Regels omtrent de kamers van koophandel en fabrieken; Nota n.a.v. het verslag
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-11 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 25029, nr. 6

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum indiening

11-03-1997

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1996-1997

25029 nr. 6

06-03-1997

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamAlgemeen 1. Inleiding2. Het huidige functioneren van de kamers van koophandel3. Behoefte aan wetgeving voor de kamers van koophandel4. Inrichting en samenstelling van het bestuur6. Financiering van de kamers7. Bindende besluitvorming door de kamers8. Toezicht op de kamers9. Bedrijfseffecten10. Beëdiging deskundigenArtikelen Artikel 2Artikel 5Artikel 9Artikelen 11 en 15Artikel 17Artikel 19Artikel 32Artikel 33Artikel 34Artikel 35Artikel 36Artikel 42Artikel 55Ondertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 25029Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 82 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
25 029Regels omtrent de kamers van koophandel en fabriekennr. 6NOTA NAAR AANLEIDING VAN HET VERSLAGOntvangen 6 maart 1997 Algemeen 1. InleidingMet belangstelling heb ik kennis genomen van de over het wetsvoorstel
gemaakte opmerkingen en vragen van de leden van de vaste commissie voor Economische
Zaken. Het verheugt mij dat ook de leden van de verschillende fracties blijkens
hun inbreng de wenselijkheid onderschrijven dat nieuwe regels op het gebied
van de kamers van koophandel worden gesteld die ertoe strekken het functioneren
van de kamers te verbeteren. 2. Het huidige functioneren van de kamers van koophandelDe leden van de SGP-fractie vroegen of door schaalvergroting niet het
tegenovergestelde dreigt – namelijk juist een vergroting van de afstand
tussen de kamers en het bedrijfsleven, met name het midden- en kleinbedrijf
(MKB) – van hetgeen de regering beoogt. Naar aanleiding hiervan merk
ik op dat schaalvergroting vereist is voor een goede taakuitoefening van de
kamers. In het bijzonder geldt dit voor de taak beleidsadvisering. Deze moet
zich immers over een steeds groter gebied uitstrekken, met name ook omdat
problemen op ruimtelijk economisch vlak zich op een steeds grotere schaal
gaan afspelen. Schaalvergroting is ook vereist om de kamers in staat te stellen
een zo breed mogelijk en kwalitatief hoogwaardig dienstenpakket aan te bieden.
Niet alle taken van de kamers vereisen overigens dezelfde schaal; zo moeten
uitvoering van specifieke wetten en voorlichting zo dicht – en daarmee
zo laagdrempelig – mogelijk bij de ondernemer worden uitgevoerd. Om
recht te doen aan de kleinschaligheid van deze twee taken werken de kamers
die nu al op grote schaal werkzaam zijn, met steunpunten en filialen. Overigens
kunnen zowel de kamer als de ondernemer gebruik maken van de steeds grotere
mogelijkheden die de informatietechnologie biedt. 3. Behoefte aan wetgeving voor de kamers van koophandelNaar aanleiding van een artikel van H. Pijl in het Financieel Dagblad
van 26 september 1996 vroegen de leden van de CDA-fractie of er
wat betreft zogenaamde lege vennootschappen en vennootschappen met een andere
statutaire vestigingsplaats dan de aan die vennootschap toebehorende onderneming,
twijfel kan bestaan omtrent strijdigheid van de handelsregisterbijdrage met
richtlijn nr. 69/335/EEG van de Raad van de Europese Gemeenschappen van 17
juli 1969 betreffende de indirecte belastingen op het bijeenbrengen van kapitaal
(PbEG L 249) (kapitaalrichtlijn). Naar mijn mening bestaat voor bedoelde twijfel
geen grond. De inschrijvingsplicht voor vennootschappen vloeit voort uit richtlijn
nr. 68/151/EEG van de Raad van de Europese Gemeenschappen van 9 maart 1968,
strekkende tot het coördineren van de waarborgen, welke in de Lid-Staten
worden verlangd van de vennootschappen in de zin van de tweede alinea van
artikel 58 van het Verdrag, om de belangen te beschermen zowel van de deelnemers
in deze vennootschappen als van derden, zulks ten einde die waarborgen gelijkwaardig
te maken (Eerste venootschapsrichtlijn, PbEG L 065). De inschrijving van ondernemingen
en de daarvoor verschuldigde bijdrage moet van de plicht tot inschrijving
als vennootschap worden onderscheiden. Ingeval van lege vennootschappen en
van statutaire inschrijvingen gaat het om de inschrijving van de vennootschap
als zodanig. Daarvoor is thans een bijdrage van f 61 verschuldigd. Deze
bijdrage voldoet aan de vereisten van artikel 12, eerste lid, aanhef en onderdeel
e, van de kapitaalrichtlijn, te weten een recht met het karakter van een vergoeding.
Ik wijs er hierbij op dat de bijdrage van f 61 nauwelijks de administratieve
kosten van de inschrijving van een vennootschap dekt. Aan de geoorloofdheid
van de bijdrage voor inschrijving van vennootschappen met een andere statutaire
vestigingsplaats dan de aan die vennootschap toebehorende onderneming, doet
uiteraard niet af dat, indien de onderneming is ingeschreven bij de kamer
van de plaats van de statutaire vestiging van de rechtspersoon waaraan die
onderneming toebehoort, de inschrijving van de onderneming bij die kamer mede
geldt als inschrijving van de rechtspersoon. In dat geval is er dus geen aparte
bijdrage verschuldigd voor de inschrijving van de vennootschap. Op grond van
de Handelsregisterwet 1996 zal overigens het stelsel van meervoudige inschrijving
voor vennootschappen met een andere statutaire vestigingsplaats dan de aan
die vennootschap toebehorende onderneming, worden vervangen door een stelsel
van enkelvoudige inschrijving. De verplichting om, los van de onderneming,
ook de rechtspersoon waaraan de onderneming toebehoort, als zodanig in te
schrijven bij de kamer in het gebied waarvan de rechtspersoon statutair gevestigd
is, komt dan te vervallen. Hetzelfde geldt voor de desbetreffende bijdrageplicht.De leden van de SGP-fractie vroegen of de status van zelfstandig bestuursorgaan
nadrukkelijk beperkt is tot de uitvoering van de aan de kamers opgedragen
wettelijke taken. Ik merk hierover op dat de overheid in het algemeen terughoudend
is bij het toekennen van publiekrechtelijke bevoegdheden. In de opzet van
het wetsvoorstel vervullen de kamers zowel verplichte als facultatieve taken.
Dit zijn beide wettelijke taken die de kamer als zelfstandig bestuursorgaan
uitvoert. Daarnaast kunnen de kamers niet-wettelijke taken vervullen, die
echter wel moeten passen binnen de in artikel 2, eerste lid, aangegeven doelstelling.
Ook de niet-wettelijke taken oefenen de kamers van koophandel uit als zelfstandig
bestuursorgaan.In antwoord op de desbetreffende vraag van de leden van de SGP-fractie
merk ik op dat de arbeidsrechtelijke status van de werknemers van de kamers
door het wetsvoorstel niet wordt gewijzigd. Ik wijs er in dit verband op dat
artikel 21 van het wetsvoorstel een met artikel 14, tweede en derde lid, van
de Wet op de Kamers van Koophandel en Fabrieken 1963 vergelijkbare regeling
bevat. Daarmee wordt in het wetsvoorstel, evenals onder de huidige
wet, aan de kamers overgelaten een regeling inzake de arbeidsvoorwaarden van
het personeel vast te stellen.De leden van de GPV-fractie misten een nadere onderbouwing van de unieke
positie van de kamers van koophandel waarmee deze zich nadrukkelijk onderscheiden
van andere marktpartijen die de belangen van het bedrijfsleven behartigen.
Zij vroegen of het aanbeveling verdient de wettekst in die zin aan te scherpen
dat het onderscheidende karakter van de kamers van koophandel meer in de doelstelling
in artikel 2 tot uitdrukking wordt gebracht (meer dan «de bevordering
van de economische belangen van handel, industrie, ambacht en dienstverlening
in hun gebied»). Mijns inziens ligt aan de vraag van deze leden een
misverstand ten grondslag. Immers, de kamers van koophandel hebben niet ten
doel de belangen van het bedrijfsleven te behartigen, maar de belangen van
de regionale economie te bevorderen. Zij voeren daartoe hun taken op een onafhankelijke
wijze uit, waarbij niet de belangen van individuele bedrijven, maar het algemeen
economisch belang van het regionale bedrijfsleven in objectieve zin leidraad
is. In dit opzicht verschillen de kamers van de belangenorganisaties van het
bedrijfsleven. Deze unieke positie van de kamers van koophandel komt naar
mijn mening overigens voldoende tot uitdrukking in de doelstelling van de
kamers en wordt in de paragrafen 2 en 5 van het algemeen deel en in de toelichting
op artikel 2 van de memorie van toelichting uitvoerig toegelicht. Een nadere
aanscherping van artikel 2 zoals door de hier aan het woord zijnde leden bedoeld,
is naar mijn mening dus niet nodig. 4. Inrichting en samenstelling van het bestuurDe leden van de PvdA-fractie achtten de introductie van het profijtbeginsel
en tegelijkertijd het bewerkstelligen van legitimatie door middel van het
stemmen op ondernemingen een merkwaardige combinatie, zeker als de verschillende
taken moeilijk te scheiden zijn. Ik vind die combinatie niet merkwaardig.
Integendeel zelfs; verkiezingen en het nieuwe stelsel van financiering, mede
op basis van het profijtbeginsel, horen juist bij elkaar. Ter toelichting
het volgende. In het wetsvoorstel zijn de taken van de kamers juist zo scherp
mogelijk omschreven, mede met het oog op een zo doorzichtig mogelijk systeem
van financiering. Het algemeen bestuur bepaalt het beleid inzake de taakuitvoering
van de kamers en de op het profijtbeginsel gebaseerde financiële bijdragen
die de ondernemers moeten betalen. Voor ondernemers is het dus van belang
zeggenschap te hebben ten aanzien van de samenstelling van het algemeen bestuur.
Het systeem van verkiezingen is daarbij het gereedschap. In het in het wetsvoorstel
neergelegde systeem van getrapte verkiezingen wordt gestemd op ondernemersorganisaties
en niet, zoals deze leden veronderstelden, op ondernemingen. Ondernemersorganisaties
bepalen voor tweederde de samenstelling van het bestuur. Hoeveel leden een
organisatie mag benoemen hangt af van het aantal gewogen stemmen dat een organisatie
krijgt. De zwaarte van de stem van de ondernemers wordt bepaald door de hoogte
van de op het profijtbeginsel gebaseerde heffingen die zij moeten betalen
aan de kamer. Aldus hebben degenen die het meest betalen ook de meeste zeggenschap
ten aanzien van de samenstelling van het bestuur.De leden van de PvdA-fractie vroegen waarom wordt gekozen voor getrapte
verkiezingen terwijl – aldus deze leden – bij de waterschappen
verkiezingen niet in alle opzichten een succes zijn gebleken. Naar mijn mening
hebben deze leden een te negatief beeld van de verkiezingen bij waterschappen.
De ervaringen zijn verschillend. Uit een evaluatie van het Hoogheemraadschap
voor Rijnland blijkt bijvoorbeeld dat de ervaringen met de verkiezingen positief
zijn. Zeker nu men is overgegaan tot het schriftelijk stemmen is de opkomst
aanmerkelijk verhoogd. In dit verband wijs ik er op dat met het
oog op een zo groot mogelijke opkomst in het wetsvoorstel is geregeld dat
de verkiezingen ten behoeve van de besturen van de kamers schriftelijk zijn.De leden van de PvdA-fractie wilden graag uitgebreider geïnformeerd
worden over de discussie rond het knelpunt van de matige betrokkenheid van
het bedrijfsleven bij de kamers. De geringe betrokkenheid wordt thans veroorzaakt
door het feit dat ondernemers in de desbetreffende regio niet het gevoel hebben,
dat hun kamer van koophandel een organisatie is van en voor het regionale
bedrijfsleven. De ledenvergadering kan wel sturen in de mate waarin een kamer
haar taken invult, maar de ondernemers in de regio zelf hebben nauwelijks
invloed op de samenstelling van de ledenvergadering, dus ook niet op de invulling
van de taken door hun kamer van koophandel. De kamers spelen mede daardoor
onvoldoende in op de behoeften van het regionale bedrijfsleven. In paragraaf
4 van de memorie van toelichting wordt op dit knelpunt nader ingegaan en aangegeven
hoe door het invoeren van getrapte verkiezingen de afstand tussen ondernemers
en kamers van koophandel kan worden verkleind.In verband met de vraag van de leden van de PvdA-fractie om meer inzicht
te krijgen in de besproken alternatieven merk ik op dat bij de totstandkoming
van het wetsvoorstel overwogen is om niet getrapte, maar rechtstreekse verkiezingen
in te voeren. Hiervan is evenwel, mede naar aanleiding van het commentaar
van de werkgevers- en werknemersorganisaties, afgezien. Bij directe verkiezingen
is de band tussen de gekozenen en de ondernemersorganisaties minder sterk.
Hierdoor is de kans reëel dat de bestuursleden niet een centrale positie
in de regionale netwerken van het bedrijfsleven innemen. Eén van de
aandachtspunten in het kabinetsstandpunt met betrekking tot de bestuursleden
is juist dat de leden zo'n centrale positie zouden moeten hebben. Voorts is
het denkbaar dat bij directe verkiezingen goede kandidaten zich niet beschikbaar
zouden willen stellen uit angst voor gezichtsverlies indien zij niet gekozen
zouden worden. Beide nadelen doen zich bij een stelsel van getrapte verkiezingen
niet voor.In antwoord op de vraag van de leden van de PvdA-fractie of de geringe
betrokkenheid van ondernemers niet meer te maken heeft met het takenpakket
van de kamers dan met de bestuursstructuur, merk ik op dat het voor een ondernemer
wel degelijk van groot belang is hoe en met welke intensiteit de door een
kamer van koophandel verleende diensten worden verricht. Overigens is dat
onder het regime van de huidige wet ook het geval, al is het voor de ondernemers
wellicht nog niet zo zichtbaar. Zo raken de taken loketfunctie en voorlichting
de individuele ondernemer heel direct, maar ook de uitoefening van de taak
beleidsadvisering is voor een ondernemer van groot belang. In het wetsvoorstel
worden deze taken duidelijker onderscheiden en wordt de financiering van de
verschillende taken direct gekoppeld aan de taken. Ik verwacht dat als gevolg
daarvan de ondernemers meer belangstelling krijgen voor de wijze waarop de
kamers hun taken uitoefenen en dat zij worden gemotiveerd hun stem te laten
klinken ten aanzien van de bestuursamenstelling.De leden van de PvdA-fractie vroegen waarom het voorstel van verkiezingen
niet hoeft te gelden voor de werknemersvertegenwoordigers in het algemeen
bestuur. Het belangrijkste argument hiervoor is, dat ondernemers een financiële
bijdrage aan de kamers van koophandel leveren en werknemersleden niet. Daarmee
ligt ingevolge het beginsel «belang-betaling-zeggenschap» een
verkiezing voor werkgeversleden meer voor de hand dan een verkiezing voor
werknemersleden. Daarnaast zijn werknemers, in tegenstelling tot de werkgevers,
uitsluitend landelijk georganiseerd. Verkiezingen voor de werknemersgeleding
zouden hooguit leiden tot kleine verschuivingen tussen de huidige benoemende
werknemersorganisaties, terwijl de organisatie ervan, gezien de zeer grote
aantallen werknemers, een grootscheepse operatie zou vergen. Kan de regering nader motiveren waarom zij de opvatting van de SER niet
deelt dat de taken van de kamer zich niet zouden lenen voor eventuele betrokkenheid,
zo vroegen de leden van de CDA-fractie. Ik verwijs voor een antwoord hierop
naar het antwoord dat ik hiervoor op een vergelijkbare vraag van de leden
van de PvdA-fractie heb gegeven.Deze leden vroegen voorts of een ondernemer die deelneemt aan de verkiezingen
en gekozen wil worden als lid van het bestuur, aangesloten moet zijn bij een
ondernemersorganisatie. Wat het passief kiesrecht betreft, is in artikel 9
bepaald dat uitsluitend organisaties van ondernemers aan de verkiezingen kunnen
deelnemen. De gekozen organisaties benoemen vervolgens de leden. Kandidaten
behoeven geen lid te zijn van de desbetreffende organisatie al zal het wel
voor de hand liggen dat de organisatie veelal haar eigen leden benoemt. Met
betrekking tot het actief kiesrecht merk ik op dat elke onderneming die bij
de kamer in het handelsregister is ingeschreven of waarvan een nevenvestiging
in het gebied van de kamer is gelegen, stemgerechtigd is bij de verkiezingen
van die kamer. Ook hierbij maakt het niet uit of de desbetreffende ondernemer
al dan niet lid is van een ondernemersorganisatie.Naar aanleiding van de vraag van de leden van de CDA-fractie of voor deelname
aan de verkiezingenlijst groepsvorming noodzakelijk is, merk ik het volgende
op. In artikel 9, tweede lid, is bepaald dat aan de verkiezingen uitsluitend
organisaties kunnen deelnemen die aan een aantal in dat artikellid genoemde
vereisten voldoen. Vereisten zijn onder meer dat de organisatie de rechtsvorm
heeft van een vereniging met volledige rechtsbevoegdheid, dat zij ten minste
één jaar moet bestaan op het tijdstip van de verkiezingen en
dat zij moet beschikken over een nog bij algemene maatregel van bestuur te
bepalen aantal verklaringen van stemgerechtigden die haar deelname ondersteunen.
Er moet dus sprake zijn van een enigszins bestendige organisatie die over
een zeker draagvlak beschikt voor deelname aan de verkiezingen. Deze eisen
zijn gesteld om te voorkomen dat in de besturen van de kamers de verschillende
lokale deelbelangen van kleine (gelegenheids)groeperingen een rol zouden spelen.
Het is overigens niet de bedoeling dat alleen thans bestaande organisaties
deelnemen aan de verkiezingen. Uiteraard kunnen nieuw op te richten organisaties
die aan de hiervoor genoemde vereisten voldoen, deelnemen aan de verkiezingen.
Het is zelfs denkbaar dat de mogelijkheid om aan de verkiezingen deel te nemen,
mede een stimulans kan zijn voor het oprichten van ondernemersorganisaties.
Tenslotte merk ik ten aanzien van de deelname aan de verkiezingen nog op dat
het niet zo is dat regionale afdelingen van landelijke ondernemersorganisaties
die werkzaam zijn in het gebied van de kamer zelf rechtspersoonlijkheid moeten
bezitten.De veronderstelling van de leden van de CDA-fractie dat leden die uit
de kring van de werknemers worden benoemd, geen lid behoeven te zijn van de
benoemende vakorganisatie is juist. Het ligt echter ook hier voor de hand
dat de organisaties in de praktijk veelal hun eigen leden zullen benoemen.Deze leden vroegen voorts om uitleg van de zinsnede dat het in het wetsvoorstel
neergelegde systeem van verkiezingen, waarbij het gewicht van de stem wordt
gekoppeld aan de hoogte van de heffing, een waarborg geeft voor een goede
afspiegeling van het regionale bedrijfsleven. Met deze zinsnede wordt aangegeven,
dat conform het principe «belang-betaling-zeggenschap» aan de
stem van een ondernemer een gewicht wordt toegekend, dat afhankelijk is van
de hoogte van zijn bijdrage aan een kamer van koophandel. De hoogte van de
bijdrage is gerelateerd aan de grootte en de rechtsvorm van een onderneming.
Ruwweg kan gesteld worden, dat hoe meer een ondernemer moet betalen, des te
meer zeggenschap hij heeft. Daarmee wordt ook een evenwichtige verdeling over
de grote en kleine ondernemingen bereikt. In hoeverre worden de activiteiten van de NV Databank ten aanzien van
het concurrerend bedrijfsleven beperkt, zo vroegen deze leden. In artikel
36, eerste en tweede lid, is bepaald dat een kamer er voor zorg draagt dat
zij geen werkzaamheden verricht die leiden tot ongewenste concurrentie met
het bedrijfsleven of tot oneerlijke concurrentie tussen bedrijven onderling.
Op grond van het derde lid van dat artikel kunnen bij algemene maatregel van
bestuur bepaalde activiteiten worden verboden. Voorts kunnen bij algemene
maatregel van bestuur gedragsregels worden gesteld met betrekking tot het
verrichten van bepaalde werkzaamheden. De in artikel 36 opgenomen voorschriften
zijn ook van toepassing op rechtspersonen van wie de meerderheid van de aandelen
of stemrechten in de algemene vergadering in handen is van een of meer kamers
of van wie de meerderheid van de bestuurders of commissarissen door een of
meer kamers wordt benoemd (artikel 36, vierde lid). Een en ander betekent
dat de NV Databank, die onder de werking van artikel 36, vierde lid, zal gaan
vallen, zich bij haar activiteiten ook aan deze regels moet houden zodat dus
geen sprake mag zijn van oneerlijke concurrentie met het bedrijfsleven. Bij
vermeende oneerlijke concurrentie door de kamers of de NV Databank kunnen
eventuele benadeelden de gang naar burgerlijke rechter maken uit hoofde van
onrechtmatige daad.Deze leden vroegen voorts wat de commerciële revenuen zijn die de
kamers ontlenen aan de activiteiten van de NV Databank. In 1995 heeft de NV
Databank f 10,2 miljoen afgedragen aan de kamers, waarvan f 2 miljoen
diende ter vergoeding van de kosten die de kamers moesten maken om de gegevens
aan de NV Databank te verstrekken. In 1996 werd door de NV Databank f 20,7
miljoen aan de kamers afgedragen, waarvan f 3,6 miljoen diende ter vergoeding
van de kosten van de gegevensverstrekking.Kan vanuit het principe «belang-betaling-zeggenschap» een
nadere toelichting worden gegeven op het voorstel het algemeen bestuur voor
éénderde deel te laten bestaan uit leden afkomstig uit de kring
van werknemers, zo vroegen de leden van de VVD-fractie. Zij stelden deze vraag
mede tegen de achtergrond van het belang van de werknemersgeleding bij de
onderscheiden taken van de kamers, waarbij zij ten aanzien van de taken beleidsadvisering
en regionale stimulering wezen op het functioneren van – meestal paritair
samengestelde – regionale advies- en overlegorganen. In antwoord hierop
merk ik op dat de bevordering van de economische belangen van het regionale
bedrijfsleven niet alleen een zaak is van de werkgevers en hun organisaties.
Ook werknemersorganisaties spelen in ons economisch bestel een belangrijke
rol. Als een kamer diensten verricht in het belang van een onderneming, profiteren
de werknemers van die onderneming daarvan uiteraard op een indirecte wijze
mee. Ten algemene kan gesteld worden, dat het belang van de werknemersgeleding
vooral op meso/macroniveau ligt. Bij de discussie over de toekomst van de
kamers van koophandel is de deelname van werknemersorganisaties als zodanig
dan ook niet ter discussie gesteld. Echter, niet kan worden ontkend dat ondernemers
ook nog een ander belang bij een kamer van koophandel hebben, in zoverre dat
een ondernemer wél financieel bijdraagt aan een kamer van koophandel
en een werknemer dat niet doet. Conform het beginsel «belang-betaling-zeggenschap»
is er dan ook voor gekozen de ondernemer een meer directe invloed te laten
hebben op de samenstelling van het bestuur van de kamer. Wat andere regionale
advies- en overlegorganen betreft verwijs ik naar mijn antwoord hierna in
paragraaf 6 op een vergelijkbare vraag van deze leden.De leden van de VVD-fractie vroegen naar het voordeel van het in het wetsvoorstel
vervatte systeem van samenstelling van het bestuur boven een systeem van directe
verkiezingen van het algemeen bestuur in combinatie met een kandidaatstellingsprocedure
waarbij een zeker aantal handtekeningen voorwaarde is voor de
kandidaatstelling. Voor een antwoord op deze vraag verwijs ik naar mijn eerdere
antwoord in deze paragraaf op een vraag van de leden van de PvdA-fractie naar
de alternatieven voor getrapte verkiezingen.Naar aanleiding van de vraag van de leden van de VVD-fractie wat in de
voorgestelde systematiek de invloed op de bestuurssamenstelling is van ondernemers
die niet zijn georganiseerd, hetgeen volgens deze leden met name bij ondernemers
uit het MKB nogal eens het geval is, merk ik het volgende op. Als groot voordeel
ten opzichte van het huidige systeem van benoemingen van leden van het bestuur
van de kamers zie ik dat ongeorganiseerde ondernemers in het voorgestelde
stelsel van verkiezingen de samenstelling van de ledenvergadering door hun
stemgedrag mede kunnen bepalen. Onder de huidige systematiek klinkt de stem
van een ongeorganiseerde ondernemer niet door, omdat de benoemende organisaties
de samenstelling van de ledenvergadering bepalen. En de benoemende organisaties
vertegenwoordigen uiteraard alleen aangesloten ondernemers. Nu ook de niet-georganiseerde
ondernemers hun stem kunnen uitbrengen, zullen de ondernemersorganisaties
naar verwachting ook de belangen van het ongeorganiseerde bedrijfsleven in
hun beleid verdisconteren, aangezien dit bij verkiezingen stemmen kan opleveren.
Door zijn stemgedrag kan de ongeorganiseerde dus bewerkstelligen, dat in het
bestuur zijn stem wordt gehoord.De leden van de VVD-fractie vroegen waarom het uitgangspunt «belang-betaling-zeggenschap»
niet op dezelfde wijze is vertaald als bij de waterschapswetgeving.Ik merk daarover op dat de systemen van de Waterschapswet en van dit wetsvoorstel
verschillen, mede door de verschillende historie die de waterschappen en de
kamers hebben. Zo hebben van oudsher provinciale staten een belangrijke rol
vervuld ten aanzien van de waterschappen, ook op het punt van de bestuurssamenstelling.
Het regime van de Waterschapswet rond de bestuurssamenstelling zou om die
reden al moeilijk te transponeren zijn naar dit wetsvoorstel. Verder is in
de Waterschapswet sprake van directe verkiezingen, terwijl het mijn bedoeling
is dat voor de kamers van koophandel een stelsel van getrapte verkiezingen
wordt geïntroduceerd. Dat neemt overigens niet weg dat zowel de Waterschapswet
als het wetsvoorstel ieder op een eigen wijze recht doen aan het principe
«belang-betaling-zeggenschap» en daarmee aan de representativiteit
van het algemeen bestuur.Deze leden dachten dat ter bevordering van de representativiteit van het
algemeen bestuur regels zouden kunnen worden geformuleerd inzake een goede
regionale spreiding, een spreiding over bedrijfsgrootte en een goede spreiding
over de verschillende bedrijfssectoren. Naar aanleiding hiervan merk ik op
dat de representativiteit als volgt is vorm gegeven. Alle ondernemingen die
in het handelsregister zijn ingeschreven, zijn stemgerechtigd. Hun stem krijgt
een gewicht dat hoger is naarmate zij meer betalen. Dit betekent dat de stem
van degenen die het meest betalen ook het zwaarst doorklinkt. Het is mogelijk
dat – als logisch gevolg hiervan – een verandering in de bestaande
afspiegeling van het regionale bedrijfsleven plaatsvindt. Ondernemers bepalen
immers zelf welke organisatie hen mag representeren. Het ligt in de rede dat
de ondernemingen stemmen op die organisatie waarvan zij verwachten dat deze
hun onderneming qua bedrijfsgrootte en bedrijfstak het meest effectief zal
vertegenwoordigen. Op deze wijze zal de ondernemersgeleding een afspiegeling
vormen van de wensen van het regionale bedrijfsleven. Indien de organisaties
bij de benoemingen een beleid voeren dat niet beantwoordt aan de verwachtingen
van de ondernemingen, zal dat bij een volgende verkiezing onmiddellijk afgestraft
worden. Een strakke opsomming van categorieën die vertegenwoordigd moeten
zijn in het bestuur, zou naar mijn mening onvoldoende recht doen aan het uitgangspunt «belang-betaling-zeggenschap». Bovendien zou
zo'n indeling in categorieën ook niet goed uitwerken omdat iedere kamer
een eigen ondernemingssamenstelling heeft die verschilt van die van andere
kamers.Voor een antwoord op de vraag van de leden van de VVD-fractie naar de
argumenten die hebben geleid tot de keuze om werknemersleden van het bestuur
te laten benoemen door werknemersorganisaties, wijs ik allereerst op het antwoord
dat ik hiervoor gaf op de vraag van deze leden inzake de benoeming van eenderde
deel van het bestuur uit werknemerskring. Aangezien verkiezingen voor de werknemersgeleding
van het algemeen bestuur dus niet aan de orde zijn, ligt het voor de hand
de huidige benoemingssystematiek, zij het in gemoderniseerde vorm, voor de
werknemersleden te handhaven.De leden van de D66-fractie stelden zich op het standpunt dat het huidige
benoemingsstelsel voldoet. Zij wezen er daarbij op dat werkgevers ook niet
in deze verkiezingen zijn geïnteresseerd. Het is een hoop dure poespas
voor niets, aldus deze leden. Dat werkgeversorganisaties daaraan geen behoefte
hebben, acht ik geen goed argument tegen verkiezingen. De benoemende organisaties
hebben immers nu nog een gevestigde positie, terwijl zij zich onder het nieuwe
systeem van verkiezingen naar de kiezers zullen moeten presenteren en bij
de verkiezingen zullen worden beloond of gestraft op het beleid van de afgelopen
zittingsperiode. Bovendien heeft een stelsel van verkiezingen als belangrijk
voordeel, dat – anders dan nu – ook het niet-georganiseerde bedrijfsleven
het beleid van de kamer van koophandel zal kunnen beinvloeden. Met de andere
stelling van deze leden dat voor werkgevers en werknemers het principe «gelijke
monniken, gelijke kappen» zou moeten gelden en dat dus voor geen van
beide geledingen verkiezingen aan de orde zouden zijn, ben ik het niet eens.
Van «gelijke monniken» is alleen al geen sprake, omdat werkgeversleden
wèl financieel aan de kamers bijdragen en werknemersleden niet; ik
verwijs in dat verband verder naar mijn hiervoor gegeven antwoorden op de
vragen van de leden van de VVD-fractie met betrekking tot de benoemingssystematiek
voor werknemersleden. Op het kostenaspect ga ik hierna in naar aanleiding
van een vraag van de leden van de GPV-fractie.De leden van de GPV-fractie vroegen of de voorgestelde getrapte verkiezingsvorm
zal leiden tot een getrouwe afspiegeling van het regionale bedrijfsleven en
of deze zal bijdragen aan een grotere betrokkenheid van de ondernemers bij
«hun» kamers. Op het punt van de afspiegeling van het bedrijfsleven
ben ik hiervoor in deze paragraaf reeds ingegaan naar aanleiding van een vraag
van de leden van de VVD-fractie. In aansluiting daarop merk ik op dat ook
de benoemende organisaties kunnen bijdragen aan een correcte afspiegeling
van het bedrijfsleven door bij de aanwijzing van bestuursleden een spreiding
over regio's en sectoren aan te brengen. Wat de betrokkenheid van de ondernemers
betreft, ben ik van mening dat deze zal toenemen door het besef van de ondernemers
dat zij daadwerkelijk invloed kunnen uitoefenen op de bestuurssamenstelling
en daardoor indirect ook op het beleid van het bestuur. Dat invloed van de
ondernemers in het gebied van de kamer op het beleid van de kamer voor hen
van belang is heb ik hiervoor uiteengezet naar aanleiding van een vraag van
de leden van de PvdA-fractie.De leden van de GPV-fractie vroegen of de betrokkenheid van ondernemers
niet zeer beperkt blijft, doordat de ondernemers niet eens de namen kennen
van de kandidaten die de onderscheiden organisaties naar voren zullen schuiven.
In reactie hierop merk ik op dat het de benoemende organisaties vrij staat
om vooraf een kandidatenlijst en de beleidsdoelstellingen bekend te maken;
dit wordt alleen niet wettelijk voorgeschreven. Verwacht mag worden
dat een aantal organisaties vooraf kandidatenlijsten en beleidsplannen bekend
zal maken, om daarmee de kiesgerechtigden een herkenbaar gezicht te presenteren
en zo dichterbij de ondernemers te komen. Verder merk ik op dat de betrokkenheid
van de ondernemer in ieder geval wordt vergroot, omdat hij bij een stelsel
van verkiezingen met recht een door hem gekozen organisatie op de kwaliteit
van benoemde bestuursleden en dus indirect op het beleid van een kamer kan
aanspreken.Verder vroegen de leden van de GPV-fractie nog naar een indicatie van
de met de getrapte verkiezingen gemoeide kosten. Ik ben voor een raming van
de kosten te rade gegaan bij het Hoogheemraadschap Rijnland en bij een aantal
universiteiten. Het Hoogheemraadschap Rijnland heeft in 1995 schriftelijke
verkiezingen voor het algemeen bestuur georganiseerd. Het schap heeft deze
verkiezingen geëvalueerd. Wat betreft de kosten concludeert het hoogheemraadschap
het volgende. De totale kosten voor de verkiezingen bedroegen f 712 000
hetgeen f 2,25 per kiesgerechtigde per verkiezing betekent. Op universiteiten
zijn er ten behoeve van de universiteitsraden schriftelijke verkiezingen.
De kosten schommelen rond de f 2,50 per kiesgerechtigde per verkiezing.
Of, en zo ja hoeveel duurder schriftelijke verkiezingen zijn dan het huidige
benoemingensysteem voor het bestuur van de kamers is moeilijk aan te geven
omdat het huidige systeem verborgen kosten kent. Deze komen vooral voor rekening
van de SER. Immers, in het huidige systeem heeft de SER een grote rol; ik
wijs in dat verband op de artikelen 6 en 7 van de huidige wet. Gezien de hiervoor
genoemde bedragen ben ik van mening dat de kosten in ieder geval geen belemmering
kunnen betekenen voor het houden van verkiezingen. 6. Financiering van de kamersDe leden van de PvdA-fractie wensten meer inzicht te verkrijgen in de
herijking van taken. Zij wilden weten of de taken in verband met de toerekening
en de heffing naar taaksoort praktisch van elkaar te onderscheiden zijn. Ten
slotte wilden deze leden weten wat de gevolgen zijn voor de administratieve
lasten van de kamers. In antwoord hierop merk ik op dat de kamers om de toerekening
en de heffing naar de verschillende taken praktisch mogelijk te maken, een
nieuw financieel-administratief systeem (FAO) in gebruik hebben genomen. Toepassing
van het FAO toont aan dat alle kosten van de kamers toegerekend kunnen worden
naar hoofdkostenplaatsen die corresponderen met de taakgebieden. Directe kosten
worden direct toegerekend, indirecte kosten (overhead) worden via een bepaalde
sleutel toegerekend aan de hoofdkostenplaatsen. Op grond hiervan kan berekend
worden welke kosten een bepaalde taak met zich meebrengt. Door de inkomsten
uit retributies, die ook per taakgebied worden geregistreerd, af te trekken
van de kosten wordt de hoogte van de heffing per taakgebied bepaald. De begroting
en de jaarrekening worden op basis van het FAO ingericht. De invoering van
deze wijze van financieel administreren vergt een eenmalige extra inspanning
van de kamers. De verwachting is echter dat dit systeem op den duur een kostenbesparing
zal opleveren. Door dit systeem worden kosten transparanter gemaakt in vergelijking
met de huidige situatie. Bij de beleidsbepaling heeft het algemeen bestuur
dan ook een duidelijk beeld van de kosten van de onderscheiden taken. Daarnaast
maakt het systeem een vergelijking mogelijk tussen de kamers waardoor verschillen
in efficiëntie zichtbaar worden. Hiervan zal een corrigerende werking
kunnen uitgaan.De leden van de PvdA-fractie vroegen of overwogen is een strakker onderscheid
tussen wettelijke en niet-wettelijke taken te maken en zij vroegen om een
mening over het idee om de wettelijke en niet-wettelijke taken in aparte organisaties
onder te brengen. Volgens deze leden zal zo de expertise van de kamers van
koophandel beter worden aangewend. Ik wijs er op, dat de niet-wettelijke taken
die een kamer van koophandel mag verrichten, moeten passen binnen
de doelstelling van de kamer van koophandel, de bevordering van de economische
belangen van handel, industrie, ambacht en dienstverlening in hun gebied.
Ik benadruk hier wel dat juist bij de niet wettelijke taken gelet zal moeten
worden op het voorkomen van concurrentievervalsing en van overlappingen met
het werk van ondernemersorganisaties. Op dit aspect kom ik hierna –
in een reactie op een vraag van dezelfde leden – nog terug. Voorts wijs
ik op mijn antwoord in paragraaf 3 van deze nota op een vergelijkbare vraag
van de leden van de SGP-fractie.De leden van de PvdA-fractie vroegen voorts waar bij de medebewindstaken
de prikkel voor de kamers ligt om zo goedkoop mogelijk te werken. De belangrijkste
prikkel bij de medebewindstaken, de uitvoering van specifieke wetten en de
loketfunctie, zal de door mij hiervoor aangegeven transparantie in het financieringssysteem
zijn. Het algemeen bestuur kan zijn beleid, onder meer ten aanzien van de
medebewindstaken, aan de hand van het inzicht in de kosten sturen. Door de
grotere transparantie in taken en financiering wordt duidelijk hoe duur een
kamer bij haar taakuitoefening is en kan ook een vergelijking met andere kamers
gemaakt worden. Alleen al in dit laatste zit een prikkel voor de kamers om
niet al te veel bij de andere kamers in ongunstige zin uit de pas te lopen.
Verder kan inefficiënt beleid van het algemeen bestuur bij de volgende
verkiezingen door de ondernemers afgestraft worden.In artikel 17 van de Handelsregisterwet 1996 is – dit naar aanleiding
van een desbetreffende vraag van de leden van de PvdA-fractie – de Staatscourant
niet meer direct aangewezen als het blad waarin de mededelingen handelsregister
worden geplaatst. Op grond van dit artikel is de Minister van Economische
Zaken bevoegd om een publicatieblad aan te wijzen; zo'n publicatieblad dient
overigens wel te voldoen aan de eisen gesteld in artikel 3, vierde lid, van
de Eerste vennootschapsrichtlijn. Uiteraard zal het kostenaspect bij deze
aanwijzing een belangrijke rol spelen.De leden van de PvdA-fractie vroegen in hoeverre de autonome taken de
activiteiten van commerciële marktpartijen overlappen en hoe de regering
de concurrentie tussen de kamers van koophandel en commerciële instellingen
beoordeelt. Ik wijs er op, dat de kamers van koophandel ingevolge artikel
36, eerste lid, van het wetsvoorstel geen activiteiten mogen ontplooien die
leiden tot uit een oogpunt van goede marktwerking ongewenste mededinging met
ondernemingen en vrije beroepsbeoefenaren. Dit betekent dat een kamer van
koophandel alleen diensten – passend binnen de in artikel 2 aangeduide
doelstelling – mag aanbieden, voorzover het commerciële bedrijfsleven
hierin niet in voldoende mate voorziet, dan wel kan voorzien. Immers, wanneer
een kamer – die uit hoofde van haar publiekrechtelijke functie al snel
de schijn tegen zich heeft van een voordeelspositie – concurreert met
een particulier bedrijf, komt de marktwerking in het geding. Indien het aanbod
op de commerciële markt voldoende is, dient de kamer van koophandel zich
van deze markt terug te trekken. De kamers dienen zich voorts zeer terughoudend
op te stellen ten aanzien van activiteiten die door een ander zouden kunnen
worden opgepakt indien de kamer deze activiteiten niet zou verrichten. Van
een overlapping van de taken van de kamers van koophandel en commerciële
bedrijven en van concurrentie tussen de kamers en die bedrijven kan ingevolge
artikel 36, eerste lid, van het wetsvoorstel dus geen sprake zijn. Uiteraard
wil ik ten aanzien van deze materie niet voorbij gaan aan het in het kader
van de operatie Marktwerking, Deregulering en Wetgevingskwaliteit opgezette
project Markt en Overheid. Een dezer dagen brengt de werkgroep die zich hiermee
bezig houdt haar eindrapport aan het kabinet uit. Indien uit daaruit voortkomende
beleidsvoornemens voortvloeit dat de regels omtrent de kamers van koophandel
aangepast of aangevuld – bijvoorbeeld door middel van een
algemene maatregel van bestuur op grond van artikel 36 – moeten worden,
zal ik daartoe de nodige stappen ondernemen.Voorts vroegen deze leden of de kamers van koophandel ten aanzien van
de niet-wettelijke taken, met inachtneming van de regels van kruissubsidiëring,
niet meer financiële vrijheid moeten krijgen. Met betrekking tot de niet-wettelijke
taken moeten de kamers van koophandel op grond van artikel 44 altijd de werkelijke
kostprijs in rekening brengen. Zij mogen niet minder berekenen, omdat deze
taken dan ten onrechte mede uit een heffing zouden worden gefinancierd. De
kamers mogen evenmin meer in rekening brengen, omdat zij dan feitelijk winst
zouden maken, hetgeen zich niet verhoudt tot de publiekrechtelijke status
van de kamers. Met betrekking tot de niet-wettelijke taken wordt de kamers
van koophandel derhalve in het wetsvoorstel geen enkele financiële vrijheid
geboden. Mijns inziens dient dat zo ook te blijven, waarmee ik tegelijkertijd
de door deze leden gestelde vraag ontkennend beantwoord.Met een heffingensysteem wordt bedoeld – dit naar aanleiding van
een door de leden van de CDA-fractie gestelde vraag – een systeem van
verplichte bijdragen van bedrijven ter dekking van de kosten van de kamers
die niet uit een andere financieringsbron kunnen worden betaald. In het kader
van het nieuwe bekostingsstelsel worden op basis van het profijtbeginsel de
kosten van producten en diensten zoveel mogelijk doorberekend aan de individuele
gebruiker. Voor zover doorberekening van de kosten van de wettelijke taken
van de kamers aan individuele gebruikers niet mogelijk is, geldt een heffingensysteem.
In het wetsvoorstel is voorzien in een drietal heffingen, te weten een heffing
ten behoeve van wetsuitvoering, een heffing ten behoeve van de loketfunctie
en voorlichting en een heffing ten behoeve van beleidsadvisering en regionale
stimulering. Voor de wijze van berekening van de heffingen verwijs ik naar
mijn antwoord in het begin van deze paragraaf op vragen van de leden van de
PvdA-fractie.De leden van de CDA-fractie vroegen verder in hoeverre de kamers met hun
taak beleidsadvisering en regionale stimulering in conflict kunnen komen met
andere organisaties die zich op dit terrein begeven en in hoeverre voorkomen
kan worden dat de kamers oneigenlijk concurreren. Naar aanleiding hiervan
merk ik op dat de kamers als doelstelling hebben de bevordering van de economische
belangen van handel, industrie, ambacht en dienstverlening in hun gebied en
hiermee een ruimer belang dienen dan ondernemersorganisaties die de ondernemersbelangen
behartigen. Ik acht het van belang dat de kamers activiteiten kunnen ontplooien
juist op onderdelen die wellicht voor ondernemersorganisaties die de belangen
van een bepaalde groep ondernemers vertegenwoordigen, niet zo interessant
zijn, maar die wel de economische belangen van de ondernemers in het gebied
van de kamer dienen. Een voorbeeld hiervan is het in kaart brengen van de
behoefte aan bedrijventerreinen in de regio. De kamers dienen zich onder meer
bij hun taken beleidsadvisering en regionale stimulering te houden aan het
uitgangspunt van complementariteit met de activiteiten van ondernemersorganisaties.
Immers, daar waar deze organisaties deze taken voldoende goed uitoefenen dient
de desbetreffende kamer op grond van artikel 37 van het wetsvoorstel terug
te treden. Ik verwacht dat de kamers daar verstandig mee omgaan. Mede tegen
de achtergrond van het voorgestelde verkiezingsstelsel mag van de bestuursleden
van de kamers immers worden verondersteld dat zij voldoende voeling met de
ondernemersorganisaties in het gebied van de kamer hebben om signalen op dit
punt op te vangen.De leden van de VVD-fractie misten in het wetsvoorstel en de toelichting
daarop een duidelijke en transparante omschrijving van de taken en de bekostiging
daarvan. In antwoord hierop merk ik op dat de kamers wettelijke
en niet-wettelijke taken uitvoeren. Wettelijke taken zijn weer te onderscheiden
in verplichte en facultatieve taken. De eerste verplichte taak betreft de
uitvoering van specifieke wetten die de wetgever aan de kamers heeft opgedragen.
Voorbeelden van deze wetten zijn de Handelsregisterwet, de Drank- en Horecawet,
de Colportagewet en de Wet personenvervoer. De tweede verplichte taak is de
loketfunctie. De loketfunctie behelst de eerste opvang van (aspirant-)ondernemers
met zogenaamde wie-, wat-, waar-vragen. Loketfunctie en uitvoering van specifieke
wetten zijn taken die de kamers moeten uitvoeren. De facultatieve wettelijke
taken zijn in het wetsvoorstel geregelde taken die de kamers kunnen maar niet
behoeven uit te voeren. De eerste facultatieve taak is voorlichting. Het gaat
hierbij om informatieverschaffing aan individuele ondernemers op terreinen
waarop de kamer specifieke expertise heeft zoals export, bestemmingsplannen
of vestigingswetgeving. Daarnaast kan ook aan groepen ondernemers voorlichting
worden gegeven over voor ondernemers relevante ontwikkelingen, zoals bijvoorbeeld
over bepaalde EG-richtlijnen. De andere facultatieve taken van de kamers zijn
beleidsadvisering – het gevraagd of ongevraagd adviseren aan regionale
overheden – en regionale stimulering. De kamers adviseren bijvoorbeeld
over verkeerscirculatieplannen en geven zogenaamde «aanjaagsubsidies»
om bepaalde projecten van de grond te krijgen. Naast wettelijke taken kunnen
de kamers ingevolge artikel 35 niet-wettelijke taken uitvoeren. In dat artikel
is bepaald dat deze taken wel binnen de doelstelling van artikel 2, eerste
lid, moeten vallen.Wettelijke taken worden bekostigd door middel van toepassing van het profijtbeginsel
en voorzover dit niet toereikend is om alle kosten te dekken, door middel
van een heffing. In het begin van deze paragraaf heb ik naar aanleiding van
vragen van de PvdA-fractie uiteengezet hoe de toerekening van de kosten geschiedt.
Kortheidshalve verwijs ik daarnaar. Uitvoering van niet-wettelijke taken moet
volledig door toepassing van het profijtbeginsel worden betaald.De vraag van de VVD-fractie naar het spanningsveld tussen het aan de ene
kant toepassen van het profijtbeginsel en de daaruit voortvloeiende mogelijkheid
tot genereren van eigen inkomsten als het gaat om het verlenen van adviesdiensten,
en het aan de andere kant willen voorkomen van concurrentieverstorende activiteiten
lijkt mij op een misverstand te berusten. Bij de adviesfunctie van de kamers
gaat het namelijk niet zoals kennelijk de leden van de VVD-fractie veronderstelden
om adviesdiensten voor ondernemers maar om het (gevraagd of ongevraagd) adviseren
van de verschillende overheden. De kamers bieden geen adviesdiensten voor
ondernemers aan juist omdat deze in voldoende mate door de markt worden aangeboden.Op dit moment bestaan – dit naar aanleiding van een desbetreffende
vraag van de leden van de VVD-fractie – geen concrete voornemens om
op grond van artikel 36, derde lid, bij algemene maatregel van bestuur regels
te stellen met betrekking tot de werkzaamheden door de kamers. Ik ga ervan
uit, dat de kamers van koophandel hun eigen verantwoordelijkheid kennen en
zich zullen houden aan de in artikel 36 neergelegde regels met betrekking
tot ongewenste concurrentie. De mogelijkheid van een algemene maatregel van
bestuur is te beschouwen als een veiligheidsklep. Nadere regels zullen overwogen
worden, als de kamers van koophandel in de praktijk hebben laten blijken hun
verantwoordelijkheid niet op een juiste manier in te vullen. Voorts wijs ik
op mijn antwoord in deze paragraaf op een vraag van de leden van de PvdA-fractie
naar de concurrentie door de kamers.De leden van de VVD-fractie vroegen ook nader in te gaan op de complementariteit
van de taken van de kamers van koophandel in relatie tot de taken van private
organisaties op sociaal-economisch terrein. In deze paragraaf ben ik bij de
beantwoording van een desbetreffende vraag van de leden van de CDA-fractie
al ingegaan op het verschil tussen kamers en ondernemersorganisaties
en het in artikel 37 neergelegde uitgangspunt van complementariteit. De kamers
verrichten overigens geen werkzaamheden op sociaal-economisch terrein, maar
begeven zich alleen op zuiver economisch terrein.De leden van de VVD-fractie wilden tevens weten op grond van welke indicaties
geconcludeerd wordt ten aanzien van de in artikel 32 omschreven taak dat «deze
zal door private organisaties niet, of niet voldoende worden behartigd».
In antwoord hierop merk ik op dat in de toelichting op artikel 32 gesproken
wordt over «zolang deze rol door private organisaties niet of niet in
voldoende mate wordt behartigd». Hiermee wordt tot uitdrukking gebracht
dat kamers terugtreden als private organisaties in voldoende mate in deze
taak voorzien. Indicaties dat private organisaties deze taak niet voldoende
oppakken, kunnen velerlei zijn. Deze kunnen bijvoorbeeld bestaan uit klachten
uit de regio en de constatering van de kamers of anderen dat bij beleidsvorming
van overheden de economische belangen van het regionale bedrijfsleven onvoldoende
aandacht hebben gekregen.Deze leden vroegen voorts hoe de adviestaak wordt beoordeeld in relatie
tot de activiteiten van regionaal sociaal-economische overleg- en adviesorganen
zoals die de afgelopen jaren in provinciaal verband tot stand kwamen. De werkzaamheden
van deze adviesorganen en die van de kamers verschillen qua beleidsterrein
en qua gebied. Zoals ik hiervoor, naar aanleiding van een vraag van dezelfde
leden, al heb opgemerkt zijn kamers niet actief op sociaal-economisch terrein
maar op economisch terrein. Bovendien zijn provinciale adviesorganen werkzaam
op provinciaal niveau terwijl de kamers doorgaans een kleinere regio bestrijken
en zich overigens weer wel kunnen uitstrekken over delen van meerdere provincies.Naar aanleiding van een desbetreffende vraag van de leden van de VVD-fractie
merk ik op dat in artikel 32 advisering door de kamers aan het Rijk niet is
opgenomen in verband met de Herzieningswet adviesstelsel en de daaraan ten
grondslag liggende overwegingen. Ingevolge deze wet is een aantal externe
adviescolleges van het Rijk opgeheven of ingeval zij nog andere taken hebben,
van hun adviestaak ontheven. De Wet op de Kamers van Koophandel en Fabrieken
1963 is in dit verband onlangs nog aangepast in die zin dat de adviesfunctie
aan het Rijk is geschrapt. Er zijn geen redenen om, in afwijking van het herziene
adviesstelsel, beleidsadvisering aan het Rijk alsnog weer op te nemen als
taak van de kamers. Ik wijs er op dat de kamers uiteraard nog wel met organen
van het Rijk kunnen overleggen.In antwoord op de vraag van de leden van de VVD-fractie naar de garanties
voor een daadwerkelijke kostenreductie door het toepassen van het profijtbeginsel,
merk ik op dat de reeds ingezette trend tot financiering vanuit het profijtbeginsel
al heeft geleid tot een verschuiving tussen inkomsten uit heffingen en overige
inkomsten. Dit blijkt ook uit de verlaging van het heffingspercentage waartoe
een groot aantal kamers in 1996 en 1997 is overgegaan. Onder het nieuwe financieringsstelsel
zal deze trend zich naar ik verwacht verder voortzetten.Dezelfde leden wilden ook weten of overwogen is om een overgangsregeling
te introduceren, zoals werd gesuggereerd door MKB-Nederland. Een dergelijke
regeling is niet overwogen. Een overgangsregeling zou namelijk betekenen dat
de niet gewenste situatie waarbij grote bedrijven betalen voor de kleinere
bedrijven, nog enige tijd blijft bestaan. Verder stuit de invoering van een
overgangsregime op een aantal praktische problemen omdat het nieuwe financieringssysteem
dan gecombineerd moet worden met het oude financieringssysteem. Bovendien
verwacht ik dat zo'n regime bij de kamers ook hogere kosten in de uitvoering
zal veroorzaken. In antwoord op de vraag van de leden van de D66-fractie naar de huidige
vermogenspositie van de kamers merk ik op dat de grootte van het vermogen
van de kamers varieert per kamer. Uit de jaarrekeningen over 1995 blijkt dat
het totale vermogen van de kamers f 365 miljoen bedraagt. De Kamer van
Koophandel en Fabrieken voor 's-Gravenhage had in dat jaar met ruim f 52
miljoen het grootste vermogen, de Kamer van Koophandel en Fabrieken voor West-Friesland
en Waterland met f 2,4 miljoen het kleinste vermogen.De leden van de D66-fractie vroegen voorts naar een overzicht van de omvang
van de kosten van de afzonderlijke taken alsmede een kwantitatief en kwalitatief
overzicht hoe deze kosten in de retributies en de drie voorgestelde heffingen
doorwerken. Op dit moment is het nog niet mogelijk een reëel overzicht
te bieden van de kosten van de afzonderlijke taken en een kwantitatief en
kwalitatief overzicht te geven hoe deze kosten in de retributies en de drie
voorgestelde heffingen doorwerken. De kamers zijn pas dit jaar met het nieuwe
financieel administratieve systeem (FAO) gaan werken. De werkgroep bestaande
uit vertegenwoordigers van het Ministerie van Economische Zaken en de Vereniging
van Kamers van Koophandel die het bekostigingssysteem heeft opgesteld, heeft
echter een berekening gemaakt op basis van de begroting van kosten en inkomsten
van alle kamers in 1995. Deze ziet er als volgt uit. De totale kosten van
de kamers gezamenlijk bedroegen in 1995 circa f 330 miljoen. Deze kosten
zijn als volgt verdeeld over de drie taakgebieden: uitvoering specifieke wetten
f 198 miljoen (60%), loketfunctie/voorlichting f 82 miljoen (25%)
en beleidsadvisering/regionale stimulering f 50 miljoen (15%). De werkgroep
heeft geraamd dat in de toekomst f 115 miljoen (35%) van deze kosten
gedekt zal worden uit retributies. Deze opbrengst is als volgt verdeeld over
de verschillende taken: uitvoering specifieke wetten f 92 miljoen, loketfunctie/
voorlichting f 20 miljoen en beleidsadvisering/regionale stimulering
f 3 miljoen. De kosten die niet door retributies gedekt worden, zullen
voor de genoemde taken uit een heffing bekostigd dienen te worden. Dit houdt
in dat bij ongewijzigd beleid voor de uitvoering van specifieke wetten f 148
miljoen, voor de loketfunctie/voorlichting f 20 miljoen en voor beleidsadvisering/regionale
stimulering f 47 miljoen via respectieve heffingen opgebracht moeten
worden.Dezelfde leden wilden weten of er uitschieters mogelijk zijn buiten de
in de memorie van toelichting genoemde gemiddelde grenzen van het totaal aan
heffingen (f 125 en f 3500). De bedragen van f 125 en f 3500
zijn gebaseerd op berekeningen van werkelijke kosten en inkomsten in 1995
van vijf kamers die bij wijze van proef hebben gewerkt met het FAO. Afwijkingen
zijn derhalve mogelijk, maar deze zullen naar verwachting niet groot zijn.
In de vijf kamers die aan de proef hebben deelgenomen, was namelijk zowel
een «dure» als een «goedkope» kamer vertegenwoordigd.Voor een antwoord op de vraag van dezelfde leden hoe de toerekening van
de overheadkosten e.d. plaatsvindt in de verhouding tussen de drie heffingen,
retributies en kostendekkende vergoedingen, verwijs ik naar mijn antwoord
in deze paragraaf op een vergelijkbare vraag van de leden van de PvdA-fractie.In antwoord op de vraag van dezelfde leden naar de relatie tussen artikel
40 en artikel 41 wijs ik erop dat het in artikel 40 gaat om de retributies
die gebruikers moeten betalen voor de in de artikelen 30 en 34 genoemde diensten
en producten (voorlichting en overige taken). In artikel 41 gaat het om de
heffing voor bedrijven ter dekking van de kosten van de loketfunctie en de
voorlichtingstaak die, wat betreft de kosten van voorlichting, niet door de
vergoedingen genoemd in artikel 40 worden gedekt. Het wetsvoorstel bevat geen
retributieregeling voor de in het kader van de loketfunctie door de kamers
verrichte diensten. Zoals in de memorie van toelichting is opgemerkt, zou
een op het profijtbeginsel gebaseerde vergoeding immers een te
hoge drempel gaan vormen voor deze eerste opvang van ondernemers en aspirant-ondernemers
die algemene vragen over het oprichten en drijven van een onderneming hebben.
De kosten van de loketfunctie worden derhalve alleen door middel van een heffing
in rekening gebracht.Dezelfde leden vroegen naar de wijze van doorberekening van de kosten
van de getrapte verkiezingen en voorts een meer uitgebreide reactie op de
bewering van de SER dat de verkiezingen minimaal f 12,5 miljoen zullen
gaan kosten. Wat betreft de doorberekening merk ik op dat de kosten van de
verkiezingen als overheadkosten aan de ondernemers doorberekend zullen worden.
Ten aanzien van de kostenraming van de verkiezingen van de SER geldt mijns
inziens dat de SER de kosten voor de verkiezingen veel te hoog raamt. Zoals
ik in paragraaf 4 van deze nota in reactie op een desbetreffende vraag van
de GPV-fractie heb aangegeven, is de ervaring bij het Hoogheemraadschap Rijnland
en universiteiten dat de kosten op ongeveer f 2,50 per kiesgerechtigde
uitkomen. Voor de gezamenlijke kamers bedragen de kosten dan f 2,125
miljoen per verkiezing. Zoals daar aangegeven zijn de kosten dus niet prohibitief
voor het houden van verkiezingen temeer nu het wetsvoorstel – zoals
hierna blijkt uit antwoorden op vragen van de leden van de SGP-fractie –
leidt tot diverse besparingen bij de kamers (vermindering administratieve
lastendruk, grotere toepassing profijtbeginsel).De leden van de D66-fractie vroegen waarom de kamers wel op regionaal,
maar niet op lokaal niveau mogen adviseren en waar de grens ligt tussen regionaal
en lokaal. Ik merk naar aanleiding daarvan op dat in het wetsvoorstel niet
wordt gesproken over op regionaal of lokaal niveau adviseren. Ingevolge artikel
32 kan een kamer desgevraagd of uit eigen beweging provincies, gemeenten of
andere openbare lichamen, die niet tot het Rijk behoren, adviseren voor zover
het betreft aangelegenheden die de economische belangen van handel, industrie,
ambacht en dienstverlening in haar gebied raken.De leden van de SGP-fractie vroegen of de gekozen systematiek van drie
heffingen niet tot een forse stijging van de uitvoeringskosten bij de kamers
leidt. Ik merk hierover op dat de hiervoor in deze paragraaf genoemde werkgroep
heeft berekend dat dit systeem leidt tot een lastenverlichting bij de ondernemers
en een kostenbesparing bij de kamers van minimaal f 5 miljoen per jaar.
Dit komt omdat het nieuwe systeem eenvoudiger is dan het huidige. In het huidige
systeem wordt uitgegaan van het in de onderneming gestoken kapitaal. De ondernemingen
worden daartoe gerangschikt in groepen (zestien), die bij algemene maatregel
van bestuur worden vastgesteld naar gelang het in de onderneming werkzame
vermogen. Omdat het vermogen van een onderneming nogal kan fluctueren betekent
dit dat de kamer ieder jaar een ondernemer kan verzoeken om aangifte te doen
ter verificatie van de eerder vastgestelde jaarlijkse bijdrage. De kamers
voeren deze actie regelmatig uit ter verificatie van de gegevens. Het huidige
systeem brengt veel interpretatieproblemen met zich en leidt derhalve tot
veel bezwaarschriften en beroepsprocedures. In het voorgestelde systeem worden
ondernemingen ingedeeld in acht groepen. De indeling berust op de rechtsvorm
van de onderneming waarbij voor de drie hoogste groepen een verdere specificatie
plaatsvindt naar omzet, kapitaal en aantal werkzame personen. De rechtsvorm
is gekoppeld aan de inschrijving in het handelsregister en is veelal een constante
factor. De gegevens die nodig zijn om bedrijven in te delen in de drie hoogste
groepen, zijn te vinden in de jaarrekeningen die de in deze groepen vallende
ondernemingen verplicht zijn te deponeren bij de kamer. Een en ander betekent
dat de administratieve lasten van het voorgestelde systeem zowel voor de kamers
als voor ondernemingen lager zullen zijn dan die van het huidige systeem. Deze leden achtten het denkbaar dat de invoering van het profijtbeginsel
kan leiden tot een verminderd beroep op de dienstverlening door de kamers.
Zij vroegen welk gevolg dit zou kunnen hebben voor de financiering van de
kamers. Het nieuwe financieringssysteem bevat door het inzicht in de kostenstructuur
van de kamers en door de toepassing van het profijtbeginsel voldoende prikkels
om de kamers efficiënter te laten werken. Dit zal waarschijnlijk een
verlaging van kosten van producten en diensten tot gevolg hebben. Anderzijds
houdt de toepassing van het profijtbeginsel in dat gebruikers zullen moeten
gaan betalen voor diensten en producten waarvoor zij voorheen niets behoefden
te betalen of meer moeten gaan betalen voor hetzelfde product of dezelfde
dienst. Als het gaat om producten en diensten waar men voor de uitoefening
van een onderneming niet buiten kan, zal men deze blijven afnemen. Overigens
zal bij de vaststelling van retributies door de kamers en de overheid er rekening
mee moeten worden gehouden dat de tarieven maatschappelijk niet onacceptabel
hoog worden. Ten aanzien van de producten en diensten die niet direct noodzakelijk
zijn voor de uitoefening van een onderneming, betekent toepassing van het
profijtbeginsel dat de gebruiker kritischer zal beoordelen of hij deze afneemt
of niet. Een afweging door de ondernemer van kosten en baten – en dat
hoort hierbij ook het Leitmotiv te zijn – zal hierbij naar mijn mening
doorslaggevend zijn.In antwoord op de vraag van de SGP-fractie naar de financiële effecten
die het wetsvoorstel heeft voor anderen dan in het handelsregister ingeschreven
ondernemingen die gebruik maken van de diensten van een kamer, merk ik op
dat alle gebruikers op grond van het profijtbeginsel zoveel mogelijk de reële
kosten van producten en diensten zullen moeten gaan betalen.Dezelfde leden vroegen ook in hoeverre verenigingen en stichtingen geconfronteerd
zullen worden met een kostenverhoging. In artikel 39 is aangegeven dat rechtspersonen
waaraan geen onderneming toebehoort, zoals het merendeel van de verenigingen
en stichtingen, alleen een bijdrage betalen voor de aan de inschrijving in
het handelsregister voor een kamer verbonden kosten. Omdat het bedrag dat
stichtingen en verenigingen op dit moment betalen (f 61,00), niet de
kosten van de inschrijving in het register volledig dekt, betekent toepassing
van het profijtbeginsel dat zij in de toekomst daarvoor wat meer zullen moeten
gaan betalen. Het gaat hierbij overigens niet om grote bedragen. De verhoging
zal namelijk liggen tussen f 15 en f 60 per inschrijving.In antwoord op de vraag van de leden van de GPV-fractie welke kosten worden
doorberekend aan de klant, merk ik op dat voorzover mogelijk alle werkelijke
kosten die verbonden zijn aan de feitelijke totstandkoming van het product
worden doorberekend. Hiervan zal overigens worden afgeweken door de kamers
en de overheid wanneer tarieven te hoog worden zodat producten niet meer afgenomen
worden; van dit laatste is sprake bij het door deze leden genoemde voorbeeld
van een vestigingsvergunning van f 700.De leden van de GPV-fractie veronderstelden dat, indien tarieven maatschappelijk
onacceptabel zijn, de heffingen omhoog gaan om toch een deel van de kosten
op te vangen. Zoals ik ook in het antwoord op de vorige vraag van deze leden
heb aangegeven, zullen tarieven nooit stijgen tot een maatschappelijk onacceptabele
hoogte. Indien een dergelijke stijging het geval dreigt te zijn, zal –
bij gelijkblijvende dienstverlening – het heffingsbedrag zoals deze
leden veronderstelden, inderdaad omhoog moeten gaan.De vraag van de GPV-fractie of bij de vaststelling van de algemene maatregelen
van bestuur inzake de heffingen, rekening wordt gehouden met
het maatschappelijk onacceptabel zijn van betaalde tarieven, beantwoord ik,
mede in het licht van het voorgaande, bevestigend. 7. Bindende besluitvorming door de kamersDe leden van de GPV-fractie waren van mening dat artikel 33, derde lid,
overbodig is omdat de artikelen 53, tweede lid, en 59, eerste lid, voldoende
waarborgen bieden om de beoogde overheidsverantwoordelijkheid op afstand vorm
te geven. In antwoord hierop merk ik op dat artikel 33, derde lid, in het
wetsvoorstel is opgenomen om de Minister van Economische Zaken de mogelijkheid
te bieden in te grijpen als de uitgaven van de kamers in het kader van de
regionale stimulering niet meer proportioneel zijn. De in artikel 33 bedoelde
subsidie heeft immers vooral een symbolisch karakter en een aanjaagfunctie.
Het is niet de bedoeling dat in dat kader substantiële bedragen ter financiering
van projecten worden verstrekt. De minister heeft de mogelijkheid een maximum
te stellen aan het totale bedrag dat een kamer binnen een jaar aan dit soort
projecten besteedt. Bij een te groot totaalbedrag aan uitgaven op dit punt
door de kamers hoeft niet in individuele gevallen telkens sprake te zijn van
een dermate disproportioneel bedrag dat vernietiging van het besluit van de
kamer gerechtvaardigd is wegens strijd is met het algemeen belang of het recht.
Artikel 33 is dus niet overbodig naast de door de hier aan het woord zijnde
leden genoemde voorzieningen in de artikelen 53, tweede lid, en 59, eerste
lid. 8. Toezicht op de kamersDe leden van de VVD-fractie vroegen waarop de keuze gebaseerd is om het
preventief toezicht op de kamers te vervangen door repressief toezicht. Ik
merk hierbij op dat in het kabinetsstandpunt «De Nederlandse Kamers
van Koophandel en Fabrieken in de toekomst» het voornemen is uitgesproken
om het algemeen bestuur het beleidsbepalend orgaan te laten zijn. Om deze
functie ook daadwerkelijk gestalte te geven, moet het algemeen bestuur meer
beleidsvrijheid worden gegeven dan in de huidige situatie het geval is. In
lijn hiermee is het toezicht van de Minister van Economische Zaken veranderd
van een preventief naar een repressief en meer marginaal toezicht met de mogelijkheid
om algemene regels te stellen.In verband met de regeling van het toezicht stelden de leden van de VVD-fractie
dat bij de kamers sprake is van functioneel openbaar bestuur in de zin van
artikel 134 Grondwet. Zij gaven aan dat functionele bestuursvormen toelaatbaar
kunnen zijn indien er sprake is van een goede inbedding in het algemeen bestuur.
Weliswaar zijn de kamers aan te merken als zelfstandige bestuursorganen, maar
zij zijn geen openbare lichamen in de zin van artikel 134 Grondwet. Omdat
de kamers als gezegd zelfstandige bestuursorganen zijn voldoet het wetsvoorstel
materieel aan de aanwijzingen voor zelfstandige bestuursorganen (Stcrt. 1996,
177) en aan het op 3 mei 1995 aan de Tweede Kamer aangeboden kabinetsstandpunt
over het rapport van de Algemene Rekenkamer «Zelfstandige bestuursorganen
en ministeriële verantwoordelijkheid» (kamerstukken II 1994/95,
24 130, nr. 5). Voorzover waarborgen in het kader van het toezicht op
een enigszins van de genoemde aanwijzingen afwijkende wijze zijn geregeld,
is dit toe te schrijven aan de keuze voor repressief toezicht in het kabinetsstandpunt
«De Nederlandse Kamers van Koophandel en Fabrieken in de toekomst».Vernietiging op andere gronden dan wegens strijd met het recht of het
algemeen belang is – dit in reactie op een opmerking van de leden van
de VVD-fractie – in verband met artikel 10.35 van de Algemene wet bestuursrecht
niet mogelijk. Dezelfde leden wilden meer inzicht in de wijze waarop het toezicht op
de kamers tot dusver gestalte heeft gekregen. Het toezicht in de Wet op de
Kamers van Koophandel en Fabrieken 1963 strekt zich over een aantal terreinen
uit. Zo moet de Minister van Economische Zaken zijn goedkeuring geven aan
financiële besluiten van de kamers die f 25 000 of meer bedragen.
Met betrekking tot subsidies die de kamers verstrekken en financiële
deelnemingen heeft de Minister van Economische Zaken op 20 juni 1994 een circulaire
uitgebracht waarin richtlijnen zijn opgenomen waaraan subsidies en financiële
deelnemingen worden getoetst. De kamers moeten de begroting en de jaarrekening
ter goedkeuring voorleggen aan de minister. De regelingen met betrekking tot
vacatiegelden en vergoedingen aan bestuurders moeten eveneens ter goedkeuring
worden voorgelegd. Ten aanzien van de hoogte van de vacatiegelden en vergoedingen
heeft de Staatssecretaris van Economische Zaken op 21 november 1996 een circulaire
uitgebracht waarin richtlijnen zijn opgenomen waaraan de ter goedkeuring voorgelegde
vergoedingsregelingen van de kamers zullen worden getoetst. 9. BedrijfseffectenDe leden van de PvdA-fractie vroegen naar een overzicht van de verwachte
meeropbrengst in retributies. Ik merk daarover op dat de eerdergenoemde werkgroep,
die het bekostigingsstelsel heeft voorbereid, verwacht dat het aandeel van
de inkomsten uit retributies zal stijgen van 20% naar 35%.In antwoord op de vraag van dezelfde leden naar wat er gebeurt als deze
meeropbrengst in retributies niet uitgaat boven de verwachte afname aan heffingen,
wijs ik erop dat retributies en heffingen volledig communicerende vaten zijn.
Dat wil zeggen dat naarmate de inkomsten uit retributies omhoog gaan de heffingen
in dezelfde omvang zullen dalen en vice versa; dit betekent dat bij althans
gelijkblijvende activiteiten de door deze leden bedoelde situatie zich niet
kan voordoen.Naar aanleiding van de vraag van de leden van de PvdA-fractie naar de
gevolgen voor de personele bezetting van de efficiency-operatie, merk ik het
volgende op. Het doel van de, door de kamers ingezette en door het wetsvoorstel
versterkte, efficiency-operatie is het bewerkstelligen van een efficiëntere
werkwijze van de kamers en mede daardoor een daling van de kosten tot stand
te brengen. Een daling van het personeelsbestand zal hiervan een substantieel
deel uitmaken. In welke mate het personeelsbestand op de lange termijn zal
krimpen, is overigens op dit moment nog niet te overzien.Naar aanleiding van de vraag van dezelfde leden naar het inbouwen van
een ijkmoment om de verhouding retributies–heffingen te evalueren, wijs
ik op artikel 67 van het wetsvoorstel. Hierin is voorzien in een evaluatie
van de doeltreffendheid en de effecten van de wet in de praktijk. De eerste
evaluatie vindt plaats zes jaar na de inwerkingtreding van de wet en de volgende
evaluaties telkens om de vier jaar. Daarenboven zal de werking van de wet
vanuit het Ministerie van Economische Zaken uiteraard van jaar tot jaar kritisch
gevolgd worden.Voor een antwoord op de vraag van dezelfde leden naar een gefaseerde invoering
van het heffingssysteem, verwijs ik naar mijn antwoord in paragraaf 6 van
deze nota op een soortgelijke vraag van de leden van de VVD-fractie.De leden van de de VVD-fractie vroegen om een indicatie van de invloed
van de voorstellen op de administratieve lastendruk. Ik verwijs deze leden
in dit verband naar het antwoord dat ik in paragraaf 6 van deze nota gaf op
een vergelijkbare vraag van de leden van de PvdA-fractie.Naar aanleiding van de vraag van de leden van de VVD-fractie op welke
wijze in het wetsvoorstel gewaarborgd kan worden dat de kamers eenheid brengen in het beheer van het handelsregister, wijs ik er op dat alle
kamers met de invoering van de Handelsregisterwet 1996 aangesloten worden
op hetzelfde automatiseringssysteem. Daarbij gaat de nieuwe wet ook uit van
één handelsregister, waardoor de eenheid in het beheer van het
register is gewaarborgd.De leden van de VVD-fractie wilden ook weten waarom een wettelijke basis
voor de totstandkoming van zogenaamde ondernemingshuizen achterwege is gelaten.
In antwoord hierop merk ik op dat in de praktijk is gebleken dat een wettelijke
basis voor de ondernemingshuizen niet noodzakelijk is. In de discussie rond
de ondernemingshuizen – die overigens langer duurde dan het Ministerie
van Economische Zaken wenste en waarin het vergeefs trachtte sturend op te
treden – zijn regionale organisaties zelf meer bij de problematiek betrokken,
hetgeen heeft geresulteerd in een aantal proefprojecten ondernemingshuizen
dat succesvol is geweest. De positieve uitwerking van de proefprojecten heeft
haar uitstraling gehad naar andere regio's. Dit is ook verwoord in de brief
van de Minister van Economische Zaken van 14 oktober 1996, kenmerk ES/OMKB/KBO/
96 059 306, aan de Tweede Kamer hierover. Daarin is ook aangegeven
dat nu de koepelorganisaties (VVK, Instituut voor het Middenen Kleinbedrijf
Nederland (IMKN) en InnovatieCentrum Netwerk Nederland (ICNN)) aan zet zijn
om de regionale samenwerking verder gestalte te geven.Deze leden gaven aan, te hechten aan een goede onderlinge afstemming en
doorverwijzing (één loket) en konden zich vanuit die optiek
een zekere bestuurlijke integratie van kamers, instituten voor midden- en
kleinbedrijf (IMK's) en innovatiecentra (IC's) voorstellen. Ik merk hierover
op dat in de hiervoor genoemde brief een onderscheid is gemaakt tussen passieve
opvang en actieve bewustmaking van het MKB. De passieve opvang, de zogenaamde
loketfunctie, is een wettelijke taak van de kamers. De actieve marktbewerking
is een taak van één eerstelijns-adviesnetwerk. Dit laatste houdt
een integratie van de IMK's en de IC's in. Integratie van de kamers met de
IMK's en de IC's is niet wenselijk, omdat de actieve marktbewerking een heel
ander type adviseur vraagt dan de passieve (loket)opvang. De activiteiten
van de IMK's en de IC's zijn projectmatig en worden doelgroepgericht ingevuld.
De activiteiten van de kamers zijn gericht op het bedrijfsleven in den brede.
Een ander argument om niet te streven naar een bestuurlijke integratie is
dat de kamers, in tegenstelling tot de andere hiervoor genoemde organisaties,
zelfstandige bestuursorganen zijn ten aanzien waarvan bij wet regels worden
gesteld. In het kader van deze regels, die onder meer de samenstelling van
het bestuur en de werkwijze van de kamers betreffen, past niet een bestuurlijke
integratie met andere organisaties en een vermenging van de activiteiten van
de kamers met de werkzaamheden van die organisaties. Een en ander neemt niet
weg dat zoveel mogelijk gestreefd moet worden naar een goede onderlinge afstemming
en doorverwijzing.De leden van de GPV-fractie vroegen naar een nadere onderbouwing van het
voornemen om te kiezen voor een andere heffingensystematiek. Zoals ik eerder
al naar aanleiding van de vraag van de leden van de PvdA-fractie (in paragraaf
6) naar de herijking van de taken heb uiteengezet, is het nieuwe financieringssysteem
in het leven geroepen om meer transparantie in kosten- en inkomstenstructuur
te bewerkstelligen. Gevolg daarvan is onder meer dat voor het algemeen bestuur
meer beleid te voeren valt op punten als hoe intensief de taakuitvoering gelet
op de daaraan verbonden kosten moet zijn, of daarvoor een heffing moet worden
opgelegd en hoe hoog die heffing dan moet zijn. Met andere woorden, het algemeen
bestuur wordt met de nieuwe heffingsstructuur de instrumenten in handen gegeven
om daadwerkelijk te sturen.De leden van de GPV-fractie meenden dat in het wetsvoorstel een expliciete
rechtvaardiging voor het loslaten van het solidariteitsbeginsel in de
heffingensystematiek ontbreekt. In antwoord op deze vraag verwijs ik naar
hetgeen hierover is gezegd in eerdergenoemd kabinetsstandpunt «De Nederlandse
Kamers van Koophandel in de toekomst». Daar wordt gewezen op het uitgangspunt
dat kosten zoveel mogelijk moeten worden doorberekend aan de individuele gebruiker.
Waar zo'n berekening niet mogelijk is, wordt een heffing toegepast, waarbij
onderscheid wordt gemaakt tussen de verschillende taken. Bij de uitwerking
hiervan in een nieuw heffingensysteem is derhalve gekeken naar de kosten die
een kamer moet maken voor de verschillende ondernemingen en naar het profijt
of belang dat ondernemingen hebben bij een bepaalde taak van de kamer.Dezelfde leden vroegen op welke wijze de hogere heffingen en retributies
te rijmen zijn met het streven de kamers meer klantgericht te laten functioneren
en de afstand naar het bedrijfsleven te verkleinen. Ik merk hierover allereerst
op dat een deel van het bedrijfsleven meer gaat betalen en een ander deel
minder. In de tweede plaats doen hogere retributies recht aan het principe
dat de individuele gebruiker betaalt voor de kosten die voor hem worden gemaakt.
Deze kosten worden dan niet langer omgeslagen over het totaal van het bedrijfsleven.
Dit zal het kritisch bewustzijn bij de klant doen verhogen. Wat betreft de
klantgerichtheid van de kamers, zal het nieuwe financieringssysteem de kamers
ertoe dwingen om zeer kritisch hun aanbod aan producten en diensten onder
de loep te nemen, omdat zij niet meer zomaar alles uit een en dezelfde heffing,
namelijk de handelsregisterbijdrage, kunnen bekostigen.Zoals al blijkt uit mijn antwoord in paragraaf 6 van deze nota op de vraag
van de leden van de VVD-fractie naar een overgangsregeling, deel ik de visie
van de leden van de GPV-fractie over de onwenselijkheid van een gefaseerde
invoering van het nieuwe financieringssysteem.Naar aanleiding van het pleidooi van de leden van de GPV-fractie om op
de factuur geen specificatie te geven van de drie heffingen maar slechts een
totaalbedrag te vermelden, wijs ik erop dat het nieuwe financieringssysteem
ook voor ondernemers er juist op gericht is de transparantie in de kosten-
en de inkomstenstructuur van de desbetreffende kamer te verhogen. Een specificatie
van de drie heffingen op de factuur dwingt de desbetreffende kamer ertoe om
hiervoor een goede verantwoording ten opzichte van de ondernemers in haar
gebied af te leggen.De leden van de GPV-fractie vroegen hoe de lastenstijging zich verhoudt
tot het streven naar lastenverlichting voor het midden- en kleinbedrijf. Ik
wijs erop dat het nieuwe financieringssysteem het streven naar lastenverlichting
onverlet laat. Door de toepassing van het profijtbeginsel zal echter een verschuiving
optreden in de hoogte van de lasten die de verschillende ondernemerscategorieën
moeten betalen.In reactie op de vraag van de leden van de GPV-fractie naar de knelpunten
in het huidige heffingensysteem en naar mogelijke oplossingen binnen het huidige
systeem, wijs ik op de volgende knelpunten in het huidige systeem. Allereerst
bevat dit systeem te weinig prikkels voor de kamers om te komen tot een efficiënte
werkwijze. Hierin wordt namelijk geen onderscheid gemaakt naar taken en wordt
het merendeel van de kosten betaald uit één heffing. Dit past
niet bij het uitgangspunt dat de wettelijk geregelde financiering van de activiteiten
van de kamers zich moet beperken tot de taken die bij wet in handen van de
kamers zijn gelegd. In de tweede plaats is een knelpunt gelegen in het feit
dat grote ondernemingen betalen voor de kleinere ondernemingen. Door de toepassing
van het profijtbeginsel in het nieuwe systeem worden de kosten in rekening
gebracht bij degene die er het meeste profijt van heeft.Voorts vroegen de leden van de GPV-fractie of het onderscheid in heffingen
in de praktijk geen problemen zal opleveren omdat dit van de kamers vereist
dat zij vergaande afspraken maken over welke activiteiten onder welke heffingen
komen te vallen. Voor een antwoord hierop verwijs ik naar mijn antwoord in paragraaf 6
van deze nota op een soortgelijke vraag van de leden van de PvdA-fractie. 10. Beëdiging deskundigenDe leden van de PvdA-fractie vroegen of de wens marktverstorende effecten
te vermijden wel een overtuigend argument is voor het schrappen van de bevoegdheid
om deskundigen te beëdigen, zolang de beëdiging van makelaars wel
toegelaten is. Naar aanleiding hiervan merk ik op dat deze bevoegdheid vooral
om principiële redenen is geschrapt. Beëdiging heeft in beginsel
betrekking op de integriteit van de beroepsuitoefening en niet op deskundigheid.
In de praktijk is echter gebleken dat bij de beëdiging door de kamers
van meters, wegers, taxateurs, tellers en ijkopnemers de deskundigheid een
onlosmakelijk deel is gaan uitmaken van de beoordeling of tot beëdiging
kan worden overgegaan. Alleen die beroepsbeoefenaren die voldoen aan de door
de kamers noodzakelijk geachte deskundigheid, worden beëdigd. Elke kamer
bepaalt daarbij op eigen wijze welke kennis naar haar inzicht vereist is.
Dit leidt tot verschillen tussen regio's, terwijl de beëdiging als deskundige
intussen wel een landelijke status heeft. Daarmee is een stelsel ontstaan
dat feitelijk een niet door de overheid beoogde toetredingsdrempel tot de
markt is gaan vervullen. De grond hiervoor ontbreekt omdat er geen publiekrechtelijke
basis in de vorm van regelgeving is en ook niet behoeft te zijn, waarin de
nodige vakkennis is vastgelegd. Het gaat immers om beroepen waarvoor de overheid
het niet nodig vindt opleidings- of vestigingseisen te stellen waaraan moet
worden voldaan om de markt te betreden of om te worden beëdigd. De beëdiging
door de kamers als publiekrechtelijke organisatie geeft aldus aan de desbetreffende
beroepsbeoefenaar een deskundigheidscachet dat niet door de overheid is beoogd.
Ook zonder beëdiging zouden deze beroepsbeoefenaren de markt moeten kunnen
betreden. Overigens impliceert het niet beëdigd zijn ook niet op voorhand,
dat bij degene om wie het gaat, sprake is van een minder betrouwbaar of minder
deskundig oordeel. De beëdiging heeft daarmee een ongewenst onderscheidend
en marktverstorend effect.Wat de beëdiging van makelaars betreft merk ik op dat deze verschilt
van de beëdiging van andere deskundigen omdat de theoretische vakbekwaamheidseisen
waaraan moet worden voldaan, zijn vastgelegd in het Besluit vakbekwaamheid
makelaars in onroerende goederen. De praktische deskundigheid van makelaars
in het taxeren wordt echter op gelijke wijze als voor de beëdigde deskundigen
ingevolge de Wet op de Kamers van Koophandel en Fabrieken 1963 naar eigen
inzicht getoetst door de regionale kamer van koophandel. Aan het testen van
de praktische deskundigheid van makelaars kleven daardoor dus dezelfde bezwaren
als aan het vaststellen van de bekwaamheid van deskundigen ingevolge de Wet
op de Kamers van Koophandel en Fabrieken 1963. Bij de beëdiging door
de rechtbank van makelaars onroerende zaken verdient de relatie tussen beëdiging
ter zake van de integriteit van de beroepsuitoefening enerzijds en de voor
die beëdiging tevens vereiste deskundigheid als bemiddelaar/taxateur
anderzijds, nader onderzoek.Is vrees voor negatieve discriminatie ten opzichte van het buitenland –
zo vroegen de leden van de SGP-fractie – terecht, omdat in het buitenland
bepaalde werkzaamheden alleen zijn toegestaan op vertoon van een certificaat
van beëdiging. Ik beantwoord deze vraag ontkennend. In de afgelopen jaren
heeft het Hof van Justitie van de Europese Gemeenschappen namelijk de lijnen
die het eerder m.b.t. het vrij verkeer van goederen (zaak 120/87 Rewe-Zentral
AG tegen Bundesmonopolverwaltung für Brantwein ofwel het Cassis de Dijon-arrest:
Jur. 1979, pag. 649) en m.b.t. het vrij dienstenverkeer (zaak 76/90 M Säger
tegen Dennemeyer en Co LTD; Jur. 1991, I-4221) had uitgezet, voor het terrein van de vrije vestiging doorgetrokken in een tweetal arresten (zaak
C 19/92, Kraus tegen land Baden-Württenberg; Jur. 1993, pag. I 16 663
en Gephard tegen Consiglio dell'Ordine degli Advocati e Procuratori di Milano;
Jur. 1995 I-4165). Dit betekent dat de verdragsartikelen 30 e.v. (vrij verkeer
van goederen), 52 e.v. (vrije vestiging) en 59 e.v. (vrij dienstenverkeer)
inmiddels op dezelfde wijze behoren te worden uitgelegd en wel zo dat de in
deze artikelen neergelegde vrijheden voorop zijn komen te staan. Op grond
van de in genoemde arresten ontwikkelde, zogenaamde rule of reason kunnen
deze vrijheden ten aanzien van andere EU-onderdanen alleen worden beperkt
door «dringende behoeften van algemeen belang» waarbij de inbreuk
daarop in nationale wetgeving, objectief noodzakelijk moet zijn en evenredig.
Betwijfeld moet worden of vereisten van beëdiging voorzover die in de
wetgeving van andere lid-staten zijn opgenomen, deze rule-of-reason-toets
kunnen doorstaan. Afgezien daarvan heeft het EG-Hof noch formele, noch materiële
discriminatie ten aanzien van andere EU-onderdanen geaccepteerd, zodat de
door hier aan het woord zijnde leden gestelde vraag alleen al daarom ontkennend
moet worden beantwoord. Voor het terrein van de vrije vestiging en het vrij
dienstenverkeer verwijs ik in verband met dit laatste kortheidshalve naar
de uitspraken Vlassopoulou tegen Ministerium für Justiz (zaak 340/89;
Jur. 1991, I-23757) en de strafzaak tegen Alfred John Webb (zaak 279/80; Jur.
1981, 3305).Voor een reactie op de vraag van deze leden met betrekking tot de beëdigd
taxateur onroerende zaken verwijs ik naar mijn antwoord in deze paragraaf
op vragen van de leden van de PvdA-fractie.Ook de leden van de GPV-fractie wijs ik naar aanleiding van hun vragen
op dit onderdeel op mijn antwoorden in het begin van deze paragraaf. Dat het
bedrijfsleven aan de beëdigingsbevoegdheid behoefte zou kunnen hebben –
zoals deze leden stelden – acht ik geen doorslaggevend argument om die
bevoegdheid in het wetsvoorstel te regelen. Ik vraag mij af wat voor het bedrijfsleven
de waarde is van de huidige vorm van beëdiging van deskundigen, nu de
deskundigheid noch langs publiekrechtelijke weg noch langs privaatrechtelijke
weg, bijvoorbeeld door middel van een erkenningensysteem, is gewaarborgd.
Het lijkt mij dan ook beter dat indien het bedrijfsleven behoefte heeft aan
een bepaalde kwalificatie, marktpartijen zelf – binnen de mogelijkheden
die het mededingingsrecht daartoe laat – op privaatrechtelijke basis
een systeem van beëdiging of een erkenningsregeling in het leven roepen
waarbij zij zelf de gewenste vakkennis kunnen bepalen. Artikelen Artikel 2In antwoord op de vraag van de CDA-leden wat de voornemens zijn van de
regering met betrekking tot de gebiedsindeling, merk ik het volgende op. Er
is een voorstel voor de gebiedsindeling geformuleerd waarin alle kamers zich
kunnen vinden en waarmee de ministerraad heeft ingestemd. Ook de vaste commissie
voor Economische Zaken van de Tweede Kamer kan zich hier in vinden. Op basis
van dit voorstel zal een algemene maatregel van bestuur op grond van artikel
2 worden opgesteld. Voordat de voordracht voor zo'n besluit wordt gedaan worden
de kamers ingevolge artikel 2, vierde lid, nog in de gelegenheid gesteld van
hun inzicht te doen blijken.Voornemens om bij een algemene maatregel van bestuur met betrekking tot
de instelling en de gebiedsindeling van de kamers te voorzien in een voorhangprocedure –
dit naar aanleiding van desbetreffende vragen van de leden van de fracties
van CDA, VVD en D66 – zijn er niet. Ingevolge de Aanwijzingen voor de
regelgeving wordt in formele wetgeving niet voorzien in een voorhangprocedure,
tenzij daarvoor bijzondere redenen zijn. Dit laatste is bij de instelling
en de gebiedsindeling van de kamers naar mijn mening niet het geval. Het betreft
hier niet een materie die eigenlijk regeling bij wet rechtvaardigt. Het gaat
hier namelijk om de feitelijke indeling van de kamers. De ervaring heeft geleerd
dat nogal eens, vaak minieme, wijzigingen in de gebiedsindeling moeten worden
aangebracht.Naar aanleiding van een desbetreffende vraag van de leden van de D66-fractie
merk ik op dat voorzien is in de mogelijkheid krachtens algemene maatregel
van bestuur regels te stellen omtrent de gevolgen van de instelling, opheffing
en gebiedsindeling van de kamers omdat niet alle elementen die hierbij geregeld
moeten worden, noodzakelijkerwijs in zo'n maatregel zelf vastgelegd behoeven
te worden. Hierbij moet bij voorbeeld gedacht worden aan de overgang van rechten,
verplichtingen, lasten en bezittingen van de ene kamer naar de andere kamer
ingeval van een gebiedswijziging met al dan niet opheffing van een bestaande
kamer of instelling van een nieuwe kamer. Op grond van de huidige wet kan
dit soort zaken overigens ook bij ministeriële regeling worden geregeld. Artikel 5De leden van de D66-fractie vroegen om een motivering van de bevoegdheid
van het algemeen bestuur om een voorzitter te benoemen die niet uit hun midden
afkomstig is. Mijns inziens is van belang dat er een zo capabel mogelijke
voorzitter wordt benoemd, die ook voldoende tijd kan uittrekken voor de werkzaamheden
ten behoeve van de kamer. Mocht het algemeen bestuur van een kamer van mening
zijn dat een dergelijke voorzitter niet uit zijn geledingen gerecruteerd kan
worden dan bestaat de mogelijkheid om een voorzitter van buiten het algemeen
bestuur te benoemen. Deze mogelijkheid staat overigens niet haaks op het streven
naar democratisering; dit naar aanleiding van de desbetreffende vraag van
dezelfde leden. Het algemeen bestuur komt voor het overgrote deel, want voor
het deel van de ondernemersleden, door middel van verkiezingen tot stand.
Voorts beslist het algemeen bestuur zelf – de werknemersleden en de
ondernemersleden tezamen – over de benoeming van de voorzitter. Voor
het democratisch gehalte van de beslissing doet het er niet toe of de voorzitter
al dan niet uit het midden van het bestuur wordt benoemd. Artikel 9Voor het antwoord op de vraag van de leden van de CDA-fractie of de ondernemersleden
van het algemeen bestuur van de kamer lid moeten zijn van een ondernemersorganisatie,
verwijs ik naar het antwoord dat ik in paragraaf 4 van deze nota heb gegeven
op een zelfde vraag van de leden van deze fractie.In antwoord op een desbetreffende vraag van deze leden meld ik dat het
wetsvoorstel niet voorschrijft dat de leden die benoemd zijn door een ondernemersorganisatie,
deelnemen in het bestuur onder last en ruggespraak met die organisatie. Het
ligt overigens wel voor de hand dat de organisaties personen benoemen die,
zelfs als deze geen lid zouden zijn van de desbetreffende organisatie, toch
voldoende voeling en contact houden met die organisatie.De leden van de D66-fractie vroegen naar een uitwerking van de eis dat
deelnemende organisaties specifieke activiteiten van substantiële aard
verrichten. De leden van de SGP-fractie stelden deze vraag eveneens en vroegen
voorts wat wordt bedoeld met «een niet al te beperkte kring van ondernemers».
Naar aanleiding hiervan merk ik op dat organisaties die willen
deelnemen aan de verkiezingen, ingevolge artikel 9, tweede lid, onder a, werkzaam
moeten zijn in het gebied van de desbetreffende kamer. In de toelichting wordt
uitgelegd, dat dit betekent, dat zij specifieke activiteiten van substantiële
aard voor het bedrijfsleven in het gebied van de kamer moeten verrichten.
Hierbij valt te denken aan regelmatige bijeenkomsten voor ondernemers alsmede
aan belangenbehartiging en ondersteuning van de ondernemers in de regio. Met
deze eis wordt bereikt, dat alleen de meer serieuze organisaties aan verkiezingen
kunnen deelnemen, die in de praktijk ook daadwerkelijk de belangen van het
regionale bedrijfsleven behartigen en voor dit bedrijfsleven kunnen spreken.
Verder merk ik op dat de activiteiten niet op een (hetzij in aantal, hetzij
qua doelgroep) al te beperkte kring van ondernemers moeten zijn gericht. Voorkomen
moet worden dat allerlei gelegenheidsorganisaties of splintergroeperingen
deelnemen aan de verkiezingen. De hiervoor aangeduide eisen gelden ongeacht
of het gaat om sectorale of intersectorale organisaties en ongeacht de omvang
en het ledenbestand van de organisaties. Artikelen 11 en 15Op de vraag van de leden van de D66-fractie hoe groot de administratieve
lasten zullen zijn die voortvloeien uit de werkzaamheden met betrekking tot
het openbaar register en het stembureau, kan ik nog geen exact antwoord geven.
Ik kan wel een indicatie geven mede aan de hand van de ervaring die de waterschappen
met verkiezingen hebben opgedaan. Wat betreft het openbaar register, behoeven
weinig werkzaamheden verricht te worden. De kamers bezitten al een openbaar
register, het handelsregister, dat volledig geautomatiseerd is. Op basis hiervan
kunnen met een eenvoudige handeling de kiesgerechtigden geselecteerd worden
met nummer en weging van hun stem. Het behoort verder tot de taak van de kamers
de gegevens in het handelsregister voortdurend op juistheid van gegevens te
controleren. Bij de waterschappen worden alle administratieve werkzaamheden
van het stembureau (drukwerk, verzending, vaststellen uitslag verkiezingen)
uitbesteed. De kosten daarvan zijn gemiddeld f 1,50 per kiesgerechtigde. Artikel 17De leden van de CDA-fractie vroegen met betrekking tot de wijze van benoeming
van de werknemersleden of het in dat verband uitsluitend gaat om landelijk
georganiseerde werknemersorganisaties of ook om lokaal of plaatselijk georganiseerde
werknemersorganisaties. Ik merk daarover op dat de werknemersorganisaties
landelijk zijn georganiseerd, maar ook plaatselijke afdelingen kennen. Gezien
de eis, dat bestuursleden in de regio van de desbetreffende kamer van koophandel
werkzaam moeten zijn, zullen de benoemende organisaties in de praktijk vaak
leden benoemen die afkomstig zijn uit plaatselijke afdelingen.Naar aanleiding van de vraag van dezelfde leden, in hoeverre de representativiteitsvraag
wordt gehanteerd bij het erkennen van een werknemersorganisatie, merk ik op
dat de SER bepaalt welke werknemersorganisaties representatief zijn voor het
werknemersgedeelte van het regionale bedrijfsleven. Daartoe hanteert de SER
het besluit «Richtlijnen representativiteit organisaties» uit
1977. Dit besluit bevat een aantal algemene kwalitatieve en kwantitatieve
criteria van representativiteit van organisaties, een aantal specifieke criteria
voor deelname aan publiekrechtelijke colleges op regionaal niveau, zoals de
kamers van koophandel, en richtlijnen voor de toewijzing van zetels.Voor een antwoord op de vraag van de leden van de CDA-fractie waarom voor
de werknemersvertegenwoordigers het huidige benoemingssysteem
wordt gehandhaafd, verwijs ik naar mijn antwoord in paragraaf 4 op een vergelijkbare
vraag van de leden van de PvdA-fractie. Artikel 19De leden van de VVD-fractie vroegen om een overzicht van de vergoedingen
van de voorzitters van de onderscheiden kamers. Voorts vroegen zij welke vergoedingsregels
er bestaan voor de leden van het dagelijks bestuur en voor het bijwonen van
de huidige ledenvergaderingen. Ten slotte vroegen zij of er thans regels zijn
gesteld ten aanzien van de hoogte van deze vergoedingen. De kamers stellen
zelf op grond van artikel 11, tweede lid, van de Wet op de Kamers van Koophandel
en fabrieken 1963 regels vast voor de vergoeding voor het bijwonen van vergaderingen.
De leden van de kamer (de huidige wet maakt geen onderscheid tussen algemeen
bestuur en dagelijks bestuur maar spreekt over de leden van de kamer en het
bestuur van de kamer) ontvangen als zodanig geen bezoldiging (artikel 11,
eerste lid). Voor de vergoeding voor de voorzitter kan de kamer op grond van
artikel 13, vijfde lid, van dezelfde wet eveneens regels stellen. Zowel de
op grond van artikel 11, als de op grond van artikel 13 vast te stellen regels
behoeven de goedkeuring van de Minister van Economische Zaken. Zoals ik in
paragraaf 8 al aangaf naar aanleiding van een vraag van de leden van de VVD-fractie
met betrekking tot het toezicht, zijn richtlijnen opgesteld waaraan de ter
goedkeuring voorgelegde vergoedingsregelingen van de kamers worden getoetst.
Deze richtlijnen stellen maxima aan verschillende vergoedingen. De vergoeding
voor de voorzitter mag maximaal f 125 000 bedragen. Met betrekking
tot de ondervoorzitters is in die richtlijnen aangegeven dat deze aanspraak
kunnen maken op een vaste vergoeding van maximaal f 1000. De vergoedingen
van de voorzitters van de kamers lopen in de praktijk uiteen van f 0
tot f 125 000. Globaal genomen kan – uitgaande van de vergoedingen
in 1996 en 1997 – gesteld worden dat de vergoedingen voor de voorzitters
van de grootste kamers het hoogst zijn en variëren van f 100 000
tot f 125 000, de vergoedingen bij de middelgrote kamers uiteenlopen
van f 0 tot f 45 000 met een enkele uitschieter naar f 100 000
en de vergoedingen bij de kleinste kamers van f 0 tot f 30 000
bedragen. De vergoeding voor het bijwonen van vergaderingen door de leden
bedraagt maximaal f 150 per lid per vergadering. De vergoeding voor onkosten
die verband houden met de werkzaamheden van de leden voor de kamer, kunnen
op basis van werkelijk gemaakte kosten worden vergoed. Ingeval van aantoonbare
loondervings- c.q. vervangingskosten kan een kamer een bedrag vergoeden van
ten hoogste f 150 per lid per vergadering voor de werkelijk gemaakte
kosten.De leden van de D66-fractie vroegen in verband met de in artikel 19, vijfde
lid, van het wetsvoorstel opgenomen bevoegdheid van de Minister van Economische
Zaken naar de normering van de vergoeding aan de bestuursleden en de bezoldiging
van de voorzitter. Het is allereerst de bevoegdheid en de verantwoordelijkheid
van het algemeen bestuur om regels te stellen omtrent een redelijke vergoeding
voor zijn leden en de leden van het dagelijks bestuur voor het bijwonen van
vergaderingen, alsmede voor de voorzitter voor de door hem verrichte werkzaamheden.
De bevoegdheid van de Minister van Economische Zaken is te zien als een soort
veiligheidsklep en is opgenomen om een zekere greep te hebben op de hoogte
van de vergoedingen die het bestuur zichzelf toekent. Artikel 32Voor de kosten verbonden aan advisering op grond van dit artikel kan een
vergoeding in rekening worden gebracht bij het lichaam dat om deze advisering
heeft gevraagd; dit naar aanleiding van een desbetreffende vraag
van de leden van de CDA-fractie. Hierbij kan bijvoorbeeld gedacht worden aan
de kosten voor een onderzoek dat verricht moet worden ter onderbouwing van
het aan genoemd lichaam uit te brengen advies. Artikel 33De leden van de D66-fractie wilden weten welk maximumbedrag of maximumpercentage
de regering in gedachten heeft dat in totaal aan subsidies ten behoeve van
regionale stimulering mag worden uitgegeven, en waarom niet tevens een maximumbedrag
of maximumpercentage per subsidie wordt vastgesteld. Artikel 33, derde lid,
heeft evenals artikel 19, vijfde lid, de functie van veiligheidsklep. Van
belang is dat de bijdragen van de kamers niet disproportioneel zijn gezien
hun totale uitgaven maar ook gezien de grootte van de projecten. Wat betreft
de vraag naar een maximumbedrag of maximumpercentage per subsidie, merk ik
op dat de aanwending van de subsidies en het bedrag per subsidie per kamer
kan variëren zodat het niet mogelijk is hiervoor algemene regels te stellen.
Het stellen van een dergelijk maximum zou een strak keurslijf voor de kamers
betekenen en geen recht doen aan de beleidsvrijheid en de eigen verantwoordelijkheid
van het algemeen bestuur. Artikel 34Voor een reactie op de vragen van de leden van de VVD-fractie en de D66-fractie
over het schrappen van de mogelijkheid tot beëdiging van taxateurs en
anderen door de kamers verwijs ik naar paragraaf 10 van deze nota waar ik
op deze problematiek ben ingegaan.De leden van de D66-fractie wilden graag weten tot welke categorie (wettelijk
versus niet-wettelijk, verplicht of autonoom) de in artikel 34 bedoelde taken
behoren. Het betreft hier wettelijke taken. Het zijn daarnaast autonome taken,
dat wil zeggen dat het aan de kamers van koophandel wordt overgelaten, of
en in hoeverre zij deze taken willen uitvoeren. Artikel 35De CDA-leden vroegen wie bewaakt dat elke taak die een kamer van koophandel
op zich neemt, blijft binnen de doelstellingen waarvoor de kamers van koophandel
zijn ingesteld. Ik wijs er op dat het in eerste instantie de verantwoordelijkheid
van (het bestuur van) een kamer van koophandel is te bewaken dat de kamer
binnen haar wettelijke doelstelling blijft. Mocht een kamer zich echter niet
aan haar doelstelling houden, dan kan de Minister van Economische Zaken op
grond van artikel 59 van het wetsvoorstel de desbetreffende besluiten schorsen
of vernietigen wegens strijd met het recht of het algemeen belang. Voorts
kunnen op grond van artikel 31 bij algemene maatregel van bestuur nadere regels
worden gesteld omtrent de in de artikelen 29 en 30 genoemde taken (loketfunctie
en voorlichting). Artikel 36De leden van de D66-fractie wezen erop, dat artikel 36 bepaalt dat de
kamers van koophandel een bepaalde taak kunnen (blijven) vervullen zolang
er in de markt geen gelijkwaardige dienstverlening bestaat. In dat verband
vroegen zij of het criterium van aan- of afwezigheid van gelijkwaardige dienstverlening
de kansen van starters niet al te zeer belemmert en wat overigens moet worden
verstaan onder «gelijkwaardig». Artikel 36 biedt de kamers een
zekere ruimte om een product of dienst aan te bieden als het regionale bedrijfsleven
daaraan behoefte heeft en het product of de dienst niet door
particuliere bedrijven of instanties wordt aangeboden. De goede marktwerking
komt in het geding wanneer de kamers een activiteit (blijven) verrichten waarin
het bedrijfsleven in voldoende mate voorziet. Als blijkt dat het bedrijfsleven
een activiteit commercieel kan en wil oppakken, maar niet meteen volledig
in de behoefte kan voorzien, moeten de kamers het bedrijfsleven de ruimte
geven om deze taak reëel invulling te geven, door (geleidelijk) terug
te treden. Dit geldt zowel ten aanzien van starters als ten aanzien van reeds
bestaande bedrijven. Een en ander betekent dat de kamers scherp dienen te
letten op ontwikkelingen in de markt en ervoor dienen te waken dat zij niet
door hun activiteiten potentiële dienstverleners, waaronder starters,
van de markt afhouden. Bij de beoordeling of sprake is van gelijkwaardige
diensten kan worden gekeken naar aspecten als kwaliteit, kwantiteit en voldoende
en eenvoudige beschikbaarheid. Ik verwacht dat het in de praktijk voldoende
duidelijk zal zijn wanneer sprake is van gelijkwaardige dienstverlening. Artikel 42De leden van de GPV-fractie begrepen niet waarom er een vergoeding gevraagd
kan worden voor advisering aan gemeente, provincie of een ander openbaar lichaam
en vonden dat deze advisering onder de heffing hoort te vallen om de onafhankelijkheid
van de advisering niet in het gedrang te laten komen. Zoals ik ook al heb
aangegeven bij een vergelijkbare vraag van de leden van de CDA-fractie bij
artikel 32, moet bij de berekening van de kosten voor deze advisering gedacht
worden aan de extra inspanning die een kamer zich moet getroosten voor deze
advisering. Maar in de regel zal het grootste gedeelte van de kosten van beleidsadvisering
onder de heffing vallen. Van een ter discussie staan van de onafhankelijkheid
van de advisering zal derhalve geen sprake zijn. Artikel 55Naar aanleiding van de vragen van de CDA-fractie ten aanzien van artikel
55 merk ik het volgende op. De formulering van artikel 55, eerste lid, is
ontleend aan aanwijzing 124t van de Aanwijzingen inzake zelfstandige bestuursorganen
(Stcrt. 1996, 177). De Minister van Economische Zaken kan als dat nodig is
voor de uitoefening van zijn taak, alle informatie vragen die hij nodig acht.
Hieraan zijn verder geen beperkingen gesteld. De kamers dienen gevolg te geven
aan een desbetreffend verzoek van de minister. Verder wijs ik er op dat in
artikel 53 is bepaald dat de kamers de begroting, de jaarrekening en het overzicht
van het vermogen alsmede de daarbij behorende toelichtingen na de vaststelling
ervan binnen twee weken aan de minister moeten zenden. Hetzelfde geldt ten
aanzien van beslissingen van het algemeen bestuur met financiële gevolgen
die afwijken van de begroting. De regeling van de vergoedingen die de voorzitter
en de overige leden van het bestuur ontvangen, dienen eveneens ter kennis
van de minister te worden gebracht (artikel 19). De minister beschikt ingevolge
deze bepalingen over de belangrijkste informatie van de kamers. Verdergaande,
meer algemene, verplichtingen tot informatieverstrekking zijn naar mijn mening
niet nodig om effectief toezicht te houden én vanuit het streven om
zoveel mogelijk de administratieve lasten voor overheid en bedrijfsleven terug
te dringen, ook niet gewenst.De Staatssecretaris van Economische Zaken,A. van Dok-van Weele 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-25029-6.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl