Vaststelling van de begroting van de uitgaven en ontvangsten van het Ministerie van Justitie (VI) voor het jaar 2001; Lijst van vragen en antwoorden over het voorbereidend onderzoek door de vaste commissie voor Justitie
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-09 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 27400-VI, nr. 10

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

01-11-2000

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2000-2001

27400-VI nr. 10

26-10-2000

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamOndertekeningLichaam123456789101112131415161718192021222324252627Ouderdom Voorraad Regulier IND per 31-8-2000 b. Hoe staat het met de achterstanden van de rechtbanken
inzake regulier- en asielzaken?282930313233343536Ontwikkeling van het totale uitgavenkader van het Ministerie
van Justitie sinds 1995 zonder artikel 07 (voor 1998 zonder artikel 03) (bedragen
in duizenden guldens) 3738394041424344454647484950515253545556575859606162636465(bedragen in miljoenen) 66676869707172737475767778798081828384858687888990919293949596979899100101102103104105106107108109110111112113114115116117118119120121122123124125126127128129130131132133134135136137b. Wat is tot nu toe het gevolg van het aandringen op
zelfregulering bij de Service Providers?138139140141142143144145146147148149150151152153154155156157158159160161162163164165166167168169170171172173174175176177178179Ongevallencijfers handhavingstrajecten 1998–2000 180181182183184185186187188189190191192193194195196197198199200201202203204205206207208209210211212213214215216217218219220221De kosten per asielzoeker in de centrale opvang bedragen
per jaar f 28 500,–. In de decentrale opvang bedragen de kosten
f 15 000,– per jaar en in de Tijdelijke Noodvoorzieningen
bedragen deze f 42 000,– per jaar. Voor deze bedragen verwijs
ik naar tabel 12 Instroom en bezetting in de opvang.222223224225226227228De ontwikkeling van de ontvangsten uit griffierechten
(bedragen in duizenden guldens) 229230231232233BIJLAGE 7
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 27400-VIToon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 230 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
27 400 VIVaststelling van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van
het Ministerie van Justitie (VI) voor het jaar 2001nr. 10VERSLAG HOUDENDE EEN LIJST VAN VRAGEN EN ANTWOORDENVastgesteld 26 oktober 2000De vaste commissie voor Justitie1, belast
met het voorbereidend onderzoek van dit voorstel van wet, heeft de eer verslag
uit te brengen in de vorm van een lijst van vragen met de daarop gegeven antwoorden.Met de vaststelling van het verslag acht de commissie de openbare behandeling
van het wetsvoorstel voldoende voorbereid.De voorzitter van de commissie,Van HeemstDe griffier van de commissie,Pe 1Hoeveel gemeenten voeren een nulbeleid ten aanzien
van bordelen?Zie het antwoord op vraag 22Hoeveel gemeenten beschikken nog niet over een prostitutieverordening?Inmiddels hebben 463 van de 537 gemeenten hun Algemene Politie Verordening
(APV) aangepast. In 45 van de overige gemeenten zal in de komende maanden
de besluitvorming hieromtrent worden afgerond. Van 21 gemeenten zijn op dit
moment nog geen gegevens bekend. Een enkele gemeente wacht met de aanpassing
tot na de herindeling die begin volgend jaar nog moet plaatsvinden of totdat
de APV als geheel wordt herzien. Een zestal gemeenten kiest er bewust voor
de verordening niet aan te passen en verdere ontwikkelingen en jurisprudentie
af te wachten. Een aantal gemeenten (tenminste 14) heeft er bewust voor gekozen
zelfstandig (los van regionaal beleid) de nuloptie te regelen. Er zijn ook
gemeenten die wel een vergunningstelsel hebben ingevoerd, maar verwijzen naar
een regionaal prostitutiebeleid (waarbij doorgaans wordt gesteld dat binnen
het de regio een maximum hoeveelheid bedrijven zal worden toegestaan (overeenkomende
met de bestaande situatie), maar bij voorkeur wel in diezelfde gemeenten).3Hoeveel subsidie wordt in 2001 toegekend aan de landelijke
organisatie voor veiligheid en respect (LOVR)De Landelijke Organisatie voor Veiligheid en Respect (LOVR) is een bundeling
van (lokale) organisaties die actief zijn op het terrein van geweldsbestrijding,
slachtofferhulp, tolerantiebevordering en aanverwante zaken op het terrein
van geweld in het publieke domein. Het betreft een beginnende vereniging die,
voorzover mijn informatie strekt, thans bezig is om een goede organisatie
neer te zetten. Hiervoor is ook advies gevraagd aan het Landelijk Platform
tegen Geweld op Straat.De LOVR heeft zich niet tot mij of mijn ambtgenoot van BZK gewend met
een verzoek voor subsidie voor activiteiten van de vereniging in 2001.4Is de regering van mening dat de wettelijke regeling
van schadeclaims, bijvoorbeeld bij letsel veroorzaakt door medische fouten,
moet worden verruimd? Zo nee, waarom niet?Bij letsel veroorzaakt door een medische fout is de hulpverlener aansprakelijk
voor de schade van de patiënt. De patiënt heeft in beginsel recht
op volledige vergoeding van zijn schade. Een verruiming van deze regeling
laat zich daarom niet goed voorstellen. De hulpverlener is immers bij een
medische fout zonder meer aansprakelijk. Deze aansprakelijkheid is overigens
een schuldaansprakelijkheid. Een medische fout wordt aangenomen indien de
hulpverlener niet als een redelijk bekwaam en redelijk handelen hulpverlener
heeft gehandeld. Vergelijk artikel 7:453 BW. In beginsel is het de patiënt
die een medische fout zal moeten bewijzen. Omdat dit niet altijd eenvoudig
is, is de rechtspraak de patiënt tegemoet gekomen op het punt van de
stelplicht en de bewijslastverdeling. Desondanks is het voor een patiënt
nog niet in alle gevallen eenvoudig om zijn schade vergoed te krijgen. Tegen
deze achtergrond doet de Universiteit Maastricht in opdracht van het ministerie
van VWS een rechtsvergelijkende studie naar de vraag of met alternatieve systemen
een verbetering van de situatie van de patiënt kan worden gecreëerd. 5Wat is de mening van de regering met betrekking tot
het plan om elektronisch huisarrest in te zetten om langgestrafte delinquenten
na hun vrijlating voor een bepaalde duur te monitoren. Worden in andere Europese
landen deze categorie delinquenten na hun vrijlating op enigerlei wijze in
het oog gehouden?Op dit moment bestaat geen wettelijke basis om delinquenten na hun invrijheidstelling
na afloop van een onvoorwaardelijke vrijheidsstraf onder enige vorm van gedwongen
toezicht te plaatsen, tenzij een deel van de oorspronkelijk opgelegde straf
voorwaardelijk was en het toezicht, na ommekomst van het onvoorwaardelijk
deel, plaatsvindt gedurende de proeftijd in het kader van de voorwaardelijke
straf. Indien hiervan sprake is – of in geval van een volledig voorwaardelijke
straf – kan de reclassering in beginsel toezicht uitoefenen op alle
delinquenten bij wie dat aangewezen is. Behalve aan de zedendelinquenten kan
hierbij worden gedacht aan plegers van een geweldsmisdrijf. Het zich onttrekken
aan het toezicht kan ertoe leiden dat het voorwaardelijk deel van de opgelegde
straf alsnog ten uitvoer wordt gelegd.Hiernaast kan toezicht worden uitgeoefend in het kader van een maatregel
van terbeschikkingstelling (tbs) met voorwaarden of in geval van voorwaardelijke
beëindiging van de tbs met bevel tot verpleging. Ook hier kan schending
van de voorwaarden betekenen dat betrokkene wordt teruggeplaatst in een intramurale
setting. Hier spelen proportionaliteitsoverwegingen natuurlijk een rol.In de beleidsnota «Sancties in Perspectief», die op 21 september
jl. namens het kabinet aan de Tweede Kamer is aangeboden (Kamerstukken II,
2000–2001, 27 419), wordt voorgesteld de huidige regeling voor
vervroegde invrijheidstelling (VI) om te vormen naar een invrijheidstelling
onder voorwaarden. Tevens wordt onderzoek aangekondigd naar een verdergaand
scenario, waarin het huidige penitentiair programma zou verschuiven tot voorbij
de VI-datum, en dus onderdeel van de te stellen voorwaarden zou worden. In
beide gevallen is het doel om gedetineerden na hun feitelijke vrijlating uit
een penitentiaire inrichting, nog langere tijd te kunnen begeleiden en monitoren.
Het is denkbaar dat elektronisch toezicht hiertoe als voorwaarde gesteld zou
kunnen worden. Het voert echter te ver om op de concrete inhoud van een dergelijke
regeling vooruit te lopen. Zoals is aangegeven in voornoemde brief, zal het
nader onderzoek naar de herziening naar verwachting een jaar in beslag nemen.
Dit is noodzakelijk om uiteindelijk te komen tot een door ieder gedragen,
uitvoerbare regeling, waarbij het risico dat zo'n nieuwe regeling evenals
in het verleden zou verworden tot een automatisme, wordt geminimaliseerd.
Voorts zal bijvoorbeeld moeten worden gegarandeerd dat het niet-naleven van
voorwaarden gesteld aan de vervroegde invrijheidstelling zal leiden tot een
vordering tot algehele of gedeeltelijke intrekking van de VI.In dit vervolgtraject zal de wijze waarop de VI is geregeld in andere
landen, met name binnen de Raad van Europa, nadrukkelijk worden betrokken.6Wanneer kan de Tweede Kamer het resultaat verwachten
van het onderzoek van het Openbaar Ministerie in Den Haag, naar de wijze waarop
officieren van justitie medische zaken afhandelen?Zoals ik eerder heb toegezegd in het Algemeen Overleg van de Vaste Kamercommissie
voor Justitie d.d. 25 mei jl., streef ik er naar eind dit jaar inzicht te
hebben in de werkwijze van de parketten waar het gaat om het strafrechtelijk
beoordelen van medische fouten. Het genoemde onderzoek van het Openbaar Ministerie
zal begin december worden afgerond. 7Wat is de stand van zaken met betrekking tot het onderzoek
naar de werking van het MVV-vereiste bij de Vreemdelingenpolitie in Amsterdam
en elders?Op dit moment wordt gewerkt aan de totstandkoming van een plan van aanpak
voor een gezamenlijk project van de IND, het ministerie van Buitenlandse Zaken
en de Vreemdelingendiensten dat gericht is op het versnellen van de behandeling
van de mvv-aanvragen. Hiervan maakt de behandeltermijn van mvv-aanvragen bij
de Vreemdelingendienst Amsterdam een substantieel onderdeel uit. Dit plan
van aanpak zal naar verwachting aan het eind van dit jaar gereed zijn.8In een aantal gevallen biedt de wet mogelijkheden tot
geslachtsnaamwijziging. Zo kunnen personen die ernstige psychische gevolgen
hebben van het dragen van de geslachtsnaam onder voorwaarden hun geslachtsnaam
wijzigen. In de procedure dient niet alleen de aanvrager te worden gehoord,
maar ook de belanghebbenden. Dit geldt zowel voor minderjarigen als voor meerderjarigen.
Waarom geldt dit voor deze laatste categorie? Vanwege de ernstige psychische
gevolgen die tot de procedure van wijziging van de geslachtsnaam heeft geleid,
is dit niet in alle gevallen wenselijk, Is de regering het hiermee eens? Dient
de verzoeker te worden ingelicht over welke belanghebbenden worden gehoord
in de procedure? Zo nee, waarom niet?Ingevolge artikel 7, eerste en derde lid, van het Besluit van 6 oktober
1997, houdende regels voor geslachtsnaamswijziging worden in bepaalde gevallen
belanghebbenden gehoord omtrent een verzoek tot wijziging van de geslachtsnaam.
Het gaat hierbij om de gevallen waarin wijziging wordt verzocht van onwelvoeglijke
of bespottelijke namen, veel voorkomende namen, namen van vreemde herkomst
en onjuist gespelde namen. Belanghebbenden worden eveneens gehoord in geval
wordt verzocht de geslachtsnaam van een kind te wijzigen in die van zijn verzorger.Als belanghebbenden worden aangemerkt in geval van een verzoek tot geslachtsnaamswijziging
van een minderjarige: de ouders van het kind, degene aan wie het kind de geslachtsnaam,
waarvan wijziging is verzocht, rechtstreeks ontleent en degene wiens geslachtsnaam
wordt verzocht. Indien het een verzoek tot geslachtsnaamswijziging van een
meerderjarige betreft, worden als belanghebbende aangemerkt: degene aan wie
de meerderjarige de geslachtsnaam, waarvan wijziging is verzocht of waaraan
toevoeging wordt verzocht, rechtstreeks ontleent en degene wiens geslachtsnaam
wordt verzocht.De plicht om belanghebbenden te horen vloeit voort uit de Algemene wet
bestuursrecht (AWB).De wijziging van de geslachtsnaam kan voor betrokkenen erg gevoelig liggen.
Immers de geslachtsnaam suggereert naar buiten toe het bestaan van een familieband.
Teneinde een evenwichtige belangenafweging te kunnen laten plaatsvinden, ligt
het in de rede om belanghebbenden te horen alvorens een beslissing te nemen
op het verzoek tot geslachtsnaamswijziging.De verzoeker dient gehoord te worden voordat zijn verzoek geheel of gedeeltelijk
wordt afgewezen, indien de afwijzing zou steunen op gegevens over feiten en
belangen die hem betreffen, en die gegevens afwijken van gegevens die hij
ter zake heeft verstrekt (art. 4:7 AWB).De belanghebbenden dienen te worden gehoord in het geval dat zij naar
verwachting bedenkingen zullen hebben tegen de toewijzing van het ingediende
verzoek, indien de beschikking in kwestie zou steunen op gegevens over feiten
en belangen die hen betreffen en die gegevens niet door henzelf terzake zijn
verstrekt (art. 4:8 AWB). Op grond van artikel 4:9 van de AWB kunnen verzoeker en belanghebbenden
naar keuze bepalen of zij hun zienswijze schriftelijk dan wel mondeling naar
voren brengen.Uit het voorgaande blijkt dat aan de hoorplicht voldaan kan worden, zonder
dat er een confrontatie plaatsvindt tussen verzoeker en belanghebbenden.Indien belanghebbenden zullen worden gehoord, pleegt de verzoeker hierover
te worden ingelicht, waarbij wordt aangegeven welke belanghebbenden het betreft.9Hoe staat de regering tegenover de suggestie dat de
rechter, in zaken waarin sterk tegenbewijs aanwezig is, een uitgebreide motiveringsplicht
moet krijgen?Het beginsel dat de civielrechtelijke rechter zijn uitspraken behoorlijk
motiveert is van groot belang. Niet alleen is het op nationaal niveau verankerd
(artikelen 121 Grondwet, 59 en 429k Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering,
99–100 Wet op de rechterlijke organisatie), het ligt ook besloten in
artikel 6 EVRM. In dit licht zie ik voor het in de wet verankeren van een
uitgebreidere motiveringsplicht in zaken waarin sterk tegenbewijs aanwezig
is – los van het feit dat de vraag òf sterk tegenbewijs aanwezig
is, ook weer ter beoordeling aan de rechter staat – onvoldoende grond.Wat het strafrecht betreft zijn de verplichtingen om op bepaalde verweren
te reageren, om blijk te geven dat aan bepaalde bewijsminimumvoorschriften
is voldaan of om bepaalde omstandigheden die van invloed zijn geweest op de
straftoemeting aan te geven in het vonnis, in de afgelopen jaren aangescherpt.
Deze aanscherping heeft zowel op het niveau van de wetgeving (invoering van
artikelen 359, zesde tot en met negende lid, en 360, eerste lid, van het Wetboek
van Strafvordering) als in de rechtspraak (Hoge Raad 14 maart 1989, 747, Hoge
Raad 1 februari 1972, NJ 1974, 450 en Hoge Raad 5 februari 1980, 342) plaatsgevonden.
Ik wijs erop dat in het Nederlandse stelsel geen sprake is van tegenbewijs
dat door de verdediging moet of kan worden aangedragen. De rechter selecteert
als enige wat tot bewijs van het telastegelegde feit kan dienen. De verdediging
heeft tot taak informatie aan te dragen waardoor de beantwoording van de vragen
van artikelen 348 en 350 Sv kan worden beïnvloed. De mate waarin van
de rechter kan worden verlangd dat hij ingaat op alle gevoerde verweren is
mede afhankelijk van de aannemelijkheid en gegrondheid van het gevoerde verweer.
Het ligt in de rede dat naarmate een verweer beter aannemelijk is gemaakt,
daaraan in het vonnis meer aandacht wordt besteed. In dit licht zie ik geen
aanleiding voor wetswijziging.10Wat is de stand van zaken met betrekking tot de overbrenging
van Nederlandse gevangen uit Marokko naar Nederland? Hoeveel personen komen
op dit moment in aanmerking voor overbrenging naar Nederland? Hoeveel personen
zijn op basis van het WOTS-verdrag reeds van Marokko naar Nederland teruggekeerd?
Wat is de reden dat de procedure zo lang duurt?Mij hebben tot op heden in totaal negen verzoeken om overname van de strafexecutie
van in Marokko gedetineerde Nederlanders bereikt. Op de eerste zeven verzoeken
heb ik op basis van het advies van het gerechtshof te Arnhem inmiddels positief
beslist. De Marokkaanse autoriteiten zijn daarover geïnformeerd. Naar
verwachting zal op korte termijn de overbrenging kunnen plaatsvinden. De twee
later ontvangen verzoeken zijn voor advies doorgezonden naar het gerechtshof
te Arnhem. Zodra het advies mij bereikt zal ik de Marokkaanse autoriteiten
wederom van mijn beslissing op de hoogte stellen. Het tijdsverloop dat met de procedure gemoeid is, vloeit voort uit de
eisen die verdrag en wet aan de procedure stellen. De verzoeken uit Marokko
worden in Nederland bij alle betrokken instanties met voorrang behandeld.11a. Hoeveel verzoeken voor een second opinion in strafzaken
zijn er tot op heden ingediend?Eén.b. Hoeveel verzoeken zijn toegewezen dan wel afgewezen?Eén. Het verzoek is toegewezen.c. Zijn er reeds resultaten bekend van dergelijke second
opinion onderzoeken?Er zijn nog geen resultaten bekend.12Wat is de stand van zaken met betrekking tot het WODC-onderzoek
naar vrouwenbesnijdenis? Wat is de reactie van de regering op het geschrevene
in de Emancipatienota inzake de dubbele strafbaarstelling?Zie het antwoord op vraag 13.13Kan de regering de Tweede Kamer het verslag doen toekomen
van een onlangs gehouden conferentie inzake vrouwenbesnijdenis?In antwoord op schriftelijke vragen van de heer Dittrich over dit onderwerp
is een onderzoek in het vooruitzicht gesteld dat ten doel heeft informatie
te verschaffen over het aantal gevallen dat in Nederland woonachtige meisjes
van Somalische afkomst in het buitenland worden besneden, en inzicht te verkrijgen
in de effecten van het gevoerde beleid op dit terrein (Aanhangsel Handelingen
nr. 284, vergaderjaar 1999–2000). Om aan deze toezegging te voldoen
is in samenwerking met de bij dit onderwerp betrokken departementen, te weten
BZK en VWS, op 6 juni 2000 een expertmeeting georganiseerd, waar een groot
aantal deskundigen hun visies en praktijkervaringen hebben uiteengezet. De
bedoeling van deze bijeenkomst was om tot een gezamenlijke schatting van de
omvang te komen en om aanbevelingen te doen voor effectieve methoden om genitale
verminking van meisjes en vrouwen in Nederland te voorkomen.Ik zal het verslag van deze conferentie zo spoedig mogelijk naar de Tweede
Kamer zenden, vergezeld van een brief waarin wordt aangegeven welke vervolgactiviteiten
de betrokken departementen zullen ondernemen.In de Emancipatienota wordt niet met zoveel woorden ingegaan op het dubbele
strafbaarheidsvereiste. Wel wordt in het recent verschenen onderzoek naar
het Nederlandse beleid inzake het voorkomen en bestrijden van geweld tegen
vrouwen, dat in opdracht van het ministerie van SZW is opgesteld, gepleit
voor een expliciete strafbaarstelling van genitale verminking van meisjes
en vrouwen.Zoals ik in antwoord op de hierboven genoemde vragen van de heer Dittrich
heb aangegeven, is besnijdenis van vrouwen en meisjes niet als zodanig strafbaar
gesteld, maar levert zij één van de opzettelijke of culpoze
mishandelingsdelicten op (artikelen 300–309 Sr.). Een aparte strafbaarstelling
van vrouwenbesnijdenis acht ik om die reden niet noodzakelijk. 14Welke initiatieven zijn er ontplooid met betrekking
tot de verstrekte subsidiegelden inzake vrouwenbesnijdenis?Het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport zal de stichting
Pharos de komende twee jaar aanvullend financieel ondersteunen ten behoeve
van een intensivering van de voorlichting aan hulpverleners in de zorg en
voorlichting aan Somaliërs met behulp van sleutelfiguren uit de Somalische
gemeenschap.Ik verwijs hierbij naar de antwoorden die minister Borst van Volksgezondheid,
Welzijn en Sport op eerdere schriftelijke vragen van de heer Dittrch heeft
gegeven (Aanhangsel Handelingen nr. 1076, vergaderjaar 1999–2000).15Welke voorlichtingsmaatregelen richting politiekorpsen
en hulpverlenende instanties worden er genomen om de invoering van de Belagingswet
te begeleiden?Zie het antwoord op vraag 17.16Wat is de stand van zaken met betrekking tot de richtlijn
voor het Openbaar Ministerie over hoe belagingszaken in behandeling moeten
worden genomen?Zie het antwoord op vraag 17.17Hoeveel aangiften van belaging zijn sinds de inwerkingtreding
van de Belagingswet gedaan?Voor het zomerreces heb ik de Tweede Kamer het slotdocument van het project
zedenzorg aangeboden. Daarbij heb ik aangegeven dat is besloten tot een vervolgproject
dat zich speciaal zal richten op de samenwerking tussen de politie, het openbaar
ministerie en de hulpverlening. Het gaat daarbij met name om de versterking
van de preventieve en pro-actieve taken van de politie en het openbaar ministerie
in relatie tot het onderwerp huiselijk geweld. Ook het onderwerp belaging
zal hierbij worden betrokken, aangezien er een aanzienlijke relatie is tussen
belaging enerzijds en huiselijk geweld en mishandeling anderzijds.In het kader van dit project zal worden uitgewerkt hoe politie, openbaar
ministerie en hulpverleningsinstanties de behandeling van belagingszaken ter
hand dienen te nemen.Vanaf september is het nieuwe artikel 285b Wetboek van Strafrecht in de
feittabellen van het COMPAS-systeem van het openbaar ministerie opgenomen.
Tot op heden is er één zaak in het COMPAS geregistreerd. Voor
wat betreft de aanpassing in het HKS-systeem dat door de politie wordt gebruikt,
kan ik u berichten dat de wetswijziging bij de werkgroep tabellen is aangemeld.
Ik zal er bij mijn ambtgenoot van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties
op aandringen dat verwerking in het systeem op korte termijn zijn beslag zal
krijgen.18Welke bezwaren kleven er volgens de regering aan het
houden van grootscheepse DNA-onderzoeken, indien deze geschieden op basis
van vrijwillige medewerking van de betrokkenen? In de nota naar aanleiding van het verslag bij de wijziging van de regeling
van het DNA-onderzoek in strafzaken (1999–2000, 26 271, nr. 6),
heb ik reeds aangegeven dat artikel 151a Sv toestaat dat derden op vrijwillige
basis celmateriaal laten afnemen ten behoeve van een op grote schaal opgezet
DNA-onderzoek. Ik heb daarbij voorts aangegeven dat als voorwaarde geldt dat
de officier van justitie die de opdracht geeft tot het houden van een dergelijk
DNA-onderzoek, het nut en de noodzaak daarvan kan aangeven voor het ophelderen
van de begane delicten (bijvoorbeeld omdat hij vermoed dat de dader zich onder
de kring van de te onderzoeken personen bevindt). Bovendien dient hij zich
er van te overtuigen dat er geen ander opsporingsmiddel voorhanden is om de
dader te pakken. Verder spreekt het voor zich dat de desbetreffende officier
van justitie de kring van te onderzoeken personen niet groter laat zijn dan
in het belang van de waarheidsvinding noodzakelijk is. Daarbij spelen niet
alleen de belangen van de betrokkenen een rol, maar ook het belang om het
beslag op de capaciteit voor DNA-onderzoek zo beperkt mogelijk te doen zijn.
Voor het overige verwijs ik naar de antwoorden op de vragen 30, 32 en 35.19Is de regering voornemens de motieven achter rechts-extremistisch
geweld te gaan onderzoeken?Wanneer daarvoor aanwijzigen bestaan onderzoekt het Openbaar Ministerie
in individuele gevallen van geweldpleging of sprake is van een discriminatoire
achtergrond. Indien dit het geval is wordt de strafeis, conform de aanwijzing
discriminatiezaken, door het OM met 25% verhoogd. In het mondelinge vragenuur
d.d. 5 september jl. heeft de minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties
zich bereid verklaard om na te gaan wat beschikbaar is aan onderzoek en welke
studies verricht worden naar onderliggende motieven van mensen die zich bezondigen
aan geweldsmisdrijven met discriminatoire achtergrond. Uw Kamer zal daaromtrent
door de minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties worden geïnformeerd.20Welke maatregelen gaat de regering nemen om de positie
van anti-discriminatie bureaus te verstevigen?De regering heeft bij de aanvang van deze regeerperiode laten onderzoeken
of er voldoende draagvlak bestaat voor het tot stand brengen van een regionaal
gespreid landelijk dekkend netwerk van antidiscriminatiebureaus, waarbij als
uitgangspunt geldt dat er op lokaal/provinciaal bestuurlijk niveau voldoende
draagvlak moet zijn voor de financiering van een dergelijk netwerk van antidiscriminatiebureaus.
Gebleken is, dat op dit moment hiervoor niet voldoende draagvlak bestaat,
doch dat professionalisering van bestaande antidiscriminatiebureaus een eerste
aanzet kan leveren tot het zichtbaarder maken van het werk dat antidiscriminatiebureaus
verrichten, het verbeteren van de kwaliteit van de taakuitoefening en het
intensiveren van samenwerking en kennisuitwisseling. De regering wil een financiële
impuls geven voor de professionalisering van antidiscriminatiebureaus. Thans
wordt gewerkt aan een stimuleringsregeling. Gemeenten en provincies tesamen
zijn en blijven primair verantwoordelijk voor het al dan niet instandhouden
van een antidiscriminatiebureau op hun grondgebied.21Hoeveel verdragen heeft het permanent bureau van de
Haagse Conferentie onder haar hoede? Hoeveel juristen zijn op dit bureau werkzaam
om deze verdragen te bewaken? Acht de regering dit aantal voldoende? Is de regering van mening dat gezien het belang van deze verdragen de
Haagse Conferentie extra mankracht en middelen zouden moeten krijgen?Op een aantal vragen over het Permanent Bureau van de Haagse Conferentie
voor Internationaal Privaatrecht ben ik ingegaan in mijn brief van 9 oktober
2000, kenmerk 5 056 327/00/PJS, aan de Vaste Commissie voor Justitie
van de Tweede Kamer naar aanleiding van het op 3 oktober 2000 gehouden algemeen
overleg inzake het Haagse Kinderontvoeringsverdrag van 1980. De heer Dittrich
vroeg tijdens dat overleg aandacht voor de – naar zijn mening te kleine –
bezetting van het Permanent Bureau van de Haagse Conferentie. Ik heb bij die
gelegenheid toegezegd dat daaraan aandacht zou worden besteed.Sinds de Tweede Wereldoorlog zijn in de Haagse Conferentie in totaal 35
verdragen tot stand gekomen. De vóór die tijd tot stand gekomen
verdragen hebben hun betekenis goeddeels verloren.Het Permanent Bureau is momenteel samengesteld uit vier juristen en vijf
administratieve krachten. De vier juristen zijn belast met de wetenschappelijke
voorbereiding en begeleiding van de onderhandelingen over ontwerp-verdragen,
die door de lidstaten worden gevoerd. Het Permanent Bureau begeleidt ook het
periodieke overleg over de voortgang van deze werkzaamheden en over de programmering
van werkzaamheden voor nieuwe zittingsperioden. Daarnaast heeft het Permanent
Bureau nog diverse andere taken, onder meer verband houdende met het functioneren
van bestaande verdragen.De Conferentie wordt, wat de normale kosten betreft, gefinancierd door
de lidstaten volgens een verdeelsleutel van de Verenigde Naties.Nederland heeft, als zetelstaat van de Haagse Conferentie, steeds een
bijzondere positie ingenomen binnen de organisatie. Niet alleen de volgens
de verdeelsleutel verschuldigde bijdrage in de bedrijfskosten, maar ook de
kosten van de diplomatieke conferenties drukken op de begroting van het ministerie
van Buitenlandse Zaken. Het ministerie van Justitie draagt ad hoc bij aan
bepaalde bijzondere evenementen, zoals congressen of seminars voor rechters
of andere specialisten. Ik ben graag bereid met mijn ambtgenoot van Buitenlandse
Zaken te overleggen over verdere mogelijkheden ter versteviging van de financiële
draagkracht van de Haagse Conferentie.22Hoeveel zaken zijn reeds door het Cold Cases Squad
onderzocht? Hoeveel politiefunctionarissen maken deel uit van dit team? Wordt
er landelijk geopereerd? Betreft het alleen zaken waarbij DNA-materiaal is
veilig gesteld?Mede als gevolg van het project «Oude zaken, nieuwe kansen»
zijn in meerdere arrondissementen teams samengesteld. Als voorbeeld kunnen
worden genoemd het team in de regio Utrecht/Amsterdam-Amstelland en de regio
Groningen.De niet landelijk opererende teams bestaan – afhankelijk van (de
stand van) het onderzoek – uit 2 tot 6 personen, waarbij op ad hoc basis
assistentie wordt verleend door andere specialisten.De onderzoeken betreffen niet alleen zaken, waarbij DNA-materiaal veilig
is gesteld. In die zaken, waarbij dat wel het geval is, zijn op dit moment
aan het NFI een 25-tal verzoeken gedaan om een DNA-onderzoek te verrichten.Voor het overige worden de nog bij het NFI liggende DNA-sporen onderzocht
in het kader van genoemd project.23Kan de regering een beeld geven van de georganiseerde
criminaliteit die softdrugs via de achterdeur aan coffeeshops leveren?Het beeld van de bevoorrading van de coffeeshops is divers. Enerzijds
verloopt een deel van de bevoorrading via de illegale, quasi commerciële
teelt van cannabis op huisadressen. In enkele steden lijkt een deel van de
teelt in handen te zijn van criminele organisaties. Anderzijds vindt er ook
import plaats van soft drugs uit het buitenland, in het algemeen in georganiseerd
verband. Over de omvang van de georganiseerde criminaliteit op dit terrein
kunnen geen stellige mededelingen worden gedaan.24Welke initiatieven neemt de regering om criminele organisaties
de pas af te snijden inzake het softdrugsbeleid nu de motie-Apostolou niet
door de regering wordt uitgevoerd?Ten behoeve van een geïntensiveerde handhaving door de politie in
deze is aan de begroting van het Ministerie van Binnenlandse en Koninkrijksaangelegenheden
15 miljoen geoormerkt toegevoegd. Voorts is ten behoeve van het Openbaar Ministerie
3 miljoen extra ter beschikking gesteld. De handhavingsinspanningen moeten
zich richten op de volgende terreinen:– illegale huisteelt– aanvoer van buitenlandse cannabis– alternatieve verkooppunten, waarbij verkoop aan jongeren extra
aandacht verdientBij de toekenning van deze structurele gelden is overeengekomen dat de
lokale driehoeken zullen bepalen op welke terreinen extra handhaving zal plaatsvinden
en op welke wijze dit zal plaatsvinden. Daarbij zal het niet alleen moeten
gaan om strafrechtelijke handhaving, maar ook om bestuurlijke maatregelen.Hoofden van de parketten zullen aldus een plan van aanpak moeten opstellen
dat in de planningsronde van dit najaar zal worden besproken met de leden
van het College van Procureurs Generaal.25Bestaat er geen enkel verschil meer wat betreft het
inkomensvereiste tussen homoseksuelen en heteroseksuelen indien de partner
uit het buitenland afkomstig is?In het kader van toelating wordt onderscheid gemaakt tussen huwelijkse
relaties en niet-huwelijkse relaties indien de in Nederland verblijvende hoofdpersoon
Nederlander is, houder is van een vergunning als vluchteling of houder is
van een vergunning tot vestiging. Laatstgenoemde personen dienen in het kader
van de toelating van hun huwelijkse partner te beschikken over een inkomen
gelijk of hoger dan 70% van de bijstandsnorm voor een gezin.Bij toelating van niet-huwelijkse partners dient de in Nederland verblijvende
hoofdpersoon altijd te beschikken over een inkomen uit arbeid ter hoogte van
de volledige bijstandsnorm voor een gezin.Aangezien er vooralsnog een huwelijksbeletsel bestaat voor homoseksuele
partners is de verlaagde inkomensnorm zoals die voor huwelijkse relaties geldt
op hen niet van toepassing.In het wetsvoorstel tot wijziging van de Vreemdelingenwet wordt het inkomensvereiste
voor alle categorieën personen gelijk gesteld op de volledige bijstandsnorm
voor een gezin.26Welke toepassingsmogelijkheden ziet de regering voor
biometrie in het strafrecht? Biometrie kan op uiteenlopende wijzen een rol spelen in het strafrecht.
Vanouds gebeurt dit door het afnemen van vingerafdrukken met het oog op de
opsporing wanneer een verdachte in verzekering wordt gesteld. Tegenwoordig
kan ook DNA worden afgenomen teneinde de identiteit vast te stellen tussen
DNA dat is aangetroffen op de plaats van het delict en het DNA van de verdachte.
Zijn dergelijke biometrische gegevens afgenomen, dan worden deze gedurende
een aantal jaren bewaard. Zou de desbetreffende verdachte tot recidive vervallen,
dan kan hij gemakkelijker worden opgespoord.Naast de opsporing ziet het kabinet mogelijkheden de aanwending van biometrie
te bevorderen ter preventie van criminaliteit. Wanneer biometrie wordt gekoppeld
aan autorisaties om toegang te hebben tot bepaalde fysieke plaatsen of tot
bepaalde diensten die via gecomputeriseerde netwerken bereikbaar zijn, is
daarmee naar verwachting een krachtig instrument beschikbaar om identiteitsfraude
tegen te gaan. De inzet van biometrie, zowel bij de opsporing als de voorkoming
van strafbare feiten, dient evenwel gepaard te gaan met passende waarborgen
ter bescherming van de persoonlijke levenssfeer.27a. Wat zijn de achterstanden van de IND in regulier-
en asielzaken?Voor de stand van zaken met betrekking tot de voorraden in asielzaken
verwijs ik u naar de rapportage asielketen over de maanden mei tot en met
augustus, die onlangs aan Uw Kamer is aangeboden.Ten aanzien van de werkvoorraden op het gebied van reguliere aanvragen
bij de IND meld ik u het volgende.Ouderdom Voorraad Regulier IND per 31-8-2000  VTVMVVBezwaar VTVBezwaar MVVVisum 1aVisum bezwaarNaturalisatieNaturalisatie bezwaar 0–3 maanden1 6282 3874 2948693 2161 0546 9721373–6 maanden1 1469303 1249126489572 8701606 maanden–1
jaar2 1111 0593 069995961 5302 071108>1 jaar2 2117597 4771 5391456361 178188Totaal7 0965 13417 9644 3154 1054 17713 091593Uit bovenstaande tabel blijkt dat de voorraad VTV zaken en de voorraad
VTV bezwaarzaken hoog is, mede gelet op de doorlooptijden en de te verwachten
productie in 2001. De overige voorraden liggen op een aanvaardbaar niveau,
gelet op de doorlooptijden en de te verwachten productie. De hoge voorraden
bij VTV en VTV bezwaar worden met name veroorzaakt door het grote aantal aanvragen
van zogenaamde witte illegalen dat de IND in 2000 ter behandeling kreeg voorgelegd.b. Hoe staat het met de achterstanden van de rechtbanken
inzake regulier- en asielzaken?De voorraad asiel zal per 1 januari 2001 ongeveer 22 200 zaken zijn,
de voorraad regulier 18 800. Tezamen een voorraad van 41 000 zaken.
29 000 zaken daarvan vormen de ijzeren voorraad. Dat betekent dat er
per 1 januari 2001 een achterstand is van ongeveer 12 000 zaken.28Wat is de stand van zaken met betrekking tot het personeelsverloop
bij de IND? Kan de IND het werk aan na invoering van de nieuwe Vreemdelingenwet?IND-breed lag het personeelsverloop de laatste 12 maanden op 15%. Dit
percentage is niet van invloed op de mate waarin de IND in staat is het werk
na invoering van de Vw 2000 aan te kunnen, aangezien bij de werving en selectie
met dit verloop rekening wordt gehouden en de IND dus een goede bezettingsgraad
kent. Dit is terug te zien in de productie en de voorraadontwikkeling. De
inspanningen binnen de IND zijn er thans op gericht op het moment van invoering
van de Vw 2000 een normale werkvoorraad te hebben bereikt op zowel eerste
aanleg asiel als eerste aanleg regulier. Na invoering van de Vw 2000 zullen
de inspanningen erop zijn gericht de instroom op beide werksoorten bij te
houden, hetgeen inhoudt dat wordt beslist binnen de wettelijke termijnen.
Op het moment van invoering van de wet bestaan wel achterstanden ten aanzien
van asiel bezwaar en regulier bezwaar. Voor het verwerken van deze achterstanden
zijn plannen van aanpak ontwikkeld. Uitgaande van een instroom van 44 000
in 2001 resteert naar verwachting naast het bijhouden van de instroom voldoende
capaciteit om de voorraad asiel bezwaar binnen 1 jaar na inwerkingtreding
van de nieuwe Vreemdelingenwet grotendeels te verwerken. Met de huidige capaciteit
op regulier zal de achterstand op bezwaar in 2001 worden ingelopen, maar niet
volledig kunnen worden weggewerkt.29Kan de regering aangeven wat de stand van zaken is
inzake de toezeggingen die zijn gedaan in het antwoord op schriftelijke kamervragen
over mogelijk honderden niet ontdekte perfecte moorden per jaar?In het begin van dit jaar heb ik de Kamer naar aanleiding van door het
lid Dittrich gestelde vragen, mede namens mijn ambtgenoot van Binnenlandse
Zaken en Koninkrijksrelaties, geïnformeerd over het voornemen tot verbetering
van de kwaliteit van de lijkschouw. Als belangrijkste onderdeel hierin is
toegezegd dat mijn ambtgenoot van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties
de Kamer een voorstel van wet zal doen toekomen waarin de grondslag voor de
benodigde deskundigheid van de lijkschouwer zal worden opgenomen. Op basis
van een nadere consultatie van het College van Procureurs-Generaal wordt hieraan
thans de laatste hand gelegd.30Waarom weigert het Openbaar Ministerie in de zaak van
M. Vaatstra om een grootschalig DNA-onderzoek in te stellen?In mijn antwoord op vraag 18 heb ik uiteengezet dat de wet geen belemmeringen
opwerpt dat derden op vrijwillige basis celmateriaal laten afnemen ten behoeve
van een op grote schaal opgezet DNA-onderzoek. Ik heb daarbij aangegeven binnen
welke kaders een dergelijk onderzoek plaats kan vinden. In de eerste plaats
dient vast te staan dat een grootschalig DNA-onderzoek op basis van vrijwillige
medewerking nuttig en noodzakelijk is voor het ophelderen van het betreffende
delict en dat de kring van personen waartoe het onderzoek zich uitstrekt niet
groter is dan in het belang van de waarheidsvinding noodzakelijk is. In de
tweede plaats dient doelmatig te worden omgegaan met de beperkte capaciteit
voor het verrichten van DNA-onderzoek. Dit betekent dat de officier van justitie
zich een gewogen oordeel dient te vormen over de kans dat een grootschalig
DNA-onderzoek op basis van vrijwillige medewerking binnen een bepaalde kring
van personen, daadwerkelijk een aanwijzing oplevert die leidt tot opheldering
van het begane delict. Daarbij kan de officier van justitie zich laten leiden
door gegevens die hem gedurende het opsporingsonderzoek bekend zijn geworden.
Uit het geheel van deze gegevens kan de officier van justitie, gericht en
toegespitst op het opsporingsonderzoek, een selectie maken van een kring van
personen die in aanmerking komen voor medewerking op basis van
vrijwilligheid. In het lopende opsporingsonderzoek in de zaak M. Vaatstra
zal het openbaar ministerie in vorenstaande zin een zorgvuldige afweging maken
voor het bepalen van de kring van personen die in aanmerking komen voor DNA-onderzoek
op basis van vrijwillige medewerking. Over deze afweging zal ik u op korte
termijn schriftelijk informeren.Bij het houden van een grootschalig DNA-onderzoek op basis van vrijwillige
medewerking op grond van slechts een of enkele van de bekend geworden gegevens
uit het opsporingsonderzoek, kan de kring van te onderzoeken personen buitensporig
groot worden. Ik vind dit bezwaarlijk omdat daarmee de klassieke grondslagen
van het strafrechtelijk opsporingsonderzoek worden verlaten. Tegen de onderzochte
personen bestaat immers individueel niet langer de geringste aanwijzing van
betrokkenheid bij het misdrijf. Voorts zou bij een dergelijk groot onderzoek
een onevenredige inbreuk gemaakt worden op de zorgvuldigheid die vereist is
in het omgaan met de schaarse capaciteit voor het verrichten van DNA-onderzoeken.31Zijn er voorbeelden in het buitenland waar grootschalige
DNA-onderzoeken tot oplossing van een betreffend misdrijf hebben geleid?Uit mondelinge informatie van het Engelse Home-Office is mij via het NFI
gebleken dat uit 164 grootschalige DNA-onderzoeken in 78 gevallen een dader
geïdentificeerd kon worden. Mij is niet bekend hoe groot de kring van
personen is geweest in deze onderzoeken. Hieromtrent zal ik nog nadere informatie
doen opvragen. In Duitsland vindt geen centrale registratie plaats van grootschalige
DNA-onderzoeken. Navraag bij verschillende laboratoria geeft het beeld dat
de laatste tijd vaker gegrepen wordt naar het middel van grootschalig DNA-onderzoek
waarbij gemiddeld rond de 2000 personen betrokken zijn. Het aantal gevallen
dat een dader geïdentificeerd kon worden is niet bekend.Voorts is mij bekend dat in de deelrepubliek Nieder Sachsen een DNA-bevolkingsonderzoek
heeft plaatsgevonden waarbij een kring was geselecteerd van 15 000 personen.
Na 13 000 personen onderzocht te hebben werd een verwijzing naar de dader
gevonden.32Wat is er op tegen om op basis van het daderprofiel
in de zaak van M. Vaatstra stapsgewijs binnen de straal van 15 kilometer,
zijnde de straal waarbinnen de vermoedelijke moordenaar woonachtig is, mannen
in de daarvoor in aanmerking komende leeftijd te vragen vrijwillig hun DNA-materiaal
af te staan?Zie het antwoord op vraag 30.33Wat zijn de juridische bezwaren om het politieonderzoek
tegen mannen die weigeren aan een vrijwillig DNA-onderzoek mee te werken,
meer op deze mannen te richten? Hebben deze bezwaren een wettelijke grondslag?Er zijn geen juridische bezwaren om opsporingsonderzoek naar aanleiding
van een strafbaar feit meer te richten op personen die niet aan een vrijwillig
DNA-onderzoek willen meewerken. De enkele weigering aan het DNA-onderzoek
mee te werken volstaat echter niet om deze personen als verdachten aan te
merken. Zolang er geen feiten en omstandigheden zijn waaruit een redelijk
vermoeden van schuld aan het strafbare feit voortvloeit, kunnen geen bevoegdheden
en dwangmiddelen worden toegepast die vereisen dat sprake is van een verdachte. 34Deelt de regering de mening dat er bij politie en justitie
een cultuuromslag dient plaats te vinden om het gebruik van DNA-methoden makkelijker
toe te passen, conform de bij de justitiebegroting 2000 aangenomen kamermotie?Gedoeld wordt op de bij de behandeling van de begroting van het jaar 2000
ingediende motie Nicolaï, Kalsbeek en Dittrich (kamerstukken II 1999/2000,
26 800 VI, nr. 27). Daarin werd aangedrongen om het gebruik van DNA-onderzoek
uit te breiden tot al die gevallen waarin het nemen van vingerafdrukken is
toegestaan. Met de nota van wijziging en de uitvoerige uiteenzetting in de
nota naar aanleiding van het verslag bij de wijziging van de regeling van
het DNA-onderzoek in strafzaken en in de nota naar aanleiding van het nader
verslag (kamerstukken II 1999–2000, 26 271, nrs. 6, 7 en 9) heb
ik gevolg gegeven aan de uitvoering van de motie. Ik heb geen aanwijzingen
dat er bij politie en justitie een cultuur heerst die belemmeringen opwerpt
tot het toepassen van DNA-onderzoek binnen de bestaande bevoegdheden en mogelijkheden
voor het toepassen van DNA-onderzoek.35Deelt de regering de mening dat de bestaande strafrechtspraktijk,
waarin het gemeengoed is geen grootschalige DNA-onderzoeken op vrijwillige
basis te organiseren, dient te veranderen?Zie het antwoord op vraag 30.36Wat is de ontwikkeling van het totale budget van het
Ministerie van Justitie met uitzondering van artikel 07 (internationale aangelegenheden
en vreemdelingenzaken) sedert de begroting voor 1995?In de onderstaande tabel is de ontwikkeling van de uitgaven vanaf 1995
weergegeven. Voor 1998 was artikel 03.04 de Bijdrage aan de Immigratie en
Naturalisatiedienst en artikel 03.05 voor Opvang asielzoekers. Voor 1996 behoorde
de opvang van asielzoekers niet bij het Ministerie van Justitie.Ontwikkeling van het totale uitgavenkader van het Ministerie
van Justitie sinds 1995 zonder artikel 07 (voor 1998 zonder artikel 03) (bedragen
in duizenden guldens)  1995199619971998199920002001 totale budget uitgaven4 236 8815 825 7315 959 4656 311 4257 646 3579 364 4929 702 407         budget
vreemdelingenzaken               artikel 03.04 Bijdrage IND176 219239 400246 204––––artikel 03.05 Opvang
asielzoekers–1 218 121874 888––––artikel
07.01 Bijdrage IND–––285 923353 854533 668553 083artikel 07.02 Opvang asielzoekers–––893 7451 249 3212 022 5192 101 682zonder budget IND
en opvang asielzoekers4 060 6624 368 2104 838 3735 131 7576 043 1826 808 3057 047 642stijging tov het vorige jaar (in %)–7,5710,766,0617,7612,663,5237Hoe wordt gestimuleerd dat de samenleving in het algemeen
en het bedrijfsleven in het bijzonder een grotere verantwoordelijkheid op
zich neemt ter bevordering van de veiligheid? Het kabinet doet met het Integraal Veiligheidsprogramma een beroep op
de verantwoordelijkheid van alle partners – burgers, bedrijfsleven,
maatschappelijke instellingen en overheden – om hun bijdrage te leveren
aan vergroting van de veiligheid. Daartoe zijn in het IVP een negentig-tal
actiepunten geformuleerd waarbij ook van het bedrijfsleven een bijdrage wordt
gevraagd. De Tweede Kamer is inmiddels door middel van de Voortgangsrapportage
IVP geïnformeerd over de stand van zaken van deze actiepunten (26 604,
nr. 10).In dit verband verwijs ik ook naar de Hein Roethofprijs die op 30 oktober
a.s. wordt uitgereikt. De Hein Roethofprijs wordt sinds 1987 uitgereikt aan
een project, initiatief of pakket maatregelen dat gericht is op het voorkomen
van criminaliteit.Specifiek op het bedrijfsleven gericht noem ik het Nationaal Platform
Criminaliteitsbeheersing. Het NPC is een publiek-private samenwerking die
tot doel heeft om die vormen van criminaliteit aan te pakken waarvan het bedrijfsleven
slachtoffer wordt. De minister van Justitie is voorzitter van het platform;
de voorzitter van VNO-NCW is vice-voorzitter. Op dit moment werken overheid
en bedrijfsleven op de volgende terreinen samen: voertuigcriminaliteit, overvalcriminaliteit,
beroepsmoraal en misdaadpreventie, keurmerk veilig ondernemen, financiële
instellingen, informatietechnologie en criminaliteit en informatie-uitwisseling
tussen overheid en bedrijfsleven. Ook op regionaal niveau pakken overheid
en bedrijfsleven met elkaar in regionale platforms criminaliteitsbeheersing
veiligheidsproblemen aan.38Hoeveel middelen besteed het bedrijfsleven aan maatregelen
ter bevordering van de veiligheid? Hoeveel is dit uitgezet tegen de landelijke
en lokale besteding van de overheid en hoeveel is dit uitgezet tegen de maatschappelijke
kosten van criminaliteit? Hoe luiden deze getallen indien ze worden uitgesplitst
naar bedrijfssectoren zoals horeca, midden- en kleinbedrijf, openbaar vervoer,
sportsector, recreatie enzovoort?Op basis van gegevens uit 1998 kan worden geconcludeerd dat het bedrijfsleven
ca f 3,7 miljard besteedt aan preventie. De kosten die de overheid maakt,
van preventie tot nazorg, komen neer op zo'n f 9,5 miljard. Het onderscheid
landelijke en lokale besteding is moeilijk te maken. Ook gelden binnen de
rijksoverheid worden ingezet ter stimulering van lokale projecten en initiatieven.
Bovendien is in dit bedrag geen onderscheid gemaakt tussen kosten die de overheid
maakt ten gunste van het bedrijfsleven, burgers of de overheid. De maatschappelijke
kosten van criminaliteit voor het bedrijfslven bedroegen in 1998 ongeveer
f 3,1 miljard.De informatie per sector kan met behulp van de monitor Bedrijven en Instellingen
worden gegenereerd. Dit instrument is nog in ontwikkeling. In 1999 is aan
NIPO Consult en Eysink Smeets & Etman (ESE) opdracht gegeven tot het uitvoeren
van een pilot van een Monitor Bedrijven en Instellingen. Er is onderzoek gedaan
naar slachtofferschap, geleden schade, van aanpak van criminaliteit, oordeel
over politieoptreden e.d. Het pilot-onderzoek is uitgevoerd in een drietal
sectoren «Bouw», «Vervoer opslag en communicatie»
en «Cultuur recreatie en overige dienstverlening». De Ministers
van Justitie en van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties beraden zich
nu op welke wijze de Monitor Bedrijven en Instellingen kan worden voortgezet
en over de mogelijke landelijke invulling van de complete periodiek te herhalen
Monitor Bedrijven en Instellingen in alle 11 sectoren.39Wat zijn de belangrijkste nieuwe vragen voor de resterende
regeerperiode en wat zijn de belangrijkste vragen voor de (midden-)lange termijn?
Welke vragen zal de regering nog deze regeerperiode beantwoorden?Op de meest urgente vragen die op dit moment zichtbaar zijn, wordt ingegaan
in de justitiebegroting voor 2001 of in de daarin aangekondigde beleidsnota's
die momenteel in voorbereiding zijn. Een indicatie van op welke terreinen
belangrijke nieuwe vragen voor de (midden-)lange termijn te verwachten zijn,
wordt gegeven in de paragraaf «strategie» van hoofdstuk 2 van
de memorie van toelichting, waar wordt aangegeven welke onderwerpen zich naar
het zich nu laat aanzien lenen voor opname in de strategische agenda. Zoals
ik ook in mijn antwoord op vraag 73 aangeef, is het echter op dit moment niet
mogelijk te zeggen welke concrete vragen daaruit zullen voortvloeien.40Welke afstemming en integratie vindt er plaats tussen
de landelijke en lokale initiatieven op het terrein van IT-kenniscentra? Welke
inbreng leveren private partijen bij deze initiatieven?Bij brief van 23 augustus (Kamerstukken 25 880, nr. 12) heb ik u
geïnformeerd over de voortgang bij de oprichting van een (landelijk)
virtueel internationaal kenniscentrum op het gebied van ICT en recht.Op lokaal niveau lijkt met name van belang het project van de gemeente
Den Haag, onder de titel «The Hague, Centre for Justice, Security and
Peace». In het kader van dat laatste project heeft de gemeente op 5
oktober jongstleden een website in gebruik genomen.Ik hecht veel belang aan de afstemming van deze beide projecten. Om die
reden heb ik het onderzoeksbureau dat inmiddels is begonnen met het ontwikkelen
van een model voor een kenniscentrum verzocht – als deel van de opdracht –
de mogelijkheden van samenwerking met het centrum van de gemeente Den Haag
na te gaan.Integratie tussen beide kenniscentra acht ik op dit moment niet vanzelfsprekend.
Het is goed te beseffen dat het om twee verschillende typen kenniscentra gaat.
Immers het virtueel kenniscentrum is vooral gericht op de ontwikkeling van
kennis (onder meer door universiteiten) op het gebied van ICT en recht, terwijl
het Haagse initiatief er vooral toe strekt bestaande kennis beter toegankelijk
te maken, op het zeer brede terrein van justitie, veiligheid en vrede.Een en ander neemt niet weg dat ik veel waardering heb voor het Haagse
initiatief en daarvoor ook een financiële bijdrage heb toegezegd.41Bestaat er een actueel wetgevingsprogramma voor IT-recht?
Welke wetgevingsinitiatieven staan er gepland met betrekking tot tussenpersonen,
intellectueel eigendomsrecht op het internet, elektronisch stemmen, enzovoort?Bij brief van 16 september 1999 (25 880, nr. 8) is de Tweede Kamer
geïnformeerd over de voortgang van wetsvoorstellen die samenhangen met
of voortvloeien uit de nota Wetgeving voor de elektronische snelweg.Thans wordt een aanvang gemaakt met actualtisering van de nota zelf. Die
actualisering valt begin 2001 te verwachten. Onderdeel van die actualisering
zal zijn een actueel wetgevingsprogramma.Wat betreft de bijzondere onderwerpen waarnaar wordt gevraagd, zijn gewezen
op het volgende.Het wetsvoorstel dat wordt voorbereid ter implementatie van de EG-richtlijn
inzake de elektronische handel zal een regeling bevatten over de aansprakelijkheid
van Internetproviders. Onlangs is tot stand gekomen het gemeenschappelijk
standpunt van de richtlijn inzake het auteursrecht in de informatiemaatschappij.
Met de implementatie van die richtlijn is inmiddels een aanvang gemaakt. Tot
slot zal de Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties
u een dezer dagen berichten over de voornemens met betrekking tot het elektronisch
stemmen, zulks in het kader van het project Kiezen op afstand. Inmiddels is
op één specifiek gebied het stemmen op afstand reeds mogelijk.
Ingevolge artikel 119 van Boek 2 van het Burgerlijk Wetboek, dat op 15 december
1999 in werking trad, is stemmen op aandelen afstand mogelijk geworden. 42Hoe wordt de naleving van de aanwijzingen voor de regelgeving
en convenanten strikter ter hand genomen? Hoeveel departementsoverstijgende
wetgevingsnota's zullen worden uitgebracht, op welke terreinen en welke Ministeries
zijn hierbij betrokken? Welke initiatieven nemen andere Ministeries ter bevordering
van de wetgevingskwaliteit?In het kabinetsstandpunt bij het eindrapport van de visitatiecommissie
dat de kamer op korte termijn tegemoet kan zien, wordt aandacht besteed aan
de bewaking van de wetgevingskwaliteit bij de departementen. De naleving van
de Aanwijzingen voor de regelgeving en voor convenanten is in de eerste plaats
een verantwoordelijkheid van de departementen zelf. Dit kabinetsstandpunt
noemt als een van de waarborgen voor de wetgevingskwaliteit dat een centrale
wetgevingseenheid ofwel wordt belast met het opstellen van regelgeving ofwel –
voor zover ook andere onderdelen regelgeving opstellen – met de toetsing
daarvan aan hoger recht en andere elementen van wetgevingskwaliteit. De wetgevingstoets
door Justitie is een externe borg op de naleving van de Aanwijzingen. In de
nota wetgevingskwaliteitsbeleid, die eveneens een dezer dagen uw kamer bereikt,
worden maatregelen aangekondigd om te komen tot meer maatwerk en mede daardoor
versterking van de toetsing.Het antwoord op de vraag hoeveel departementsoverstijgende wetgevingsnota's
zullen worden uitgebracht, op welke terreinen en welke ministeries daarbij
zijn betrokken, is afhankelijk van de onderwerpen die zich in de loop van
het jaar aandienen. In interdepartementale verbanden als de Interdepartementale
Commissie voor Constitutionele Zaken en Wetgevingsaangelegenheden en het Interdepartementaal
Wetgevingsberaad worden daarvoor geschikte wetgevingsthema's onder de loep
genomen. In een aantal gevallen zal dat leiden tot een wetgevingsnota. Afhankelijk
van het onderwerp wordt bezien welke ministeries naast Justitie betrokken
zullen zijn bij de voorbereiding van een wetgevingsnota.43Welke maatschappelijke kosten zijn verbonden aan het
voeren van onnodige en te langdurige, dan wel te gecompliceerde juridische
procedures? Welke initiatieven worden ondernomen om te komen tot een fundamentele
modernisering van het procesrecht?Door de aard van de rechtspleging en door het ontbreken van specifiek
onderzoek terzake, kan van de kosten van onnodige, te langdurige danwel te
gecompliceerde procedures geen precieze schatting gegeven worden. Wel wordt
in het rapport «Rechtspraak en rechtshandhaving: maatschappelijke effecten
van verbetering», dat uw Kamer in mei 1998 is toegezonden, de orde van
grootte van deze kosten geschat op 1,5 a 2 miljard gulden per jaar. Deze cijfers
betreffen niet alleen de civiele rechtspleging, maar ook de bestuursrechtspleging.
Meer precies gaat het hierbij om de kosten die vermeden kunnen worden door
opheffing van de knelpunten in de rechtspleging. Voorbeelden zijn de verkorting
van procedures tot wat redelijkerwijs haalbaar geacht wordt en de vermindering
van het aantal procedures door uitgebreidere uitwerking van vonnissen en grotere
rechtseenheid. Het rapport is gebaseerd op een inventarisatie van knelpunten die gebruikers van de rechtspleging («repeat players»)
ondervinden en de daaruit voortvloeiende (typen) kosten.Het thans bij uw Kamer liggende wetsvoorstel 26 855 tot herziening
van het procesrecht voor burgerlijke zaken, in het bijzonder de wijze van
procederen in eerste aanleg, is erop gericht de rechtspleging in burgerlijke
zaken te verbeteren. De met dit wetsvoorstel nagestreefde doelen zijn samen
te vatten onder de noemers vereenvoudiging van procesrecht, deformalisering,
modernisering van de verhouding tussen de rechter en partijen, streven naar
efficiency en harmonisering van procesrecht. Concreet worden aan partijen
prikkels opgelegd om voortvarender te procederen, door middel van informatievere
dagvaardingen en conclusies van antwoord, alsmede door de mogelijkheid te
scheppen dat zaken na de comparitie na antwoord door de rechter zonder nadere
conclusiewisselingen of pleidooien kunnen worden afgedaan. Naar verwachting
zullen deze nieuwe regels bijdragen aan het bekorten van onnodig lange procedures.In de nota naar aanleiding van het verslag bij genoemd wetsvoorstel is
uiteengezet dat in aanvulling op het wetsvoorstel een fundamentele herbezinning
op het burgerlijk procesrecht zinvol is. In de literatuur wordt steeds nadrukkelijker
gepleit voor een fundamentele herbezinning op het procesrecht. Opmerking verdient
daarbij wel dat over de wenselijkheid van herbezinning meer overeenstemming
lijkt te bestaan dan over de daarbij te kiezen uitwerkingsrichting. Bij een
fundamentele herbezinning kunnen de uitgangspunten en beginselen van ons procesrecht
grondig tegen het licht worden gehouden. Vragen die bij het werken aan concrete,
en naar zich laat aanzien daadwerkelijk realiseerbare, stappen tot verbetering
van het procesrecht nogal eens buiten beschouwing worden gelaten, kunnen dan
wèl aan de orde komen. De uitwerking van dit initiatief, en in de eerste
plaats de vraag op welke wijze daarbij betrokkenheid van de wetenschap en
de rechtspraktijk vorm dient te krijgen, wordt thans op het departement voorbereid.44Welke rol is weggelegd voor lokale overheden bij de
bestrijding van drugsoverlast? Hoe wordt bereikt dat bestaande instrumenten
beter worden gehanteerd? Kan de regering een overzicht geven van gemeenten
waar sprake is van bovengemiddeld veel overlast en kan zij hierbij aangeven
van welke instrumenten deze gemeenten gebruik maken ter bestrijding daarvan?De gemeente is de eerste verantwoordelijk voor het lokale (handhavings)beleid
dat gericht is op het tegengaan van overlast. Dat beleid wordt vastgesteld
in de lokale driehoek (burgemeester, politie, OM) en is neergelegd in zgn.
handhavingsarrangementen. De gemeente (burgemeester) is ook de instantie die
rechtstreekse bevoegdheden heeft op dit gebied van handhaving van de openbare
orde. Instrumenten die daarvoor kunnen worden aangewend zijn onder meer artekel
13 b van de Opiumwet ( wet «Damocles») op grond waarvan een coffeeshop
kan worden gesloten wegens strijd met het landelijk of gemeentelijk beleid,
vergunningvoorschriften (APV) en sluiting van horeca gelegenheden (incl. coffeeshops)
en sluiting van woningen (dealpanden, art 174 a Gemeentewet). Daarenboven
kan langs strafrechtelijke weg de Opiumwet en de AHOJ-G-criteria worden gehandhaafd.De regering is steeds bezig om het vigerende beleid en voornoemde instrumenten
(met name de AHOJ-G-criteria) te evalueren. De evaluatie «Coffeeshopbeleid»
is inmiddels aanbesteed (door het WODC van het ministerie van Justitie; BZK
heeft zitting in begeleidingscommissie). Mede op basis van de resultaten van
dit onderzoek zal verder zicht worden verkregen op de inzet van bedoelde instrumenten
en mogelijke verbeterpunten. Ook het Ministerie van BZK doet
onderzoek naar overlast door drugs. Uit de meest recente meting (wordt binnenkort
gepubliceerd) komt naar voren dat de drugsgerelateerde overlast in 2000, in
vergelijking met de situatie in 1996, duidelijk is afgenomen.Gemeenten die bovengemiddeld last hebben van drugsgerelateerde overlast,
bevinden zich vaak in een grensregio. Daarbij zijn buitenlandse drugstoeristen
vaak de veroorzakers van de overlast. De gemeenten maken gebruik van de hierboven
vermelde instrumenten om de overlast tot een minimum terug te dringen. Ook
zijn er in grensgemeenten (bv Maastricht) speciale projecten om overlast verder
te beperken.Gemeenten die een ernstige drugsoverlast kennen zijn onder meer: Venlo,
Rotterdam, Arnhem en delen van Amsterdam. Zij maken veelvuldig gebruik van
art. 174 a Gemeentewet.45Hoe groot is bij benadering op dit moment de omvang
van de drugshandel via internet?De problematiek van Drugs en Internet heeft aandacht op wereldniveau binnen
de UN Commission on Narcotic Drugs en ook in EU verband. Algemeen probleem
is dat er geen internationaal lichaam is dat een overall verantwoordelijkheid
heeft voor Internet, voor het monitoren van de ontwikkelingen daarop en voor
het ontwikkelen van een standaard voor gebruikers van dit medium. Net zo min
als in andere landen bestaat er in Nederland momenteel een samenhangend beeld
van de activiteiten op Internet op het gebied van Drugshandel.Ik zal dit najaar een begin maken met de aanpak van de problematiek van
drugs en Internet. Een eerste stap, die in samenwerking met politie en justitie,
zal worden gezet is het opzetten van een pilot project, onder meer bedoeld
om aard en omvang van de problematiek in kaart te brengen. 46Hoe verhoudt het uitdragen van het beleid van scheiding
van soft- en harddrugs zich tot het recente rapport van de DEA waarin staat
«trends in drug trade undermine the Dutch government's policy of discriminating
between «soft» en «hard»drugs»? (The Guardian,
29 augustus 2000)De in de vraag geciteerde uitspraak uit dit rapport ondermijnt niet het
Nederlandse beleid van het onderscheid tussen soft en harddrugs. Immers de
scheiding der markten uit het Nederlandse beleid ziet niet op de handel zoals
in de vraag aangeduid, waarbij bijvoorbeeld kan worden gedacht aan import
naar en binnenlandse handel binnen Nederland. Daarom ben ik van opvatting
dat de gesignaleerde trend niet daadwerkelijk haaks staat op de in het Nederlandse
beleid nagestreefde scheiding tussen «hard» en «soft»
drugs. De scheiding tussen soft en harddrugs speelt vooral in de fase dat
de gebruiker tracht deze te verwerven.47Wat is de reactie van de regering op de constatering
van de DEA dat Amsterdam «an organisational centre, a central brokerage
point and a safe haven» is?Met betrekking tot deze alsook de volgende vraag kan worden opgemerkt
dat de DEA in haar rapport niet vermeldt op welke informatie zij haar constateringen
baseert.In het kader van een inventarisatie van de georganiseerde criminaliteit
van de Europese Unie is ook een inventarisatie van in 1999 uitgevoerde Nederlandse
opsporingsonderzoeken gemaakt. Uit die Nederlandse inventarisatie
valt moeilijk de constatering van de DEA (dat Amsterdam een rol vervult als
«an organisational centre, a central brokerage point») te bevestigen.
Wij kunnen deze Amerikaanse bewering niet uit onze eigen (CRI) gegevens afleiden.Indirect wijzen de resultaten van de inventarisatie er op dat de Amerikaanse
conclusie minstens overtrokken lijkt. Activiteiten van criminele groepen binnen
Nederland beperken zich niet tot één enkele plaats, maar vinden
verspreid over het land plaats. Uit de verdiepingsslag die naar aanleiding
van de inventarisatie voor 1998 plaatsvond en waarin getracht is de verdovende-middelenmarkt
in een ruwe schets te vervatten, bleek dat overslag- en handelscentra binnen
Nederland veeleer afhankelijk zijn van hun ligging op de «route»
die de partijen drugs volgen.Dat Amsterdam wordt aangewezen als «het organisatiecentrum»
lijkt niet in overeenstemming met de wereldwijde criminele praktijk, waarin
landsgrenzen eenvoudig worden overschreden en een criminele «uitvalsbasis»
elders wordt gevestigd. Ook wordt door criminele groepen overgestapt op andere
soorten drugs en andere soorten criminele activiteiten indien een lagere pakkans
en/of een grotere (illegale) winstverwachting hiertoe aanleiding geven.Wel
is het uiteraard zo dat Amsterdam als hoofdstad (maar dat geldt voor veel
hoofdsteden) een bijzondere aantrekkingskracht heeft op criminelen en derhalve
een zeer uitgebreid crimineel milieu, ook op het terrein van de drugs, kent.De suggestie dat Amsterdam op dit terrein een «safe haven»
zou zijn, zou kunnen impliceren dat er in Amsterdam niet tegen de handel in
drugs zou worden opgetreden. Dat is niet het geval omdat in de regio Amsterdam–Amstelland
(als ook bij andere regiokorpsen) veelvuldig opsporingsonderzoeken tegen de
(soft- en hard-) drugshandel plaatsvinden.48Onderschrijft de regering de constatering van de DEA
dat «Dutch hashish traffickers are increasingly distributing heroin,
cocaine and amphetamine to other countries»?De constatering van de DEA dat Nederlandse hasjhandelaren zich in toenemende
mate toeleggen op de uitvoer van andere soorten verdovende middelen naar andere
landen, lijkt op zich niet onjuist maar vormt onderdeel van een ontwikkeling
op een veel breder terrein, zo blijkt uit de inventarisaties van Nederlandse
opsporingsonderzoeken die jaarlijks in het kader van de inventarisatie georganiseerde
criminaliteit van de Europese Unie worden gedaan. Reeds enige jaren wordt
gesignaleerd dat groeperingen die activiteiten ontplooien op het gebied van
drugs – of het nu gaat om groepen bestaande uit Nederlandse verdachten
of «buitenlandse» groepen en ongeacht de drugssoorten waarmee
men zich bezighoudt – zich steeds minder beperken tot een enkele drugssoort.
Activiteiten op het gebied van verschillende soorten hard- en softdrugs zijn
eerder regel dan uitzondering. Deze constatering geldt derhalve niet slechts
voor Nederlandse hasjhandelaren, maar even goed voor groeperingen die van
oudsher in verband worden gebracht met andere soorten drugs. Zo is vastgesteld
dat groepen Colombiaanse verdachten zich behalve met cocaïne steeds meer
gaan bezighouden met activiteiten op het gebied van synthetische drugs en
heroïne. Turkse criminele samenwerkingsverbanden, waaraan traditioneel
activiteiten op het gebied van de heroïnehandel worden toegeschreven,
blijken te handelen in allerlei andere soorten hard- en softdrugs.Dit beeld is bovendien niet slechts op de Nederlandse situatie van toepassing.
Ook in Europees verband wordt opgemerkt dat criminele samenwerkingsverbanden
zich over het algemeen bezighouden met verschillende soorten verdovende middelen,
hetgeen blijkt uit verschillende landenrapportages in het kader van de Europese
inventarisatie georganiseerde criminaliteit. 49Hoeveel capaciteit zal extra worden ingezet ten behoeve
van de aanpak van de illegale hennepteelt?Zie het antwoord op vraag 24.50Wat is de begroting voor de Unit Synthetische Drugs
voor 2001?De USD is een samenwerkingsverband van meerdere organisaties. Er moet
een onderscheid worden gemaakt in een opsporingsdeel en een OM deel van de
USD.De inbreng van de organisaties kan bestaan uit de inzet van geld, maar
ook uit het beschikbaar stellen van menskracht. In dat laatste geval zijn
de personeelskosten niet terug te vinden op de eigen begroting van de USD.
Dit geldt in de eerste plaats voor de inzet van het Openbaar Ministerie. De
inzet van het OM bedroeg 6,2 FTE, maar is tijdelijk verhoogd met 3 FTE's.Het politiedeel van de USD beslaat 46 FTE's. Daarvan worden 26 beschikbaar
gesteld door Bijzondere Opsporingdiensten. Het betreft Koninklijke Marechaussee,
Economische Controledienst, FIOD, CRI, Douane, Rijksverkeersinspectie.De overige 20 personeelsleden worden bekostigd uit een rijksbijdrage.
Uit de rijksbijdrage worden evenwel ook de materiele kosten en bijzondere
salariskosten, bijvoorbeeld overwerk, betaald van het personeel afkomstig
van de BOD's. Deze rijksbijdrage bedroeg over het jaar 2000 4,3 miljoen. Omdat
in beginsel de USD was opgezet voor een periode tot 1 september 2001, staat
op de begroting van het ministerie van BZK voor komend jaar een bedrag van
3 miljoen. Nu het uitgangspunt is dat de USD zal worden gecontinueerd, zal
dit bedrag worden aangepast bij voorjaarsnota 2001.In dit verband moet worden aangetekend dat de USD en het Kernteam Zuid,
waar het is ondergebracht, aanvullend aan elkaar zijn. Dit kernteam, waar
90 personen werkzaam zijn, heeft als aandachtsgebied synthetische drugs en
voert de grote, kernteamwaardige onderzoeken uit.51In hoeverre is er sprake van een gedoogbeleid ten aanzien
van de teelt van en handel in paddo's?In de uitspraak in hoger beroep in de zaak Kerkdriel is vastgesteld dat
hallucinogene paddestoelen als zodanig niet vallen onder de Opiumwet. Het
kweken van paddestoelen met het oogmerk deze te bereiden, te bewerken, te
verwerken, te verkopen, af te leveren enzovoorts is een strafbare voorbereidingshandeling
in de zin van art 10 a van de Opiumwet en wordt dus ook niet gedoogd.Het College van Procureurs-Generaal heeft met betrekking tot de aanpak
van bewerkte vormen van hallucinogene paddestoelen onlangs aan de hoofden
van de parketten laten weten dat, gelet op de geringe gezondheidsrisico's
en gelet op de noodzaak tot aanpak van schadelijker verdovende middelen, er
geen reden bestaat een hoge vervolgingsprioriteit toe te kennen aan «paddo-zaken»
dus ook niet aan de verkooppunten van paddo's t.w. smartshops.52Hoeveel smartshops zijn er in Nederland?Er kan slechts een ruwe schatting worden gemaakt, ook omdat de markt diffuus
is. Er is een branche vervaging met head en growshops. Men blijft veelal niet
bij de eigen leest, maar verkoopt – los van de eigen benaming –
een breder assortiment. Soms wordt het begrip smartshop in enge zin gebruikt,
veelal wordt het gehele complex van smart, head en growshops bedoeld.Het bovenstaande in aanmerking nemend zijn er landelijk vermoedelijk ruim
150 van dergelijke shops. Er is een concentratie in enkele steden, met name
in Amsterdam – circa 60 – in in Maastricht – circa 30.53Hoe consequent wordt opgetreden tegen smartshops die
verboden middelen verkopen?Zie het antwoord op vraag 51.54Hoe verklaart de regering het feit dat Nederland internationaal
zo'n slechte naam heeft op het gebied van het inwilligen van rechtshulpverzoeken?De vraag refereert aan een situatie in het verleden toen de uitvoering
van de rechtshulpverzoeken nog niet die prioriteit kreeg die gelet op de verdragsverplichtingen
noodzakelijk is.Hoewel nog niet gezegd kan worden dat alle problemen op dit gebied tot
het verleden behoren, kan wel al gezegd worden dat de maatregelen die in het
verleden getroffen zijn, mede met het oog op de samenwerking ter bestrijding
van de internationaal georganiseerde criminaliteit, reeds tot een aanzienlijke
verbetering op dit gebied hebben geleid. De verdere inrichting en ontwikkeling
van de 8 regionale en 1 landelijke Internationale Coördinatiecentra,
waarvan ik ook in de Algemene toelichting bij de begroting (blz. 63) melding
maak, en de overige aldaar genoemde ontwikkelingen, zullen naar verwachting
de kwaliteit en snelheid van de rechtshulpverlening door Nederland nog verder
verbeteren.55Wat gaat de regering concreet verbeteren aan de drugscontrole
op Schiphol en in de havens?De Kon. Marechaussee zal nog dit jaar de Algemene Politiële Dienst
en de Justitiële Dienst op Schiphol versterken met 50 fte. De huidige
formatie is 170 fte. (Deze uitbreiding staat los van de reeds eerder overeengekomen
versterking van de algemene politietaak van de KMar Schiphol.) Het zgn Schipholteam
(een geïntegreerd team van Douane en Kmar, o.l.v. het OM) zal worden
uit gebreid met 5 fte Douane en 5 fte KMar zodat er 19 in plaats van 14 koppels
zullen opereren. Het kernteam Noord en Midden heeft als aandachtsgebied Schiphol
en de relatie onderzoek georganiseerde criminaliteit en Schiphol. Het kernteam
zal versterkt worden met ongeveer 10 personen van de KMar. Op instigatie van
het OM wordt een Integriteitsplatform Schiphol in het leven geroepen. In dit
platform zullen alle belanghebbenden preventieve mogelijkheden onderzoeken
en afspreken.Het toezicht op de bagageafhandeling op Schiphol is verscherpt door de
inzet sinds begin oktober van twee ladingscans. Deze zijn al zeer succesvol
gebleken bij het opsporen van harddrugs.De Staatssecretaris van Financiën heeft onlangs het Beleidsplan Douane
2001–2005 aan de Tweede Kamer gezonden, waaruit blijkt dat naast het
toezicht op Schiphol ook het toezicht in de havengebieden wordt geïntensiveerd.
Het aantal drugshonden wordt landelijk gebracht van 25 naar 35.Justitie wil de samenwerking met de Nederlandse Antillen en Aruba op het
punt van vervolging en preventie versterken. In de relatie met Suriname wordt
onderzocht welke vormen van samenwerking effectief kunnen zijn en hervat moeten
worden. 56Acht de regering het een wenselijke ontwikkeling dat
Nederland de facto een immigratieland is geworden?De constatering dat Nederland de facto een immigratieland is geworden,
is door de regering voor het eerst neergelegd in de nota «kansen krijgen,
kansen pakken» van de minister van Grote Steden- en Integratiebeleid.1 De regering spreekt hiermee echter geen waardeoordeel
uit. Bij het voeren van een beleid ten aanzien van immigratie weegt de regering
zorgvuldig de belangen en rechten van diegenen die zich in Nederland wensen
te vestigen af tegen het belang van de Nederlandse staat.57Dient het beleid er juist wel of juist niet op gericht
te zijn dat Nederland de facto immigratieland blijft?De regering voert een restrictief migratiebeleid. Maar los van het gevoerde
beleid en met het oog op de welvaartsverschillen in de wereld is het naar
oordeel van de regering een gegeven dat Nederland ook in de toekomst voor
velen een aantrekkelijke bestemming zal blijven.58Wat is de stand van zaken met betrekking tot het nieuwe
terugkeerbeleid?Met de uitvoering van het nieuwe terugkeerbeleid is een aanvang gemaakt
bij de publicatie in de Staatscourant op 11 februari van dit jaar van het
Stappenplan 2000, inzake de beëindiging van opvangvoorzieningen voor
asielzoekers die uitgeprocedeerd of rechtmatig verwijderbaar zijn. Deze publicatie
betekende overigens niet dat ook meteen na 11 februari een aanvang kon worden
gemaakt met de procedures voor de beëindiging van de opvangvoorzieningen
op grond van het vernieuwde terugkeerbeleid. Overeenkomstig het overgangsrecht
van het vernieuwde terugkeerbeleid is het nieuwe terugkeerbeleid van toepassing
op vreemdelingen die na de publicatie van het stappenplan een negatieve beslissing
in eerste aanleg of bezwaar ontvangen. Dit betekent dat de groep op wie daadwerkelijk
het stappenplan kan worden toegepast, zich in feite langzaam vormt, aangezien
zij die in eerste aanleg of bezwaar een negatieve beslissing ontvangen, in
bezwaar en beroep kunnen gaan.De eerste kort geding zaken voor de onthouding van opvang aan uitgeprocedeerden
volgens de aangescherpte regelgeving voor de opvang, zijn overigens inmiddels
voor de rechter geweest. Dit heeft tot nu toe in alle gevallen geleid tot
een titel om te komen tot ontruiming van de opvangvoorzieningen.Ten behoeve van de uitvoering van het vernieuwde terugkeerbeleid zijn
Regionale Integrale Terugkeerteams (RITT's) gevormd, zijn de te volgen procedures
beschreven en zijn tussen de diverse uitvoerende organisaties werkafspraken
gemaakt.In alle gevallen zijn deze personen uitgenodigd voor een terugkeergesprek
en in het grootste deel van de gevallen is gehoor gegeven aan de uitnodiging.
De Internationale Organisatie voor Migratie (IOM) heeft inmiddels met bijna
9700 personen contact gehad over de mogelijkheden die zij kan bieden bij vertrek
uit Nederland.Dit jaar zijn ruim 1200 personen via bemiddeling van de IOM teruggekeerd.59Met welke landen zijn er nu afspraken over terug- en
overname van onderdanen gemaakt? Hoe vaak is van deze afspraken gebruik gemaakt?
Met welke landen zijn onderhandelingen gaande om tot terug- en overnameregelingen te komen? Welke inspanningen worden hierbij in Europees
verband gepleegd?Met de volgende landen zijn, per heden, in Beneluxverband, in Schengen-verband
of in EU-verband terug- en overname verdragen afgesloten.1. Onderlinge Benelux-overeenkomst2. Benelux – Duitsland3. Benelux – Frankrijk4. Benelux – Oostenrijk5. Benelux – Roemenie6. Benelux – Slovenië7. Benelux – Kroatië8. Benelux – Letland9. Benelux – Litouwen10. Benelux – Estland11. Benelux – Bulgarije12. Schengen – PolenMet de onderstaande landen zijn, in Beneluxverband de onderhandelingen
gaande:1. Benelux – Albanië2. Benelux – Algerije3. Benelux – Armenië4. Benelux – Slowakije5. Benelux – Tsjechië6. Benelux – Hongarije7. Benelux – Macedonië8. Benelux – India9. Benelux – Moldavië10. Benelux – Nigeria11. Benelux – Oekraïne12. Benelux – ZwitserlandOp Europees niveau is de Europese Commissie, op basis van een onderhandelingsmandaat
dat door de Raad is goedgekeurd, de onderhandelingen aan het voorbereiden
om te komen tot een terug- en overnameovereenkomst met Marokko, Rusland, Sri
Lanka en Pakistan.Een terug- en overnameovereenkomst omvat enerzijds een formele vastlegging
van de volkenrechtelijke verplichting tot terugname van eigen onderdanen (en
veelal ook de verplichting tot terugname van derde-landers die legaal in een
van de verdragssluitende landen hebben verbleven) en anderzijds praktische
afspraken om de terugkeer van personen die niet of niet meer voldoen aan de
geldende voorwaarden voor binnenkomst of verblijf, en de doorgeleiding van
te verwijderen personen, te vergemakkelijken. Bij de registratie van het aantal
verwijderingen naar landen van herkomst en transitlanden wordt niet afzonderlijk
geregistreerd of voor de effectuering van de verwijdering van een persoon
naar het land van herkomst gebruik is gemaakt van een eventueel met dat land
gesloten terug- en overnameoverenkomst.60Wat is de stand van zaken in Europa ten aanzien van
de harmonisatie van het asielbeleid? Wordt er naast het formuleren van een
gemeenschappelijke asielprocedure ook gewerkt aan harmonisatie van het asielbeleid
in Europees verband? Hoe luidt het scorebord nu?Tijdens de Europese Raad van Tampere, vorig jaar oktober, zijn de regeringsleiders
overeengekomen dat een gemeenschappelijk asielstelsel zal worden uitgewerkt.
Bij deze uitwerking zijn behalve de conclusies van Tampere, de bepalingen
in het Verdrag van Amsterdam en in het Actieplan van Wenen richtinggevend.
Op dit ogenblik voeren de lidstaten besprekingen over een ontwerp-richtlijn
inzake tijdelijke bescherming van ontheemden en over een voorstel voor een
verordening inzake Eurodac. Andere onderwerpen die binnen afzienbare tijd
aan de orde zullen komen, betreffen onder meer minimumnormen voor asielprocedures,
minimumnormen voor de opvang van asielzoekers en criteria en instrumenten
voor de vaststelling van de lidstaat die verantwoordelijk is voor de behandeling
van een asielverzoek. Deze onderwerpen passen binnen het Europees asielstelsel
zoals dat in Tampere is afgesproken en zullen moeten worden aangenomen overeenkomstig
het tijdschema dat is vervat in het Verdrag van Amsterdam en het Actieplan
van Wenen. Op de langere termijn zal het Europese asielstelsel tevens een
gemeenschappelijke asielprocedure moeten bevatten alsmede een uniforme status
voor personen die asiel hebben gekregen welke in de hele Unie geldig is. Ten
aanzien van het scorebord kan worden verwezen naar een Commissie-document
dat ten behoeve van de JBZ-Raad van 28 en 29 juli jl. aan uw Kamer is toegezonden
(5035765/00/BIZ).61Welke onderdelen van het scorebord staan voor het komende
jaar op de agenda?Het is aan het komende Zweedse en Belgische voorzitterschap van de EU
om, in overleg met de Commissie, te bepalen welke onderdelen van het scorebord,
het volgende jaar, op de agenda komen te staan van de Raad. De laatste versie
van het scorebord, die u is toegegaan op 27 juni jl., geeft uiteraard wel
een indicatie van de planning met betrekking tot de indiening van nieuwe initiatieven
door de Commissie en de lidstaten in 2001. Passage in de begroting: (27 4000,
VI, nr. 2, blz. 21).62Hoe kwantificeert de regering de in het EU actieplan
inzake drugs 2000–2004 van de Raad van de Europese Unie van 7 juni 2000
(9283/00) voor Nederland gestelde streefdoelen onder punt 3.4.1. (In vijf
jaar tijd het aantal drugsgerelateerde misdrijven sterk doen afnemen) en punt
4.1.1. (in vijf jaar tijd de beschikbaarheid van illegale drugs sterk doen
afnemen)?Het EU Actieplan Drugs van 7 juni 2000 is een recent document met een
looptijd tot 2004. Met betrekking tot de uitwerking en implementatie zullen
nog randvoorwaarden moeten worden gecreëerd. Onder meer gaat het daarbij
om het opstellen van internationaal bruikbare begrippen en indicatoren voor
de definiëring en meting van de verschillende doeleinden uit dit plan.
Het Europees Monitoring Centrum voor Drugs en Drugsverslaving te Lissabon
beraadt zich erover hoe en op welke termijn deze tot stand kunnen worden gebracht.
Mede op basis daarvan zullen vervolgens de doelstellingen uit het Actieplan
verder worden geïmplementeerd. Tegen deze achtergrond is de bedoelde
kwantificering – zo al gewenst – niet te geven. Belangrijk van
dit plan is dat de richting goed wordt aangegeven.63Zijn de ernstige tekortkomingen in het functioneren
van de rechtsstaat van kandidaat-lidstaten op de voorzienbare termijn weg
te werken?Het valt niet op voorhand te zeggen of de kandidaat-lidstaten de ernstige
tekortkomingen in het functioneren van de rechtsstaat kunnen wegwerken op
voorzienbare termijn. De EU stelt in de toetredingsonderhandelingen eisen
aan de betreffende landen overeenkomstig de zogenaamde criteria van Kopenhagen
namelijk dat zij stabiliteit van instellingen hebben bereikt die
democratie en rechtsstaat garanderen. Nederland verwacht in dat verband dat
het functioneren van de rechtsstaat in de kandidaat-lidstaten de komende jaren
belangrijk kan worden verbeterd. Omdat het hieraan een grote waarde hecht,
levert het Ministerie van Justitie inspanningen in de kandidaat-lidstaten
ter ondersteuning van de verbetering van het functioneren van de rechtsstaat.64Kan zoveel mogelijk gespecificeerd worden aangegeven
wat rijksbreed de kosten voor het asiel- en vreemdelingenbeleid zijn?De totale aan het directe asielbeleid gerelateerde uitgaven voor het jaar
2001 zijn: (in mln. guldens)  2001 Justitie IND429,2 Opvang asielzoekers2 102,0Ama's237,7 Tolken35,0 Vreemdelingenkamers79,0Rechtsbijstand102,0 Totaal2 984,9  BZK Politie (azc's)164,1   Raad van State Bezwaar en beroep25,0   OC&W Onderwijs asielopvang132,0   Defensie KMAR219,8 Totaal3 525,865Wat is het verschil tussen de twee posten «vuurwerkramp
Enschede», zoals die worden opgevoerd in tabel 1; Samenvatting van de
budgettaire mutaties?Tijdens het drukken van het embargo-exemplaar van de begroting is door
een technische oorzaak een gedeeltelijke doublure opgetreden. In de definitieve
versie van de begroting is één reeks opgenomen. Te weten:(bedragen in miljoenen)  20002001200220032004Vuurwerkramp Enschede2,10,80,00,00,066Kan een toelichting worden gegeven op de in tabel 1
bij alleenstaande minderjarige asielzoekers vermelde bedragen, in relatie
tot het onder 07.02 «Opvang asielzoekers» vermelde bedrag van
111 miljoen gulden?Bij de Voorjaarsnota 2000 is een autonome groei van de bezetting van Alleenstaande
Minderjarige Asielzoekers (AMA's) verondersteld van 3 590. Hiermee is
in totaal een bedrag gemoeid van f 137 mln. Een bedrag van f 111
mln. hiervan heeft betrekking op een groter aandeel AMA's in de totale instroom
van asielzoekers. Dit bedrag is overgeboekt naar het artikel
08.02 Subsidies, Preventies, Jeugdbescherming en Reclassering. Het resterend
bedrag ad. f 26 mln. is direct toegevoegd aan artikel 08.02.67Indien de geboekte bezuinigingen op de post Centraal
orgaan opvang asielzoekers niet (geheel) worden gehaald, moet dit dan binnen
de begroting justitie worden opgelost?De mutatie van het COA-budget is gebaseerd op de raming van de benodigde
opvangcapaciteit. Bij deze raming is rekening gehouden met de effecten van
de nieuwe vreemdelingenwet en het terugkeerbeleid. Deze leiden er naar verwachting
toe dat de gemiddelde verblijfsduur in de opvang afneemt en dat de behoefte
aan opvangcapaciteit terugloopt.De raming wordt ieder jaar bij de opstelling van de begroting tegen het
licht gehouden en bijgesteld indien de alsdan bekende informatie hiertoe aanleiding
geeft. Een eventueel budgettair probleem zal aan het Kabinet worden voorgelegd.68Wat bedoelt de regering met de zin dat de totale inspanning
die Nederland zich getroost om criminaliteit te beheersen, geen gelijke tred
houdt met nieuwe ontwikkelingen van criminaliteit in Nederland?Deze opmerking is gebaseerd op de uitkomsten van de het rapport «Juridische
infrastructuur in internationaal perspectief: criminaliteitsbeheersing»,
dat ik u bij brief van 2 maart jl. heb toegezonden (kenmerk 5014737/500/RR).
In dit rapport wordt de criminaliteitsbeheersing in Nederland vergeleken met
die in negen andere landen. Het valt op dat de publieke uitgaven voor criminaliteitsbeheersing
per hoofd van de bevolking op het gemiddelde van de onderzochte landen ligt,
maar dat deze gerelateerd aan de omvang van de criminaliteit laag zijn. Hierbij
moet nog bedacht worden dat in de omvangsraming van de criminaliteit financieel-economische
criminaliteit en illegale handel zoals van drugs noodgedwongen buiten beschouwing
zijn gebleven. De omvang van deze categorieen van criminaliteit is vermoedelijk
relatief groot in Nederland. Tegelijk valt op dat burgers en bedrijfsleven
weinig doen aan preventie in vergelijking met de onderzochte landen. Zie ook
het antwoord op vraag 69. Beide bevindingen geven sterk de indruk dat de gezamenlijke
inspanningen van de publieke en private sector geen gelijke tred gehouden
hebben met veranderingen in de criminaliteit (toename van de totale omvang,
maar ook van geweld, financieel-economische criminaliteit en omvang van illegale
markten). In de volgend jaar te verschijnen nota zoals aangekondigd in paragraaf 1.2
van de Memorie van Toelichting zal nader op deze materie worden ingegaan.69Waarom zou er in Nederland, in vergelijking met andere
landen, sprake kunnen zijn van een minder omvangrijke inspanning op het gebied
van private preventie en wat denkt de regering te kunnen doen om die achterstand
in te halen?In het rapport dat in het antwoord op vraag 68 is genoemd wordt geconstateerd
dat in Nederland, in vergelijking met negen landen, door burgers en andere
private partijen relatief weinig wordt gedaan aan preventie van criminaliteit.
Het rapport gaat niet in op mogelijke oorzaken. Zoals in zojuist genoemd antwoord
is opgemerkt, kan het gaan om een vertraagde reactie op de toename van de
criminaliteit. De preventiebereidheid neemt sterk toe. Een goede indicator
is de groei van het aantal abonnees op particuliere alarmcentrales. Medio
tachtiger jaren waren ruwweg 25 000 abonnees op de gezamenlijke
particuliere alarmcentrales aangesloten. In 1990 bedroeg dit aantal 127 000
en eind 1998 300 000. Een andere indicator is de respons van burgers
op het Politiekeurmerk Veilig Wonen. Een respons betekent dat burgers benaderd
zullen worden voor een preventieadvies. In 1995 lag de respons rond de 10%
en thans is de respons tot ruim 25% toegenomen. Andere oorzaken dan een vertraagde
reactie zijn speculatiever, zoals de invloed van de verzorgingsstaat op het
eigen initiatief van de burger en een permissieve houding van de Nederlandse
bevolking. Beide factoren boeten in aan belang. De regering wil de toenemende
particuliere preventiebereidheid bevorderen. Bijvoorbeeld door te investeren
in de implementatie van het Politiekeurmerk Veilig Wonen, waarbij als een
van de doelen is geformuleerd dat in de komende vijf jaren ieder huishouden
wordt benaderd voor een advies. Verder wijs ik op de publiekscampagne van
de Stichting Aanpak Voertuigcriminaliteit (onderdeel van het Nationale Platform
Criminaliteitsbeheersing) waarin de burger wordt opgeroepen een startonderbreker
in zijn auto te laten installeren, opdat het autodieven moeilijker wordt gemaakt
om een auto te stelen. Verder werken overheid en bedrijfsleven samen aan preventieve
maatregelen in het kader van overvalcriminaliteit, beveiliging van bedrijventerreinen
en winkelcentra in de ontwikkeling van het Keurmerk Veilig Ondernemen en Veilig
Uitgaan. In de uit te brengen nota waaraan in het antwoord op vraag 68 is
gerefereerd zal ook aan particuliere preventie aandacht besteed worden.70Wat is de relatie tussen de strategische agenda en
de begroting? Op welke manier wordt de Kamer berokken bij de beoordeling en
totstandkoming van de strategische agenda?De strategische agenda is een lijst van onderwerpen die uit (nieuwe) ontwikkelingen
(in de samenleving, het recht, de wetenschap, internationale verbanden) voortvloeien
maar waarover nog veel onzekerheid en onduidelijkheid bestaat en waaraan het
ministerie van Justitie via discussie, nader onderzoek etc. aandacht wil schenken
teneinde te verkennen op welke wijze daarop gereageerd zou kunnen worden.
Het vervolgens te ontwikkelen beleid vindt dan t.z.t. zijn plaats in de begroting.
Via het opstellen van de strategische agenda signaleert Justitie dus toekomstige
ontwikkelingen en anticipeert ze daarop teneinde op termijn beleid te ontwikkelen
of te herzien.De strategische agenda is, zoals uit bovenstaande moge blijken, vooral
een intern instrument. Belangrijk voor een juist gebruik ervan is dat er geen
directe beleidsconsequenties worden verbonden aan het feit dat een onderwerp
er op geplaatst wordt. In het verlengde daarvan ligt het niet voor de hand
dat de agenda zelf onderwerp wordt van politiek debat. Justitie streeft echter
wel naar openheid in haar taakuitoefening. De Kamer wordt daarom jaarlijks
via de justitiebegroting geïnformeerd over de stand van zaken rond de
strategische agenda; op dat moment kan dus desgewenst een oordeel gegeven
worden. Op elk gewenst moment kunnen vanuit de Kamer uiteraard suggesties
gedaan worden onderwerpen op de agenda te plaatsen.71Hoe is de regering juist tot deze vijf vragen ten behoeve
van strategische verkenning gekomen?Deze vijf vragen zijn niet door de regering gekozen. Ze komen voort uit
de door de Directie Algemene Justitiële Strategie uitgevoerde verkenning
naar wat er in het werkveld van Justitie leeft en welke nationale en internationale
trends voor Justitie relevant zijn. 72Had de vraag «naar welke soort van staat zijn
wij op weg als wij het publieke domein en het private domein tegelijkertijd
ontvlechten en vervlechten» niet dienen te worden beantwoord vóórdat
met de MDW operatie werd begonnen?Het project Marktwerking, Deregulering en Wetgevingskwaliteit (MDW) is
in de vorige kabinetsperiode gestart om meer dynamiek in ons economisch systeem
te brengen en de kwaliteit van de regelgeving te verbeteren. Daarmee zijn
inmiddels de nodige, vooral positieve, ervaringen opgedaan.Tegelijkertijd, in het kader van maar ook parallel aan het MDW-traject,
zijn initiatieven genomen op het gebied van publiek-private samenwerking.
Ook hiermee zijn, deels goede, ervaringen opgedaan. Er zijn echter ook onmiskenbare
signalen, binnen Justitie zowel uit de sfeer van de opsporing als van de rechtspraak,
dat publiek-private samenwerking ook risico's met zich meebrengt – risico's
die bij aanvang deels niet werden voorzien, deels inmiddels anders worden
geapprecieerd. Dat is ook logisch: waar een van de doelstellingen was meer
dynamiek te brengen, moet het geen verwondering wekken dat als gevolg van
die dynamiek ook onvoorziene ontwikkelingen plaatsvinden en opvattingen veranderen.Zowel de onvoorziene risico's als de veranderde appreciatie komen naar
voren uit de in het antwoord op vraag 71 bedoelde verkenning. Dit voortschrijdend
inzicht maakt het wenselijk dat deze vraag, die voordat het MDW-traject werd
gestart natuurlijk wel in algemene zin aan de orde is geweest, nu specifiek
vanuit het Justitieperspectief opnieuw wordt gesteld.73Kunt u de vraag «hoe groot is de spankracht van
ons rechts- en bestuurlijk systeem als het gaat om het opvangen van de gevolgen
van toenemende internationale mobiliteit en zijn er strategieën denkbaar
voor het hanteren van internationale mobiliteit die een minder zwaar beroep
op ons rechts- en bestuurlijk systeem doen» concretiseren?Neen. Kenmerkend voor een strategische agenda is nu juist dat begonnen
wordt met een vage notie en dat in de loop van de tijd, middels discussie
en nadere verkenning, duidelijk wordt wat de concrete ontwikkelingen, knelpunten,
vragen en mogelijke richtingen voor beleid zijn.74Bestaat er een algemene opzet voor beleidsevaluaties?
Zo ja, hoe ziet die eruit?Het ministerie van Justitie kent geen algemene opzet voor beleidsevaluaties.
Aangezien ieder onderwerp eigen eisen stelt aan structuur en methoden van
onderzoek, is het niet mogelijk om deze vanuit een identieke opzet uit te
voeren. Het ministerie van Justitie hanteert wel het algemene uitgangspunt
dat ook beleidsevaluaties dienen te voldoen aan de criteria die zijn afgeleid
van de eisen die aan wetenschappelijk onderzoek worden gesteld, te weten:
geldigheid, betrouwbaarheid en validiteit. Daarnaast vindt de kwaliteitsborging
van evaluatieonderzoek plaats via de instelling van begeleidingscommissies. 75Welke criteria zal de regering hanteren bij de bepaling
of een gebied een bijzondere gevaarzetting kent? Op welke wijze meent de regering
te kunnen voorkomen dat een dergelijke uitbreiding van bevoegdheden wordt
aangewend voor een concrete strafrechtelijke opsporing, indien niet aan de
wettelijke vereisten wordt voldaan? Er is thans een ambtelijk voorstel tot wijziging van de Wet wapens en
munitie en de Gemeentewet in voorbereiding, ter introductie van de mogelijkheid
om in bepaalde gebieden preventief – d.w.z. zonder concrete verdenking
van een strafbaar feit – te fouilleren en vervoermiddelen te controleren
op wapenbezit.In de opzet wordt beoogd dat de gemeenteraad de mogelijkheid wordt geboden
om bij verordening (APV) aan de burgemeester de bevoegdheid toe te delen om
bepaalde gebieden aan te wijzen waarin gevaar dreigt voor de veiligheid van
personen. Binnen een aangewezen gebied kan elke persoon aan de kleding worden
onderzocht en kan elk vervoermiddel worden onderzocht op wapenbezit. De burgemeester
wijst een gebied aan na overleg daarover in de lokale gezagsdriehoek.De beslissing tot toekenning van de bevoegdheden, de daadwerkelijke aanwijzing
van gebieden en de toetsing van de rechtmatigheid komt in de wet vast te liggen
en ligt daarmee buiten het bereik van de regering. Toetsing van criteria of
aan wettelijke vereisten is voldaan ligt in het beoogde voorstel binnen het
bereik van de democratische controle of de controle door de rechter.Overigens zal het wetsvoorstel op korte termijn via de Ministerraad ter
advisering worden aangeboden aan de Raad van State. Zodra mijn ambtgenoot
van BZK en ik dat advies hebben ontvangen, zullen wij een eventueel aangepast
wetsvoorstel ter behandeling aan uw Kamer zenden. Eerst dan is er een tekst
beschikbaar op basis waarvan een zinvolle gedachtewisseling met uw Kamer mogelijk
is.76De modernisering van het burgerlijk procesrecht biedt
de basis voor verdergaande maatregelen voor verbetering van op de behoeften
van de rechtzoekende toegesneden procesregels. Aan wat voor maatregelen wordt
gedacht en wanneer zijn deze te verwachten?In aanvulling op wetsvoorstel 26 855 tot herziening van het procesrecht
in burgerlijke zaken, in het bijzonder de wijze van procederen in eerste aanleg,
zal worden gekomen tot een fundamentele herbezinning op het burgerlijk procesrecht
(zie ook het antwoord op vraag 43). In het kader van die herbezinning kunnen
de uitgangspunten en beginselen van ons procesrecht grondig tegen het licht
worden gehouden. Vragen die bij het werken aan concrete, en naar zich laat
aanzien daadwerkelijk realiseerbare, stappen tot verbetering van het procesrecht
nogal eens buiten beschouwing worden gelaten, kunnen dan wèl aan de
orde komen. Welke maatregelen uiteindelijk voorgesteld zullen worden, zal
uiteraard afhankelijk zijn van de antwoorden die op de genoemde vragen zullen
worden bereikt. De meest voor de hand liggende vraag die beantwoord zou moeten
worden is of het onderscheid tussen dagvaardings- en verzoekschriftprocedures
gehandhaafd moet worden, en zo nee, op welke wijze de rechtsingang dan vorm
zou moeten krijgen. Gekeken zou voorts moeten worden in hoeverre een nadere
harmonisatie met het bestuursprocesrecht (en eventueel strafprocesrecht) mogelijk
is en of er op het niveau van algemene beginselen van procesrecht nadere ontwikkelingen
wenselijk zijn. Is met afdeling 1.1.2 (algemene voorschriften voor procedures)
de juiste maat gevonden of zijn er ook andere beginselen die voor codificatie
in aanmerking komen? In hoeverre kan de ontwikkeling naar deformalisering
van het procesrecht worden voortgezet, of is er juist behoefte aan scherpere
normering van de processuele bevoegdheden en verplichtingen van rechter en
partijen, met daaraan te verbinden concrete sancties? Biedt het procesrecht
de rechter voldoende middelen om zijn instructierol waar te maken? Zijn er
voor partijen voldoende mogelijkheden om, in onderling overleg,
de procedure op voor hen geëigende wijze vorm te geven (procesafspraken),
en zijn er anderzijds voor partijen niet teveel mogelijkheden om, gegeven
de wenselijkheid van voortvarend procederen, in de loop van de procedure nodeloze
vertraging te bewerkstelligen?Het zal duidelijk zijn dat met de beantwoording van deze en andere vragen
de nodige tijd gemoeid zal zijn. Gegeven ook het feit dat nu eerst de aandacht
gericht dient te worden op de invoering van de in wetsvoorstel 26 855
voorgestelde nieuwe regels, zullen de afronding van de fundamentele herbezinning
en de omzetting daarvan in concrete maatregelen pas in de loop van de volgende
kabinetsperiode te verwachten zijn.77Wanneer is het advies van de SER over de criteria voor
toepassing van de structuurregeling en het correctiemechanisme bij slecht
presterende commissarissen te verwachten?Het advies van de SER over de criteria voor toepassing van de structuurregeling
en het correctiemechanisme bij slecht presterende commissarissen wordt eind
december 2000 verwacht.78In behandeling bij de Tweede Kamer zijn een MDW-voorstel,
dat in het bijzonder gericht is op verbetering van de surséance en
een wetsvoorstel met een nieuwe regeling voor de vereenvoudigde afwikkeling
van faillissementen. Wanneer zijn andere voorstellen tot aanpassing van de
Faillissementswet te verwachten?In het kader van de tweede fase van het MDW-project faillissementsrecht
bereidt een werkgroep nu een rapport voor. Het ligt in de bedoeling dat rond
de jaarwisseling een tussenrapport wordt uitgebracht. Met belanghebbenden
zal dan een nadere gedachtewisseling plaatsvinden over de in het tussenrapport
ontvouwde ideeën. Vervolgens wordt een eindrapport uitgebracht, op z'n
vroegst in maart 2001. Hoe lang daarna een wetsvoorstel gereed is, hangt af
van de aard en omvang van de voorstellen die in het eindrapport worden gedaan.Op 17 juli 2001 moet de richtlijn 98/50/EG (richtlijn tot wijziging van
de richtlijn 77/187/EEG inzake de onderlinge aanpassing van de wetgevingen
der lidstaten betreffende het behoud van de rechten van de werknemers bij
overgang van ondernemingen, vestigingen of onderdelen van vestigingen, PbEG
(PbEG 1998, L 201) zijn geïmplementeerd. Daartoe zal dezer dagen
een voorstel van wet bij de Tweede Kamer worden ingediend. Een van de wetten
die daarbij wordt gewijzigd is de Faillissementswet.Op 31 mei 2002 treedt de Verordening betreffende insolventieprocedures
in werking (Verordening (EG) Nr. 1346/2000 van de Raad van 29 mei 2000 betreffende
insolventieprocedures, PbEG 30 juni 2000, L 160). Doel van de Verordening
is het internationale privaatrecht met betrekking tot insolventieprocedures
te harmoniseren. Of dat noopt tot wijzigingen van de Faillissementswet zal
op korte termijn worden bezien. Indien wijzigingen al noodzakelijk zijn, zullen
deze hoofdzakelijk van technische aard zijn.79Welke sociale aspecten zal de interdepartementale werkgroep
MDW bij haar werkzaamheden betrekken?De sociale aspecten betreffen de positie van de werknemer bij faillissement
en surseance. Enerzijds gaat het daarbij om de vorderingen van de werknemer:
welke vorderingen heeft hij, wat is de hoogte van de vorderingen en wat is
hun rang? Anderzijds gaat het om het ontslagrecht. Men kan daarbij
denken aan opzegtermijnen, de toestemming van de Regionaal Directeur voor
de Arbeidsvoorziening en de mogelijkheden die Richtlijn 98/50/EG biedt. Voorts
heeft dit aspect betrekking op de vraag of er op dit punt verschillen dienen
te zijn tussen faillissement en surseance, en zo ja, welke.80Wanneer kan het wetsvoorstel tot wijziging van het
voorrecht van loods- en havengelden worden verwacht?Zoals aangegeven bij de beantwoording van de vragen van 10 mei jl. over
scheepsbeslagen is het wetsvoorstel ter consultatie aan belanghebbenden rondgezonden.
Nog niet alle adviezen zijn ontvangen. Zodra alle adviezen binnen zijn, zal
het wetsvoorstel eventueel worden aangepast. Naar verwachting zal het wetsvoorstel
in januari 2001 bij de ministerraad worden ingediend.81Op welke manier kan het «kenniscentrum voor wetgeving»,
dat op instigatie van de visitatiecommissie wordt opgebouwd, bijdragen aan
verbetering van de kwaliteit van wetgeving? Wat zullen de bevoegdheden van
dit kenniscentrum worden? In hoeverre zal dit kenniscentrum de bevoegdheid
hebben om wetgeving van andere ministeries te controleren of aan te passen?De Visitatiecommissie wetgeving heeft in haar rapport «Regels en
risico's» gewezen op de noodzaak van een actieve leeromgeving, waar
het het wetgevingsproces op de ministeries betreft. Daarbij heeft zij er op
gewezen dat die leeromgeving niet beperkt moet blijven tot de ministeries
als afzonderlijke eenheden, maar dat de ministeries gezamenlijk zouden moeten
optreden. In aanvulling op zijn activiteiten ter zake van de kwaliteit van
de wetgeving, zou het ministerie van Justitie het initiatief moeten nemen
tot de instelling van een kenniscentrum wetgeving. Hoewel de Visitatiecommissie
niet in extenso ingaat op taak en doelstelling van dit kenniscentrum, zal
het er om gaan dat de kennis die de wetgevingsjuristen van de onderscheiden
ministeries hebben, meer systematisch wordt uitgewisseld en gedeeld, dat gemeenschappelijke
vraagstukken gemeenschappelijk worden behandeld, dat in onderlinge samenwerking
instrumenten worden ontwikkeld zowel op het vlak van de opzet en inhoud van
te ontwerpen wetsvoorstellen als op het vlak van het besluitvormingsproces
dat het ontwerpen van een wetsvoorstel is. Hieruit blijkt ook dat het kenniscentrum
in hoge mate een voortzetting en uitbouw is van de bestaande werkzaamheden
van het ministerie van Justitie, sector wetgevingskwaliteitsbeleid.De relatie met de kwaliteit van de wetgeving is een indirecte. Door intensief
en systematisch met inhoud en proces van het wetgevende werk bezig te zijn,
door instrumenten te ontwikkelen en te verbeteren, kan de kwaliteit van het
werk in stand blijven of verbeteren. Op voorhand is niet te zeggen dat deze
vorm van kwaliteitszorg rechtstreeks tot betere wetgeving zal leiden. «Kwaliteit
van wetgeving» is een ruim en veelduidig begrip, dat in de uiteenlopende
betekenissen waarin het wordt gebruikt bovendien van een groot aantal factoren
afhankelijk is.De context waarin de Visitatiecommissie wetgeving een kenniscentrum wetgeving
plaatste, geeft een aanwijzing over de taken en bevoegdheden van het kenniscentrum.
Het kenniscentrum is meer makelaar in kennis, brengt partijen bij elkaar,
zet samen met de ministeries projecten op over inhoud en proces van het wetgevende
werk. Een kenniscentrum is ondersteunend en gericht op uitwisseling en gezamenlijke
projecten van de ministeries, het is niet controlerend. De bevoegdheid de
wetgeving van andere ministeries (en van het ministerie van Justitie zelf)
te controleren, ligt besloten in de toetsende rol die het ministerie
van Justitie heeft voor de wetsvoorstellen en voorgenomen algemene maatregelen
van bestuur, zonder dat dit afdoet aan de individuele ministeriele verantwoordelijkheid
voor de wet- en regelgeving van afzonderlijke departementen. De toetsing door
Justitie betreft de beoordeling van concrete producten van de voorbereidende
arbeid op kwaliteit, alvorens deze de ministerraad bereiken. Beide rollen
moeten helder van elkaar worden onderscheiden. Organisatorisch is dat in die
zin gewaarborgd dat de medewerkers van het kenniscentrum niet een taak hebben
bij de toetsing van wetgeving.In aanvulling op de gestelde vraag, zij nog vermeld dat op 1 november
2000 de startbijeenkomst van het kenniscentrum wetgeving (KCW) plaats vindt,
waar de ministeries samen zich uitspreken over de functie en taken van het
KCW alsmede over het programma voor het jaar 2001.82Wanneer worden de resultaten van de eerste pilots van
de visitatiecommissie naar de Kamer gestuurd?Het stelsel van wetgevingsvisitatie is ingevoerd in 1998 overeenkomstig
de brief van mijn voorganger aan uw Kamer van 18 december 1997 (TK 1997–1998,
25 389, nr. 29). De Visitatiecommissie wetgeving heeft in 1998 en 1999
een visitatie uitgevoerd bij elk van de ministeries, met uitzondering van
het Ministerie van Algemene Zaken. De commissie heeft haar algemene bevindingen
over het proces van wetgeving bij de ministeries neergelegd in het rapport
Regels en risico's. Dit rapport zal ik u één dezer dagen doen
toekomen, tezamen met een kabinetsstandpunt.83Is bekend welke van de jongeren, die van de Antillen
naar Nederland emigrerend, voor hun vertrek van de Antillen een strafblad
hebben opgebouwd?Zie het antwoord op vraag 84.84Heeft het vertrek van jongeren met een criminele achtergrond
naar Nederland invloed gehad op de criminaliteitscijfers op de Nederlandse
Antillen?De gevraagde gegevens zijn mij niet bekend. De inspanningen van Justitie
richten zich ook niet op de in de vraagstelling geschetste problematiek met
betrekking tot de strafrechtelijke antecedenten van alleenmigrerende Antilliaanse
minderjarigen, doch op het zo goed mogelijk waarborgen van de belangen van
deze doelgroep in Nederland.Daartoe hebben de minister van Justitie van de Nederlandse Antillen en
ik op 29 maart 1999 een protocol ondertekend waarin afspraken zijn vastgelegd
over de samenwerking op het gebied van voogdij-voorzieningen ten behoeve van
alleenmigrerende Antilliaanse minderjarigen. Het protocol en de daarbij behorende
richtlijnen zijn 1 augustus 1999 in werking getreden. De voogdijregeling strekt
ertoe te voorkomen dat minderjarigen met de kennelijke bedoeling zich in Nederland
te vestigen, alleen en onbegeleid de Nederlandse Antillen verlaten, zonder
dat wordt voorzien in het wettelijk vereiste gezag.De uitvoering en de werking van de voogdij-regeling wordt thans geëvalueerd.
De resultaten van dit evaluatie-onderzoek zullen naar verwachting nog dit
jaar beschikbaar komen. Het evaluatie-onderzoek zal kwantitatieve en kwalitatieve
gegevens over de Antilliaanse minderjarigen in relatie tot de voogdij-regeling
moeten opleveren.Er wordt hierin geen onderzoek gedaan naar de strafrechtelijke achtergrond
van de minderjarigen. Een eventueel onderzoek naar de criminele achtergrond
van de betreffende minderjarigen op de Antillen is een verantwoordelijkheid
van de minister van Justitie op de Nederlandse Antillen. Dit geldt ook voor
het antwoord op de vraag of het vertrek van deze jongeren naar Nederland invloed
heeft op de criminaliteitscijfers aldaar.85Op welke wijze kan de individuele trajectbegeleiding
de recidive van de zogenaamde «harde kernjongeren» verminderen?
Wat heeft de doorslag gegeven in de beslissing om het ITB-project landelijk
in te voeren? Wat zijn de concrete streefcijfers met betrekking tot de vermindering
van de recidive van de «harde kernjongeren»?Door middel van Individuele Traject Begeleiding wordt getracht de jongere
weer perspectief te bieden. Na aanmelding wordt de huidige leefsituatie van
de jongere in kaart gebracht waarna wordt nagegaan op welke leefgebieden er
veranderingen tot stand moeten worden gebracht om tot oplossing van de problemen
te komen. De leefgebieden school, werk, vrije tijd en gezin komen daarbij
altijd aan de orde. Er wordt een hulpverleningsplan opgesteld waarin concrete
doelen staan geformuleerd. De afspraken over het uit te voeren traject worden
opgenomen in een bereidverklaring die de jongere ondertekent. Op intensieve
wijze wordt de jongere begeleid bij het bereiken van de gestelde doelen. Deze
intensiteit komt behalve in de contactfrequentie – minimaal twee face-to-face
contacten met de jongere per week – ook tot uitdrukking in de inhoud
van de begeleiding. De begeleiding kenmerkt zich door een directieve, praktische
en outreachende werkwijze. De begeleider helpt de jongere concrete regelingen
te treffen, weer op school te plaatsen of werkervaring te laten opdoen, stimuleert
de jongere telkens tot het nemen van stappen en het zich houden aan de afspraken.
De begeleiding wordt gecombineerd met strikte afspraken en controle. Wanneer
de jongere de afspraken verwijtbaar niet nakomt dan volgt altijd een reactie
die tot gevolg heeft dat de zaak wederom aan het OM wordt voorgelegd. In geval
van recidive beslist de rechter of de begeleiding wordt voortgezet, hervat
of beëindigd en of alsnog een reguliere straf volgt.In 1997 heeft het WODC een evaluatieonderzoek verricht naar harde kern
projecten die op experimentele basis zijn uitgevoerd. Het onderzoek wees uit
dat de methode van ITB bij harde kern jongeren tot gunstige resultaten leidt
met betrekking tot verbetering van de leefsituatie van de jongeren en het
terugdringen van recidive.De uitkomsten gaven aanleiding om na te gaan op welke wijze en onder welke
condities de ITB voor de harde kern een brede en structurele toepassing kan
krijgen. Hiertoe zijn door een landelijke werkgroep voorstellen ontwikkeld.
Alvorens tot definitieve besluitvorming over te gaan zijn de voorstellen ter
advisering voorgelegd aan een aantal adviesorganen en uitvoeringsorganisaties.
De gevraagde adviezen en commentaren waren in hoofdlijnen positief over de
plannen, waarna besloten is de ITB voor de harde kern landelijk in te voeren.Het is nog te vroeg om concrete streefcijfers met betrekking tot de vermindering
van recidive na ITB te formuleren. Tot nu toe zijn er onvoldoende gegevens
over recidive na een onvoorwaardelijke vrijheidsstraf om de recidive na ITB
daarmee te vergelijken.Een komend jaar uit te voeren evaluatieonderzoek van de landelijke invoering
van de ITB zal nader inzicht moeten geven in de recidivecijfers.86Wanneer zal het informatievoorzieningensysteem op orde
zijn? Welke maatregelen worden getroffen om dit te bereiken? Binnen het programma «Verbetering Bestuurlijke Informatievoorziening
Jeugd» wordt een aantal projecten uitgevoerd met als doel het op orde
brengen van de bestuurlijke informatie over het onderwerp jeugd. In de brief
van 31 mei 2000 (8 juni 2000, 26 800 VI, nr. 73) over dit onderwerp gaf
ik u een opsomming van deze projecten. De resultaten van projecten (al dan
niet binnen het programma) brengen op belangrijke deelgebieden verbetering
in de bestaande situatie. Twee voorbeelden: het WODC beschikt thans over de
HKS-gegevens (verdachten van misdrijven). Met dit bestand kunnen gedetailleerde
analyses van de daderpopulatie worden gemaakt. Een ander voorbeeld betreft
de informatievoorziening over de jeugdzorg: er wordt gewerkt aan het bijeenbrengen
van beleidsinformatie in een intersectoraal informatiesysteem (ISIS) en er
is een project gestart om de informatiehuishouding over de jeugdzorg aan te
passen aan verdere ontwikkeling van de Bureaus jeugdzorg.Gezien het grote aantal betrokken organisaties en de veranderingen in
de bestuurlijke omgeving, zoals in de jeugdzorg, is het verbeteren van de
bestuurlijke informatie over Jeugd een continu proces.87Is er voldoende capaciteit om in passende gevallen
een ITB op te leggen aan recidiverende jongeren? Wanneer is sprake van een
passend geval?De aanpak van de harde kern zal extra kosten opleveren voor met name de
GVI-Jeugdreclassering en de Stichting Reclassering Nederland. De financiering
wordt opgevangen binnen zowel de huidige budgetten, inclusief de gelden in
het kader van Van Montfrans, als de extra middelen die ten behoeve van ITB
voor de harde kern beschikbaar zijn gesteld in het kader van de Intensiveringsgelden
Jeugd en Geweld (waarvan het onderdeel Trajectbegeleiding/programma CRIEM).De instellingen die met de begeleiding van de betreffende jongeren worden
belast, te weten de GVI-Jeugdreclassering (de afdelingen jeugdreclassering
van de (gezins)voogdij-instellingen) en de Stichting Reclassering Nederland,
zijn kwalitatief en kwantitatief voldoende toegerust voor deze taak.Naast financiering van de begeleidingstaken, waarvoor extra medewerkers
worden aangetrokken, is dit jaar voor de afdelingen jeugdreclassering van
de GVI's een eenmalige subsidie beschikbaar gesteld ten behoeve van het vrijstellen
van een ITB-coördinator.Om de landelijke invoering van de ITB door zowel de GVI-Jeugdreclassering
als de Stichting Reclassering Nederland op elkaar af te stemmen is een verdere
uitwerking van het methodisch kader, mede op basis van de al aanwezige expertise,
in voorbereiding. Tevens zullen de medewerkers van de (jeugd)reclassering
die de begeleidingen gaan uitvoeren worden geschoold.Het gehele implementatieproces wordt door een landelijke werkgroep, bestaande
uit vertegenwoordigers van het Ministerie van Justitie, het Openbaar Ministerie,
de Raad voor de Kinderbescherming, Stichting Vedivo (de koepelorganisatie
voor de afdelingen jeugdreclassering van de (gezins)voogdij instellingen)
en de Stichting Reclassering Nederland begeleid.Tenslotte past een deel van de taken die in het kader van de ITB worden
uitgevoerd, binnen de reguliere taken van de betrokken organisaties waardoor
hiervoor geen extra toerusting is vereist.Van een passend geval is sprake, wanneer een jongere voldoet aan de criteria
om in aanmerking te kunnen komen voor ITB. Deze criteria hebben betrekking
op onder meer de leeftijd van de jongere (vallend in de categorie 12 t/m 24
jaar), de justitiële achtergrond (recidiverende daders van ernstige strafbare
feiten die in aanmerking komen voor een forse vrijheidsstraf), de problematiek
(problemen op een of meer leefgebieden), de motivatie om van het hulpverleningsaanbod
gebruik te maken, en de prognose dat ITB voor de betreffende
jongere het geëigende middel is om verbeteringen tot stand te brengen.88Kan de ITB worden opgelegd als voorwaarde voor het
niet of slechts gedeeltelijk opleggen van een vrijheidsstraf? Wordt overwogen
om ook autochtone jongeren al in een vroeger stadium een intensieve begeleiding
te bieden?Ja. Individuele Traject Begeleiding voor de harde kern kan bij eindvonnis
worden opgelegd als bijzondere voorwaarde bij een (gedeeltelijk) voorwaardelijke
veroordeling.De ITB beperkt zich tot harde kern jongeren (allochtoon en autochtoon)
en tot allochtone jongeren die nog maar net over de schreef zijn gegaan.Voorshands is het beleid er niet op gericht om autochtone jongeren die
net over de schreef zijn gegaan een intensieve begeleiding aan te bieden.
Op deze groep jongeren zijn de gebruikelijke strafrechtelijke procedures en
interventiemogelijkheden van toepassing. Voor veel jeugdigen zal de wijze
van ingrijpen die de huidige praktijk biedt (Halt, aanbod Jeugdreclassering)
voldoende zijn.Ervaringen met deze twee doelgroepen moeten worden afgewacht.89In hoeverre is de toename van het aantal HALT-afdoeningen
te danken aan het sneller strafrechtelijk ingrijpen, daar waar eerder werd
volstaan met een sepot? Hoe beoordeelt de regering deze ontwikkeling? Is de
regering niet bevreesd dat een te snelle HALT-afdoening kan leiden tot onverschilligheid
bij jeugdigen, zoals Ido Weijers in de Volkskrant van 2 oktober stelt?De aanpak van jeugdcriminaliteit door Justitie wordt bepaald door de begrippen
«vroegtijdig», «snel» en «consequent».
Dit zijn pedagogische noties, die van het grootste belang zijn bij het adequaat
reageren op strafbaar gedrag van jeugdigen. Halt is een effectief antwoord
gebleken op de vraag naar vroegtijdige, snelle en heldere reacties. Vanuit
deze notie wordt optimale inzet van Halt in die gevallen waar sprake is van
een Haltwaardig-delict door Justitie gestimuleerd. De toename (en fluctuatie)
van het aantal Halt-afdoeningen is derhalve niet gerelateerd aan het sepotbeleid,
maar houdt veel meer verband met beleidsprioriteiten die zowel op rijks- als
lokaal niveau (bv politie) worden gesteld.De regering is het oneens met de stelling van de heer Weijers in de Volkskrant
van 2 okt. jl dat een te snelle Halt-afdoening kan leiden tot onverschilligheid
bij jeugdigen. Juist indien de maatschappij niet reageert op strafbaar gedrag
bv door «Haltwaardige» feiten als winkeldiefstallen, vernielingen
etc. te seponeren, zal dit tot normvervaging bij de jeugd leiden, hetgeen
uitdrukkelijk ongewenst is.90Hoe beoordeelt de regering de oproep van voogdij-instellingen
en het VOG dat er een extra investering van 100 miljoen nodig is om de achterstand
op het terrein van arbeidsvoorwaarden in de jeugdhulpverlening en jeugdbescherming
in te halen, 30 miljoen voor de accommodaties en 100 miljoen om de caseload
van voogdijpupillen zodanig te verlagen dat het contact tussen de voogd en
pupil substantieel wordt verbeterd? Schuilt in een adequate jeugdhulpverlening
en jeugdbescherming niet de beste preventie voor ontsporing?De vraag valt in verschillende delen uiteen. Een onderdeel betreft de
arbeidsvoorwaarden in de sector jeugdhulpverlening. De staatssecretaris van VWS is hiervoor op rijksniveau de eerst verantwoordelijke. Hetzelfde
geldt voor de vraag over de accommodaties in de jeugdhulpverlening.De VOG heeft afgelopen jaar enkele malen kenbaar gemaakt dat naar haar
mening op het terrein van de arbeidsvoorwaarden in de sector jeugdhulpverlening
een achterstand zou bestaan. Om die achterstand in te lopen zou ca. 70 miljoen
beschikbaar moeten komen.Om te komen tot een grondige onderbouwing van deze arbeidsvoorwaardenclaim
is door de staatssecretaris van VWS met de VOG afgesproken een uitgebreid
functieherwaarderingsonderzoek uit te laten voeren.Bij brief d.d. 22 september 2000 heeft de Staatssecretaris van VWS de
Kamer overigens reeds geïnformeerd over dit onderzoek.De instellingen voor de gezinsvoogdij hebben mij in het voorjaar de notitie
«Leidinggeven aan verandering» aangeboden. Dit betreft een nieuwe
visie op de uitvoering van de ondertoezichtstelling. Er wordt onder meer een
naar intensiteit gedifferentieerde begeleiding in het kader van de ondertoezichtstelling
voorgesteld. In het algemeen wordt aandacht gevraagd voor het probleem dat
gezinsvoogden te weinig tijd beschikbaar hebben voor feitelijke begeleiding
van de ouders en de jeugdigen. In dit verband is, ondersteund door de VOG,
een claim van f 100 miljoen geformuleerd. Een bedrag van f 75 miljoen
hiervan betreft structureel extra benodigde middelen.Dit is aanleiding geweest om een gezamenlijke projectgroep van de Raad
voor de kinderbescherming, de instellingen voor de gezinsvoogdij en mijn ministerie
in te stellen om na te gaan wat een juiste aanpak is van deze problemen.Inmiddels heeft deze projectgroep een plan van aanpak op hoofdlijnen afgerond.Ik buig mij thans over deze voorstellen. Zodra ik mijn standpunt heb bepaald
zal ik u informeren.In het kader van de motie de Graaf c.s. (27 400, nr. 25) die bij
de Algemene politieke beschouwingen is ingediend, is f 30 miljoen beschikbaar
gesteld voor de politie en de problemen van de gezinsvoogdij. Hiervan komt
met ingang van 2001 f 8 miljoen extra beschikbaar voor de aanpak van
deze problemen van de gezinsvoogdij. Of dit bedrag toereikend is om de problemen
voldoende aan te pakken kan ik nu nog niet zeggen. Dit wil ik beoordelen aan
de hand van implementatieplannen c.q. verbeterplannen die ik de instellingen
zal vragen bij mij in te dienen.91Het belangrijkste doel bij versnelling van civiele
zaken is in het belang van het kind te komen tot een adequate reactie op gesignaleerde
problemen. Waaruit bestaat die adequate reactie?Een adequate reactie in dit verband kan zijn doorverwijzing naar de hulpverlening
in vrijwillig kader of het doen van een verzoek door de Raad voor de kinderbescherming
tot het uitspreken van een jeugdbeschermingsmaatregel aan de kinderrechter.
Bij problemen van kinderen is de tijdsfactor belangrijk. In geval dat ernstige
opvoedingsproblemen worden geconstateerd die bedreigend zijn voor de jeugdige,
is snel handelen van groot belang.92Worden de JIB projecten geheel gefinancierd via de
post JIB zoals vermeld in tabel 3?In tabel 3 staan de bedragen die voor JIB beschikbaar zijn gekomen uit
de intensiveringsgelden Jeugd en Geweld. Naast deze financieringsbron zijn
er voor JIB gelden beschikbaar uit het GSB-budget en uit de fiscalisering
van de omroepbijdrage. De JIB-projecten worden niet alleen gefinancierd vanuit deze landelijke
bijdragen, maar ook vanuit de lokale OM-organisaties wordt een financiële
bijdrage verwacht.93Welke concrete maatregelen worden binnen de Jeugdzorg
genomen om te voorkomen dat een minderjarige verdachte te snel uit het oog
wordt verloren en zodoende ongestoord een criminele carrière kan starten?De vernieuwing van de Jeugdzorg bevordert de samenwerking van de verschillende
sectoren. Een goed samenwerkende jeugdzorg die adequate aandacht besteedt
aan de risicogroepen onder de jeugd komt een effectieve en vroegtijdige aanpak
van jeugdcriminaliteit ten goede.Voor wat betreft het strafrechtelijke aspect zijn er in de afgelopen jaren
in het kader van de uitvoering van het programma Van Montfrans verschillende
maatregelen genomen of geinitieerd.Een van de concrete maatregelen is het Clientvolgsysteem-jeugdcriminaliteit
dat eind 2000 landelijk operationeel zal zijn. Dit systeem biedt de justitieorganisaties
(politie, Raad, OM) de mogelijkheid om de strafrechtelijke voorgeschiedenis
van jeugdigen in beeld te brengen. Op die manier kan vroegtijdig en consequent
worden opgetreden bij strafbaar gedrag door deze jeugdigen.Een andere voorziening is de jeugdreclassering. Jeugdigen die met justitie
in aanraking zijn gekomen voor het plegen van een strafbaar feit kunnen door
de afdelingen jeugdreclassering van de (gezins)voogdij-instellingen worden
begeleid. De begeleiding wordt bijvoorbeeld voor een periode van zes maanden
door de rechter opgelegd als «maatregel hulp en steun».94Op welke wijze draagt het wijkgericht preventiebeleid
(zoal Communities that care) volgens de regering bij tot verbetering van het
opvoedingsklimaat? Is het op aanvraag beschikbaar voor elke leefgemeenschap
die daar gebruik van wil maken?Het wijkgerichte preventiebeleid, bestaande uit het project Wijkprogramma's
Opvoedingsondersteuning en Obtwikkelingsstimulering (O&O), is een preventieprogramma
dat door middel van een integrale aanpak op wijk- en buurt niveau probleemgedrag
en of crimineel gedrag onder jongeren wil voorkomen. Het programma is gericht
op ouders en bestaat uit twee gescheiden trajecten; «O&O op wijkniveau»
en «Communities that Care» (CtC). Het doel van O&O op wijkniveau
is de ontwikkeling en toepassing van een effectief instrumentarium en aanbod
om zo de kansen van jeugdigen te vergroten en uitval en achterstanden te voorkomen.CtC omvat de (proef)implementatie van een in de VS ontwikkelde preventiestrategie
met als doel het voorkomen van probleem- en/of crimineel gedrag onder jongeren.
Hierbij wordt CtC als een sturingsinstrument gehanteerd om uitsluitend effectief
gebleken projecten in te zetten in (aandachts)buurten, gezinnen en scholen.
Pilots van de preventiestrategie CtC worden uitgevoerd in vier steden. Het
inzetten van de CtC-strategie vereist training en dient zorgvuldig te gebeuren.
De producten die in het kader van Ctc ontwikkeld en beproefd worden, zullen
beschikbaar komen voor alle belangstellenden.95Hoeveel JIB kantoren in hoeveel steden zijn er op dit
moment in Nederland?Momenteel zijn er twaalf JIBkantoren actief in acht steden: Arnhem (2 bureaus),Amsterdam (3 bureaus),Maastricht,Rotterdam (2 bureaus),Haarlem,Groningen,Heerlen,EnschedeIn drie andere steden en in 1 provincie worden momenteel voorbereidende
werkzaamheden uitgevoerd om een JIB (waarvan de aanvraag is gehonoreerd) te
starten. Het betreft de steden Dordrecht, Gouda, Den Haag (2 bureaus) en de
provincie Flevoland (= JIP: Justitie in de Provincie).96Hebben de JIB kantoren tot nu toe meetbare resultaten
opgeleverd? Zo ja, welke zijn deze?Ten behoeve van het meten van de resultaten van JIB wordt binnenkort gestart
met een groot landelijk evaluatieonderzoek, waarvan de resultaten in 2002
beschikbaar komen; dit onderzoek zal bestaan uit een proces-, produkt- en
effectevaluatie. De JIB-bureaus zijn bezig om, zowel ten behoeve van hun eigen
metingen als ten behoeve van het landelijk onderzoek, meetbare doelstellingen
te beschrijven.Uit een eerdere meting blijkt in ieder geval dat de gemiddelde doorlooptijden
binnen de JIB-bureaus korter zijn dan op de parketten. Verder is de sterke
indruk bij alle betrokkenen dat de samenwerking en afstemming tussen de diverse
Justitieorganisaties in JIB zijn verbeterd. Zaken kunnen nu op een probleemgerichte
wijze aangepakt worden.97Zijn er cijfers bekend over de daadwerkelijke verbetering
van leefbaarheid en veiligheid(gevoelens) in woonbuurten waar zich een JIB-kantoor
bevindt?Concrete cijfers zijn niet op landelijke schaal bekend, maar het JIB in
Arnhem-Malburgen is in 1999 geëvalueerd. Uit deze enquête bleek
o.a. dat de leefbaarheid en veiligheid in Malburgen was toegenomen en dat
het project voorziet in een duidelijke behoefte. Ook in Maastricht heeft een
gemeentelijk onderzoek aangetoond dat de aanwezigheid van JIB heeft bijgedragen
aan de verbetering van de leefbaarheid en veiligheidsgevoelens. Voor een meer
algemeen beeld van de invloed van JIB op de leefbaarheid en veiligheid zullen
de resultaten van het landelijk evaluatieonderzoek, zoals genoemd in het antwoord
op vraag 96, afgewacht moeten worden.98Hoeveel gezinnen zouden in principe voor intensieve
gezinsbegeleiding in aanmerking moeten komen? In hoeveel gezinnen zal intensieve
gezinsbegeleiding worden ingezet?Het betreft hier drie proefprojecten (Arnhem, Almere en Alkmaar) die vanuit
mijn ministerie worden ondersteund om de haalbaarheid en effectiviteit van
vroegtijdige signalering en interventie bij risicogezinnen vast te stellen.
Jaarlijks zullen per project gemiddeld tien gesignaleerde gezinnen voor intensieve
gezinsondersteuning in aanmerking komen. Bij gebleken succes zullen de projecten
ook in andere wijken en gemeenten worden uitgezet. Wellicht dat op grond van de evaluatie, die in het voorjaar van 2002 wordt
verwacht, een schatting kan worden gemaakt van het aantal gezinnen dat in
principe voor intensieve gezinsbegeleiding in aanmerking zou moeten kunnen
komen.99Wat is de wettelijke basis voor de Stop projecten?De Stop-reactie is niet gebaseerd op het Wetboek van Strafvordering. De
grens van twaalf jaar voor de strafrechtelijke aansprakelijkheid blijft gehandhaafd.
De Stop-reactie moet dan ook niet worden gezien als een strafrechtelijke reactie
maar is bedoeld als handreiking aan de ouders.De Stop-reactie vindt op dit moment nog op experimentele basis plaats
en is een aanwijzing in de zin van artikel 130 lid 4 Wet RO (nieuw) waaraan
door het Openbaar Ministerie vanuit zijn preventieve taakstelling invulling
wordt gegeven.100Is een kind verplicht aan een Stop project mee te werken?Nee, de «Stop-reactie» is geen strafrechtelijke maatregel;
de maatregel doelt immers op kinderen jonger dan twaalf jaar op wie het jeugdstrafrecht
niet van toepassing is. Uitgangspunt bij de inzet van maatregelen voor twaalf-minners
is en blijft de ouderlijke verantwoordelijkheid. De «Stop-reactie»
is om die reden dan ook geen verplichte maatregel voor kinderen maar een vrijblijvend
aanbod aan ouders tot ondersteuning bij de correctie van hun kinderen wanneer
deze een (Halt-waardig) delict hebben gepleegd.101Hoe worden de ouders bij de Stop projecten betrokken?Op meerdere momenten tijdens de Stop-procedure vindt contact met de ouders
plaats. Zo vindt het eerste contact met de ouders plaats op het moment van
aanbod tot deelname aan de Stop-reactie. Indien de ouders instemmen met deelname
vindt er een intakegesprek plaats, na afloop van de Stop-reactie vindt vervolgens
een afrondingsgesprek met de ouders plaats.De Stop-reactie wordt op dit moment op experimentele basis uitgevoerd.
Gedurende deze experimentele fase is de Halt-bureaus enige vrije ruimte geboden
bij de invulling van de reactie en daarmee ook bij de mate waarin zij ouders
betrekken bij de afdoening van de Stop-reactie. Hoewel het evaluatieonderzoek
naar het functioneren van de Stop-reactie nog niet is afgerond, is al wel
duidelijk dat alle Halt-bureaus ouders betrekken bij de afhandeling van de
Stop-reactie. Naar verwachting zullen op basis van de uitkomsten van het evaluatieonderzoek
naar de Stop-reactie nadere uitspraken kunnen worden gedaan over de gewenste
mate van betrokkenheid van ouders bij de afdoening.102In hoeverre worden Stop cliënten na het voltooien
van hun taak begeleid? Is er al iets te zeggen over recidivecijfers bij Stop
cliënten vergeleken met kinderen die niet worden doorgestuurd naar een
Haltbureau? Zijn er plannen om Stop wettelijk te regelen?Stop is een activiteit met een pedagogische strekking die maximaal 10
uren in beslag mag nemen. Deze reactie is bedoeld voor kinderen jonger dan
twaalf jaar die een zogenaamd Halt-waardig delict hebben gepleegd. Indien
er sprake is van een ernstiger dan Haltwaardig-delict, er sprake is van herhaling
van delictgedrag of indien er vermoedens bestaan omtrent achterliggende
problematiek, vindt doorverwijzing naar de Raad voor de Kinderbescherming
plaats.Indien er geen sprake is van doorverwijzing naar de Raad voor de Kinderbescherming
vindt er na het voltooien van de taak in het kader van de Stop-reactie geen
verdere begeleiding plaats. Uiteraard zal de Haltmedewerker wijzen op de mogelijkheden
van verdere begeleiding in de vrijwillige sfeer (vrijwillige hulpverlening)
indien de ouders te kennen geven hieraan behoefte te hebben.Kinderen jonger dan twaalf jaar kunnen conform het wetboek van strafrecht
niet strafrechtelijk worden vervolgd. Een gevolg hiervan is dat er vooralsnog
geen eenduidige wijze van registreren bestaat voor deze groep. Hoewel op landelijk
niveau de registratie van twaalfmin-delicten in de afgelopen periode is verbeterd,
is de betrouwbaarheid van deze registratie afhankelijk van consequente en
eenduidige invoer van gegevens. Ook voor «recidivegegevens» van
twaalfminners geldt dientengevolge dat betrouwbare gegevens momenteel niet
voorhanden zijn.Over de effecten van de Stopreactie «recidive» kan pas over
een aantal jaren iets worden gezegd. Tijdens de onderzoeksfase (1.5.1999 tot
1.5.2000) zijn 34 kinderen geregistreerd die reeds eerder voor een Stop-reactie
waren verwezen (ruim 12% van het aantal aanmeldingen bij Stop).Stop is geen strafrechtelijke maatregel en derhalve niet gebaseerd op
het Wetboek van Strafvordering. De Stop-richtlijn is een aanwijzing in de
zin van artikel 130 lid 4 Wet RO (nieuw) waaraan door het Openbaar Ministerie
vanuit zijn preventieve taakstelling invulling wordt gegeven. Ik zie op dit
moment geen aanleiding om deze basis te wijzigen.Zie ook het antwoord op vraag 99.103Waarom wordt bij het onderzoek naar specifieke problemen
binnen gezinnen waarin kinderen strafbare feiten plegen, de nadruk gelegd
op allochtonen? Kan niet beter worden gekeken naar de sociale omstandigheden
waarin een gezin verkeert, ongeacht de vraag of een gezin allochtoon of autochtoon
is?De zinsnede over specifieke aandacht voor allochtone ouders doelt hier
vooral op het aanbod van de Stop-reactie aan deze groep ouders.Uit het (nog lopende) evaluatie-onderzoek naar de Stop-reactie blijkt
dat allochtone ouders over het algemeen minder goed worden bereikt met de
Stop-reactie dan autochtone ouders. Allochtone ouders die wel op het aanbod
tot deelname aan de Stop-reactie zijn ingegaan blijken bovendien na afloop
minder positief te staan tegenover de aard en inhoud van de reactie dan autochtone
ouders.Op basis van de resultaten van de uitgevoerde evaluatie zal in 2001 de
uitwerking en verdere implementatie van Stop zijn beslag krijgen. Specifieke
aandacht zal daarbij worden besteed aan de vraag hoe allochtone ouders in
de toekomst beter kunnen worden bereikt en welke (eventuele) knelpunten zich
bij de uitvoering van Stop voordoen die leiden tot het negatiever oordeel
van de allochtone ouders.104Welk soort activiteiten zal de regering ondernemen
ter bestrijding van «Geweld op straat»? Welke inbreng zullen lokale
overheden brengen? Hoe heeft het «Geweld op straat» zich het afgelopen
jaar ontwikkeld. Tot welke daling van het «Geweld op straat» zullen
de te nemen initiatieven leiden?In de Voortgangsnotitie Geweld op Straat; maatregelen ter voorkoming en
bestrijding (Kamerstuk 25 907, nr. 4, 1998–1999) staat aangegeven
dat in de afgelopen jaren veel verschillende initiatieven zijn gestart, zowel
op rijksniveau als op lokaal niveau, die een bijdrage kunnen
leveren aan de terugdringing van het geweld op straat. Voorbeelden hiervan
zijn: de handreiking veilig uitgaan, de oprichting van het Platform tegen
Geweld op Straat, cameratoezicht in de openbare ruimte, de aanpak van illegaal
wapenbezit en -geweld en de verruiming van de aanpak openlijke geweldpleging.
Een groot deel van deze activiteiten wordt lokaal uitgevoerd.In de bovengenoemde voortgangsnotitie staat dat de genomen initiatieven
de gelegenheid dienen te krijgen om zich te bewijzen om te bezien of zij daadwerkelijk
bij zullen dragen aan het voorkomen en bestrijden van het geweld op straat.In 2000 is een aantal veelbelovende initiatieven gesubsidieerd. Het ministerie
van Justitie heeft in het voorjaar van 2000 subsidie verleend voor de uitvoering
van het programma «Respect» van de Stichting Nationale Campagne
tegen geweld in de politieregio's Brabant Noord en Rotterdam Rijnmond. In
het programma «Respect», dat ontwikkeld is naar aanleiding van
een succesvol Amerikaans project, is het de bedoeling dat aan jongeren wordt
gevraagd hoe zij met geweld zijn geconfronteerd; wat zij er zelf aan willen
doen en welke andere ideeën zij hebben om geweld tegen te gaan. De suggesties
worden door andere jongeren genomineerd voor uitvoering, waarna het bestuur
van de Stichting Nationale Campagne tegen geweld de nominaties binnen dertig
dagen goedkeurt voor uitvoering.Het ministerie van Justitie heeft samen met de ministeries van OCW, BZK
en VWS subsidie verleend voor de uitvoering van het programma «jongeren,
school en veiligheid». In dit programma is een aantal initiatieven waarbij
de school «target» is of waarbij de school «intermediair»
is, samengevoegd. Het betreft hier de veiligheid en leefbaarheid van de schoolsituatie
voor leerlingen, ouders en het personeel van de school (voortzetting van het
project «de veilige school»), een nationaal scholenestafettedebat
over wapenbezit en -gebruik en het ontwikkelen van een anti-geweldscode binnen
de sector onderwijs.Thans voer ik samen met mijn ambtgenoot van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties
gesprekken met de Stichting Meld Geweld en het Platform tegen Geweld op Straat
om invulling te geven aan de in 2001 geplande massamediale campagne rondom
geweld in het publieke domein. Tevens ben ik voornemens om aan de hand van
de uitkomsten van het tweede deel van het onderzoek Geweld: gemeld en geteld
(aanvullende) preventieve maatregelen in gang te zetten.De geweldsincidenten die zich in het publieke domein afspelen worden door
de politie niet apart geregistreerd. In het onderzoeksrapport Geweld: gemeld
en geteld (WODC, december 1999) wordt geschat dat in 1998 ruim eenderde van
alle aangiften van geweld (geweldsmisdrijven tegen het leven en personen,
mishandeling, delicten tegen de openbare orde en tegen het openbare gezag)
gerekend kunnen worden tot geweld op straat. Op grond hiervan wordt geschat
dat landelijk circa 20 000 tot 25 000 geweldsincidenten zijn te
kwalificeren als geweld op straat.Ik ben voornemens om dit onderzoek te herhalen. Uit de herhaling van dit
onderzoek zou kunnen blijken of het geschatte aantal geweldsincidenten zich
stabiliseert of afneemt.105Hoe groot is concreet de extra inzet ten behoeve van
de aanpak van huiselijk geweld in 2001?Speciaal ten behoeve van de verbetering van de aanpak van huiselijk geweld
op interdepartementaal en decentraal niveau is per 1 oktober jl. een projectleider
aangetrokken. Voor 2001 is 600 000 gulden beschikbaar gesteld voor de
uitvoering van het project. De opdracht voor het project luidt als volgt:• Het signaleren van knelpunten binnen alle betrokken organisaties
(voor zover deze nog niet in kaart zijn gebracht) en het doen van voorstellen
ter verbetering.• De vorming van een netwerk op operationeel en strategisch niveau
binnen en tussen politie, Openbaar Ministerie en hulpverleningsinstanties,
waarbij de nadruk ligt op samenwerking, afstemming, coördinatie en communicatie.• De ondersteuning van korpsen, parketten en hulpverleningsinstanties
om ontwikkelingen door te voeren in de organisatie ten aanzien van de aanpak
van huiselijk geweld. Te denken valt hierbij aan:– aandacht voor opleiding en deskundigheidsbevordering;– het formuleren van (regionaal) beleid;– informatie-uitwisseling en registratie.Ten behoeve van de uitvoering van het project zal een interdepartementaal
afgestemd en op decentraal niveau besproken plan van aanpak worden opgesteld.
Bij het opstellen van een activiteitenoverzicht zal niet alleen gebruik worden
gemaakt van een door Justitie uitgevoerde knelpuntenanalyse maar tevens van
voorstellen die door andere (praktijk-)deskundigen zijn aangedragen zoals
de Landelijke Werkgroep huiselijk geweld. Uit het plan van aanpak zal tevens
blijken welke partijen welke extra inzet zullen leveren ten behoeve van de
aanpak van huiselijk geweld. Het plan zal rond de jaarwisseling ter kennisneming
aan de Tweede Kamer worden gezonden.106In hoeverre is het voorstel tot verhoging van het strafmaximum
voor eenvoudige mishandeling van 2 naar 3 jaar ingegeven door de wens de voorlopige
hechtenis van daders van huiselijk geweld te kunnen vorderen?Het voorstel het strafmaximum bij eenvoudige mishandeling te verhogen
van twee naar drie jaren gevangenisstraf beoogt tot uitdrukking te brengen
dat wij in het algemeen zwaarder aan geweldsdelicten, waaronder ook «zinloos
geweld», zijn gaan tillen. Het is dus primair gegrond op een oordeel
over de ernst van het onder eenvoudige mishandeling te rubriceren gedrag.
Dit geldt ook voor huiselijk geweld dat bestaat uit eenvoudige mishandeling.
Het feit dat op grond van artikel 304 (jo 300) van het Wetboek van Strafrecht
onder omstandigheden voorlopige hechtenis kan worden toegepast ten aanzien
van verdachten van huiselijk geweld, is een bijkomend argument voor de verhoging
van het strafmaximum.107Waaruit zal de extra aandacht voor de bestrijding van
kinderporno bestaan? Welke invloed hebben de genomen maatregelen gehad op
het voorkomen van kinderporno?Mijn ambtgenoot van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties en ik hebben
vorig jaar de bestrijding van kinderpornografie een impuls gegeven met het
project Gemeenschappelijke Voorziening Aanpak Kinderpornografie (GVAK).Inmiddels is er het nodige bereikt. Ik breng in dit verband de volgende
activiteiten in herinnering.Er is bij de divisie Recherche inmiddels een digitaal archief operationeel.
Daarnaast heeft het politiekorps Amsterdam-Amstelland een systeem ontwikkeld
waarmee het mogelijk is om plaatjes aan daders en slachtoffers te koppelen.
Dit systeem is onlangs in gebruik genomen en aan de andere korpsen gepresenteerd
op een congres dat het GVAK op 5 oktober jl. heeft georganiseerd. De invoering bij de korpsen van het VICLAS-systeem, waarin rechercheurs
alle moord- en zedenzaken registreren, vordert gestaag. Hierdoor wordt het
mogelijk om gegevens van pedoseksuele misdrijven uit te wisselen, ook internationaal.De korpsen kunnen een beroep doen op degenen die werkzaam zijn bij het
programma Moord en Zeden van de divisie Recherche voor ondersteuning bij recherche-tactische
vragen over kinderpornografisch beeldmateriaal.Op operationeel niveau komen experts regelmatig bijeen en wisselen zij
informatie uit. Elk parket heeft een officier voor wie dit onderwerp een apart
taakelement is.Een speciaal internetteam van het KLPD heeft tussen oktober van het vorig
jaar en mei van dit jaar het Internet uitgekamd. Resultaat: 86 zaken, waarvan
in 56 gevallen proces-verbaal is opgemaakt.Ook op het gebied van deskundigheidsbevordering is het nodige in gang
gezet. De onderwerpen kinderpornografie en pedoseksuele netwerken maken deel
uit van het huidige cursusaanbod van het LSOP. Een praktisch draaiboek voor
de aanpak van een kinderpornografie-zaak is in de maak.In de komende periode zal verder worden geïnvesteerd in het vergroten
van de expertise bij de zedenrechercheurs, in het samenwerken met anderen,
zoals hulpverleningsorganisaties, en in het leren omgaan met nieuwe technieken.
Ook zal er een nieuwe structuur worden ontwikkeld om de toenemende stroom
van meldingen van kinderpornografisch materiaal op het Internet op een goede
wijze te verwerken. Daarnaast zijn er plannen in de maak voor een structurele
surveillance op het Internet naar kinderpornografisch materiaal.Wat de effecten van de genomen maatregelen zijn geweest op het voorkomen
van kinderporno valt moeilijk te bepalen. Aan de ene kant zou de toename van
nieuw materiaal op het Internet dat door de divisie Recherche is geconstateerd
kunnen wijzen op een toename van het misbruik, aan de andere kant is het feit
dat wij überhaupt weten op welke schaal kinderpornografie beschikbaar
is op het Internet en ook meer weten over de herkomst van het materiaal het
resultaat van de inspanningen van de afgelopen tijd. Ik wijs er bovendien
op dat een deel van het materiaal digitaal is bewerkt en alleen door specialisten
van echt is te onderscheiden.108Enkele honderden Nederlandse kinderen zijn de afgelopen
jaren misbruikt voor het maken van kinderporno, maar de recherche kan er onvoldoende
tegen optreden. Wat is de reactie van de regering hierop? Wat is de reden
dat de politie er onvoldoende in slaagt de identiteit van de slachtoffers
en de route naar de verspreiders te achterhalen? Zijn er door de reorganisatie
bij de politie leemten ontstaan? Waarom is het softwaresysteem Pires nog steeds
niet in gebruik genomen?Ik ben van mening dat uit het feit dat door stevig speurwerk van de politie
nieuw kinderpornografisch materiaal op het Internet is aangetroffen, niet
de conclusie mag worden getrokken dat de politie de aanpak van kinderpornografie
niet meer kan bijbenen.Integendeel, zoals ik in het antwoord op vraag 107 heb aangegeven, is
de kennis die hierover bij de politie inmiddels is opgebouwd het resultaat
van de inspanningen die in de afgelopen tijd zijn verricht.De politie maakt wel degelijk gebruik van de nieuwste software die rechercheurs
in staat stellen om plaatjes aan daders en slachtoffers te koppelen. Ik wees
op het werk dat het politiekorps Amsterdam-Amstelland daartoe heeft verzet.
De ontwikkeling van geautomatiseerde beeldvergelijkingsprogramma's staat nog
in de kinderschoenen. Vanuit het project Gemeenschappelijke Voorziening Aanpak
kinderpornografie (GVAK) wordt de markt op dit gebied in binnen-
en buitenland verkend. Navraag bij het GVAK heeft uitgewezen dat er geen contact
is geweest tussen deze politie-experts en het bedrijf dat het zogeheten Pires-systeem
heeft ontwikkeld.Van leemten die als gevolg van de reorganisatie van de politie zouden
zijn ontstaan is naar mijn mening geen sprake. De experts binnen de korpsen
weten elkaar juist goed te vinden. Illustratief voor de verbeterde samenwerking
op dit terrein is de grote zaak in Breda die een maand geleden naar buiten
kwam. Daarin werkten 9 korpsen met het KLPD samen en werden zeven verdachten
gearresteerd.Ook de bewering dat de politie niet voldoende doet om de route naar de
verspreiders te achterhalen, acht ik niet juist. Dat doet geen recht aan de
inzet van politie en Justitie om opsporingsonderzoeken op het terrein van
kinderpornografie tot een goed einde te brengen.Zoals ik bij de behandeling van het financieel jaarverslag van mijn departement
heb aangegeven, hebben in 1999 61 zaken tot vervolging danwel afdoening geleid.
Het aantal behandelde zaken lag driemaal zo hoog als gemiddeld in voorgaande
jaren.109Hoe staat het met de toegezegde initiatieven om kinderpornografie
op internet tegen te gaan? Is zelfregulering alleen voldoende? Werken alle
internet-providers mee om ongewenste en strafbare afbeeldingen tegen te gaan?
Is er voldoende controle mogelijk gemaakt door versterking van de internetpolitie
cq Justitie. Hoe functioneert het centrale meldpunt bij de CRI?In mijn antwoord op vraag 107 ben ik ingegaan op de maatregelen ten aanzien
van Internet die nu zijn gerealiseerd en de plannen die in ontwikkeling zijn.In de regel zijn internet-providers bereid mee te werken aan onderzoeken
naar kinderpornografie op Internet. Met de Nederlandse Vereniging van Internet
Providers (NLIP) zijn daarover afspraken gemaakt. Echter niet alle providers
zijn aangesloten bij het NLIP. Zelfregulering is niet voldoende. Strafrechtelijke
vervolging is noodzakelijk als sluitstuk op de te nemen maatregelen. Deze
strafrechtelijke vervolging richt zich in eerste instantie op degene die het
materiaal op het net heeft geplaatst, in bezit heeft of heeft verspreid.De communicatie tussen het Meldpunt kinderpornografie van de internet-providers
en de divisie Recherche verloopt naar tevredenheid.Bij het Meldpunt zijn in 1999 1487 meldingen binnengekomen. In 1374 gevallen
ging het om materiaal dat op buitenlandse websites was aangetroffen danwel
via usenet nieuws postings vanuit het buitenland is verspreid. In grofweg
de helft van die gevallen ging het bovendien niet om strafbaar materiaal.
In 73 gevallen ging het niet controleerbare uitwisseling van materiaal via
e-mail danwel ICQ. Naar de overblijvende 40 gevallen is door de divisie Recherche
in samenwerking met de regionale politiekorpsen en het landelijk parket een
nader onderzoek ingesteld. Hiervan bleken 25 gevallen onvoldoende aanknopingspunten
te bieden voor verder recherche-onderzoek. In 15 gevallen zijn concrete opsporingsonderzoeken
ingesteld. Het betrof 11 kleinschalige en 4 grootschalige onderzoeken.
De stand van zaken daarbij is de volgende.In twee gevallen is de verdachte inmiddels veroordeeld ter zake van handel
in kinderpornografie respectievelijk het voorhanden hebben van kinderpornografie.
Twee zaken zullen op korte termijn voor de rechter worden gebracht. In tien
zaken zijn de onderzoeken in verschillende stadia nog gaande. In één
geval heeft het onderzoek geen bewijsmateriaal opgeleverd.Het beeld over 2000 laat zien dat het Meldpunt per dag ongeveer 15 tot
20 meldingen ontvangt. Tot nu toe is in 28 gevallen aangifte gedaan. 110De Vereniging voor Slachtofferhulp Nederland zal haar
beleid gaan richten op vergroting van de toegankelijkheid van het hulpaanbod
voor slachtoffers uit etnische minderheidsgroepen. Op welke manier gaat de
Vereniging dit doen?Slachtofferhulp Nederland ontwikkelt een beleid dat is gebaseerd op drie
pijlers: onderzoeken wat momenteel op het gebied van slachtofferhulp gebeurt
om allochtonen te bereiken binnen de eigen en de allochtone organisaties.
De resultaten moeten de basis vormen voor nieuw beleid.Voorts het starten in drie proefregio's met samenwerkingsprojecten met
allochtonenorganisaties waarin voorlichting over aanbod en behoeften over
en weer centraal staat. Deze projecten worden momenteel in gang gezet. Tenslotte
het verhogen van kennis over verschillende culturen. Dit is inmiddels een
vast onderdeel van het trainingsprogramma voor vrijwilligers en beroepskrachten.111Op welke wijze denkt de regering de toegankelijkheid
tot het hulpaanbod voor slachtoffers van huiselijk geweld en zedendelicten
te kunnen vergroten?De toegankelijkheid van slachtoffers van huiselijk geweld tot de hulpverlening
wordt meegenomen in het recent gestarte project Huiselijk Geweld (zie vraag
105)Vooruitlopend daarop wordt de deskundigheid van de (vrijwillige) medewerkers
van de bureaus slachtofferhulp uitgebreid door middel van themadagen en werkconferenties.
Voorts wordt er een module ontwikkeld voor de opvang van slachtoffers van
trauma's. Deze module richt zich zowel op slachtoffers van seksueel geweld,
w.o. verkrachting, als van huiselijk geweld.112Waarom wordt BIBOB niet expliciet van toepassing bordeelvergunningen?Volgens artikel 7 van het wetsvoorstel Bevordering integriteitsbeoordelingen
door het openbaar bestuur (BIBOB), TK 1999–2000, 26 883, nrs. 1–2,
worden bij algemene maatregel van bestuur vergunningplichtige inrichtingen
aangewezen waarop BIBOB ook van toepassing zal zijn. In de Memorie van Toelichting
bij het wetsvoorstel worden bordelen met name genoemd.113In het kader van de strijd tegen huiselijk geweld heeft
de minister van justitie in 1999 het onderzoeksrapport naar aanleiding van
het Aware-experiment in ontvangst genomen. De minister sprak de hoop uit dat
vanwege het succes van dit project ook andere gemeenten eigen initiatieven
hieromtrent in gang zouden gaan zetten. Het Aware-project is in de regio Rijnmond
geïmplementeerd en wordt daar een reguliere voorziening. Ook in Haarlem
is men met een soort gelijk project begonnen. Op dit moment bestaan er dus
voornamelijk lokale en regionale initiatieven. De vraag blijft echter waarom
het project niet landelijk wordt opgepakt? Nu dient elke gemeente afzonderlijk
het wiel uit te vinden. Waarom neemt de regering op dit terrein niet zelf
het initiatief?Zie het antwoord op vraag 114. 114Financiering door de rijksoverheid is nodig voor deze
projecten, aangezien lokale overheden dit over het algemeen niet betalen.
Wordt dit door de regering overwogen?Ik sta in principe positief tegenover het gebruik van het Aware-alarm-systeem
als middel om mishandelde vrouwen die door een ex-partner worden lastiggevallen,
sneller en beter te kunnen beschermen.Aan de andere kant ben ik van mening dat het project in Rotterdam te kort
heeft gelopen om nu al definitieve conclusies te trekken over een mogelijke
landelijke introductie. Bovendien was de genoemde evaluatie slechts gebaseerd
op de ervaringen van een achttal vrouwen en was het resultaat niet in alle
gevallen gunstig.In Rotterdam is men – naar ik heb begrepen – aan de hand van
de ervaringen die met het systeem zijn opgedaan bezig met een nieuwe projectopzet.Desalniettemin acht ik het van groot belang dat mettertijd het systeem
op een ruimere schaal zal worden toegepast. Ik zal in het kader van het project
huiselijk geweld bezien in hoeverre het Aware-systeem ruimere toepassing verdient
en of voor de ingebruikname van dit systeem financiële ondersteuning
geboden is.De vrouwenhulpverleningsorganisatie SARA is bezig met het maken van een
nieuw draaiboek voor de implementatie van het Aware-systeem en overweegt dit
materiaal landelijk uit te geven. Daarmee wordt voorkomen dat iedere gemeente
het wiel opnieuw moet uitvinden.115Lopen slachtoffers met gecompliceerde slachtoffergerelateerde
problemen het risico buiten de boot te vallen, door de invoering van het systeem
van outputfinanciering bij Slachtofferhulp? Is het niet van het grootste belang
dat alle slachtoffers dezelfde mogelijkheden hebben, ongeacht de investering
die Slachtofferhulp moet doen?In het uitgangspunt van slachtofferhulp, kortdurende opvang na het delict,
komt geen verandering. Tijdens deze opvang wordt de hulp afgerond als het
om eenvoudige problemen gaat, of wordt gezorgd voor doorverwijzing naar verdergaande
hulpverlening in geval van meer gecompliceerde zaken. Ook dit blijft onveranderd.In de afgelopen jaren zijn de producten (waaronder het verlenen van slachtofferhulp)
benoemd en is de gemiddelde tijdsinvestering voor het realiseren ervan door
de medewerkers en vrijwilligers van slachtofferhulp in kaart gebracht. Op
basis van de bestaande praktijk, t.w. meer tijd voor gecompliceerde zaken
dan voor eenvoudige zaken, is gekomen tot een norm voor eenvoudige zaken en
een voor gecompliceerde zaken. Voor de tweede categorie is meer tijd beschikbaar.
Er zullen door het hanteren van deze normen geen slachtoffers buiten de boot
vallen. Verwacht wordt wel, dat door het hanteren van het outputfinancieringssysteem
een meer transparante vorm van financiering wordt bewerkstelligd.116Wanneer zal de regering met de Kamer in discussie gaan
over de vraag in hoeverre de overheid een eerste taak heeft wat betreft slachtofferhulp?In 1993 zond de toenmalige minister van Justitie de Kamer een notitie
over het slachtofferbeleid. Daarin is uiteengezet hoe de verantwoordelijkheid
van de overheid voor slachtofferhulp gestalte krijgt. Geconcludeerd werd dat,
met inachtneming van de eigen verantwoordelijkheid van de burger om zich tegen
criminaliteit te beschermen door het nemen van de nodige maatregelen,
slachtofferzorg een kerntaak is voor de overheid. Ik deel deze conclusie.
In de afgelopen jaren is deze kerntaak door de implementatie van de wet Slachtofferzorg
(Terwee) en de uitbreiding van de financiering van de Vereniging Slachtofferhulp
Nederland en het bevorderen van een betere bekendheid van het Schadefonds
Geweldsmisdrijven, nader ingevuld. De Kamer is daarover geregeld geïnformeerd.117Vermoed wordt dat het Schadefonds Geweldsmisdrijven
niet alle slachtoffers bereikt die in aanmerking komen voor een tegemoetkoming
in de schade. Wanneer worden de resultaten van het onderzoek hiernaar verwacht?Het onderzoek is kort geleden gestart. Het zal naar verwachting in het
eerste kwartaal van 2001 worden afgerond.118De intensivering van de slachtofferhulp rond slachtoffers
van (huiselijk) geweld en zedendelicten kan leiden tot toename van het aantal
geregistreerde slachtoffers in deze delictcategorieën. Het aantal slachtoffers
van vermogensdelicten dat een beroep doet op slachtofferhulp lijkt af te nemen,
waardoor het totaal aantal slachtoffers naar verwachting niet zal stijgen.
Waarop zijn deze twee veronderstellingen gebaseerd?Deze veronderstellingen zijn gebaseerd op door Slachtofferhulp Nederland
verstrekte jaarcijfers over het aantal afgesloten zaken naar delictsoort.
Vergelijking van deze productiegegevens over de jaren 1998 en 1999 met de
voorlopige productiegegevens over de eerste acht maanden van 2000 levert het
volgende beeld op.  geweldzedenvermogen Realisatie 199823 743 zaken (29,0%)5 182 zaken (6,3%)27 622 zaken (33,8%) Realisatie 199924 948 zaken (30,5%)5 256 zaken (6,4%)25 134 zaken (30,7%) Realisatie 8 mnd 2000 (voorlopig)15 959 zaken (31,8%)2 902 zaken (5,8%)15 094 zaken (30,1%)Uit dit overzicht kan worden opgemaakt dat de volgende trends zich aftekenen:
het aantal «geweldszaken» stijgt, zowel in absolute als in relatieve
zin; het aantal «zedenzaken» lijkt te blijven schommelen rond
de 6%; het aantal «vermogenszaken» lijkt zowel in absolute als
in relatieve zin te dalen. De totale productie lijkt zich te stabiliseren
op een niveau van ongeveer 83 000 zaken c.q. een kleine duizend slachtoffers.119Wie kunnen er precies een beroep doen op het Schadefonds
Geweldsmisdrijven? Zijn dit tevens personen die in het buitenland slachtoffer
van geweld zijn geweest?In aanmerking voor een uitkering van het Schadefonds Geweldsmisdrijven
komen personen die slachtoffer zijn geworden van een geweldsmisdrijf, dat
opzettelijk is gepleegd, in Nederland en die daarbij ernstig (lichamelijk
en/of geestelijk) letsel is toegebracht, maar die niet zelf mede schuldig
waren aan het delict.Onder bepaalde omstandigheden kunnen ook nabestaanden in aanmerking komen
voor een uitkering.Nederlandse slachtoffers van een geweldsdelict in het buitenland komen
niet aanmerking voor een uitkering.Zij moeten een beroep doen op voorzieningen in het land waarin het delict
is gepleegd. Of dat mogelijk is hangt mede af van de mate waarin landen
gevolg hebben gegeven aan de uitvoering van het Europese Verdrag inzake compensatie
van slachtoffers van geweldsmisdrijven van 1983.120Wordt er door de politie voldoende gewezen op het bestaan
van het Schadefonds Geweldsmisdrijven wanneer slachtoffers aangifte doen?Op de politiebureaus liggen als regel folders van het Schadefonds Geweldsmisdrijven.
Deze folders kunnen door de slachtoffers worden meegenomen. De politie verwijst
slachtoffers doorgaans naar het Bureau Slachtofferhulp. In voorkomende gevallen
neemt het Bureau Slachtofferhulp de verwijzing naar het Schadefonds voor zijn
rekening. Het Schadefonds Geweldsmisdrijven geeft inmiddels gericht voorlichting
aan de politiebureaus teneinde de informatievoorziening van die zijde aan
slachtoffers over mogelijkheden van het Schadefonds te verbeteren.121Op welke manier wordt in 2001 in een versterking van
het bemiddelingsbeleid in en rondom het strafrecht voorzien?In 2001 zal het beleid met betrekking tot bemiddeling in en rond het strafrecht
verder worden geïntensiveerd.Voor wat betreft buurtbemiddeling zal de stimuleringsregeling (Beleidsregels
projectsubsidies effectief gebleken maatregelen criminaliteitspreventie 2000)
waarop dit jaar 12 projecten uit 10 gemeenten met succes een beroep deden,
worden gecontinueerd.Voorts zijn twee experimenten met zgn. «real justice-conferenties»
door mij gefinancierd, mede om te bezien in hoeverre deze conferenties ook
in de Nederlandse situatie kunnen worden toegepast. Deze experimenten vinden
plaats op scholen in Den Haag en in de Haltafdoening in het ressort Leeuwarden.Wat betreft bemiddeling op scholen ben ik in afwachting van een definitieve
subsidieaanvraag voor een experiment met de zgn. verzoeningskamer op scholen
in Amsterdam. De genoemde experimenten worden in 2002 geëvalueerd.Tenslotte verwacht ik binnenkort een subsidieaanvraag voor een project
Herstelbemiddeling in het ressort Den Bosch. Ik zal dat project voor twee
jaar financieren. Het project zal deel uitmaken van de eindevaluatie Herstelbemiddeling
dat 3 jaar geleden gestart is in het ressort Den Haag.Op internationaal vlak zal naar verwachting in december a.s. het European
Forum voor Victim Offender Mediation and other Restorative practices worden
geformaliseerd. Het Forum heeft onder meer een belangrijke taak bij het uitwisselen
van ervaringen. Tezamen met andere Europese landen zal Nederland het Forum
financieel ondersteunen na ondertekening van de oprichtingsakte.Op dit moment wordt gewerkt aan een beleidsnotitie inzake bemiddeling
in en rond het strafrecht. Deze notitie heeft onder meer ten doel bemiddeling
een plaats te geven in de strafrechtsketen.In de loop van volgend jaar zal de notitie aan de Tweede Kamer worden
gezonden.122In vestigingen van Justitie in de Buurt wordt bemiddeling
steeds vaker toegepast. In hoeveel gevallen was schadebemiddeling succesvol?Er zijn geen cijfers bekend over het aantal succesvolle schadebemiddelingen
binnen JIB. Wel is bekend dat op de bureaus verschillende vormen van
bemiddeling plaatsvinden. Ondanks het feit dat de meeste JIB-bureaus achter
de idee van bemiddeling staan, blijkt het toepassen van conflictregeling binnen
JIB een arbeidsintensieve aangelegenheid. De resultaten worden door de uitvoerende
JIB-bureaus waardevol genoemd.123Is er een «wet handhaving openbare orde»
in voorbereiding? Zo neen, waarom niet?Er is op dit moment niet een wet onder de naam «handhaving openbare
orde» in voorbereiding. Wel wordt, zoals in het Integraal Veiligheidsprogramma
is vermeld, onderzocht in hoeverre het wenselijk of noodzakelijk is een Wet
op de Openbare Orde en Veiligheid vast te stellen. Dat onderzoek bevindt zich
momenteel in een inventariserende fase.124Worden de nieuwe vormen van bemiddeling, zoals echtrecht-conferenties,
door de regering financieel ondersteund? Zo nee, waarom niet?Zie het antwoord op vraag 121.125Welke invloed heeft een DNA-bank, met daarin opgenomen
de profielen van personen, op de verwachte verhoging van het oplossingspercentage?
Welke omvang moet een dergelijke DNA-profielenbank hebben en wie moeten hierin
zijn opgenomen om een maximaal effect op het oplossingspercentage te kunnen
hebben? Welke inspanningen zullen worden verricht om deze DNA-profielenbank
zo snel mogelijk te vullen?De investeringen in de capaciteit voor DNA-onderzoek bij het NFI zijn
gebaseerd op het te verwachten volume van veilig gestelde sporen en te onderzoeken
personen. De investeringen dienen te worden beoordeeld in het licht van de
huidige nog zeer geringe capaciteit en de te verwachten resultaten bij ernstige
delicten, met niet zelden een hoge recidivekans, zodra een veel groter aantal
profielen van sporen en daders in de DNA-databank is opgenomen. Het effect
op het ophelderingspercentage is daarbij mede afhankelijk van de financiële
ruimte waarbinnen en de snelheid waarmee het ingezette beleid kan worden uitgevoerd.
In Engeland wordt geclaimd dat het daar gevoerde volumebeleid inmiddels zijn
vruchten afwerpt door een toename van het ophelderingspercentage. Ook in Nederland
is de belangstelling voor toepassing van DNA-onderzoek met name de laatste
twee jaar enorm toegenomen. Om ernstige zeden- en levensdelicten te kunnen
ophelderen wordt van dit opsporingsmiddel steeds vaker gebruik gemaakt, onder
meer doordat in toenemende mate personen worden gevraagd vrijwillig DNA-materiaal
af te staan. De komende jaren zal het gebruik van DNA-onderzoek in Nederland
naar verwachting steeds verder toenemen als gevolg van de juridische en feitelijke
verruiming van de mogelijkheden tot het gebruik van DNA-onderzoek.126Wat is de oorzaak van de aanzienlijke daling van het
aantal onderzoeken door het Nederlandse Forensisch Instituut met betrekking
tot drugs, milieu en overig in figuur 5?De daling van het aantal drugs-, milieu- en overige onderzoeken bij het
NFI over de periode van 1996 tot 1998 wordt met name veroorzaakt door een
toename van het aantal meer complexe zaken als gevolg waarvan meer capaciteit
en tijd besteed dient te worden per te onderzoeken zaak. De vermoedelijke
uitkomsten in het jaar 2000 onder overig houden verband met de
inzet op grootschalige onderzoeken zoals de vuurwerkramp te Enschede.127Wat is de reactie van de regering op de beweringen
die naar aanleiding van het rapport «DNA bij inbraken» zijn gedaan
door de rechtswetenschapper Rovers en hoogleraar politiestudies Huberts? Heeft
het feit dat van een substantiële verhoging van het oplossingspercentage
geen sprake is (slechts 0,15% in plaats van de geschetste 6%) gevolgen voor
het wetsvoorstel DNA in strafzaken?De stelling in het rapport dat het toepassen van DNA-onderzoek in dit
project heeft geleid tot een extra ophelderingspercentage van 6%, is, strikt
genomen, niet juist. De opstellers van het rapport hebben voor de berekening
van de resultaten gekeken naar het aantal zaken waarin biologische sporen
zijn aangeboden aan het Nederlands Forensisch Instituut (429). Daarin zijn
23 verdachten aangewezen door middel van DNA-onderzoek. Dat resulteert volgens
de opstellers in een extra ophelderingspercentage van 6%; daar had moeten
staan dat 6% van de gevallen waar biologische sporen zijn aangetroffen al
een verdachte kon worden aangewezen.De stelling van de heren B. Rovers en L. Huberts dat uit het raport zou
blijken dat DNA-onderzoek bij inbraken tot een extra ophelderingspercentage
van 0,15% leidt en dat daarmee het wetsvoorstel DNA in strafzaken zou zijn
gebouwd op drijfzand, onderschrijf ik evenwel niet. In Nederland wordt tot
op heden niet of nauwelijks gerechercheerd op biologische sporen bij inbraken.
Dit heeft tot gevolg dat er niet of nauwelijks DNA-profielen van inbrekers
in de DNA-databank zijn opgenomen. De koppeling die in de 23 zaken is gemaakt
tussen de sporenprofielen en de daderprofielen, is dus vrijwel uitsluitend
het gevolg van de profielen die in het kader van het pilotproject in de DNA-databank
zijn ingevoerd. In dat licht zijn de resultaten aansprekend. Naarmate de DNA-databank
beter gevuld zal worden met profielen van daders en sporen zullen de resultaten
naar verwachting steeds beter worden. Wat wel is aangetoond is dat in heel
wat gevallen biologische sporen konden worden veiliggesteld.Tot slot komt als positief gegeven uit het pilotproject dat inbrekers
vaak verantwoordelijk zijn voor meerdere inbraken. Ingeval in een van deze
zaken een bekentenis wordt afgelegd, kunnen de andere zaken ook worden opgelost
indien daar biologisch sporenmateriaal is veilig gesteld.Deze globale resultaten van het project «DNA bij inbraken»
vormden wel een reden om de drempel voor het verrichten van DNA-onderzoek
tegen de wil van de verdachte te verlagen naar misdrijven waarop een maximumgevangenisstraf
van vier jaar of meer staat, maar op de inhoud van het wetsvoorstel hebben
deze verder geen invloed gehad. Wel een belangrijke rol heeft gespeeld –
en dit was de tweede reden van het wetsvoorstel – het arrest van de
Hoge Raad van 29 juni 1999 (NJ 2000, 10), ook wel aangeduid als het tandenborstelarrest.
Dat arrest heeft het oorspronkelijke bezwaar tegen verlaging van de drempel
van gedwongen DNA-onderzoek gerelativeerd. De Hoge Raad heeft het toelaatbaar
geoordeeld dat DNA-onderzoek kan plaatsvinden met behulp van celmateriaal
dat de verdachte heeft achtergelaten op voorwerpen die van hem afkomstig zijn.
Deze voorwerpen kunnen ten behoeve van een DNA-onderzoek in beslag worden
genomen. Hierdoor zal de situatie waarin wangslijmvlies moet worden afgnomen
van een verdachte die zich met hand en tand verzet, zich in de praktijk niet
of hoogst zelden behoeven voor te doen.Het arrest van de Hoge Raad maakt het zonder de wijziging van de thans
geldende DNA-regelgeving, reeds mogelijk DNA-onderzoek te verrichten om misdrijven
op te helderen waarop een gevangenisstraf van vier jaar of meer staat. In
dat perspectief is het wetsvoorstel niet nieuw. Derde reden is heeft het draagvlak dat in de samenleving bestaat voor
het breder toepasbaar maken van DNA-onderzoek, eraan bijgedragen dat in het
wetsvoorstel wordt voorgesteld DNA-onderzoek tegen de wil van de verdachte
bij meer misdrijven mogelijk te maken. Daarbij speelt – naar ik aanneem –
een rol dat DNA-onderzoek zijn vruchten begint af te werpen bij de opheldering
van ernstige gewelds- en zedenmisdrijven.Ook de overgrote meerderheid van de Tweede Kamer heeft in het verslag
bij het DNA-wetsvoorstel aangedrongen op verlaging van de grens voor toepassing
van strafvorderlijk DNA-onderzoek naar vier jaar. Bij de behandeling van de
begroting van het jaar 2000 is dit zelfs in de zogenoemde motie Nicolaï,
Kalsbeek en Dittrich (kamerstukken II 1999/2000, 26 800 VI, nr. 27) neergelegd.
Daarin werd aangedrongen om het gebruik van DNA-onderzoek uit te breiden tot
al die gevallen waarin het nemen van vingerafdrukken is toegestaan. Bij het
indienen van deze motie heeft – zo heb ik begrepen – een belangrijke
rol gespeeld dat de inbreuk op de lichamelijke integriteit van de verdachte
als gevolg van het DNA-wetsvoorstel geringer wordt doordat voortaan primair
wangslijmvlies bij de niet-meewerkende verdachte zal worden afgenomen in plaats
van bloed, zoals thans het geval is.128Staan de bedragen die worden begroot voor investeringen
bij het NFI nog wel in een juiste verhouding tot de verwachte zeer geringe
toename van het oplossingspercentage bij gebruikmaking van DNA-onderzoek in
strafzaken?Zie het antwoord op vraag 125.129Eind 2000 komt er een wetsvoorstel dat DNA-onderzoek
bij TBS-gestelden wettelijk regelt. In dat wetsvoorstel zal tevens geregeld
worden dat de rechter bij veroordeling, in nog nader te omschrijven gevallen,
de mogelijkheid krijgt om een veroordeelde te verplichten aan een DNA-onderzoek
mee te werken. Kan de regering aangeven welke gevallen daarvoor in aanmerking
komen?De voorbereiding van het onderhavige wetsvoorstel is nog niet afgerond.
De gedachten gaan uit naar een regeling waarbij van personen die worden veroordeeld
wegens een gewelds- of zedendelict waarop naar de wettelijke omschrijving
een gevangenisstraf van vier jaar of meer is gesteld, DNA-materiaal zal kunnen
worden afgenomen. Een uitzondering zal daarbij in ieder geval gelden als tijdens
het voorbereidend onderzoek het DNA-profiel van de betrokkene reeds in de
DNA-databank is opgenomen. Met een veroordeling zal, zo is het voornemen,
worden gelijkgesteld het ontslag van alle rechtsvervolging wegens niet-toerekenbaarheid
waarbij iemand in een psychiatrisch ziekenhuis wordt geplaatst of TBS krijgt
opgelegd.130Als de rechter voor recidive vreest en het DNA-profiel
van de veroordeelde is nog niet bekend, acht de regering het wenselijk dat
de rechter de bevoegdheid heeft de veroordeelde aan een DNA-onderzoek te onderwerpen.
Welke bezwaren heeft de regering precies om van iedere veroordeelde een DNA-profiel
vast te stellen? Kan de regering aangeven in welke landen in Europa reeds
wel een DNA-profiel van elke veroordeelde is bepaald?Zoals in het antwoord op vraag 129 is aangegeven, is het de bedoeling
dat DNA-afname bij veroordeelden beperkt zal zijn tot gewelds- en zedendelicten
waarop naar de wettelijke omschrijving een gevangenisstraf van vier
jaar of meer is gesteld. Tegen DNA-onderzoek bij alle veroordeelden bestaan
diverse bezwaren. In de eerste plaats is DNA-onderzoek niet bij de opsporing
van alle misdrijven relevant. Te denken valt aan meineed en valsheid in geschrifte.
Een verplichting tot DNA-onderzoek bij elke veroordeling wegens misdrijf komt
in dit licht niet proportioneel voor. Verder spoort de grens van vier jaar
met de grens die tijdens het voorbereidend onderzoek geldt. Daarbij geldt
bovendien dat het directe onderzoeksbelang bij DNA-onderzoek aan veroordeelden,
anders dan in het vooronderzoek, ontbreekt. Tenslotte is de capaciteit voor
DNA-onderzoek beperkt, en ligt het ook om die reden voor de hand niet bij
alle veroordeelden tot DNA-onderzoek te verplichten.In geen enkel land in Europa kan van elke veroordeelde een DNA-profiel
worden bepaald. De nadruk ligt ook in het buitenland op gewelds- en zedendelicten.131Kan de regering aangeven wat voor categorieën
van georganiseerde criminaliteit zij geen prioriteit geeft, omdat ze in mindere
mate maatschappelijk ontwrichtend zijn?Zowel in het Beleidsplan Nederlandse politie en de daarbij behorende landelijke
politiebrief 2001 als ook in het beleidsplan van het Openbaar Ministerie
is de aanpak van georganiseerde criminaliteit ook voor 2001 als prioritair
onderwerp aangemerkt. Die prioritering laat onverlet dat de bestrijding van
de georganiseerde criminaliteit onderdeel vormt van de bredere aanpak van
de criminaliteit in Nederland en de inzet die daarop vanuit politie en OM
wordt gepleegd. Met name in het kader van de bestrijding van de georganiseerde
criminaliteit is in vergelijking met de aanpak van andere vormen van criminaliteit
reeds sprake van intensievere aanpak doordat naast de regionale korpsen ook
speciale teams (o.a. de Unit synthetische drugs, de Unit mensensmokkel en
de interregionale fraudeteams), de kernteams en het Landelijk rechercheteam
zich met de bestrijding van georganiseerde misdaad bezig houden. Het is daarom
van belang dat die aanpak op een zo effectief en efficiënt mogelijke
manier geschiedt. In het kader van die intensievere aanpak zal bij de toedeling
van de relatief schaarse capaciteit een maximale inzet moeten worden gepleegd
op die delicten die in hun maatschappelijke effecten het meest ontwrichtend
zijn. Hierbij moet onder meer worden gedacht aan de aanpak van het witwassen,
de productie en handel in synthetische drugs en van de mensensmokkel.132Tegen de achtergrond van de ontwikkelingen in de richting
van een (meer) voorwaardelijke invrijheidsstelling zal nagegaan worden of
het zinvol en wenselijk is de mogelijkheid te scheppen om degenen die een
vrijheidsstraf ondergaan de voorwaarde op te leggen celmateriaal af te staan
voor DNA-onderzoek. Wanneer kan de Tweede Kamer het eindresultaat van dit
onderzoek verwachten?Zoals in het antwoord op vraag 129 is aangegeven, is de voorbereiding
van het onderhavige wetsvoorstel nog niet afgerond. Verder is daar reeds gesteld
dat de gedachten uitgaan naar een regeling waarbij van personen die worden
veroordeeld wegens een gewelds- of zedendelict waarop naar de wettelijke omschrijving
een gevangenisstraf van vier jaar of meer is gesteld, DNA-materiaal zal kunnen
worden afgenomen.133Is er een toename te bespeuren van het aantal ontnemingsvorderingen? In 1999 bedroeg het aantal ingestelde ontnemingsvorderingen 1321. Uit
de voorlopige cijfers van het Bureau Ontnemingswetgeving Openbaar Ministerie
(BOOM) over de periode januari tot en met augustus 2000 blijkt dat het aantal
ingestelde vorderingen over die periode 1006 bedraagt. Als die ontwikkeling
zich in de laatste vier maanden van dit jaar doorzet, zou het aantal vorderingen
dit jaar dus inderdaad wat hoger uitkomen dan vorig jaar. In hoeverre sprake
is van een stijgende trend valt op dit moment nog niet te zeggen; dat zal
aan de hand van de cijfers over de komende jaren bekeken moeten worden. De
ingezette verbetermaatregelen zijn er in ieder geval wel op gericht het aantal
ontnemingsvorderingen te doen toenemen.134De bestrijding van mensensmokkel heeft hoge prioriteit
volgens de regering. Welke initiatieven zijn er op dit gebied door de regering
ondernomen? Wat is het standpunt van de regering met betrekking tot de hoge
boetes per aangetroffen verstekeling, die transportbedrijven door onder meer
Engeland worden opgelegd?Ik zond recent brieven over de aanpak van mensensmokkel naar uw Kamer
en sprak op 10 oktober uitgebreid met de vaste commissie voor Justitie over
dit onderwerp. In mijn brieven van 21 juni 2000 (27 204, nr. 1)
en 6 oktober 2000 (27 204, nr 2) informeerde ik u over de bestrijding
van mensensmokkel in Nederland en in internationaal verband. Ik noemde onder
andere de voortgang van de Task-Force mensensmokkel en gaf cijfers waaruit
blijkt dat de aanpak van mensensmokkel de afgelopen jaren fors is toegenomen.
Kortheidshalve verwijs ik nu naar die brieven.Met betrekking tot de hoge boetes per aangetroffen verstekeling die transportbedrijven
onder meer in Engeland worden opgelegd deel ik u het volgende mee. Er is inmiddels
overleg gaande met Transport en Logistiek Nederland over de bestrijding van
mensensmokkel. Veel transportondernemers hebben zelf al maatregelen genomen
om het illegalen moeilijk te maken aan boord van een vrachtauto te komen.
Als blijkt dat een chauffeur zich schuldig maakt aan mensensmokkel zal hij
voor de rechter gebracht worden en kan dan, behalve tot een vrijheidsstraf
ook tot geldboete en ontneming van het wederrechtelijk verkregen voordeel
veroordeeld worden. Ik zie in deze aanpak voorshands meer dan in het opleggen
van administratieve boetes per gesmokkelde illegaal. Degenen die weten dat
ze per gesmokkelde illegaal een boete moeten betalen die tevoren te berekenen
is zouden dit risico wel eens voor lief kunnen nemen. Op Europees niveau wordt
momenteel gesproken over het zo veel mogelijk harmoniseren van de aanpak van
mensensmokkel. De uitkomsten van dat overleg zullen in dit verband ook van
belang zijn.135Wanneer verwacht de regering op nationaal niveau te
komen tot de inrichting van een DNA-databank voor vermiste personen en de
plaatsing van meerderjarigen op internet mogelijk te maken? Welke initiatieven
ontwikkelt de regering met betrekking tot de vermissing van minderjarigen?Zowel over de inrichting van een DNA-databank als over een te ontwikkelen
Web-site voor meerderjarigen worden voorstellen voorbereid door de werkgroep
vermiste personen. De werkgroep heeft de juridische en praktische mogelijkheden
voor beide onderwerpen geïnventariseerd en er zijn zorgvuldigheidseisen
geformuleerd waaraan moet zijn voldaan alvorens tot het gebruikmaken van één
van beide «opsporingsmiddelen» kan worden besloten. Binnenkort
worden de concept-voorstellen afgestemd met de VNG. De opsporing van vermiste
personen vindt immers plaats op basis van de hulpverleningstaak van de politie.
De beslissing in individuele gevallen tot het doen van DNA-onderzoek of tot
het plaatsen van een afbeelding van de vermiste op de Web-site
valt dus onder het gezag van de burgemeester. De burgemeesters zullen daarom
vooraf over de voorstellen geraadpleegd moeten worden. Ik verwacht de afgeronde
voorstellen van de werkgroep begin 2001. Zodra ik het advies van de werkgroep
vermiste personen heb ontvangen, zal ik uw Kamer mede namens mijn collega
van BZK informeren over de te nemen vervolgstappen, inclusief de planning.Met betrekking tot de vermissing van minderjarigen zijn op dit moment
geen afzonderlijke initiatieven in ontwikkeling. Zoals bekend, is een web-site
voor vermiste minderjarigen al geruime tijd in gebruik dankzij de samenwerking
van de directie Recherche van het KLPD met het National Center for Missing
and Exploited Children (NMEC) in Washington (VS). Wel wordt onafgebroken gewerkt
aan verbetering van de opsporing van vermiste personen in het algemeen, waaronder
uiteraard ook die van vermiste minderjarigen. Zo worden extra cursussen voor
de politie verzorgd over dit onderwerp, wordt nieuw voorlichtingsmateriaal
voor de politie ontwikkeld, worden landelijke bijeenkomsten georganiseerd
voor de coördinatoren vermiste personen uit alle politieregio's en wordt
binnenkort het themaboek over de vermiste personen herzien en geactualiseerd.136Wanneer kan de Tweede Kamer een wijziging van het Wetboek
van Strafrecht ter verhoging van de strafmaat bij structurele vormen van discriminatie
verwachten?Het betrokken wetsvoorstel is op 19 september jl. bij de Raad van State
voor advies aanhangig gemaakt. De Tweede Kamer zal het wetsvoorstel waarschijnlijk
begin van het volgend jaar tegemoet kunnen zien.137a. Wat doet het Openbaar Ministerie met de signalen
die door het Meldpunt Discriminatie Internet worden gegeven?Het MDI ontvangt meldingen van discriminatoire uitingen op het Internet
(onder meer in nieuwsgroepen en op websites). Wanneer naar de mening van het
MDI sprake is van een mogelijk strafbare uiting die te herleiden is tot een
e-mailadres of account, stuurt het MDI een waarschuwing met een verzoek tot
verwijdering aan de plaatser, verspreider of beheerder en stelt de Internet
Provider op de hoogte van de melding. Bij verwijdering van de uiting wordt
het dossier (voorlopig) gesloten. Bij recidive weer geopend. Bij geen reactie
of bij weigering te verwijdering doet het MDI aangifte en stelt de Provider
daarvan op de hoogte. Over sommige uitingen die worden gemeld of worden geconstateerd
na eigen onderzoek door het MDI wordt vanwege de ernst van de uitingen onmiddellijk
aangifte gedaan, dus zonder eerst een waarschuwing en verzoek tot verwijdering
te verzenden. Tussen het MDI en het OM zijn afspraken gemaakt over de wijze
waarop aangifte wordt gedaan. Het MDI kan zich met een aangifte rechtstreeks
wenden tot een van de 19 discriminatie-officieren van justitie bij de arrondissementsparketten.
Deze officieren zijn, conform de Aanwijzing Discriminatie d.d. 1 maart 1999,
gehouden bij gebleken overtreding van de discriminatiebepalingen altijd een
strafrechtelijke reactie te laten volgen, indien de zaak zich daarvoor redelijkerwijs
(bewijs)technisch leent. Dit gelet op de negatieve werking bij onvoldoende
handhaving en de voorbeeldfunctie die van een strafvervolging uitgaat. In
beginsel wordt er gedagvaard. Alleen in lichtere zaken kan evenwel eerst een
transactie worden aangeboden. Slechts bij hoge uitzondering volgt geen strafrechtelijke
reactie in zaken die zich daarvoor in beginsel wel lenen. In zo'n geval verdient
enige reactie naar de verdachte, b.v. een mondelinge of schriftelijke
waarschuwing, aanbeveling. Alle discriminatiezaken dienen zo spoedig mogelijk
te worden afgedaan.b. Wat is tot nu toe het gevolg van het aandringen op
zelfregulering bij de Service Providers?De Internet Service Providers stellen zich op het standpunt dat zij in
beginsel niet verantwoordelijk kunnen worden gehouden voor de inhoud van discriminatoire
uitingen die via hen op het Internet worden verspreid. Dit uitgangspunt is
houdbaar voor zover de provider slechts fungeert als «doorgeefluik»
voor deze uitingen. Wanneer de provider tevens als «host» optreedt
en de uiting (ter verspreiding) aanwezig is op de bij hem aanwezige server,
geldt dit uitgangspunt niet. In dat laatste geval kan de provider verantwoordelijk
(en wellicht zelfs strafbaar) worden gesteld voor deze uiting. In dat licht
wordt op dit moment vanuit mijn departement met de providers overleg gevoerd
om te komen tot sluitende afspraken inzake de samenwerking in het kader van
de strafrechtelijke rechtshandhaving op het Internet. Daarbij zijn zelfregulering
en de totstandkoming van een gedragscode voor providers nadrukkelijk onderwerp
van gesprek. Mede gelet op het zelfregulerende effect dat meldpunten kunnen
hebben wordt het Meldpunt Discriminatie Internet door de ministers van Justitie
en van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties gezamenlijk gesubsidieerd.138a. Wordt er ook bij de politie prioriteit gegeven aan
de aangiftes over vrouwenhandel?Ja, zowel bij de politie als bij het Openbaar Ministerie is mensenhandel
als prioriteit benoemd in de beleidsplannen. Slachtoffers van mensenhandel
melden zich overigens zelden spontaan om aangifte te doen. In de meeste gevallen
worden zij ontdekt bij controles door de politie en wordt hen in overweging
gegeven aangifte te doen.b. Is de regering bekend met de signalen, dat de Wet
Opheffing Bordeelverbod tot gevolg heeft, dat illegale en minderjarige prostituees
zich meer naar onzichtbare sectoren gaan begeven? Wat denkt de regering hieraan
te doen? Is deze ontwikkeling te verenigen met de prioriteit die wordt gegeven
aan de bestrijding van vrouwenhandel? Justitie raakt zo immers de controle
kwijt over deze groep waardoor zij minder worden beschermd en een gemakkelijke
prooi zijn voor de vrouwenhandel?Er zijn verschillende verhalen en verwachtingen vanuit de prostitutiebranche
zelf die er op duiden dat illegale en minderjarige prostituees zich meer naar
onzichtbare sectoren hebben of zullen gaan begeven. Ook in het onlangs gepubliceerde
onderzoek naar de aard en omvang van escortservices in de gemeente Amsterdam
worden dergelijke verwachtingen door informanten uitgesproken. Doch harde
bewijzen daarvoor zijn nog niet gevonden. Niet uit te sluiten is dat verschuivingen
zullen optreden, zowel van de ene prostitutievorm naar de andere, van de ene
gemeente naar de andere, als van de gereguleerde branche naar illegale activiteiten.
In welke mate de geschetste verschuivingen zich zullen voordoen is op dit
moment nog niet duidelijk. Justitie heeft het voortouw bij de landelijke monitor
prostitutie die over twee jaar inzicht moet geven in onder meer deze neveneffecten
van de wetswijziging. Dat het lastig is om zicht te krijgen op verborgen en
verboden (niet-gereguleerde) vormen van prostitutie blijkt wel uit de onderzoeksrapporten
over prostitutie in Nederland die ik onlangs aan uw Kamer heb toegestuurd
(Kamerstuk 2000–2001, 25 437, nr. 26, Tweede Kamer). In de aanbiedingsbrief
bij deze onderzoeken d.d. 25 september jl. heb ik reeds aangegeven dat een
aantal aspecten van de wetswijziging in de onderzoeken onderbelicht
zijn gebleven. Van een echte «nulmeting» ten behoeve van de monitor
is dan ook geen sprake. Op dit moment heb ik dus geen betrouwbare informatie
over b.v. meer verborgen vormen van prostitutie en mogelijke verschuivingen
die daarheen plaatsvinden. Het zal derhalve extra inspanningen vergen van
de bij de landelijke monitor prostitutie betrokken overheidsorganisaties om
voor zover mogelijk de nog ontbrekende gegevens boven water te krijgen, zodat
op basis daarvan het nationale en lokale prostitutiebeleid en specifieke uitvoeringsmaatregelen
nader vorm kunnen worden gegeven. Naast de informatie uit de landelijke monitor
prostitutie zal waar mogelijk gebruik worden gemaakt van de informatie die
de Nationaal Rapporteur Mensenhandel zal genereren, alsmede van de informatie
en kennis die loskomt uit een aantal pilots die in het kader van het actieprogramma«Handhaven
op niveau» zullen worden uitgevoerd binnen het project«Stimulering
integrale handhaving prostitutiebeleid». De gemeenten zijn primair verantwoordelijk
voor de beheersing en regulering van legale vormen van exploitatie (vrijwillige
prostitutie) en het daartoe in het kader van het vergunningstelsel toezicht
uitoefenen op de exploitatie. Wat betreft de opsporing en vervolging van verboden
vormen van exploitatie (exploitatie van onvrijwillige prostitutie, specifiek
de exploitatie van minderjarigen en van personen zonder verblijfsvergunning)
ligt het primaat bij politie en Openbaar Ministerie. Op dit moment besteden
deze organisaties dan ook – ten koste van andere prioriteiten –
extra tijd en aandacht aan de (legalisering van de) prostitutiebranche. Het
in samenwerking tussen de gemeenten en de politie zicht houden op de gelegaliseerde
branche en het zicht krijgen op – en maatregelen nemen tegen –
hetgeen zich daarbuiten afspeelt maakt daar deel van uit. Wat betreft het
vreemdelingentoezicht ligt het primaat bij het centraal gezag (Justitie).
De vreemdelingendiensten zijn op basis van de vreemdelingenwet verplicht toezicht
te houden. Waar bovengenoemde organisaties stuiten op vrouwenhandel en onvrijwillige
prostitutie is het uiteraard mogelijk en wenselijk, dat het bestuur hierna
ook actie onderneemt en bijvoorbeeld de inrichting sluit. De eventuele verschuiving
naar meer onzichtbare sectoren zou er toe kunnen leiden dat deze categorie
prostituees bij controles bij exploitanten niet meer worden aangetroffen.139Hoe denkt de regering over een computersysteem waarin
de politie met betrekking tot alle zedendelinquenten en plegers van ernstige
geweldsdelicten kan zien wie nog in de gevangenis zit en wie in vrijheid is
gesteld? Zou dit systeem voor iedere rechercheur toegankelijk moeten zijn
als het er zou komen?Het is de vraag of een dergelijk computersysteem nodig is. In de praktijk
verloopt het momenteel zo: wanneer zich bijvoorbeeld een ernstig zedenmisdrijf
voordoet, dan kan uit het HKS-systeem (Herkenningssysteem) een kring van personen
uit de omgeving van het slachtoffer worden geselecteerd ten aanzien van wie
het zin lijkt te hebben hen bij het opsporingsonderzoek te betrekken. In dit
systeem worden tevens de verhuisberichten uit het GBA gemuteerd.De uit het HKS-systeem verkregen gegevens kunnen voorts op vordering van
het openbaar ministerie door de medewerkers van het Gedetineerden Recherche
Informatiepunt (GRIP) bij de divisie Recherche worden gematched met de gegevens
uit het VIPS-systeem (Verwijsindex Personen Strafrecht) om te achterhalen
of de betreffende persoon is gedetineerd, met proefverlof is of in vrijheid
is gesteld. Vervolgens kan bij de divisie Recherche het VICLAS-systeem (Verdachten
Identificatie- en Classificatiesysteem) worden geraadpleegd voor mogelijke
gelijkenissen met geregistreerde moord- en zedenzaken. In de praktijk kan men derhalve zonder al teveel tijdverlies met de bestaande
systemen uit de voeten. Bovendien wordt met de centrale bevraagbaarheid via
de divisie Recherche recht gedaan aan de in het geding zijnde privacy-belangen.140Welke mening is de regering toegedaan met betrekking
tot een hogere strafmaat bij milieudelicten?De onderzoekers De Hullu, Koopmans en De Roos hebben in het kader van
hun onderzoek naar de wettelijke strafmaxima betoogd dat de verhouding tussen
de milieudelicten in de Wet op de economische delicten (WED) en het Wetboek
van Strafrecht uit oogpunt van consistentie zou moeten worden herzien. Naar
het oordeel van de regering is daar vooralsnog geen reden voor. De onderlinge
verhouding tussen deze beide groepen milieudelicten is voldoende duidelijk.
Bij de commune milieudelicten wordt daadwerkelijk gevaar voor de openbare
gezondheid of levensgevaar geëist, terwijl bij de milieudelicten in de
WED de preventie van milieugevaar domineert. Beide groepen delicten vullen
elkaar aan en vormen samen een adequaat geheel, ook op het punt van de strafbedreigingen.Op dit moment is overigens nog een wetenschappelijk onderzoek gaande naar
de effectiviteit van de commune milieudelicten. De uitkomsten van dit onderzoek
worden eind dit jaar verwacht.141Is de situatie met betrekking tot drugscriminaliteit
en overlast in de gemeente Venlo uniek, of zijn er meer steden en gemeentes
die met een vergelijkbare drugsproblematiek kampen? Zo ja, welke zijn dit?De bedoelde drugsproblemen van Venlo hangen nauw samen met het gegeven
dat het hier om een grensgemeente gaat. Als zodanig kunnen soortgelijke problemen
ook in andere grensgemeenten worden waargenomen (zie ook mijn antwoord op
vraag 44). Onder meer kunnen worden genoemd Enschede, Heerlen en Maastricht.Venlo is in die zin enigszins bijzonder omdat de gemeente een actieplan
heeft opgesteld met behulp waarvan een aantal specifieke problemen zullen
worden aangepakt. Door mij is een subsidie verstrekt voor de uitvoering van
dit plan in de komende vier jaren als pilotproject. Ik wil graag zien of met
deze aanpak succes kan worden behaald. Over de uitvoering daarvan zal nog
overleg plaats vinden.142Uit een rapport van het ministerie blijkt dat hallocinogene
paddestoelen niet meer hoeven te worden beschouwd als harddrug, gezien het
feit dat zij niet schadelijk zijn voor de volksgezondheid. Dit betekent dat
deze paddestoelen gewoon legaal verhandeld kunnen worden. Wat is de mening
van de regering op dit punt?Het rapport waarop wordt gedoeld is een advies dat op verzoek van de minister
van VWS is uitgebracht door een onafhankelijk advieslichaam, het Coördinatiepunt
Assessment en Monitoring (CAM). De minister van VWS en ik zullen binnenkort
een gezamenlijk standpunt uitbrengen over het risicoschattingsrapport betreffende
paddo's. Ik wil daarop nu niet vooruit lopen.143De regering heeft bilateraal afgesproken om de strijd
tegen de productie van en handel in XTC te intensiveren. Kan worden aangegeven
op welke wijze deze intensivering plaats zal vinden? Ik heb tijdens een XTC conferentie op 5 oktober jl. in Eindhoven de hoofdlijnen
belicht van de voorgenomen intensivering. Kort samengevat gaat het om verbetering
van onze informatiepositie, verdere ontwikkeling van samenwerkingsverbanden,
zowel in eigen land als internationaal en tenslotte om het bezien van mogelijkheden
scherpere controle op grondstoffen en van controle op technische hulpmiddelen
voor de productie van XTC.Voor het einde van dit jaar zal ik uw Kamer nader informeren over het
plan van aanpak voor deze intensivering.144Wanneer is naar verwachting het protocol over mensensmokkel
gereed? Welke status heeft het protocol?In mijn brief van 18 oktober 2000, kenmerk 5055586, inzake het ontwerp
VN-verdrag tegen de transnationale georganiseerde criminaliteit heb ik u bericht
over de uitkomsten van de onderhandelingen over genoemd verdrag en ben ik
ingegaan op de lopende onderhandelingen over het bij dat verdrag behorende
protocol inzake smokkel van illegale immigranten. Indien het lukt om de onderhandelingen
over dat protocol deze maand af te ronden, zal het in november tesamen met
het ontwerp-verdrag aan de Algemene vergadering van de Verenigde Naties ter
vaststelling worden aangeboden en in december worden opengesteld voor ondertekening.145De integratie van de verschillende instituten op het
terrein van de jeugdzorg loopt niet in alle provincies gelijk. Dit leidt ertoe
dat de jeugdreclassering niet altijd even adequaat kan inspelen op vragen
van jeugdige delinquenten die niet uit hun eigen regio afkomstig zijn. Welke
maatregelen denkt de regering te nemen om die problemen op te lossen?Het is juist dat het tempo waarin integratie van taken in de bureaus jeugdzorg
plaatsvindt verschilt per provincie en grootstedelijke regio.Het doel van integratie van taken op het gebied van de jeugdreclassering
in de bureaus jeugdzorg is onder meer te bevorderen dat aanvullende hulp naast
de jeugdreclassering beter beschikbaar kan komen. Op termijn is hier winst
van te verwachten. Dit aspect zal nader aandacht krijgen in het implementatieplan
Wet op de jeugdzorg dat nu wordt opgesteld. De verbeteringen op het vlak van
de jeugdreclassering hoeven daar niet op te wachten.De uitvoering van de jeugdreclassering is in beperkte mate afhankelijk
van deze integratie. Ten aanzien van de jeugdreclassering heeft de Raad voor
de kinderbescherming in het arrondissement een coördinerende taak.Jeugdreclassering kan via de Raad worden ingeschakeld.Bij terugkeer in de vrije maatschappij na detentie of behandeling in een
justitiële inrichting moeten extra inspanningen worden gedaan om continuïteit
in de zorg of begeleiding te garanderen.Voor de verbetering van deze nazorg na verblijf in een justitiële
jeugdinrichting is onlangs een convenant afgesloten tussen de Dienst Justitiële
Jeugdinrichtingen, de Raad voor de kinderbescherming, de sector gezinsvoogdij
(Vedivo) en de Stichting Reclassering Nederland. In het kader hiervan zullen
op regionaal en lokaal niveau werkafspraken gemaakt gaan worden om jeugdigen
nazorg te bieden.Zie ook het antwoord op vraag 146.146De Jeugdreclassering blijkt voor de uitoefening van
haar taak aangewezen te zijn op beperkte middelen. De begeleiding moet roeien
met de riemen die er zijn, hetgeen gelet op de problematiek van de jongeren
bijna altijd onvoldoende is. Onvoldoende in tijd, maar ook onvoldoende
in kwaliteit, doordat nieuwe problemen veelal vragen om nieuwe oplossingen.
Wat voor maatregelen denkt de regering te nemen om deze problematiek het hoofd
te bieden? Adequate begeleiding is immers de beste preventiemaatregel?De jeugdreclassering is de laatste jaren als werksoort sterk in ontwikkeling.
Deels is hiervoor op tijdelijke basis in voorgaande jaren extra middelen ingezet.Medio 1997 is de caseload van 30 verlaagd naar 22 pupillen per uitvoerende
medewerker voor de uitvoering van de reguliere jeugdreclasseringsmaatregel
hulp en steun. In de afgelopen jaren is het aantal begeleidingen sterk gegroeid.Vanaf medio 1998 zijn op experimentele basis nieuwe werkwijzen ontwikkeld
in de zogenoemde Harde-kernprojecten om de zwaardere doelgroepen van de jeugdreclassering
te kunnen bereiken en effectief te kunnen begeleiden. Deze methodiek is met
ingang van dit jaar structureel gemaakt en op 2 maart 2000 (TK 1999–00,
26 800, nr. 69) aan uw Kamer gepresenteerd in de nota ITB Harde Kern.
Tevens is in het kader van de CRIEM-nota de ITB-CRIEM geïntroduceerd.
Deze begeleiding is bedoeld voor jongeren van 12–18 jaar afkomstig uit
Marokkaanse, Turkse, Antilliaanse en Surinaamse achtergrond, die nog maar
net over de schreef zijn gegaan. Ook hiervoor wordt een methodiek van intensieve
begeleiding ingezet en is de caseload per uitvoerend werker lager dan in de
reguliere jeugdreclassering.Tevens meld ik dat op 19 oktober jl. het convenant Nazorg is gepresenteerd
aan de betrokken uitvoeringsorganisaties van de justitiële jeugdbescherming
en jeugdinrichtingen. Dit is een belangrijke stap om de nazorg na detentie
voor jeugdigen goed vorm te geven.In de beginselenwet Justitiële Jeugdinrichtingen wordt inhoud gegeven
aan de Scholings- en Trainingsprogramma's voor jeugdigen in het kader van
detentiefasering.De effectiviteit van de begeleiding door de jeugdreclassering qua recidive
wordt binnenkort geëvalueerd, dan kan blijken wat de aard van de problemen
is en kan worden bezien welke nadere maatregelen passend zijn om een oplossing
te bieden.Zie ook antwoord op vraag 145.147Wat zijn tot nu tot de ervaringen met het nieuwe ama-beleid?Met het nieuwe beleid ten aanzien van alleenstaande minderjarige asielzoekers
zijn nog geen ervaringen opgedaan. In de kadernota van 24 maart jl. (TK 1999–2000,
27 062, nr. 1) zijn de hoofdlijnen geschetst van het nieuwe beleid inzake
de toelating, voogdij en opvang van ama's. Dit beleid is tijdens het Algemeen
Overleg met de Kamer op 29 mei jl. goedgekeurd, met uitzondering van het objectieve
zelfstandigheidscriterium (zie vraag 149). Het nieuwe beleid wordt thans verder
uitgewerkt, o.a. door het opstellen van een Tussentijds Bericht Vreemdelingencirculaire
en het opstellen van het voogdij- en opvangkader.Ik streef ernaar nog in het najaar de Kamer op een aantal punten met betrekking
tot de uitwerking van het beleid nader te informeren.148In hoeverre is de Jeugdbescherming voorbereid op de
verdubbelde instroom van minderjarige asielzoekers?De Stichting De Opbouw is als voogdij-instelling voor de verzorging en
opvoeding van ama's verantwoordelijk. In het rapport van de Inspectie Jeugdhulpverlening en Jeugdbescherming, dat 7 december 1999 aan de
Kamer is aangeboden, is aangegeven dat De Opbouw in staat is gebleken om haar
taak uit te oefenen. Daarnaast is de stichting ook in financieel opzicht voldoende
toegerust om de verwachte instroom het hoofd te bieden.149Op welke termijn verwacht de regering de Kamer te kunnen
informeren over de nadere uitwerking van voorwaarden waaronder 16- en 17-jarige
ama's naar hun land van herkomst kunnen worden gestuurd?Ik streef ernaar nog in het najaar de Kamer ter zake van het zogenoemde
objectieve zelfstandigheidscriterium voor 16- en 17-jarige ama's (TK 1999–2000,
27 062, nr. 1, p. 13) nader te informeren.150In hoeverre wordt het capaciteitsprobleem bij de Hoger
Raad opgelost met de voorgestelde maatregelen? Wat voor inspanningen zijn
nodig om het capaciteitsprobleem geheel weg te werken?Ten behoeve van capaciteitsuitbreiding van de Hoge Raad is een bedrag
van 2,1 miljoen in 2001 en een bedrag van 3 miljoen vanaf 2002 structureel
beschikbaar.De Hoge Raad heeft aangegeven dat daarmee nog niet alle capaciteitsproblemen
kunnen worden opgelost. Onder meer de toename van de werklast en de toename
van de werkdruk zouden nopen tot een verdere verhoging van het budget. De
Hoge Raad is gevraagd zo snel mogelijk te komen met een onderbouwing van deze
stelling, waarbij ook gevraagd is naar de inzet van de reeds toegewezen middelen.
Het rapport van de commissie die zich bij de Hoge Raad hierover buigt, is
nog niet gereed. Na ontvangst van dat rapport zal gekeken worden naar mogelijke
oplossingen.151In 1999 is het project Werving, Selectie en Opleiding
leden Rechterlijke Macht van start gegaan. De belangrijkste korte termijn
doelstelling was het wegwerken van de capaciteitsproblematiek bij de zittende
magistratuur in 1999 en 2000. Verloopt de werving en selectie voorspoedig?
Kan aangegeven worden of de doelstelling wordt gehaald?Het project Werving, Selectie en Opleiding leden Rechterlijke Macht had
inderdaad als belangrijkste doelstelling op de korte termijn om dusdanige
maatregelen voor te stellen zodat in 1999 en 2000 in totaal 188 buitenstaanders
binnen de rechtsprekende macht kunnen worden aangetrokken om de beoogde verdere
groei van de ZM te realiseren en het natuurlijk verloop te compenseren. Een
aantal maatregelen is getroffen om deze doelstelling te kunnen realiseren.
Op dit moment (gegevens uit september) zijn er 132 rechters bijgekomen. De
werving en selectie verloopt derhalve volgens planning.152Gesubsidieerde rechtsbijstand heeft als doel om rechtzoekenden
met onvoldoende financiële middelen in staat te stellen om in zaken waarbij
juridische deskundige bijstand gewenst is, hun geschillen te beslechten volgens
de regels van de rechtstaat. Zijn er ook mogelijkheden om in specifieke gevallen
Nederlanders in het buitenland financieel te ondersteunen bij rechtszaken
aldaar nu niet elk land een stelsel van gefinancierde rechtsbijstand kent?Uitgangspunt dient te zijn dat het land waar zich de (civiele of straf-)
zaak voordoet verantwoordelijk is voor de rechtsbijstandvoorziening. Slechts
indien de Nederlandse rechtssfeer zeer nauw wordt geraakt (art. 12 lid 1 Wet
op de rechtsbijstand: er moet sprake zijn van een een in de Nederlandse rechtssfeer
gelegen rechtsbelang) en geen sprake is van een (afdoende) voorziening in
het buitenland kan een verzoek voor gesubsidieerde rechtsbijstand in Nederland
worden ingediend. Het verzoek moet dan worden ingediend bij de Raad voor Rechtsbijstand
Den Haag.153a. Is het project met mediation in het strafrecht (arrondissement
Amsterdam) al geëvalueerd?Neen. Voorzien is in een evaluatie in het jaar 2002.b. Hoe denkt de regering over mediation in het strafrecht?Voor mijn standpunt inzake mediation (conflictregeling) in het strafrecht
verwijs ik in de eerste plaats naar mijn brief van 18 februari 2000 aan de
Tweede Kamer (Kamerstukken 25 452 nr. 8 ). Ik ben van mening dat mediation
in het strafrecht, dat op verschillende wijze kan worden uitgevoerd –
ik verwijs naar de experimenten genoemd in het antwoord op vraag 121 –
een belangrijke bijdrage kan leveren aan het oplossen van conflicten tussen
burgers, die geleid hebben tot licht strafbaar gedrag alsmede verder strafbaar
gedrag kan voorkomen. Bovendien heeft het als neveneffect dat het aanbrengen
van een zaak bij de rechter niet meer nodig is, als de gemaakte afspraken
worden nagekomen. Hoe een en ander verder gestalte krijgt en beleidsmatig
ingepast kan worden in het strafproces wordt thans in een beleidsnotitie vervat,
die ik, nadat deze is besproken met het openbaar ministerie, in de loop van
volgend jaar aan de Tweede Kamer zal toezenden.154Hoeveel bijstandgerechtigden hebben tevens een rechtsbijstandverzekering
afgesloten?Van de zijde van rechtsbijstandsverzekeraars is mij gemeld dat een beperkt
deel van de burgers die aanspraak kunnen maken op gesubsidieerde rechtsbijstand
tevens een rechtsbijstandverzekering hebben. Er zijn echter geen gegevens
bekend met betrekking tot de omvang van dit verschijnsel, noch over de vraag
in hoeverre het bijstandgerechtigden betreft.155De regering geeft aan de mogelijkheden van aanbesteding
van rechtsbijstand te onderzoeken. Wat wordt verstaan onder «aanbesteding»?
Op welke wijze stelt Justitie zich dit voor? Wie zou dit moeten doen? Kan
aangegeven worden op welke wijze dit wordt onderzocht en door welk wetenschappelijk
instituut? Worden de beroepsgroepen, zoals de Nederlandse Orde van Advocaten,
de Raden voor de Rechtsbijstand en de Vereniging van Rechtsbijstandsinstellingen
(VRI), bij dit onderzoek betrokken? Hoe ver is dit onderzoek nu gevorderd?Bij de uitvoering van de Wet op de rechtsbijstand vergt de verhouding
tussen de vraag naar en het aanbod van gesubsidieerde rechtshulp voortdurend
aandacht. In dit verband speelt ook de optimale verhouding tussen prijs en
kwaliteit een rol. Aanbesteding is een mogelijkheid om deze verhouding te
beïnvloeden.Tegen deze achtergrond wordt in opdracht van het ministerie van Justitie
een onderzoek uitgevoerd naar de mogelijkheden die aanbesteding biedt. Het onderzoek heeft als doelstelling nader te verkennen of enige vorm
van aanbesteding een wezenlijke bijdrage kan leveren aan het in evenwicht
houden van de vraag naar rechtsbijstand van rechtzoekenden en het aanbod van
rechtsbijstandverleners.Het onderzoek wordt begeleid door een werkgroep onder voorzitterschap
van de Directie Rechtsbijstand en Juridische Beroepen. In de werkgroep zijn
de Nederlandse Orde van Advocaten, de Vereniging Sociale Advocatuur Nederland,
de Vereniging Rechtshulp Nederland (v/h VRI) en de raden voor rechtsbijstand
vertegenwoordigd. Deloitte & Touche Bakkenist, Management en ICT Consultants,
voert het onderzoek uit.Het onderzoek wordt betrokken bij een door de raden voor rechtsbijstand
in overleg met het ministerie van Justitie geïnitieerd onderzoek naar
toekomstscenario's voor de gesubsidieerde rechtsbijstand dat wordt uitgevoerd
door het Verwey Jonker Instituut. In november a.s. zal in het kader van het
onderzoek naar toekomstscenario's inclusief aanbesteding een werkconferentie
plaatsvinden waaraan door bovengenoemde partijen, de rechtsbijstandsverzekeraars,
en anderen zal worden deelgenomen. Op grond van de onderzoeksrapporten zal
in de eerste helft van 2001 besluitvorming plaats hebben over de mogelijke
invoering van aanbesteding.156De regering geeft aan dat bij civiel- en bestuursrechterlijke
zaken tot en met 1999 sprake is van een lichte daling in het aantal toevoegingen.
De regering zoekt de verklaring daarvoor in de gunstige economische ontwikkelingen.
Kan de regering cijfermatig aangeven in welke categorieën van zaken deze
afname plaatsvond? Op grond van welke gegevens komt dit cijfer tot stand?
Welk percentage van de bevolking komt thans in aanmerking voor gefinancierde
rechtsbijstand?Zie het antwoord op vraag 157.157Is het mogelijk een meerjarig (bijvoorbeeld: 5 jaar)
overzicht te krijgen van de zaaksoorten waarin een toevoeging wordt verstrekt,
exacter dan figuur 12 weergeeft, in de vorm van een onderverdeling van de
kolommen zelf? (bijvoorbeeld; X % arbeidsrecht, Y % huurrecht e.d.)In bijlage 1 is een overzicht opgenomen van de ontwikkeling van de afgifte
van toevoegingen in de jaren 1995 tot en met 1999. De gegevens zijn ontleend
aan de productiecijfers van de raden voor rechtsbijstand.Uit het overzicht blijkt dat de lichte daling (– 4 % t.o.v.
1995) van het aantal afgegeven toevoegingen voor civiele en bestuursrechtelijke
zaken voornamelijk plaatsvindt in de categorieën «wonen & huur
(– 30%)», «arbeidsrecht (– 11%)» en
«sociale voorzieningen en verzekeringen (– 13%)». Dit
type toevoegingen heeft u een nauwe relatie met de (thans gunstige) economische
ontwikkelingen. Daarnaast spelen de inkomensgrenzen van de voorziening een
rol. In 1997 heeft het WODC berekend dat de reikwijdte van de Wrb, na de verruiming
van de bovengrens, uit zou komen op 47% van de Nederlandse bevolking. Meer
recente schattingen zijn niet beschikbaar. Op basis van de uitkomsten van
het zogeheten Algemene Voorzieningen Onderzoek (AVO '99) van het SCP zal in
de eerste helft van het volgend jaar in samenwerking met het SCP een geactualiseerde
schatting worden gemaakt.158Ten aanzien van de capaciteitsprognoses merkt de regering
op dat in het voorjaar van 2001 nieuwe capaciteitsprognoses worden aangeboden.
Tijdens het algemeen overleg over het Masterplan DJI de dato 27 september
jl. lichtte de minister een tipje van de sluier op en maakte bekend
dat die nieuwe prognoses zullen leiden tot een vermindering van de tekorten.
Kan de regering aangeven of het bij deze nieuwe prognoses ook nog om nieuwbouwplannen
gaat?Tijdens het Algemeen Overleg over het Masterplan is gesproken over de
capacitaire situatie in de drie sectoren van de justitiële inrichtingen.
Ik heb daarbij in algemene termen aangegeven wat het feitelijke verloop is
van de vraag naar plaatsen, tegen de achtergrond van de prognoses. Ik heb
in dat verband met betrekking tot de sector van de jeugdinrichtingen gezegd
dat de groei in de vraag naar plaatsen in het eerste half jaar van 2000 wat
lager bleek te zijn dan geprognostiseerd was. Indien deze onderschrijding
in het eerste half jaar niet wordt gecompenseerd door een overschrijding in
het tweede half jaar leidt dit tot een lager vertrekpunt voor de nieuwe prognoses.
Indien alle overige omstandigheden gelijk blijven (voorspelde jaarlijkse groei,
effecten beleidsmaatregelen, verloop bouwprogramma) zou dit kunnen leiden
tot kleinere tekorten. De nieuwe prognoses zullen hieromtrent duidelijkheid
moeten verschaffen. Of naar aanleiding van die nieuwe prognoses extra bouwinspanningen
c.q. nieuwbouw moeten worden gepleegd kan op dit moment niet worden gezegd.159Onduidelijk is de mate waarin jongeren niet in de (crises)-opvang
kunnen worden opgenomen. Kan de regering over het laatste jaar aangeven hoe
groot «de wachtlijst» is, dan wel hoeveel jongeren heengezonden
worden aan de voordeur. Hoeveel jongeren in de opvang worden naar huis gezonden
omdat er plaats gemaakt moet worden voor een verdachte van een zwaarder delict?In 1999 zijn ruim 3 000 minderjarigen tijdens hun verblijf op een
politiebureau in bewaring gesteld en bij de afdeling Individuele Jeugdzaken
van DJI aangemeld voor een plaats in een opvanginrichting. Meer dan 2 000
van hen zijn binnen enkele dagen geplaatst in een justitiële opvanginrichting.
Achttien jeugdigen (0,6%) werden heengezonden wegens plaatsgebrek. In de overige
gevallen verviel de plaatsingstitel voordat tot plaatsing in een opvanginrichting
kon worden overgegaan, omdat de voorlopige hechtenis werd geschorst of omdat
de jeugdige onder huisarrest werd geplaatst.In de eerste helft van 2000 zijn bijna 1 500 in bewaring gestelde
jongeren aangemeld bij de afdeling Individuele Jeugdzaken. Wegens plaatsgebrek
zijn 29 jeugdigen heengezonden.In uitzonderlijke gevallen – gelet op de ernst van het delict, de
persoon van de dader en de omstandigheden van het geval – wordt in overleg
met het Openbaar Ministerie besloten jeugdigen tijdelijk «boven de sterkte»
te plaatsen. De jeugdige wordt dan bijvoorbeeld tijdelijk ondergebracht in
een opvangkamer, maar volgt het programma van de overige jeugdigen. Zodra
een reguliere opvangplaats vrijkomt, stroomt de jongere door. Zoals ik de
Kamer tijdens het AO Masterplan DJI van 27 september jl. heb laten weten,
verwacht ik dat ik de tekorten in de sector Jeugdinrichtingen ultimo 2001
heb weggewerkt.Voor wat betreft de crisisopvang van ondertoezichtgestelde jeugdigen was
er in 1999 en in de eerste helft van 2000 sprake van een wachtlijst van gemiddeld
30 meisjes. Crisisopvang van ondertoezichtgestelde jongens kon (en kan) in
de regel binnen enkele dagen worden gerealiseerd. Door twintig opvangplaatsen
voor jongens in juni van dit jaar te herbestemmen tot opvangplaatsen voor
meisjes is de gemiddelde wachtlijst voor crisisplaatsing teruggebracht tot
10 meisjes. Verwacht wordt dat de omvang van de wachtlijst nog verder afneemt
wanneer eind oktober van dit jaar 30 opvangplaatsen voor meisjes in Heerhugowaard
in gebruik worden genomen. 160Welke maatregel in het kader van «straffen op
maat» zal de regering nemen?De regering streeft ernaar de effectiviteit van het strafrechtelijk optreden
te verhogen, ter bescherming van de samenleving en ten behoeve van de reïntegratie
van de ex-justitabele in de maatschappij. De omvang van de criminele recidive
onder ex-justitiabelen is al jaren een taaie kwestie. Gezocht wordt naar strafmodaliteiten
en programma's die met name de recidive onder de harde kern van delictplegers
terugbrengen. Daarbij zal in de komende jaren de recidive-monitor van het
WODC een steeds grotere rol gaan spelen in de evidence
based benadering.De in de Memorie genoemde «toegesneden aanpak» kan bijvoorbeeld
zijn een Individuele Traject Benadering van jeugdige veelplegers, of het experiment
met de Strafrechtelijke Opvang Verslaafden voor criminele harddrugsverslaafden.161Wat wordt in de alinea die gaat over «sancties
in perspectief» bedoeld met de zinsnede: In 2001 wordt bezien of er
meer marges kunnen worden benut?»Met deze zinsnede wordt gedoeld op de daaraan voorafgaande zinsnede inzake
de substitutie van vrijheidsstraffen door onder andere taakstraffen. Voorzien
is dat de Wet taakstraffen begin 2001 in werking treedt. Met deze wet wordt
de taakstraf verheven tot hoofdstraf en worden de mogelijkheden om taakstraffen
op te leggen enigszins verruimd ten opzichte van de huidige situatie. Bijvoorbeeld
door de nieuwe leerstraf als vorm van taakstraf, de mogelijkheid een taakstraf
op te leggen bij verstek en de mogelijkheid van een (korte) taakstraf bij
transactie.Hiernaast zullen de toepassingscriteria voor het penitentiair programma
worden verruimd naar onvoorwaardelijke vrijheidsstraffen van minder dan een
jaar. Een wetsvoorstel hiertoe zal in 2001 worden opgesteld. Ook hiervan zal
een substituerend effect uitgaan op de (intramurale) vrijheidsstraffen.162Ligt het bij een streven naar een grotere transparantie
en vereenvoudiging van het sanctiestelsel niet in de rede bij het strafrecht
voor meerderjarigen het terrein van de minderjarigen te betrekken?De aanleiding voor de heroriëntatie op het sanctiestelsel voor volwassenen
werd mede gevormd door de behandeling van de Penitentiaire beginselenwet in
de Tweede en Eerste Kamer. Daar bleek dat de relatie tussen vrijheidsbeperkende
straffen enerzijds, en extramurale executiemodaliteiten van vrijheidsstraffen
anderzijds, soms onduidelijk was en tot vragen aanleiding gaf.In de als gevolg daarvan toegezegde heroriëntatie is het aandachtsgebied
vervolgens uitgebreid tot alle vrijheidsbeperkende en vrijheidsbenemende straffen.
Omwille van de overzichtelijkheid van de exercitie en met het oog op de concrete
aanleiding zijn aanpalende sanctieterreinen zoals het jeugdstrafrecht daarbij
niet expliciet aan de orde gesteld. Wel is bij de heroriëntatie zelf
gekeken naar relaties met het jeugdstrafrecht.Daarbij komt dat zich op het terrein van het jeugdstrafrecht momenteel
zoveel ontwikkelingen afspelen, dat het niet opportuun was deze allemaal in
het project heroriëntatie sanctiestelsel onder te brengen. Ik noem de
evaluatie van het nieuwe jeugdstrafrecht, die momenteel plaatsvindt, de nieuwe
Beginselenwet justitiële jeugdinrichtingen, het wetsvoorstel inzake de
totstandkoming van de Wet op de Jeugdzorg. Zoals in de Memorie van Toelichting bij de begroting is aangegeven, zullen
in 2001 de implicaties van de beleidsvisie zoals die in de nota Sancties in
Perspectief is verwoord, voor de beleidsvorming ten aanzien van minderjarige
delinquenten in de komende jaren in kaart worden gebracht.163Naar welke groepen delinquenten verschuiven de werkzaamheden
van de reclassering? Ten koste van welke groep delinquenten gaat deze verschuiving?Zoals in de memorie van toelichting bij de begroting is aangegeven, zal
de nadruk in het reclasseringswerk in toenemende mate komen te liggen op groepen
delinquenten waarbij de interventies een hoog maatschappelijk rendement hebben.
Specifieke groepen in dit verband zijn onder meer verslaafden, harde kern
jongeren en tbs-gestelden. Hiervoor zijn extra middelen beschikbaar gesteld.
Overigens behoren delinquenten waarbij interventies een hoog rendement kunnen
hebben ook al tot de huidige doelgroep van de reclassering. Hoewel het uitgangspunt
blijft dat alle wettelijke taken die de reclassering verricht in beginsel
voor iedere justitiabele beschikbaar zijn, kan in voorkomende gevallen waarbij
de kans op succes gering wordt geacht, begeleiding achterwege blijven.164Wordt er bij de introductie van behandeling in detentie
ook gedacht aan specifieke programma's voor andere dan pedoseksuele delinquenten
ter voorkoming van recidive? Zo nee, waarom niet? Wat wordt er dan gedaan
voor gedetineerden die om een andere reden ten gevolge van een geestelijke
stoornis een gevaar voor de maatschappij vormen?Ja. Zoals ik de Kamer in mijn brief van 15 juni van dit jaar over behandeling
van psychisch gestoorden in detentie schreef, wordt aan de volgende groepen
gedetineerden behandeling aangeboden:• Diegenen die een gevaar vormen voor de maatschappij («maatschappelijk
noodzakelijke zorg»). Er wordt gestart met een proef in twee voorbeeldprojecten,
gericht op pedoseksuelen. In de toekomst zal ook aan plegers van geweldsmisdrijven
een behandelaanbod worden gedaan.• De groep die lijdt aan een geestelijke stoornis waarbij behandeling
noodzakelijk is en die in detentie kan worden geboden.• De groep die zo ernstig ziek is, dat behandeling in een psychiatrisch
ziekenhuis medisch noodzakelijk is.• De tbs-passanten die op hun plaatsing in een tbs-kliniek worden
voorbereid, door middel van «pre-klinische inteventies».165Op welke groepen van veroordeelden kan het systeem
van toezicht na detentie eveneens worden toegepast? Zal een dergelijk toezicht
ook kunnen worden opgelegd in het kader van een voorwaarde voor voorwaardelijke
invrijheidsstelling? Welke sancties worden verbonden aan het zich onttrekken
aan het toezicht?Zie het antwoord op vraag 5.166Kan de regering aangeven wanneer de werkgroep Kosto
haar product aflevert?De commissie «Kosto» verwacht in het voorjaar van 2001 haar
rapport gereed te hebben. 167Uit de oratie van hoogleraar forensische psychologie
C. de Ruiter, blijkt dat veel tbs-behandelaars geestelijk gestoorde misdadigers
weer naar de maatschappij terug laten keren, zonder dat zij daarvoor goede
objectieve redenen hebben. Kan de regering op deze stelling ingaan?Geestelijk gestoorde delinquenten aan wie TBS met bevel tot verpleging
is opgelegd, keren nooit zonder zorgvuldige afweging in de maatschappij terug.
Wanneer de kliniek heeft geadviseerd de maatregel voort te zetten en de Officier
van Justitie de verlenging conform het advies heeft gevorderd, is het de rechter
die de beslissing neemt de maatregel al dan niet te verlengen. Op de kliniek
rust de plicht de rechter zo grondig mogelijk te informeren over de mate waarin
betrokkene nog delictgevaarlijk is. Hierbij zijn risicotaxatie-instrumenten
naast het tot nog toe gebruikelijke klinisch onderzoek beslissingsondersteunend
hulpmiddel van waarde.Op basis van de goede ervaringen in met name Canada, de Verenigde Staten,
en Engeland is onlangs ook in ons land een dergelijk instrument ontwikkeld,
de HKT-30. Het instrument is gebaseerd op door middel van wetenschappelijk
onderzoek vastgestelde objectieve risicofactoren. Van belang is dat de HKT-30
ook de belangrijkste risicofactoren aangeeft waarop de behandeling moet worden
gericht om het recidiverisico te verminderen. Het instrument zal eerst in
een proefproject worden getest, om te bezien of het voor de TBS-populatie
goede voorspellingen oplevert, in de zin van een bepaling van de mate van
waarschijnlijkheid dat het recidiverisico door de behandeling is afgenomen.
Bij gebleken betrouwbaarheid zal het instrument in alle TBS-klinieken worden
ingevoerd.168Is het voornemen tot verkorting van de intramurale
behandelduur bij TBS gericht op het bevorderen van de doorstroom naar goedkopere
GGZ-voorzieningen? Wordt hiermee bedoeld dat de wachttijden voor een TBS-behandeling
worden verkort ten koste van veroordeelden die sneller dan thans het geval
is doorstromen naar longstay voorzieningen? Dit kan toch niet de bedoeling
zijn?Door in te zetten op verkorting van de intramurale behandelduur, kunnen
meer TBS-gestelden worden behandeld met de beschikbare capaciteit. Daardoor
zullen bij een gelijkblijvend aanbod de wachttijd en het aantal wachtende
«TBS-passanten» afnemen. Een van de manieren om de intramurale
behandelduur te verkorten, is het bevorderen van de doorstroom naar goedkopere
GGZ-voorzieningen. Dat gebeurt alleen wanneer dat verantwoord is vanuit het
oogpunt van de maatschappijbeveiliging.De versnelling van de doorstroom gaat niet ten koste van de TBS-verpleegden
die in aanmerking komen voor plaatsing in de long stay-voorziening. Zoals
in het overleg met de vaste Kamercommissie op 6 oktober 1999 over het long
stay beleid is besproken, kan een TBS-verpleegde pas na een periode van zes
jaren in de long stay voorziening worden geplaatst. Ik ben niet voornemens
het long stay-beleid op korte termijn op dit punt aan te passen. De minimumgrens
van zes jaar intensieve intramurale behandeling in tenminste twee klinieken
blijft dus het uitgangspunt. Daarom is er ook geen sprake van een situatie
waarin verkorting van de intramurale behandelduur ten koste zou gaan van deze
groep TBS-gestelden bij wie de geestelijke stoornis een chronisch beloop heeft.169Bij de discussie over het Masterplan DJI heeft u aangegeven
dat er middelen zijn gereserveerd om de mogelijkheid te realiseren om bij
penitentiaire inrichting De Noordsingel te Rotterdam een klein park te maken. Welk bedrag is er nodig om de oorspronkelijke plannen van de deelraad
te realiseren? Hoeveel cellen moeten elders gevonden worden om het Stadspark
Oude Noorden te realiseren? De minister geeft in het algemeen overleg DJI
aan dat het te voorzien is dat de capaciteitsprognoses voor de penitentiaire
inrichtingen naar alle verwachtingen in neerwaartse richting worden bijgesteld.
Hoeveel ruimte biedt dat om de problematiek in Rotterdam op te lossen?De al eerder ingezette beleidslijn is een gedeeltelijke sluiting van de
PI Noordsingel wegens veroudering (144 plaatsen) en renovatie van het resterende
deel (289 plaatsen). Dit draagt bij aan het behoud van onmisbare celcapaciteit
in de regio Rotterdam. Hiermee komt een klein stuk grond vrij; gedacht is
aan een klein park. Over het totale plan is reeds eerder gesproken door DJI,
Rijksgebouwendienst en gemeente en deelgemeente.Enerzijds is er mogelijk sprake van een neerwaartse bijstelling van de
verwachte capaciteitsbehoefte in het gevangeniswezen. Anderzijds echter vallen
de verwachte substitutie-effecten (taakstraffen, penitentiaire programma's,
etc.) tot dusver aanzienlijk lager uit. Het netto effect op de capaciteitsbehoefte
na 2001 is thans nog niet bekend. Ik heb hierover met de Kamer gesproken tijdens
het A.O. Masterplan DJI van 27 september jl. Zelfs indien een en ander zou
resulteren in een, landelijk, feitelijk geringere capaciteitsbehoefte zal
dit niet gelden voor de regio Rotterdam. De behoefte aan celcapaciteit van
de Noordsingel blijft bestaan. (Dit ondanks het feit dat ultimo 2000 de stadsgevangenis
van 192 plaatsen er bij komt).Vertrek van de inrichting aan de Noordsingel zou alleen mogelijk zijn
als aanvullende financiering beschikbaar zou komen voor een geheel nieuwe
inrichting. De financiële gevolgen voor Rijk en gemeente Rotterdam zijn
in dat geval echter veel hoger dan volledige renovatie van de huidige inrichting;
voor het Rijk ongeveer het dubbele. Inclusief het verwerven van dure grond
zou het bouwen van een nieuwe inrichting in Rotterdam met een vervangende
capaciteit van circa 300 plaatsen, naar verwachting f 100 miljoen kosten.
Hierbij komen de kosten van circa f 40 miljoen voor sloop en herbestemming
van de monumentale delen van de Noordsingel, en omvangrijke bodemsanering
voor rekening van de gemeente. Daarentegen worden de kosten voor renovatie
globaal geschat op f 65 a f 70 miljoen.De vraag of we over de hele linie in de toekomst met minder capaciteit
zouden kunnen volstaan, is pas te beantwoorden aan de hand van de nieuwe prognoses.
Ik zal deze voorjaar 2001aan de Kamer doen toekomen.170Welke maatregelen gaat de regering nemen om de hoogstaande
kwaliteit aan detentie in Nederland, voor wat betreft onder meer de humane
bejegening en de begeleiding en scholing van gedetineerden, inmiddels aangevuld
met toeleiding naar werk, overeind te houden? Immers een adequate begeleiding
is de beste preventiemaatregel en uit de begroting en het Masterplan DJI blijkt
dat de uren op cel worden uitgebreid, een passieve opstelling vanuit de inrichting
is het aanbieden van programma's, de personele begeleiding tot het minimum
wordt beperkt.De vraagsteller refereert aan de hoogstaande kwaliteit van de detentie
in Nederland. Naar mijn overtuiging wordt deze kwaliteit door de genoemde
maatregelen uit het Masterplan niet wezenlijk aangetast. Immers, de uit het
Masterplan voortvloeiende aanpassingen van het dagprogramma betreffen niet
het onderdeel gemeenschappelijke activiteiten. Het aantal uren ten behoeve
van deze activiteiten zal gelijk blijven. In die zin wordt het regime niet
gewijzigd. Deze uren kunnen bijvoorbeeld worden aangewend in het kader van maatschappelijke
integratietrajecten. De begeleiding zal tijdens deze uren minimaal gelijk
blijven en er zijn initiatieven gestart om de kwaliteit van de reïntegratietrajecten
te verbeteren. Daarnaast streef ik er naar om specifieke en laagdrempelige
programma's te ontwikkelen zodat meer en ander categoriën gedetineerden
kunnen deelnemen aan reïntegratietrajecten. Uitgangspunt is om voor iedere
gedetineerde te bezien of een begeleidingsaanbod mogelijk is bij het verkrijgen
van werk of uitkering, onderdak en het opbouwen van een sociaal netwerk, en
of hiertoe een detentieplan kan worden opgesteld.Momenteel wordt er beleid ontwikkeld om beter (en vroegtijdig tijdens
de detentie) met partners te kunnen samenwerken (O.M., reclassering, gemeenten,
opleidingscentra, arbeidsvoorziening en branche-organisaties).Overigens: het gegeven dat gedetineerden meer in hun cel verblijven betekent
niet per definitie dat dit verloren uren zijn. Zo zullen de voorwaarden voor
zelfstudie hierdoor kunnen toenemen. Het werken aan verdere ondersteunende
voorwaarden hiertoe is van belang.171Hoeveel plaatsen worden totaal in de SOV ingericht?Voor de toepassing van de maatregel-SOV worden in totaal 258 intramurale
plaatsen ingericht, als volgt verspreid over de deelnemende gemeenten:Amsterdam 48 gesloten en 24 halfopenRotterdam 48 gesloten en 24 halfopenDen Haag 24 gesloten en 12 halfopenUtrecht 24 gesloten en 12 halfopenG21 (SOV Zuid) 24 gesloten en 18 halfopenDaarnaast komen er in totaal 84 extramurale plaatsen, door de deelnemende
gemeenten te realiseren.N.B. Het aandeel van Den Haag is nog onzeker, aangezien de co-financiering
nog niet geregeld is.172In wat voor soorten accommodatie wordt de SOV ondergebracht?De SOV wordt ondergebracht in speciale SOV-huisvesting. De inrichting
is afgestemd op de maatregel, die gekenmerkt wordt door een combinatie van
detentie en zorg. De gesloten en halfopen fase in een afzonderlijk en op zichzelf
staand deel (vleugel) van een detentie-inrichting; de open fase (onder verantwoordelijkheid
van de deelnemende gemeenten) in voorzieningen voor begeleid wonen.Huisvesting tijdens de intramurale fasen vindt plaats in nieuwbouw (Rotterdam),
vernieuwbouw (Utrecht en SOV-Zuid) of in een tijdelijke voorziening in afwachting
van nieuwbouw (Amsterdam).173Vanaf wanneer kan opname in de SOV door een rechter
worden uitgesproken?De SOV-maatregel kan door de rechter worden opgelegd zodra het wetsvoorstel
SOV de werking van wet krijgt. Het wetsvoorstel ligt thans ter behandeling
in de Eerste Kamer.174Is het juist dat het aantal uren dat gevangenen volgens
de Penitentiaire Maatregel zich buiten hun cel mogen begeven, met tien uur
wordt bekort? Zo ja, wat is hiervan de reden? Heeft deze bekorting
te maken met de Arbeidstijdenwet? Zo ja, dient daarvoor geen oplossing in
de personeelssfeer gezocht te worden?Zie het antwoord op vraag 175.175Kan de regering aangeven op welke wijze thans de Penitentiaire
Maatregel toegepast wordt? Zijn er plannen tot wijziging van de Penitentiaire
Maatregel op het vlak van het regime (art. 3 Penitentiaire Maatregel), zoals
het aantal uren dat een weekprogramma moet duren, bijvoorbeeld het «regime
voor algehele gemeenschap»? Zo ja, om welke redenen wordt dit gedaan?In artikel 3 van de Penitentiaire Maatregel worden de minimum grenzen
aangegeven van de duur van het dagprogramma en de duur van het activiteiten-aanbod
in inrichtingen per week. Deze minimumgrenzen zijn de beleidsmatige kaders
die gesteld zijn aan de diverse differentiaties in penitentiaire inrichtingen.
Eveneens zijn op basis van deze kaders de normprijzen van de diverse differentiaties
bepaald.De kaders zijn neergelegd in de productspecificaties als onderdeel van
de P&C-cyclus van de DJI en doen dienst als een belangrijk instrument
voor de uitvoering van differentiaties in penitentiaire inrichtingen en voor
de controle op de uitvoering door het hoofdkantoor.De Penitentiaire Maatregel zal een wijziging ondergaan die overigens niets
afdoet aan de hierboven beschreven toepassing ervan. De programmaduur voor
gedetineerden in huizen van bewaring en gevangenissen wordt terug gebracht
van respectievelijk 83 uur en 88 uur naar 78 uur. Het aantal uren dat gedetineerden
buiten hun cel kunnen verblijven wordt dus inderdaad bekort (met vijf uur
voor huizen van bewaring en tien uur voor gevangenissen). Van belang is dat
niettemin het aantal uren dat gedetineerden aan activiteiten in gemeenschap
kunnen deelnemen onveranderd blijft (43 uur in huizen van bewaring en 48 uur
in gevangenissen). In die zin wordt het regime dus niet gewijzigd.Door de bekorting van de programmaduur voor gedetineerden is het mogelijk
de bedrijfstijd van de inrichting eveneens terug te brengen, hetgeen een bezuiniging
met zich meebrengt. De wijziging van de maatregel is voorgesteld in het kader
van de taakstelling van f 115 miljoen, die bij het Regeeraccoord aan
de Dienst Justitiële Inrichtingen is opgelegd. De uitvoering van de maatregel
is thans onderdeel van het programma Uitvoering Masterplan DJI. Over de voortgang
daarvan heb ik in een Algemeen Overleg met de Vaste Kamercommissie voor Justitie
op 27 september jl. gesproken.De wijziging van de maatregel is niet ingegeven door de arbeidstijdenwet,
al moet gezegd dat kortere diensten, als gevolg van de maatregel, in sommige
gevallen wel eenvoudiger zijn in te plannen.176De Stichting Reclassering Nederland wil honderd nieuwe
medewerkers aanstellen om jaarlijks zo'n duizend vrijgelaten zware criminelen
minstens twee jaar te volgen. Wat is de mening van de regering op dit punt?Ik heb kennisgenomen van de berichtgeving hieromtrent. Een plan terzake
heb ik van de Stichting Reclassering Nederland (nog) niet ontvangen.Overigens worden voor de groep TBS-gestelden reeds in overleg met de reclassering
voorstellen ontwikkeld over de vorm en inhoud van een intensief toezicht en
begeleiding. Hiervoor zijn voor 2001 en de komende jaren extra middelen toegekend.Voor tot vrijheidsstraf veroordeelden is het thans wettelijk niet mogelijk
lang toezicht verplicht op te leggen. Ik verwijs daarbij graag naar de voorstellen voor omvorming van de huidige vervroegde invrijheidsstelling
naar een invrijheidsstelling onder voorwaarden in de recent aan u toegezonden
nota «Sancties in Perspectief». Bij het uitwerken van deze voorstellen
zal de Stichting Reclassering Nederland worden betrokken.Zie voorts het antwoord op vraag 178.177Wanneer het gaat om begeleiding van een gedetineerde
vanuit detentie terug naar de samenleving, is er sprake van samenwerking tussen
de reclassering vanuit het instituut en de Stichting Reclassering Nederland.
Daarna komt het volledig voor rekening van SRN. In de praktijk blijkt dat
de samenwerking tussen de instelling en de SRN, wanneer het om een gedetineerde
uit een andere arrondissement gaat, moeilijker verloopt. Een van de reden
daarvoor is het ontbreken van een «netwerkrelatie». Kan de regering
aangeven hoe vaak het voorkomt dat een gedetineerde voor langer dan een paar
weken in een inrichting buiten zijn arrondissement wordt geplaatst?Uitgangspunt is dat een gedetineerde ruim voor het einde van de detentie
geplaatst wordt in een inrichting in het arrondissement waar hij zich na detentie
wil vestigen. Regelmatig komt het voor dat een gedetineerde niet in zijn thuisarrondissement
kan worden geplaatst. Soms komt dit doordat een voorziening waarvoor betrokkene
geschikt is, niet in het betreffende thuisarrondissement beschikbaar is. Er
wordt dan uitgeweken naar een ander arrondissement. Capaciteitsgebrek kan
eveneens een reden zijn dat een gedetineerde niet in zijn thuisarrondissement
wordt geplaatst. De beoogde clustervorming bij DJI, waarbij alle penitentiaire
inrichtingen in een regio gebundeld worden, heeft onder meer als doel dat
ieder cluster in beginsel alle bestemmingsdifferentiaties moet aanbieden en
dat de netwerkrelatie met lokale en regionale maatschappelijke voorzieningen
wordt verbeterd. Naar verwachting zal dit bijdragen aan het voorkomen van
genoemde situaties.Begin 2001 zal aan het geautomatiseerde verblijfsregistratiesysteem TULP
van het gevangeniswezen de postcode worden toegevoegd, zodat vanaf dat moment
precies bekend is om hoeveel gevallen het hier gaat.178De Stichting Reclassering Nederland heeft onlangs in
een persbericht te kennen gegeven dat zij noodgedwongen tekortschieten in
de begeleiding van ex-gedetineerden, zeker als het problematische zaken betreft.
Veel zou opgelost kunnen worden met extra capaciteit (meer mensen en voorzieningen)
waardoor zij niet alleen meer maar ook op een andere meer professionele manier
aan begeleiding kunnen doen. Op wat voor manier heeft de regering in de begroting
rekening gehouden met deze noodkreet van de SRN?Ik heb kennis genomen van berichten in de pers met deze strekking. Een
plan terzake heb ik van de reclassering (nog) niet ontvangen (zie ook vraag
176). Nazorg is een reguliere taak van de reclassering, waarvoor zij middelen
ontvangt. Voor 2001 is dit een bedrag van 35 miljoen gulden. Daarnaast wordt
ruim 35 miljoen toegekend voor de begeleiding van gedetineerden in de inrichtingen,
waarvan logischerwijs een substantieel deel van de werkzaamheden ten goede
komt aan de voorbereiding van de terugkeer van de gedetineerde in de maatschappij.
Voorts zijn voor het toezicht op (ex) TBS-gestelden, waarbij het gaat om problematische
zaken, voor 2001 extra middelen toegekend. In het kader van het Grotestedenbeleid
kan de reclassering middelen aanwenden ten behoeve van de ontwikkeling en
uitbreiding van de Intensieve Trajectbegeleiding. 179De regering wil door de intensivering van de verkeershandhaving
het aantal verkeersovertredingen terugdringen. Een dergelijke intensivering
zal leiden tot vergroting van de verkeersveiligheid. In 1999 is dit project
begonnen. Is er reeds een vermindering van het aantal verkeersongevallen en
slachtoffers te bemerken? Welke mening is de regering toegedaan ten aanzien
van het verhogen van de strafmaat bij gevallen waar een verkeersovertreding
heeft geleid tot een dodelijk ongeluk?Op basis van het kabinetsstandpunt IBO-V van december '97 heeft het openbaar
ministerie in samenwerking met het lokaal, regionaal of provinciaal bestuur
en de regionale politiekorpsen in totaal 17 regioplannen verkeershandhaving
tot stand gebracht. Daarvan gingen er in 1999 acht en zullen er dit jaar negen
van start gaan. Deze plannen vormen een aanvulling op de aandacht die de regionale
politiekorpsen en de KLPD in het kader van de basispolitiezorg aan de verkeershandhaving
besteden.Hoe verleidelijk ook, het is riskant de versterking van de verkeershandhaving
al te gemakkelijk te relateren aan de aantallen ongevallen en slachtoffers.
Externe omstandigheden – mistige herfsten, gladde winters, maar ook:
veelvuldig helder weer bij laagstaande zon of wegwerkzaamheden op kwetsbare
trajecten – kunnen de ontwikkeling van het aantal ongevallen en slachtoffers
fors beïnvloeden. Alleen nauwgezette analyse van de ontwikkeling van
ongevalscijfers kan licht werpen op de vraag in hoeverre de intensiveringvan
de verkeershandhaving een rol heeft gespeeld bij ontwikkelingen van de ongevalscijfers.Tenslotte
merken ik op dat het – althans statistisch gesproken – aannemelijk
is dat de toename van de mobiliteit terug te vinden is in de ongevalscijfers.Voor wat betreft de regioplannen die in '99 zijn gestart zijn de onderstaande
van Rijkswaterstaat/AVV afkomstige cijfers over de ontwikkeling van het aantal
ongevallen beschikbaar:Ongevallencijfers handhavingstrajecten 1998–2000 PolitieregioJuli '98 Maart '99juli '99 maart 00% verschil tov '98-'99 Brabant-Zuid-Oost     Slachtoffers 293 270– 7,8%Doden11 12   ZKO185 92  Overige gewonden197 166         Drenthe     Slachtoffer 288 256– 11,1%Doden22 13   ZKO116 92   Overige gewonden150 151         Flevoland     Slachtoffers 167 168+ 0,6%Doden11 5   ZKO48 36   Overige gewonden108 127         Zeeland     Slachtoffers 299 259– 13,4%Doden22 15   ZKO147 105   Overige gewonden130 139         Utrecht (stad
Utrecht)     Slachtoffers 271 268– 1,1%Doden3 4   ZKO45 58   Overige gewonden223 206  1 Met ZKO wordt bedoeld: gewonde met ziekenhuisopname.Bron: Ongeval en Netwerk, Rijkswaterstaat AVV (2000).In deze tabel is per politieregio een totaalcijfer voor alle beschouwde
trajecten gegeven voor de doden en gewonden in de perioden juli 1998–maart
1999 en juli 1999 – maart 2000. Tevens is de procentuele verandering
ten opzichte van de eerste periode aangegeven voor wat betreft het totaal
aantal slachtoffers.In de eerste periode (juli 1998 – maart 1999) was op geen van de
trajecten een handhavingsteam actief. In de tweede periode zijn op alle trajecten
door de regionale handhavingsteams controles op snelheid gehouden. De omvang
van de controles verschilt echter sterk per traject.Van belang is dat de meeste in het overzicht vermelde regioprojecten zijn
gestart in de periode september – november 1999. Over de gehele lijn
laten de handhavingstrajecten in alle bestudeerde regio's een dalend aantal
doden en gewonden zien.Op 30 juni 1998 is een wijziging van artikel 175 van de Wegenverkeerswet
1994 in werking getreden. Het strafmaximum voor het veroorzaken van een ongeval
met dodelijke afloop is bij die gelegeheid verhoogd van één
naar drie jaar. Er zijn geen feiten of omstandigheden die een nieuwe verhoging
van het wetteljike starfmaximum rechtvaardigen.180De meerjarige doorwerking van de invoering van de nieuwe
Vreemdelingenwet bedraagt structureel 40,5 miljoen gulden. Worden uit dit
budget ook de kosten voldaan voor de nieuwe groep inburgeraars die als gevolg
van de invoering van de nieuwe Vreemdelingenwet onder de Wet Inburgering Nieuwkomers
komen te vallen? Zo ja, welk bedrag is daarvoor uitgetrokken en om hoeveel
personen gaat het? Zo nee, uit welke begrotingspost worden deze extra kosten
voldaan?Voor de opbouw van het bedrag van f 40,5 mln. verwijs ik naar het
antwoord op vraag 182.De kosten die betrekking hebben de inburgering op grond van de Wet Inburgering
Nieuwkomers (WIN) komen ten laste van de begroting van het ministerie van
Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK).181Hoe verhoudt de ophoging van het budget voor de invoering
van de nieuwe Vreemdelingenwet zich tot de eerdere conclusie op basis van
het destijds gehanteerde kostenmodel, dat bij de uitvoering van de wet geen
structurele meerkosten werden verwacht en dat de omzetting van de Vreemdelingenwet
1994 naar de Vreemdelingenwet 2000 budgettair neutraal zou kunnen plaats hebben?De invoering van de nieuwe Vreemdelingenwet zal vanaf 2001 rijksbreed
leiden tot substantiële besparingen. Deze besparingen worden met name
gerealiseerd op de opvangbegroting, omdat als gevolg van de verkorting van
de doorlooptijden onder de nieuwe wet, de gemiddelde bezetting van de opvang
zal dalen. Voor de IND is echter extra budget benodigd om de kwalitatieve
en kwantitatieve verzwaring van de procesvertegenwoordiging in beroep en hoger
beroep te kunnen opvangen. Dit extra budget (40,5 miljoen) valt echter weg
tegen de besparing op met name de opvangbegroting. 182Hoe is het bedrag van f 40,5 miljoen gulden structureel
in verband met de meerjarige doorwerking van de invoering van de nieuwe Vreemdelingenwet
opgebouwd?De 40,5 miljoen die structureel aan het kader van de IND worden toegevoegd
hebben betrekking op de kwalitatieve en kwantitatieve verzwaring van de taken
van de afdeling procesvertegenwoordiging. In de ex-ante uitvoeringstoetsen
bij de het Wetsvoorstel Vreemdelingenwet 200 is hieraan uitgebreid aandacht
besteed en zijn deze activiteiten inzichtelijk gemaakt.183Wat is de reden dat het budget voor juridische bijstand
in 2001 met 10,8 miljoen gulden neerwaarts wordt bijgesteld en in latere jaren
weer wordt opgehoogd?In het kader van de invoering van de Nieuwe Vreemdelingenwet is berekend
welke kosten voor rechtsbijstand aan asielzoekers na inwerkingtreding van
de Nieuwe Vreemdelingenwet zullen worden gemaakt. Deze kosten zijn afgezet
tegen de beschikbare middelen voor de rechtsbijstand aan asielzoekers. Bij
de beschikbare middelen was nog geen rekening gehouden met de vrijval van
middelen (de vaststelling van de aan de toevoeging verbonden declaraties geschiedt
veelal in een later jaar dan het jaar van afgifte) in verband met een lager
afgifteniveau in voorgaande jaren van asieltoevoegingen ten opzichte van het
niveau waarmee in de begroting rekening was gehouden. De vrijval is aangewend
ter dekking van de toenemende kosten in verband met de Nieuwe Vreemdelingenwet.
Voor het jaar 2001 resteerde per saldo een vrijval van f 10,8 mln.Het hogere (structurele) kostenniveau wordt voornamelijk veroorzaakt door
de verwachte toename van de rechtsbijstand in hoger beroep-procedures. In
verband met de doorlooptijd van toevoeging wordt het structurele niveau eerst
in 2005 bereikt.184Waaruit vloeit de verhoging van de structurele kosten
van de afdeling Procesvertegenwoordiging voort?De verhoging van de structurele kosten van de Afdeling Procesvertegenwoordiging
komt voort uit een werklastverzwaring voor de afdeling door de volgende ontwikkelingen:Door de invoering van de nieuwe Vreemdelingenwet zal, door de afschaffing
van de bezwaarschriftprocedure in asiel, een hoger percentage van de asielzoekers,
beroep in stellen. Eveneens van invloed zijn de introductie van de 10-dagentoets
in bewaringzaken en de introductie van het hoger beroep bij de Raad van State.
Daarnaast heeft de rechterlijke macht besloten reeds dit jaar een aanvang
te maken met de uitbreiding van het aantal nevenzittingsplaatsen van de rechtbank,
waardoor meer zittingen zullen plaatsvinden.Bovenstaande ontwikkelingen zorgen voor een noodzakelijke uitbreiding
in de personele capaciteit en wijziging van de structuur van de afdeling Procesvertegenwoordiging.De uitbreiding van de personele capaciteit en de verandering in structuur;
een aparte hoofdvestiging in Den Haag en twee subvestigingen (Zwolle en Den
Bosch) zorgen voor een verhoging van de structurele kosten.185Wanneer zijn de uitkomsten bekend van het vervolgonderzoek
inzake de agentschapconstructie van de IND? In de tweede helft van 2000 wordt onderzocht in hoeverre de aanbevelingen
uit de evaluatie van de agentschapsconstructie van de IND tot resultaat hebben
geleid. Naar verwachting zullen de uitkomsten daarvan eind 2000 beschikbaar
komen.186Betekent de opmerking dat de IND in 2000 reeds op de
gewenste sterkte is, dat dit ook in kwalitatieve zin het geval is?Bij het bepalen van de gewenste sterkte van de IND wordt rekening gehouden
met een ervaringscoëfficiënt. Daarbij wordt ervan uitgegaan dat
medewerkers die minder dan een jaar bij de IND werkzaam zijn, langer over
het nemen van beslissingen doen en daarbij meer begeleiding krijgen, waardoor
zij in staat zijn voldoende kwaliteit te leveren. Gelet op de grote instroom
van medewerkers in de afgelopen twee jaar, is het percentage medewerkers waarop
deze ervaringscoëfficiënt van toepassing is, relatief hoog. Aangezien
echter de IND op gewenste sterkte is gekomen, zal de ervaring nu sneller toenemen.De IND zet ook andere middelen in om de kwaliteit te verbeteren. Met de
invoering van een nieuw functiehuis en het daaraan gekoppelde loopbaanbeleid
en beloningsbeleid, is er meer duidelijkheid gekomen in de basisstructuur
van taken, in het perspectief en in de loopbaanmogelijkheden voor medewerkers
bij de IND, zodat zij naar verwachting langer voor de organisatie behouden
kunnen blijven. In 1999 is gestart met de oprichting van een Landendesk Irak;
dit jaar is deze landendesk omgevormd tot een Gemeenschappelijke Kennis Groep,
die landendesks op meerdere nationaliteiten omvat alsmede een bureau Taalanalyse.
Voorts is het Kennis- en Leercentrum van start gegaan, waarmee de IND beschikt
over een eigen opleidingscentrum. Ook zal in 2001 veel aandacht worden besteed
aan de opleiding van medewerkers in de Vw 2000. Er zijn beslisondersteunende
systemen in ontwikkeling die de medewerkers de mogelijkheid bieden op een
gestructureerde wijze aanvragen te behandelen, waardoor de kwaliteit van de
beschikking zal toenemen.187Hoe groot is de normale werkvoorraad in de procedures
asiel gehoor en beslissing?Voor het antwoord op deze vraag verwijs ik u naar de rapportage asielketen
over de maanden mei tot en met augustus 2000.188Hoe groot is de normale werkvoorraad regulier bezwaar?De normale werkvoorraad voor regulier bezwaar (Bezwaar MVV en bezwaar
VTV) bedraagt circa 4 500 zaken. Hierbij wordt er van uitgegaan dat de
IND alle zaken (behoudens enkele uitzonderingen) binnen de wettelijke termijn
afhandelt. De productiecapaciteit is er thans op ingericht om in 2001 en in
de loop van 2002 de achterstand op het gebied van regulier bezwaar tot normale
waarden terug te brengen.189Ongeveer 30% van de IND-beschikkingen wordt door de
rechtbank vernietigd. Om wat voor soort beslissingen gaat het? Gaat het daarbij
om asielzaken of reguliere zaken? Wat is het percentage als het om asiel gaat
en wat is het percentage als het om reguliere zaken gaat? Gaat het om beslissingen
in eerste aanleg of om beslissingen in bezwaar? Wat is het percentage als
het om beslissingen in eerste aanleg gaat en wat is het percentage als het
om beslissingen in bezwaar gaat? Het vernietigingspercentage van circa 30% heeft zowel betrekking op reguliere
zaken als op asielzaken en het gaat zowel om beroepszaken als om verzoeken
om een voorlopige voorziening, waaronder ook de procedures na een zogenaamde
AC-beslissing. Beroepszaken volgen in de regel op een beschikking op bezwaar,
tenzij de wet voorziet in een directe toegang tot de rechter. Dit is bijvoorbeeld
het geval bij de zogenaamde AC-beslissingen.Het vernietigingspercentage zoals gepresenteerd in de begroting 2000 is
het percentage door een rechter in beroep, of bij wege van een voorlopige
voorziening uitgesproken vernietigingen, respectievelijk toewijzingen ten
opzichte van het totaal aantal zaken dat op zitting is geweest.In dit percentage wordt niet meegenomen het aantal procedures dat voor
de zitting door de belanghebbenden wordt ingetrokken. Indien het aantal vernietigingen
wordt afgezet tegen het aantal aangespannen beroepsprocedures of VOVO's resulteert
een vernietigingspercentage van circa 15% voor asiel Vovo's, 25% voor regulier
Vovo's en 25% voor beroepsprocedures (asiel en regulier).190Kan een nadere indicatie worden gegeven van de «uiteenlopende
redenen» waarom circa 30% van de IND-beschikkingen door de rechter wordt
vernietigd? In hoeverre betekende deze vernietiging toewijzing van de eis
dan wel terugverwijzing ten behoeve van het nemen van een nieuwe beslissing?De rechter kan een beschikking vernietigen op uiteenlopende gronden. Dit
betreft zowel formele, dat wil zeggen procedurele, als ook materiële,
dat wil zeggen inhoudelijke gronden. Formele gronden betreffen ruwweg de wijze
van besluitvorming (hierbij is te denken aan bijvoorbeeld de onderzoeks-,
hoor-, of motiveringsplicht). De materiële gronden betreffen in de regel
de inhoudelijke uitkomst van de zaak (hierbij kan gedacht worden aan een andere
waardering door de rechter van de bekende feiten of omstandigheden, geschillen
over de betekenis of de toepassing van het terzake geldende beleid, of de
terzake geldende wet- of regelgeving). Ook komt het voor dat later bekend
geworden feiten of omstandigheden tot een ander oordeel in de individuele
zaak nopen.Daarnaast komen in het turbulente werkterrein van de IND beleidswijzigingen
veelvuldig voor. Veel beleidswijzigingen worden met terugwerkende kracht van
toepassing verklaard. In dergelijke gevallen wordt een beschikking vernietigd
of een bezwaar gegrond verklaard op basis van het nieuwe beleid terwijl de
bestreden beschikking tot stand is gekomen op basis van het oude beleid.Dit beïnvloedt de prestatie-indicatoren van de IND. Het lijkt dan
of de IND in eerste aanleg of bezwaar een verkeerde beslissingen heeft genomen
terwijl die beslissingen conform het destijds geldende beleid terecht waren
genomen. Genoemd kunnen worden de vele wijzigingen in het landgebonden asielbeleid,
de invoering en vervolgens wijziging van het mvv-vereiste, de witte-illegalen-regeling
en de vrouwennotitie.In beroepszaken betekent het feit dat de eis wordt toegewezen dat de bestreden
beschikking vernietigd wordt. Dit betekent in de regel dat de IND opnieuw
een beslissing moet nemen op het bezwaarschrift, tenzij de rechter zelf al
in de zaak voorziet. In een deel van de gevallen zal deze vernietiging leiden
tot een nieuwe afwijzing in bezwaar, in andere gevallen leidt de uitspraak
van de rechtbank uiteindelijk tot een inwilliging. 191Hoe denkt de IND het vernietigingspercentage terug
te brengen naar 20%? Waarom is het streven niet gericht op 0%?Zie het antwoord op vraag 194.192Waarom staat aangegeven dat de IND meer inzicht wil
verkrijgen in de redenen van vernietiging door de rechtbank? Biedt de (motivering
van) de uitspraak van de rechtbank daartoe niet voldoende inzicht?Zie het antwoord op vraag 194.193Is de conclusie gerechtvaardigd dat de IND de afgelopen
jaren onvoldoende lering heeft getrokken uit de vernietingen door de rechtbank,
gegeven het feit dat de afgelopen jaren het vernietigingspercentage telkens
boven de 20% heeft gelegen?Zie het antwoord op vraag 194.194Geldt het vernietigingspercentage van 30% voor de beroepszaken?
Zo ja, wat is het vernietigingspercentage van bezwaarzaken? Op welke wijze
verwacht de regering het percentage te kunnen terugbrengen naar 20%?De IND streeft er naar het vernietigingspercentage terug te brengen tot
circa 20% van het aantal aangespannen beroepsprocedures of VOVO's. Dit denkt
de IND te bereiken door te streven naar kwaliteitsverhoging van de beschikkingen,
door sneller te beslissen en betere analyse van de jurisprudentie, zodat deze
eerder beschikbaar gesteld kan worden aan beslismedewerkers. Hiertoe wordt
in samenwerking met de vreemdelingenkamers gewerkt aan een geautomatiseerd
systeem voor het verzenden van uitspraken (het project Ellevu/Bellevu), waardoor
het tevens mogelijk wordt dat uitspraken beter worden ontsloten, en aan een
systeem dat de analyse van de jurisprudentie vergemakkelijkt. Onafhankelijk
daarvan wordt ook continue gewerkt aan de opleiding en begeleiding van medewerkers
die de beschikkingen voorbereiden. Bovendien is de personele capaciteit van
de IND op peil gebracht, waardoor achterstanden worden ingelopen en doorlooptijden
kunnen worden bekort.De IND is van mening dat een vernietigingspercentage van 20% realistisch
en haalbaar is. Een lager percentage nastreven is niet realistisch, omdat
de rechtbank bij het nemen van de beslissing feiten en omstandigheden kan
meewegen die bij de totstandkoming van de beschikking niet bekend waren. Ook
komt het regelmatig voor in het dynamische veld van het vreemdelingenbeleid
dat nieuw beleid wordt afgekondigd, bijvoorbeeld op basis van REK-uitspraken
of nieuwe ambtsberichten, hetgeen kan leiden tot vernietiging van beschikkingen
die gebaseerd zijn op het oude beleid.Als gevolg van het feit dat veel vernietigingen het gevolg zijn van nieuw
beleid of gewijzigde omstandigheden kan niet zonder meer gesteld worden dat
de IND in de afgelopen jaren onvoldoende lering heeft getrokken uit de vernietigingen
door rechtbanken.Wel wordt door de IND het belang erkend van een gedegener en snellere
analyse van de jurisprudentie. 195Wat wordt bedoeld met de horizontale en verticale sturing
van de asielketen?Hiermee wordt bedoeld dat complementair aan de verticale sturing in de
lijn (van DG naar de verschillende uitvoeringsorganisaties) tevens gestuurd
wordt op het proces (de keten). Hiermee wordt beoogd de samenhang en samenwerking
in de vreemdelingenketen te versterken.196Sinds wanneer en op welke gronden is duidelijk geworden
dat de aanvankelijke beoogde uitbreiding van (de capaciteit van) de Vreemdelingenkamers
onvoldoende was?Op basis van de bestaande werkvoorraad en de geprognosticeerde werklast
zoals voortkomend uit de bestaande en de nieuwe Vreemdelingenwet is al ten
tijde van de voorbereiding van de nieuwe wet becijferd dat een forse uitbreiding
van de capaciteit van de vreemdelingenkamers noodzakelijk was. Deze uitbreiding
vindt gefaseerd plaats in verband met arbeidsmarktoverwegingen en de beschikbare
opleidingscapaciteit bij onder meer de bestaande vreemdelingenkamers. De tekst
in de memorie van toelichting ziet op deze fasering en niet op nieuwe inzichten
die aanleiding zouden zijn voor een verdere uitbreiding.197Bestaat het gevaar dat ten gevolge van het in gang
gezette kwaliteitstraject in de toekomst een tekort aan tolken en vertalers
gaat optreden? Kan bij het antwoord op deze vraag worden betrokken de constatering
van de Nationale Ombudsman in zijn jaarverslag 1999, namelijk «Evenals
het jaar daarvoor duurde het in 1999 door een tekort aan contactambtenaren
en tolken veelal maanden voordat het nader gehoor werd afgenomen»?De IND kreeg in 1998 en 1999 onder meer te maken met een verhoogd aantal
aanvragen om toelating als vluchteling in Nederland. Dit noodzaakte de IND
tot een personeelsuitbreiding, onder andere met betrekking tot het aantal
contactambtenaren. Inmiddels is deze personeelsuitbreiding gerealiseerd. De
IND heeft op dit moment derhalve geen tekort aan contactambtenaren. Het IND-tolkenbestand
is zo goed mogelijk afgestemd op de instroom enerzijds en het aantal gehoren
dat de IND dient te kunnen uitvoeren anderzijds. In iedere regionale directie
van de IND is een coördinator tolken werkzaam, die er zorg voor draagt
dat de IND op voldoende tolken een beroep kan doen voor het uitvoeren van
de gehoren. Er is op dit moment evenmin sprake van een tekort aan tolken.
Hooguit kan er incidenteel sprake zijn van een tekort, bijvoorbeeld wanneer
een plotseling verhoogde instroom zich voordoet en/of in het geval van bijzonder
weinig voorkomende (stammen-) talen. Er is geen aanleiding te veronderstellen
dat hierdoor structurele tekorten (zullen) optreden.Alle tolken en vertalers die diensten verrichten ten behoeve van afnemers
binnen de werkingssfeer van het Ministerie van Justitie kunnen sinds1 oktober
2000 participeren aan een Kwaliteitstraject voor tolken en vertalers. Het
doel van dit traject is de binnen de werkingssfeer van Justitie werkzame tolken
en vertalers te laten voldoen aan uniforme kwaliteitseisen. Door middel van
het voor 2003 met goed gevolg afleggen van een kennistoets en een praktijktoets,
tonen de tolken en vertalers aan te voldoen aan deze kwaliteitseisen. Tolken
en vertalers die bepaalde opleidingen hebben gevolgd, krijgen tot 2005 ontheffing
voor deze toetsen. Na 2003 streven de afnemers binnen de werkingssfeer van
het Ministerie van Justitie – waaronder de IND – ernaar uitsluitend
tolken en vertalers in te zetten die voldoen aan de kwaliteitseisen
die Justitie aan hen stelt. Er heeft zich reeds een aanzienlijk deel van de
tolken en vertalers aangemeld voor deelname aan het Kwaliteitstraject. Op
dit moment is er geen reden te veronderstellen dat niet voldoende tolken en
vertalers zich voor verdere dienstverlening aan afnemers binnen de werkingssfeer
van het Ministerie van Justitie zullen kunnen of willen bekwamen.198Wat is de oorzaak van het in 2001 voorziene tekort
van 22,5 miljoen gulden op het beschikbare budget voor de behandeling van
reguliere verzoeken?Het tekort dat in 2001 naar verwachting ontstaat bedraagt f 25,5
miljoen en niet f 22,5 miljoen, zoals per abuis op pagina 89 is vermeld.
Zoals op pagina 203 is aangegeven is het beschikbare budget in 2001 en volgende
jaren onvoldoende gegeven het verwachte aantal reguliere verzoeken. In 2001
wordt het tekort gedekt uit een eenmalige aanvulling van de IND-reserves met
f 20 miljoen. Het restant: te weten f 5,5 miljoen zal worden betrokken
bij het totale uitvoeringsbeeld van Justitie. Bij voorjaarsnota zal hiervoor
het kader van de IND worden verhoogd.199Bij hoeveel procent van het aantal alleenstaande minderjarige
asielzoekers wordt botonderzoek verricht? In hoeveel procent van de onderzochte
gevallen bleek sprake van meerderjarigheid?In de periode van 1 april 2000 tot en met 31 augustus 2000 is bij 21%
van het aantal ama's dat in die periode een aanvraag heeft ingediend (559),
botonderzoek verricht. Van genoemde 21% is 40% meerderjarig gebleken. Daarnaast
heeft in het kader van een inhaalslag sinds februari in 1221 gevallen leeftijdsonderzoek
plaatsgevonden bij AMA's die zich reeds eerder hadden aangemeld. In 54% van
deze gevallen werd geconcludeerd dat betrokkene 21 jaar of ouder was en in
36% van de gevallen werd vastgesteld dat betrokkene minderjarig is.200Wat zijn de redenen dat het percentage reguliere vreemdelingen,
dat na een negatieve beschikking bezwaar bij de IND aantekent, is toegenomen?De toename van het totale volume bezwaarschriften bij reguliere aanvragen
wordt veroorzaakt door een toename van de productie op eerste aanleg regulier
(MVV en VTV).Daarnaast is ook het percentage reguliere vreemdelingen dat na een beschikking
in eerste aanleg bezwaar aantekent, toegenomen. Dit wordt in de eerste plaats
veroorzaakt doordat een disproportioneel hoog aantal vreemdelingen van wie
de aanvraag in het kader van de witte-illegalenregeling is afgewezen, in bezwaar
is gegaan. Voorts zijn in de afgelopen periode beleidswijzigingen doorgevoerd
met betrekking tot onder andere het mvv-vereiste en de vreemdelingrechtelijke
positie van vrouwen in het vreemdelingenbeleid, die ertoe hebben geleid dat
meer vreemdelingen – anticiperend op de beleidswijziging of omdat de
beleidswijziging is ingegaan nadat zij een beslissing op de aanvraag hadden
ontvangen – bezwaar heeft aangetekend.201Moeten de personen die een DNA-test ondergaan in het
kader van gezinshereniging een financiële bijdrage in de kosten leveren?
Zo ja, hoe groot is deze bijdrage? Per brief van 12 januari 2000 heb ik de Tweede Kamer geïnformeerd
over de eigen financiële bijdrage die van betrokkenen wordt gevraagd
in de kosten van DNA-onderzoek. De eigen bijdrage is gesteld op 20% van de
gemiddelde kostprijs van DNA-onderzoek en wordt bepaald aan de hand van het
aantal kinderen ten behoeve waarvan om DNA-onderzoek is verzocht. In het geval
van twee ouders en één kind is de eigen bijdrage f 440,–.
In het geval van twee ouders en twee kinderen f 580,–, bij drie
kinderen f 720,– etc. In het geval de uitslag van het DNA-onderzoek
de door betrokkenen aangegeven afstammingsrelatie bevestigt, ontvangen betrokkenen
de eigen financiële bijdrage terug.202Wat is de reden dat de rekenprijs per bezette opvangplaats
neerwaarts is bijgesteld van 30 000 gulden naar 28 500 gulden?In de rekenprijs van f 28 500,– per bezette opvangplaats
per jaar is verdisconteerd een versoberingstaakstelling van 5% van de oorspronkelijke
rekenprijs van f 30 000,–.203Kan uit de gegevens inzake uitstroom en verwijdering
worden afgeleid dat het aantal te huisvesten personen in 2001, 2002 en latere
jaren respectievelijk op 16 500, 13 050 en 9 550 wordt geraamd?Ja, het aantal te huisvesten personen in 2001, 2002 en latere jaren is
geraamd op 16 500, 13 050 en 9 550.Zie verder het antwoord op vraag 204.204Kan van de vermelde totaalcijfers inzake uitstroom
worden aangegeven wat daarbij het verwachte aandeel is van respectievelijk
beëindiging opvang, MOB en reguliere huisvesting?Voor de specificaties van het aandeel MOB/beëindiging opvang en reguliere
huisvesting verwijs ik u naar tabel 10 van de begroting en de daaronder opgenomen
tekst.De gevraagde nadere specificatie van de respectievelijke aandelen MOB
en beëindiging opvang kan niet worden aangeleverd. De reden hiervoor
is dat niet op voorhand kan worden ingeschat op welke wijze de uitstroom en
de verwijdering zullen plaatsvinden. De wijze van uitstroom of verwijdering
wordt namelijk in sterke mate bepaald door moeilijk te voorspellen factoren
als de samenstelling van de instroom, het vigerende landenbeleid en andere
beleidsmatige ontwikkelingen (waaronder de Nieuwe Vreemdelingenwet). Het gevolg
hiervan is dat het niet mogelijk is valide prognoses te maken van de wijze
waarop de uitstroom of verwijdering de komende jaren zal plaatsvinden.205Waarom is in verband met de kosten van eerstejaarsopvang
van asielzoekers expliciet aangegeven dat het asielzoekers «die in Nederland
de A-status aanvragen» betreft? Zijn er asielzoekers die niet de A-status
aanvragen? Vraagt een asielzoekers niet per definitie een A-status?De kosten die gedeclareerd kunnen worden bij het ministerie van Buitenlandse
Zaken hebben betrekking op toegekende A-statussen (en niet op aangevraagde
A-statussen). Het betreft hier een verschrijving in de toelichting op de begroting.
Terecht wordt in de vraag gesteld dat het aanvragen van asiel impliceert dat
een aanvraag voor een A-status wordt gedaan. 206Kan inzake de prognose van de aantallen uit de opvang
te verwijderen personen worden aangegeven wat daarin het aandeel is van adrescontrole,
vertrek onder toezicht en begeleide terugkeer?Zie het antwoord op vraag 204.207Wat zijn de totale kosten van eerstejaarsopvang van
asielzoekers uit ontwikkelingslanden (DACI-lijst) die in Nederland de A-status
aanvragen? Welk deel daarvan wordt door Justitie gedeclareerd bij het ministerie
van Buitenlandse Zaken? Om hoeveel asielzoekers gaat het? Wat zijn de kosten
per asielzoeker?De totale kosten van de eerstejaarsopvang van asielzoekers uit ontwikkelingslanden
bedragen circa 1,17 mld. Hierbij is uitgegaan van de kostprijs van 28 500,–
per jaar per asielzoekers en van ongeveer 41 000 asielzoekers uit DAC-landen.
Dit cijfer is gebaseerd op de realisatie van 1999.Op het ontvangstenartikel 07.01 is voor 2000 een forfaitaire bijdrage
van Buitenlandse Zaken geraamd van 364 mln.208Op basis waarvan verwacht de regering een inwilligingspercentage
van20% van de asielverzoeken in 2001? Is deze inschatting inclusief de inwilligingen
als gevolg van bezwaar (nog geruime tijd in 2001 een instrument voor asielzoekers)
of beroep? Zo nee, uitgaande van het huidige vernietigingspercentage van 30%,
hoeveel zal dan in totaal het inwilligingspercentage zijn?De hoogte van het inwilligingspercentage vormt een factor die een zeer
grote impact heeft op de uitstroom en doorlooptijd van de asielprocedure.
De ervaring leert dat een positieve beslissing op een asielverzoek vaak in
de eerst fase van de procedure genomen wordt. Dat betekent dat in de meeste
gevallen een negatieve beslissing in eerste aanleg niet in bezwaar of beroep
wordt herzien. Het genoemde inwilligingspercentage vormt een totaaltelling
van de inwilligingen in alle fasen van de asiel procedure (eerste aanleg,
bezwaar en beroep).De afgelopen jaren is het inwilligingspercentage als gevolg van het gewijzigde
landgebonden asielbeleid gedaald van 30% naar minder dan 20% op dit moment.
Afhankelijk van de algehele situatie in de landen van herkomst wordt bezien
of (tijdelijke) bescherming aan asielzoekers geboden moet worden. Voor het
jaar 2001 wordt er van uitgegaan dat het inwilligingspercentage gehandhaafd
blijft op het huidige niveau van 20%, zij het dat de ontwikkeling van het
werkelijke percentage slecht is te voorspellen.209Wat zijn de vooruitzichten inzake het eind 2001 kunnen
beschikken over een capaciteit van de centrale opvang van 77 000 opvangplaatsen?In de rijksbegroting is voor de jaren 2000 en 2001 uitgegaan van een stabiele
situatie met betrekking tot de gemiddelde bezetting en benodigde opvangcapaciteit.
Het aantal in de begroting genoemde capaciteitsplaatsen van 77 000 is
inclusief de populatie asielzoekers die gebruik maakt van de ZZA-regeling.
Gezien het voornemen de ZZA-regeling per1 januari 2001 geleidelijk aan af
te bouwen, zal ter vervanging van deze plaatsen extra opvang moeten worden
verworven. Naast de verwerving van extra benodigde capaciteitsplaatsen
zal het bestaande bestand aan capaciteitsplaatsen op peil worden gehouden.210Kan een nadere toelichting worden gegeven inzake het
bedrag van 24,7 miljoen gulden voor de opvang van uitgenodigde vluchtelingen?
Kan daarbij nader worden ingegaan op de relatie met Buitenlandse Zaken en
Ontwikkelingssamenwerking?Het bedrag van f 24,7 mln. is gebaseerd op een quotum van 500 vluchtelingen
uit ontwikkelingslanden, die op voordracht van het UNHCR worden uitgenodigd
naar Nederland. Nederland ondersteunt hiermee het beleid van UNHCR.Op het ontvangstenartikel 07.01 is voor 2000 een forfaitaire bijdrage
van Buitenlandse Zaken geraamd van f 24,74 mln.211Welk bedrag wordt in zijn totaliteit structureel aan
het (vernieuwde) terugkeerbeleid besteed?De financiële verantwoordingssystematiek die de verschillende organisaties
hanteren die uitvoering geven aan het terugkeerbeleid, voorziet niet in het
oormerken van de te besteden bedragen voor terugkeer. Wel is bij de beantwoording
van de kamervragen naar aanleiding van de notitie Terugkeerbeleid, die op
25 juni 1999 aan uw Kamer is aangeboden, door mij aangegeven dat de invoering
van het (vernieuwde) terugkeerbeleid budgettair neutraal zal kunnen geschieden.
Daarbij heb ik tevens aangegeven dat de rol van de IOM versterkt zal worden,
en de daarmee gemoeide gelden voor 2000 zullen – in de vorm van een
aanpassing in de bestaande subsidieregeling met IOM – vooralsnog vanuit
de reeds voor terugkeer beschikbare financiële middelen bekostigd worden.
Met deze Justitiebegroting heb ik voor het jaar 2001 aangegeven dat als gevolg
van de besluitvorming over het vernieuwde terugkeerbeleid de IOM structureel
een bedrag van f 8 miljoen krijgt ter versterking van haar rol in het
terugkeerbeleid.212Kan een nadere (ook kwantitatieve) toelichting worden
gegeven bij de intensiveringen op het terrein van de vreemdelingenbewaring
en de ongewenstverklaring?Zoals aangekondigd bij mijn brief d.d. 25 juni 1999 inzake het terugkeerbeleid
en mijn brief d.d. 19 mei 2000 inzake onder andere de ongewenstverklaring
heb ik aangegeven tot een intensivering van deze twee instrumenten te willen
komen. Voor wat betreft de vreemdelingenbewaring geldt dat in de nieuwe Vreemdelingenwet
(Vw.) expliciet de mogelijkheid wordt gecreëerd om vreemdelingen in het
belang van hun uitzetting in bewaring te stellen. Deze beleidswijziging is
ingegeven gezien het feit dat het thans in de praktijk veelvuldig voorkomt
dat de vreemdeling zich om en nabij de dag van de verwijdering fysiek onttrekt
aan die verwijdering.Het hierboven besproken instrument vormt volgens de regering een onmisbaar
instrument ter bestrijding van de illegaliteit en ter bevordering van de terugkeer.
De regering wil echter benadrukken dat met deze beleidswijziging geenszins
wordt beoogd om grote aantallen vreemdelingen in bewaring te stellen met het
oog op hun uitzetting. Vreemdelingenbewaring blijft altijd een ultimum remedium
waarbij bij toepassing altijd een zorgvuldige afweging wordt gemaakt tussen
het belang van het individu en het belang van de staat; van een standaardmatige
inbewaringstelling kan dus nimmer sprake zijn. Voor wat betreft de ongewenstverklaring geldt dat de regering van mening
is dat het aanbeveling verdient om tot een intensivering van de ongewenstverklaring
te komen. Deze intensivering is noodzakelijk om de effectuering van het terugkeerbeleid
beter vorm te geven. De regering hecht er daarbij belang aan te benadrukken
dat er nimmer sprake kan zijn van een standaardmatige ongewenstverklaring;
altijd zal er een belangenafweging gemaakt worden tussen het belang van het
individu en het belang van de overheid. Een vreemdeling kan ongewenst worden
verklaard indien hij bij herhaling een bij de Vw. strafbaar gesteld feit heeft
begaan. Onder andere is strafbaar gesteld het niet voldoen aan de hem opgelegde
verplichtingen. De hierboven beschreven intensiveringen zullen naar de mening
van de regering een bijdrage leveren aan de bestrijding van illegaal verblijf
in Nederland en leiden tot een betere effectuering van het terugkeerbeleid.Een nadere kwantitatieve toelichting is op dit moment niet te geven.213Vallen onder de maatregelen, aangekondigd in het kader
van het VRIS-project, ook de intensievere opsporing en controle van criminele
legale en illegale vreemdelingen? Zo nee, waarom niet?In mijn brief naar aanleiding van het Vris-rapport d.d. 20 april 2000
wordt een aantal maatregelen aangekondigd die betrekking hebben op de betere
bestrijding van criminele legale en illegale vreemdelingen. Zoals ik uw Kamer
toen heb gemeld verdient het mijns inziens aanbeveling om de inspanningen
voornamelijk te richten op het verbeteren van de onderlinge communicatie tussen
de uitvoerende diensten en het verbeteren van werkprocessen. Deze maatregelen
en, daaruit voortvloeiend, de verbeterde informatie-uitwisseling tussen betrokken
partners, zullen een bijdrage leveren aan het effectiever bestrijden van criminele
legale en illegale vreemdelingen. Inmiddels is de werkgroep «Informatie-uitwisseling
tussen Strafrechtketen en Vreemdelingenketen» (ISV) in augustus jl.
van start gegaan met de uitvoering van de landelijke definitiestudie. Onderzocht
wordt welke landelijke voorzieningen voor geautomatiseerde informatie-uitwisseling
tussen politie, Immigratie- en Naturalisatiedienst, Openbaar Ministerie en
de Dienst Justitiële Inrichtingen nodig zijn.214Aan welke concrete inspanningsverplichtingen en prestatie-indicatoren
van de IOM wordt gedacht? Zullen de prestatie-indicatoren betrekking hebben
op «te benaderen», of op «daadwerkelijk teruggekeerde»
personen?Vanwege het vrijwillige karakter van deelname aan het Terugkeerprogramma
dat de IOM aanbiedt, is middels een protocol een inspanningsverplichting met
de IOM afgesproken. Deze inspanningsverplichting betreft het beschikbaar zijn
van het aantal «aanvragers inzake terugkeer» en afhandelen van
ingediende aanvragen inzake terugkeer, doormigratie en contacten met de doelgroep
van het Terugkeerprogramma. Daarnaast ziet de inspanningsverplichting op het
op basis van een vier-maandsrapportage aanleveren van informatie over de verrichte
activiteiten en geleverde prestaties.215Moet uit het feit dat de structurele verhoging met
8 miljoen gulden van beleidsartikel 6.3, «Tegengaan illegaal verblijf»,
geheel ten goede komt aan de IOM, worden afgeleid dat in financiële zin
geen andere financiële intensiveringen plaats hebben met betrekking tot
het vernieuwde terugkeerbeleid (en daarmee van de vreemdelingenbewaring en
de ongewenstverklaring)? Ja. Zie tevens het antwoord op vraag 211.216Hoe kan in kader van VBTB vaker en beter inzichtelijker
worden gemaakt welke maatschappelijke kosten zijn verboden aan een probleem
en welke bijdrage het nieuwe beleid zal hebben aan het verminderen van die
kosten?Het is geen doel van VBTB om maatschappelijke kosten in kaart te brengen.
Daarentegen maakt VBTB wel inzichtelijk welke kosten zijn verbonden aan de
oplossing van bepaalde problemen.Door de begroting en de verantwoording op basis van VBTB in te richten
zal het mogelijk zijn een duidelijker koppeling te leggen tussen beleid, prestaties
en geld. In de begroting wordt daartoe antwoord gegeven op de vraag wat de
departementen willen bereiken, welke acties daarvoor in gang worden gezet
en welke budgettaire consequenties daaraan verbonden zijn. In de verantwoording
zal vervolgens in worden gegaan op de bereikte doelstellingen, de acties die
daarvoor zijn uitgevoerd en wat het gekost heeft.Getracht wordt om de beleidsdoelstellingen zoveel mogelijk in termen van
beoogde maatschappelijke effecten weer te geven. De nieuwe begroting geeft
derhalve inhoudelijk en budgettair aan wat de beleidsvoornemens, de activiteiten,
de producten en de instrumenten zijn en welke middelen daarmee zijn gemoeid.217Zijn er kosten verbonden aan het doorvoeren van aanpassingen
ten gevolge van de invoering van de Wet Bescherming Persoonsgegevens? Zo ja,
hoeveel?De kosten die samenhangen met de invoering van de Wet Bescherming Persoonsgegevens
vallen in de jaren 2000 en 2001.In 2000 worden kosten gemaakt voor het ontwikkelen van de handleiding
voor gegevensverwerkers (f 150 000) en kosten voor de ontwikkeling
van de publiekscampagne (f 48 000). Voor 2001 is een bedrag van
f 640 000 geraamd in verband met de publiekscampagne.218Wat zijn de directe kosten van de opvang van asielzoekers
(totale bedrag) in de jaren 2000 en in 2001?Zie het antwoord op vraag 64.219Op welke wijze zal de IND de achterstanden in de loop
van 2001 kunnen wegwerken? Is bij deze inschatting ook rekening gehouden met
mogelijk een hogere instroom dan verwacht en met het feit dat het werken met
de nieuwe wet veel extra tijd zal kosten bij het beslissen? Op welke termijn
worden de rechtbanken in staat geacht de huidige werkvoorraad en de komende
voorraad, die nog zal ontstaan bij het wegwerken van de werkvoorraad bij de
IND (bij elkaar zo'n omzet van twee jaar) weg te werken? Is daarbij rekening
gehouden met het feit dat de rechtbanken daarnaast nieuwe zaken moeten behandelen,
zullen moeten leren werken met de nieuwe wet en met het feit dat de beroepen
onder de nieuwe wet een uitgebreidere toetsing zullen vergen van de rechters
(door ontbreken van bezwaar en de mogelijkheid van ex nunc-toetsing)?Er wordt naar gestreefd om bij de inwerkingtreding van de Vw2000 de achterstand
op Asiel gehoor en beslis te hebben weggewerkt. In 2001 zal worden gewerkt
aan het inlopen van de achterstand die is opgelopen bij het behandelen
van bezwaarzaken. Prioriteit in 2001 is het bijhouden van de instroom op eerste
aanleg, hetgeen inhoudt dat wordt beslist binnen de wettelijke termijn. Indien
de instroom in 2001 hoger wordt dan 44 000 zal capaciteit worden onttrokken
van bezwaar om de instroom op eerste aanleg bij te kunnen houden. Uitgaande
van een instroom van 44 000 in 2001 zal de achterstand op bezwaarzaken
het komende jaar grotendeels worden weggewerkt. Na ruim een jaar na invoering
van de Vw2000 zal bij de huidige instroomverwachtingen de voorraad bezwaarzaken
volledig zijn weggewerkt (exclusief de indirecte instroom vanuit vernietigingen
door de vreemdelingenkamer).Bij het inplannen van de benodigde capaciteit in 2001 op eerste aanleg
om binnen de wettelijke termijnen te beslissen, is rekening gehouden met het
feit dat het werken met de nieuwe wet extra tijd zal kosten bij het beslissen.
In de loop van 2001 zal de normtijd in eerste aanleg onder de nieuwe wet,
waar nu rekening mee gehouden is, worden geëvalueerd.De rechtbanken behandelen naar verwachting eind 2003 het overgrote van
de huidige werkvoorraad en de komende voorraad onder de oude wet, die nog
zal ontstaan bij het wegwerken van de voorraad bezwaar bij IND, hebben weggewerkt.
Deze verwachting is in lijn met de planningen die bij eerdere gelegenheid
zijn gehanteerd en aan uw Kamer zijn verstrekt (bijvoorbeeld mijn brief van
29 mei 200 Tweede Kamer vergaderjaar 1999–2000, 26 975, nr. 45).Bij deze planningen is rekening gehouden met het feit dat de rechtbanken
daarnaast ook nieuwe zaken onder de VW 2000 moeten behandelen, zich moeten
inwerken in de nieuwe wet en met het feit dat de beroepen onder de Vw 2000
een uitgebreidere toetsing zullen vergen door de rechters. Hierbij moet tevens
in aanmerking worden genomen dat de uitbreiding van de behandelcapaciteit,
door vestiging van een aantal nieuwe vreemdelingenkamers, eerst in 2002 zijn
volledige beslag zal krijgen en tot verdere productieverhoging zal kunnen
leiden.220Wat is het doel van het onderzoek naar illegale migratie?De in de begroting aangegeven budgetoverheveling vindt plaats teneinde
de activiteiten van het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties
in het kader van de Taskforce mensensmokkel mede te financieren.221Kan de regering specificeren wat de kosten zijn per
asielzoeker in respectievelijk de centrale opvang, de decentrale opvang en
de tijdelijke noodopvang?De kosten per asielzoeker in de centrale opvang bedragen
per jaar f 28 500,–. In de decentrale opvang bedragen de kosten
f 15 000,– per jaar en in de Tijdelijke Noodvoorzieningen
bedragen deze f 42 000,– per jaar. Voor deze bedragen verwijs
ik naar tabel 12 Instroom en bezetting in de opvang.222Is de verwachting dat het aantal asielzoekers dat moet
worden opgevangen sterk afneemt inmiddels bijgesteld in verband met het uitstel
van de invoering van de nieuwe Vreemdelingenwet? Zo ja, in welke zin?De aannames die de basis vormen voor het rekenmodel zoals dat in het kader
van de nieuwe vreemdelingenwet is gepresenteerd, zijn nog steeds in belangrijke
mate van toepassing op de huidige situatie. Het uitstel van de invoeringsdatum
van de nieuwe wet verandert daar niets aan. Het enige dat hierdoor
anders wordt is het moment waarop de daling van de (gemiddelde) bezetting
van de opvang zich zal voordoen. Dit moment is met het uitstel van de invoeringsdatum
een zelfde periode mee naar achteren geschoven.223Is het juist dat het budget voor de opvangvoorzieningen
voor asielzoekers met bijna de helft vermindert, omdat met de nieuwe Vreemdelingenwet
de proceduretijden zullen worden teruggebracht? Zo ja, waarop baseert u deze
stelling? Immers, ook nu worden de wettelijke beslistermijn op grote schaal
overschreden. Welke garantie heeft u dat dit uitvoeringsprobleem niet zal
blijven bestaan? Heeft u rekening gehouden met de langere opvangperiode voor
bepaalde groepen asielzoekers als gevolg van de instelling van een besluitmoratorium
en de mogelijkheid van verlenging van de beslistermijn?Het rekenmodel nieuwe Vreemdelingenwet vormt de basis voor de in de begroting
opgenomen in-, uitstroom en bezettingsprognoses. Het model bevat een groot
aantal variabelen en aannames. Op basis van de nu bekende dan wel te prognosticeren
variabelen en aannames en de verwachtingen ten aanzien van de werking van
de nieuwe wet is berekend dat, als gevolg van het terugbrengen van de doorlooptijden
van asielverzoeken van naar gemiddeld een jaar onder de nieuwe wet, de (gemiddelde)
bezetting in de opvang op termijn substantieel zal dalen.Bij deze berekeningen is rekening gehouden met de uitbreiding van de capaciteit
bij zowel de IND als de Vreemdelingenkamer, de effecten van intensiveringen
en kwaliteitsverbeteringen bij de uitvoeringsorganisaties en de te verwachte
behandeltijden van zaken onder het nieuwe regime. Niettemin blijven er onzekerheden
bestaan. Zo is de instroom in kwalitatieve (herkomst) en kwantitatieve (aantallen)
zin niet met zekerheid te voorspellen en is het eveneens onmogelijk om vooraf
een inschatting te maken van situaties waarin een besluitmoratorium zal worden
ingesteld. Ten behoeve van een niet voorziene toename van het aantal op te
vangen onzekerheden als gevolg van bijvoorbeeld de besluit- of vertrekmoratorium
is in de notitie opvang modaliteiten voorzien in de inrichting van een buffercapaciteit. 224Is er bij de bezuinigingen op de centrale opvang voor
asielzoeker wel rekening gehouden met de intenties van de regering om, indien
de capaciteit dit toelaat, een gedifferentieerd aanbod van voorzieningen te
creëren, waarbij ook ruimte is voor kleinschalige opvang? Zo ja, hoeveel
wordt daarvoor uitgetrokken? Is de maatregel om Dublin claimanten de opvang
te onthouden, opnieuw overwogen, nu de regering uitgaat van een verminderde
bezetting van de opvang in de toekomst? Immers, de maatregel is in oktober
1998 geïntroduceerd als een tijdelijke maatregel ter ontlasting van de
destijds overbezette opvangvoorzieningen.De kosten van de diverse typen opvangvoorzieningen worden gedekt uit de
begroting voor de opvang. In de meerjarenbegroting is rekening gehouden met
de inrichting van de relatief goedkopere Kleinschalige Centrale Opvangeenheden,
voorheen aangeduid met de term Centrale Opvang in Woningen.Zoals door de staatssecretaris van Justitie aangegeven tijdens het Algemeen
Overleg met de vast Commissie voor Justitie op 12 oktober jl 2000, zal op
de vraag naar de onthouding van opvang voor Dublinclaimanten worden teruggekomen
indien zich daadwerkelijk een vermindering van de bezetting voordoet. 225Kunnen nog steeds voldoende vrijwilligers voor slachtofferhulp
worden geworven?Ja, hoewel het in het algemeen meer moeite kost dan voorheen. Waar voorheen
één wervingsronde volstond om voldoende extra vrijwilligers
te werven, zijn daar nu veelal twee rondes nodig. Er zijn echter ook nog steeds
regio's waar ruim voldoende aanbod van vrijwilligers is.226Het Schadefonds heeft als doel in bepaalde schrijnende
gevallen op verzoek een uitkering te verstrekken aan slachtoffers van geweldsmisdrijven
of aan nabestaanden. Hoeveel verzoeken van nabestaanden zijn het afgelopen
jaar ingediend? In welke gevallen heeft de Commissie Schadefonds Geweldsmisdrijven
wel en in welke gevallen heeft de Commissie niet tot uitkering aan nabestaanden
besloten?Het Schadefonds heeft het afgelopen jaar 40–50 verzoeken om een
uitkering van nabestaanden ontvangen. Het precieze aantal is (nog) niet bekend.Ook is op dit moment nog geen exact inzicht te geven in het aantal toegewezen
verzoeken. Wel is duidelijk dat het merendeel van de verzoeken werd toegewezen.
De uitkering blijft meestal beperkt tot een tegemoetkoming in de begrafenis-
c.q. crematiekosten, voorzover deze kosten niet op een andere manier werden
vergoed.227In de tabel bij dit artikel wordt aangegeven dat er
een productietoename wordt verwacht in met name de civiel/bestuursrechtelijke
zaken. Waar wordt deze in de optiek van de regering door veroorzaakt? De regering
geeft aan dat deze toename te maken zou hebben met de gunstige economische
ontwikkelingen. Hoe is dit te verklaren met de constatering van de regering
dat de afname van het aantal zaken civiele en bestuursrechterlijke zaken over
de jaren 1995–1999 eveneens toegewezen moet worden aan de gunstige economische
ontwikkelingen?Zoals in de artikelsgewijze toelichting valt te lezen wordt de stijging
van het aantal afgedane civielrechtelijke zaken vanaf het jaar 2000 veroorzaakt
door de invoering van een nieuw werklastsysteem (Lamicie). In tegenstelling
tot het oude werklastsysteem worden niet alleen zittingszaken meegeteld in
de uiteindelijke resultaten, maar worden bijvoorbeeld ook registerhandelingen
betrokken bij de vaststelling van de productie van gerechten. Wat betreft
de productie inzake bestuursrechtelijke geschillen kan worden opgemerkt dat
bij de rechtbanken sprake is van een toename. Deze toename wordt mogelijk
gemaakt door de uitbreiding van het aantal vreemdelingenkamers van vijf naar
tien.De ontwikkeling van de instroom van civiele en bestuursrechtelijke zaken
laat een (lichte) stijging in het komende jaar zien. In de civiele sector
van de rechtbanken wordt dit vooral veroorzaakt door een toename van het aantal
WSNP-zaken (Wet schuldsanering natuurlijke personen), terwijl bij de gerechtshoven
vooral de WOZ-beroepen (beroepen op de Wet waardering onroerende zaken) zullen
bijdragen aan een toename van de instroom. Voor wat betreft de bestuursrechtelijke
zaken geldt dat eveneens een toename van de instroom bij de rechtbanken te
verwachten valt. Deze stijging wordt met name veroorzaakt door de uitbreiding
van het aantal vreemdelingenkamers. 228a. Kan de regering schematisch aangeven in absolute
getallen wat de meerjarige (bijvoorbeeld: 5 jaar) ontwikkeling is van het
totale volume aan ontvangsten op het gebied van de eigen bijdragen?De ontwikkeling van de griffierechten is als volgt:De ontwikkeling van de ontvangsten uit griffierechten
(bedragen in duizenden guldens)  199619971998199920002001artikel 06.02 Griffierechtenbegroot153 525212 550––––realisatie161 465176 504––––       artikel 09.03
Griffierechtenbegroot––223 750206 750215 750215 750realisatie––169 574194 855  b. Hoe groot is de eigen bijdrage in de totale kosten
van de gefinancierde rechtshulp over de afgelopen 5 jaar?In het overzicht bijlage 2 wordt de ontwikkeling van de opbrengst eigen
bijdragen in de afgelopen 5 jaar gerelateerd aan het totaal van de uitgaven
van inkomensafhankelijke toevoegingen en aan de totale uitgaven voor toevoegingen.229Kan de regering aangeven wat de kosten zijn op jaarbasis
voor een TBS-plaats, een plaats in een justitiële jeugdinrichting en
een plaats in een gevangenis onder normaal regime?De kosten op jaarbasis (2001) voor een TBS-plaats zijn gemiddeld f 319 712,–,
voor een plaats in een justitiële jeugdinrichting gemiddeld f 199 875,–
en voor een plaats in een gevangenis onder normaal regime gemiddeld f 125 118,–.230Wordt er bij de plaatsing in een Huis van Bewaring,
penitentiaire inrichting of TBS-inrichting rekening gehouden met de woonplaats
van de veroordeelde, hetgeen de contacten met de woonomgeving en het resocialisatieproces
ten goede zou kunnen komen? Is het mogelijk om een systeem van regionale plaatsing
uit te werken, gelet op bovenstaande voordelen en ter bevordering van de afstemming
en samenwerking tussen de betreffende inrichtingen in de regio?Het door de vraagsteller beoogde systeem van regionale plaatsing in justitiële
inrichtingen bestaat in de praktijk al goeddeels. De ambitie van een betere
maatschappelijke reintegratie van de ex-gedetineerde ligt hieraan mede ten
grondslag.Voor het gevangeniswezen is regionalisering een leidende gedachte in het
bestemmingenplan, dat begin volgend jaar in werking zal treden. Plaatsing
in een huis van bewaring vindt bij mannelijke gedetineerden in beginsel plaats
in het arrondissement van vervolging of in een naburig arrondissement. In
veel gevallen is het arrondissement van vervolging tevens het arrondissement,
c.q. de regio, van herkomst.Sommige penitentiaire inrichtingen zoals die te Veenhuizen hebben een
landelijke functie. Waar mogelijk zal worden geprobeerd de betrokkene tegen het einde van de detentie over te plaatsen naar een inrichting
in zijn regio, of daar deel te laten nemen aan een Penitentiair Programma.Daarnaast is er een aantal bestemmingen met een specifieke landelijke
of bovenarrondissementale functie. Het aantal gedetineerden is hier te klein
voor regionalisering. Dat geldt ook voor het aantal vrouwelijke gedetineerden.
Bij Individuele behandelingsafdelingen (IBA) en de Verslavings begeleidings
afdelingen (VBA) wordt, evenals bij de vrouwen, echter gestreefd naar regionale
spreiding op basis van de arrondissementale behoefte.Bij de TBS is regionale plaatsing geen leidend
beginsel. Op basis van het Kabinetsstandpunt op het IBO-rapport wordt gestreefd
naar een nieuw plaatsingssysteem met zoveel mogelijk vergelijkbare populaties
van clienten, mede met het oog op verkorting van de behandelduur en een grotere
effectiviteit. Bovendien is terugkeer in de omgeving van herkomst bij ex-TBS'ers
niet zelden veeleer gecontraïndiceerd.231Is de regering niet bevreesd dat de besparing van 20
miljoen door de vervroegde rechterlijke toetsing van vreemdelingenbewaring
tenietgedaan zal worden door de verruiming van de gronden om vreemdelingen
in bewaring te stellen? Wat behelst de psychische zorg die aan vreemdelingen
in bewaring wordt geboden? Komt dit overeen met de toezegging van minister
Borst, dat ook illegalen recht hebben op alle medisch noodzakelijke zorg?Nee, de regering is hiervoor niet bevreesd. Zoals aangegeven in mijn brief
aan uw Kamer d.d. 25 juni 1999 inzake het Terugkeerbeleid zal de implementatie
van het nieuwe Terugkeerbeleid, waar de intensivering van de vreemdelingenbewaring
een onderdeel van is, budgettair neutraal geschieden.Op de vraag naar de psychiatrische zorg aan vreemdelingen in bewaring
wordt teruggekomen in de antwoorden op de vragen van het lid Halsema (GL)
aan de ministers van Justitie en van Volksgezondheid, Welzijn en Sport over
psychiatrische hulp aan illegalen (nr. 2000100780).232Hoe kan de instroom van TBS-verpleegden worden beperkt?
Zijn daarover afspraken gemaakt met de rechterlijke macht?Mijn beleid is er niet op gericht de instroom in de TBS koste wat het
kost te beperken. In het kader van het project «toegang» tot de
TBS, waarin ook een lid van de rechterlijke macht is vertegenwoordigd als
voorzitter van de werkgroep, wordt ernaar gestreefd de deskundigenvoorlichting
aan de rechter zodanig te verbeteren, dat de rechter beter dan thans kan beslissen
welke sanctie in het concrete geval passend is. Dit betekent dat waar een
TBS met bevel tot verpleging geïndiceerd is, dit ook moet kunnen worden
opgelegd. Een beperking van de toegang tot de TBS, hoe wenselijk wellicht
ook vanuit het oogpunt van capaciteit en kosten, zou bovendien in strijd zijn
met motie 26 (TK 1999–2000, 26 800 VI, nr. 68), waarin de Kamer
juist vraagt om een niet te restrictieve benadering, zodat personen die ten
gevolge van hun geestelijke stoornis een gevaar vormen voor de maatschappij
de noodzakelijke behandeling krijgen. Ik ben dan ook niet voornemens afspraken
te maken met de rechterlijke macht over vermindering van het aantal op te
leggen TBS-vorderingen. Een uitzondering vormt de binnenkort in te voeren
nieuwe beleidsregel van het Openbaar Ministerie in beginsel geen TBS te vorderen
bij illegalen.233Hoe is momenteel de etnische samenstelling binnen de
justitiële inrichtingen zowel bij de volwassenen als bij de jeugd?Voor de sectoren gevangeniswezen en TBS is alleen het geboorteland dan
wel de nationaliteit van de persoon bekend. Van de jeugdigen die in een justitiële
jeugdinrichting zijn opgenomen echter, is tevens het geboorteland van de biologische
ouder(s) bekend. Indien de jeugdige dan wel éen of beide ouders in
het buitenland geboren is/zijn, is dat land bepalend voor het vaststellen
van de etnische achtergrond van de jeugdige.Medio 2000 was de etnische samenstelling (naar geboorteland) in het gevangeniswezen als volgt:– Nederland 46,3%– Oost-Europa 3,8%– Overig Noord-, West-, Zuid-Europa 4,8%– Marokko 7,2%– Turkije 4,8%– Overig Afrika 8,7%– Azië 6,1%– Suriname 8,3%– Nederlandse Antillen 6,5%– Overig Amerika 2,6%– Onbekend 0,9%Medio 2000 was de etnische samenstelling (naar geboorteland) in de TBS-inrichtingen als volgt:– Nederland 73,6%– Oost-Europa 0,3%– Overig Noord-, West-, Zuid-Europa 2,6%– Marokko 3,4%– Turkije 1,6%– Overig Afrika 1,4%– Azië 2,2%– Suriname 8,8%– Nederlandse Antillen 5,0%– Overig Amerika + Oceanië 1,1%Medio 2000 was de etnische samenstelling (naar etnische
afkomst) in de jeugdinrichtingen als volgt:– Nederland 48,5%– Overig westers 2,7% – Marokko 13,9%– Turkije 3,2%– Suriname 11,9%– Nederlandse Antillen 6,7%– Overig niet-westers 12,9%– Onbekend 0,2%BIJLAGE 7Het jaar van realisatie van de Eindevaluatie Wet Terwee is 2000. Wanneer
worden de resultaten van de Eindevaluatie Wet Terwee verwacht?Zoals ik aankondigde in mijn brief van 26 juni jl. (Kamerstukken 27 213,
nr 1) zal ik omstreeks februari 2001 de resultaten van de eindevaluatie Wet
Terwee met, voor zover nodig, een plan van aanpak aan de Tweede Kamer doen
toekomen. Aan de Kamer zullen tegelijkertijd de resultaten van het onderzoek
van het Pompe-instituut naar de juridische knelpunten van de wet Terwee (zie
de genoemde brief van 26 juni jl.) worden meegezonden.XNoot1Samenstelling: Leden: Swildens-Rozendaal (PvdA), Van de Camp (CDA), Biesheuvel
(CDA), Scheltema-de Nie (D66), Zijlstra (PvdA), Kalsbeek-Jasperse (PvdA),
Apostolou (PvdA), Middel (PvdA), Van Heemst (PvdA), voorzitter, Rouvoet (RPF),
Rabbae (GroenLinks), Van Oven (PvdA), Kamp (VVD), Dittrich (D66), ondervoorzitter,
O. P. G. Vos (VVD), Van Wijmen (CDA), De Wit (SP), Weekers (VVD),
Wijn (CDA), Van der Staaij (SGP), Ross-van Dorp (CDA), Patijn (VVD), Niederer
(VVD), Nicolaï (VVD) en Halsema (GL).Plv. leden: Wagenaar (PvdA), Balkenende (CDA), Verhagen (CDA), Van Vliet
(D66), Duijkers (PvdA), Arib (PvdA), Kuijper (PvdA), Albayrak (PvdA), Barth
(PvdA), Schutte (GPV), Karimi (GroenLinks), Santi (PvdA), Passtoors (VVD),
Hoekema (D66), Van den Doel (VVD), Rietkerk (CDA), Marijnissen (SP), De Vries
(VVD), Eurlings (CDA), Van Walsem (D66), Buijs (CDA), Rijpstra (VVD), Van
Baalen (VVD), Van Blerck-Woerdman (VVD) en Oedayraj Singh Varma (GroenLinks).XNoot1Brief aan de Tweede Kamer, kamerstuknr. 26 333, 30 november 1998. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-27400-VI-10.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl