Verklaring over voorstel wijziging bepalingen in Grondwet inzake onschendbaarheid brief-, telefoon-, telegraafgeheim; Advies en nader rapport
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-11 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 25443, nr. B

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer

25-07-1997

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1996-1997

25443 nr. B

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamOndertekeningLichaamOndertekeningBijlage bij het advies van de Raad van State van 28 april 1997, no.
W01.96.0595, met redactionele kanttekeningen die de Raad in overweging geeft.
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 25443Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 27 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
25 443Verklaring dat er grond bestaat een voorstel in overweging te nemen
tot verandering in de Grondwet van de bepalingen inzake de onschendbaarheid
van het brief-, telefoon- en telegraafgeheimBADVIES RAAD VAN STATE EN NADER RAPPORTHieronder zijn opgenomen het advies van de Raad van State d.d. 28 april
1997 en het nader rapport d.d. 20 juni 1997, aangeboden aan de Koningin door
de minister van Binnenlandse Zaken, mede namens de minister-president, minister
van Algemene Zaken. Het advies van de Raad van State is cursief afgedrukt. Bij Kabinetsmissive van 13 december 1996, no. 96.006247, heeft Uwe Majesteit,
op voordracht van de Minister van Binnenlandse Zaken, mede namens de Minister-President,
Minister van Algemene Zaken, bij de Raad van State ter overweging aanhangig
gemaakt het voorstel van wet met memorie van toelichting, tot verklaring dat
er grond bestaat een voorstel in overweging te nemen tot verandering in de
Grondwet van de bepalingen inzake de onschendbaarheid van het brief-, telefoon-
en telegraafgeheim.Blijkens de mededeling van de Directeur van Uw Kabinet van 13 december
1996, no. 96.006247, machtigde Uwe Majesteit de Raad van State, zijn advies
inzake het bovenvermelde voorstel van wet rechtstreeks aan mij te doen toekomen.
Dit advies gedateerd 28 april 1997, No. W01.96.0595, bied ik u hierbij mede
namens mijn ambtgenoten van Algemene Zaken en van Justitie aan.1. In de memorie van toelichting wordt erop gewezen dat het voorstel de
strekking heeft uitsluitend de inhoud van de vertrouwelijke communicatie te
beschermen. Verkeersgegevens worden niet door artikel 13 beschermd. Dergelijke
gegevens, zo vervolgt de toelichting, kunnen zeer privacygevoelig zijn zodat
artikel 10 van de Grondwet «in de regel dan ook wel in het geding»
zal zijn (het begrip «vertrouwelijke communicatie», laatste alinea).
De Raad van State leidt uit de jurisprudentie van het Europese Hof voor de
Rechten van de Mens (EHRM) af dat de verkeersgegevens een integraal onderdeel
vormen van de (in casu telefonische) communicatie. Verstrekking van dergelijke
gegevens zonder toestemming vormt ook een beperking van het recht dat is neergelegd
in artikel 8 van het Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de
mens en de fundamentele vrijheden (EVRM) (EHRM, 2 augustus 1984, Series A,
no. 82 (Malone), paragraaf 84). Een dergelijke beperking is slechts mogelijk,
als is voldaan aan alle vereisten van het tweede lid van artikel 8 EVRM. De wet, bedoeld in artikel 8 EVRM moet derhalve voorzien in de verstrekking
van verkeersgegevens. Voorzover verkeersgegevens kunnen worden beschouwd als
persoonsgegevens als bedoeld in artikel 10, tweede lid, van de Grondwet, wordt
aan dit vereiste voldaan, aangezien in laatstgenoemde bepaling is gewaarborgd
dat de wet regels stelt ter bescherming van de persoonlijke levenssfeer in
verband met het verstrekken van persoonsgegevens. Kennelijk gaat de toelichting
ervan uit dat zich gevallen voordoen waarin verkeersgegevens niet worden beschermd
door artikel 10 van de Grondwet.De Raad adviseert in de memorie van toelichting aan te geven op welke
wijze in die gevallen de verkeersgegevens worden beschermd, mede in het licht
van de eerdergenoemde jurisprudentie van het EHRM.1. In de door de Raad aangehaalde uitspraak van het Europese Hof voor
de Rechten van de Mens (EHRM) ((EHRM, 2 augustus 1984, Series A, no. 82 (Malone))
overweegt het Hof in beginsel dat het vastleggen van verkeersgegevens, naar
zijn aard, onderscheiden moet worden van de interceptie van telefonische communicatie
(zie paragraaf 84). Dit betekent echter niet, zo stelt het Hof, dat dit type
informatie nimmer bescherming onder artikel 8 van het Europees Verdrag tot
bescherming van de rechten van de mens en de fundamentele vrijheden (EVRM)
zou kunnen genieten. Aangezien de verkeergegevens in casu informatie bevatten
die onlosmakelijk verbonden is met de (vertrouwelijke) telefonische communicatie
en dientengevolge privacygevoelige informatie betreft, te weten de opgeroepen
telefoonnummers over een bepaalde periode, komt het Hof tot de conclusie dat
het verstrekken van de desbetreffende informatie een inbreuk oplevert op het
in artikel 8, eerste lid, van het EVRM opgenomen grondrecht. Deze internationaalrechtelijke
bepaling vindt zijn nationale pendant niet alleen in artikel 13 Grondwet,
(vertrouwelijke communicatie) maar ook in artikel 10 Grondwet (persoonlijke
levenssfeer in het algemeen).Indien de verstrekking van verkeersgegevens een inbreuk op het recht op
eerbiediging van de persoonlijke levenssfeer oplevert, omdat sprake is van
gegevens omtrent vertrouwelijke communicatie dan wel anderszins sprake is
van privacygevoelige gegevens, dient daarvoor naar nationaal recht ingevolge
artikel 10, eerste lid, van de Grondwet een wettelijke basis te bestaan en
moet overigens voldaan zijn aan de vereisten van artikel 8, tweede lid, van
het EVRM.Gegevens waarvan de verstrekking geen inbreuk op het recht op eerbiediging
van de persoonlijke levenssfeer kan maken, behoeven uiteraard geen (grond)wettelijke
bescherming ingevolge artikel 8 EVRM.De memorie van toelichting is overeenkomstig het advies van de Raad op
dit punt verduidelijkt.2. Met de introductie van het begrip «vertrouwelijke communicatie»
komt het traditionele onderscheid tussen het briefgeheim en andere vormen
van vertrouwelijke communicatie te vervallen. In de memorie van toelichting
wordt gesteld dat ten gevolge van deze samenvoeging ook een algemene beperkingsclausule
dient te worden opgenomen. Nu vele nieuwe vormen van communicatie minstens
even belangrijk zijn geworden als het traditionele briefverkeer, is een aparte
behandeling van deze communicatievorm in de Grondwet niet meer te rechtvaardigen
(toelichting op het eerste lid («Beperkingsclausule»)). Het is de Raad niet duidelijk waarom deze stelling, zo zij al juist is,
moet leiden tot de voorgestelde beperkingsclausule in plaats van de clausule
zoals die nu geldt voor de beperking van het briefgeheim waarbij een rechterlijke
last is vereist (artikel 13, eerste lid, van de Grondwet). Het college wijst
er in dit verband op dat uit de jurisprudentie van het EHRM kan worden afgeleid
dat het wenselijk is om voorafgaand aan, tijdens en na afloop van een onderzoek
de toetsing op te dragen aan de rechter (EHRM, 6 september 1978, Series A,
no. 28 (Klass), paragraaf 56).De toelichting stelt dat het vereiste van de rechterlijke last niet past
in het geldende wettelijke systeem, zoals het Wetboek van Strafrecht (WvS).
Gelet op de waarborgfunctie van de Grondwet in dezen, is deze motivering naar
het oordeel van de Raad niet toereikend. Met het oog hierop adviseert het
college de voorgestelde inbreukprocedure te heroverwegen dan wel de memorie
van toelichting aan te vullen.2. Het onderhavige voorstel tot wijziging van artikel 13 Grondwet beoogt
niet de beperking van het recht op vertrouwelijk communicatie aan de toestemming
van de rechter te onttrekken. In de meeste gevallen is de rechter de meest
gerede instantie om deze toestemming te verlenen. In de geldende wettelijke
bepalingen in het Wetboek van Strafvordering terzake van de inzet van bijzondere
bevoegdheden die een beperking vormen op het huidige artikel 13 van de Grondwet
is de rechter dan ook doorgaans aangewezen als de instantie die bevoegd is
de desbetreffende bevoegdheid uit te oefenen dan wel bevoegd is daartoe een
last af te geven. Deze stand van zaken wordt bestendigd en uitgebreid in een
wetsvoorstel tot wijziging van het Wetboek van Strafvordering in verband met
de regeling van enige bijzondere bevoegdheden tot opsporing, waarover de Raad
van State zeer recent advies heeft uitgebracht, waarin ook voor de inzet van
nieuwe opsporingsmethoden die een inbreuk maken op het recht op vertrouwelijke
communicatie, de rechter als bevoegde autoriteit wordt aangewezen. Het is
desalniettemin wenselijk – en in overeenstemming met de hieronder geciteerde
jurisprudentie van het EHRM – dat de Grondwet aan de formele wetgever
de ruimte laat om te bepalen dat onder omstandigheden een andere instantie
dan de rechter bevoegd is tot het verlenen van een machtiging. Zo vereist
het specifieke karakter van de activiteiten van de inlichtingen- en veiligheidsdiensten,
dat de uiteindelijke toestemming voor de inzet van bijzondere bevoegdheden
door de diensten door de politiek verantwoordelijke bewindspersoon of -personen
verleend wordt. De politiek verantwoordelijke bewindspersoon dient immers
volledig (politiek) aanspreekbaar te zijn voor die diensten. Toestemming van
de rechter past minder goed in dit stelsel en is ook niet noodzakelijk, mits
tevens sprake is van een toezichtsmechanisme dat voldoende onafhankelijk is
om een objectief oordeel omtrent de rechtmatigheid van de inzet van de bijzondere
bevoegdheden te kunnen geven. Ook het EHRM kan zich met dit uitgangspunt verenigen.
Hoewel het Hof in de zaak Klass (6 september 1978, Series A, no. 28, paragraaf
56) in beginsel een systeem van rechterlijke controle op de inzet van observatiemethoden
positief waardeert, komt het Hof in diezelfde zaak tot de conclusie dat het
ter beoordeling staande Duitse systeem terzake van de inzet van bijzondere
bevoegdheden door inlichtingen- en veiligheidsdiensten, waarbij geen sprake
is van rechterlijke toetsing vooraf, voldoet aan de eisen die daaraan in een
democratische samenleving moeten worden gesteld.De memorie van toelichting is met de bovenstaande argumentatie aangevuld.3. In artikel 13, derde lid, tweede volzin, wordt voorzien in een uitzonderingsmogelijkheid
op de verplichting tot het in kennis stellen van degene wiens recht op vertrouwelijke
communicatie wordt beperkt. Deze uitzonderingsmogelijkheid is slechts toegestaan,
indien het belang van de staat zulks dringend vordert. De Raad plaatst hierbij
de volgende kanttekeningen:a. Volgens de memorie van toelichting (onder «derde lid»)
ziet deze uitzondering met name op de actieve notificatie ten aanzien van
beperkingen van het recht op vertrouwelijke communicatie door inlichtingen-
en veiligheidsdiensten. Actieve notificatie dient volgens de toelichting in
deze gevallen zonder uitzondering achterwege te blijven. De vraag rijst of deze absoluut geformuleerde algemene uitzondering op
de actieve notificatieplicht zich verdraagt met de artikelen 8 en 13 van het
Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens en de fundamentele
vrijheden (EVRM). Uit deze artikelen vloeit voort dat het achterwege laten
van actieve notificatie omtrent de beperking slechts dan in overeenstemming
is met de in artikel 13 EVRM gestelde eis van een «effective remedy»
zolang dat nodig is om te voorkomen dat de effectiviteit van het optreden
wordt geschaad. De noodzaak tot het achterwege laten van actieve notificatie
dient per geval te worden beoordeeld. Het enkele feit dat het afluisteren
en dergelijke geschiedt door een medewerker van de inlichtingen- en veiligheidsdienst
dwingt, naar het de Raad voorkomt, niet tot het oordeel dat het in het belang
van de staat noodzakelijk is notificatie terzake voortdurend en volledig achterwege
te laten. Er kunnen zich immers gevallen voordoen waarin zonder het staatsbelang
te schaden na verloop van tijd mededeling van de beperking kan worden gedaan.
Dit leidt de Raad tot de conclusie dat een regeling, waarbij wordt bepaald
dat na beëindiging van het afluisteren door de inlichtingen- en veiligheidsdienst
actieve notificatie zonder uitzondering achterwege dient te blijven, verder
gaat dan in het belang van de staat noodzakelijk is.Dit standpunt vindt steun in de uitspraak van het EHRM in de zaak Klass
(EHRM, 6 september 1978, Series A, no. 28, paragraaf 58). In deze uitspraak
is zoals ook de memorie van toelichting vermeldt, weliswaar overwogen dat
in bepaalde gevallen het achterwege blijven van notificatie in het stadium
na observatie niet in strijd is met artikel 8 EVRM, gelet op het feit dat
juist deze geheimhouding de effectiviteit van de maatregel waarborgt. Maar
in de uitspraak is ook overwogen dat betrokkene na afloop van de inbreuk dient
te worden geïnformeerd «as soon as notification can be made without
jeopardising the purpose of the restriction». Ook het Hof gaat er kennelijk
van uit dat in bepaalde gevallen het belang van de staatsveiligheid zich er
niet meer tegen verzet dat op een bepaald moment alsnog tot actieve notificatie
wordt overgegaan.Uit het waarborgkarakter dat aan grondrechten toekomt, vloeit voort dat
in artikel 13 van de Grondwet de grenzen waarbinnen de actieve notificatieplicht
achterwege mag blijven niet ruimer worden getrokken dan nodig is. De Raad
geeft dan ook in overweging in artikel 13, derde lid, tweede volzin, tot uitdrukking
te brengen dat elke eventuele uitzondering op de notificatieplicht, met inbegrip
van notificatie door de inlichtingen- en veiligheidsdiensten, slechts van
kracht blijft zolang en voor zover het daarmee te dienen belang dit eist.b. Het valt het college op dat het doelcriterium waaraan deze uitzondering
is gebonden nogal ruim is geformuleerd. De Raad beveelt aan de woorden «het
belang van de staat zulks dringend vordert» te vervangen door een formulering
die zo nauw mogelijk aansluit bij de tekst van artikel 8, tweede lid, EVRM.3a. Actieve notificatie ten aanzien van beperkingen van het recht op vertrouwelijke
communicatie door inlichtingen- en veiligheidsdiensten, is naar onze mening
op zichzelf geen eis die uit artikel 8 of artikel 13 van het EVRM voortvloeit
(zie in dit verband ook kamerstukken II, 1994/95, 22 036, nr. 6, blz.
9). In de door de Raad aangehaalde Klass-zaak (6 september 1978, Series A,
no. 28, paragraaf 58) wordt het Duitse systeem van notificatie achteraf indien
dit mogelijk is zonder het doel van de desbetreffende beperking te ondergraven,
als een positief element bij het oordeel van het Hof betrokken. Uit deze overwegingen
kan onzes inziens echter niet worden geconcludeerd dat actieve notificatie
in zijn algemeenheid een uit artikel 8 jo. artikel 13 EVRM voortvloeiend vereiste
zou zijn. Deze zienswijze wordt gestaafd door latere beslissingen van de Commissie
(Zaken 18 601/91, D.E v. Verenigd Koninkrijk, 20 317/92, Hewitt
& Harman v. Verenigd Koninkrijk en 20271/92, Redgrave v. Verenigd Koninkrijk,
alle niet gepubliceerd) waaruit blijkt dat de afwezigheid van notificatie
in het Britse systeem niet in strijd wordt geacht met artikel 8 EVRM. Bij
de beoordeling neemt de Commissie in ogenschouw dat er andere waarborgen zijn
tegen misbruik, zoals toezicht door een door de minister-president benoemde
«Commissioner» en een onafhankelijk «Tribunal».In overeenstemming met deze jurisprudentie hechten wij ten behoeve van
een effectieve controle op de diensten veel waarde aan een adequaat toezichtsmechanisme.In een voorstel voor een nieuwe wet op de inlichtingen- en veiligheidsdiensten,
dat in december jl. voor advies naar de Raad van State gezonden is, wordt
daarom het bestaande toezichtsmechanisme door de introductie van met name
een onafhankelijke commissie van toezicht, die belast wordt met het toezicht
op de rechtmatigheid van de taakuitvoering van de diensten, verbeterd.Op grond van het bovenstaande achten wij het niet noodzakelijk artikel
13 van de Grondwet conform het advies van de Raad aan te passen.3b. Er is niet voor gekozen om terzake van het doelcriterium waaraan de
uitzonderingmogelijkheid op de notificatieplicht is gebonden, aan te sluiten
bij de tekst van artikel 8, tweede lid, EVRM, omdat enerzijds behoefte bestaat
aan een ruimer begrip dan alleen het belang van de veiligheid van de staat
en anderzijds de overige doelcriteria genoemd in artikel 8, tweede lid, EVRM,
in dit kader overbodig zijn. Het criterium «het belang van de staat»
bestrijkt naast de veiligheid van de staat ook andere (gewichtige) belangen
van de staat, die gelet op artikel 8 van de Wet op de inlichtingen- en veiligheidsdiensten
tevens tot het taakveld van de inlichtingen- en veiligheidsdiensten behoren
en ten behoeve waarvan derhalve bijzondere bevoegdheden kunnen worden ingezet.Overigens is er gelet op het feit dat, zoals hierboven onder 3a reeds
betoogd is, actieve notificatie in zijn algemeenheid niet een uit artikel
8 jo. artikel 13 EVRM voortvloeiend vereiste is, geen noodzaak om bij de tekst
van artikel 8, tweede lid, van het EVRM aan te sluiten.4. De Raad merkt op dat in afwijking van vorige wijzigingen van de Grondwet
de wetsvoorstellen met betrekking tot wijziging van bepalingen van de Grondwet
inzake grondrechten niet zijn medeondertekend door de Minister van Justitie.
Het college adviseert de desbetreffende wetsvoorstellen te laten medeondertekenen
door de Minister van Justitie.4. Zoals reeds is opgemerkt in het nader rapport inzake het voorstel van
wet, houdende verklaring dat er grond bestaat een voorstel in overweging te
nemen tot verandering in de Grondwet, strekkende tot wijziging van artikel
129 teneinde mogelijk te maken dat leden van gedeputeerde staten en van het
college van burgemeester en wethouders niet tevens lid zijn van provinciale
staten onderscheidenlijk de gemeenteraad, is er geen algemene regel of gewoonte
die inhoudt dat een wijziging van een bepaling van de Grondwet inzake de grondrechten
mede door de Minister van Justitie dient te worden ondertekend. Op grond van
de bijzondere betekenis van de voorgestelde wijziging van de onderhavige grondrechtsbepaling
voor de strafvordering, is medeondertekening door de Minister van Justitie
in dit geval functioneel. Het advies van de Raad is derhalve opgevolgd.5. Voor enkele redactionele kanttekeningen verwijst het college naar de
bij het advies behorende bijlage.5. De redactionele opmerkingen van de Raad zijn overgenomen. Voorts is
van de gelegenheid gebruik gemaakt om de memorie van toelichting te actualiseren
in verband met het wetsvoorstel tot wijziging van het Wetboek van Strafvordering
in verband met de regeling van enige bijzondere bevoegdheden tot opsporing
en wijziging van de regeling van het horen van getuigen, dat zeer binnenkort
bij de Tweede Kamer zal worden ingediend.De Raad van State geeft U in overweging het voorstel van wet te zenden
aan de Tweede Kamer der Staten-Generaal, nadat met het vorenstaande rekening
zal zijn gehouden.De Vice-President van de Raad van State,W. Scholten Ik moge U, mede namens mijn ambtgenoten van Algemene Zaken en Justitie,
verzoeken het hierbij gevoegde gewijzigde voorstel van wet en de gewijzigde
memorie van toelichting aan de Tweede Kamer der Staten-Generaal te zenden.De Minister van Binnenlandse Zaken,H. F. DijkstalBijlage bij het advies van de Raad van State van 28 april 1997, no.
W01.96.0595, met redactionele kanttekeningen die de Raad in overweging geeft.– In artikel 13, derde lid, «indien het belang van de staat
zulks dringend vordert» vervangen door: voor gevallen waarin het belang
van de staat zulks dringend vordert.– In de memorie van toelichting, bij de toelichting op het eerste
lid, onder «Beperkingsclausule», tweede alinea, «aan de
politiek verantwoordelijke bewindspersoon» vervangen door: aan de politiek
verantwoordelijke bewindspersonen. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-25443-B.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl