Wet op het BTW-compensatiefonds; Verslag
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-08 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 27293, nr. 6

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

12-02-2001

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2000-2001

27293 nr. 6

06-02-2001

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamInhoudsopgave Artikelsgewijze toelichtingAlgemeen deel1. Inleiding2. BTW-problematiek3. BTW-compensatiefonds4. Gemeenten en provincies versus andere overheden5. De voeding van het fonds en de uitname uit het gemeente-fonds
en het provinciefonds6. Budgettaire effecten individuele gemeenten en provincies7. Kostendekkende heffingen8. Gemeenschappelijke regelingen9. Uitvoering van het BTW-compensatiefonds10. Advies van de Raad voor de financiële verhoudingenArtikelsgewijze toelichtingArtikel 2, tiende lidOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 27293Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 46 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
27 293Wet op het BTW-compensatiefondsnr. 6VERSLAGVastgesteld 6 februari 2001De vaste commissie voor Financiën1, belast
met het voorbereidend onderzoek van bovenstaand wetsvoorstel, heeft de eer
als volgt verslag uit te brengen van haar bevindingen. Onder het voorbehoud
dat de regering de vragen en opmerkingen in dit verslag afdoende zal beantwoorden,
acht de commissie hiermee de openbare behandeling van het voorstel van wet
voldoende voorbereid.Inhoudsopgave Algemeen deel 1.Inleiding2.BTW-problematiek 3.BTW-compensatiefonds4.Gemeenten en provincies
versus andere overheden 5.De voeding van het
fonds en de uitname uit het gemeentefonds en provinciefonds 6.Budgettaire effecten
individuele gemeenten en provincies 7.Kostendekkende heffingen8.Gemeenschappelijke
regelingen 9.Uitvoering van het
BTW-compensatiefonds 10.Advies van de Raad
voor de financiële verhoudingenArtikelsgewijze toelichtingAlgemeen deel1. InleidingDe leden van de fracties van PvdA, VVD, CDA, D66, GroenLinks en GPV en
RPF hebben met belangstelling kennisgenomen van het voorstel tot oprichting
van een BTW-compensatiefonds. De leden van de PvdA-fractie onderschrijven
de doelstelling van het wetsvoorstel, die ertoe strekt de beslissingfactor
die de BTW nu is bij de keuze tussen het zelf uitvoeren van taken en het uitbesteden
van taken door gemeenten en provincies, te neutraliseren. Het doel van dit voorstel van wet is gemeenten en provincies in staat
te stellen een betere afweging te maken tussen het inbesteden dan wel uitbesteden
van de uitvoering van taken, aldus de leden van de VVD-fractie. De regering
merkt in de memorie van toelichting (blz. 5) op dat ervaringen uit het
buitenland uitwijzen dat met uitbesteding van taken door overheden aanzienlijke
efficiencyvoordelen zijn te realiseren. Tevens wordt gesteld dat door het
wegnemen van een barrière om taken uit te besteden, lagere overheden
vaker zullen kiezen voor het laten uitvoeren van taken door private ondernemingen.
Dit moet leiden tot een grotere markt, meer aanbod en wellicht meer aanbieders.
De leden van de VVD-fractie juichen deze ontwikkeling toe.De vier grote gemeenten, Rotterdam, Amsterdam, Utrecht en Den Haag, hebben
de Kamer bij brief d.d. 4 oktober 2000 (FIN000704) verzocht de invoering van
het BTW-compensatiefonds uit te stellen tot 1 januari 2003 in verband met
het gelijktijdig invoeren van administratieve veranderingen als gevolg van
de invoering van de euro. Deze gemeenten staan op zich niet negatief tegenover
de invoering van een BTW-compensatiefonds. Wat is de reactie van de regering
op het voorstel van een eventuele latere invoering van het BTW-compensatiefonds?
Ook zouden deze leden een reactie wensen op de brief van de Vereniging van
Nederlandse Gemeenten (VNG) van 3 januari 2001 (Fin-01-11), inzake de invoering
van het BTW-compensatiefonds. Wat de leden van de VVD-fractie betreft, wordt
het BTW-compensatiefonds, mede gelet op eerdere vertraging, met behoud van
de vereiste zorgvuldigheid zo snel als mogelijk ingevoerd.De Raad van State adviseert (blz. 8) alvorens tot introductie van het
BTW-compensatiefonds over te gaan eerst overleg te voeren met de Europese
Commissie. De regering antwoordt dat zij de Europese Commissie schriftelijk
heeft geïnformeerd. Is inmiddels een reactie van de Europese Commissie
ontvangen?De leden van de CDA-fractie zijn er nog niet van overtuigd dat er een
BTW-compensatiefonds moet komen. Bovendien hebben zij twijfels of op deze
wijze gestimuleerd moet worden om publieke activiteiten over te dragen aan
de markt. Zij vragen de regering een nadere motivering te geven waarom deze
weg verder ingeslagen moet worden en of de overheid via een BTW-compensatiefonds
dit proces moet bevorderen.De regering wenst het fonds per 1 januari 2002 in te voeren. Bepaalde
gemeenten bepleiten een ingangsdatum van 1 januari 2003, in verband met het
gelijktijdig invoeren van administratieve veranderingen als gevolg van de
euro. Hoe denkt de regering hierover, zo vragen ook deze leden. Verder blijft
er naast de negatieve herverdeeleffecten een budgettair probleem van de investering.
Ziet de regering geen probleem bij het gebruik van het kasstelsel door het
Rijk enerzijds en het stelsel van baten door de gemeenten anderzijds? Staat
de uitname uit het gemeentefonds wel in verhouding tot de compensatie voor
de lagere kapitaallasten in verband met de compenseerbare BTW?De leden van de D66-fractie steunen het kabinetsstreven gemeenten en provincies
een grotere vrijheid in de keuze tussen in- en uitbesteden van activiteiten
te geven door de BTW als relevante beslissingsfactor te laten vervallen. De
invoering van het BTW-compensatiefonds is volgens deze leden evenwel een uitvoeringstechnisch
ingrijpende en administratief complexe zaak waarover nog veel onduidelijkheden
bestaan. Deze leden zijn van mening dat pas tot invoering van het BTW-compensatiefonds
kan worden overgegaan als knelpunten zijn weggenomen en onduidelijkheden zijn
toegelicht. In dit verband verzoeken ook zij de regering in te gaan op het
verzoek van diverse gemeenten de invoering van het BTW-compensatiefonds
in verband met het gelijktijdig invoeren van de euro uit te stellen tot 1
januari 2003. Voorts willen ook deze leden graag weten of er inmiddels een
reactie van de Europese Commissie met betrekking tot de invoering van het
BTW-compensatiefonds is ontvangen.Onderstaand zullen de leden van de D66-fractie ingaan op diverse gesignaleerde
knelpunten. Daarnaast verzoeken zowel de leden van de CDA-fractie als die
van D66 de regering in te gaan op de brief van de VNG van 3 januari jl., waarin
diverse knelpunten ten aanzien van het voorgestelde BTW-compensatiefonds zijn
aangevoerd.De leden van de fractie van GroenLinks onderschrijven de doelstelling
van de instelling van het BTW-compensatiefonds om de BTW als relevante beslissingsfactor
te laten vervallen. Positief zijn de gevolgen voor een neutrale afweging tussen
in- en uitbesteden, alsook een vermindering van de inhuur van adviezen voor
constructies. Een definitieve beoordeling kunnen deze leden echter pas geven
als er meer inzicht bestaat in de financiële effecten van de wet. De
vraag is dan ook hoe het staat met het rapport dat eind 2000 uit zou komen
dat helderheid over herverdeeleffecten geeft. In de brief van de minister
van Financiën van 27 oktober jl. (Fin-00-781) werd gesteld dat het Cebeon-onderzoek
begin december werd verwacht, zodat dit nog meegenomen kon worden in een bestuurlijk
overleg met VNG en IPO in december. Heeft dit traject vertraging opgelopen
en wat is het nu voorziene traject? De VNG stelt in haar brief van 3 januari
jl. dat zij pas akkoord kan gaan als er een oplossing wordt gevonden voor
drie majeure punten (budgettaire gevolgen, «oude» kapitaalgoederen
en administratieve consequenties). Kan de regering per punt uiteenzetten naar
welke oplossingsrichting wordt gezocht?Ook de leden van de fractie van GroenLinks begrijpen van de gemeenten
dat ze veel moeite hebben met de snelle invoering van het compensatiefonds.
Een jaar latere invoering zou, mede vanwege de gelijktijdige invoering van
de euro, veel van hun problemen oplossen. Kan de regering meedelen hoe bezwaarlijk
zij het vindt als het fonds een jaar laten zou worden ingevoerd?De leden van de fracties van GPV en RPF zien met de regering voordelen
in de vorming van een dergelijk fonds, maar menen dat nog moeilijk aannemelijk
kan worden gemaakt dat de voordelen opwegen tegen de nadelen. Zij vragen zich
af of de verwachtingen van de regering niet te hoog gespannen zijn.Voor de gemeenten en provincies staat er veel op het spel, daar moet aan
de kant van het Rijk een zorgvuldige voorbereiding tegenover staan. Dat vergt
tijd. Waarom heeft de regering haast met het BTW-compensatiefonds, terwijl
er nog onvoldoende inzicht bestaat in bijvoorbeeld de financiële consequenties
van de invoering en in de verzwaring van de administratieve lasten bij de
overheden? Is het niet te snel gezegd dat de administratieve lasten voor de
gemeenten en provincies beperkt van omvang zullen zijn, zo vragen deze leden.
De VNG heeft daar ook twijfels over. Van de financiële risico's voor
de overheden, vooral in de eerste jaren van invoering, is op dit moment moeilijk
een beeld te vormen, er kan alleen maar over gespeculeerd worden. Zijn er
gegevens over de ervaringen in het buitenland bekend op dit gebied en zijn
er kwantitatieve gegevens van mogelijke effecten inmiddels beschikbaar?Een specifiek probleem vormen oude geactiveerde investeringen. De betaalde
BTW over de geactiveerde investeringen wordt volgens het voorstel niet betrokken
in het BTW-compensatiefonds. Welke oplossing biedt de regering hier dan voor?
Daarnaast delen de leden van de fracties van GPV en RPF de twijfels
van de gemeenten of de budgettaire neutraliteit uiteindelijk ook op microniveau
zal plaatsvinden.Ten aanzien van artikel 13 vragen ook de leden van de fracties van GPV
en RPF de regering de oproep van gemeenten in serieuze overweging te nemen
om de invoeringsdatum van deze wet niet op 1 januari 2002 te doen plaatsvinden,
maar mogelijkerwijs op 1 januari 2003.2. BTW-problematiekDe leden van de PvdA-fractie constateren dat de oplossing van de BTW-problemen
niet in de fiscale sfeer gezocht kan worden. Kan de regering uiteenzetten
waarom in de fiscale wetgeving geen mogelijkheid tot vooraftrek kan worden
gecreëerd voor overheden die een publieke taak uitvoeren? Op deze manier
kunnen gemeenten en provincies, door middel van een negatieve aangifte, de
BTW terugvorderen. Kan de regering meedelen welke bezwaren, los van het budgettair-neutrale
uitgangspunt, hiertegen bestaan?Door invoering van een BTW-compensatiefonds beoogt het wetsvoorstel een
verbetering bij de afweging tussen in- en uitbesteding, doordat de BTW-kosten
bij uitbesteding worden gecompenseerd. Nu levert inbesteden van taken veelal
de minste kosten op voor een gemeente of provincie, door het wetsvoorstel
zal uitbesteden financieel aantrekkelijker worden. De leden van de fracties
van GPV en RPF vragen zich af hoe zwaar de hoge BTW-kosten in de praktijk
wegen bij de keuze tussen in- of uitbesteden. Zo denken zij bijvoorbeeld ook
aan de beschikbaarheid van personeel. Bovendien vinden genoemde leden het
van belang dat lokale en provinciale overheden de keuzevrijheid houden als
het gaat om in- of uitbesteden van hun taken. Door de invoering van het compensatiefonds,
en de daaruit voortvloeiende uitnamen uit het gemeentefonds en provinciefonds,
worden de overheden bijna gedwongen uit te besteden, omdat ze anders geen
uitkering krijgen. Blijft er nog wel sprake van een keuze, zo vragen genoemde
leden zich af. De leden van de fracties van GPV en RPF vragen een duidelijkere
motivering van de regering voor dit wetsvoorstel. Waaruit bestaat de grote
voorkeur van de regering tot uitbesteding van taken bij de overheidslichamen?
Is naast het BTW-compensatiefonds ook naar andere oplossingen gezocht, zo
ja, waarom is niet gekozen voor desbetreffende oplossingen?3. BTW-compensatiefondsTen aanzien van de gekozen systematiek, hebben de leden van de PvdA-fractie
de behoefte enige vragen te stellen, alsmede onderstaande suggesties te doen.
Deze leden zijn niet op voorhand voorstanders van het uitbesteden van taken
door gemeenten en provincies, zij constateren echter dat de gekozen systematiek
een prikkel tot uitbesteden voor gemeenten kan zijn, om de nadelige invloed
van de invoering te compenseren. Deze leden vragen de regering dan ook welke
varianten bij de invoering mogelijk zijn om een positieve prikkel tot uitbesteding
op voorhand, te neutraliseren.Blijkens de memorie van toelichting is onderzoek gedaan naar de herverdeeleffecten.
De leden van de PvdA-fractie delen de mening van de Raad voor de Financiële
Verhoudingen (RFV), dat een goed inzicht in de consequenties van de invoering
van het fonds noodzakelijk is om tot een goede afweging te komen. Is dit onderzoek
inmiddels afgerond en zo ja, hoe luiden de uitkomsten? Tevens vragen deze
leden naar een advies van de RFV over de uitkomsten van dit onderzoek. Wanneer
is dit advies beschikbaar? De leden van de fractie van de PvdA achten het gewenst, voorafgaand aan
de invoering van het fonds, inzicht te verkrijgen in de factoren die leiden
tot de prikkel tot uitbesteding en de herverdeeleffecten van het fonds. Zij
constateren dat deze factoren in een later stadium bij ministeriële regeling
worden vastgesteld. Deze leden vragen om door een invoeringswet, en niet in
eerste instantie via een ministeriële regeling, de invoering van het
fonds plaats te laten vinden. Zij verzoeken het wetsvoorstel op de hiervoor
benodigde onderdelen aan te passen.Met uitbesteding van taken kunnen aanzienlijke efficiency-voordelen gerealiseerd
worden. Op welke feiten is gebaseerd dat bij meer uitbesteden van taken door
gemeenten en provincies een betere marktwerking en efficiency-voordelen worden
gerealiseerd, zo vragen de leden van de CDA-fractie. Hoe groot is de beoogde
efficiency-winst die het gevolg is van de vergroting van de markt? Welke overwegingen
kunnen er zijn om publieke taken vooral publiek te houden? Wordt hier via
de financiele weg bevorderd om (publieke) taken qua uitvoering te privatiseren?
Genoemde leden wijzen op de nadelen van privatisering van publieke taken.
Is er bij dit wetsvoorstel wel voldoende rekening gehouden met die nadelen?Door verlaging van de bijdragen uit het gemeentefonds en het provinciefonds
ontstaan er voor individuele gemeenten en provincies herverdeeleffecten. Betwijfeld
wordt of die herverdeeleffecten opgevangen of te vermijden zijn. Lagere overheden
die veel uitbesteden worden beloond en zij die weinig uitbesteden worden gestraft.
De leden van de CDA-fractie vragen of dit wenselijk is en of dit wordt beoogd.
Wordt door deze systematiek de gemeente of provincie niet gedwongen om veel
uit te besteden? Is er dan nog wel sprake van een reële afweging? Hoe
groot zal de bandbreedte worden? Hoeveel zal de minimum-uitkering bedragen?Ook de leden van de D66-fractie willen graag een beter inzicht in de te
realiseren efficiency-winst bij gemeenten en provincies na de invoering van
het BTW-compensatiefonds. Deze leden hebben er begrip voor dat de efficiency-winst
niet op de komma nauwkeurig kan worden berekend, maar het ontbreken van enige
indicatie van de voordelen die zullen worden behaald, maakt het toetsen van
beleidseffectiviteit en de wenselijkheid van de invoering van het fonds moeilijk
mogelijk. Rekent de regering op de in de memorie van toelichting genoemde
efficiencyvoordelen van 10 tot 30 procent die in de Angelsaksische landen
zijn behaald? Welke efficiency-winst rechtvaardigt invoering van het BTW-compensatiefonds?De leden van de fractie van D66 onderschrijven in principe de gedachte
van de regering dat als er geen sprake is van efficiënt aanbod op de
markt het de gemeenten en provincies vrijstaat om ervoor te kiezen de taak
alsnog zelf uit te voeren, maar denken dat de praktijk wel eens weerbarstiger
kan zijn dan de regering in de memorie van toelichting wil doen denken. Deze
leden denken hierbij bijvoorbeeld aan de investeringskosten die opnieuw moeten
worden gemaakt om een taak opnieuw in te besteden. Kan de regering ingaan
op de praktische mogelijkheden voor gemeenten en provincies om er opnieuw
voor te kiezen een taak zelf uit te voeren?Het onderzoek over de financiële herverdeeleffecten is ook van groot
belang voor de parlementaire behandeling. De leden van de fractie van GroenLinks
menen dat het onderzoek van essentieel belang is voor de beoordeling van de
voorgestane invoeringsdatum, de wel of niet gewenste (grootte van) herverdeeleffecten.
Zolang er geen duidelijkheid kan worden verschaft over de herverdeeleffecten
achten de leden van de fractie van GroenLinks het onderhavige wetsvoorstel
niet rijp voor parlementaire behandeling. De belangrijkste financiële
effecten zullen worden geregeld bij ministeriële regeling
(bandbreedten, verdeelmaatstaven, overgangsregeling) die doorslaggevend zullen
zijn voor het eindoordeel. Worden deze belangrijke ministeriële regelingen
voorgelegd aan de Kamer en/of zal er een voorhangprocedure worden voorgesteld?De leden van de fractie van GroenLinks constateren dat voor de verdeling
van de uitname is aangesloten bij de geobjectiveerde kostenstructuurkenmerken
van gemeenten en provincies conform het uitganspunt van de Financiële-verhoudingswet
(FVW). Deze leden vinden dat in principe een logische keuze. De consequentie
is wel dat gemeenten die nu relatief veel uitbesteden een voordeel hebben
en dat gemeenten die nu veel zelf doen een budgettair nadeel ondervinden.
Zij hebben twijfels of dit een bewust en gewenst effect is. Zolang geen helderheid
over de herverdeeleffecten mogelijk is, kunnen deze leden zich hierover geen
oordeel vormen. Wel constateren zij dat de regering voor de regeling bij departementen
tot een andere keuze is gekomen. Waarom is dat gebeurd? Had dat te maken met
ongewenste herverdeeleffecten? Heeft de regering om de herverdeeleffecten
bij de gemeenten en provincies te beperken een vergelijkbare keuze als bij
de departementen overwogen?De leden van de fractie van GroenLinks zijn zeer beducht voor het ontstaan
van oligopolistische situaties. Het RFV-advies wijst er ook op en de gemeenten
zelf zijn er volgens de brief van VNG van 3 januari jl. ook beducht voor.
Er zou beter nagedacht kunnen worden om te voorkomen dat deze situaties zich
zullen voordoen. De ervaringen van de afgelopen jaren met de keuze van de
overheid voor afstoting van taken en het vroegtijdig nadenken over een goede
marktordening, stemmen bepaald niet positief. Het Rijk zou veel betere kennis
moeten hebben dan (kleine) gemeenten om tot een goede beoordeling te kunnen
komen. De WRR is echter ook zeer kritisch over het beleid van het Rijk en
dat doet de vraag wel rijzen of gemeenten van tevoren voldoende zullen nadenken
over wat afstoting betekent en of er voldoende marktwerking zal plaatsvinden.
De leden van de fractie van GroenLinks zijn op dit punt dan ook zeer kritisch
en beducht. Wanneer er eeNMaal gekozen is voor uitbesteden, zal het zeer lastig
zijn voor een gemeente of provincie om de uitbestede taken weer naar zich
toe te halen. De reactie van de regering dat de NMa wanneer de marktwerking
niet voldoet een taak heeft, is correct maar te beperkt. De NMa zal dan achteraf
moeten corrigeren, terwijl het juist noodzakelijk is dat er van tevoren goed
over wordt nagedacht. Dat de VNG zelf dit probleem naar voren brengt, stemt
deze leden dan ook niet gerust.De leden van de fractie van GroenLinks hebben twijfels bij het compenseren
van buitenlandse BTW door het fonds. Dit is een in het oog springend verschil
met BTW-compensatie in andere landen. Daar blijft de compensatie beperkt tot
de eigen BTW-middelen. Deze leden vragen dan ook waarom de door de Raad van
State gehanteerde en de door de regering overgenomen argumentatie niet geldt
voor de andere landen. De keuze van de regering om de gemeenten zelf de rekening
te laten dragen is zeer strikt en niet echt logisch. Het lijkt erop dat deze
keuze slechts is ingegeven door de eis van budgetneutraliteit. Hoe groot zou
de budgettaire derving zijn ingeval het Rijk voor deze kosten zou opdraaien?4. Gemeenten en provincies versus andere overhedenDe regering heeft ervoor gekozen alleen gemeenten en provincies in aanmerking
te laten komen voor deelname aan het BTW-compensatiefonds. In de memorie van
toelichting is reeds gesteld dat in de toekomst mogelijk ook andere sectoren
in aanmerking komen voor deelname aan het fonds. De leden van de fractie van
de PvdA zijn van mening dat in de zorgsector compensatie van BTW de ketenzorg
en het flexibeler inzetten van personeel kan bevorderen en op
die manier tegemoet kan komen aan het maatschappelijk ondernemerschap van
zorginstellingen. Deze leden constateren dat de regering naar een aanvaardbare
oplossing zoekt voor de overige sectoren. Welke mogelijke vormen van compensatie
worden onderzocht? Kan uiteengezet worden of en zo ja, op welke wijze dit
wordt onderzocht? Op welke termijn wordt dit onderzoek afgerond? Op welke
termijn is invoering van de compensatie van BTW voor de overige sectoren,
met name voor de zorgsector, mogelijk?De leden van de VVD-fractie vragen of de regering voornemens is de werking
van het BTW-fonds naar andere publiekrechtelijke-lichamen uit te breiden.
Is het mogelijk en wenselijk om de werking van het BTW-compensatiefonds ook
uit te breiden naar de gezondheidszorg en het onderwijs? Is de regering voornemens
dit te doen of bereid de mogelijkheden hiertoe te onderzoeken? Komen (gemeentelijke)
ZBO's ook in aanmerking voor het BTW-compensatiefonds?De leden van de CDA-fractie constateren dat de Raad van State problemen
heeft met het feit dat het BTW-compensatiefonds alleen geldt voor de niet-ondernemerstaken
van de gemeenten en provincies. Is het niet beter nu reeds vast te stellen
dat deze mogelijkheid ook gecreëerd wordt voor andere overheden en semi-overheden?
De regering voert aan dat bij gemeenten en provincies reeds een begrotingsfonds
bestaat. Kan dat argument wel doorslaggevend zijn? Waarom kan de werking van
het BTW-compensatiefonds niet worden uitgebreid tot de waterschappen? Kan
de regering verduidelijken of, en zo ja, op welke wijze en op welke termijn,
er voornemens zijn om de werking van het BTW-compensatiefonds naar andere
publiekrechtelijke lichamen voor de niet-ondernemerstaken uit te breiden?De leden van de CDA-fractie vragen de regering vervolgens waarom is gekozen
voor een begrotingsfonds en niet voor een artikel op de begroting van het
ministerie van Financiën. Sluit de voorgestelde systematiek voldoende
aan bij de operatie VBTB? Worden de uitgaven van de Belastingdienst ten behoeve
van de uitvoering van het BTW-compensatiefonds toegerekend aan het nog op
te richten begrotingsfonds?De leden van de fractie van D66 verzoeken, evenals de leden van de GroenLinks-fractie,
de regering te verduidelijken waarom er niet voor is gekozen het systeem dat
departementen hanteren ook op gemeenten en provincies van toepassing te verklaren,
waardoor slechts die BTW teruggeven wordt die moet worden betaald wanneer
er een keuze voor het uitbesteden van taken wordt gemaakt. Zij vernemen graag
aan welke termijn de regering denkt om de werking van het BTW-fonds naar andere
publiekrechtelijke lichamen uit te breiden.De leden van de fractie van GroenLinks zijn juist omdat zij positief zijn
over de doelstelling van het fonds, zeer benieuwd naar de ideeën die
bij de regering leven over een bredere toepassing om de BTW als beslissingsfactor
te laten vervallen. Het argument van de regering voor beperking tot gemeenten
en provincies is vooral praktisch van aard. Een vervolg naar waterschappen
en andere overheidslichamen is logisch en ook de uitsluiting van onderwijs
moet worden heroverwogen. Deze leden menen zelfs dat er nog breder moet worden
nagedacht over mogelijkheden om een neutrale afweging tussen in- en uitbesteden
bij verenigingen en stichtingen mogelijk te maken. Kan de regering verduidelijken
of, en zo ja op welke wijze en op welke termijn, er voornemens bestaan om
de werking van het BTW-fonds naar andere publiekrechtelijke lichamen voor
de niet-ondernemerstaken uit te breiden? De leden van de fracties van GPV en RPF vinden het onbevredigend dat de
regeling vooralsnog alleen voor gemeenten en provincies zal gelden. Niet omdat
de situatie daar uniek is, maar omdat voor andere overheden geen praktisch
werkbare oplossing is gevonden. Is onderzoek gedaan naar mogelijke oplossingen
voor een gelijke behandeling tussen de overheidslichamen? Zijn er voorbeelden
bekend in de overige sectoren die menen dat zij zich in dezelfde situatie
bevinden als de gemeenten en provincies en die ook bij een BTW-compensatiefonds
betrokken willen worden? In de memorie van toelichting wordt al gesteld dat,
wanneer de onderwijssector zal participeren, er een ongelijke behandeling
zal ontstaan tussen het openbaar en het bijzonder onderwijs. Wat zal de regering
daarmee gaan doen? Of zal dit een reden kunnen om de onderwijssector buiten
beschouwing te laten, ook op langere termijn?5. De voeding van het fonds en de uitname uit het gemeente-fonds
en het provinciefondsDe voeding van het fonds kan ook geschieden door per gemeente en provincie
een bijdrage te bepalen aan de hand van de betaalde BTW in 2001. Op deze wijze
gaat iedere gemeente en provincie, alsmede het rijk, budgettair neutraal van
start. De leden van de PvdA-fractie vragen of deze mogelijkheid is overwogen
en welke bezwaren er aan deze methode kleven.Kan de regering bij benadering meedelen hoe groot het totale BTW-bedrag
zal zijn, als dat volledig zou worden teruggestort aan de gemeenten en provincies?
Deze leden constateren dat ook de inkoop-BTW over de uitgaven gedaan met specifieke
uitkeringen, wordt betrokken in de vaststelling van de uitname uit het gemeente-
en provinciefonds. Is het hierdoor niet zo, zo vragen deze leden, dat gemeenten
en provincies die niet profiteren van de specifieke uitkeringen, wel worden
gekort in hun uitkering door deze methode? Kan er bij de vaststelling van
de uitname rekening worden gehouden met deze herverdeling, door bijvoorbeeld
de ontvangers van de specifieke uitkeringen voor deze component apart te clusteren?De leden van de VVD-fractie vragen de regering wat de omvang zal zijn
van het BTW-compensatiefonds. Als de regering dit niet exact kan berekenen,
kan zij dan de orde van grootte van de omvang aangeven? De regering heeft
ervoor gekozen het BTW-compensatiefonds te voeden door een uitname uit het
Gemeentefonds en het Provinciefonds. Waarom heeft de regering er niet voor
gekozen het BTW-compensatiefonds te voeden door de inkomstenkant van de Rijksbegroting
te belasten? Op deze wijze zou kunnen worden voorkomen dat een aantal gemeenten
financieel nadeel ondervindt van het wetsvoorstel.Over de benodigde omvang van het BTW-compensatiefonds zou in het najaar
van 2000 meer bekend zijn, zo vervolgen de leden van de CDA-fractie. Is dat
onderzoek afgerond en wat zijn de resultaten? Kan op grond van deze resultaten
al een inschatting gemaakt worden van de herverdeeleffecten voor de gemeenten?
Met welke factoren wordt allemaal rekening gehouden bij de voeding van het
BTW-compensatiefonds? Wanneer de uitname uit het Gemeentefonds en het Provinciefonds
is gebaseerd op «historische BTW» en de verwachte vergoeding uit
het compensatiefonds hoger is, dan resteert er een tekort. Uit welke begroting
en artikelen wordt dit tekort aangevuld? Uit de artikelsgewijze toelichting
bij artikel 2 blijkt dat de toename van van BTW-ontvangsten als gevolg van
de verwachte hogere uitbesteding door gemeenten en provincies bij nadere regelgeving
over de begroting IX-B en het BTW-compensatiefonds kunnen worden verdeeld.
Worden door middel van deze extra ontvangsten ook de extra uitgaven
voor het vervallen van de buitenwettelijke BTW-vrijstelling voor gemeenschappelijke
regelingen en hogere BTW-ontvangsten voor het Rijk als gevolg van meer uitbesteding
door gemeenten en provincies, gedekt? Welk tekort in het BTW-compensatiefonds
kan ontstaan als gevolg van de hogere compensatie dan de «historische
BTW»? Hoe wordt die gedekt?De leden van de fractie van D66 verzoeken de regering de gevolgen van
het BTW-compensatiefonds voor de groei van het gemeente- en provinciefonds
nader toe te lichten. Klopt het dat als er ten behoeve van het BTW-compensatiefonds
een uitlichting uit het gemeente- of provinciefonds komt, dit bedrag niet
meetelt in de groeisystematiek van deze fondsen? Zo ja, overweegt de regering
dit te compenseren?De omvang van het BTW-compensatiefonds wordt bepaald door de hoogte van
de compensatieverzoeken. In de memorie van toelichting wordt gesteld dat in
het najaar van 2000 op basis van onderzoek informatie beschikbaar zal zijn
over de hoogte van dit bedrag. Is deze informatie al bekend, zo vragen de
leden van de fracties van het GPV en RPF. Zo ja, is er al een exacte raming
te geven? Deze leden menen dat in ieder geval vooraf bekend moet zijn wat
de verwachting is van de omvang van het BTW-compensatiefonds.De leden van de VVD-fractie vragen in hoeverre de vereveningsfactor, zoals
genoemd in de memorie van toelichting (blz. 9) toereikend zal zijn om een
eventueel tekort uit het BTW-compensatiefonds op te vangen. Kan een tekort
in het BTW-compensatiefonds ontstaan als gevolg van de hogere compensatie
dan de historische BTW en zo ja, hoe hoog zal het verwachte tekort bedragen?6. Budgettaire effecten individuele gemeenten en provinciesDe leden van de PvdA-fractie constateren dat als gemeenten binnen het
komende en volgende jaar zorgen voor uitbesteding van taken, zij een financiële
meevaller tegemoet kunnen zien. Zijn er bij de regering signalen bekend dat
deze vooruitzichten leiden tot gedragsveranderingen, in de zin van versnelde
uitbestedingsprocedures? Op welke termijn wordt aan gemeenten en provincies
bekend gemaakt hoe groot het bedrag zal zijn waarmee de uitkeringen uit gemeente-
en provinciefonds zal worden verlaagd? Is de regering van mening dat dit aansluit
op de begrotingsvoorbereiding bij gemeenten en provincies voor 2002?De leden van de PvdA-fractie constateren dat de begroting van het BTW-compensatiefonds
niet is toegevoegd als begrotingshoofdstuk van het ministerie van Financiën.
Waarom is voor deze constructie gekozen? Op welke wijze zullen de kosten van
de Belastingdienst worden verrekend en op welke wijze wordt rekening gehouden
met de verantwoordelijkheid van de minister van Financiën voor de Belastingdienst?
Wat zijn de kosten van het fonds en de te voeren administraties door de verschillende
partijen? Door wie worden deze kosten gedekt?Om een eventueel nadeel voor bepaalde gemeenten en provincies te compenseren
wordt een minimaal uit te keren bedrag gegarandeerd, de zogeheten onderbandbreedte,
zo vervolgen de leden van de VVD-fractie. Wat zijn de ijkpunten en uitgangspunten
bij het vaststellen van de minimumuitkering? Hoeveel zal deze minimumuitkering
bedragen? Verder hebben de leden van de VVD-fractie in de memorie van toelichting
(blz. 17) kunnen lezen dat de minister van Financiën een vereveningsfactor
kan vaststellen om eventuele tekorten uit het BTW-compensatiefonds die ontstaan
doordat er veel minimumuitkeringen moeten worden verstrekt, te
compenseren met een korting op gemeenten en provincies die boven het gemiddelde
uitgavenniveau uitkomen.De leden van de fractie van D66 willen graag toegelicht hebben waarom
de regering voor budgettaire neutraliteit heeft gekozen. Het is deze leden
opgevallen dat als gevolg van de met de invoering van het BTW-compensatiefonds
samenhangende verlaging van de bijdragen uit het Gemeentefonds en Provinciefonds
er voor individuele gemeenten en provincies geen sprake is van budgettaire
neutraliteit. In grote lijnen is te verwachten dat gemeenten die nu veel uitbesteden
een positief herverdeeleffect hebben en gemeenten die veel zelf doen een negatief
herverdeeleffect. Het komt de leden van de D66-fractie voor dat als gevolg
van het voorgestelde herverdelingssyteem er een premie komt te staan op het
uitbesteden van gemeentetaken zonder dat ook daadwerkelijk is bewezen dat
efficiencyvoordelen kunnen worden bereikt. Kan de regering ingaan op het bestaan
en de wenselijkheid van dit effect en in het antwoord meenemen waarom het
aanvaardbaar wordt geacht dat invoering van het BTW-compensatiefonds op termijn
aanzienlijke onvoorziene budgettaire effecten voor gemeenten en provincies
kan bewerkstelligen? De leden van de fractie van D66 verzoeken de regering
voorts in te gaan op de brief van de VNG van 3 januari jl. waarin de financiële
problemen aan de orde worden gesteld die voor gemeenten ontstaan als gevolg
van het hanteren van verschillende boekhoudssystemen door het Rijk (kasstelsel)
en gemeenten (baten- en lastenstelsel). Voorts willen deze leden graag weten
hoe lang gewerkt zal worden met een zogenaamde onderbandbreedte en hoe deze
wordt vastgesteld.De leden van de D66-fractie hebben kennisgenomen van het voorstel om een
vereveningsfactor vast te stellen teneinde eventuele tekorten in het BTW-compensatiefonds
die ontstaan als gevolg van het vaststellen van de onderbandbreedte, te compenseren
met een korting op gemeenten en provincies die meer ontvangen dan de minimumuitkering.
Ook deze leden willen graag toegelicht hebben waarom juist voor dit systeem
van verevening is gekozen en waarom niet voor een systeem om de minimumuitkering
met terugwerkende kracht te verlagen waardoor de overbelasting van het BTW-compensatiefonds
wordt geneutraliseerd door gemeenten en provincies die zijn overgecompenseerd.
In hun ogen leidt het door de regering voorgestelde vereveningssysteem ertoe
dat pas na afloop van een kalenderjaar zekerheid over de budgettaire mogelijkheden
kan worden verkregen. De leden van de fractie van D66 vernemen graag van de
regering welke mate van budgettaire onzekerheid die voortvloeit uit de systematiek
van het BTW-compensatiefonds voor gemeenten en provincies, aanvaardbaar wordt
geacht.De leden van de fracties van GPV en RPF kunnen instemmen met de instelling
van een onderbandbreedte, omdat daarmee de risico's voor gemeenten en provincies
beperkt worden. Wel constateren zij dat de overheden die zelf veel doen, en
daarmee kostenbesparend werken, degenen zullen zijn die een negatief herverdeeleffect
ondervinden. Het kan toch nooit de bedoeling van de wet zijn dat overheden
gedwongen worden tot uitbesteden van activiteiten, of tot bezuinigingen? Ontstaat
bovendien niet een paradoxale situatie? Nu moeten de uitbestedende gemeenten
de BTW-uitgaven nog uit de eigen begroting halen. Straks zou het BTW-geld
door het BTW-compensatiefonds worden uitgekeerd, dan kunnen in principe of
de lokale kosten omlaag, of men houdt meer geld over. Dus: hoe meer geld het
overheidslichaam uitgeeft, des te groter de kans dat de lokale kosten voor
de inwoners omlaag kunnen.De gemiddelde gemeente of provincie zal er in eerste instantie financieel
niet op vooruit of achteruit gaan, zo wordt in de memorie van toelichting gesteld (blz. 10). Er zal pas een financieel voordeel ontstaan als
de efficiencyvoordelen worden gerealiseerd. Maar, zegt de minister, deze efficiencywinsten
zijn moeilijk te kwantificeren (blz. 5), mede doordat de keus voor in- of
uitbesteden gemaakt wordt op basis van meerdere argumenten. Wederom de vraag
van deze leden of de compensatie van BTW-kosten voldoet aan het beoogde doel,
namelijk de keuze tot uitbesteden van taken te vergemakkelijken, en de vraag
of de efficiencywinsten wel degelijk positief uitwerken voor de individuele
gemeente of provincie. Is de regering het eens met de stelling dat de overheden
de eerste jaren zullen moeten investeren, zowel financieel als administratief,
maar dat het nog onzeker is wat het hun zal opleveren?De leden van de fracties van GPV en RPF gaan mee in de twijfel van de
VNG of de BTW-component in de uitgaven die bekostigd worden door specifieke
uitkeringen, zoals de Europese subsidies en gemeentelijke belastingen, gedeclareerd
kunnen worden bij het BTW-compensatiefonds, omdat hierbij des te meer grote
verschillen tussen gemeenten naar voren komen. Andere gemeenten zullen dan
impliciet bijdragen aan grote infrastructurele projecten die slechts in een
beperkt aantal gemeenten worden uitgevoerd. Is het niet beter deze specifieke
uitkeringen niet voor compensatie in aanmerking te laten komen?7. Kostendekkende heffingenDe leden van de fractie van GroenLinks zijn niet gelukkig met de keuze
die de regering heeft gemaakt bij de kostendekkende heffingen. Deze keuze
is erin gekomen vanwege de wens van gemeenten. De gemeenten zeggen nu zelf
ook dat zij het geen fraaie oplossing vinden, die ook lastig uit te leggen
zal zijn. Deze leden zouden graag zien dat de regering met een overgangsregeling
toch tot een andere oplossingsrichting zal komen. Zij menen dat een lastenverschuiving
als gevolg van de invoering van het BTW-compensatiefonds bij geleidelijke
overgang geen probleem hoeft te zijn. De keuzevrijheid van gemeenten was en
zou beperkt moeten blijven tot aan een kostendekkend niveau.8. Gemeenschappelijke regelingenDe leden van de PvdA-fractie constateren dat gemeenten in gemeenschappelijke
regelingen reeds taken hebben uitbesteed aan andere organisaties (bij voorbeeld
vennootschappen in eigendom van lagere overheden) waarbij met de Belastingdienst
de afspraak is gemaakt dat de in rekening te brengen tarieven BTW-vrij zijn.
De betalingen die de gemeenten aan deze uitvoerders betalen bevatten een historische
BTW-component. Ook in de afschrijvingen van gemeenten en provincies speelt
de historische BTW een rol. Deze leden vragen op welke wijze de gemeenten
en provincies de gevolgen van de invoering van het fonds op deze twee gebieden
dienen te verwerken. Is de regering van mening dat gemeenten en provincies
over de tarieven in de gemeenschappelijke regeling opnieuw moeten onderhandelen?
Is de regering van mening dat de historische BTW-component in de afschrijvingen
ten laste dient te gaan van de reserves van gemeenten en provincies? Welke
mogelijkheden ziet de regering tot het van toepassing verklaren van enig overgangsrecht?
Hoe zou dit overgangsrecht kunnen luiden? Op grond van welke redenering is
niet gekozen voor enig overgangsrecht?9. Uitvoering van het BTW-compensatiefondsDe leden van de PvdA-fractie delen de mening van de regering dat de administratieve
belasting na de invoering marginaal zal zijn, in overweging nemende dat een
aantal administratieve lasten lager zal worden. Maar, zo vragen
deze leden, worden de administratieve taken van de gemeenten en provincies
niet onevenredig vergroot door de korte invoeringstermijn, in aanmerking nemend
dat de administratieve taken door de invoering van de euro reeds aanzienlijk
zijn in 2001. Ook deze leden zijn ontvankelijk voor het verschuiven van de
invoeringsdatum, gezien de vele reacties van de gemeenten op dit punt. Welke
bezwaren ziet de regering in het opschuiven van de invoeringsdatum naar 2003?Als gevolg van de invoering van het BTW-compensatiefonds zullen de administratieve
lasten voor gemeenten en provincies afnemen, zo hebben de leden van de VVD-fractie
in de memorie van toelichting (blz. 6) kunnen lezen. Zo zal het feitelijk
gebruik van de betreffende goederen doorslaggevend zijn voor recht op de bijdrage,
niet de wijze waarop de factuur is opgesteld. Ten aanzien van het gemengd
gebruik van goederen en diensten zal bij ministeriële regeling vastgesteld
worden hoe de bijdrage berekend moet worden. Gelet op het feit dat omzetverhoudingen
ontbreken, is niet duidelijk hoe deze regeling vergelijkbaar zal zijn met
de bepalingen binnen de huidige regelgeving van omzetbelasting. De leden van
de VVD-fractie vragen de regering duidelijkheid te verschaffen op dit punt.Er wordt nogal wat nadere regelgeving aangekondigd. De leden van de CDA-fractie
vragen zich af of deze regelgeving niet aan de Kamer dient te worden voorgelegd.
Kan er een voorhangprocedure plaatsvinden? De leden van de CDA-fractie hopen
dat er niet te veel administratieve rompslomp voortvloeit uit dit wetsvoorstel.
Voor bepaalde gemeenten betekent de introductie van het BTW-compensatiefonds
een nieuwe administratie. Op grond van welke feiten heeft de regering geconcludeerd
dat de administratieve lasten slechts marginaal zullen toenemen? Waarom is
gekozen voor een maandelijkse aangifteplicht? Ook de Belastingdienst krijgt
met de uitvoering te maken. Wordt met het oog op uniforme uitleg van deze
nieuwe wetgeving de uitvoering van het BTW-compensatiefonds centraal gecoördineerd?
Komt er een aparte BTW-aangifte? Op welke wijze kan de Belastingdienst controleren
of de in het buitenland betaalde BTW werkelijk aldaar is afgedragen en conform
de wettelijke bepalingen in rekening is gebracht?De leden van de fractie van D66 willen graag toegelicht zien hoe de bijdrage
zal worden berekend bij gemengd gebruik van goederen en diensten (gebruik
van zowel publieke taken als ondernemersactiviteiten). De leden van de D66-fractie
willen voorts graag toegelicht hebben of de uitgaven van de Belastingdienst
ten behoeve van de uitvoering van het BTW-compensatiefonds zullen worden toegerekend
aan het nog op te richten begrotingsfonds.10. Advies van de Raad voor de financiële verhoudingenDe leden van de PvdA-fractie hebben kennisgenomen van het advies van de
Raad van State en van de Raad voor de Financiële Verhoudingen. De eerstgenoemde
was negatief. De RFV heeft nog geen advies gegeven, omdat de financiële
effecten van de invoering van het fonds niet bekend waren. Deze leden vinden
het opmerkelijk dat de regering na twee negatieve adviezen, het voorstel toch
heeft ingediend. Kan de regering uiteenzetten waarom zij van mening is, dat
deze adviezen voor haar niet zwaarwegend zijn?Artikelsgewijze toelichtingArtikel 2, tiende lidIn artikel 2, lid 10, van het wetsvoorstel wordt de mogelijkheid gecreëerd dat de minister van Financiën nadere regels stelt ten aanzien
van de minimumuitkering en de vereveningsfactor. De leden van de VVD-fractie
zijn van mening dat ministeriële regelingen die zo verstrekkende gevolgen
kunnen hebben, voorgelegd dienen te worden aan de Tweede Kamer door middel
van een voorhangprocedure. Kan de regering dit toezeggen?De voorzitter van de commissie,Van GijzelDe griffier van de commissie,JanssenXNoot1Samenstelling: Leden: Schutte (GPV), Reitsma (CDA), Witteveen-Hevinga
(PvdA), Rosenmöller (GroenLinks), Van Zijl (PvdA), Van Gijzel (PvdA),
voorzitter, Voûte-Droste (VVD), De Vries (VVD), Noorman-den Uyl (PvdA),
Marijnissen (SP), Kamp (VVD), Giskes (D66), Crone (PvdA), Van Dijke (RPF),
Bakker (D66), Hofstra (VVD), De Haan (CDA), ondervoorzitter, Vendrik (GroenLinks),
Wijn (CDA), Stroeken (CDA), Remak (VVD), Van Beek (VVD), Balkenende (CDA),
Kuijper (PvdA), Dijsselbloem (PvdA).Plv. leden: Van der Vlies (SGP), Verburg (CDA), Koenders (PvdA), Harrewijn
(GroenLinks), Smits (PvdA), Duijkers (PvdA), Balemans (VVD), Wilders (VVD),
Van Oven (PvdA), De Wit (SP), Patijn (VVD), Schimmel (D66), Kalsbeek-Jasperse
(PvdA), Hoekema (D66), Van Walsem (D66), Blok (VVD), Dankers (CDA), Rabbae
(GroenLinks), Van den Akker (CDA), Hillen (CDA), Hessing (VVD), Weekers (VVD),
Bijleveld-Schouten (CDA), Timmermans (PvdA), Hindriks (PvdA). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-27293-6.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl