Vaststelling begroting van het Ministerie van Landbouw, Natuurbeheer en Visserij (XIV) voor het jaar 1999; Verslag algemeen overleg over onder meer habitatgebieden en de vogelrichtlijn
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-10 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 26200-XIV, nr. 49

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

09-04-1999

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1998-1999

26200-XIV nr. 49

30-03-1999

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamVragen en opmerkingen uit de commissieHet antwoord van de regeringNadere gedachtewisselingOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 26200-XIVToon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 40 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
26 200 XIVVaststelling van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van
het Ministerie van Landbouw, Natuurbeheer en Visserij (XIV) voor het jaar
1999nr. 49VERSLAG VAN EEN ALGEMEEN OVERLEGVastgesteld 30 maart 1999De vaste commissie voor Landbouw, Natuurbeheer en Visserij1 heeft op 11 maart 1999 overleg gevoerd met staatssecretaris Faber
van Landbouw, Natuurbeheer en Visserij over:– de brief van de staatssecretaris van 21 december 1998 inzake
de reactie van de EC op de aanmelding van habitatgebieden;– de brief van de staatssecretaris van 5 februari 1999 inzake
een reactie aan de HISWA-vereniging over de habitat- en vogelrichtlijn;– de brief van de staatssecretaris van 22 februari 1999 over
de inbreukprocedure EC;– de gevraagde brief aan de staatssecretaris met de laatste
stand van zaken.Van het overleg brengt de commissie bijgaand beknopt verslag uit. De staatssecretaris van Landbouw, Natuurbeheer en Visserij
deelde mee dat thans de voorbereidingsprocedure in het kader van de Algemene
wet bestuursrecht wordt gevolgd, in het kader waarvan de stukken gedurende
vier weken ter inzage liggen zodat belanghebbenden zienswijzen kunnen opstellen.
Hoewel deze werkwijze niet verplicht is, is daartoe op grond van de beoogde
zorgvuldigheid besloten. Inmiddels is gebleken dat belanghebbenden meer tijd
nodig hebben om een beter inzicht te krijgen in de ornithologische gegevens
op grond waarvan gebieden zijn aangewezen. Daarom is besloten de termijn van
de openbare voorbereidingsprocedure met vier weken te verlengen. Vragen en opmerkingen uit de commissieDe heer Passtoors (VVD) herinnerde eraan dat de Kamer er bij
herhaling op heeft aangedrongen dat de regering haar verplichtingen inzake
het aanwijzen van gebieden in het kader van habitatrichtlijn en vogelrichtlijn
zou nakomen. De VVD vindt dat veel vogelsoorten het waard zijn hun plek in
Nederland te behouden en zo nodig versterkt te krijgen. Het draagvlak voor
versterking van de natuur neemt toe, maar het staat of valt met het vinden
van evenwicht in het landelijk gebied tussen de functies van de ecologische
hoofdstructuur (EHS), duurzame landbouw, agrarische industrie, recreatie en
toerisme. Na veel gedoe met Brussel heeft een voorlopige aanwijzing van vogelrichtlijngebieden
plaatsgevonden, maar dit heeft ook veel commotie veroorzaakt in het landelijk
gebied. Alleen ornithologische gegevens zijn bepalend, maar deze zijn nog
niet beschikbaar terwijl men alleen tegen die achtergrond in beroep kan gaan.
De Natuurbeschermingswet wordt versneld gedeeltelijk ingevoerd: een deeltje
van artikel 1, artikel 27 en 28. Dit geldt echter niet voor artikel 29 dat
handelt over eigen Nederlandse criteria bij het aanwijzen van speciaal beschermde
gebieden.Er zijn extra criteria vastgesteld, allereerst de 1%-norm voor watervogels;
deze is erkend door middel van jurisprudentie van het Europese Hof. In de
tweede plaats gaat het om de vijf belangrijkste gebieden voor één
soort. Dit aantal komt weliswaar voor in IBA-stukken maar is niet verplicht
volgens de vogelrichtlijn terwijl dit criterium in het kleine Nederland veel
ingrijpender kan uitwerken dan in bijvoorbeeld Frankrijk. In de derde plaats
betreft het het maximum van 100 ha. Ook de commissie-Sepers zegt dat dit echt
nieuwe criterium een deugdelijke ecologische grondslag mist. Het gevolg hiervan
kan zijn dat indirect het aantal belangrijke gebieden voor een soort toeneemt
en dat gebieden worden aangewezen waarvoor onnodig een zwaar beschermingsregime
geldt. De laatste twee criteria dienen volgens artikel 29 van de Natuurbeschermingswet
bij AMvB te worden vastgesteld, maar dit artikel is nog niet in werking getreden.Tot voor kort waren de ornithologische gegevens niet of onvoldoende beschikbaar.
Dreigen met de Wet openbaarheid bestuur bleek nodig om het basisdossier inzake
de vogelrichtlijn, tegen betaling, beschikbaar te krijgen. Dit dossier was
aanvankelijk uitsluitend bestemd voor gebruik door de directie natuurbeheer,
maar zonder deze gegevens is het bijzonder moeilijk om te reageren op de ornithologische
gegevens en de redenen voor bepaalde begrenzingen.Commotie is ontstaan omdat de gevolgen onduidelijk zijn terwijl de staatssecretaris
heeft gesteld dat deze gevolgen geen motief mogen zijn voor bezwaar. Waarom
niet? Wat kan er in dit opzicht dan nog wél? Gaat Nederland voor eenzesde
gedeelte op slot? Hoe zit het met waterbeheer, windmolens, landbouw, visserij,
recreatie, scheepvaart, economische ontwikkeling en militaire oefeningen?Bij het voltooien van de EHS is vrijwilligheid een belangrijke factor.
Ook belangenafweging kan daarbij een rol spelen. Soms zijn expliciete afspraken
gemaakt met gemeentebesturen, bijvoorbeeld op de eilanden. Bij toepassing
van habitat- en vogelrichtlijn geldt ook schaduwwerking voor omliggende gebieden,
naast omgekeerde bewijslast voor het geen «significante gevolgen»
hebben van een te ontwikkelen en soms ook al bestaande activiteit voor de
instandhouding van de beschermde soort. Dit alles levert veel rechtsonzekerheid
op. Hoe kunnen de instrumenten beheersplan en ruimtelijke ordening worden
ingezet? Is dit volgens Brussel nog wel mogelijk? Er zal écht en niet
alleen formeel overleg moeten worden gevoerd met provincies, gemeenten, waterschappen
en andere belanghebbenden.Het volgen van een zorgvuldige procedure is een waarborg voor het bereiken
van het doel: bescherming van de natuur. Het rapport van de commissie-Sepers
vermeldt echter aarzelingen ten aanzien van de vogelmetingen, de criteria
en de vaststellingen van de gebiedsgrenzen. De voorlopige aanwijzing is rommelig
verlopen en de definitieve moet beter zijn omdat een en ander anders maatschappelijk
en juridisch niet haalbaar is.De heer Van Wijmen (CDA) constateerde dat het heden fantastisch
vogelweer is; om half zeven was het in het zuiden wat mistig maar de grote
lijster (bijlage 2 vogelrichtlijn) zat al flink te zingen.Thans wordt met de voorgenomen aanwijzing van de 57 gebieden in het kader
van de vogelrichtlijn voldaan aan op Nederland rustende verplichtingen.
Bij arrest van het Europese Hof is nog eens onderstreept dat het inderdaad
gaat om verplichtingen op grond van Europees verdragsrecht. Een volgende veroordeling
zou gepaard kunnen gaan met forse boetes. De fractie van het CDA geeft nog
altijd steun aan de motie waarin de regering wordt gevraagd om een uitvoeringsprogramma,
met een lijst van aan te wijzen gebieden.De criteria zijn objectief en liggen vast, onder meer als gevolg van jurisprudentie.
Waar het gaat om 1% van de biogeografische populatie van een watervogelsoort
die regelmatig in een gebied verblijft, is extra zorgvuldig gehandeld door
vaker dan eenmaal per jaar te meten. De inventarisatie IBA-89 wordt uitvoerig
in het arrest van het Hof aan de orde gesteld en is inmiddels geactualiseerd.
Deze gegevens zijn dan ook actueel en juist. De 57 gebieden komen ook in de
IBA-stukken voor en zijn volstrekt objectief aanwijzenswaardig.Is het juist dat nagenoeg al deze gebieden al op andere manieren zijn
beschermd, via het structuurschema Groene ruimte (SGR) of de PKB-Waddenzee?
Betreft het inderdaad meestal EHS-kerngebieden, begrens door de provincies?
Zijn gebieden vaak al aangewezen als beschermd natuurterrein in de zin van
de Natuurbeschermingswet of in beheer van een natuurbeschermingsorganisatie?
Wanneer hierover meer gegevens en kaartmateriaal beschikbaar komt, kan veel
onrust worden weggenomen. Wellicht blijkt dan ook dat de bescherming die gebieden
thans al op grond van nationaal recht genieten, verder gaat dan die op grond
van de vogelrichtlijn. Zo wordt in het SGR gesteld dat het rijksbeleid ingrepen
en ontwikkelingen in en in de onmiddellijke nabijheid van EHS-kerngebieden
niet toelaat wanneer deze de wezenlijke kenmerken of waarden van het gebied
aantasten. Daarbij gaat het om méér dan alleen ornithologische
waarden. Bovendien is in paragraaf 6 van het SGR het compensatiebeginsel
uitgewerkt. De rechtsgevolgen op grond van het SGR zijn vergelijkbaar met
artikel 6 van de habitatrichtlijn dat via artikel 7 ook voor de vogelrichtlijn
van toepassing wordt verklaard.Het onderhavige proces kent een hoog Securitelgehalte. Jarenlang is Nederland
in gebreke gebleven, maar na veroordeling volgt plotseling een besluit tot
aanwijzing, zonder het verstrekken van voldoende gegevens over begrenzingen,
criteria, risico's voor bestaande gebruikers, voorwaarden voor nieuw gebruik,
enz. Wanneer dit proces eerder zou zijn ingezet, zou het probleem van het
ontbrekende draagvlak zijn voorkomen, maar ook nu nog zijn adequate voorlichting
en nader overleg van groot belang. Duidelijk moet worden gemaakt dat het gaat
om uitvoering van dwingend Europees recht. Ook moet meer aandacht worden gevraagd
voor het eminente belang van een adequate bescherming van de natuur.De fractie van het CDA is van oordeel dat voorzover bestaand gebruik,
bestaande rechtsposities en verkregen rechten in het geding komen, een adequate
schadevergoeding essentieel is. De staatssecretaris dient wat dit betreft
zo snel mogelijk met voorstellen te komen. Zolang er niet voldoende zicht
bestaat op de consequenties van de aanwijzingen voor eigenaren en gebruikers,
kan niet worden gesproken van het betrachten van de vereiste zorgvuldigheid.
Het snel en adequaat beantwoorden van de vele vragen die hierover worden gesteld
en informatie over rechtspositionele aspecten en de status die gebieden reeds
hebben, kunnen heel wat pijn wegnemen.Dat jacht in de bedoelde gebieden niet is toegestaan, is geen gevolg van
de vogelrichtlijn maar vloeit voort uit nationaal beleid. In november 1997
aanvaardde de Kamer de Flora- en faunawet. De daarin opgenomen jachtparagraaf
is gebaseerd op de nota Jacht en wildbeheer en bij de behandeling daarvan
is de regering bij motie opgedragen, deze nota zodanig bij te stellen dat
jacht in natuurgebieden slechts bij uitzondering wordt beoefend in verband
met wildpopulatiebeheer en ter voorkoming van schade aan landbouwgewassen.
Deze beperking is terecht aangebracht; gebleken is dat bij jacht
in dergelijke gebieden de vogelstand met 80% tot 90% terugloopt.Mevrouw Swildens-Rozendaal (PvdA) vond het zuur dat Nederland
met betrekking tot de habitat- en vogelrichtlijn flink achterloopt en in gebreke
is gesteld, terwijl tegenover Zuid-Europese staten, te beginnen met België,
vaak het vermanend vingertje is geheven. Niettemin heeft de Kamer steeds op
verschillende manieren aangedrongen op het actief nakomen van deze verplichtingen.
Uiteindelijk heeft minister Van Aartsen 62 gebieden aangemeld, waarvan 25
definitief en 37 voorwaardelijk, hetgeen door de Commissie niet is geaccepteerd
omdat het aanmelden uitsluitend dient te geschieden op wetenschappelijke en
ornithologische criteria. Belangenafwegingen en het streven naar bestuurlijke
overeenkomsten mogen daarbij geen rol spelen.De staatssecretaris is gedwongen een complete lijst aan te melden en heeft
dit ook snel gedaan om hoge boetes te voorkomen. De habitatrichtlijngebieden
zijn aangemeld en de procedure in verband met de vogelrichtlijn is gestart.
Sinds 17 februari liggen de ontwerpbesluiten betreffende 57 vogelgebieden
ter inzage, zulks overeenkomstig bepalingen van de Algemene wet bestuursrecht;
dit was niet nodig en kan worden gezien als pure service. Toch is door de
nu betrachte spoed commotie ontstaan.Volgens de jurisprudentie van het Europese Hof dient zowel de keuze als
de begrenzing van op grond van de vogelrichtlijn aan te wijzen gebieden te
geschieden op grond van ornithologische criteria. Aangezien zich hiaten voordoen,
heeft blijkbaar toch een andere afweging plaatsgevonden. Zo worden alleen
droogvallende platen en ondiepe delen van de Westerschelde aangewezen terwijl
de diepe gedeelten zeer belangrijk zijn als slaapplaats voor ganzen en het
mondingsgebied een foerageergebied is voor bedreigde vogelsoorten. Wat de
Voordelta betreft is het wel zeer toevallig dat er precies ter hoogte van
de Maasvlakte een hiaat valt. Op de Veluwe zijn alle militaire oefenterreinen
uitgezonderd terwijl daar belangrijke soorten broeden. De uiterwaarden van
Rijn, Waal en IJssel zijn belangrijk voor de kleine en wilde zwaan maar ook
daar vallen gaten. Dit is op grond van ornithologische overwegingen niet te
verdedigen.De staatssecretaris geeft aan dat de lijst van habitatrichtlijngebieden
nu definitief is maar ook ten aanzien daarvan treden hiaten op: Wadden, Eems-Dollard,
Westerschelde, winterbedden van IJssel en Waal, laagveenmoerassen, enz. Economische
belangen krijgen veelal méér aandacht. De seksuele gedragingen
van noordse woelmuis en boomkikker zeggen economisch georiënteerde politici
niet veel, maar dat komt mede omdat daarover bij hen zo weinig bekend is.
Op grond van wetenschappelijke criteria moet worden overwogen ook de nu ontbrekende
gebieden op te nemen.In de brief van de staatssecretaris van 21 december aan de Commissie wordt
gesteld dat Nederland zich bij de concrete begrenzing van de habitatrichtlijngebieden
baseert op het structuurschema Groene ruimte (SGR) en dat een afweging van
belangen en bestuurlijk overleg zullen plaatsvinden. In dit verband mag geen
sprake zijn van belangenafweging op voorhand maar moet men uitgaan van puur
wetenschappelijke criteria. Dat in de brief wordt gesteld dat Nederland, als
de belangenafweging niet kan worden gewaarborgd, zich zal inspannen om de
habitatrichtlijn aangepast te krijgen, is van de gekke. De nadere afweging
dient plaats te vinden nadat beschermingszones zijn aangewezen.Op grond van artikel 6 van habitatrichtlijn moet een passende beoordeling
plaatsvinden en dient te worden nagegaan of er geen significante negatieve
effecten kunnen optreden. Bestaande activiteiten kunnen worden gehandhaafd.
Inbreuk is toegestaan wanneer significante effecten voor natuurwaarden optreden,
mits er sprake is van groot openbaar belang, alternatieven ontbreken en compensatie
wordt geboden. De terminologie, gebezigd in SGR en PKB-Waddenzee,
kent dezelfde strekking als het vierde lid van artikel 6. Bovendien vallen
bijna alle nu aangewezen vogelrichtlijngebieden in de EHS-kerngebieden waar
al bescherming aan de orde is.Het is een goede zaak dat de inzageperiode is verlengd met vier weken,
maar zienswijzen moeten zijn gebaseerd op een juiste toepassing van de ornithologische
criteria en het is niet duidelijk hoe men van die criteria kennis kan nemen.
Wat de 100 hectare met formele natuurstatus betreft dient een heroverweging
van criteria plaats te vinden. In elk geval zal er sprake moeten zijn van
goede voorlichting en toegankelijke informatie, onder meer over rechtsgevolgen,
zodat onnodige commotie wordt voorkomen; de extra periode van vier weken kan
hiervoor worden benut.Hoe vindt in de praktijk de gewenste passende beoordeling plaats? Vooral
het verkennen van te verwachten negatieve effecten is bijzonder moeilijk.
Zijn bijvoorbeeld de ministeries daarvoor wel voldoende geëquipeerd?
Een in het leven te roepen onafhankelijke toetsingscommissie zou als vraagbaak
kunnen dienen.De heer Poppe (SP) betreurde het dat Nederland in deze kwestie
zo lang dwars heeft gelegen; er was een veroordeling voor nodig om «om
te gaan». Wat zijn de achtergronden van dit verzet? In haar stukken
geeft de staatssecretaris aan dat de 57 gebieden vrijwel geheel samenvallen
met SGRen PKB-gebieden. Waarom is er dan zo lang gedraald? Hebben lobby's
een belangrijke rol gespeeld? Natuurlijk zijn er eigenaren van gebieden die
met deze richtlijnen niet blij zijn. Wie zal in wiens opdracht tot een passende
beoordeling komen? Kan de staatssecretaris garanderen dat de doelstellingen
van de habitatrichtlijn en niet bijvoorbeeld economische belangen centraal
staan? De nu aangegeven begrenzingen doen sterk denken aan de wijze waarop
in het verleden om koloniaal-economische redenen in Afrika de grenzen zijn
getrokken, door leefgebieden van volkeren heen. Wat moet worden verstaan onder
het «eventueel» bieden van inspraakmogelijkheden en welke criteria
worden hierbij gehanteerd?Het is volgens artikel 6, vierde lid, van de habitatrichtlijn mogelijk
om in richtlijngebieden toch activiteiten toe te staan die natuurwaarden aantasten.
Is er tegen die achtergrond al enig inzicht in de knelpunten die in de 57
gebieden kunnen optreden en in de eventuele compensatiemogelijkheden? Het
kabinet gaat ervan uit dat bestaande activiteiten «in het algemeen»
kunnen worden gecontinueerd. Ook hierover moet meer duidelijkheid worden geboden.
Zo is er naar de gevolgen van de kokkelvisserij in de Waddenzee uitvoerig
onderzoek verricht, maar LNV heeft daarmee geen rekening gehouden bij het
opstellen van de beleidsnota terzake. Met welke kennis en met welke belangen
wordt rekening gehouden bij het beantwoorden van de vraag wat in een gebied
wel kan en wat niet?Natuurorganisaties constateren dat belangrijke gebieden buiten de aangegeven
«Afrikaanse grenzen» zijn gebleven. Op grond van welke criteria
is ervoor gekozen bepaalde gebieden niet op te nemen? Vogels lezen geen kaarten
en trekken zich van dergelijke grenzen niets aan. Het is van groot belang
dat de staatssecretaris de grenzen vaststelt aan de hand van de onderzochte
leefgebieden van de gevederde vrienden zodat de «Afrikaanse grenzen»
kunnen vervallen.De heer Stellingwerf (RPF) vond het niet fraai dat Nederland
onder de dreiging van hoge boetes tot aanwijzing van gebieden is gekomen.
Blijkbaar heeft de Nederlandse overheid zich lange tijd achter Europa willen
verschuilen, terwijl de Kamer vaak op slagvaardigheid heeft aangedrongen.
Zo werd in 1997 bij motie gevraagd om met een uitvoeringsprogramma aan te
geven hoe het proces verliep. Dat de knopen nu worden doorgehakt, is een goede
zaak maar de conclusie moet toch zijn dat kennelijk jarenlang
ook door ministeries een bepaalde bestuurlijke druk is uitgeoefend met betrekking
tot regio's. Gelden die bezwaren nu niet meer of is daaraan in belangrijke
mate tegemoetgekomen? Ministeries zijn erin geslaagd belangrijke gebieden
buiten de aanwijzing te houden, zoals de militaire oefenterreinen en gedeelten
van de Westerschelde. Wat is de relatie met de verdieping van de Westerschelde?
België heeft een alternatief, aangezien in de haven van Zeebrugge alle
zeeschepen terecht kunnen.De aangegeven criteria kunnen als objectief worden beschouwd. Er valt
goed mee te werken terwijl er sprake is van een tamelijk goede internationale
afstemming. De onderzoekende instantie komt solide over en lijkt op haar taak
berekend. Partijen die met een zienswijze willen komen, moeten over voldoende
informatie kunnen beschikken om na te gaan of terecht tot aanwijzing is overgegaan.
Hoe flexibel zijn de aanwijzingen? Ecosystemen zijn dynamisch; soorten komen
en gaan. Kunnen gebieden ook weer afvallen? Hoe groot is naar het oordeel
van de staatssecretaris het risico dat in gebieden het beheersniveau lager
wordt wanneer daar niet meer mag worden gejaagd? Bestaande wetgeving maakt
duidelijk dat de jacht moet worden beëindigd in aangewezen gebieden,
maar in het kader van soortenbeheer en landbouwschade zijn uitzonderingen
mogelijk.Mevrouw Vos (GroenLinks) vroeg zich af of het streven naar
bestuurlijke overeenstemming ertoe heeft geleid dat Nederland zijn verplichtingen
op dit terrein nu pas nakomt. Wat de te hanteren criteria betreft heeft de
staatssecretaris er terecht op gewezen dat ze zijn gebaseerd op verschillende
arresten van het Europese Hof. Ten onrechte is door bepaalde partijen gesteld
dat deze criteria willekeurig zouden zijn.Hangt het feit dat belangrijke gedeelten van de Westerschelde zijn uitgesloten,
samen met de verdieping? Waarom worden niet ook de militaire oefengebieden
aangewezen? De staatssecretaris dient de begrenzingen aan te passen; indien
nodig zullen hierover door de Kamer uitspraken moeten worden gedaan.Voorzover gevreesd wordt dat gebieden «op slot» gaan, kan
worden verwezen naar het afwegingskader op grond van artikel 6 van de habitatrichtlijn.
Bovendien vallen de gebieden voor het grootste gedeelte samen met kerngebieden
van de EHS waar een bepaald basisbeschermingsregime geldt. Al met al is de
ontstane commotie ongegrond.De bestuursrechter in Leeuwarden heeft in verband met aardgasproefboringen
in de Noordzeekustzone en bij Ameland vastgesteld dat artikel 6 van de habitatrichtlijn
op onvoldoende wijze doorwerkt in de nationale rechtsregels. In haar brief
van 5 maart stelt de staatssecretaris dat in regionaal verband overleg wordt
gevoerd over de wijze waarop gestalte wordt gegeven aan deze doorwerking in
nationale wet- en regelgeving. Dit behoeft nadere uitleg.De staatssecretaris gaat over tot het definitief aanmelden van gebieden
in het kader van de habitatrichtlijn, maar ook hier doen zich lacunes voor.
Per motie is haar de vraag voorgelegd of het niet belangrijk is wetenschappelijk
advies in te winnen om na te gaan of de aangewezen gebieden alles dekken.
De staatssecretaris gaat hierop niet in, maar de nu gepresenteerde lijst maakt
duidelijk dat dit advies er moet komen.De heer Ter Veer (D66) vroeg, mede in verband met de verlenging
van de inspraaktermijn, aandacht voor recent binnengekomen brieven van Recron,
de Federatie particulier grondbezit en Sealand Seaports/gemeentelijk havenbedrijf
Antwerpen. In de brief van de genoemde federatie wordt gesteld dat de vrijwilligheid
die als uitgangspunt wordt gehanteerd bij de verwezenlijking van de EHS, door
maatregelen in het kader van de habitatrichtlijn wordt ondermijnd. Wat is
de reactie van de staatssecretaris daarop? Aan de wens van het gemeentelijk
havenbedrijf van Antwerpen om meer tijd te verkrijgen voor het
opstellen van een reactie, is inmiddels al tegemoet gekomen. De staatssecretaris
doet er goed aan om, in het kader van het veel gekoesterde poldermodel, met
deze organisaties nog eens rond de tafel te gaan zitten om alle onduidelijkheden
weg te nemen. Het antwoord van de regeringDe staatssecretaris gaf aan dat het kabinet, onder druk van
de Kamer en Europa, in juni 1998 besloot om lijsten met gebieden in te dienen,
zowel in verband met de vogelrichtlijn als in verband met de habitatrichtlijn,
zij het met een voorbehoud en verwijzing naar de wijze waarop in Nederland
wordt gewerkt op grond van SGR en PKB. De vertraging zal stellig ook te maken
hebben gehad met lobbyactiviteiten van bijvoorbeeld belangenorganisaties en
interdepartementaal overleg. Bovendien werd er aanvankelijk voor gekozen de
aanwijzingen via de Natuurbeschermingswet te laten verlopen. Later bleek deze
niet verplichte koppeling niet handhaafbaar te zijn. Overigens is over de
werking van deze wet en het in dit verband belangrijke compensatiebeginsel
bij de begrotingsbehandeling gesproken. Deze discussie is nog niet afgerond.
Het is niet de bedoeling om alle habitatrichtlijn- en vogelrichtlijngebieden
als beschermd natuurmonument onder deze wet te laten vallen. De richtlijnen
werken rechtstreeks zodat er van het in het kader van de Natuurbeschermingswet
gesignaleerde «gat» niet optreedt.Naar aanleiding van het genoemde voorbehoud en gestelde vragen werd in
november 1998 een reactie van de Europese Commissie verkregen. Naar aanleiding
daarvan is in januari 1999 besloten om het voorbehoud te schrappen. Bij de
voorgenomen aanwijzing gaat het om een grootscheepse actie. Dat blijkt uit
de reacties die uit de samenleving naar voren komen. Deze komen overigens
eerder voort uit angst voor het onbekende dan dat er sprake is van reële
bezwaren.Onderscheid moet worden gemaakt tussen de huidige fase van de aanwijzingen
en de volgende fase. Terecht is aangegeven dat in de huidige fase aanwijzing
slechts mogelijk is op grond van de ornithologische criteria en ook de naar
voren gebrachte en nog te brengen zienswijzen zullen op grond daarvan worden
beoordeeld omdat de richtlijn dit voorschrijft. In formele zin is het niet
toegestaan om al in de huidige fase elementen van artikel 6 van de habitatrichtlijn
bij de afweging te betrekken, zo heeft de Commissie laten weten. In Nederland
is het niettemin gebruikelijk om pas na grondige belangenafweging tot besluitvorming
te komen. Tegen die achtergrond is het niet vreemd dat er bij de aanwijzing
van gebieden globaal is nagegaan of er mogelijk in de toekomst grote problemen
zouden kunnen rijzen. Dat is dan ook gebeurd, niet méér dan
dat. Brussel is hiervan op de hoogte gesteld en heeft vervolgens begrip getoond
voor deze Nederlandse positie. Vervolgens is de regering langs de lijn van
de wetenschappelijke criteria en langs de lijn van het eigen afwegingskader
voortgegaan.Wanneer de voorlichting beter zou zijn geweest, zou in sommige gevallen
minder commotie zijn ontstaan. Toch zouden organisaties, hoe omvangrijk de
voorlichting ook zou zijn geweest, hoe dan ook met hun reacties zijn gekomen.
Bovendien blijven er ook bij optimale voorlichting onduidelijkheden bestaan.
Immers, nadat de gebieden zijn aangewezen, krijgt men te maken met het artikel
van de habitatrichtlijn dat door middel van een schakelbepaling ook voor de
vogelrichtlijn werkt en waarin bijvoorbeeld het aspect «significante
gevolgen» aan de orde komt. Bestaand gebruik kan in beginsel worden
gehandhaafd. Wanneer er sprake is van bepaald gebruik, maar vogels zodanig
aanwezig zijn en blijven dat het gebied in het kader van de vogelrichtlijn
wordt aangewezen, waarom zou het bestaand gebruik dan moeten worden beëindigd?
Het gaat dus vooral om nieuwe activiteiten in gebieden en ten aanzien daarvan kunnen geen voorspellingen worden gedaan omdat niet duidelijk
is hoe storend ze zullen uitwerken op wat op grond van de vogelrichtlijn moet
worden beschermd. Bij dit traject kan de werkwijze die men in het kader van
het SGR kent, heel goed functioneren maar niemand kan vooraf aangeven wat
in dit verband precies een «significant gevolg» is.In reactie op interrupties gaf de staatssecretaris aan dat bij de aanwijzing
en begrenzing van gebieden ook rekening is gehouden met zeer intensief gebruik
in de zin van zware economische activiteiten, vaargeulen, militaire terreinen,
enz. Voorzover er is gesproken over «Afrikaanse grenzen» zij erop
gewezen dat er niet voor niets discussies lopen met gemeente- en provinciebesturen,
belangenorganisaties, enz. Het is mogelijk dat in een aantal gevallen een
heroverweging aan de orde komt, hetgeen ertoe kan leiden dat gebieden groter
of kleiner worden. Na de inspraakperiode zullen de zienswijzen zorgvuldig
worden gewogen, waarna beslissingen worden genomen in het kader van de definitieve
aanwijzing van gebieden. Daarna gaan de bezwaar- en beroepstermijnen in.Het is het bevoegd gezag, in veel gevallen het gemeentebestuur, dat activiteiten
in gebieden zal moeten beoordelen, in relatie met bestemmingsplannen. Op die
manier moet worden nagegaan of een aangevraagde extra activiteit al dan niet
significante gevolgen heeft in het kader van de vogelrichtlijn. Tot nu is
gebleken dat gemeenten in de meeste gevallen goed in staat zijn om tot dergelijke
beoordelingen te komen. Omdat het nu om een nieuw element gaat, zal niettemin
in de voorlichting tot uitdrukking worden gebracht op welke kennisinstanties
een beroep kan worden gedaan.Voor veel gebieden is het een goede zaak wanneer het bevoegd gezag, grondeigenaren
en gebruikers een beheersplan opstellen. Daar kan het ministerie behulpzaam
bij zijn maar het is een zaak die voor een belangrijk gedeelte het lokale
niveau aangaat. Ten onrechte maakt een aantal organisaties zich grote zorgen
over de mogelijkheid dat bepaalde activiteiten niet meer zullen kunnen doorgaan.
Alle belangen worden zorgvuldig gewogen. Aangezien de meeste vogelrichtlijngebieden
parallel lopen met de EHS-kerngebieden, moet het bevoegd gezag sowieso komen
tot een zorgvuldige afweging van toekomstig gebruik.Voorts is duidelijk aangegeven voor welke grootschalige activiteiten een
MER moet worden opgesteld. Het is logisch dat daarbij de bedoelde afweging
«meelift». Wat kleinere activiteiten betreft zal in het raam van
de vergunningverlening moeten blijken dat het bevoegd gezag met de richtlijn
rekening heeft gehouden. Vervolgens zijn er de procedures voor bezwaar en
beroep, aan de hand waarvan op den duur duidelijk zal worden wat precies moet
worden verstaan onder «significante gevolgen».Ook al kunnen ze op grond van wetenschappelijk-ornithologische criteria
interessant zijn, gebieden kleiner dan 100 ha zijn niet opgevoerd omdat ze
als te klein worden beschouwd. Voorzover men van oordeel is dat hierbij wordt
afgeweken van de criteria van de richtlijn, zij verwezen naar het voorstel
van de commissie-Sepers om het 100-ha-criterium over twee of drie jaar nader
te bezien.Artikel 29 van de Natuurbeschermingswet is nog niet in werking getreden.
Als op de benodigde AMvB zou zijn gewacht, had het allemaal nog veel langer
geduurd.Het is onjuist te veronderstellen dat er in het geheel geen voorlichting
is gegeven. Vanaf de zomer van 1998 is vrij uitvoerig over dit onderwerp gesproken
met gemeenten, provincies, natuurbeschermings- en andere organisaties. Via
de regiodirecties is gecommuniceerd met partijen in de vijf regio's terwijl
verschillende voorlichtingsbijeenkomsten zijn georganiseerd. Vaak blijkt de
intensiteit van de voorlichting niet het probleem te zijn, maar gaat het veel
meer om de nog resterende onduidelijkheid. Inmiddels is een fraaie en inhoudelijk
goede brochure gemaakt die de gemeentebesturen is toegezonden. Na herdruk
zal deze brochure breder worden verspreid. Omdat ervan kan worden uitgegaan dat bestaand gebruik kan worden gehandhaafd,
behoeft er geen sprake te zijn van een schadevergoedingsregeling. Bovendien
is in de Wet ruimtelijke ordening een planschaderegeling opgenomen die wellicht
in relatie met bestemmingsplannen gebruikt zou kunnen worden.In de vogelrichtlijngebieden is uitsluitend (beheers)jacht toegestaan
in verband met beheer en schade aan landbouwgewassen. Wederom zal met de KNJV
overleg worden gevoerd over de relatie tussen jacht en beheer.Wat de habitatrichtlijn betreft heeft Nederland nu de lijst in Brussel
gedeponeerd. Brussel zal daarop vervolgens reageren met een communautaire
lijst; aanwijzing van gebieden vindt plaats in nauw overleg met de lidstaten.
In het kader daarvan zullen zeker vragen worden gesteld en kan nader worden
bekeken of de lijsten eruit zien zoals ze eruit moeten zien. Nederland heeft
een «definitieve» lijst ingediend, maar daarover volgt dus nog
een discussie met Brussel.Inmiddels heeft nader overleg met Recron en andere organisaties plaatsgevonden. Nadere gedachtewisselingDe heer Passtoors (VVD) wees erop dat de door de staatssecretaris
bedoelde «kanbepaling» van artikel 29 van de Natuurbeschermingswet
slaat op het «behoren tot nadere regels». Onder a. wordt duidelijk
aangegeven dat het per AMvB móét als regels worden gesteld.De commissie-Sepers heeft enkele kritische opmerkingen gemaakt over de
kwestie van de 100 ha, de tellingen en de gebiedsafbakening. De staatssecretaris
heeft in dit verband gesproken over een evaluatietermijn van twee tot drie
jaar maar hiernaar zou ook vóóraf moeten worden gekeken, mede
om juridische problemen te voorkomen.De heer Van Wijmen (CDA) concludeerde dat het aanwijzen van
gebieden als speciale beschermingszones een gebonden stelsel impliceert van
dwingend Europees rechtelijk karakter. Van discretionaire bevoegdheid is geen
sprake, ook niet gebaseerd op historische belangencomplexen. Nieuwe activiteiten
kunnen in de tweede fase aan de orde worden gesteld, waarna de door de staatssecretaris
aangegeven afweging volgt. In de nu aan de orde zijnde eerste fase van aanwijzing
wordt uitsluitend de ornithologische invalshoek als kader gebruikt.Mevrouw Swildens-Rozendaal (PvdA) kreeg aan de hand van de
eerlijke antwoorden van de staatssecretaris de indruk dat er niet geheel conform
de regels is en wordt gewerkt. Nederland is zonder meer gehouden aan zijn
internationale verplichtingen te voldoen en dient de bepalingen van de richtlijnen
te respecteren.Met veel optimisme wordt aangenomen dat gemeenten tot een goede beoordeling
zullen kunnen komen, onder meer waar het gaat om het begrip «significante
gevolgen», maar dit is toch een heel bijzondere klus. Mede om eenduidigheid
in de informatie te bevorderen, dient een service-instituut te worden ingericht
om gemeenten, waterschappen en andere partijen bij deze beoordeling bij te
staan.De heer Poppe (SP) vroeg zich af hoe definitief de in Brussel
gedeponeerde Nederlandse «definitieve» lijst is wanneer er vervolgens
nog discussie mogelijk is. In elk geval moet het mogelijk zijn de nu aangegeven
onlogische «Afrikaanse grenzen» aan te passen aan de leefgebieden
van soorten. Dit kan gebeuren zonder bij partijen als Recron paniek te zaaien
aangezien bestaande activiteiten als regel kunnen worden gehandhaafd. De Kamer
dient tijdig op de hoogte te worden gesteld van de inhoud van zienswijzen
en inspraakreacties. De heer Stellingwerf (RPF) had waardering voor de wijze waarop
de staatssecretaris deze grote operatie uitvoert en daarmee voorkomt dat Nederland
met een strafblad door het leven moet. Onbevredigend is echter het antwoord
op de vraag of de aanwijzingen wel helemaal juist zijn geschied. Blijkbaar
zijn er conflicten geweest tussen ministeries en hebben EZ en Defensie gezegd:
daar blijf je met je handen vanaf. Ten onrechte heeft dit geleid tot een compromis;
voor staatseigendommen dienen dezelfde criteria te worden gehanteerd als voor
particuliere gronden. Wellicht kan de staatssecretaris in een meer principiële
opstelling worden gesteund met een Kameruitspraak.Mevrouw Vos (GroenLinks) constateerde dat niet-wetenschappelijk-ornithologische
motieven wel degelijk invloed hebben gehad op het aanwijzen van gebieden.
Inderdaad heeft dit alles te maken met belangen van ministeries. De begrenzingen
van de gebieden van de vogelrichtlijngebieden voldoen niet aan datgene wat
Europa vraagt terwijl Nederland met betrekking tot de habitatrichtlijn opnieuw
in de fout dreigt te gaan. Er volgt nog een debat met Brussel, maar de staatssecretaris
spreekt over een «definitieve» lijst. Waarom is men dit debat
niet voor en levert men niet direct op grond van de juiste criteria netjes
een lijst in? Volgens de vogelbescherming ontbreken nog zo'n 50 gebieden.De heer Ter Veer (D66) richtte zich op de briefwisseling die
er tussen de Commissie en de Nederlandse regering is geweest over het speciale
karakter van PKB en SGR. In hoeverre kan dit worden gerangschikt onder het
hoofdstuk subsidiariteit?De staatssecretaris gaf aan dat artikel 29 van de Natuurbeschermingswet
uitsluitend van belang is wanneer nieuwe regels worden geformuleerd, hetgeen
nu niet het geval is. Niet wordt verwacht dat zich in dit verband juridische
problemen zullen voordoen, maar dit aspect zal niettemin nader worden bekeken.De commissie-Sepers heeft inderdaad aangegeven dat er hier en daar anders
geteld had kunnen worden, maar zij constateert dat dit waarschijnlijk niet
tot andere uitkomsten zou hebben geleid omdat er «naar beide kanten»
verschillen zouden optreden. Het is naar aanleiding van de kritiek van de
Commissie op de kwestie van de 100 hectare dat is besloten om hiernaar over
twee of drie jaar nog eens te kijken.De conclusie die de heer Van Wijmen heeft geformuleerd, is juist. Over
de suggestie inzake een service-instituut voor gemeenten, waterschappen en
andere partijen zal met VNG en IPO worden gesproken. Wat de habitatrichtlijn
betreft is door de Nederlandse regering een lijst met gebieden aan Brussel
voorgelegd die naar haar oordeel in deze fase als «definitief»
moet worden beschouwd. Hierover volgt nog een debat met Brussel, waarna in
het kader van Natura 2000 een communautaire lijst wordt opgesteld. Pas daarna
volgt de fase waarin de Nederlandse regering de gebieden echt aanwijst en
waarbij het proces aan de orde komt dat nu met betrekking tot de vogelrichtlijn
aan de orde is. De voorzitter van de commissie,Ter VeerDe griffier van de commissie,Van Overbeeke XNoot1Samenstelling: Leden: Van der Vlies (SGP), ondervoorzitter, Swildens-Rozendaal
(PvdA), Ter Veer (D66), voorzitter, Witteveen-Hevinga (PvdA), Feenstra (PvdA),
Poppe (SP), Van Ardenne-van der Hoeven (CDA), Duivesteijn (PvdA), Stellingwerf
(RPF), M.B. Vos (GroenLinks), Augusteijn-Esser (D66), Klein Molekamp (VVD),
O.P.G. Vos (VVD), Passtoors (VVD), Eisses-Timmerman (CDA), Th.A.M. Meijer
(CDA), Hermann (GroenLinks), Geluk (VVD), Schreijer-Pierik (CDA), Atsma (CDA),
Oplaat (VVD), Schoenmakers (PvdA), Waalkens (PvdA), Udo (VVD) en Herrebrugh
(PvdA).Plv. leden: Van Vliet (D66), Van Zuijlen (PvdA), Ravestein
(D66), Zijlstra (PvdA), Albayrak (PvdA), Kant (SP), Mosterd (CDA), Bos (PvdA),
Van Middelkoop (GPV), Van der Steenhoven (GroenLinks), Scheltema-de Nie (D66),
Verbugt (VVD), Te Veldhuis (VVD), Cornielje (VVD), Buijs (CDA), Rietkerk (CDA),
Karimi (GroenLinks), Kamp (VVD), Reitsma (CDA), Van Wijmen (CDA), Patijn (VVD),
Dijksma (PvdA), Belinfante (PvdA), Voorhoeve (VVD) en De Boer (PvdA). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-26200-XIV-49.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl