Wijziging van de Algemene nabestaandenwet (wijziging overgangsrecht alsmede enkele technische aanpassingen); Nota n.a.v. het verslag
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-11 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 24693, nr. 5

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum indiening

17-06-1996

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1995-1996

24693 nr. 5

11-06-1996

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamALGEMEEN 1. Inleiding2. Inkomen in verband met arbeid3. Overgangsrecht algemeen3.1 Wezen en halfwezen3.2 Andere AWW-gerechtigden3.3 Personen die door hun gezondheid hun overlijdensrisico
niet kunnen verzekeren4. Overige punten5. Financiële gevolgen6. Particuliere verzekeringen en voorlichtingOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 24693Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 37 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
24 693Wijziging van de Algemene nabestaandenwet (wijziging overgangsrecht
alsmede enkele technische aanpassingen)nr. 5NOTA NAAR AANLEIDING VAN HET VERSLAGOntvangen 11 juni 1996 ALGEMEEN 1. InleidingDe leden van verschillende fracties hebben met instemming kennis genomen
van de voorgestelde overgangsbepalingen voor de bijzondere vrijlating van
inkomen in verband met arbeid voor AWW-gerechtigden. In deze nota naar aanleiding
van het verslag beantwoordt het kabinet de vragen over het wetsvoorstel en
komt met voorstellen voor een nadere overgangsregeling voor een bijzondere
groep nabestaanden. Het kabinet spreekt de hoop uit dat de plenaire behandeling
spoedig zal volgen op het indienen van deze nota naar aanleiding van het verslag;
dit in verband met de inwerkingtredingsdatum van dit wetsvoorstel.Vragen die in de inleiding zijn gesteld over de voorgestelde vrijlatingsregeling
van inkomen in verband met arbeid worden in het volgende hoofdstuk beantwoord.
Vragen over de mogelijkheden voor een bijzondere regeling voor groepen nabestaanden
in een bepaalde leeftijdscategorie worden in hoofdstuk 3 behandeld.De leden van de CDA- en VVD-fractie stellen vragen naar de bevoegdheidsverdeling
tussen beide Kamers. Het kabinet is van mening dat de gang van zaken bij dit
wetsvoorstel in overeenstemming is met de verschillende verantwoordelijkheden
van beide Kamers. Het kabinet heeft in de Eerste Kamer toegezegd met voorstellen
te zullen komen tot wijziging van de Anw. Dit wetsvoorstel strekt daartoe.De leden van de SP-fractie vragen of het kabinet niet ten principale de
Anw wil herbezien, in die zin dat bestaande AWW-gerechtigden niet geconfronteerd
zouden worden met de inkomenstoets en de gevolgen van de gelijkstelling van
ongehuwd samenwonenden.Het kabinet is hiertoe niet bereid. Het kabinet acht het strijdig met
het gelijkheidsbeginsel om bestaande AWW-gerechtigden in alle opzichten te
vrijwaren van de gevolgen van de invoering van de Anw en het intrekken van
de AWW. Er is geen rechtvaardiging om bestaande AWW-gerechtig- den tot hun
65e jaar in alle opzichten anders te behandelen dan toekomstige
Anw-gerechtigden. Het kabinet is van mening dat door het gekozen overgangsrecht,
waarbij ook het huidige wetsvoorstel betrokken dient te worden, een juiste
afweging is gemaakt tussen het gelijkheidsbeginsel en het rechtszekerheidsbeginsel.
Deze opvatting is door het parlement onderschreven. 2. Inkomen in verband met arbeidDe leden van de meeste fracties kunnen instemmen met de voorgestelde bijzondere
vrijlating van inkomen in verband met arbeid van 50% bruto minimumloon voor
AWW-gerechtigden. Zij stellen een aantal aanvullende vragen.De leden van de fracties van de VVD, PvdA en D66 vragen of met de voorgestelde
wijziging het standpunt verlaten wordt dat het in beginsel onwenselijk is
dat mensen twee uitkeringen combineren.Het kabinet huldigt inderdaad het standpunt dat dit onwenselijk is (tenzij
de uitkeringen de bedoeling hebben elkaar aan te vullen). In dit wetsvoorstel
wordt echter een uitzondering gemaakt op deze regel, om te voorkomen dat bestaande
AWW-gerechtigden een te grote en plotselinge daling van hun inkomen ondervinden.De leden van de PvdA-fractie vragen wat onder inkomen in verband met arbeid
wordt verstaan en hoe de vrijlatingsregeling feitelijk werkt. Die definitie
van inkomen in verband met arbeid staat vermeld in het Inkomens- en samenloopbesluit.
In zijn algemeenheid gaat het om wettelijke sociale zekerheidsregelingen.Als er sprake is van zowel inkomen in verband met arbeid als inkomen uit
arbeid is de gang van zaken als volgt. Eerst wordt van het totale inkomen
een bedrag ter hoogte van 50% minimumloon (ca. 1200 gulden) afgetrokken. Vervolgens
wordt bezien of het inkomen uit arbeid hoger is dan dit bedrag. Indien het
inkomen uit arbeid hoger is dan deze 1200 gulden, wordt van dit meerdere nog
eens een derde afgetrokken. Het inkomen dat resteert na de vrijlating, wordt
vervolgens afgetrokken van de Anw-uitkering.Enkele (afgeronde) rekenvoorbeelden: Bij een inkomen uit arbeid van 1000
gulden en een inkomen in verband met arbeid van 1000, is de totale vrijlating
ca. 1200, zodat de nabestaandenuitkering wordt gekort met ca. 800 gulden.
Bij een inkomen uit arbeid van 1500 gulden en een inkomen in verband met arbeid
van 500 gulden, is de totale vrijlating 1300 (namelijk ca. 1200 en eenderde
van driehonderd); de nabestaandenuitkering wordt gekort met ca. 700 gulden.
Bij een inkomen uit arbeid van 500 gulden en een inkomen in verband met arbeid
van 1500 gulden, is de totale vrijlating ca. 1200, zodat de nabestaandenuitkering
gekort wordt met ca. 800 gulden.De leden van de CDA-fractie vragen nog hoeveel nabestaanden te maken krijgen
met de inkomenstoets.In 1998 betreft het 39 600 weduwen en 19 500 weduwnaars die
daadwerkelijk gevolgen ondervinden van de inkomenstoets. Dit zijn 85% van
de weduwnaars en 25% van de weduwen.De leden van de VVD-fractie vragen ook waarom de bijzondere vrijlating
niet alleen geldt voor AWW-gerechtigden die op het moment van inwerkingtreden
van de Anw een inkomen in verband met arbeid hebben.De reden hiervoor is dat een dergelijke regeling ongewenste gevolgen zou
kunnen hebben. Op het moment van inwerkingtreden van de Anw geldt namelijk
de inkomenstoets nog niet voor bestaande AWW-gerechtigden. Indien men de groep
zou willen beperken, had het wellicht meer voor de hand gelegen te bepalen
dat het ging om AWW-gerechtigden die op 1 januari 1998 inkomen
in verband met arbeid zouden hebben. Dat had echter weer tot gevolg gehad
dat mensen die op 1 juli 1996 wel inkomen in verband met arbeid hadden, maar
op 1 januari 1998 niet (omdat zij bijvoorbeeld een baan hadden aanvaard),
niet onder de overgangsregeling zouden vallen. Voor mensen met een wisselend
arbeidspatroon zou dit niet rechtvaardig uitwerken. Om die reden heeft het
kabinet er voor gekozen de bijzondere vrijlating te laten gelden voor alle
AWW-gerechtigden.De leden van de fracties van de VVD, GroenLinks, SGP, GPV en SP vragen
waarom de bijzondere vrijlating voor inkomsten in verband met arbeid voor
AWW-gerechtigden niet gelijk is aan de bestaande vrijlating van inkomen uit
arbeid, namelijk 50% minimumloon en eenderde van het meerdere.De reden hiervoor is dat er in de ogen van het kabinet een essentieel
verschil is tussen beide soorten inkomen. Een vrijlating voor inkomen uit
arbeid is in het leven geroepen om de arbeidsparticipatie niet te ontmoedigen.
Dit zou wellicht het geval zijn als iedere verdiende gulden meteen van de
nabestaandenuitkering zou worden afgetrokken.De bijzondere vrijlating van inkomen in verband met arbeid voor bestaande
AWW-gerechtigden die in dit wetsvoorstel wordt voorgesteld, heeft echter een
andere achtergrond. De reden hiervoor is om te voorkomen dat nabestaanden
die een AWW-uitkering combineren met een inkomen in verband met arbeid, op
het moment dat de inkomenstoets voor hen van kracht wordt, een te grote terugval
in hun inkomen ondervinden. Het gaat immers om mensen die veelal niet in staat
zijn om door middel van arbeid hun inkomen weer aan te vullen.De voorgestelde wijziging raakt alle inkomens in verband met arbeid, zoals
bepaald in het Inkomens- en samenloopbesluit; dit in antwoord op een vraag
van de leden van de VVD- en de GPV-fractie, en de Groep Nijpels.Met de zinsnede dat «de bijzondere vrijlating in de tijd onbeperkt
is», wordt bedoeld dat AWW-gerechtigden van de bijzondere vrijlating
kunnen profiteren tot het moment dat hun Anw-recht eindigt (bijvoorbeeld als
zij 65 worden), en dat het daarbij niet van belang is op welk moment zij voor
het eerst of weer inkomen in verband met arbeid ontvangen.De leden van de CDA-fractie vragen waarom niet voor alle Anw-gerechtigden
(dus ook nieuwe gevallen) de bijzondere vrijlating van inkomen in verband
met arbeid geldt; zij zouden hier de voorkeur aan geven. Dit standpunt wordt
gedeeld door de leden van de GroenLinks- en de SGP-fractie.De reden hiervoor is dat in beginsel een vrijlating alleen op zijn plaats
is bij inkomen uit arbeid, gezien de reden voor een vrijlating namelijk de
arbeidsparticipatie niet te ontmoedigen. Zoals hierboven gesteld wordt op
dit algemene uitgangspunt alleen een uitzondering gemaakt voor bestaande AWW-gerechtigden,
om een te grote terugval in inkomen te voorkomen.Gevolg van het ontbreken van een vrijlating van inkomen in verband met
arbeid voor alle Anw-gerechtigden is inderdaad dat mensen inkomensnadeel ondervinden
als zij naast hun Anw-uitkering eerst inkomen uit arbeid hebben, maar vervolgens
die arbeid verliezen door bijvoorbeeld werkloosheid of arbeidsongeschiktheid.
Hoewel dit voor de betrokkenen uiteraard pijnlijk kan zijn, acht het kabinet
dit te verdedigen gezien de doelstelling van de nabestaandenwet. Deze is nabestaanden
waarvan niet verwacht kan worden dat zij zelf in hun inkomen voorzien door
middel van arbeid, een uitkering te geven. Daarin past een inkomensgetoetste
uitkering. Dat hierbij een vrijlating voor inkomen uit arbeid is geregeld,
moet gezien worden in het licht van de doelstelling de arbeidsparticipatie
niet te ontmoedigen. Dat de vrijlating ook kan eindigen, en dat dit negatieve
inkomensgevolgen voor betrokkene heeft, is onvoldoende reden de vrijlating
uit te breiden.De leden van de GroenLinks-fractie vragen of het juist is dat gedurende
langere tijd twee verschillende uitkeringsregimes naast elkaar bestaan, voor
AWW-gerechtigden en personen die na 1 juli 1996 nabestaande worden.Het kabinet is van mening dat er niet zozeer sprake is van twee verschillende
uitkeringsregimes. Dit zou het geval zijn als AWW-gerechtigden onder de AWW
zouden blijven vallen, en de Anw alleen zou gelden voor personen die na 1
juli 1996 nabestaande worden. Dit zou het kabinet bijzonder ongewenst achten.
De situatie is nu zo dat de Anw geldt voor alle nabestaanden, zij het dat
op grond van overgangsrecht AWW-ers een aantal voordelen genieten. AWW-ers
behouden in beginsel hun uitkering. Bij iedere overgang van de ene wet naar
de andere moet de vraag onder ogen worden gezien hoe omgegaan moet worden
met bestaande rechten, en moet een afweging gemaakt worden tussen het rechtzekerheidsbeginsel
en het gelijkheidsbeginsel. In het geval van de Anw bestaat eerbiedigende
werking voor het uitkeringsrecht, maar worden bestaande AWW-gerechtigden wel
geconfronteerd met de inkomenstoets en de gelijkstelling, zij het dan pas
na een overgangsperiode en met bijzondere bepalingen voor AWW-gerechtigden
geboren voor 1941.De leden van de GPV-fractie vragen of ten gevolge van dit wetsvoorstel,
een AWW-gerechtigde die een vervroegd ouderdomspensioen geniet vanaf enig
moment na 1 juli 1996, voor 1 januari 1998 gekort wordt op de Anw-uitkering,
Een AWW-gerechtigde die naast de AWW-uitkering ander inkomen heeft (bijvoorbeeld
een vervroegd ouderdomspensioen), ondervindt op 1 juli 1996 geen korting op
de Anw-uitkering. Dit komt echter niet door de inhoud van dit wetsvoorstel,
maar omdat de inkomenstoets voor AWW-gerechtigden in alle gevallen pas geldt
met ingang van 1 januari 1998. De vraag wanneer ander inkomen wordt genoten,
en welk soort inkomen het betreft, is hierbij niet van belang. 3. Overgangsrecht algemeenDe vragen gesteld in dit hoofdstuk kunnen gegroepeerd worden naar drie
onderwerpen, die geklusterd behandeld zullen worden. Het betreft de wezen-
en halfwezenuitkeringen, andere AWW-gerechtigden en de problematiek van personen
die door hun gezondheid hun overlijdensrisico niet kunnen verzekeren. 3.1 Wezen en halfwezenDe leden van de fracties van PvdA, D66, CDA, GroenLinks, GPV, SP en de
groep Nijpels stellen vragen over de bepalingen met betrekking tot de wezenuitkering.Het kabinet betreurt het dat hierover zoveel onduidelijkheid is gerezen.
De bepalingen in dit wetsvoorstel zijn slechts bedoeld enerzijds ter verduidelijking
en anderzijds om de gevolgen van de Anw te verzachten.Wat betreft de huishoudwezen is de situatie als volgt.Een huishoudwees is een wees die het merendeel van zijn tijd besteedt
aan het huishouden waartoe minstens een andere wees behoort (meestal zal dit
een broertje of zusje zijn). Een huishoudwees dient ongehuwd te zijn; dit
was overigens ook al zo in de AWW. In de Anw worden gehuwden gelijk behandeld
met ongehuwd samenwonenden. Zonder nadere regeling zou deze gelijkstelling
betekenen dat een huishoudwees (met recht op uitkering volgens de AWW) die
samenwoont het uitkeringsrecht per 1 juli 1996 zou verliezen,
omdat hij door het samenwonen niet meer als ongehuwd wordt beschouwd. Omdat
voor samenwonende nabestaanden een overgangsperiode is geregeld tot 1 januari
1998, werd een dergelijke overgangsregeling ook gewenst geacht voor samenwonende
huishoudwezen. In onderdeel N van dit wetsvoorstel (betreffende artikel 71
Anw) wordt deze overgangsperiode (het uitstel tot 1 januari 1998) geregeld.Een punt dat in dit verband helaas tot verwarring aanleiding heeft gegeven,
betreft het begrip samenwonen voor de huishoudwees. Bedoeld is samenwonen
met een eigen partner, vergelijkbaar met een echtgenoot. Nadrukkelijk is niet
bedoeld samenwonen met een broer of zus (eveneens wees, ongeacht hun leeftijd).De financiële effecten van dit uitstel zijn zo gering dat zij niet
zijn meegenomen in de ramingen. Dit komt door het geringe aantal huishoudwezen.
Bezuinigingsoverwegingen hebben dan ook geen rol gespeeld.Een huishoudwees die samenwoont en waarvan de uitkering eindigt op 1 januari
1998, zal afhankelijk van de vraag naar het inkomen van de nieuwe partner
eventueel een beroep kunnen doen op de bijstand; dit in antwoord op een vraag
van de leden van de SP-fractie.De leden van de PvdA-fractie vragen waarom bij studerende en arbeidsongeschikte
wezen niet de eis wordt gesteld dat zij ongehuwd zijn, terwijl dit bij huishoudwezen
wel het geval is.Om te beginnen zij vermeld dat de regeling in de Anw op dit punt gelijk
is aan die in de AWW. De ratio voor het feit dat een huishoudwees in de AWW
ongehuwd diende te zijn, was dat zodra de huishoudwees huwde, hij onderhouden
kon worden door de echtgenoot, en dat daardoor geen uitkering meer nodig was.
Daarbij kwam dat de huishoudwees het merendeel van de beschikbare tijd besteedde
aan het nieuwe huishouden met de echtgenoot, in plaats van aan het huishouden
met een jonger broertje of zusje. Voor een studerende wees gold en geldt dat
het merendeel van de tijd besteed dient te worden aan de studie. In dat geval
ligt het minder voor de hand te kijken naar de leefsituatie. De betreffende
bepalingen hebben in het verleden nooit aanleiding gegeven tot problemen of
bezwaren.Nu in de Anw een gelijkstelling van ongehuwd samenwonenden is opgenomen,
strekt de bepaling met betrekking tot het ongehuwd zijn van de huishoudwees
zich in zijn gevolgen uit tot samenwonende huishoudwezen. 3.2 Andere AWW-gerechtigdenDe leden van de VVD-fractie vragen hoe voorkomen kan worden dat WAO-gerechtigden
met een Anw-uitkering niet langer in aanmerking zouden komen voor reïntegratiemaatregelen
in het kader van de WAO. Het kabinet deelt de vrees van deze leden niet. De
WAO-uitkering staat voor deze groep voorop; de WAO-uitkering wordt namelijk
gekort (eventueel met een vrijlating voor AWW-gerechtigden) op de Anw-uitkering.
Wat betreft reïntegratiemaatregelen maken de uitvoerders van de WAO geen
onderscheid tussen personen met alleen een WAO-uitkering, en personen met
een WAO- en een (gedeeltelijke) Anw-uitkering.Op een vraag van deze leden kan gesteld worden dat het recht op AAW voor
1 januari 1998 kan herleven indien de Anw-uitkering eindigt. Dit kan het geval
zijn als de AWW-gerechtigde gaat hertrouwen of een gezamenlijke huishouding
gaat voeren.De leden van de CDA- en de GroenLinks-fractie en de groep Nijpels stellen
enkele vragen over de rechten van samenwonende AWW-gerechtigden. Zij vragen
of de uitkering ter hoogte van 30% voor samenwonende AWW-ers geboren
voor 1941 behouden blijft als betrokkene samenwoont met een andere AWW-er.Dit is inderdaad het geval. Het betreft een individueel recht, zodat het
kan voorkomen dat per huishouden twee keer een 30-% uitkering wordt verstrekt.
De uitkering is inkomensonafhankelijk. Dit wetsvoorstel brengt overigens geen
wijzigingen aan op dit punt.Vervolgens vragen deze leden naar de gang van zaken als van twee samenwonende
AWW-ers de ene partner overlijdt in de periode tot 1998.Er zouden dan theoretisch twee oplossingsrichtingen denkbaar zijn. De
ene is dat er een nieuw Anw-recht ontstaat. Het oude AWW-recht zou dan uiteraard
moeten eindigen. Voor betrokkene is echter het oude AWW-recht gunstiger, onder
andere omdat hij dan nog niet onder de inkomenstoets valt. Om die reden is
gekozen voor de tweede mogelijkheid. Deze houdt in dat er geen nieuw recht
ontstaat, maar dat het oude recht doorloopt, ook na 1997. Immers, er is geen
gezamenlijke huishouding meer. Eventuele overgangsvoordelen blijven behouden.Een AWW-er die een gezamenlijke huishouding voert op 1 juli 1996, behoudt
recht op nabestaandenuitkering, indien de gezamenlijke huishouding eindigt
voor 1 januari 1998.Indien de partner na 1 januari 1998 overlijdt, en de nabestaandenuitkering
van de samenwonende AWW-gerechtigde geëindigd is ten gevolge van de gezamenlijke
huishouding, krijgt de nabestaande recht op nabestaandenuitkering, op grond
van de voorwaarden van de Anw. 3.3 Personen die door hun gezondheid hun overlijdensrisico
niet kunnen verzekerenVan verschillende kanten is gevraagd om de gevolgen te verzachten voor
personen die na 1 juli 1996 nabestaande worden, en die op grond van de Anw
geen recht op nabestaandenuitkering hebben terwijl zij op grond van de AWW
wel recht op weduwenpensioen gehad zouden hebben, met name nabestaanden van
40 jaar en ouder doch geboren op of na 1 januari 1950. De leden van verschillende
fracties menen dat in bepaalde gevallen, namelijk als de gezondheidstoestand
van de echtgenoot zodanig is op het moment van inwerkingtreden van de Anw
dat zijn overlijdensrisico niet te verzekeren is, dit ongewenst zou zijn.
Voorgesteld wordt door verschillende leden de ingangsdatum van de Anw voor
deze groep uit te stellen.Ik kan in grote lijnen met de gedachtengang van deze leden meegaan. Ik
acht het bij nader inzien ongewenst dat in de overgangsperiode van AWW naar
Anw, mensen van wie het overlijdensrisico vanwege een ernstige ziektesituatie
niet te verzekeren is, geen recht op nabestaandenuitkering hebben terwijl
zij dat wel op grond van de AWW gehad zouden hebben. Voor deze groep was het
immers onder de AWW niet nodig dat zij zich particulier zouden verzekeren
voor het overlijdensrisico.Om deze reden stel ik voor een overgangsregeling te treffen. Hiertoe heb
ik een nota van wijziging ingediend.Deze overgangsregeling is beperkt tot een groep nabestaanden in een bepaalde
leeftijdscategorie en tot een bepaalde periode. Er zijn in de overgangsregeling
geen nadere voorwaarden gesteld aan de gezondheidstoestand van de overleden
echtgenoot, omdat de uitvoering van een dergelijke regeling teveel problemen
zou oproepen. Het is immers moeilijk tevoren de gezondheidstoestand en de
overlijdenskans binnen een bepaalde periode van een patiënt in te schatten.
Een arts zou wellicht in een moeilijke positie geplaatst kunnen worden als
hem een dergelijke inschatting gevraagd zou worden, waarvan voor de nabestaande
de gevolgen groot zijn. Indien geopteerd zou zijn voor een regeling waarbij
een relatie met de gezondheidstoestand van de overleden echtgenoot gelegd
zou worden, speelt ook het medisch beroepsgeheim een rol. Gezocht is naar
een oplossing die niet belastend is voor enerzijds de echtgenoot en de nabestaande,
en anderzijds voor de uitvoering. Alles overziende wordt thans de regeling
voorgesteld zoals hieronder geschetst, waarvan de uitvoerbaarheid geen problemen
oplevert.De voorgestelde overgangsregeling heeft de volgende inhoud. Het gaat ten
eerste om de groep personen die geboren zijn tussen 1 januari 1950 en 1 juli
1956. Dit betreft personen die bij de inwerkingtreding van de Anw 40 jaar
of ouder zijn, en om die reden AWW-recht tot hun 65e jaar zouden hebben gehad,
maar die geboren zijn op of na 1 januari 1950. Indien zij namelijk geboren
zouden zijn voor 1 januari 1950, zouden zij onder de «reguliere»
Anw-uitkeringsvoorwaarden vallen voor het recht op nabestaandenuitkering.Deze groep nu wordt, indien voldaan is aan de hierna te noemen voorwaarde
voor de toekenning van het recht op nabestaandenuitkering, net zo behandeld
als de categorie nabestaanden «geboren voor 1950» (artikel 14,
eerste lid, onderdeel c). Dit betekent dat deze groep ofwel meteen recht op
nabestaandenuitkering krijgt, ofwel op het moment dat de nabestaandenuitkering
volgens de Anw-voorwaarden zou eindigen (namelijk als zijn kind de leeftijd
van 18 jaar bereikt of als de nabestaande niet meer arbeidsongeschikt is).Het gaat hiernaast om nabestaanden die op de dag van het overlijden en
ten tijde van de AWW gehuwd waren met de echtgenoot. Reden hiervoor is dat
onder de AWW mensen die een gezamenlijke huishouding voeren, geen rechten
kunnen ontlenen aan de AWW.De overgangsregeling geldt ten slotte alleen voor een overlijden in de
periode 1 juli 1996 tot 1 juli 1999. Een in die periode verkregen uitkeringsrecht
loopt in beginsel door tot de nabestaande 65 jaar wordt (tenzij een andere
eindigingsvoorwaarde geldt). De financiële effekten van bovenstaande
regeling zijn bij bovengenoemde veronderstellingen als volgt.  19961997199819992000uitk.
lasten Anw     (mln gld)417376071      af:
minder weglek ABW (mln gld)2 7172631 kosten
overgangsregeling (mln gld) 210203440De financiële effekten van deze nadere overgangsregeling blijven
na 2000 licht toenemen tot 2014. De toename van het volume (en dus ook de
financiële effekten) na 1-7-99 komt voort uit de groei van de groep nabestaanden
met kinderen. Nabestaanden met kinderen waarvan de partner voor 1-7-99 overleden
is, blijven ook nadat het kind 18 jaar is geworden, recht houden op een Anw-uitkering.Na 2014 zullen de financiële effekten geleidelijk afnemen tot 0 als
gevolg van uitstroom wegens het bereiken van de 65-jarige leeftijd. 4. Overige puntenDe leden van de CDA-fractie vragen wanneer een kind als wees wordt aangemerkt.Indien een kind met alleen een moeder (bijvoorbeeld een KID-kind) erkend
wordt door een man, krijgt dit kind een familierechtelijke band met deze man.
Het kind heeft op dat moment twee ouders, de moeder en de man die het kind
erkend heeft. Het kind zou dan pas wees worden als deze beide ouders overlijden.
Een kind wat wel een «gewone» vader heeft (de man van de moeder,
of een man die het kind erkend heeft), kan ook pas wees worden
als zowel de moeder als de vader overleden zijn. Een vader die nog wel leeft
maar onvindbaar is, maakt dat een kind niet ouderloos is.Een kind met alleen een moeder, wordt wees als de moeder overlijdt.De verlaging van de leeftijdsgrens van 27 jaar naar 21 jaar is naar analogie
van het eerste wetsvoorstel-Anw geregeld in de Anw (en niet in het onderhavige
wetsvoorstel). Er bestond indertijd brede overeenstemming over de leeftijdsgrens
van 21 jaar voor studerende en huishoudwezen.Deze leden vragen naar de gang van zaken bij halfwezen.Het is inderdaad zo dat als (bijvoorbeeld) een broer en een zus die beiden
halfwees zijn, en die in verschillende huishoudens worden opgevoed (bijvoorbeeld
de een in het huishouden van de overgebleven ouder, en de ander in het huishouden
van de nieuwe partner van de overleden ouder), beide verzorgers recht hebben
op halfwezenuitkering. Indien echter een halfwees (of meerdere halfwezen)
in eenzelfde huishouden wordt opgevoed terwijl daar twee verzorgers aangewezen
zouden kunnen worden (bijvoorbeeld de overgebleven ouder en diens nieuwe partner),
bestaat er maar één keer recht op halfwezenuitkering. Voor één
halfwees kan slechts één keer halfwezenuitkering worden genoten.
Indien niet duidelijk is tot welk huishouden de halfwees behoort, zal de SVB
vaststellen welke nabestaande recht heeft op halfwezenuitkering. 5. Financiële gevolgenDe leden van de fractie van de CDA, VVD en de RPF stellen nog enkele vragen
over de financiële gevolgen van de bijzondere vrijlating van inkomen
in verband met arbeid.De financiële gevolgen zijn voor 1998 geraamd op 38 miljoen. De financiële
gevolgen zullen geleidelijk aan afnemen, omdat het aantal bestaande AWW-gevallen
zal afnemen. Om die reden zijn in de structurele situatie de financiële
gevolgen nihil. De extra lasten die deze wijziging met zich meebrengt, blijven
binnen de zogeheten ijklijn.De met de Anw beoogde besparing van 800 mln in 1998 is op grond van de
nieuwe inzichten bijgesteld. De besparing in 1998 is (mede op grond van het
ingediende wetsvoorstel maar afgezien van de nota van wijziging) gesteld op
775 mln.Overigens wordt in de Handelingen Eerste Kamer van de behandeling van
het wetsvoorstel Anw niet het bedrag van 150 mln. genoemd. 6. Particuliere verzekeringen en voorlichtingVragen in dit hoofdstuk gaan enerzijds over aanvullende verzekeringen
voor het overlijdensrisico, en anderzijds over de voorlichting. De vragen
worden achtereenvolgens beantwoord.De leden van de fracties van SGP, RPF en D66 informeren of werknemers
en werkgevers, respectievelijk individuele burgers, al maatregelen hebben
getroffen om zich aanvullend te verzekeren voor het nabestaandenrisico en
wat voor soort contracten daarbij tot stand zijn gekomen. De leden van de
fracties van de PvdA, GroenLinks en GPV vragen mede in dat verband of de regering
inzicht heeft in de aantallen onverzekerbare werknemers. De leden van D66
vragen tenslotte of het departement van SZW en de SVB veel worden benaderd
door de betreffende groepen. In antwoord op de gestelde vragen zij voor de volledigheid nog eens herhaald
dat de Anw zich concentreert op die groepen van wie in redelijkheid niet mag
worden verwacht dat zij bij overlijden van de partner zelf in een eigen inkomen
voorzien. Voor de overigen geldt met andere woorden als uitgangspunt dat in
beginsel de mogelijkheid tot het verrichten van arbeid kan worden benut. Daarnaast
is er de mogelijkheid van aanvullende verzekering. Een afgeleide vraag is
dan of iedereen over dezelfde mogelijkheden beschikt om een verzekering tegen
het nabestaandenriscio te kunnen afsluiten, waarbij de actuele gezondheidstoestand
van de partner een rol kan spelen.Uit informatie van de drie pensioenkoepels, het Verbond van verzekeraars
(Verbond), de Vereniging Bedrijfspensioenfondsen (VB) en de Stichting Ondernemingspensioenfondsen
(Opf) blijkt het volgende. Alle drie de koepels hebben hun leden geïnformeerd
over de op handen zijnde wetswijziging en de leden gewezen op de verantwoordelijkheid
zich een oordeel te vormen of actie nodig en gewenst is.Het Verbond heeft in aanvulling daarop een uniforme Anw-gatverze- kering
ontwikkeld en aangeboden aan alle bij een Nederlandse verzekeraar ondergebrachte
collectiviteiten. Deze basisregeling betreft een verzekering waarbij in geval
van afsluiting van de verzekering vóór een gegeven datum de
gehele collectiviteit wordt geaccepteerd zonder dat medische waarborgen worden
gesteld. De verzekering voorziet in een – afhankelijk van de datum van
overlijden – gestaffelde uitkering voor de nabestaande. Daarnaast worden
en zijn door verzekeraars verschillende meer op maat gesneden collectieve
en individuele produkten ontwikkeld, voor ondernemingen, voor burgers maar
ook voor pensioenfondsen. Bij deze produkten worden vaak wel medische waarborgen
gevraagd. Het Verbond kan op dit moment nog niet aangeven in welke mate van
dit aanbod gebruik is gemaakt. Duidelijk is wel dat er sprake is van een hoge
activiteit in de markt. Van hoge activiteit is ook sprake bij de Stichting
Opf en de VB aangesloten pensioenfondsen. Het ABP, het PGGM, de pensioenfondsen
die werkzaam zijn voor de detailhandel en ambachtelijke sectoren, het pensioenfonds
voor de Nederlandse omroepen, en enkele ondernemingspensioenfondsen zoals
het Shell Pensioenfonds, hebben het Anw-gat voor de aangesloten deelnemers
vooralsnog dat wil zeggen tot 1 januari 1998 collectief gerepareerd. Dit biedt
de gelegenheid voor studie naar de vraag welke blijvende maatregelen nodig
zijn na die datum. Het fonds voor de metaalnijverheid en de bij het PVF geadministreerde
fondsen bieden individuele contracten aan met in het algemeen, bij afsluiting
vóór 1 juli a.s., en bij aanmelding van de verzekerde binnen
een maand na indiensttreding ook daarna, ongetoetste toegankelijkheid. Voor
deze verzekeringen zijn o.m. mantelcontracten gesloten met verzekeraars. Bij
een aantal fondsen is nog discussie gaande of en zo ja op welke wijze Anw-gatverzekeringen
zullen worden aangeboden. VB is voornemens in de zomer als de meeste contracten
beschikbaar zijn een evaluerend onderzoek naar de gepleegde activiteiten van
de aangesloten leden te verrichten.Al met al kan worden gesteld dat op betekenende schaal contracten tot
stand zijn gekomen en naar verwachting nog zullen komen, waarbij ook voor
in beginsel moeilijk of niet verzekerbare werknemers van een aanvullende verzekering
sprake zal zijn.Op basis van beschikbare statistische gegevens over mortaliteit in de
leeftijdsgroepen die wel onder de AWW maar buiten de werkingssfeer van de
Anw vallen, waarbij het gaat om gemiddeld ca. 2600 personen per jaar voor
het geboortecohort 1950–1956, is de verwachting dat een deel hiervan
overlijdt ten gevolge van een ongeval, een onvoorzienbare ziekte of een ziekte
die zich pas heeft geopenbaard na 1 juli 1996, en er vanuitgaande dat van
het resterende deel een gedeelte zich nog collectief of aanvullend
heeft kunnen verzekeren, kan worden afgeleid dat het aantal onverzekerbare
werknemers beperkt zal zijn.Het Ministerie van SZW is vaak benaderd middels de Infotelefoon door burgers
die informatie wilden hebben over de Anw. Het hoogtepunt van de informatieverzoeken
lag rond de parlementaire behandeling van het wetsvoorstel Anw.De leden van de RPF-fractie vragen naar een reactie op het rapport van
de werkgroep Sociale Verzekeringen en Financiering van het Actuarieel Genootschap.Het kabinet wijst er op dat juist veel mensen met een inkomen op minimumniveau
naar verwachting zullen afzien van een particuliere verzekering van het overlijdensrisico,
niet zozeer omdat de kosten te hoog zijn, maar omdat de baten voor hen te
gering zijn. Hetzelfde inkomensniveau zal immer geboden worden door de bijstand.
Ook zal in veel gevallen niet een wederzijds overlijdensrisico gedekt hoeven
te worden. Ook zij aangetekend dat op termijn de inkomenseffecten geringen
zullen zijn omdat de Anw-premie zal dalen, en men zich op jongere leeftijd
kan beginnen te verzekeren.Leden van een aantal fracties stellen vragen over de voorlichting over
de Anw.De leden van de D66-fractie vrezen dat veel mensen nog onvoldoende op
de hoogte zijn van de veranderingen die op het gebied van de nabestaandenuitkering
op handen zijn.Er zijn nog geen cijfers bekend over de effecten van de Postbus-51 campagne.
Het kabinet deelt echter niet de indruk van deze leden dat er veel onbekendheid
is. De Infotelefoon van het Ministerie van SZW en het door het ministerie
verstrekte infoblad hebben reeds aan veel personen informatie gegeven. Daarnaast
zijn er allerlei artikelen gepubliceerd over de Anw, en is er reclame geweest
van verzekeraars. De vrees van het CNV op dit punt (brief d.d. 10 mei 1996)
wordt door het kabinet niet gedeeld.Nabestaanden die nu al een AWW-uitkering ontvangen, zijn uitvoerig door
de SVB geïnformeerd, door een brief en een brochure. Dit informatiemateriaal
was tevoren uitgebreid getest. De stellige indruk bestaat dan ook dat deze
informatie voldoende is geweest. Hierop wijst onder andere dat veel minder
AWW-gerechtigden om nadere informatie hebben gevraagd bij de SVB dan waarop
de SVB geanticipeerd had. De informatie van de RPF-fractieleden is op dit
punt juist. Het is – helaas – ook juist dat in het informatiemateriaal
van de SVB de wijziging van de vrijlating van inkomen in verband met arbeid
die in dit wetsvoorstel aan de orde is, als vaststaand feit is gepresenteerd.
Het ware beter geweest als dit punt onder voorbehoud was vermeld, zij het
dat dat de duidelijkheid wellicht niet ten goede was gekomen. Het is niet
de bedoeling van de SVB geweest om het parlement onheus te bejegenen.De leden van de CDA-fractie wijzen op klachten over de voorlichting; deze
zou onvoldoende zijn. Het kabinet heeft hiervoor echter geen aanwijzingen.
Het kabinet meent ook niet dat de Postbus-51 campagne laat gestart zou zijn,
zoals de leden van de GPV en SGP-fractie menen.De leden van de RPF-fractie zijn van mening dat de Postbus-51 campagne
kwetsend is. Het kabinet betreurt het dat de campagne blijkbaar door sommigen
zo beleefd wordt. Dit is uiteraard niet de bedoeling. De bedoeling was op
een neutrale, niet-sombere wijze aandacht te vragen voor een moeilijk onderwerp,
namelijk het overlijden van een partner. Geprobeerd is te vermijden dat mensen
zich niet openstellen voor een mededeling over dit moeilijke onderwerp, zodat
de boodschap (de AWW wordt vervangen door de Anw) geen bekendheid zou krijgen.
Zowel het radio- en tv-spotje als de brochure zijn tevoren uitvoerig
getest. Hieruit is niet naar voren gekomen dat het materiaal als smakeloos
werd beoordeeld.De leden van de SGP-fractie vragen nog hoe met de hier aan de orde zijnde
wijziging met betrekking tot de vrijlating van inkomen in verband met arbeid
wordt omgegaan in de voorlichtingscampagne. Het antwoord is dat dat punt niet
aan de orde komt in de Postbus 51 voorlichting, omdat de voorlichting zich
alleen richt op mensen die in de toekomst mogelijk te maken krijgen met de
nabestaandenwet, en niet op mensen die nu al een AWW-uitkering ontvangen.Leden van de Groep Nijpels verzoeken om aanvullende voorlichting. Het
kabinet gaat er vanuit dat zulks op het moment niet nodig is.De voorlichting met betrekking tot samenwonende AWW-ers is al gebeurd
door de SVB. Dit wetsvoorstel brengt geen wijzigingen aan in dit opzicht;
dit in antwoord op een vraag van de leden van de CDA-fractie. Onderdeel K
heeft betrekking op bestaande AWW-gerechtigden. De vraag naar particulier
verzekeren van het overlijdensrisico is voor deze groep niet relevant, omdat
het overlijden zich al heeft voorgedaan. Wel krijgt men op termijn uiteraard
te maken met de inkomenstoets, doch hiervoor is een overgangsperiode getroffen.De leden van de CDA-fractie stellen vragen over de terugwerkende kracht
van dit wetsvoorstel.Het inwerkingtreden van deze wet is nodig op 1 juli, omdat anders ongewenste
gevolgen zouden ontstaan voor de rechten van betrokkene, bijvoorbeeld ten
aanzien van de hoogte van de uitkering, of ten aanzien van samenwonende huishoudwezen.
Er zijn in dit geval dus zwaarwegende argumenten voor terugwerkende kracht
(indien nodig).De Staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid,R. L. O. Linschoten 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-24693-5.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl