Naar een veiliger samenleving; Brief ministers met de midterm review van het Veiligheidsprogramma
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-12 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 28684, nr. 44

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum brief

01-12-2004

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2004-2005

28684 nr. 44

23-11-2004

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamOndertekeningLichaamNAAR EEN VEILIGER SAMENLEVING (MIDTERM REVIEW)MIDTERM REVIEW VEILIGHEIDSPROGRAMMAInhoudsopgave blz.SamenvattingParagraaf 1. InleidingParagraaf 2. Analyse2.1 AanleidingVoortgangNadere accentueringen noodzakelijkBudgettaire consequentiesExterne tussenevaluatie2.2 Analyse van de veiligheidssituatieAnalyse vanuit de monitorgegevensAnalyse op basis van de expertmeetingsAnalyse op basis van het Nationaal Dreigingsbeeld en onderzoek
van het NCIPSAnalyse van de handhavingsinspanningen2.3 BeleidsconclusiesParagraaf 3. De ketens verbinden3.1 Inleiding3.2 Aansluiting justitieketen en zorgketenEffectievere sanctionering en voorwaardelijke sanctiesTerugdringen recidiveZorg gemeenten bij veelplegersBeter aansluiten van zorgverlening op justitiële
interventiesUitkeringsproblematiek bij extramurale sanctiesAanpak verloedering en overlast3.3 Aansluiting jeugdzorg en aanpak van jeugdcriminaliteitInbedding justitiële aanpak binnen het algemeen jeugdbeleidOverlastgevende jongerenVeiligheid in het onderwijsSchooluitvalAntilliaanse risico-jongeren3.4 Aansluiting ketens op lokaal niveauGSB-stedenMiddelgrote en kleine gemeentenTegengaan van vrijblijvendheidJustitie in de buurt-nieuwe stijlTegengaan van overlast en verloedering3.5 Aansluiting burger en bedrijfslevenBeleving van de burgerPubliekscampagneAfspraken met het bedrijfslevenParagraaf 4. Nieuwe accenten4.1 Inleiding4.2 GeweldGeweld preventief én repressief aanpakkenBestrijding risicofactoren geweldHuiselijk geweldInzet politie4.3 TegenhoudenTechnopreventieAanpak diefstal mobiele telefoons4.4 Zware of georganiseerde criminaliteit4.5 Grensoverschrijdende samenwerkingUitvoering maatregelen cannabisbriefHazeldonksamenwerkingGrensoverschrijdende samenwerking met Duitsland en BelgiëGemeenschappelijke Onderzoeks Teams (Joint Investigation
Teams)
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 28684Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 259 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
28 684Naar een veiliger samenlevingnr. 44BRIEF VAN DE MINISTER VAN JUSTITIE EN VAN DE MINISTER VAN BINNENLANDSE
ZAKEN EN KONINKRIJKSRELATIESAan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 23 november 2004Hierbij zenden wij u de midterm review van het Veiligheidsprogramma. De
midterm review is toegezegd in de vierde voortgangsrapportage over het Veiligheidsprogramma
(TK 2004–2005, 28 684, nr. 36, blz. 111) en bevat de maatregelen
die het kabinet in de tweede helft van deze kabinetsperiode zal treffen om
de doelstellingen van het Veiligheidsprogramma volledig te kunnen realiseren.De Minister van Justitie,J. P. H. DonnerDe Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties,J. W. RemkesNAAR EEN VEILIGER SAMENLEVING (MIDTERM REVIEW)November 2004MIDTERM REVIEW VEILIGHEIDSPROGRAMMAInhoudsopgave blz.Samenvatting3   Paragraaf 1Inleiding4   Paragraaf 2Analyse52.1Aanleiding5 2.2Analyse van de veiligheidssituatie7 2.3Beleidsconclusies9   Paragraaf 3De ketens verbinden93.1Inleiding9 3.2Aansluiting justitieketen en zorgketen10 3.3Aansluiting jeugdzorg en aanpak
van jeugdcriminaliteit11 3.4Aansluiting ketens op lokaal niveau13 3.5Aansluiting burger en bedrijfsleven15   Paragraaf 4Nieuwe accenten174.1Inleiding17 4.2Geweld184.3Tegenhouden19 4.4Zware of georganiseerde criminaliteit21 4.5Grensoverschrijdende samenwerking22SamenvattingBurgers moeten zich in de samenleving vrij en veilig kunnen bewegen. Het
is een opdracht aan allen die aan deze samenleving gestalte geven om hieraan
mede invulling te geven. Veiligheid is echter niet altijd vanzelfsprekend.
Recente gebeurtenissen als de afschuwwekkende moord op Theo van Gogh van 2 november
jl. stellen het gevoel van veiligheid van de burger op de proef. Het Sociaal en Cultureel Rapport 2004 spreekt van een weinig
positief verwachtingspatroon van de bevolking over de criminaliteit en overlast
in 2020. Een grote meerderheid is van mening dat de problemen rond veiligheid
en criminaliteit in 2020 groter of veel groter zullen zijn dan nu. Met name
ten aanzien van geweldscriminaliteit, bedreiging en mishandeling verwacht
een ruime meerderheid (75%) een toename.Tegelijkertijd zijn er ook andere geluiden. De verschillende monitoren
in de veiligheid die burgers hierover bevragen zijn eensluidend: over de hele
linie gaat het met de bestrijding van criminaliteit en overlast in Nederland
objectief gezien geleidelijk de goede kant op. De vermogenscriminaliteit daalt
en de geweldscriminaliteit lijkt zich na een periode van scherpe stijging
nu te stabiliseren. Opmerkelijk daarbij is dat burgers aangeven zich in vergelijking
met voorgaande jaren nu ook veiliger te voelen,
dit in weerwil van het eerder geschetste sombere toekomstbeeld. In de concrete
ervaring voelt men zich veiliger; over de toekomstige ontwikkelingen is men
daarentegen somber gestemd.Het programma Naar een veiliger samenleving
(hierna: het Veiligheidsprogramma) is nu twee jaar in volle gang. Tal van
maatregelen die beogen de veiligheid te verbeteren worden met kracht uitgevoerd.
Het programma ligt hierin op koers. Tevens is te constateren dat er nog veel
moet gebeuren. Zo bleek uit meetings die wij met veldvertegenwoordigers voorjaar
2004 hebben gehouden, dat verdere verbeteringen in de aanpak van criminaliteit
en overlast nodig en ook mogelijk zijn. Deze signalen, gevoegd bij informatie
afkomstig van de veiligheidsmonitoren en het in juli 2004 verschenenNationaal Dreigingsbeeld zware of georganiseerde criminaliteit, vormen de directe aanleiding voor een aantal aanvullende maatregelen
die in dit document worden genoemd. De doelstellingen van het Veiligheidsprogramma –
een landelijke reductie van criminaliteit en overlast met 20 tot 25% in de
periode 2008 tot 2010 – blijven daarbij onverkort gehandhaafd. Nadere
inhoudelijke accenten zijn nodig om deze doelstellingen volledig te kunnen
verwezenlijken.In dit document geeft het kabinet aan welke initiatieven en maatregelen
getroffen zullen worden in aanvulling op het forse pakket aan maatregelen
ter versterking van politie en Justitie in het veiligheidsprogramma. Het kabinet
zet nu in op een verdere verbreding van de aanpak van criminaliteit en overlast.
Vergaande samenwerking tussen alle bij de veiligheid betrokken organisaties
is noodzakelijk. Daarom worden verschillende ketens op elkaar aangesloten:
de (geestelijke) gezondheidszorg op de justitieketen, zodat ex-gedetineerden
de zorg krijgen die ze nodig hebben; de jeugdzorg op de aanpak van jeugdcriminaliteit
om te voorkomen dat jongeren op het criminele pad geraken en om recidive te
voorkomen. Op lokaal niveau worden de ketens – zoals (geestelijke) gezondheidszorg,
huisvesting, werkgelegenheid, onderwijs – verbonden om, met politie
en justitie, een integraal veiligheidsbeleid mogelijk te maken. Ook de bijdragen
van burger en bedrijfsleven aan een veiliger Nederland zijn onontbeerlijk.Naast deze verbreding worden tevens enkele nieuwe accenten aangebracht.
De aanpak van geweld wordt geïntensiveerd, zowel preventief als repressief. De risicofactoren voor het gebruik van geweld worden bestreden.
Met het instrument «tegenhouden» worden drempels opgeworpen ter
voorkoming van criminaliteit. Naar aanleiding van het Nationaal dreigingsbeeld zware of georganiseerde criminaliteit wordt
de aanpak van de zware of georganiseerde criminaliteit herijkt. De samenwerking
met onze buurlanden in de aanpak van grensoverschrijdende criminaliteit krijgt
een nieuwe impuls.Samen met het huidige Veiligheidsprogramma vormt dit document het beleidskader
voor de sociale veiligheid en de bestrijding van criminaliteit en overlast
voor de tweede helft van deze kabinetsperiode.Paragraaf 1. InleidingBurgers moeten zich in de samenleving vrij en veilig kunnen bewegen. Het
is een opdracht aan allen die aan deze samenleving gestalte geven om hieraan
mede invulling te geven. Veiligheid is echter niet altijd vanzelfsprekend.
Recente gebeurtenissen als de afschuwwekkende moord op Theo van Gogh van 2 november
jl. stellen het gevoel van veiligheid van de burger op de proef.Het SCP spreekt in het onlangs verschenen In het zicht
van de toekomst: Sociaal en Cultureel Rapport 20041
over een negatief verwachtingspatroon van de bevolking over de criminaliteit
en overlast in 2020. Bijna niemand voorziet dat de verschillende vormen van
criminaliteit minder vaak zullen voorkomen. Tweederde tot driekwart van de
bevolking vermoedt dat in 2020 de problemen groter tot veel groter zullen
zijn. Er bestaat met name grote bezorgdheid over de toename van het aantal
geweldsdelicten. Het optimisme over de effectiviteit van meer preventie en
een actievere aanpak van de problemen is beperkt. Bovendien verwacht 83% dat
burgers meer zelf verantwoordelijk zullen zijn voor de veiligheid in hun woonomgeving,
hoewel bijna 40% te kennen geeft dat niet wenselijk te vinden. Er is brede
steun voor intensivering van het beleid gericht op de aanpak van criminaliteit
en onveiligheid.Tegelijkertijd zijn er ook andere geluiden. Met de bestrijding van criminaliteit
en overlast in Nederland gaat het – objectief gezien – geleidelijk
de goede kant op. Daarmee wordt vooruitgang geboekt op een van de speerpunten
van dit kabinet. In de periode 2008 tot 2010 moet het programma Naar een veiliger samenleving (hierna: Veiligheidsprogramma) leiden
tot een reductie van criminaliteit en overlast in de publieke ruimte met 20
tot 25%. Die reductie moet in de probleemwijken in de grote steden reeds in
2006 (meting 2007) waarneembaar zijn.Het Sociaal en Cultureel Rapport 2004 constateert ook dat de ontwikkelingen
rond de criminaliteit in Nederland in vergelijking met andere Europese landen
niet uitzonderlijk zijn. In de meeste andere Europese landen neemt eveneens
de vermogenscriminaliteit wat af en de geweldscriminaliteit toe. De beleving
van onveiligheid op straat is in Nederland lager dan in de meeste andere landen
van de EU, de perceptie van het risico van inbraak of de kans op bedreiging
en mishandeling ligt steeds net onder het gemiddelde voor de EU. Wel denkt
de Nederlandse bevolking relatief vaak dat de georganiseerde misdaad geïnfiltreerd
is in de burgersamenleving, de economie en de overheid.De uitvoering van het Veiligheidsprogramma is nu twee jaar in volle gang.
In die tijd is veel in gang gezet en tot stand gebracht. De eerste effecten
op de veiligheid zijn waarneembaar. De monitoren in de veiligheid registreren
althans een daling in de totale omvang van de criminaliteit en overlast in
vergelijking met 2002 en burgers voelen zich veiliger. Het programma
ligt daarmee op koers. De uitvoering van de huidige maatregelen zal dan ook
met kracht worden voortgezet. Het is nu zaak de positieve ontwikkelingen vast
te houden.Uit zogenaamde expertmeetings die wij voorjaar 2004 hebben gehouden bleek
dat verdere verbeteringen in de bestrijding van criminaliteit en overlast
nodig en mogelijk zijn. Deze signalen, gevoegd bij die van de veiligheidsmonitoren
en die uit het Nationaal Dreigingsbeeld zware of georganiseerde criminaliteit
dat door het KLPD is opgeleverd, vormen de aanleiding voor een aantal aanvullende
initiatieven en maatregelen. Het aangevulde veiligheidsprogramma is het beleidskader
voor de aanpak van de sociale veiligheid, in de zin van criminaliteits- en
overlastbestrijding, voor de tweede helft van deze kabinetsperiode. In de
voortgangsrapportages die in het kader van het veiligheidsprogramma worden
uitgebracht, zal ook over de voortgang van de nieuwe initiatieven worden bericht,
behoudens voor de terreinen waarvoor reeds separate trajecten bestaan.Op 21 juni 2004 heeft de minister van BZK de Tweede Kamer het Beleidsplan
crisisbeheersing toegezonden1, en op 10 september
2004 hebben wij u geïnformeerd over de terrorismebestrijding2. Deze documenten vormen het kader voor de aanpak van
het terrorisme en voor de voorziene verbeteringen in de fysieke veiligheid
en de crisisbeheersing. Deze onderwerpen worden derhalve elders geborgd en
blijven buiten dit document. De consequenties die de aanvullende initiatieven
in de materiële aanpak van de veiligheid mogelijk meebrengen voor eventuele
aanpassingen binnen de organisatorische sfeer van de veiligheidsaanpak komen
eveneens niet op deze plaats ter sprake, maar worden meegenomen in het kader
van het Project Andere Overheid (PAO). Aldus wordt mede uitvoering gegeven
aan de motie Van Hijum.3De inhoud van dit document is verder als volgt. Paragraaf 2 bevat
een analyse op basis van de gegevens uit de veiligheidsmonitoren, de expertmeetings
en het Nationaal Dreigingsbeeld. Paragraaf 3 gaat in op de verbreding
van de aanpak van criminaliteit en overlast en de aansluiting tussen de verschillende
ketens. Paragraaf 4 beschrijft de nieuwe accenten aanpak van geweld,
het tegenhouden van criminaliteit, de aanpak van georganiseerde criminaliteit
en de grensoverschrijdende samenwerking.Paragraaf 2. Analyse2.1 AanleidingHet Veiligheidsprogramma is door het kabinet Balkenende I tot stand gebracht –
en later door het kabinet Balkenende II overgenomen – tegen de achtergrond
van de luide roep uit de samenleving om meer veiligheid: «Nederland
moet veiliger!»In deze context is in oktober 2002 een zeer ambitieus programma gelanceerd,
met doelstellingen die tot dan toe voor Nederlandse begrippen ongekend waren.
De doelstellingen van het veiligheidsprogramma betreffen een totale reductie
van criminaliteit en overlast in de publieke ruimte met 20 tot 25%, te bereiken
in de periode tussen 2008 en 2010 in vergelijking met 2002. In het veiligheidsgevoel
van de burger en ten aanzien van overlast en verloedering moet er in deze
periode eveneens sprake zijn van substantiële verbeteringen in vergelijking
met 2002. Het Veiligheidsprogramma bevat daartoe circa 150 maatregelen die
in de periode tot en met 2006 en in enkele gevallen in 2007 of 2008 gerealiseerd
moeten zijn.VoortgangWe zijn nu twee jaar verder. Over de voortgang in het Veiligheidsprogramma
wordt halfjaarlijks gerapporteerd. Om een duidelijk beeld te hebben van het
effect van het Veiligheidsprogramma op de landelijke veiligheidssituatie wordt
deze jaarlijks gemonitord. Daarnaast zijn 50 probleemwijken in de grote steden
geselecteerd waarin de beoogde landelijke reductie reeds in 2006 moet zijn behaald. Dit resultaat dient dus nog binnen deze
kabinetsperiode zichtbaar te worden (meting in 2007) en het kabinet kan op
het behalen van dit resultaat volledig worden aangesproken.Om het Veiligheidsprogramma nauwgezet te volgen is het echter tevens van
belang een goed beeld te hebben van de ervaringen uit de dagelijkse praktijk
van de ketenpartners. In aanvulling op de voorhanden informatie hebben de
bewindslieden van BZK en van Justitie daartoe voorjaar 2004 zes zogenaamde
expertmeetings gehouden: met praktijkdeskundigen, met het College van procureurs-generaal,
met korpsbeheerders / burgemeesters G30, met hoofdcommissarissen, met de VNG/niet
G30-gemeenten en met de Raad voor de Rechtspraak. Doel van deze meetings was
om na te gaan of het Veiligheidsprogramma op koers ligt en de goede dingen
aanpakt, en welke knelpunten er zich bij voordoen. Geconstateerd kon worden
dat het huidige Veiligheidsprogramma op de goede weg is, maar nog niet in
alle opzichten beantwoordt aan een goede en effectieve aanpak in de veiligheid.Daarnaast heeft het KLPD het Nationaal Dreigingsbeeld uitgebracht. Daaruit
blijken weer andere autonome ontwikkelingen in de criminaliteit, bijvoorbeeld
in de sfeer van de georganiseerde criminaliteit, die nopen tot tussentijdse
aanvullingen op het Veiligheidsprogramma.Nadere accentueringen noodzakelijkDe monitorgegevens, de bevindingen uit expertmeetings en het Nationaal
Dreigingsbeeld vormen de directe aanleiding tot het uitbrengen van deze midterm
review op het Veiligheidsprogramma. Zij leveren hiervoor ook de input. Hoofdconclusie
in de voorliggende midterm review is dat de doelstellingen van het Veiligheidsprogramma niet worden aangepast – deze blijven dus onverkort
gehandhaafd –, maar dat wel nadere inhoudelijke accenten worden geplaatst
om deze doelstellingen volledig te kunnen verwezenlijken. Het gaat erom de
positieve trend verder te versterken en waar mogelijk te versnellen. Hierbij
moet rekening worden gehouden met de huidige stand van zaken en de «druk»
op de handhavingsketen. In onderstaande analyse wordt een en ander nader belicht.Budgettaire consequentiesVoor de uitvoering van het Veiligheidsprogramma is structureel een additioneel
bedrag oplopend tot ruim € 1,2 mld. in 2007 beschikbaar. Daarnaast
heeft het kabinet in het kader van GSB III € 120 mln. beschikbaar
gesteld voor veiligheid voor de periode 2005–2009. Uitgangspunt bij
de nadere accentueringen in het Veiligheidsprogramma is dat deze zullen plaatsvinden
binnen de bestaande budgettaire kaders. Wel zal worden bezien in hoeverre
de € 10 mln. als gevolg van de motie Verhagen tijdens de Algemene
Politieke Beschouwingen (ook) voor deze nadere accenten kan worden ingezet.
Een en ander is afhankelijk van de wijze waarop de extra capaciteit hiervoor
effectief kan worden ingezet.Externe tussenevaluatieHet komende jaar zal het Veiligheidsprogramma onderwerp zijn van een (externe) tussenevaluatie. De resultaten daarvan zullen vanaf eind
2005, begin 2006 in de uitvoering van het Veiligheidsprogramma een rol spelen.2.2 Analyse van de veiligheidssituatieAnalyse vanuit de monitorgegevensIn de vierde voortgangsrapportage die oktober jl. naar de Tweede Kamer
is verzonden kon worden gerapporteerd dat we met de veiligheid op de goede
weg zijn. Over de hele linie voelt de burger zich veiliger. Voelde in 2002
en 2003 resp. 30,8% en 27,7% zich wel eens onveilig, in 2004 is dit gedaald
tot 26,9%.Het CBS rapporteert op basis van slachtofferenquêtes ook een verbetering
in de objectieve veiligheidssituatie en dan met name een daling in het aantal vermogensdelicten (ca. -9%). Het aantal geweldsdelicten daarentegen stijgt, zij het niet meer zo scherp
als de laatste jaren (nu nog slechts ca. +1%) en lijkt zich daarmee te stabiliseren
op hetzelfde – hoge – niveau. Kijkend naar de aard van de geweldscriminaliteit
kan de volgende nuancering worden gemaakt: tegenover een afname van het aantal
seksuele delicten (ca. – 20%) staat een toename van het aantal
mishandelingen (ca. +11%) en bedreigingen (ca. +4%).De geregistreerde politiecijfers vertonen grosso modo hetzelfde beeld.
Het aantal geregistreerde misdrijven daalt met 3% tot 1,38 miljoen. Daarbij
worden er vooral minder vermogensmisdrijven geregistreerd. Ook het aantal
geregistreerde vernielingen nam aanzienlijk af (de vernielingen in het openbaar
vervoer daalden zelfs met 26%). Het totale aantal geregistreerde geweldsmisdrijven
daarentegen stijgt met 2%, maar deze stijging is weer minder sterk dan in
2001 (+11%) en 2002 (+8%). Uit de landelijke criminaliteitskaart van de politie
blijkt dat steeds meer aangifte wordt gedaan van huiselijk geweld.Analyse op basis van de expertmeetingsBij de totstandbrenging van het Veiligheidsprogramma is op basis van een
toen gehouden serie expertmeetings met vertegenwoordigers uit het veld gekozen
voor de drie speerpunten van het programma: de aanpak van veelplegers, van
jeugdige criminelen en harde kernjongeren, en voor de aanpak van urgente thema's
en gebieden.Dit voorjaar is opnieuw een serie expertmeetings gehouden. De belangrijkste
bevindingen daaruit zijn:• de inzet van het Veiligheidsprogramma en de keuze voor de speerpunten
veelplegers, jeugd en harde kernjongeren en urgente aanpak, worden vrij unaniem
onderschreven;• met betrekking tot de lokale veiligheidsketen is een belangrijk
knelpunt het soms gebrekkig organiserend vermogen van de lokale partners en
het nog te weinig tot uitdrukking komen van de regierol van de gemeente daarin.
Met name voor de kleinere gemeenten is het vaak moeilijk om de lokale partners
te betrekken in de aanpak van onveiligheid en te binden aan afspraken;• de keten moet breder. De keten is nu vooral een aangelegenheid
van politie en justitie. Ook andere organisaties kunnen en moeten een grotere
rol vervullen bij de aanpak van onveiligheid: zoals bijvoorbeeld (geestelijke)
zorginstellingen, jeugdzorg, scholen, gemeenten, woningbouwcorporaties;• om tot een integrale veiligheidsketen te komen moeten de verschillende
ketens met elkaar worden verbonden, enkele knelpunten daarin worden aangepakt
en de vrijblijvendheid van de samenwerking tussen betrokken instanties worden
aangepakt;• de aanpak van veelplegers en harde kernjongeren dient persoongericht
(«client centered») te zijn om succes
te hebben. De nazorg aan ex-gedetineerden in de lokale omgeving
vereist daarbij bijzondere aandacht.Sociale veiligheid en de bestrijding van criminaliteit en overlast is
een zaak van de samenleving als geheel. De overheid kan dit niet alleen. Meer
preventie, het «tegenhouden» van criminaliteit, en de inzet van
burgers, bedrijfsleven en overige instellingen daarbij, is onontbeerlijk.
Het gaat om het scheppen van een duurzaam veiliger leefklimaat en een weerbare
samenleving, bestand tegen alle ontwikkelingen die de veiligheid blijven bedreigen.
Bijzondere aandacht verdient de betrokkenheid van de burger en het bedrijfsleven.
Het kabinet wil meer inzicht hebben in de factoren die het veiligheidsgevoel
van de burger beïnvloeden.Analyse op basis van het Nationaal Dreigingsbeeld en onderzoek
van het NCIPSGeorganiseerde misdaad wordt meestal gezien als een criminaliteitsvorm
waar burgers en bedrijven geen directe negatieve gevolgen van ondervinden.
Het tegendeel is echter waar: georganiseerde criminaliteit is niet slachtofferloos
of onzichtbaar. Ramkraken en andere overvallen, ICT-piraterij, het gebruik
van geweld bij autodiefstallen door professionele groepen, liquidaties en
het vaak brutale en openbare geweldsgebruik door criminele samenwerkingsverbanden,
verdovende middelenhandel, mensenhandel zijn verschijningsvormen die hun uitwerking
hebben op de veiligheid en veiligheidsgevoelens van burgers, werknemers, winkeliers
en bedrijven in Nederland. Naar aanleiding van de uitkomsten van het onlangs
verschenen Nationaal Dreigingsbeeld zware of georganiseerde
criminaliteit van het Korps Landelijke Politiediensten (KLPD) acht
het kabinet herijking van de aanpak van georganiseerde criminaliteit wenselijk.Uit onderzoek van het Nederlands Centrum voor Internationale Politiesamenwerking
(NCIPS) blijkt bovendien dat voor politiefunctionarissen die in de grensstreek
opereren de grens vaak nog steeds levensgroot aanwezig is, terwijl er voor
wetsovertreders geen grens meer bestaat. Dit belemmert een effectieve aanpak
van de grensoverschrijdende criminaliteit. Vanuit grensgemeenten wordt daarnaast
ook aangegeven dat van aspecten als bijvoorbeeld het drugstoerisme een bestendige
negatieve druk uitgaat op de veiligheidssituatie binnen die gemeenten. Meer
internationale samenwerking is geboden. Het huidige Veiligheidsprogramma houdt
met deze aspecten nog onvoldoende rekening.Analyse van de handhavingsinspanningenBij de totstandbrenging van het Veiligheidsprogramma werd een bijzondere
lacune in vooral de strafrechtelijke handhaving van de rechtsorde geconstateerd.
Het vastgestelde tekort in de rechtshandhaving moest fors worden teruggedrongen.
Majeure investeringen in de opsporing, vervolging, afdoening en executie waren
hiervoor onontbeerlijk. De afgelopen periode is dan ook hard gewerkt om deze
lacune aan te pakken en de handhaving op peil te brengen. In concreto heeft
dit onder meer geleid tot de vastgelegde prestaties van de politie in het
Landelijk Kader Nederlandse Politie, en tot afspraken met de partners in de
justitieketen (openbaar ministerie, rechtsprekende macht, gevangeniswezen,
enzovoort). De politie levert in 2006 40 000 extra verdachten van misdrijfzaken
aan bij het openbaar ministerie in vergelijking met de situatie over 2002;
het openbaar ministerie en de andere organisaties uit de strafrechtsketen
nemen op zich deze toename adequaat te verwerken. Daarnaast heeft de politie
zich verbonden tot 180 000 extra uit staandehoudingen voortkomende boetes
en transacties, die eveneens door het justitiesysteem adequaat moeten worden
verwerkt. De capaciteit van zowel politie als justitie wordt hiertoe uitgebreid.
Om de tekorten in vooral de executiefase weg te werken worden
ultimo 2008 in totaal 7640 extra intraen extramurale detentieplaatsen gecreëerd.De in het jaar 2003 door de politie behaalde resultaten zijn zeer goed.
In de voortgangsrapportages over het Veiligheidsprogramma is reeds aangegeven
dat de meeste korpsen goed op schema liggen om de gemaakte afspraken te behalen.
In de bovengenoemde ontwikkelingen ten aanzien van geweld en georganiseerde
criminaliteit ziet het kabinet echter aanleiding om, na overleg met het OM,
en onder handhaving van de gemaakte kwantitatieve afspraken, met de korpsen aanvullende kwalitatieve afspraken te maken voor deze
onderwerpen en over het «tegenhouden» van criminaliteit. In paragraaf 4
wordt dit verder uitgewerkt.2.3 BeleidsconclusiesVoor een effectieve veiligheidsketen is een gezamenlijke inzet van politie,
justitie, en overheids- en particuliere instellingen nodig. Zowel op rijks-
als op lokaal niveau. Het kabinet wil in de tweede helft van deze kabinetsperiode
(meer) handen en voeten geven aan de verbreding van de veiligheidsaanpak op
lokaal niveau. Centrale onderdelen hierin zijn de persoonsgerichte aanpak
en de aanpak van de vrijblijvendheid in de samenwerking tussen de betreffende
instanties. Daarnaast wil het kabinet de inbreng vanuit de samenleving verder
activeren en mobiliseren. Het gaat dan met name om de aansluiting:• van de justitieketen en de zorgketen;• van de ketens van jeugdzorg en voor de aanpak van jeugdcriminaliteit;• van de ketens op lokaal niveau;• en met de burger en het bedrijfsleven.Tevens worden de komende periode enkele nieuwe accenten geplaatst in de
aanpak van criminaliteit en overlast. Het betreft:• de aanpak van geweld;• het tegenhouden van criminaliteit;• de aanpak van de zware of georganiseerde criminaliteit;• de grensoverschrijdende samenwerking.Gelet op het voorgaande wordt in de volgende paragraaf verder ingegaan
op de verbreding van de aanpak van veiligheid en de aansluiting tussen ketens.
In paragraaf 4 worden de nieuwe accenten verder uitgewerkt.Paragraaf 3. De ketens verbinden3.1 InleidingIn de vorige paragraaf is geconcludeerd dat de aanpak moet worden verbreed.
De inzet van politie en justitie moet worden gecombineerd met de inzet van
de zorgketen, het onderwijs, arbeid en inkomen, huisvesting, etc. Zowel op
rijks- als op lokaal niveau; en zowel qua repressief als qua preventief optreden.
Ook de burger en het bedrijfsleven moeten hun bijdrage aan een veiliger samenleving
(kunnen) leveren.In deze paragraaf wordt aan de aansluiting concreet handen en voeten gegeven.
Aan de orde komen maatregelen en initiatieven met betrekking tot:• de aansluiting tussen de justitieketen en de zorgketen (3.2)• de aansluiting tussen de jeugdzorg en de aanpak van jeugdcriminaliteit
(3.3)• de aansluiting tussen op de actoren op lokaal niveau (3.4)• de aansluiting met de burger en het bedrijfsleven (3.5).3.2 Aansluiting justitieketen en zorgketenDe aansluiting tussen de justitieketen en de zorgketen speelt op verschillende
punten. Om op lokaal niveau een effectieve aansluiting mogelijk te maken,
zullen initiatieven worden ontplooid op onderstaande onderwerpen.Effectievere sanctionering en voorwaardelijke sanctiesZowel vanuit het perspectief van algemene als van speciale preventie is
de effectiviteit van sancties te beperkt. Om meer effectiviteit te bereiken
moet een gedifferentieerd sanctiepakket worden ontwikkeld, toegesneden op
de dader. Daartoe wordt samen met de rechterlijke macht, het OM, de reclassering
en de Dienst Justitiële Inrichtingen (DJI) de visie die is neergelegd
in de nota Modernisering sanctietoepassing1 verder uitgewerkt. Nagegaan wordt op welke wijze kan
worden gestimuleerd dat delicten waar mogelijk worden afgedaan met voorwaardelijke
straffen, waarbij de voorwaarden liggen in de sfeer van effectieve gedragsinterventies,
toezicht en controle, locatiegeboden of -verboden e.d.Terugdringen recidiveOm te voorkomen dat (ex-)gedetineerden terugvallen in crimineel gedrag
is een effectieve nazorg noodzakelijk. Een goede reïntegratie in de samenleving
draagt immers bij aan de vermindering van recidive, maar verloopt in de praktijk
verre van probleemloos.Veel actoren zijn bij de reïntegratie betrokken: naast DJI en de
reclassering zijn dat gemeenten (huisvesting, uitkering) en lokale organisaties,
GGZ Nederland (zorgvoorzieningen), ministeries van VROM, SZW, BZK en VWS en
de VNG. Bezien wordt of een nationale taskforce met vertegenwoordigers van
deze organisaties kan bijdragen om de samenwerking en coördinatie op
het vlak van veiligheid en zorg te versterken. Verder is een intensivering
voorzien op de verbetering van de nazorgvoorzieningen voor gedetineerden die
reeds in een maatregel uit het Veiligheidsprogramma is neergelegd (nr. 121),
en op het Verbeterplan aansluiting nazorg. Daartoe worden in ieder geval de
pilots samenwerking die zijn gericht op het verbeteren van de overdracht van
gedetineerden tussen het gevangeniswezen en de reclassering verbreed naar
de gemeenten.2Zorg gemeenten bij veelplegersGemeenten krijgen de regie voor de (na)zorg aan veelplegers. De gemeente
is de spin in het web voor huisvesting, uitkeringen en een nuttige dagbesteding.
Effectieve (na)zorg kan alleen gegeven worden als er sprake is van een nazorgketen.
Deze keten start in het casusoverleg dat vooraf gaat aan de detentie. In het
nazorgoverleg worden afspraken gemaakt over de intentie en de vorm van zorg.
Met de G4 is afgesproken dat het leidende principe is dat als de behandeling
tijdens de detentie sober is, gemeenten dan het wettelijk minimum aan zorg
zullen aanbieden. In overleg tussen het ministerie van Justitie, de G30 en
de VNG worden de verantwoordelijkheden ingevuld. Medio 2005 zal het begrip nazorg worden gedefinieerd en zullen inhoud en werkwijze
van de zorgketen worden vastgesteld. De afspraken over zorg worden verbreed
naar alle Nederlandse gemeenten.Beter aansluiten van zorgverlening op justitiële
interventiesIn het gevangeniswezen en de TBS bevinden zich delinquenten/veroordeelden
waarvoor zorgvoorzieningen zijn aangewezen. De ministers van Justitie en VWS
hebben afgesproken dat een interdepartementale werkgroep scenario's en voorstellen
zal ontwikkelen voor de verdeling van verantwoordelijkheden ten aanzien van
de planning en financiering (inkoop) van zorg, teneinde de aansluiting van
de zorgverlening en de justitiële interventies verder te verbeteren.Uitkeringsproblematiek bij extramurale sanctiesOm in de verder toenemende behoefte aan sanctiecapaciteit te kunnen voorzien
moeten, naast het uitbreiden van de celcapaciteit, ook de mogelijkheden om
sancties extramuraal ten uitvoer te leggen worden uitgebreid. Een belemmering
hierbij is dat de veroordeelde bij extramurale modaliteiten (zoals elektronische
detentie, elektronisch toezicht en de extramurale fase van de ISD) uitgesloten
is van het recht op uitkering. De ministers van Justitie en SZW zullen hierover
afspraken maken. Ook zullen gezamenlijk oplossingen worden gezocht voor het
probleem, dat ook kortverblijvende gedetineerden tijdens hun detentie hun
huisvesting kwijtraken, omdat zij de kosten daarvan niet meer kunnen betalen.Aanpak verloedering en overlastEr is een specifieke groep mensen voor wie zichtbaar maatschappelijke
teloorgang dreigt en die veel overlast veroorzaakt, maar buiten de strafrechtelijke
aanpak valt. Ook voor een effectieve aanpak van deze problematiek is het nodig
om de betrokken ketens met elkaar te verbinden.De voorgestelde aanpassingen van de Wet bijzondere opnemingen in psychiatrische
ziekenhuizen kunnen een bijdrage leveren aan het terugdringen van de brede
maatschappelijke problematiek van verloedering en overlast door de groep overlastveroorzakers
met een psychische aandoening. Voor een fundamentele aanpak van deze problematiek
zijn echter andere middelen nodig. In het najaar zal het kabinet een plan
van aanpak verloedering en overlast aan de Tweede Kamer aanbieden, met concrete
maatregelen om gerichte zorg aan deze groep mensen te bieden.3.3 Aansluiting jeugdzorg en aanpak van jeugdcriminaliteitOperatie Jong heeft tot doel een sterk en resultaatgericht jeugdbeleid
en wil samenhang in het jeugdbeleid versterken en samenwerking tussen Rijk,
medeoverheden en partners verbeteren. Daartoe wordt een sluitende keten tot
stand gebracht tussen preventieve, curatieve en repressieve activiteiten.
Preventie van jeugdcriminaliteit en het tijdig reageren op risicogedrag vormen
een rode draad door Operatie Jong. Een belangrijk thema is dan ook het zo
vroeg mogelijk signaleren van problemen en het daar adequaat op doorverwijzen
en interveniëren. Het vroegtijdig signaleren zal vooral door de jeugdgezondheidszorg
(consultatiebureaus) en scholen (zowel het primair als het voortgezet onderwijs)
plaatsvinden, maar ook andere vindplaatsen (bijvoorbeeld contact met politie)
spelen een rol.Inbedding justitiële aanpak binnen het algemeen jeugdbeleidIn het programma Jeugd terecht wordt momenteel onderzocht hoe in de jeugdstrafrechtketen
het vervolg op de signalering in de preventie- en zorgketen het beste vorm
gegeven kan worden. Daarbij wordt ook bezien hoe relevante informatie over
het kind en het gezin uit het voortraject bij die aanpak benut kan worden.
Voor die kinderen die toch in aanraking komen met politie en justitie worden
snel passende interventies aangeboden. Om na de interventie te voorkomen dat
kinderen opnieuw de fout in gaan wordt extra geïnvesteerd in nazorgtrajecten.
Deze extra investering betreft zowel het vergroten van het aantal trajecten
als de methodische intensivering van deze trajecten.Hiervoor is een heldere verantwoordelijkheidsverdeling van rijk, provincie
en gemeente nodig. De gemeente is regievoerder. In het preventief jeugdbeleid
van de gemeenten zullen vanaf 2005 minimaal afspraken staan over de aanpak
van de risicojeugd en de afspraken met onderwijs, zorg, politie en justitie
over hun betrokkenheid en aandeel daarin.Praktische problemen in de samenwerking en informatievoorziening zullen
worden aangepakt, door het verbreden van de aanpak naar OCW (scholing, stages),
VWS (vroegsignalering, hulp en begeleiding), SZW (arbeidstoeleiding,
uitkeringen), VROM (huisvesting na detentie) en BZK (politie, gemeenten, GSB).Overlastgevende jongerenIn de expertmeetings werd meer aandacht gevraagd voor die jongeren die
buiten de veelplegeraanpak vallen, maar die wel stelselmatig op straat behoorlijk
veel overlast veroorzaken. Bij deze groep jeugdigen is vaak sprake van een
combinatie van problemen. Zij zijn vaak ook – al dan niet via de route
van het spijbelen – bekend binnen de jeugdzorg vanwege achterliggende
(gezins)problematiek. Voorts pleegt een deel van hen ook (veelvuldig) strafbare
feiten.Het wetsvoorstel gedragsbeïnvloeding jeugdigen dat momenteel in consultatie
is, voorziet in uitbreiding van de mogelijkheden om jeugdigen die via het
strafrecht met justitie in aanraking komen, in aanmerking te brengen voor
vormen van (her)opvoeding.Voorts bereidt VWS een aanvulling op de Wet op de jeugdzorg voor die het
mogelijk maakt om jeugdigen die vanwege hun problematische achtergrond in
aanmerking komen voor een civielrechtelijke uithuisplaatsing, in voorkomende
gevallen besloten/gesloten te plaatsen. Hiermee moet worden voorkomen dat
deze moeilijke categorie van jeugdigen wordt opgevangen in inrichtingen die
niet de voor hen juiste behandeling kunnen geven, waardoor ze gaan zwerven
binnen het jeugdzorgcircuit.Veiligheid in het onderwijsDe veiligheid op het overgrote deel van de scholen wordt als positief
ervaren. Wel doet zich een groot aantal incidenten voor die de veiligheid
op school aantasten, bijvoorbeeld verbaal geweld, pesterijen en vandalisme
en fysiek geweld. Verder is er behoefte aan versterking van de interne zorgstructuur
van scholen, aan mogelijkheden voor (tijdelijke) opvang van gedragsmoeilijke
leerlingen en aan effectievere samenwerking met externe partners.Het Plan van aanpak veiligheid in het onderwijs en
de opvang van risicoleerlingen1 van
de minister van OCW voorziet in concrete maatregelen, waarbij de eigen verantwoordelijkheden
van leerlingen en hun ouders alsmede de scholen en hun personeel centraal
staan. Aansluitend daarop is het netwerk rond de school van belang. Ingezet
wordt op een driesporenbeleid, bestaande uit preventieve, curatieve en repressieve
maatregelen.De preventieve maatregelen omvatten deskundigheidsbevorderende activiteiten
voor docenten en onderwijsondersteunend personeel en het vergroten van sociale
competenties van leerlingen. De curatieve maatregelen bestaan uit versterking
van de leerlingbegeleiding in het primair en voortgezet onderwijs en het creëren
van een effectieve samenwerking tussen onderwijs en andere jeugdvoorzieningen.
De repressieve maatregelen voorzien in het creëren van reboundvoorzieningen
en verruiming van de plaatsingsmogelijkheden in het ZMOK-onderwijs. De reboundvoorzieningen
bieden de mogelijkheid om leerlingen tijdelijk buiten de reguliere onderwijssetting
op adem te laten komen. In deze periode wordt ingezet op gedragsverandering,
herstel van de gezagsverhoudingen, verbetering van de leerattitude en het
inhalen van lesachterstanden. Daarnaast worden eventueel aanvullende maatregelen
genomen, zoals de inzet van jeugdzorg.SchooluitvalEr is een duidelijke relatie tussen frequent schoolverzuim en schooluitval
en crimineel gedrag van jongeren. Er komt een landelijk model dat gemeenten
en andere betrokkenen toe kunnen passen om een doeltreffende verzuimbeleid
te kunnen voeren. Hiertoe worden momenteel vier pilots uitgevoerd. In het
model gaat het om een zo goed mogelijke mix van instrumenten
en een goede samenwerking tussen de betrokken organisaties. Een eerste inventarisatie
van instrumenten is reeds te vinden op de website www.voortijdigschoolverlaten.nl.
Op basis van beschrijvingen van de vier pilots zal het model verder worden
gecomplementeerd, en naar verwachting op de landelijke dag van de leerplicht
(2005) gepresenteerd.Antilliaanse risico-jongerenHet Rijk en de 18 gemeenten met een substantiële groep Antilliaanse
jongeren – de zogenoemde Antillianengemeenten – hebben de afgelopen
jaren reeds ingezet op de aanpak van de problematiek met Antilliaanse jongeren.
De bijdrageregeling voor de in eerste instantie zeven Antillianengemeenten
is een goede stimulans geweest voor het tot stand brengen van verschillende
aansprekende projecten voor Antilliaanse jongeren.Voor een meer structurele en sluitende ketenaanpak zal het Rijk bestuurlijke
arrangementen sluiten met de 18 Antillianengemeenten over te behalen meetbare
doelen op de resultaatgebieden voortijdig schoolverlaten, jeugdwerkloosheid
en overlast en criminaliteit. De aanpak zal gericht zijn op gezinsondersteuning
(opvoedingsondersteuning, schuldhulpverlening etc.), verschillende vormen
van begeleid wonen inclusief internaatachtige voorzieningen en verbetering
van informatievoorziening tussen verschillende instanties.Een deel van de jongeren is moeilijk vindbaar door hun grote mobiliteit.
Het Ministerie van Justitie zal een quick scan laten uitvoeren naar de mobiliteit
en de grootte van de groep die niet correct staat ingeschreven in de bevolkingsadministratie,
in overleg met het OM de inzet van de bovenregionale recherche bevorderen
en zorg dragen voor de totstandkoming van een interventieteam Veiligheid en
Jeugd met Antilliaanse expertise.Op 4 oktober 2004 hebben de regeringen van de Nederlandse Antillen
en van Nederland de gemengde commissie Antilliaanse probleemjongeren ingesteld.
De commissie had de taak voor 10 november jl. te adviseren over mogelijkheden
voor een effectieve aanpak vanuit beide landen van de problematiek van Antilliaanse
jongeren die in Nederland afglijden. De commissie heeft op 10 november
bericht geen overeenstemming te kunnen bereiken over een voorstel voor een
aanpak. Over de thans te zetten vervolgstappen wordt de Tweede Kamer nader
geïnformeerd.3.4 Aansluiting ketens op lokaal niveauOp het lokale niveau komen de verschillende ketens samen: politie, justitie,
zorg, onderwijs, huisvesting, arbeid en inkomen, etc. De gemeente heeft de
verantwoordelijkheid deze ketens met elkaar te verbinden. Er worden echter
belemmeringen geconstateerd bij de invulling van deze regierol van de gemeente.
Zo kwam uit de expertmeetings naar voren dat op lokaal niveau een voorziening
om de regie op de veiligheidsketen te voeren vaak ontbreekt, er een veelheid
aan regisseurs is, samenwerking niet afdwingbaar is, geldstromen versnipperd
zijn en de verantwoordelijkheidsverdeling niet altijd duidelijk is. Rijk en
gemeenten gaan die belemmeringen nu samen aanpakken. Die aanpak moet er toe
bijdragen dat de vrijblijvendheid in de afspraken verdwijnt en dat de verantwoordelijkheidsverdeling
op het lokale niveau helder wordt belegd.GSB-stedenMet de 30 grote steden zijn afspraken gemaakt in het beleidskader GSBIII Samenwerken aan de Krachtige stad.1 Deze afspraken hebben onder meer betrekking op de aanpak van veelplegers,
overlastgevende personen, huiselijk geweld en risicogebieden, waarbij de rol
van de gemeenten centraal staat. In de Meerjaren Ontwikkelprogramma's
(MOP's) worden de afspraken per stad vastgelegd. In januari 2005 worden de
convenanten door het rijk en de steden ondertekend en worden de afspraken
voor de periode 2005–2009 in uitvoering genomen.Middelgrote en kleine gemeentenVoor de niet-G30-gemeenten is dit najaar het project Veilige gemeenten
gestart, waarin verkend wordt hoe de vrijblijvendheid in het veiligheidsbeleid
kan worden weggenomen. Gemeenten zullen worden ondersteund bij het vormgeven
van integraal veiligheidsbeleid. De aanpak concentreert zich op de volgende
hoofdlijnen:• versterking c.q. verduidelijking van de regiefunctie van de gemeente
bij veiligheidsbeleid;• versterking van de bestuurlijke verantwoordelijkheid voor het veiligheidsbeleid
in de gemeente;• versterking en verbetering van de structurele samenwerking met
ketenpartners;• verbetering van het zicht op de veiligheidssituatie in de gemeente.Tegengaan van vrijblijvendheidOp de korte termijn worden reeds lopende initiatieven
als het Centrum voor criminaliteitspreventie (CCV), Slagen voor veiligheid,
het Strategisch Beraad Veiligheid, het opzetten van een netwerk van veiligheidscoördinatoren,
de urgente aanpak, verder geïntensiveerd dan wel vormgegeven. De voorbeelden
van succesvolle regionale samenwerking die reeds beschikbaar zijn, zullen
actief worden uitgedragen.Om ook op de langere termijn de vrijblijvendheid
op lokaal niveau te verminderen wordt onderzocht welke instrumenten daaraan
kunnen bijdragen. Gedacht kan worden aan een wettelijke verantwoordelijkheid
van gemeenten voor het veiligheidsbeleid; een wettelijke doorzettingsmacht
voor gemeenten richting de lokale partners in veiligheid – zoals zorg,
huisvesting, onderwijs en dergelijke – zodat de gemeente samen met politie
en justitie tot een sluitende keten kan komen; het sluiten van convenanten
tussen rijk en gemeenten over de aanpak van onveiligheid; en een herbezinning
op de sturingsrelatie tussen rijk en gemeenten. Al deze maatregelen moeten
er toe bijdragen dat de bovengenoemde knelpunten nog deze kabinetsperiode
worden opgelost, dan wel dat de oplossingen in gang zijn gezet.Bij het terugdringen van de vrijblijvendheid past ook dat het rijk en
gemeenten elkaar aanspreken op hun verantwoordelijkheden. Randvoorwaarde om
gemeenten gericht te kunnen aanspreken op hun verantwoordelijkheid voor veiligheid
is dat er voldoende inzicht bestaat in de staat van de veiligheid op lokaal
niveau. Onder meer in het kader van de stroomlijning van de monitors op het
terrein van de veiligheid wordt dit inzicht verkregen.Justitie in de buurt-nieuwe stijlJib-nieuwe stijl staat voor de wijk- en/of probleemgerichte aanpak van
veiligheids- en criminaliteitsproblemen door breed samengestelde «veiligheidssamenwerkingsverbanden»,
waarbij de nadruk ligt op de deelname en bijdrage van Justitie. Jib-oude stijl
heeft een sterke bijdrage geleverd aan de ketensamenwerking tussen de betrokken
justitieorganisaties op uitvoerend niveau. In een aantal situaties is al sprake
van samenwerking en afstemming met de gemeente of de zorginstellingen. In
JIB-nieuwe stijl worden de justitiële en bestuurlijke keten op een minder
vrijblijvende manier dan tot nu toe tot elkaar gebracht, om tot een integrale
probleemgerichte aanpak te komen. Zo'n samenwerkingsverband kan ingezet worden
voor een specifiek (probleem)gebied, maar richt zich niet noodzakelijkerwijs
op één afgebakende wijk. Immers, zowel problemen als personen
die de problemen veroorzaken hoeven zich niet aan de grenzen van één
specifieke wijk te houden. Daarnaast kan de samenwerking ingezet worden op
een specifieke probleemaanpak, zoals de (jeugdige) veelplegers of huiselijk
geweld.Jib-nieuwe stijl gaat vanaf 2005 van start. Aanvragen voor een bijdrage
in de financiering van initiatieven die in 2005 van start zullen gaan kunnen
in 2004 nog worden ingediend. Een van de voorwaarden voor toekenning van een
bijdrage is dat sprake is van co-financiering door niet-Justitieorganisaties.
De bijdrage bedraagt in 2005 maximaal € 130 000,–, in
de jaren na 2005 maximaal € 200 000,–; dit tot ten hoogste
de helft van de totale projectkosten. De bijdrage is van tijdelijke aard (maximaal
drie jaar).Tegengaan van overlast en verloederingIn aanvulling op de aanpak van overlastgevende jongeren (paragraaf 3.2)
wordt opgemerkt dat de handhaving van de openbare orde een gemeentelijke verantwoordelijkheid
is. Enkele APV's kennen ook al bepalingen over overlast. Gemeenten kunnen
meer gebruik maken van hun regelgevende en andere bevoegdheden om aan overlast
een eind te maken. Een van de mogelijkheden is een strafrechtelijke sanctionering
van (ernstige vormen van) overlast.Veel gemeenten geven aan dat de ontwikkeling van de wijkaanpak, waarbij
burgers nadrukkelijk worden betrokken bij de veiligheidsproblematiek, een
positieve invloed heeft op de leefbaarheid in de wijk. De wijze waarop de
woonomgeving is ingericht, bijvoorbeeld, is mede bepalend voor de veiligheid(sbeleving)
van een ieder. Daarvoor zijn enkele veiligheidsconcepten- en instrumenten
ontwikkeld, zoals de Veiligheidseffectrapportage en het Politiekeurmerk Veilig
Wonen. Daarnaast zetten onder meer de ministeries van VROM en VWS in op verbetering
van de leefbaarheid van wijken, bijvoorbeeld door de aanpak van de 56 herstructureringswijken.3.5 Aansluiting burger en bedrijfslevenUit het onlangs verschenen Sociaal en Cultureel rapport
20041 blijkt dat er onder de bevolking
brede steun bestaat voor intensivering van het beleid gericht op de aanpak
van criminaliteit en onveiligheid in de toekomst. Tevens blijkt dat een ruime
meerderheid van de bevolking verwacht in 2020 meer zelf verantwoordelijk te
zijn voor de veiligheid in de eigen woonomgeving. Ook het kabinet is van mening
dat de veiligheid niet alleen een zaak van de overheid is. Een actieve inzet
van burgers en bedrijfsleven is onontbeerlijk. Om het nemen van deze eigen
verantwoordelijkheid te ondersteunen worden de volgende initiatieven ontplooid.Beleving van de burgerHet huidige Veiligheidsprogramma richt zich in eerste instantie op het
verbeteren van de objectieve veiligheid. Van belang is echter ook om goed
aan te sluiten bij de factoren die de subjectieve veiligheid, dat is de veiligheidsbeleving
van de burger, direct of indirect beïnvloeden. Hiernaar zal onderzoek
worden gedaan. De resultaten daaruit kunnen worden gebruikt om in samenwerking
tussen burgers, lokale overheden, maatschappelijke organisaties en de landelijke
overheid de aanpak te verfijnen en de subjectieve veiligheid van de burger
verder te verbeteren.PubliekscampagneHet huidige Veiligheidsprogramma bevat maatregelen die het vertrouwen
en de participatie van de burger in de veiligheid moeten vergroten: bijvoorbeeld,
de uitbreiding van de mogelijkheden voor elektronische of telefonische
aangifte of aangifte op locatie, het creëren van de mogelijkheid om anoniem
te melden (Meld Misdaad Anoniem) en om de politie te helpen bij de opsporing
(burgernet).In 2005 en 2006 wordt daarnaast een communicatieoffensief ontplooid om
burgers op deze mogelijkheden te attenderen en om hen aan te sporen (nog meer)
de eigen verantwoordelijkheid te nemen om samen met de overheid de onveiligheid
aan te pakken. Dit offensief omvat de volgende acties.• De publiekscampagne Nederland Veilig heeft
ten doel de Nederlandse samenleving bewust te maken van haar eigen verantwoordelijkheid
bij veiligheid en bij concrete voorvallen concrete handelingsmogelijkheden
aan te bieden. De kernboodschap luidt: alleen sámen maken we Nederland Veilig. Het betreft een meerjarige campagne
op televisie, radio, en posters en in dagbladen. Herkenbare elementen van
de campagne zijn het logo (Nederland Veilig) en De Cock met c.o.c.k. als de
voor burgers herkenbare spokesman in de TV- en radiospotjes. Binnen de algemene
publiekscampagne zullen deelcampagnes worden gevoerd op voor burgers herkenbare
en relevante thema's. In dit kader zijn de afgelopen periode twee campagnes
gevoerd: over geweld op straat en de identificatieplicht. De komende jaren
zullen ongeveer tweemaal per jaar soortgelijke campagnes worden gevoerd.• Per 1 oktober 2004 is de website (www.nederlandveilig.nl)
in de lucht. Deze doet een beroep op de burger om zelf een bijdrage te leveren
aan het creëren van een veilige samenleving. De site biedt daartoe concrete
handelingsperspectieven. De site sluit aan bij de eigen beleving van de burger.
Daarnaast schetst de site het kader waarbinnen alle maatregelen op het terrein
van veiligheid worden genomen en wordt de burger op de hoogte gehouden van
de belangrijkste ontwikkelingen.• Voor de professioneel betrokkenen bij de integrale aanpak van de
veiligheid is eveneens een website beschikbaar (www.veiligheidsprogramma.nl).
Deze site is een «jumpsite» voor alles wat met veiligheid te maken
heeft: overzichten van alle betrokkenen en hun doelstellingen/werkzaamheden,
interactiemogelijkheden (forum e.d.) en actuele informatie.• Rondom de publiekscampagnes wordt er ook landelijk geadverteerd,
met name in de regionale bladen, om goed in het hele land door te dringen
met de aanpak van veiligheid. Deze advertenties laten zien welke acties de
overheid onderneemt en met welke acties de burger hieraan kan bijdragen. De
PR-strategie kan ook ingezet worden door lokale/regionale partners met betrekking
tot lokale initiatieven (bijvoorbeeld «Utrecht veilig»). Om een
extra grote impact van de nationale campagnes te bewerkstelligen zal begeleidende
informatie van de campagnes reeds bij de start ook verspreid worden onder
de lokale/regionale partners. De exposure wordt op deze manier gedurende de
campagnes sterk vergroot.Advertentie uit de publiciteitscampagne «Nederland veilig»Afspraken met het bedrijfslevenBegin 2004 hebben overheid en bedrijfsleven het Actieplan Veilig Ondernemen
ondertekend dat een tiental projecten omvat voor de periode 2004–2008
gericht op het tegengaan van criminaliteit waar het bedrijfsleven slachtoffer
van wordt.Begin 2005 zal de Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven 2004 worden gepubliceerd.
Op grond hiervan zullen in een Actieplan Veilig Ondernemen deel 2 aanvullende
afspraken worden geformuleerd om de criminaliteit waar het bedrijfsleven slachtoffer
van wordt tegen te gaan. De afspraken zullen bijvoorbeeld betrekking hebben
op de thema's winkelcriminaliteit, versterking van de repressie en de beveiliging
van diefstalgevoelige producten.Paragraaf 4. Nieuwe accenten4.1 InleidingDe keuze voor de huidige speerpunten wordt, blijkens de uitkomsten van
de expertmeetings, nog steeds ondersteund. Er waren echter ook signalen dat
op een aantal onderdelen aanscherping of aanvulling van het Veiligheidsprogramma
nodig is, en ook uit andere bronnen wordt duidelijk dat nadere accentuering
nodig is. Het betreft dan met name de aanpak van geweld, het tegenhouden van
criminaliteit, de aanpak van de zware of georganiseerde criminaliteit en de
internationale samenwerking bij de bestrijding van de grensoverschrijdende
criminaliteit.In de nu volgende paragrafen worden de verschillende initiatieven kort
aangekondigd. De concrete uitwerking zal de Tweede Kamer nog in separate brieven
worden toegezonden. Voor wat betreft het volgen van de voortgang van de verschillende
beleidsvoornemens zal de verantwoording over de aanpak van geweld en het tegenhouden
geschieden in de voortgangsrapportages over de uitvoering van het Veiligheidsprogramma.
Voor de aanpak van de zware of georganiseerde criminaliteit en de internationale
samenwerking en de uitvoering van de cannabisbrief bestaan afzonderlijke verantwoordingstrajecten
en zal de Tweede Kamer om deze bestaande trajecten worden geïnformeerd.4.2 GeweldIn paragraaf 2 is aangegeven dat het aantal geweldsdelicten nog steeds –
zij het gering – stijgt en zich lijkt te stabiliseren op hetzelfde –
hoge – niveau, terwijl het aantal vermogensdelicten reeds daalt. Het
kabinet ziet hierin noodzaak om de aanpak van geweld te intensiveren. In het
eerste kwartaal van 2005 zal het kabinet een beleidsverkenning geweld aan
de Tweede Kamer aanbieden, waarin de maatregelen verder worden uitgewerkt.
De hoofdlijn van de maatregelen is als volgt.Geweld preventief én repressief aanpakkenDe afgelopen jaren hebben burgers, maatschappelijke organisaties, overheid
en bedrijfsleven tal van initiatieven ontplooid om geweld tegen te gaan. Van
de meeste is echter onhelder hoe effectief ze zijn tegen agressie en geweld.
Het ministerie van Justitie wil samen met de initiatiefnemers de effectiviteit
evalueren en de toepassing van initiatieven die meetbaar resultaat opleveren
stimuleren. De samenhang in de preventieve en repressieve aanpak van geweld
zal worden verbeterd, onder andere door dwarsverbanden te leggen tussen de
maatregelen in het publieke, semi-publieke en privé-domein. Nog in
2004 worden de resultaten gepresenteerd van een onderzoek naar de samenhang
tussen huiselijk geweld en publiek geweld. In 2005 worden de knelpunten in
de strafrechtelijke aanpak, onder meer bij het doen van aangifte, geïnventariseerd
en daar waar mogelijk opgelost. Een deel van de agressie en het geweld in
de samenleving is het gevolg van onhelderheid die bestaat over de normen die
bijvoorbeeld gelden op school, in de sport, in de buurt. Op basis van een
evaluatie die medio 2005 verschijnt, zal het ministerie van Justitie het opstellen
van gedragscodes en -protocollen bevorderen.Bestrijding risicofactoren geweldRisicofactoren bij het gebruik van geweld zijn alcoholmisbruik, crackgebruik,
mediageweld en wapenbezit. De campagne «Stop geweld op school»
die op 13 oktober 2004 van start is gegaan richt zich onder meer op het
inleveren van wapens door scholieren. Bij gebleken succes kan zo'n campagne
in volgende jaren herhaald worden. Over nut en noodzaak van de aanpak van
mediageweld buigt zich momenteel een commissie van het ministerie van OC&W.
Over de risicofactor alcoholmisbruik zijn onlangs nieuwe studies verschenen.
Circa 80% van het geweld in het publieke domein wordt onder invloed van alcohol
gepleegd. Bezien wordt welke mogelijkheden de overheid, naast voorlichting,
heeft om alcoholmisbruik aan te pakken.Huiselijk geweldHet kabinet streeft naar een verbetering van de aanpak van huiselijk geweld.
Lokaal dienen daartoe, onder regie van gemeenten, samenwerkingsverbanden te
worden gecreëerd van politie, openbaar ministerie, reclassering, vrouwenopvang
en andere hulporganisaties die met elkaar een sluitende aanpak bieden. Er
moet een landelijk dekkend netwerk van advies- en steunpunten ontstaan, dat
toegang biedt tot het interventieaanbod van de politie en het
hulpaanbod van zorginstellingen. Met de VNG zijn prestatie-afspraken gemaakt:
vóór het eind van 2006 zullen 250 gemeenten meer dan in 2004
het geval was, werk maken van de aanpak van huiselijk geweld.In het kader van het grotestedenbeleid worden tussen het rijk en de G30
prestatieafspraken gemaakt over het verbeteren van de aanpak van huiselijk
geweld. Iedere stad formuleert voor de periode 2005–2009 een ambitie
op de volgende indicatoren:– de aanwezigheid van een convenant/arrangement tussen politie,
openbaar ministerie, vrouwenopvang, reclassering, forensische psychiatrie
en andere hulp- of zorginstellingen die betrokken zijn bij de aanpak van huiselijk
geweld;– de aanwezigheid van een advies- c.q. steunpunt huiselijk geweld
(uiterlijk in 2008 gereed);– het aantal eerste meldingen van huiselijk geweld en van herhaling
van huiselijk geweld.Het streven ten aanzien van de G30 is gericht op een stijging (eind 2009)
van het aantal eerste meldingen van huiselijk geweld in de politieregistratie
als teken van toegenomen aangiftebereidheid en een daling (eind 2009) van
het aantal herhaalde meldingen van huiselijk geweld als indicatie van de effectiviteit
van de aanpak van dit type geweld.De staatssecretaris van VWS heeft op 20 juli 2004 een stimuleringsregeling
uitgevaardigd waarmee de 35 centrumgemeenten voor vrouwenopvang in de gelegenheid
worden gesteld een meerjarige uitkering aan te vragen voor de oprichting of
uitbreiding van advies- en steunpunten huiselijk geweld, die uiterlijk op
1 januari 2006 operationeel dienen te zijn. Van de gemeenten wordt een
bijdrage van tenminste 40% verwacht. Inmiddels hebben alle 35 centrumgemeenten
een aanvraag ingediend.Eén van de voorwaarden voor een uitkering is samenwerking met relevante
organisaties en instellingen, waaronder de politie, die als back office fungeren voor verdere hulp en interventie.Het ziet er dus naar uit dat er in 2006 een landelijk dekkend netwerk
van tenminste 35 advies- en steunpunten huiselijk geweld zal zijn.In 2004 heeft de minister van Justitie de Tweede Kamer het kabinetsstandpunt
met betrekking tot invoering van een wettelijk huisverbod voor plegers van
huiselijk geweld toegezonden. Een wetsvoorstel wordt thans uitgewerkt en zal
in 2005 aan de Kamer worden voorgelegd.Inzet politieDe bestaande kwantitatieve prestatieafspraken met de politiekorpsen ten
aanzien van de 40 000 extra verdachten en de 180 000 extra uit staandehoudingen
voortkomende boetes en transacties blijven gehandhaafd. Verdere verhoging
daarvan zou leiden tot een verzwaring van de werklast bij de justitieketen,
tot een verschuiving van «zware» naar «lichte» zaken
en tot (additionele) problemen in de verwerking. Het (enkel) kwantitatief
verhogen van de afspraak met betrekking tot de boetes en transacties lijkt
weer niet verstandig omdat dat ten koste kan gaan van de opsporing (politiecapaciteit
is immers maar één keer inzetbaar).Wel wil het kabinet, na overleg met het OM, met de politie de mogelijkheid
bespreken van accentverlegging binnen de gemaakte prestatieafspraken. Geweld
is één van de extra accenten waarover het kabinet wil overleggen.
De mogelijke inzet van de politie zal liggen in het verlengde van de uitkomsten
van de eerder genoemde beleidsverkenning geweld.4.3 TegenhoudenIn een tweetal documenten Misdaad laat zich tegenhouden (2001) en Tegenhouden Troef (2003) heeft
de Raad van Hoofdcommissarissen «tegenhouden» gepresenteerd
als alternatieve strategie voor de bestrijding van de criminaliteit. Tegenhouden
is onder te verdelen in een drietal elementen.1. Signaleren en adviseren: Wanneer de politie vanuit haar kennis omtrent
de criminaliteit ziet dat de private sector of de overheid effectieve maatregelen
zou kunnen nemen om misdrijven te voorkomen, dan kan de politie dat signaleren
en doorspelen naar de betrokken partijen.2. Het tegengaan van criminaliteit als diefstal van mobiele telefoons
of van fietsen, door de buit onaantrekkelijk te maken. Hiervoor zijn in het
kader van het Veiligheidsprogramma reeds activiteiten in gang gezet rondom
bijvoorbeeld de beveiliging van consumptiegoederen (beveiliging van diefstalgevoelige
voorwerpen).3. Het daadwerkelijk voorkomen van misdrijven die gepland zijn of waarbij
al een begin van uitvoering bestaat. Zo kan bijvoorbeeld een bankoverval worden
verijdeld. Dit betekent in feite het slimmer omgaan met (strafvorderlijke)
maatregelen om zo gedrag en omstandigheden te beïnvloeden om criminaliteit
te voorkomen.Over het «tegenhouden» bent u eerder geïnformeerd in
de brief van 30 maart 2004.1In de kerntakenbrief2 is ook aangegeven dat
met tegenhouden drempels worden opgeworpen om criminaliteit te voorkomen.
Deze werkwijze gaat niet ten koste van het opsporen van criminelen, maar is
aanvullend op de opsporingstaak: de politie beziet tijdens het onderzoek tevens
hoe criminele processen verlopen en op welke wijze en door welke instantie
drempels opgeworpen kunnen worden om de criminele activiteiten onmogelijk
te maken. Vaak zal de politie juist andere organisaties adviseren om op te
treden. Het is de (regie)taak van het bestuur om de betrokken partners op
het belang van hun bijdrage te wijzen. Op lokaal niveau is dit de taak van
de gemeente. Door in het opsporingsonderzoek niet alleen te focussen op verdachten,
maar ook op het inzichtelijk maken van criminele processen en het belemmeren
daarvan, kunnen andere criminele activiteiten worden voorkomen of opgelost.
«Tegenhouden» biedt perspectief op een efficiëntere en effectievere
aanpak van criminaliteit.In overleg met het politieveld zal nagegaan worden hoe de resultaten van
tegenhouden zichtbaar gemaakt kunnen worden en breder toepasbaar kunnen worden.
Het gaat immers niet alleen om de politie, maar zeker ook om overheden en
private partners. De signalerende rol van de politie is hierbij onmisbaar.TechnopreventieHet betrekken van techn(olog)ische inzichten biedt kansen voor de preventie
en bestrijding van criminaliteit. Dat is, blijkens het Sociaal en Cultureel Rapport 2004, ook de verwachting van een groot
deel van de bevolking. Tevens blijkt uit dat rapport dat de acceptatie van
nieuwe technieken, die in veel opzichten een aantasting van de privacy van
de burger kunnen betekenen, maatschappelijk nauwelijks een probleem is.Voor meer fundamentele en langdurige innovatieve ontwikkelingen zal een
«innovatieplatform voor de opsporing», een commissie van deskundigen
uit bijvoorbeeld de politie, ministeries, openbaar ministerie, olitie, ar besloten worden. roduct wil ontwikkelen en dat wil uittesten. oring
een prima platform zou kunnen zijn, dat kan daawetenschap en het
bedrijfsleven worden opgericht. Dit sluit aan bij de aanbevelingen uit «Tegenhouden
Troef» van de Raad van Hoofdcommissarissen en het binnenkort te verwachten
rapport van de commissie Winsemius «Technologie en Opsporing».
Het gaat hierbij om een overkoepelend orgaan van al deze partijen waar men
met ideeën aan kan komen, maar dat ook bepaalde ontwikkelingen initieert
met gebruikmaking van de aanwezige kennis en ervaring. Dit platform
zou zorg moeten dragen voor het verankeren van het gebruik van technologie
binnen de opsporing. In wetenschap en bedrijfsleven zijn veel technologische
toepassingen voorhanden die, zonodig met enige aanpassing, gebruikt kunnen
worden ten behoeve van de preventie en opsporing. Dit platform zal zich bijvoorbeeld
kunnen gaan richten op:• de tweejaarlijkse verkenning van nieuwe (buitenlandse) technologische
ontwikkelingen;• het onderhouden van relevante contacten met internationale counterparts
ter uitwisseling van informatie over technologische ontwikkelingen;• het verankeren van het technologiebewustzijn in de justitieorganisatie;• het formuleren, coördineren en uitdragen van beleid;• het in kaart brengen van kansen en bedreigingen en het ontplooien
van initiatieven om veelbelovende of bewezen succesvolle (buitenlandse) technologieën
te introduceren in de samenleving.Aanpak diefstal mobiele telefoonsNaar schatting worden per maand zo'n 20 000 mobiele telefoons gestolen.
Dit gaat veelal gepaard met straatroof, waardoor het veiligheidsgevoel van
de burger wordt aangetast. Het manipuleren van een IMEI-nummer is strafbaar
op grond van artikel 225 subsidiair artikel 219 van het Wetboek van Strafrecht.
Op korte termijn zullen de volgende acties worden ondernomen.1. In een overleg tussen de Ministers van Justitie en Economische Zaken
en de Chief Executive Officers van de operators zullen gezamenlijk afspraken
worden gemaakt om deze problematiek aan te pakken en de operators aan te spreken
op hun maatschappelijke verantwoordelijkheid en hen duidelijk te maken dat
de problematiek prioriteit heeft bij de overheid. Doel van dit overleg is
tevens om een Taskforce gericht op de implementatie van de IMEI-database in
Nederland op te zetten.2. Op Europees niveau zal worden aangedrongen op intensivering van de
aanpak van de diefstal van mobiele telefoons om zodoende op Europees niveau
een sluitend systeem te bewerkstelligen, waardoor het ook niet meer mogelijk
is gestolen toestellen in het buitenland te gebruiken.3. Om meer duidelijkheid te verkrijgen over de omvang van de problematiek
zal worden onderzocht of een registratiesysteem van gestolen mobiele toestellen
bij de politie ingericht kan worden, dat inzicht geeft op zowel landelijk
als regionaal niveau.4.4 Zware of georganiseerde criminaliteitDe georganiseerde criminaliteit bedreigt de integriteit van de samenleving
en heeft tal van uitwaai-effecten op de directe leefomgeving. Een effectieve
aanpak van de georganiseerde criminaliteit is van groot belang voor een permanent
klimaat van veiligheid in de samenleving.In het Strategisch Akkoord van juli 2002 werd, met het oog op een meer
doeltreffende bestrijding van de georganiseerde criminaliteit, besloten tot
de vorming van de Nationale Recherche (NR) en de bovenregionale recherche
(BR)1. Zowel de NR als de BR zijn inmiddels operationeel.
De taken, verantwoordelijkheden en bevoegdheden van de NR en de BR zijn vastgelegd
in de «Regeling nationale en bovenregionale recherche» van 15 januari
2004.2Op 16 augustus 2004 is tevens het eerste Nationaal
dreigingsbeeld zware of georganiseerde criminaliteit van het KLPD
gepubliceerd. Het opstellen van dit Nationaal Dreigingsbeeld is door de politie
met voortvarendheid uitgevoerd in het kader van de vorming van de nationale
en bovenregionale recherche. Het Nationaal Dreigingsbeeld geeft een overzicht
van een groot aantal verschijnselen en dreigingen van zware of
georganiseerde misdaad. Bovendien heeft het College van procureurs-generaal
de nota «De strafrechtelijke aanpak van georganiseerde misdaad in Nederland
2005–2010» aangeboden aan de Minister van Justitie. In deze nota
worden de uitgangspunten voor de strafrechtelijke aanpak van georganiseerde
misdaad in de komende jaren beschreven. Zo hebben de regionale rechercheonderdelen,
de bovenregionale recherchevoorzieningen, de nationale recherche, de Koninklijke
Marechaussee (KMar) en de bijzondere opsporingsdiensten (BOD's) allen een
essentiële rol in de aanpak van georganiseerde misdaad. Wie wat moet
doen is afhankelijk van de specifieke taakstelling en het niveau waarop een
vorm van georganiseerde misdaad zich manifesteert: regionaal, bovenregionaal
en (inter)nationaal. Tevens is, op voordracht van het Landelijk Parket, vastgesteld
dat de nationale recherche en het landelijk parket zich ten eerste richten
op -in principe- alle vormen van (trans)nationale georganiseerde criminaliteit.
Ten tweede krijgt de nationale recherche enkele aandachtsgebieden toegewezen
om daarin extra te investeren in -landelijk beschikbare- informatie, analyses
en expertise.Het Nationaal Dreigingsbeeld zware of georganiseerde
criminaliteit, de nota De strafrechtelijke aanpak
van georganiseerde misdaad in Nederland 2005–2010 en de notaVisie Nederlandse politie op aanpak zware of georganiseerde criminaliteit van de Raad van Hoofdcommissarissen worden eind november 2004 aan
de Kamer aangeboden. In een begeleidende brief zullen de speerpunten en de
hoofdlijnen van beleid ten aanzien van de aanpak van georganiseerde criminaliteit
worden uiteengezet. Uitgangspunten hierbij zijn dat:• voor een effectieve benadering een flexibele, gedifferentieerde
en integrale inzet van strafrechtelijke, bestuurlijke, civielrechtelijke en
preventieve instrumenten noodzakelijk is;• meer dan voorheen het diffuse en dynamische karakter van georganiseerde
misdaad kennis, inzicht en een adequate informatiehuishouding vereist om een
effectieve, flexibele en gedifferentieerde aanpak mogelijk te maken;• de internationale dimensie in de aanpak verder versterkt dient
te worden, omdat georganiseerde criminaliteit in toenemende mate internationaliseert;• de aanpak van georganiseerde misdaad niet exclusief wordt belegd,
maar een taak is van alle rechercheonderdelen. Hierbij mogen geen concrete
zaken tussen wal en schip vallen;• het Openbaar Ministerie vanuit zijn gezagsrol met betrekking tot
de strafrechtelijke aanpak van (georganiseerde) criminaliteit zorg draagt
voor gerichte prioritering.Een flexibele bestrijdingsorganisatie moet snel kunnen inspelen op de
veranderende omstandigheden. Flexibiliteit is ook gebaat bij een snelle besluitvormingsstructuur
en regie op het niveau waar georganiseerde misdaad zich uit: regionaal, bovenregionaal
of (inter)nationaal. Van verantwoording zal, op grond van het vooraf gestelde
vertrouwen in de bestrijdingsorganisatie, meer dan voorheen pas achteraf sprake
zijn. Het OM en de politie zijn door ons gevraagd voor 1 mei 2005 een
voorstel te ontwikkelen voor een verantwoordingssystematiek, op grond waarvan
ook de Tweede Kamer op termijn over de resultaten in de bestrijding van de
georganiseerde criminaliteit op de hoogte kan worden gesteld.4.5 Grensoverschrijdende samenwerkingDe grensgemeenten ervaren in toenemende mate grensoverschrijdende overlast
en criminaliteit, vaak gerelateerd aan drugstoerisme. Om hiertegen op te treden
krijgt de samenwerking met de omliggende landen een impuls.Uitvoering maatregelen cannabisbriefDe uitwerking van de cannabisbrief1 die het
kabinet in april 2004 heeft aangeboden aan de Tweede Kamer is met kracht ter
hand genomen. Een aantal voorstellen uit deze kabinetsnota – met name
die zien op terugdringen van criminele activiteiten en van overlast in het
publieke domein – staat in direct verband met het Veiligheidsprogramma.
Het betreft de volgende items:• aanpak hennepteelt: het ministerie van Justitie ontwikkelt nog
dit najaar een model integrale aanpak, op basis van een inventarisatie van
best practices. Het OM stelt, tezamen met het ministerie van Justitie, een
projectplan op dat ziet op de aanpak – vooralsnog in circa vier regio's –
van met name de organisatoren van grootschalige teelt.• drugstoerisme: in de grensstreek wordt de operationele politiesamenwerking
gericht op het afstoppen en aanhouden van (potentiële) drugstoeristen
geïntensiveerd. In Maastricht vindt een pilot plaats met de beperking
van verkoop aan niet-ingezetenen.• niet-gedoogde verkooppunten: de toepassing van de artikelen 174a
van de Gemeentewet en 13b van de Opiumwet wordt nader beschouwd.HazeldonksamenwerkingSinds de jaren negentig werkt Nederland, in het kader van de zogenaamde
Hazeldonksamenwerking, intensief samen met Frankrijk, België en Luxemburg
aan de bestrijding van grensoverschrijdende drugsgerelateerde overlast (drugstoerisme).
Operationeel krijgt de samenwerking vorm door gezamenlijke en Nederlandse
politieacties, die vooral langs de Nederlandse zuidgrens plaatsvinden. De
coördinatie hiervoor ligt bij het politiekorps Middenen West-Brabant.Per 4 oktober 2004 is een anderhalf jaar durend, en grotendeels in
het kader van de EU AGIS-subsidie gefinancierd project tussen de handhavingsdiensten
van de vier aan Hazeldonk deelnemende landen van start gegaan. Het project
richt zich zowel op de problematiek van de kleinschalige drugshandel en -overlast
alsook de daaraan gerelateerde criminaliteit. Doel is het verbeteren van de
samenwerking tussen de handhavingsdiensten van de betrokken staten en het
realiseren van een grotere effectiviteit bij de aanpak van de problematiek
en de bestrijding van de uit-, in- of doorvoer van en handel in verdovende
middelen. Gestreefd wordt naar vermindering van het aantal kleine organisaties
dat zich bezig houdt met handel in en exen import van verdovende middelen
tussen Frankrijk en de Benelux.Grensoverschrijdende samenwerking met Duitsland en BelgiëUit onderzoek van het Nederlands Centrum voor Internationale Politiesamenwerking
(NCIPS) blijkt dat voor politiefunctionarissen die in de grensstreek opereren
de grens nog steeds levensgroot aanwezig is, terwijl er voor wetsovertreders
geen grens meer bestaat. Dit belemmert een effectieve aanpak van de grensoverschrijdende
criminaliteit. Het onderzoek bracht een drietal categorieën knelpunten
aan het licht:1. het ontbreken van bevoegdheden grensoverschrijdend op te treden in
spoedeisende situaties;2. het ontbreken van juridische mogelijkheden om (op verzoek) bijstand
te verlenen;3. knelpunten op het gebied van de informatie-uitwisseling tussen de respectievelijke
politiediensten.In samenwerking met de buurlanden worden deze knelpunten opgelost. De
regelingen hiervoor worden vastgelegd in het Benelux-verdrag betreffende politiële
samenwerking en het bilaterale verdrag met Duitsland.Het Benelux-verdrag heeft tot doel de bestaande mogelijkheden voor politiële
samenwerking te verruimen ten aanzien van de handhaving van de openbare orde
en veiligheid, de bescherming van personen en goederen en ten aanzien van
de voorkoming en opsporing van strafbare feiten.Het bilateraal verdrag met Duitsland heeft tot doel de bestaande mogelijkheden
tot politiële samenwerking te verruimen, ten aanzien van de handhaving
van de openbare orde en veiligheid en ten aanzien van de voorkoming en opsporing
van strafbare feiten.Op hoofdlijnen voorzien beide verdragen in:• een regeling voor wederzijdse personele of materiële bijstand
op verzoek;• de mogelijkheid dat ambtenaren van politie in spoedeisende gevallen
zonder verzoek, op eigen initiatief en met bepaalde bevoegdheden, grensoverschrijdend
kunnen optreden;• de mogelijkheid om gemengde patrouilles en controles in de grensstreek
te organiseren;• uitbreiding van de mogelijkheden die de Schengen Uitvoeringsovereenkomst
terzake van grensoverschrijdende achtervolging en observatie biedt;• de mogelijkheid rechtstreeks gegevens uit te wisselen tussen de
politiediensten van de landen, zonder tussenkomst van het Openbaar Ministerie;Gemeenschappelijke Onderzoeks Teams (Joint Investigation
Teams)Met ingang van 1 juli 2004 is een rechtsbasis gecreëerd voor
het werken in gemeenschappelijke onderzoeksteams. In een dergelijk team werken
opsporingsambtenaren van de deelnemende EU-landen samen bij het uitvoeren
van een strafrechtelijk onderzoek dat grensoverschrijdende aspecten kent.
De kern van deze vorm van samenwerking is dat de anders in verschillende landen
uit te voeren deelonderzoeken nu kunnen worden geconcentreerd bij één
onderzoeksteam, onder één leiding. Om ervaring op te doen met
deze nieuwe vorm van internationale samenwerking bij de bestrijding van grensoverschrijdende
criminaliteit is op Nederlands initiatief een pilot gestart met een aantal
andere EU-lidstaten die zich richt op de aanpak van mensenhandel. De eerste
ervaringen met het opzetten van zo'n team zullen naar verwachting tegen het
eind van het Nederlandse EU-voorzitterschap kunnen worden gepresenteerd.XNoot1Sociaal en Cultureel Planbureau, oktober 2004.XNoot1TK 2003–2004, 29 668, nr. 1.XNoot2TK 2003–2004, 29 754, nr. 1.XNoot3TK 2003–2004, 29 362, nr. 13XNoot1TK 2003–2004, 29 200 VI, nr. 167.XNoot2Thans lopen deze pilots in Noord-Holland Noord, Rotterdam-Rijnmond en
Overijssel. Uitbreiding vindt plaats naar Vught en Limburg Zuid.XNoot1TK 2003–2004, 29 240, nr. 5.XNoot1TK 2003–2004, 21 062, nr. 116.XNoot1Sociaal en Cultureel Planbureau, In het zicht van de toekomst: Sociaal
en Cultureel Rapport 2004, oktober 2004.XNoot1TK 2003–2004, 28 684, nr. 27.XNoot2TK 2003–2004, 29 628, nr. 4.XNoot1TK 2002–2003, 28 250, nr. 4.XNoot2Stcrt. 2004, 19.XNoot1TK 2003–2004, 24 077, nr. 125. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-28684-44.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl