de Handleiding Rampenbestrijding – maken van eenduidige
afspraken. Een coördinerend burgemeester is en blijft iemand die op basis
van een tussen de betrokken burgemeesters overeengekomen afspraak de zaken
coördineert, dat wil zeggen onderling afstemt en tevens aanspreekpunt
is voor de Commissaris. Dergelijke afspraken dienen te worden vastgelegd in
regionale convenanten en rampenplannen. Ik hecht eraan te benadrukken dat
alle bevoegde bestuursorganen zich daadwerkelijk moeten houden aan de bevoegdhedenstructuur
van de Rampenwet.4. De «bemoeienis van hogerhand» heeft blijkens de evaluaties
en het COT-rapport in verschillende gevallen geleid tot vertraging van de
besluitvorming. Bij deze constatering plaats ik twee kanttekeningen. In de
eerste plaats wordt bij een toenemend aantal betrokken bestuurlijke coördinatiecentra
het belang van een zo goed mogelijke afstemming van de onderlinge gedragslijnen
alsmaar groter. Dit geldt ook voor het stellen van prioriteiten voor wat betreft
de inzet van personeel en materieel. Aard en omvang van een ramp kunnen zodanig
zijn dat er direct spanning tussen de belangen op de verschillende niveaus
optreedt en langdurig en intensief overleg niet meer volstaat. Alsdan kan
het gebruik maken van de aanwijzingsbevoegdheid op grond van de Rampenwet –
door de betrokken Commissaris(sen) en/of de minister van Binnenlandse Zaken –
de vereiste snelheid en helderheid scheppen. Ik herhaal daarbij overigens
wat ik bij gelegenheid van het algemeen overleg van 14 december jl. heb gezegd:
het geven van een aanwijzing ontslaat degenen tot wie ze gericht is nimmer
van hun verantwoordelijkheid. Er is geen sprake van het overnemen van verantwoordelijkheden.
Die heeft en houdt iedere burgemeester c.q. Commissaris voor zijn eigen gemeente
c.q. provincie. Er wordt slechts een nieuwe in de wet verankerde verantwoordelijkheid
toegevoegd.In de tweede plaats teken ik voor wat betreft mijn eigen bemoeienis aan,
dat deze – terecht – beperkt kon blijven, terwijl ik bij het gebruik
van de aanwijzingsbevoegdheid expliciet heb aangegeven dat het vereiste overleg
er niet toe zou mogen leiden dat spoedeisende beslissingen onnodig zouden
worden vertraagd. Het op een cruciaal moment kennelijk vertraagd doorkomen
van deze informatie is voor mij aanleiding om in het vervolg niet alleen rechtstreeks
met de betrokken Commissarissen te communiceren, maar mede namens hen –
via de coördinerend burgemeesters – ook onmiddellijk de betrokken
burgemeesters in kennis te stellen.5. De Commissaris van de Koningin in de provincie Zuid-Holland constateert
dat het heeft ontbroken aan afstemming tussen RCC's in de provincies Gelderland
en Zuid-Holland met name omdat de dijkgraven een verschil van mening hadden.
Zij wil onderzoeken hoe in voorkomend geval in een vroeger stadium interprovinciaal
overleg op gang kan komen en suggereert dat de minister van Binnenlandse Zaken
«een bemiddelende en/of sturende rol (kan) vervullen». Het COT concludeert dat «centralisatie van besluitvorming (...)
in veel gevallen noodzakelijk, maar soms nog te weinig zichtbaar» was.
De gesignaleerde «opschalingsparadox» – het zo lang mogelijk
wachten met ingrijpen of stevige bemoeienis van bovenaf en dan op de keper
beschouwd (te) laat komen – leidt tot de aanbeveling: «Centralisatie
en bemoeienis van een hoger bestuurlijk niveau dienen in een relatief vroeg
stadium in het besluitvormingsproces te geschieden. Hierbij gaat het in eerste
aanleg om aanwijzingen van de Commissaris van de Koningin (artikel 12 Rampenwet).
Vervolgens biedt artikel 13 mij de mogelijkheid om aanwijzingen te geven «indien
het algemeen belang zulks dringend eist.»Ik neem bovenstaande oproep uit het bestuurlijke veld, alsook de aanbeveling
van externe wetenschappelijke deskundigen, zeer ter harte en zal – zoals
bij andere (dreigende) grootschalige verstoringen van de openbare orde en
veiligheid (schippersblokkades, boerenacties) – in voorkomend geval
in een vroeg stadium in overleg treden met de (mogelijk) betrokken Commissarissen
over de te volgen beleidslijn.6. Het is vrijwel onmogelijk eenduidige criteria te ontwikkelen voor (grootschalige)
evacuaties bij dreigende wateroverlast. Daaraan moet dus ook niet teveel tijd
en aandacht worden besteed. Er blijkt namelijk te weinig exacte informatie
beschikbaar te zijn over de kwaliteit van de dijken. Zowel waterhoogte, windsnelheid,
stroomsnelheid, doorlaatbaarheid en natuurlijk tijdsverloop zijn van invloed
op de bescherming die dijken en kades bieden.Wél zijn de uiteenlopende criteria voor de evacuatiebesluiten en
met name hoe daarmee in de praktijk is omgegaan, voor mij aanleiding de suggestie
over te nemen van de Commissaris van de Koningin in Zuid-Holland om –
door middel van het onder 5. genoemde overleg – te bevorderen dat in
ieder geval op elk niveau dezelfde aspecten in de overwegingen worden betrokken
alvorens een evacuatiebesluit te nemen.7. In vele toonaarden is de zelfredzaamheid en de onderlinge verbondenheid
van de bevolking bezongen. Deze was groter dan door de overheid ingeschat.
Daarbij past, zoals het RCC Rivierenland in haar rapport stelt, «een
overheid die zorg draagt voor voorbereiding, voor tijdige signalering en alarmering
en voor een vangnet ten behoeve van minder zelfredzame leden van de samenleving».
Of, in de bewoordingen van het COT: «De overheid moet zichtbaar blijven,
maar op prudente wijze.» Daarbij zal zij zich meer moeten richten op
andere groepen in de samenleving, zoals het bedrijfsleven (agrarisch en niet-agrarisch)
en de zorginstellingen.Dit betekent in de voorbereiding meer aandacht besteden aan de rol, positie
en opvattingen van organisaties die niet direct betrokken zijn bij de rampenbestrijding,
maar daarbij wel een rol zouden kunnen spelen. Het gaat dan o.a. om standsorganisaties
in de agrarische sector (zoals in Limburg is gebeurd), koepelorganisaties
van het bedrijfsleven, speciale instellingen en de inspectie voor de cultuurbescherming.
Genoemde organisaties en instellingen doen er overigens uit eigenbelang goed
aan om zichzelf ook voor te bereiden door middel van het opstellen van bereikbaarheidsregelingen,
overzichten van beschikbare vervoerscapaciteit voor vee e.d., actuele lijsten
van (on)roerende zaken van cultuurhistorische waarde, etc. Afhankelijk van
aard en omvang van de ramp kunnen vertegenwoordigers van betrokken gedeconcentreerde
rijksdiensten – bij voorbeeld de economisch commissaris, de regionaal
beleidsdirecteur voor Landbouw, Natuurbeheer en Visserij, de provinciaal inspecteur
voor de cultuurbescherming – in de provinciale coördinatiecentra
worden opgenomen. 8. Bij grootschalige evacuaties is het voor de overheid niet alleen vrijwel
ondoenlijk, maar ook onnodig om iedereen te registreren. Bij de afweging wie
wel en wie niet, staan nut en noodzaak voorop; met andere woorden: slechts
degenen die op overheidshulp zijn aangewezen, danwel groepen die in de gegeven
situatie zelf hulp kunnen bieden. Voor registratie komen derhalve in aanmerking:
enerzijds mensen in opvangcentra, verpleeghuizen en ziekenhuizen (wie is waar
naartoe gebracht) en anderzijds: huisartsen, apothekers, geestelijk verzorgers,
etc. Een aparte categorie vormen nog de achterblijvers, waar behoudens registratie –
ook door de overheid – zo min mogelijk aandacht aan dient te worden
geschonken.9. Ik onderschrijf de conclusie van het COT dat de autoriteiten de negatieve
gevolgen van de competentiegeschillen onvoldoende hebben onderkend en ben
van mening dat in ieder geval tijdens de incidentafhandeling vermeden dient
te worden dat gezagsdragers publiekelijk op elkaar gaan reageren of elkaar
zelfs bekritiseren. Ik acht het ook niet wenselijk dat in het openbaar uitlatingen
worden gedaan over de hoogte van schadevergoedingen zolang besluitvorming
hierover in het kabinet nog niet is afgerond. Dit voorkomt dat er onjuiste
verwachtingen worden gewekt. Meer in zijn algemeenheid dient publieke berichtgeving
over in diverse vormen van bestuurlijk overleg genomen besluiten pas te geschieden
nadat andere betrokken bestuurders in kennis zijn gesteld van de afspraken.10. Voor een snelle en doeltreffende bestuurlijke informatievoorziening
over en weer bij rampsituaties zijn het stationeren van liaisons en het stelselmatig
opmaken van eenduidige situatierapporten (sitraps) zeer waardevolle instrumenten.
Ik stel vast dat de betrokken bestuurders in Gelderland en Zuid-Holland de
inzet van BiZa-liaisons zeer hebben gewaardeerd. Bij liaisons gaat het om
personen met het nodige gevoel voor politieke en bestuurlijke verhoudingen,
die bovendien goed inzicht hebben in de verantwoordelijkheidstoedeling binnen
de eigen organisatie en de andere betrokken organisaties. De liaison dient
zowel gemakkelijk toegang te hebben tot de leiding van de organisatie die
hij of zij vertegenwoordigt, als tot die waarbij ze wordt gestationeerd. Verder
dient hij of zij in staat te zijn zonodig het standpunt van de eigen bestuurder(s)
toe te lichten. In voorkomend geval zal de noodzaak van het uitbrengen van
liaisons eerder worden bezien.Voor wat betreft het bij BiZa aanleveren van situatierapporten zijn met
de zes «natte» provincies (Limburg, Gelderland, Utrecht, Overijssel,
Noord-Brabant en Zuid-Holland) afspraken gemaakt over inhoud en frequentie
ingeval van een nieuw hoogwater. De globale, eenvoudige opzet kan dienen als
raamwerk en biedt de mogelijkheid voor zowel snelle centrale verwerking als
het naar eigen believen invullen van nadere details ten behoeve van de informatievoorziening
van de eigen bestuurders. Voor wat betreft de frequentie is afgesproken een
onderscheid te maken tussen scenario's met een 24-uurs bezetting en andere
situaties. In het eerste geval wordt uitgegaan van in beginsel twee sitraps,
één aan het begin en één aan het einde van de
dag. Voor andere situaties zal per incident een afspraak worden gemaakt. De
andere provincies is verzocht in voorkomend geval bij wijze van proef eveneens
gebruik te maken van een dergelijk sitrap. 11. Met betrekking tot de pers- en publieksvoorlichting wijs ik in algemene
zin op de noodzaak van een zo goed mogelijk op elkaar afgestemde verspreiding
van informatie aan pers en bevolking. Daarbij horen sluitende afspraken over
welke informatie vanuit welk coördinatieniveau wordt verzorgd. Juist
met het oog daarop zal ik met de andere betrokken departementen
een eventuele instelling van het Nationaal Voorlichtingscentrum in voorkomend
geval eerder bezien.De Voorlichtingsraad heeft inmiddels nadere afspraken gemaakt over de
ondersteuning van provinciale voorlichters bij de voorlichting aan internationale
media, alsook ten aanzien van de advisering inzake bezoeken door politici
aan rampgebieden.Voor wat betreft de publieksvoorlichting kan ik melden dat deze zoveel
mogelijk via het publieksinformatienummer 06–8051 loopt. Bezien wordt
in hoeverre een koppeling mogelijk is tussen dit nummer en de provinciale
en gemeentelijke voorlichtingsdiensten, waardoor ook plaatselijk toegesneden
voorlichting via 06–8051 kan worden verzorgd. Ten slotteZoals aangekondigd in mijn brief van 6 oktober jl. worden met het brandweerveld
afspraken gemaakt over het stroomlijnen en verfijnen van de procedures met
betrekking tot de bijstandsverlening. De daartoe ingestelde werkgroep heeft
inmiddels een eindverslag gereed waarin een eenduidige definitie wordt gegeven
van aan te vragen brandweereenheden. In dat kader is een voorstel uitgewerkt
voor de organisatie van het beheer van de betreffende bestanden, zowel in
preparatieve zin als tijdens de incidentafhandeling. Vooruitlopend op een
vast te stellen nieuwe bijstandprocedure is het eindverslag ter kennisname
verzonden aan de commandanten van de regionale brandweerkorpsen en de chefs
van de Kabinetten van de Commissarissen van de Koningin met het verzoek volgens
deze bevindingen te werk te gaan.Met betrekking tot de inzet van de vletten van de Koninklijke Nederlandse
Bond tot het Redden van Drenkelingen (KNBRD) – thans funktionerend onder
de naam Reddingsbrigades Nederland – zal ik op korte termijn een circulaire
versturen aan de provincie- en gemeentebesturen, alsmede aan de commandanten
van de gemeentelijke en regionale brandweerkorpsen.De Minister van Binnenlandse Zaken,H. F. Dijkstal 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-24071-33.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl