Vreemdelingenbeleid; Brief van de Minister en Staatssecretaris van Justitie
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2019-09-02 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 19637, nr. 1263

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum brief

20-04-2009

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2008-2009

19637 nr. 1263

14-04-2009

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 19637Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 54 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
19 637Vreemdelingenbeleidnr. 1263BRIEF VAN DE MINISTER EN STAATSSECRETARIS VAN JUSTITIEAan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 14 april 2009Op 8 april jongstleden is het jaarverslag over 2008 van de Commissie
Integraal Toezicht Terugkeer (CITT) verschenen.1
Hierbij reageren wij, mede namens de minister van Buitenlandse Zaken en de
minister voor Ontwikkelingssamenwerking, op de aanbevelingen uit dit rapport.
Alvorens dat te doen (in paragraaf 3) maken wij van de gelegenheid gebruik
om u te informeren over de behaalde resultaten (paragraaf 1) en de stand
van zaken ten aanzien van de maatregelen die wij tot dusverre hebben getroffen
en van nieuwe maatregelen voor een effectieve terugkeer van vreemdelingen
(paragraaf 2). Door de omvang en de verstrekkendheid van deze maatregelen,
vooral in samenhang bezien, worden lang bestaande drempels in het terugkeerbeleid
weggenomen.1. ResultatenHet kabinet heeft het onderwerp terugkeer een prominente plek in het vreemdelingenbeleid
gegeven. Het heeft daarom geïnvesteerd in een kabinetsbrede aanpak van
de terugkeerproblematiek en nieuwe maatregelen genomen. De verdere inrichting
en professionalisering van de Dienst Terugkeer & Vertrek (DT&V), de
regierol die de DT&V in de terugkeerketen heeft en de investeringen op
strategisch niveau en operationeel niveau in samenspraak met in het bijzonder
de ministers van Buitenlandse Zaken en voor Ontwikkelingssamenwerking in de
relaties met belangrijke landen van herkomst dragen bij aan vergroting van
de effectiviteit van het terugkeerbeleid.Inmiddels werpt dit vruchten af. Het beeld over 2008 is reeds geschetst
in de Rapportage Vreemdelingenketen die op 13 maart 2009 aan uw Kamer
is gezonden (TK 2008–2009, 19 637, nr. 1257). Er is een toename
van het aantal personen dat aantoonbaar uit Nederland vertrekt via de vertrekprocedure
van de DT&V. Ook is een stijging waarneembaar van het aantal migranten
dat met ondersteuning van de Internationale Organisatie voor Migratie (IOM)
zelfstandig uit Nederland is vertrokken. Ook vindt onder de afvallers van
de Regeling ter afwikkeling van de nalatenschap van de oude vreemdelingenwet
terugkeer plaats. Vanuit vreemdelingenbewaring vertrekt ruim de helft van
de vreemdelingen gecontroleerd. De hoge prioriteit die het kabinet geeft aan
het vertrek van vreemdelingen met een criminele achtergrond, heeft resultaat:
van de vreemdelingen in de strafrechtsketen (VRIS) is – door tussenkomst
van de DT&V – ongeveer 70% aantoonbaar vertrokken uit Nederland.
Ook worden steeds meer vreemdelingen uitgezet op wie artikel 1F van het Vluchtelingenverdrag
van toepassing is. Het aantal vreemdelingen dat vrijwillig is vertrokken uit
Nederland met ondersteuning van IOM, is in 2008 met bijna 14% gestegen
ten opzichte van 2007.De geschetste ontwikkelingen zetten in het eerste kwartaal van 2009 in
versterkte mate door. In dat kwartaal zijn reeds ruim 700 vreemdelingen zelfstandig
teruggekeerd via IOM. Dit is een flinke stijging ten opzichte van het eerste
kwartaal van 2008 waarin circa 425 vreemdelingen via IOM zijn teruggekeerd
naar het land van herkomst.Het aandeel aantoonbaar vertrek via de vertrekprocedures van de DT&V
is met circa vier procent gestegen ten opzichte van de tweede helft van 2008.
Voor vreemdelingenbewaring geldt dat het aandeel aantoonbaar vertrek in het
eerste kwartaal van 2009 is gestegen tot circa 60%.2. MaatregelenDe hoogste prioriteit binnen het vreemdelingenbeleid is het realiseren
van daadwerkelijk vertrek van vreemdelingen die niet (langer) in Nederland
mogen verblijven. Alleen wanneer vreemdelingen die niet voldoen aan de voorwaarden
om tot Nederland te worden toegelaten het land ook daadwerkelijk verlaten
kan het draagvlak overeind blijven voor het toelaten van vreemdelingen die
wel recht hebben op een verblijfsvergunning. Het kabinet heeft zich uitdrukkelijk
gecommitteerd aan het verbeteren van de mogelijkheden om vreemdelingen te
doen terugkeren, en zet hiertoe in op vijf terreinen:1. versterking van de samenwerking met landen van herkomst op het terrein
van terugkeer;2. verbetering van de samenwerking met lokale overheden en maatschappelijke
organisaties op het terrein van terugkeer;3. effectievere benadering van de individuele vreemdeling om hem/haar
te bewegen tot vertrek;4. versterking van de mogelijkheden van de betrokken ketenpartners om
effectief aan de terugkeer van vreemdelingen te werken;5. hoge prioriteit voor de aanpak van criminele vreemdelingen.Wij hechten eraan de belangrijkste maatregelen die wij gedurende deze
kabinetsperiode op genoemde vijf terreinen hebben getroffen en nog in voorbereiding
hebben, hierna weer te geven. Voor een compleet overzicht van de maatregelen
wordt verwezen naar de bijlage.Het past echter om hier aan te geven dat de knelpunten waarmee de uitvoering
van het terugkeerbeleid geconfronteerd wordt, nooit volledig zullen worden
weggenomen. De inzet van het kabinet en de maatregelen die wij treffen om
het terugkeerbeleid effectiever te maken, kunnen niet garanderen dat in alle
gevallen waarin vreemdelingen Nederland moeten verlaten, het vertrek uit Nederland
ook daadwerkelijk wordt gerealiseerd. De uitvoering van het terugkeerbeleid
kenmerkt zich door twee afhankelijkheden die de effectiviteit van het terugkeerbeleid
voor een belangrijk deel zullen blijven bepalen: de medewerking van de vreemdeling
aan het verkrijgen van voor het vertrek benodigde (vervangende) reisdocumenten
en de bereidheid van de autoriteiten van landen van herkomst hieraan hun medewerking
te verlenen. De maatregelen die wij in deze brief presenteren zijn er daarom op gericht
om de invloed van deze afhankelijkheden op de terugkeerresultaten te beperken
en zo de effectiviteit van het terugkeerbeleid te optimaliseren. Daarom hechten
wij eraan te benadrukken dat bij alle in deze brief genoemde maatregelen en
nog te verrichten inspanningen om het terugkeerbeleid effectiever te maken,
de verantwoordelijkheid van de vreemdeling om Nederland te verlaten als daartoe
de verplichting ontstaat, voorop blijft staan.2.1. De versterking van de samenwerking met landen
van herkomst op het terrein van terugkeerIn onze brief inzake een effectievere asielprocedure en een effectiever
terugkeerbeleid (TK 2007–2008, 29 344, nr. 67) is aangegeven
dat de strategische benadering van landen van herkomst wordt geïntensiveerd
met als doel de verstrekking van (vervangende) reisdocumenten in het kader
van gedwongen terugkeer te bevorderen. Hiertoe worden uitdrukkelijk ook de
relaties die de verschillende departementen onderhouden met landen van herkomst
ingezet. Het doel is om aan inwilliging van verzoeken van landen van herkomst
aan de Nederlandse overheid, de voorwaarde te verbinden dat er sprake is van
effectieve medewerking aan de terugkeer van eigen onderdanen. Voorts kunnen
waar mogelijk maatregelen worden getroffen tegen het betreffende land indien
er sprake is van onvoldoende medewerking aan terugkeer. Dit proces wordt gecoördineerd
in een periodieke bespreking van het onderwerp terugkeer in de Ministerraad.Op operationeel niveau investeert de DT&V voortdurend in de bilaterale
samenwerkingsrelaties met landen van herkomst. Het gaat daarbij zowel om de
samenwerkingsrelatie met diplomatieke vertegenwoordigingen (op dagelijkse
basis) als met de voor terugkeer verantwoordelijke autoriteiten in de landen
van herkomst. De DT&V heeft daartoe een apart onderdeel ingericht dat
zich specifiek richt op het relatiebeheer met de landen van herkomst. De DT&V
probeert op verschillende manieren de medewerkingbereidheid van landen van
herkomst aan terugkeer te stimuleren. Zo heeft de DT&V (werk-)conferenties
georganiseerd met vertegenwoordigingen van landen van herkomst in Nederland.
Ook brengt de DT&V bezoeken aan de (immigratie-)autoriteiten of nodigt
hij deze uit naar Nederland te komen. Missies van de DT&V hebben onder
meer bezoeken gebracht aan Afghanistan, Suriname, Irak, Iran, Armenië,
Azerbeidzjan, Sierra Leone, Marokko, Angola, Vietnam, Rusland en Guinee (Conakry).
Ook heeft de DT&V in het onderzoek naar de mogelijkheden voor (gedwongen)
terugkeer van Somaliërs (naar Somaliland) verkennende gesprekken gevoerd
met vertegenwoordigingen van Somalië/Somaliland in Londen, Dubai en Nairobi.
De ondergetekenden en andere betrokken bewindslieden stellen het belang van
medewerking aan terugkeer in hun directe contacten met buitenlandse ambtgenoten
met nadruk aan de orde. Indien nodig wordt de samenwerkingsrelatie vastgelegd
in een MoU. Meest recent zijn terugkeer-MoU’s gesloten met Burundi en
Suriname.Verschillende landen van herkomst hebben aangegeven geïnformeerd
te willen worden over eventuele criminele antecedenten van hun onderdanen
indien er een (vervangend) reisdocument wordt aangevraagd ten behoeve van
gedwongen terugkeer. Wij zullen aan dit verzoek van de autoriteiten tegemoet
komen, binnen de kaders van de relevante verdragsverplichtingen en de wettelijke
mogelijkheden, indien dit noodzakelijk is om de terugkeer te kunnen realiseren.
Wij benadrukken dat het hierbij niet gaat om asielgerelateerde informatie,
maar uitsluitend om informatie met betrekking tot in Nederland gepleegde strafbare
feiten waarvoor betrokkene onherroepelijk is veroordeeld. Indien landen van herkomst blijven weigeren om (vervangende) reisdocumenten
af te geven in het kader van gedwongen terugkeer, wordt geprobeerd de vreemdeling
zonder een dergelijk document uit te zetten. Tot op heden heeft Nederland
met succes vreemdelingen uitgezet met gebruikmaking van een EU-staat. Voorts
hebben uitzettingen plaatsgevonden op paspoorten waarvan de geldigheidsduur
was verlopen, op originele identiteitsbewijzen of op basis van een nationaliteitsverklaring
afgegeven door de autoriteiten van het land van herkomst, al dan niet in combinatie
met een EU-staat.2.2. Verbetering van de samenwerking met maatschappelijke
organisaties en lokale overheden op het terrein van terugkeerHet kabinet hecht sterk aan het betrekken van lokale overheden en maatschappelijke
organisaties bij de uitvoering van het terugkeerbeleid, dit in de overtuiging
dat een effectief terugkeerbeleid alleen kan slagen indien hiervoor een breed
draagvlak in verschillende geledingen van de Nederlandse samenleving bestaat,
en indien de betrokken partijen met een eenduidige (terugkeer)boodschap in
de richting van de vreemdeling communiceren. Op 25 mei 2007 is een bestuursakkoord
gesloten tussen de staatssecretaris van Justitie en de Vereniging van Nederlandse
Gemeenten (VNG). In het bestuursakkoord is onder meer vastgelegd dat gemeenten
en de DT&V ernaar streven elkaar bij de uitvoering van het terugkeerbeleid
optimaal te ondersteunen en te informeren. De ervaringen sinds het sluiten
van het akkoord zijn dat gemeenten in het algemeen actief meewerken om terugkeer
te realiseren. Dit blijkt o.a. uit de participatie in het lokaal terugkeeroverleg
waarin gemeenten samenwerken met de DT&V. Daarnaast heeft de DT&V
een gemeentelijke klankbordgroep opgericht waarin met een aantal gemeenten
periodiek wordt gesproken over de uitvoering van het terugkeerbeleid en manieren
waarop dit kan worden verbeterd. De VNG heeft aangegeven dat het aantal personen
dat verblijft in door gemeenten gefaciliteerde en/of gefinancierde noodopvangvoorzieningen
flink is teruggelopen. De betrokken partijen gaan ervan uit dat de beëindiging
van gemeentelijke noodopvang dit jaar kan worden gerealiseerd.Voorts stimuleren wij de samenwerking tussen lokale overheden, de Rijksoverheid
en maatschappelijke organisaties om terugkeer van vreemdelingen die niet (langer)
in Nederland mogen blijven op een duurzame en waardige manier te realiseren.
Een voorbeeld van de rol die maatschappelijke organisaties kunnen vervullen
bij het realiseren van terugkeer is het Platform Duurzame Terugkeer, waarover
wij eerder aan uw Kamer hebben bericht. Dit Platform betreft een samenwerkingsverband
van 10 organisaties die alle reeds actief zijn met terugkeer en nu een gezamenlijk
uitgewerkt voorstel voor een pilot voorbereiden.Ook andere maatschappelijke organisaties zijn uitdrukkelijk uitgenodigd
om voorstellen ten behoeve van terugkeer en herintegratie van vreemdelingen
in het land van herkomst in te dienen onder het Europese Terugkeerfonds.2.3. Een effectievere aanpak van de individuele vreemdeling
om hem/haar te bewegen tot vertrekGebruik van vrijheidsbeperking en -ontnemingDe belangrijkste periode waarin aan het vertrek van een asielzoeker wordt
gewerkt, breekt aan wanneer het asielverzoek definitief wordt afgewezen en
de vertrektermijn van 28 dagen ingaat. Van een deel van de asielzoekers kan
het zelfstandige vertrek binnen deze termijn van 28 dagen worden gerealiseerd.
Indien betrokkene na afloop van deze termijn nog niet is vertrokken,
is van belang dat de facilitering van zijn vertrek wordt geïntensiveerd,
en het toezicht op hem wordt vergroot, zodat de maximale inspanningen kunnen
worden geleverd om het vertrek alsnog te realiseren en kan worden voorkomen
dat een afgewezen asielzoeker op straat terecht komt. Hiertoe hebben wij de
mogelijkheid gecreëerd om na de beëindiging van de opvangvoorzieningen
asielzoekers te plaatsen in een vrijheidsbeperkende locatie, zoals is aangegeven
in onze brief inzake een effectievere asielprocedure en een effectiever terugkeerbeleid
(TK 2007–2008, 29 344, nr. 67).Naast vrijheidsbeperking is ook vrijheidsontneming onder omstandigheden
een onmisbaar instrument om te voorkomen dat vreemdelingen zich onttrekken
aan het vertrek. Conform de toezegging van de Staatssecretaris van Justitie
in het spoeddebat van 23 april 2008 inzake de plotselinge instroom van
Chinese asielzoekers, is de mogelijkheid van ruimere toepassing van zowel
vrijheidsbeperking als -ontneming om zo verder bij te dragen aan de bestrijding
van illegaal verblijf opgenomen in de Vreemdelingencirculaire (WBV 2009/2,
gepubliceerd 5 februari 2009 in de Staatscourant).Indien een vreemdeling die vanwege criminele antecedenten een gevaar vormt
voor de openbare orde, een (herhaalde) aanvraag tot het verlenen van een verblijfsvergunning
regulier of asiel voor (on)bepaalde tijd indient, zal in beginsel bewaring
op grond van artikel 59, eerste lid, Vw 2000 of artikel 59, eerste en tweede
lid, Vw 2000 worden toegepast. Voor die toepassing is het noodzakelijk dat
een belangenafweging plaatsvindt. Ten aanzien van vreemdelingen van wie de
tweede of volgende asielaanvraag met toepassing van artikel 4:6 Awb in de
AC-procedure is afgewezen omdat geen nieuwe feiten en omstandigheden naar
voren zijn gebracht, wordt zo spoedig mogelijk na bekendmaking van de afwijzende
beschikking beoordeeld of bewaring op grond van artikel 59 Vw 2000 kan worden
toegepast. Indien de hier bedoelde vreemdeling zich eerder gedurende enige
tijd heeft ontrokken aan toezicht, weegt het belang van de openbare orde in
beginsel zwaarder dan het individuele belang van de vreemdeling.Bevorderen van het overleggen van documentenIn het kader van een effectief terugkeerbeleid is van belang dat vreemdelingen
in een zo vroeg mogelijk stadium bewijzen verstrekken van identiteit en nationaliteit.
Dergelijke documenten kunnen immers essentieel zijn om in een later stadium
het vertrek te realiseren. Bij het reguliere toelatingsbeleid is één
van de vereisten dat de vreemdeling moet beschikken over een geldig document
voor grensoverschrijding en voor zover een vreemdeling daar niet over beschikt,
een identiteitsverklaring van diens diplomatieke vertegenwoordiging. Over
het algemeen wordt de vreemdeling in de reguliere procedure echter pas verzocht
om een dergelijk document te overleggen op het moment dat besloten is dat
hem in beginsel een vergunning verstrekt kan worden, waardoor alleen de vreemdeling
die het land na afloop van de procedure niet hoeft te verlaten wordt gestimuleerd
om een geldig document voor grensoverschrijding te overleggen. Wij zullen
dit beleid aldus wijzigen dat vreemdelingen reeds bij aanvang van de aanvraagprocedure
worden verplicht een geldig document voor grensoverschrijding te overleggen.
Dat bevordert niet alleen de snellere afdoening van de aanvraag, omdat de
aanvraag in één keer aan alle vereisten kan worden getoetst,
maar ook het eventuele vertrek als de aanvraag wordt afgewezen.Voorkomen van nieuwe proceduresOnder het effectief stimuleren van vreemdelingen om te werken aan het
vertrek valt ook het zoveel mogelijk voorkomen dat vreemdelingen het vertrek frustreren middels het indienen van nieuwe aanvragen. In eerdergenoemde
brief inzake een effectievere asielprocedure en een effectiever terugkeerbeleid
(TK 2007–2008, 29 344, nr. 67) is reeds een aantal maatregelen
aangegeven om vervolgprocedures te voorkomen. Daarnaast is ook van belang
dat enkele jaren geleden bij de IND de zogeheten M50-loketten zijn ingericht
om misbruik en oneigenlijk gebruik van toelatingsprocedures te voorkomen.
Het M50-loket is inmiddels een adequaat instrument gebleken om snel te kunnen
beslissen op reguliere aanvragen van personen zonder MVV. Met de mogelijkheid
om snel af te wijzen via een M50-loket kan echter niet worden tegengaan dat
ook kort voor vertrek reguliere aanvragen kunnen worden ingediend. In aanvulling
op de reeds genomen maatregelen zullen wij daarom een proef starten waarbij
aan de vreemdeling kort na aankomst in het uitzetcentrum wordt gevraagd alles
mee te delen omtrent een mogelijke verblijfsaanvraag. Laat hij/zij dat na,
en wordt nadien alsnog een reguliere aanvraag ingediend, dan zal de aanvraag
in beginsel direct worden afgewezen. Bij asielaanvragen zal worden beoordeeld
of er sprake is van een herhaalde aanvraag (d.w.z. een aanvraag waaraan geen
nieuwe feiten en omstandigheden ten grondslag liggen). Is dat het geval, dan
zal de aanvraag niet in Nederland mogen worden afgewacht. Deze mogelijkheid
wordt reeds geboden in artikel 3.1 Vreemdelingenbesluit 2000.2.4. Versterking van de mogelijkheden van de betrokken
ketenpartners om effectief aan de terugkeer van vreemdelingen te werken Verruiming bevoegdheden vreemdelingenpolitie en KMarBij brief van 27 maart 2009 (TK 2008–2009, 19 637, nr. 1260)
heeft de Staatssecretaris van Justitie uw Kamer bericht dat thans wordt gewerkt
aan een wetswijziging waarmee de bevoegdheden van de vreemdelingenpolitie
in het kader van identiteitsonderzoek worden uitgebreid. Deze uitbreiding
is nodig om doeltreffender tot vaststelling van identiteit en nationaliteit
te kunnen komen. Daarbij wordt de bevoegdheid gecreëerd om in het geval
dat de vreemdeling wordt staandegehouden in een woning waar rechtmatig is
binnengetreden, de woning, zonder toestemming van de vreemdeling, mag worden
doorzocht naar identiteitsdocumenten ten behoeve van het identiteitsonderzoek
en de voorbereiding van vertrek. Tevens zal de bevoegdheid worden opgenomen
dat de woonruimte behorend bij de onderneming waar de niet-rechtmatig verblijvende
vreemdeling werkend wordt aangetroffen, kan worden doorzocht naar identiteitsdocumenten,
zonder toestemming van de bewoner, indien een redelijk vermoeden bestaat dat
de vreemdeling die ruimte gebruikt als woonruimte.Als een vreemdeling is overgebracht voor verhoor en is opgehouden voor
onderzoek naar identiteit, nationaliteit en verblijfsrechtelijke positie mogen
verschillende onderzoekshandelingen ter vaststelling van de identiteit van
de vreemdeling worden verricht. Hieronder valt ook het «uitlezen»
van (digitale) gegevensdragers, zoals gsm’s. Ten aanzien van de vreemdelingenbewaring
ex artikel 59 Vw 2000 bestaat een dergelijke expliciete wettelijke bevoegdheid
niet. Om buiten twijfel te stellen dat ook in deze gevallen onderzoek mogelijk
is, wordt een wijziging van de Vw 2000 voorbereid.Bevoegdheden DT&V in relatie tot nationaliteits- en
identiteitsonderzoek en vreemdelingenbewaringHet kan voorkomen dat aanvullende handelingen in het kader van nationaliteits-
en identiteitsonderzoek nodig zijn nadat vreemdelingen zijn overgedragen aan
de DT&V. Dit kan bijvoorbeeld het geval zijn wanneer een verondersteld
ongedocumenteerde vreemdeling toch blijkt te beschikken over documenten of
wanneer in het kader van aanvullend onderzoek naar identiteit
en nationaliteit het nodig is om pasfoto’s en/of vingerafdrukken af
te nemen. Tot nu toe verrichtte de DT&V dergelijke handelingen niet. Op
basis van een juridische toets is vastgesteld dat artikel 6.1 Vb 2000 hiervoor
wel ruimte biedt. De DT&V zal worden geïnstrueerd van deze bevoegdheid
gebruik te maken. Thans wordt bezien of het mandaat van de DT&V dient
te worden aangepast teneinde bepaalde medewerkers van de DT&V met de uitoefening
van deze bevoegdheden te belasten.Het wordt als een belemmering in het terugkeerproces ervaren dat medewerkers
van de DT&V niet beschikken over bevoegdheden voor het opheffen van vreemdelingenbewaring
of het wijzigen van de bewaringsgrond. Deze bevoegdheden zijn van oudsher
belegd bij functionarissen van de vreemdelingenpolitie of de Koninklijke Marechaussee
die tevens hulpofficier van justitie zijn. Dit betekent dat de DT&V thans
een beroep moet doen op een hulpofficier van justitie wanneer de dienst vaststelt
dat bewaring moet worden opgeheven of de bewaringsgrond moet worden gewijzigd.
Dit veroorzaakt vertragingen in de werkprocessen en is in logistiek en capacitair
opzicht kwetsbaar.Dit knelpunt wordt ondervangen door artikel 5.3 van het Voorschrift Vreemdelingen
2000 zo aan te passen dat deze bevoegdheden ook worden verleend aan de directeur
van de DT&V. Deze wordt hiermee in staat gesteld voor de uitoefening van
deze bevoegdheden mandaat te verlenen primair aan onder hem ressorterende
ambtenaren van de KMar of de VP.Met deze maatregel wordt tevens invulling gegeven aan een aanbeveling
van de CITT uit het Jaarverslag 2007. De uitbreiding van de bevoegdheden betreft
niet het opleggen van bewaring. Vanwege het ingrijpende karakter van de maatregel
blijft dit voorbehouden aan de hulpofficier van justitie.2.5. Hoge prioriteit voor de aanpak van criminele
vreemdelingenBinnen het terugkeerbeleid wordt hoge prioriteit gegeven aan de terugkeer
van criminele en overlastgevende vreemdelingen. Daarom zijn vanuit de invalshoek «uitzetten
of vastzetten» alle inspanningen erop gericht criminele illegalen uit
te zetten. Mocht zulks (nog) niet mogelijk zijn, dan zijn de inspanningen
erop gericht de criminele illegaal zo lang mogelijk vast te zetten, met als
doel het wegnemen van de overlast voor de samenleving. Voor de meest overlast
veroorzakende illegale vreemdelingen (veelplegers) is een persoonsgebonden
aanpak (PGA) ontwikkeld. Dit is een samenwerkingsverband tussen politie en
de DT&V dat in de zomer van 2008 van start is gegaan. Hierbij werken politie
en DT&V zeer nauw samen om de terugkeer van deze overlastgevende doelgroep
maximaal te realiseren. De pilot die vorig jaar hiervoor is opgestart, heeft
geresulteerd in een standaard werkwijze. De DT&V heeft hiervoor een werkwijze
ontwikkeld die ziet op een gedetailleerde informatieanalyse waarbij de politie,
in samenwerking met de DT&V, de mogelijkheden voor vaststelling van identiteit
en nationaliteit nader kan onderzoeken teneinde de verwijdering van deze categorie
uit Nederland mogelijk te maken.Om te voorkomen dat vreemdelingen die nog niet of moeilijk uitzetbaar
zijn, opnieuw criminaliteit veroorzaken, biedt een langere detentie mogelijkheden.
Tevens kan die periode worden benut om een uitzetting alsnog te bewerkstelligen.
Bij brief van 4 juni 2008 (TK 2007–2008, 31 110, nr. 4)
heeft de staatssecretaris van Justitie uw Kamer laten weten het mogelijk te
zullen maken de ISD-maatregel ook van toepassing te laten zijn op illegale
vreemdelingen die voldoen aan de criteria van een stelselmatige dader
en (nog) niet uitgezet kunnen worden. De ISD-maatregel wordt daarom, na aanpassing
van de richtlijn van het OM, per 1 juni a.s. opengesteld voor illegalen.De prioritaire aanpak van criminele vreemdelingen is succesvol. Zoals
eerder is aangegegeven vertrekt ongeveer 70% van de vreemdelingen in
de Strafrechtketen (VRIS) uit de caseload van de DT&V aantoonbaar uit
Nederland. Zoals eerder is aangegeven geven sommige landen van herkomst aan
er moeite mee te hebben onderdanen terug te nemen met criminele antecedenten
zonder dat de aard van deze antecedenten bij hen bekend is. Door dergelijke
gegevens in de toekomst in beginsel wel te verstrekken in gevallen waarin
dit een vereiste is voor afgifte van een (vervangend) reisdocument, zoals
eerder in deze brief is uiteen gezet, kunnen de mogelijkheden om criminele
vreemdelingen te laten terugkeren verder worden verbeterd.3. Aanbevelingen uit het Jaarverslag 2008 van de
CITTIn haar Jaarverslag 2008 constateert de CITT dat het merendeel van de
aanbevelingen uit de Jaarverslagen 2007 is overgenomen. Bovendien spreekt
de CITT haar waardering uit voor de wijze waarop op uitvoeringsniveau invulling
wordt gegeven aan het terugkeerproces.Wel constateert de CITT dat er nog verbeteringen in de uitvoering van
het uitzetproces mogelijk zijn en doet zij daartoe 13 aanbevelingen.Aanbeveling 1Het identiteits- en nationaliteitsonderzoek dient, ook na overplaatsing
van een vreemdeling naar een Huis van Bewaring of na opheffing van de vreemdelingenbewaring
te worden voortgezet door het verantwoordelijke politiekorps.ReactieDeze aanbeveling onderschrijven wij. Teneinde dit onderzoek effectief
te kunnen laten zijn, is het wenselijk dit te combineren met de uitbreiding
van de bevoegdheden van de vreemdelingenpolitie die in de reactie op aanbeveling
2 wordt genoemd.Aanbeveling 2De politie zou naar het oordeel van de commissie op korte termijn ruimere
bevoegdheden tot vaststelling van de identiteit moeten krijgen. ReactieBij brief van 27 maart 2009 (TK 2008–2009, 19 637, nr. 1260)
is uw Kamer bericht dat wij thans een wetswijziging in voorbereiding hebben
waarmee de bestaande bevoegdheden van de politie in het kader van het verrichten
van identiteitsonderzoek worden uitgebreid.Aanbeveling 3De commissie concludeert dat het ministerie van Buitenlandse Zaken (BZ),
ondanks zijn kennis van en contacten met buitenlandse vertegenwoordigingen,
een te terughoudende rol vervult ten aanzien van de terugkeer van vreemdelingen
in het algemeen en ten aanzien van terug- en overnameovereenkomsten in het
bijzonder. Het ministerie van BZ zou zich eerder actief complementair
aan het ministerie van Justitie dienen op te stellen om geen afbreuk te doen
aan het kabinetsbeleid terzake.ReactieTerugkeer en terug- en overnameovereenkomsten zijn gezamenlijke verantwoordelijkheden
van de ministeries van Justitie en Buitenlandse Zaken. Wij ervaren de inzet
van het ministerie van Buitenlandse Zaken als positief en herkennen ons dan
ook niet in de opmerkingen van de CITT. Naast de inzet bij het onderhandelingsproces
over en het afsluiten van terug- en overnameverdragen speelt het ministerie
van Buitenlandse Zaken een belangrijke rol bij het invullen van de strategische
benadering van landen van herkomst. Ook de minister voor Ontwikkelingssamenwerking
speelt hierin een actieve rol. Voorts levert het ministerie van Buitenlandse
Zaken een financiële en technische bijdrage aan landen van herkomst op
het gebied van migratie en speelt het een belangrijke rol in het inbedden
van terugkeer in bredere afspraken met herkomstlanden. Het ministerie van
Buitenlandse Zaken is vertegenwoordigd tijdens het tweewekelijks terugkeeroverleg
met de minister en de staatssecretaris van Justitie. Ten slotte vindt besluitvorming
over de terugkeer van afgewezen asielzoekers mede plaats op basis van de algemene
ambtsberichten van het ministerie van Buitenlandse Zaken. Deze ambtsberichten
worden regelmatig – en op verzoek van Justitie ook tussentijds, op voor
het beleid belangrijke deelonderwerpen – geactualiseerd.Aanbeveling 4Bij de laissez-passeraanvraag dient zo mogelijk ook informatie met betrekking
tot de eventuele criminele antecedenten van vreemdelingen te worden verstrekt,
waarbij uit een oogpunt van privacy kan worden volstaan met het melden van
de opgelegde straf en niet van het gepleegde delict.ReactieBinnen de kaders van de relevante verdragsverplichtingen en de wettelijke
mogelijkheden, zal informatie met betrekking tot in Nederland gepleegde strafbare
feiten waarvoor betrokkene onherroepelijk is veroordeeld, worden verstrekt
aan de autoriteiten van het land van herkomst, mits dit noodzakelijk is om
de terugkeer te kunnen realiseren.Aanbeveling 5Er dienen door Nederland zoveel als mogelijk (in het licht van Europese
samenwerking op het gebied van het afsluiten van gezamenlijke terug- en overnameovereenkomsten)
bilaterale onderhandelingen ten bate van terug- en overnameovereenkomsten
en Memorandum of Understanding (MoU) te worden geïnitieerd met door Nederland
onderscheiden prioriteitslanden van herkomst.ReactieNederland neemt naast zijn bilaterale contacten en akkoorden deel aan
onderhandelingen op twee vlakken, in Benelux- en in EU-verband. In Benelux-verband
is de afgelopen jaren onder meer succes geboekt met enkele landen van de Westelijke-Balkan.
Tevens zijn de onderhandelingen met Rusland over een uitvoeringsprotocol bij
het EU-verdrag in een vergevorderd stadium. Wij verwachten dat deze op afzienbare
termijn kunnen worden afgerond. In EU-verband wordt door de Europese Commissie
onderhandeld met enkele derde landen op grond van het mandaat
dat door de lidstaten is gegeven. Aan de Europese Commissie zijn sinds 2000
16 onderhandelingsmandaten verstrekt. Er zijn inmiddels met 11 landen terugen
overnameverdagen afgesloten. Vooral de verdragen met Rusland, Oekraïne
en Pakistan (ratificatie wordt thans voorbereid) kunnen als een succes worden
bestempeld.Wat betreft de landenkeuze kan worden opgemerkt dat Nederland hierbij
in Benelux- en EU-verband ook altijd rekening moet houden met de voorkeuren
van andere landen. Daarbij komt dat lang niet alle herkomstlanden bereid zijn
om te onderhandelen over een terug- en overnameverdrag. Er blijkt steeds vaker
wisselgeld nodig om landen te bewegen tot het afsluiten van terug- en overnameverdragen.
Het klassieke wisselgeld is visumfacilitatie, hetgeen niet altijd wenselijk
wordt geacht, noch door Nederland, noch door de Benelux- of EU-partners. Een
terug- en overnameverdrag is dus niet in alle gevallen mogelijk.Naast terug- en overnameovereenkomsten wordt op alle niveaus in de relaties
met de autoriteiten van landen van herkomst geïnvesteerd. Zoals eerder
aangegeven wordt door ons, in samenspraak met andere departementen, in het
bijzonder met het ministerie van Buitenlandse Zaken, invulling gegeven aan
de intensivering van de relaties op strategisch niveau. Op operationeel niveau
onderhoudt de DT&V, zoals eerder in deze brief aangegeven, bilaterale
samenwerkingsrelaties met landen van herkomst. Het gaat daarbij zowel om de
samenwerkingsrelatie met diplomatieke vertegenwoordigingen (op dagelijkse
basis) als met de voor terugkeer verantwoordelijke autoriteiten in de landen
van herkomst zelf. Wanneer dat aangewezen is, worden afspraken tussen de DT&V
en landen van herkomst over de uitvoering van het terugkeerproces vastgelegd
in een MoU. Recent zijn over terugkeer-MoU’s gesloten met Burundi en
Suriname.Aanbeveling 6De commissie beveelt aan om de projectmatige aanpak van vrijwillig vertrek
uit bewaring zoals door het IOM thans wordt uitgevoerd, tot een vaste werkwijze
te maken, waarbij het IOM meer financiële armslag geboden zou kunnen
worden om het vrijwillige vertrek te bevorderen.ReactieHet huidige project van de DT&V en IOM loopt tot eind april 2009.
Door de IOM is een projectvoorstel voor de voortzetting van de activiteiten
in vreemdelingenbewaring als meerjarenproject ingediend onder het Europees
Terugkeerfonds. Bij gunning zal het project worden voorgezet tot in ieder
geval het voorjaar van 2011.Aanbeveling 7De functie van terugkeerfunctionaris bij de Dienst Justitiële Inrichtingen
dient zodanig te worden ingericht dat deze het vrijwillige vertrek optimaal
kan bevorderen zonder het uitzetproces te bemoeilijken.ReactieDeze aanbeveling wordt geheel gedekt door het huidige beleid. De hoofdtaak
van de terugkeerfunctionaris is het bevorderen van een snelle en probleemloze
terugkeer van de vreemdeling door daarbij materiële en immateriële
ondersteuning te bieden. Daarmee draagt de terugkeerfunctionaris bij aan het
handhaven van orde, rust en veiligheid in de inrichting en een conflictloze
detentie. De ervaring leert dat een vreemdeling onder zulke omstandigheden
beter bereid en in staat is om op een reële manier na te denken over
zijn toekomst. De terugkeerfunctionaris is een spil in het contact tussen
de vreemdeling en zijn omgeving, waaronder ook (keten)partners, internationale
organisaties en NGO’s, die op een of andere manier een soepele terugkeer
kunnen bevorderen, bij voorkeur vrijwillig, maar zeker ook gedwongen. Bij
de invulling van de rol van de terugkeerfunctionaris wordt consequent gekeken
naar de samenwerking met de DT&V. Uitgangspunt daarbij blijft dat de terugkeerfunctionaris
een snelle en probleemloze terugkeer van de vreemdeling bevordert op een zodanige
wijze dat de vreemdeling erin berust om terug te keren naar het land van herkomst.Aanbeveling 8De KMar dient op korte termijn in staat te worden gesteld te kunnen voldoen
aan de 10-dagen termijn waarbinnen escorts kunnen worden ingezet om vreemdelingen
begeleid uit te zetten. Daarbij verdient het de voorkeur dat vaste escortteams
worden ingezet die de nieuwste, noodzakelijke opleidingen hebben genoten en
goed op elkaar zijn ingespeeld.ReactieWij onderschrijven het belang van een beperkte doorlooptijd (genoemde
10-dagentermijn maakt deel uit van de onderlinge afspraken tussen de KMar
en de DT&V). Het realiseren van de doorlooptijd wordt door verschillende
factoren bepaald, die niet allemaal beïnvloedbaar zijn door de ketenpartners.
Aan wat wel kan worden beïnvloed, wordt gewerkt, zoals het verbeteren
van de informatievoorziening op het formulier M118. Hierdoor kan de KMar beter
plannen welke capaciteit ingezet moet worden voor verwijderingen, hetgeen
ten goede zal komen aan de doorlooptijd.De aanbeveling van de CITT om te werken met vaste escortteams wordt niet
onderschreven. Het principe van vaste escortteams staat op gespannen voet
met de flexibiliteit en het generalisme dat de KMar voorstaat. De gedachte
achter de aanbeveling om de kwaliteit tijdens uitzettingen te waarborgen wordt
echter wel gedeeld. Om die reden laat de KMar de escorts van buiten het KMar-district
Schiphol ook de nieuwste Cursus Escort Begeleiding volgen.Aanbeveling 9Het formulier met achtergrondinformatie over de te verwijderen vreemdeling
dient vanaf het moment van inbewaringstelling tot het moment van vrijwillig
vertrek/uitzetting zo actueel en volledig mogelijk te worden ingevuld om het
profiel van een vreemdeling te optimaliseren. Het Operationeel Verwijderingoverleg
(OVO) is bij uitstek geschikt om hier heldere afspraken met de betrokken ketenpartners
over te maken.ReactieAan deze aanbeveling is reeds invulling gegeven. Er ligt op dit moment
een concreet voorstel om het invullen van het formulier te verbeteren. Binnen
een maand kan een en ander worden ingevoerd.Aanbeveling 10In de categorieën procedurele en administratief/logistieke redenen
voor annulering van vluchten is naar het oordeel van de commissie nog veel
winst te behalen, aangezien deze categorieën samen bijna 60% betreffen van het totale aantal annuleringen. Indien de annuleringen van met
name begeleide vluchten kunnen worden teruggedrongen, kan door de KMar de
beschikbare capaciteit voor escortering ook beter worden benut.ReactieMaximale inspanningen worden verricht om onnodige en te voorkomen oorzaken
voor het annuleren van vluchten weg te nemen.Op basis van het aantal geannuleerde vluchten in het eerste kwartaal van
2009 kan het volgende worden geconstateerd. Een kleine 10% annuleringen
van vluchten betreft vreemdelingen die op een andere wijze aantoonbaar Nederland
hebben verlaten, zoals vreemdelingen die alsnog met een zelf gekocht ticket
vertrekken dan wel vreemdelingen die alsnog met IOM vertrekken.Circa 70% van de annuleringen is niet of nauwelijks te beïnvloeden
door de betrokken diensten. Hierbij gaat het voor een groot deel om vreemdelingen
die op het laatste moment nieuwe aanvragen indienen dan wel de rechtbank verzoeken
om te voorzien in een voorlopige voorziening die bepaalt dat een procedure
in Nederland mag worden afgewacht. Een ander deel van de annuleringen waarop
nauwelijks invloed kan worden uitgeoefend, ziet vooral op het feit dat diplomatieke
vertegenwoordigingen alsnog besluiten om geen (vervangend) reisdocument af
te geven dan wel luchtvaartmaatschappijen die weigeren een vreemdeling te
vervoeren. Tevens is sprake van vreemdelingen die zich dusdanig verzetten
tegen hun uitzetting dat de geplande uitzetting op dat moment geen doorgang
kan vinden.Ruim 20% van de annuleringen is wel direct beïnvloedbaar door
de betrokken diensten. Binnen de vreemdelingenketen wordt hard gewerkt om
het aantal annuleringen dat voorkomen had kunnen worden, te verminderen. Sinds
1 januari 2009 hanteren de KMar en de DT&V dezelfde definities voor
de registratie van de redenen van annuleringen, hetgeen tot een betere sturing
en minder verlies van capaciteit leidt. Het optimaliseren van de informatie-uitwisseling
binnen de vreemdelingenketen heeft hoge prioriteit.Voor wat betreft maatregelen die ertoe moeten leiden dat het aantal annuleringen
als gevolg van kort voor vertrek opgestarte procedures afneemt, verwijzen
wij naar de reactie op aanbeveling 12.Overigens betekent annulering van een vlucht nog geen annulering van de
uitzetting op termijn. Op het moment dat een vlucht wordt geannuleerd, wordt,
afhankelijk van de reden van de annulering, zoveel mogelijk reeds een nieuwe
vlucht geboekt. Het komt dan ook voor dat een vreemdeling een dag later dan
de oorspronkelijke vlucht alsnog wordt uitgezet. Tevens komt het in de praktijk
voor dat vluchten naar voren worden gehaald, omdat er capaciteit beschikbaar
is gekomen waarmee een vreemdeling eerder vertrekt dan gepland. Tot slot zijn
er categorieën annuleringen die inhouden dat een vreemdeling reeds Nederland
heeft verlaten (te weten met eigen ticket of per charter vertrokken).Aanbeveling 11Naar het oordeel van de commissie zouden de KMar en DT&V sluitende
afspraken moeten maken over de regie, met name bij overheidsvluchten, waarbij
uitgangspunt zou moeten zijn dat de operationele regie vanaf het moment dat
de vreemdeling in het verwijdercentrum aankomt tot het moment van overdracht
in het land van herkomst in verband met de veiligheid van de
vreemdeling, de escorts en de bemanning en eventuele andere passagiers ondubbelzinnig
bij de KMar ligt.ReactieDe wederzijdse verantwoordelijkheden bij overheidsvluchten zijn opgenomen
in de dienstverleningsovereenkomst welke in 2007 is afgesloten tussen de KMar
en de DT&V. Naar aanleiding van opgedane ervaringen en observaties van
onder meer de CITT, zijn eind 2008 de afspraken in de dienstverleningsovereenkomst
voorzien van een aanvullende toelichting. Hierin worden de verantwoordelijkheden
van beide organisaties beschreven.Aanbeveling 12De commissie neemt met instemming kennis van de voornemens van het kabinet
om het aantal herhaalde asielaanvragen en de daarmee samenhangende verzoeken
om een Voorlopige Voorziening (VoVo) terug te dringen onder meer door al aan
het begin van de asielprocedure standaard een medisch onderzoek uit te voeren,
waardoor procedures vlak voor het vertrek kunnen worden voorkomen. Mocht dit
niet tot een daling van het aantal annuleringen leiden, dan zouden aanvullende
(wettelijke) maatregelen kunnen worden overwogen.ReactieIn aanvulling op de door de CITT genoemde maatregelen en op het gebruik
van de zogeheten M50-loketten dat het mogelijk maakt op snel te kunnen beslissen
op reguliere aanvragen van personen zonder MVV, werken wij aan maatregelen
die ertoe moeten leiden dat het aantal annuleringen als gevolg van kort voor
vertrek opgestarte procedures afneemt. Daartoe wordt een proef gestart waarbij
aan de vreemdeling kort na aankomst in het uitzetcentrum wordt gevraagd alles
mee te delen omtrent een mogelijke verblijfsaanvraag. Laat de vreemdeling
dat na, en wordt nadien alsnog een reguliere aanvraag ingediend, dan zal de
aanvraag in beginsel direct worden afgewezen. Bij asielaanvragen zal worden
beoordeeld of er sprake is van een herhaalde aanvraag (d.w.z. een aanvraag
waaraan geen nieuwe feiten en omstandigheden ten grondslag liggen). Is dat
het geval, dan zal de aanvraag niet in Nederland mogen worden afgewacht. Deze
mogelijkheid wordt reeds geboden in artikel 3.1 Vreemdelingenbesluit 2000.Aanbeveling 13Gegevens uit de strafrechtketen en de vreemdelingenketen moeten naar het
oordeel van de commissie worden gekoppeld en geoptimaliseerd en dienen essentiële
gegevens te omvatten zoals de verblijfplaats, datum voorwaardelijke invrijheidstelling
(VI-datum), verblijfsstatus en verwijderbaarheidsinformatie. Daarnaast moet
de correcte invoer van dergelijke gegevens (zoals bijvoorbeeld het V-nummer)
worden gemonitord.ReactieDit jaar wordt geïnvesteerd in technische koppelingen tussen diverse
informatiesystemen van ketenpartners. In de zomer van 2009 wordt de uitbreiding
van de koppeling tussen het systeem Verwijsindex Personen (VIP) en de Basisvoorziening
Vreemdelingen (BVV) in gebruik genomen. Ten behoeve van de optimalisering
van de koppeling van gegevens uit de strafrechtsketen en de vreemdelingenketen
wordt thans gewerkt aan een uniform protocol voor de vaststelling van de identiteit
van verdachten,veroordeelden, getuigen en vreemdelingen. Dit
protocol, waarvan implementatie overigens afhankelijk is van het beschikbaar
komen van voldoende middelen, zal als basis dienen voor de realisatie van
software en hardware (waaronder biometrische hulpmiddelen) waarmee informatie
wordt vastgelegd in de ketenregisters van de strafrechtsketen en de vreemdelingenketen.4. Tot slotZoals gezegd, heeft het kabinet het onderwerp terugkeer een prominente
plek in het vreemdelingenbeleid gegeven, geïnvesteerd in een kabinetsbrede
aanpak van de terugkeerproblematiek en nieuwe maatregelen genomen. De omvang
en de verstrekkendheid van de maatregelen, vooral in samenhang bezien, is
kenmerkend voor de aanpak van dit kabinet, waarmee lang bestaande drempels
in het terugkeerbeleid worden weggenomen.De verdere inrichting en professionalisering van de DT&V, de regierol
die de DT&V in de terugkeerketen heeft, in combinatie met de investeringen
op operationeel niveau in de relaties met belangrijke landen van herkomst,
hebben bijgedragen aan vergroting van de effectiviteit van het terugkeerbeleid.Dit alles werpt vruchten af. De resultaten zijn door de staatssecretaris
van Justitie reeds vermeld in de Rapportage Vreemdelingenketen die op 13 maart
2009 aan uw Kamer is verzonden (TK 2008–2009, 19 637, nr. 1257).
De geschetste ontwikkelingen zetten in het eerste kwartaal van 2009 in versterkte
mate door.De minister van Justitie,E. M. H. Hirsch BallinDe staatssecretaris van Justitie,N. Albayrak BIJLAGE Overzicht van terugkeermaatregelen getroffen
gedurende deze kabinetsperiode1. BestuursakkoordHet op 25 mei 2007 gesloten het bestuursakkoord tussen de Staatssecretaris
van Justitie en de Vereniging van Nederlandse Gemeenten bevat ook afspraken
op het terrein van terugkeer. Zo is afgesproken dat in 2009 de bestaande noodopvang
wordt beëindigd. Het aantal personen dat verblijft in door gemeenten
gefaciliteerde en/of gefinancierde noodopvangvoorzieningen is reeds aanzienlijk
teruggelopen.2. Vergroting van herintegratieondersteuning bij
terugkeerDe mogelijkheden van individuele herintegratieondersteuning voor vreemdelingen
worden uitgebreid. De Herintegratieregeling Terugkeer is voor grotere groepen
beschikbaar, waaronder afvallers van de Regeling afwikkeling nalatenschap
oude vreemdelingenwet. Voorts komen er, in samenwerking met de minister voor
Ontwikkelingssamenwerking, nieuwe vormen van herintegratieondersteuning in
natura in landen van herkomst3. Intensivering strategische benadering van landen
van herkomstDe Ministerraad besloten periodiek de terugkeer naar specifieke landen
te bespreken en noodzakelijke maatregelen van alle relevante depatementen
te nemen. De behandeling in de Ministerraad wordt door het ministerie van
Justitie voorbereid in nauwe samenwerking met het ministerie van Buitenlandse
Zaken.4. Terug- en overnameovereenkomstenIn Benelux-verband is de afgelopen jaren onder meer succes geboekt met
enkele landen van de Westelijke-Balkan. Aan de Europese Commissie zijn sinds
2000 16 onderhandelingsmandaten verstrekt. Er zijn inmiddels met 11 landen
terug- en overnameverdagen afgesloten. Vooral de verdragen met Rusland, Oekraïne
en Pakistan (ratificatie wordt thans voorbereid) kunnen als een succes worden
bestempeld.5. Versterking rol van het ministerie van Buitenlandse
ZakenHet ministerie van Buitenlandse Zaken een belangrijke rol bij het invullen
van de strategische benadering van landen van herkomst. Ook de minister voor
Ontwikkelingssamenwerking speelt hier een actieve rol in. Voorts levert het
ministerie van Buitenlandse Zaken een financiële en technische bijdrage
aan landen van herkomst op het gebied van migratie en speelt het een belangrijke
rol in het inbedden van terugkeer in bredere afspraken met herkomstlanden.
Het ministerie van Buitenlandse Zaken is vertegenwoordigd tijdens een tweewekelijks
terugkeeroverleg met de minister en de staatssecretaris van Justitie6. Verstrekking van justitiële gevevens op verzoek
van landen van herkomstInmiddels is een procedure vormgegeven om binnen de kaders van de relevante
verdragsverplichtingen en de wettelijke mogelijkheden, indien dit noodzakelijk
is om de terugkeer te kunnen realiseren, justitiële gegevens te verstrekken. 7. Convenant Uitvoering Politiële Vreemdelingentaak
2009–2011Op 10 oktober 2008 hebben de minister van Justitie, mede namens de
minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties en de staatssecretaris
van Justitie, en de voorzitter van de Raad van hoofdcommissarissen het Convenant
Uitvoering Politiële Vreemdelingentaak 2009–2011 getekend. Binnen
de vreemdelingentaak zullen de inspanningen van de politie vooral gericht
zijn op al dan niet rechtmatig verblijvende criminele vreemdelingen, de uitgeprocedeerde
en/of illegale vreemdeling en vreemdelingen die de openbare orde verstoren
of anderszins overlast veroorzaken.8. Vreemdelingen in de strafrechtketen (VRIS)Eind 2008 is binnen het ministerie van Justitie een steekproef uitgevoerd
naar de stand van zaken ten aanzien van het gebruik en de toepassing van het
VRIS-protocol door de betrokken ketenpartners. Op basis van deze steekproef
zijn maatregelen ter verbetering van het gebruik en de toepassing van het
VRIS-protocol geformuleerd. Deze maatregelen hebben betrekking op aanpassing
van beleid, processen en informatiesystemen waardoor bijvoorbeeld de registratie
van intrekkingen en niet-verlengingen van verblijfstitels wegens openbare
orde en de registratie van ongewenstverklaringen eenduidiger zal plaatsvinden.9. Pilot ongewenstverklaring EU-onderdanenThans vindt een pilot plaats inzake de ongewenstverklaring van criminele
EU-onderdanen. Jurisprudentie op dit terrein is nog beperkt. Het doel van
de pilot is, om door toetsing bij de rechter, kaders vast te kunnen stellen
waarbinnen EU-onderdanen ongewenst kunnen worden verklaard. Thans heeft echter
nog geen toetsing van de eerste zaken door de rechter plaatsgevonden.10. Mogelijkheid tot voorwaardelijke invrijheidstelling
bij vertrekHet voldoen aan een vertrekplicht op grond van hoofdstuk 6 van de Vreemdelingenwet
2000 als bijzondere voorwaarde bij de invrijheidstelling is onderwerp van
een concept-wetsvoorstel dat thans in consultatie is en dat later dit jaar
bij uw Kamer wordt ingediend.11. Persoonsgebonden aanpak ten aanzien van veelplegersVoor de meest overlast veroorzakende illegale vreemdelingen (veelplegers)
is een persoonsgebonden aanpak (PGA) ontwikkeld. Dit is een samenwerkingsverband
tussen politie en de DT&V dat vorige zomer van start is gegaan. Hierbij
werken politie en DT&V zeer nauw samen om de terugkeer van deze overlastgevende
doelgroep maximaal te realiseren. De pilot die vorig jaar is gestart, heeft
thans geresulteerd in een standaard-werkwijze.12. Toepassing van de maatregel van plaatsing in
een inrichting voor stelselmatige dadersOm te voorkomen dat vreemdelingen die nog niet of moeilijk uitzetbaar
zijn gebleken, opnieuw criminaliteit veroorzaken, biedt een langere detentie
meer mogelijkheden. De periode van tenuitvoerlegging kan voorts worden benutten
om een uitzetting te bewerkstelligen. De ISD-maatregel wordt daarom, na aanpassing
van de richtlijn van het OM, per 1 juni opengesteld voor illegalen. 13. Toepassing TBSDe oplegging van de tbs blijft behouden voor delictgevaarlijke en psychisch-gestoorde
ongewenste of nog ongewenst te verklaren vreemdelingen en voor ongewenste
vreemdelingen van wie wordt aangenomen dat zij kort na uitzetting zullen terugkeren
naar Nederland.14. Vrijheidsbeperkende maatregel na asielAsielzoekers die na afloop van de vertrektermijn van 28 dagen het land
nog niet hebben verlaten, kunnen worden geplaatst in een vrijheidsbeperkende
locatie, waar de DT&V in beginsel nog maximaal twaalf weken het vertrek
kan faciliteren.15. Intensivering toepassing VrijheidsontnemingThans vindt een ruimere toepassing van zowel vrijheidsbeperking alsontneming
plaats. Indien een vreemdeling die vanwege criminele antecedenten een gevaar
vormt voor de openbare orde, een (herhaalde) aanvraag tot het verlenen van
een verblijfsvergunning regulier of asiel voor (on)bepaalde tijd wil indienen
of heeft ingediend, zal in beginsel bewaring op grond van artikel 59, eerste
lid, Vw 2000 of artikel 59, eerste en tweede lid, Vw 2000 worden toegepast.Ten aanzien van vreemdelingen van wie de tweede of volgende asielaanvraag
met toepassing van artikel 4:6 Awb in de AC-procedure is afgewezen omdat geen
nieuwe feiten en omstandigheden naar voren zijn gebracht, wordt zo spoedig
mogelijk na bekendmaking van de afwijzende beschikking beoordeeld of bewaring
op grond van artikel 59 Vw 2000 kan worden toegepast. Indien de hier bedoelde
vreemdeling zich eerder gedurende enige tijd heeft ontrokken aan toezicht,
weegt het belang van de openbare orde in beginsel zwaarder dan het individuele
belang van de vreemdeling.16. Verruiming bevoegdheden vreemdelingenpolitie
en KMarDe bestaande bevoegdheden in het kader van het verrichten van identiteitsonderzoek
worden uitgebreid. Daarbij is allereerst voorzien de bevoegdheid te creëren
om in het geval dat de vreemdeling wordt staandegehouden in een woning waar
rechtmatig is binnengetreden, de woning, zonder toestemming van de vreemdeling,
mag worden doorzocht naar identiteitsdocumenten ten behoeve van het identiteitsonderzoek
en voorbereiding van vertrek. Tevens zal de bevoegdheid worden opgenomen dat
de woonruimte behorend bij de onderneming waar de niet-rechtmatig verblijvende
vreemdeling werkend wordt aangetroffen, kan worden doorzocht naar identiteitsdocumenten,
zonder toestemming van de bewoner, indien een redelijk vermoeden bestaat dat
de vreemdeling die ruimte gebruikt als woonruimte.Als een vreemdeling is overgebracht voor verhoor en is opgehouden voor
onderzoek naar identiteit, nationaliteit en verblijfsrechtelijke positie mogen
verschillende onderzoekshandelingen ter vaststelling van de identiteit van
de vreemdeling worden verricht. Hieronder valt ook het «uitlezen»
van (digitale) gegevensdragers, zoals gsm’s. Ten aanzien van de vreemdelingenbewaring
ex artikel 59 Vw 2000 bestaat een dergelijke expliciete wettelijke bevoegdheid
niet. Om buiten twijfel te stellen dat ook in deze gevallen onderzoek mogelijk
is, wordt een wijziging van de Vw 2000 voorbereid. 17. Bevoegdheden DT&V in relatie tot nationaliteits-
en identiteitsonderzoek en vreemdelingenbewaringDe DT&V wordt bevoegd om in het kader van het identiteitsonderzoek
vingerafdrukken te nemen en pasfoto’s te maken. Voorts krijgt de DT&V
de bevoegdheid om bewaringsmaatregel op te heffen of de bewaringsgronnd te
wijzingen. Hiermee kan efficienter met beschikbare capaciteit van DT&V,
politie en KMar worden omgegaan.18. Overleggen van geldig document voor grensoverschrijding
bij reguliere aanvraagNaast verbetering van de onderzoeksmogelijkheden, kan het vaststellen
van de identiteit en nationaliteit van vreemdelingen ook gediend zijn bij
het overleggen van geldige identiteitsdocumenten in een zo vroeg mogelijk
stadium bij het indienen van aanvragen om toelating. Zo is bij het reguliere
toelatingsbeleid één van de vereisten dat de vreemdeling moet
beschikken over een geldig document voor grensoverschrijding en voor zover
een vreemdeling daar niet over beschikt, een identiteitsverklaring van diens
diplomatieke vertegenwoordiging. Wij zullen het beleid aldus wijzigen dat
vreemdelingen reeds bij aanvang van de aanvraagprocedure worden verplicht
een geldig document voor grensoverschrijding te overleggen. Dat bevordert
niet alleen de snellere afdoening van de aanvraag, omdat de aanvraag in één
keer aan alle vereisten kan worden getoetst, maar ook het eventuele vertrek
als de aanvraag wordt afgewezen.19. BiometrieThans worden twee wetsvoorstellen voorbereid die voorzien in wijziging
van de Vw 2000 in verband met biometrie. In het kader van de visumaanvraagprocedure
en conform Verordening (EG) nr. 380/2008 van 18 april 2008 zal de verblijfstitel
voor onderdanen van derde landen een opslagmedium bevatten met een gezichtsopname
en twee vingerafdrukken van de houder. Het andere wetsvoorstel geeft de mogelijkheid
om in de vreemdelingenketen biometrische kenmerken te kunnen afnemen in situaties
waarin dat thans nog niet kan. Deze gegevens kunnen gebruikt worden binnen
de vreemdelingenketen, maar ook ten behoeve van de voorkoming, opsporing,
vervolging en berechting van strafbare feiten. Hierbij geldt als uitgangspunt
dat de benodigde gegevens bij het eerste contact met de vreemdelingenketen
zullen worden afgenomen en deze gegevens vervolgens centraal worden opgeslagen
en door alle ketenpartners kunnen worden gebruikt. Een betrouwbaarder vaststelling
en registratie van de identiteit van vreemdelingen zal bijdragen aan een doelmatiger
en doeltreffender uitvoering van het vreemdelingenbeleid, daarbij inbegrepen
het tegengaan van illegale immigratie, het bestrijden van identiteitsfraude
en het mogelijk maken van terugkeer.In het kader van de Eurodac-verordening (2725/2000) worden van alle asielzoekers
in de EU vingerafdrukken afgenomen teneinde te kunnen bepalen welk land verantwoordelijk
is voor de behandeling van de asielaanvraag. Thans worden de mogelijkheden
verkend of deze samenwerking ook met niet EU-landen mogelijk is, zoals belangrijke
transitlanden als Oekraïne, Turkije en de Noord-Afrikaanse landen.20. IOM in vreemdelingenbewaringHet huidige project van de DT&V en IOM loopt tot eind april 2009.
Door de IOM is een projectvoorstel voor de voortzetting van de activiteiten
in vreemdelingenbewaring als meerjarenproject ingediend onder het Europees Terugkeerfonds. Bij gunning zal het project worden voorgezet
tot in ieder geval het voorjaar van 2011.21. Operationele samenwerking tussen KMar en DT&VDT&V. Naar aanleiding van opgedane ervaringen zijn eind 2008 de afspraken
in de dienstverleningsovereenkomst voorzien van een aanvullende toelichting.22. Gezamenlijke vluchtenIn samenwerking met andere EU-landen worden gezamenlijke vluchten uitgevoerd,
welke worden georganiseerd door verschillende landen. Ook Frontex heeft hierin
een rol. In 2008 en 2009 hebben vluchten plaatsgevonden naar Pakistan, Colombia,
Ecuador en 5 vluchten naar Nigeria. Nederland heeft zowel in 2008 als in 2009
vluchten georganiseerd naar Nigeria.23. Uitzetten zonder geldig paspoort of laissez-passerTot op heden heeft Nederland in bepaalde gevallen waarin geen reisdocumenten
beschikbaar waren met succes vreemdelingen uitgezet met gebruikmaking van
een EU-staat. Voorts hebben uitzettingen plaatsgevonden op paspoorten waarvan
de geldigheidsduur verlopen was, op originele identiteitsbewijzen of op basis
van een nationaliteitsverklaring afgegeven door de autoriteiten van het land
van herkomst, al dan niet in combinatie met een EU-staat. Verdere uitbreiding
van de mogelijkheden wordt verkend. XNoot1Ter inzage gelegd bij het Centraal Informatiepunt Tweede Kamer. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-19637-1263.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl