Vaststelling begroting van het Ministerie van Economische Zaken (XIII) voor het jaar 1999; Verslag algemeen overleg over het voornemen voor de subsidieregeling demonstratie- en technologieontwikkelingsprojecten Joint Strike Fighter
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-10 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 26200-XIII, nr. 39

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

26-02-1999

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1998-1999

26200-XIII nr. 39

04-02-1999

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamVragen en opmerkingen uit de commissiesHet antwoord van de bewindsliedenNadere gedachtewisselingOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 26200-XIIIToon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 25 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
26 200 XIIIVaststelling van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van
het Ministerie van Economische Zaken (XIII) voor het jaar 1999nr. 39VERSLAG VAN EEN ALGEMEEN OVERLEGVastgesteld 4 februari 1999De vaste commissies voor Economische Zaken1
en voor Defensie2 hebben op 21 januari 1999
overleg gevoerd met minister Jorritsma-Lebbink van Economische Zaken en staatssecretaris
Van Hoof van Defensie over het voornemen tot het vaststellen van de subsidieregeling
demonstratie- en technologieontwikkelingsprojecten Joint Strike Fighter.Van het gevoerde overleg brengen de commissies bijgaand beknopt verslag
uit. Vragen en opmerkingen uit de commissiesMevrouw Wagenaar (PvdA) wilde zich beperken tot de subsidieregeling
en zich absoluut niet uitspreken voor een bepaald type vliegtuig. Zij stond
positief tegenover subsidieverlening, omdat Nederlandse bedrijven en instellingen
daardoor uitgelezen kansen krijgen en technologieën met een brede spin-off
ontwikkeld kunnen worden. De kans op Nederlandse deelname aan het Joint Strike
Fighterproject moet worden gegrepen. De discussie over de opvolging van de
F-16 moet wel snel beginnen. De Kamer moet inzicht krijgen in de alternatieven.Graag vernam mevrouw Wagenaar om welke Nederlandse bedrijven en instituten
het zou gaan. Zij zou willen weten of subsidiëring nuttig is voor nieuwe
kansen voor bedrijven dan wel essentieel is voor bedrijfsoverleving. Zij wilde
meer horen over de risico's die aan deelname verbonden kunnen zijn. Dat er
in potentie voldoende positieve gevolgen voor de Nederlandse economie moeten
zijn is een mooi criterium, maar zo kon zij er nog wel meer bedenken. Zij
wilde weten hoeveel arbeidsplaatsen er met dit project gemoeid zijn. De heer Hillen (CDA) was verheugd, dat er in de Kamer kennelijk
brede steun is om aan het project deel te nemen. Hij gaf aan dat instemming
van zijn fractie met het voornemen van de regering ook inhoudt, dat op den
duur tot aanschaffing van een nieuw toestel moet worden overgegaan. De geloofwaardigheid
van de deelname door de Nederlandse industrie wint daardoor aan geloofwaardigheid.
Hij ging ervan uit dat de F-16 een opvolger krijgt en dat de Joint Strike
Fighter daarvoor in aanmerking komt. Een definitieve keuze kan echter pas
worden gemaakt als de Amerikanen definitief hebben besloten over gunning en
uitvoering van het project.De heer Hessing (VVD) herinnerde aan het uitgangspunt van de
nota Nederlandse luchtvaartcluster, dat vroegtijdig moet worden aangesloten
bij internationale programma's. Hij hechtte hier zeer aan, vanwege de aspecten
van innovatie en werkgelegenheid en ook vanwege de internationale samenwerking.
Hij complimenteerde de regering met deze eerste uitwerking. Het echte doel
is natuurlijk participatie van Nederlandse bedrijven in de EMD-fase, the engineering
and manufacturing development process. Die moet worden opgenomen in de offertes
van Boeing en Lockheed Martin aan de regering van de Verenigde Staten. Het
leek hem, naast de kwalificering door de bedrijven zelf, een taak voor de
regering, misschien zelfs op het niveau van de minister-president ervoor te
zorgen dat de regering van de Verenigde Staten opdracht geeft voor opneming
van Nederlandse bedrijven in de offertes, inclusief disclosure. Het leek hem
evident dat een goede, structurele samenwerking zal leiden tot aanschaf van
het nieuwe vliegtuig door Nederland.De heer Hessing had de indruk dat de Joint Strike Fighter technologisch
interessanter is dan de Airbus, een onderonsje van enkele grote Europese landen,
die heel grote subsidies geven. Nederlandse inbreng daarin zal heel moeilijk
zijn. Indien Nederlandse participatie in de Airbus niet snel op gang komt,
zouden de daarvoor beschikbare middelen zijns inziens moeten worden geactiveerd
voor de projecten voor de Joint Strike Fighter. Er moet op dat punt dan geen
schot meer zijn tussen het JSF-project en het Airbusproject. De minister zou
gemachtigd moeten worden flexibel met die budgetten om te gaan.Omdat de kwalificaties van Nederlandse bedrijven in de loop van 2000 in
de offertes van Boeing en Lockheed Martin moeten worden opgenomen, pleitte
de heer Hessing voor een snelle uitvoering van de subsidieregeling. Zijns
inziens moet een beschikking op een aanvraag (art. 9) geen dertien weken duren,
maar vier à zes weken.De heer Rabbae (GroenLinks) beschikte over gegevens over mogelijkheden
tot deelname aan de Joint Strike Fighter. Hij vroeg hoe het nu staat met de
mogelijkheden tot deelname aan de Airbus, die eind 1998 een soort statement
of intent zou afleggen. Hij wist nog niet of het mogelijk was nu reeds het
Nederlandse bedrijfsleven in staat te stellen deel te nemen aan het JSF-project
zonder formeel al te kiezen voor een bepaald type vliegtuig ter opvolging
van de F-16. Hij vermoedde dat een fait accompli wordt gecreëerd. Zijn
fractie zou toch eerst willen afwachten wat de markt straks concreet te bieden
heeft.Minister Wijers heeft destijds uiteengezet, dat bedrijven leningen konden
krijgen, plus een subsidie voor research en development. De heer Rabbae wilde
graag weten of het voorstel strookt met die uitgangspunten.De heer Rabbae had de ervaring, dat bedrijven in dergelijke gevallen bij
de gunning deel kunnen uitmaken van het winnende consortium en toch vervolgens
naast de levering kunnen grijpen. Hij hoopte dat een Nederlandse bijdrage
aan het project ook een bijdrage aan geluidsarme, energiezuinige vliegtuigen
zou zijn, dit gelet op de spin-offeffecten van zo'n project. Mevrouw Van 't Riet (D66) constateerde, dat aan steunverlening
kennelijk niet valt te ontkomen. Zij vroeg of in Europees verband een rapportage
over deze subsidieverlening nodig is. Er is een ontwikkeling van 7% steunverlening
in 1990 naar 36% in 1994 in deze sector. Wetenschappelijk gezien is dat van
waarde, maar zij wilde toch kritisch blijven op deze ontwikkeling, want de
industrie moet ook een eigen ontwikkelingsbudget scheppen. Alleen bij uitzondering
mogen stimuleringsregelingen worden gebruikt. Zij vroeg in hoeverre Amerika
technologie en geld inbrengt en hoe hoogwaardig de programma's waarin Nederlandse
bedrijven kunnen participeren zullen zijn.Mevrouw Van 't Riet nam aan dat de F-16 op den duur wel vervangen zal
worden, maar zij wilde nog niet uitspreken dat de JSF daarvoor wordt gekozen.
In 2001 valt de beslissing. Zij erkende dat er op dit moment geen alternatief
is, maar als er een alternatief komt, wilde zij haar handen vrij hebben. Het antwoord van de bewindsliedenDe minister van Economische Zaken was blij met de positieve
reacties op de subsidieregeling. Haar departement is zo nauw bij het project
betrokken vanwege de verwachte technologische ontwikkelingen, die ook voor
andere zaken dan defensiezaken zullen kunnen worden aangewend. De regeling
zal vooral van belang zijn voor Fokker Aerostructures, Fokker Elmo en Fokker
SP, maar ook voor de Indiversgroep, met Eldim, en Holland Signaal. Voorts
zullen de NLR, TNO en de TU Delft meedoen. De bedoeling is vooral nieuwe kansen
te creëren, maar die zijn op den duur natuurlijk ook nodig om te overleven.
Een scheidslijn is niet helemaal aan te geven. Voor het meten van risico's
is niet een meetlatje beschikbaar. In de notitie luchtvaartcluster is vermeld,
dat uit deelneming van Nederlandse bedrijven maximaal zo'n 5000 arbeidsplaatsen
zouden kunnen voortkomen, afgezien van de spin-off.De minister maakte duidelijk dat nog geen formele afspraken met de Amerikaanse
regering zijn gemaakt. De Amerikaanse regering stelt nu dat een vliegtuig
zo goed en zo goedkoop mogelijk moet zijn. Er zijn geen belemmeringen meer
gesteld aan deelneming, behalve waar het echt militaire onderdelen betreft.
Nederlandse bedrijven moeten zich kwalificeren door aan te tonen dat zij het
beste en goedkoopste product leveren. Amerikaanse vliegtuigbouwers beseffen
overigens steeds beter, dat niet-Amerikanen allerlei producten beter en goedkoper
kunnen leveren. Zonder de markt helemaal open te gooien voor defensieproducten
probeert de Amerikaanse overheid toch zo goedkoop mogelijk geleverd te krijgen.
Zij laat Boeing en Lockheed in dit geval uitdrukkelijk vrij om partners te
zoeken. Het risico dat zij na een offerte uit het consortium vallen omdat
de Amerikaanse overheid niet wil is er niet. Overigens kan een bedrijf met
een goed product, maar in een verliezend consortium, nog wel degelijk worden
ingeschakeld.De minister wilde het schot tussen de financiering voor de Joint Strike
Fighter en de Airbus nog niet weghalen, omdat zij van beide een goed beeld
wilde hebben. Misschien kan het in de toekomst wel worden weggehaald. Een
beslissing op een aanvraag zal zo mogelijk veel sneller dan binnen dertien
weken plaatsvinden. Vanwege vakanties of recessen kan zo'n termijn echter
noodzakelijk zijn.Airbus onderhandelt nog met potentiële partners. Duidelijkheid zal
er pas komen als Airbus een besluit heeft genomen over een open NV en de locatie
van een final assembly line. Doordat er enige vertraging is ontstaan, heeft
de Nederlandse industrie wat meer tijd om zich te kwalificeren voor het nieuwe
vliegtuig.De minister beklemtoonde dat er bij de ontwikkeling van vliegtuigmotoren
zeker oog is voor energiebesparing en voor geluidsarm vliegen. Vooral energiebesparing
vond zij belangrijk. Om mee te kunnen doen moet een bedrijf drie risico's omzeilen.1. Het moet zichzelf kwalificeren.2. Het moet een partnerschap hebben met het bedrijf dat in de Verenigde
Staten gekozen wordt: Lockheed of Boeing.3. Het project start pas in 2006–2007, dus er is een heel lange
terugverdientijd. In de bedragen die worden uitgetrokken voor de subsidieregeling
wordt rekening gehouden met de lange, onoverzichtelijke terugverdientijd.Subsidiëring is binnen het Europese kader toegestaan en behoeft niet
gemeld te worden. De Kamer wordt regelmatig op de hoogte gehouden. De volgende
maand komt de voortgangsrapportage over de Airbus. De minister zegde toe voor
het eind van het jaar te zullen laten weten hoeveel subsidie er is verstrekt.
De vliegtuigindustrie is dermate kapitaalintensief en zodanig gebonden aan
een beperkt aantal staten, dat een volledig vrije markt niet goed zou functioneren.
De Nederlandse inbreng zal technologisch zeer hoogwaardig zijn. De toestellen
zullen overigens nauwelijks onderdelen hebben die niet hoogwaardig zijn.De staatssecretaris van Defensie legde er de nadruk op, dat
projecten als de vervanging van de F-16 niet in één jaar worden
afgewerkt. Dat is een langdurig traject, waarin op een aantal vastgelegde
momenten besluiten worden genomen. Een discussie over de subsidiëring
van het luchtvaartcluster is geen discussie over welk alternatief voor de
vervanging van de F-16 dan ook. Dat neemt niet weg dat hij goede nota nam
van al hetgeen is gezegd. De voorgaande fase was die van het requirement validation
project, waardoor Nederland al participeert in de eerste ontwikkelingen in
Amerika. Nederland heeft al een inbreng gehad op het punt van geluidseisen.
Het vorige kabinet heeft intensieve contacten gehad met Amerika, met eerste
afspraken over participatie. In de toekomst zal een vergelijkbare aanpak nodig
zijn om de positionering van het Nederlandse bedrijfsleven te concretiseren.
Op Defensie wordt nagegaan wat het beste moment is om in persoon weer contacten
te leggen. Het Nederlandse bedrijfsleven moet zich wel kwalificeren. De subsidiëring
kan daarbij helpen. Als een van beide opties in Amerika gekozen wordt, moet
er, als Nederland in een consortium kan meedoen, verder onderhandeld worden.
Intern wordt thans gewerkt aan de zogenaamde A-brief, waarin de eerste behoeften
aan de orde worden gesteld en eventuele alternatieven worden beschreven. Die
brief zal snel na de hoofdlijnennotitie, naar zijn inschatting in de eerste
drie à vier maanden van 1999, naar de Kamer worden gestuurd. Inmiddels
wordt dan ook gesproken over participatie in de EMD-fase, een ingewikkelde
en omvangrijke discussie. De EMD-fase begint in 2001. Nederland zal vervolgens
zijn keuzen moeten maken.De staatssecretaris zei dat de onderhavige subsidiëring van het Nederlandse
bedrijfsleven nog geen voorbesluit is tot deelneming aan enig project, omdat
de subsidiëring geheel op het Nederlandse bedrijfsleven is gericht. Hij
kon niet zeggen of het Nederlandse bedrijfsleven zijn positie volledig zou
kwijtraken indien Nederland niet voor de JSF kiest. Hij achtte bepaalde elementen
van de Nederlandse inbreng echter zo sterk, dat hij zich niet kon voorstellen
dat Amerika die zou laten schieten als Nederland niet meedoet. In Amerika
wordt de subsidiëring van het luchtvaartcluster ervaren als een serieuze
bijdrage van Nederland.De staatssecretaris meende dat Nederland al de nodige hoogwaardige technologie
in huis heeft. De hoogwaardigheid wordt verder bevorderd door de nu voorgestelde
steun. Als Nederland geen hoogwaardige technologie kan inbrengen, zal het
in de EMD-fase ook niet kunnen meedoen. Nadere gedachtewisselingDe heer Hessing (VVD) stelde vast, dat de offertes voor de
EMD-fase in 2000 geschreven moeten zijn. Het Nederlandse bedrijfsleven moet
zich dan inhoudelijk kwalificeren, maar de programma's zullen toch elementen
bevatten die vereisen, dat de Amerikaanse regering instemt met deelname van
het Nederlandse bedrijfsleven. Er zullen garanties moeten worden gegeven voor
de militaire veiligheid. Hij vernam graag of er maximale inzet is om tijdig
de disclosure door de Amerikaanse regering te regelen.De staatssecretaris verzekerde, dat de Nederlandse regering
het probleem van de disclosure in een groot aantal situaties scherp ziet.
Zij dringt erop aan in vele gevallen minder beslotenheid toe te passen. Er
wordt gewacht op het juiste moment om op politiek niveau naar Amerika te gaan,
om daar, zoals in het verleden is gebeurd, afspraken over deze problematiek
te maken. Hij zegde zonder schroom een maximale inzet toe.De minister voegde daaraan toe, dat voor elk project waaraan
nu wordt begonnen al een disclosure is gegeven.De voorzitter van de vaste commissie voor Economische Zaken,BiesheuvelDe voorzitter van de vaste commissie voor Defensie,ValkDe griffier van de vaste commissie voor Economische Zaken,Tielens-Tripels XNoot1Samenstelling: Leden: Blaauw (VVD), Biesheuvel (CDA), voorzitter, Witteveen-Hevinga
(PvdA), Leers (CDA), Voûte-Droste (VVD), ondervoorzitter, Rabbae (GroenLinks),
Hessing (VVD), Giskes (D66), Marijnissen (SP), Crone (PvdA), Van Dijke (RPF),
M. B. Vos (GroenLinks), Van Zuijlen (PvdA), Augusteijn-Esser (D66),
Hofstra (VVD), Van Walsem (D66), Wagenaar (PvdA), Stroeken (CDA), De Boer
(PvdA), Van den Akker (CDA), Geluk (VVD), Verburg (CDA), Bos (PvdA), Van Dok-van
Weele (PvdA), Blok (VVD).Plv. leden: Verbugt (VVD), Atsma (CDA), Kalsbeek-Jasperse (PvdA), Wijn
(CDA), Klein Molekamp (VVD), Vendrik (GroenLinks), Kamp (VVD), Van den Berg
(SGP), Poppe (SP), Kuijper (PvdA), Van Middelkoop (GPV), Van der Steenhoven
(GroenLinks), Schoenmakers (PvdA), Bakker (D66), Cornielje (VVD), Schimmel
(D66), Herrebrugh (PvdA), Van der Hoeven (CDA), Smits (PvdA), De Haan (CDA),
Van Beek (VVD), Schreijer-Pierik (CDA), Koenders (PvdA), Rehwinkel (PvdA),
Udo (VVD).XNoot2Samenstelling: Leden: Van den Berg (SGP), Zijlstra (PvdA), Apostolou (PvdA),
Hillen (CDA), Valk (PvdA), voorzitter, Hessing (VVD), ondervoorzitter, Van
Ardenne-van der Hoeven (CDA), Hoekema (D66), Stellingwerf (RPF), Essers (VVD),
Verhagen (CDA), M. B. Vos (GroenLinks), Van 't Riet (D66), Van den
Doel (VVD), De Haan (CDA), Koenders (PvdA), Van der Knaap (CDA), Harrewijn
(GroenLinks), Niederer (VVD), Timmermans (PvdA), Van Bommel (SP), Oplaat (VVD),
Albayrak (PvdA), Balemans (VVD), Herrebrugh (PvdA).Plv. leden: Dittrich (D66), Swildens-Rozendaal (PvdA), Arib (PvdA), Leers
(CDA), Van Oven (PvdA), Weisglas (VVD), Eurlings (CDA), Ter Veer (D66), Van
Middelkoop (GPV), Passtoors (VVD), Van der Hoeven (CDA), Vendrik (GroenLinks),
Lambrechts (D66), Blaauw (VVD), Eisses-Timmerman (CDA), Van Dok-van Weele
(PvdA), Ross-van Dorp (CDA), Karimi (GroenLinks), E. Meijer (VVD), Dijksma
(PvdA), Marijnissen (SP), Voorhoeve (VVD), Van Gijzel (PvdA), Wilders (VVD),
Duivesteijn (PvdA). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-26200-XIII-39.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl