Huursubsidiewet; Memorie van antwoord
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-11 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 19961997-25090, nr. 197b

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum ontvangst

09-04-1997

Eerste Kamer der Staten-Generaal

1996-1997

25090 nr. 197b

07-04-1997

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamINHOUDSOPGAVE1 De vragen van de leden van de VVD-fractie 1.1 Vermogenstoets1.2 Systematiek100% korting voor alleenstaanden boven de aftoppingsgrens 50% korting voor alleenstaanden boven de aftoppingsgrens 1.3 Prestatienormering1.4 Onzelfstandige woonruimte2 De vragen van de leden van de CDA-fractie 2.1 Indexering2.2 Vermogenstoets2.3 Onzelfstandige woonruimte2.4 Prestatienormering§ 3 De vragen van de leden van de PvdA-fractie 3.1 Niet-gebruik van de huursubsidie3.2 Vermogenstoets3.3 Indexering3.4 Prestatienormering4 De vragen van de leden van de D66-fractie5 De vragen van de GroenLinks-fractie6 De vragen van het lid van de SP-fractie7 De vragen van het lid BiermanOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 25090Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 60 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
25 090Nieuwe regels over het verstrekken van huursubsidies (Huursubsidiewet)nr. 197bMEMORIE VAN ANTWOORDOntvangen 7 april 1997 INHOUDSOPGAVE 1De vragen
van de leden van de VVD-fractie2 1.1Vermogenstoets21.2Systematiek4 1.3Prestatienormering61.4Onzelfstandige woonruimte8   2De vragen
van de leden van de CDA-fractie8 2.1Indexering8 2.2Vermogenstoets82.3Onzelfstandige woonruimte9 2.4Prestatienormering10  3De vragen van de leden van de PvdA-fractie11 3.1Niet-gebruik
huursubsidie11 3.2Vermogenstoets11 3.3Indexering123.4Prestatienormering12   4De vragen van
de leden van de D66-fractie13   5De vragen van de leden
van de GroenLinks-fractie13   6De vragen van het lid
van de SP-fractie16   7De vragen van het lid Bierman171 De bijlage met overzichten van de netto huureffecten
van 1996 op 1997 zijn ter inzage gelegd op het Centraal Informatiepunt onder
griffienr. 118 977.2Met belangstelling heb ik kennisgenomen van het voorlopig verslag van
de Vaste Commissie voor Volkshuisvesting. Het heeft mij verheugd dat de meeste
leden van deze Commissie instemmen met de hoofdlijnen van het wetsvoorstel.
Ik heb er dan ook alle vertrouwen in dat de nieuwe wet per 1 juli aanstaande
in werking kan treden. 1 De vragen van de leden van de VVD-fractie 1.1 VermogenstoetsDe leden van de VVD-fractie vragen waarom in het kader van de vermogenstoets
niet is gekozen voor een constructie waarbij een veelal hoger vermogen is
toegestaan ingeval de huurder geen of slechts een onbeduidend pensioen aan
het opbouwen is.Een van de doelstellingen van de nieuwe Huursubsidiewet is een doelmatiger
aanwending van de huursubsidiegelden. Dit wordt onder meer bereikt door invoering
van de vermogenstoets. Achterliggende gedachte hierbij is dat mensen met een
bepaald bedrag aan vermogen meer geld ter vrije besteding hebben. Het wordt
niet onredelijk geacht dat een deel hiervan besteed wordt aan de huurlasten.Om aan de door de leden van de VVD-fractie geconstateerde ongelijkheid
tegemoet te komen is het een oplossing om iedereen die niet of nauwelijks
spaart voor een pensioen voor een hogere vermogensgrens in aanmerking te laten
komen. Uitvoeringstechnisch brengt dit echter problemen met zich mee. Allereerst
is het moeilijk vast te stellen of iemand voor een pensioen of voor geheel
andere doeleinden spaart. Verder controleert de belastingdienst het vermogen
aan de hand van verschillende bestanden. Om te controleren of iemand een pensioen
opbouwt zouden alle mogelijke pensioenverzekeraars benaderd moeten worden.
Hetgeen haast praktisch onuitvoerbaar is. Kortom, er is geen sluitend systeem
te bedenken.Om deze redenen is er voor gekozen voor alle aanvragers van huursubsidie
van 65 jaar en ouder een aanzienlijk hogere vermogensgrens in te stellen.
De vermogenstoets in de Huursubsidiewet is, zeker na de verhoging van de grenzen
voor huishoudens ouder dan 64 jaar, zodanig vormgegeven dat niet of nauwelijks
sprake kan zijn van een als onrechtvaardig ervaren onderscheid en dat een
goed evenwicht is gevonden tussen doelmatigheid, een niet te complexe uitvoeringsorganisatie
en bestaande regelgeving terzake.Voorts stellen de leden van de VVD-fractie dat de vermogensgrenzen van
huurders van 65 jaar en ouder zijn verhoogd naar f 56 000 voor alleenstaanden
en f 90 000 voor meerpersoonshuishoudens. Zij vragen uit te leggen,
welk soelaas het de bijna 65-jarige huurder biedt als hij een dag later plotseling
over f 90 000 kan beschikken. Het ligt toch niet in de lijn der
verwachting dat hij na zijn 65-ste dit hogere bedrag nog zal vergaren? (aangenomen
dat hij geen bedrijf te verkopen heeft).Het onderscheid in vermogensgrenzen tussen huishoudens ouder en jonger
dan 65 jaar, aangebracht door middel van het amendement dat is aangenomen
in de Tweede Kamer, heeft een aantal voordelen.Momenteel wordt veelal tot de leeftijd van 65 jaar belegd in een lijfrente
of dergelijke, niet meetellend voor de Wet op de vermogensbelasting. Vanaf
de leeftijd van 65 jaar kan de lijfrente worden uitgekeerd, dankzij de hogere
grenzen, zonder dat dit tot problemen zal leiden.Ook is het onderscheid gemaakt, omdat het gebruikelijk is dat men tot
de leeftijd van 65 jaar in de kosten van levensonderhoud door middel van arbeid
zal kunnen voorzien, hetgeen daarna veelal niet meer het geval zal zijn. Men
is naarmate de leeftijd vordert steeds meer aangewezen op andere inkomstenbronnen
zoals vermogen.Tenslotte is het verschil in vermogensgrens aangebracht om een dreigende
rechtsongelijkheid op te heffen tussen AOW-gerechtigden met enerzijds een
klein pensioen en anderzijds een spaartegoed als oudedagsvoorziening.De leden van de VVD-fractie stellen dat een voorstel tot invoering van
een hogere vermogensgrens bij een jongere leeftijd is afgewezen met onder
meer het argument van leeftijdsdiscriminatie. Zij vragen hoe dit valt te rijmen
met het feit dat de huidige Wet individuele huursubsidie jarenlang gefunctioneerd
heeft met de betrekkelijk willekeurige leeftijdsgrens van 23 jaar voor de
jongerentabellen en dat ook in andere regelgeving een leeftijdsgrens van 23
jaar wordt gehanteerd.Bij het afwijzen van het voorstel voor hogere vermogensgrenzen voor 55PLUS is inderdaad leeftijdsdiscriminatie genoemd. Het afwijzen van deze
leeftijdsgrens heeft te maken met de regelgeving voor ouderen waarbij de 65-jaarsgrens
reeds lange tijd een gangbaar criterium is. Het onderscheid tussen niet-bejaarden
en bejaarden moet functioneel en te motiveren zijn. Gelet op het hiervoor
gegeven antwoord op de vraag naar de ratio van de grens van 65 jaar –
meer specifiek het onderscheid en de consequenties van het al dan niet AOW-gerechtigd
zijn – ben ik van mening dat dit het geval is.Ook de gehanteerde leeftijdsgrens van 23 jaar is gebaseerd op een gangbaar
criterium, te weten de leeftijd waarop het volledige minimumloon van toepassing
wordt verklaard. Met de verwijzing naar andere regelgeving voeren de leden
van de VVD-fractie bovendien het belangrijkste argument aan dat de hantering
van de in de huidige wet IHS gehanteerde leeftijdsgrens van 23 jaar voor jongerentabellen
verklaart.Verder vragen de leden van de VVD-fractie om een volledige opsomming van
de vermogensbestanddelen, die in het kader van het wetsvoorstel in aanmerking
zullen worden genomen bij de vaststelling van het vermogen.De vermogensbestanddelen die meetellen voor de vermogenstoets zijn gelijk
aan de bestanddelen die meetellen voor de Wet op de vermogensbelasting. Als
vermogen wordt beschouwd de waarde van de bezittingen minus de waarde van
de schulden.Bezittingen zijn de goederen (stoffelijke objecten en vermogensrechten)
waaraan in het economisch verkeer waarde kan worden toegekend. Behoudens de
vrijgestelde vermogensbestanddelen is vrijwel elke vorm van bezit belast voor
de vermogensbelasting.In het onderstaande worden de belangrijkste elementen genoemd die van
het privé-bezit zijn vrijgesteld:– Goud en zilverwerk, tot een bedrag van f 8 000;– Huisraad (waaronder tafelzilver en antiek meubilair dat als zodanig
in gebruik is), kleren en levensmiddelen;– Voorwerpen van kunst en wetenschap;– Bepaalde polissen van levensverzekering;– Ingegane en niet-ingegane lijfrente(n). In de praktijk geldt dat
voorzieningen voor de oudedagsvoorziening zijn vrijgesteld voor de vermogensbelasting;– Rechten op periodieke uitkeringen en verstrekkingen rechtstreeks
voortvloeiende uit het familierecht, bijvoorbeeld alimentaties na echtscheiding;– Ongeacht of er sprake is van een privé-vermogen dan wel
van ondernemingsvermogen, zijn vrijgesteld alle rechten in de sociale sfeer,
namelijk:* rechten op al dan niet ingegane pensioenen berustende op een pensioenregeling
en ook VUT-uitkeringen;* rechten op kinderbijslag ingevolge de AKW;* rechten op uitkeringen ingevolge de AOW, AWW, AAW, AWBZ, ZW, WAO
en WW en andere wettelijke uitkeringen (bijvoorbeeld op grond van wettelijke
bepalingen in het buitenland) ter zake van overlijden, ouderdom, invaliditeit,
ziekte, ongeval of werkloosheid, en; rechten op ingegane en niet-ingegane
periodieke uitkeringen ter vervanging van gederfd of te derven loon voor zover
toekomend aan bepaalde personen.Voor vermogen in vruchtgebruik, vermogen in blote eigendom en tijdelijke
vruchtgebruiken en tijdelijke blote eigendommen gelden speciale bepalingen.
Hoofdregel bij niet-tijdelijk vruchtgebruik is dat de vruchtgebruiker wordt
belast voor 80% van de waarde in het economisch verkeer. Voor de vermogensbelasting
is het recht op gebruik gelijk gesteld met het vruchtgebruik. Het recht van
gebruik geeft de gerechtigde de bevoegdheid het goed, dat aan een ander toebehoort,
te gebruiken en daarvan de vruchten te plukken voor zover hij en zijn gezin
deze nodig hebben. Vervreemding van het recht is niet mogelijk.Als hoofdregel bij het bloot eigendom geldt dat de bloot eigenaar van
een vermogen belast wordt met het zakelijke recht van vruchtgebruik. Ook deze
hoofdregel geldt alleen als het gaat om bloot eigendom van roerende en onroerende
zaken en om bloot eigendom van alle andere goederen als het daarop gevestigde
vruchtgebruik niet uiterlijk op een vast tijdstip eindigt. 1.2 SystematiekDe leden van de VVD-fractie vragen verder om een reactie op de constatering
dat het matigen van de kwaliteitskorting een grote prikkel wegneemt om niet
te snel een duurdere woning te betrekken.De matiging van de kwaliteitskorting is een belangrijk element van het
wetsvoorstel. De netto huurlasten van de doelgroep waren – ook in de
huren in het middensegment – van die orde, dat vanuit de betaalbaarheidsproblematiek
een matiging van de huurlasten terdege noodzakelijk was. Hiermee is gekozen
voor matiging van het beheersingsinstrument bij de huursubsidie-ontvangers.
Echter, dat betekent niet dat ik de beheersing van de huursubsidiemiddelen
niet belangrijk acht. Er is besloten om de beheersing te richten op de lokale
partijen door middel van prestatienormering waardoor de huursubsidie-ontvanger
slechts indirect – door een doelmatig huur- en toewijzingsbeleid –
zal merken dat er zuinig met de huursubsidie wordt omgegaan. Daarnaast blijft
er een kwaliteitskorting boven de kwaliteitskortingsgrens aanwezig van 25%
tot de aftoppingsgrenzen en daarboven tot 50–100%.De vraag van de leden van de VVD-fractie inzake de prestatienormering
wordt hieronder, in paragraaf 1.3, beantwoord.De leden van de VVD-fractie vragen zich af of de regulering betreffende
de reeks van toeslagen (kinder- en koopkrachttoeslagen) op de huursubsidie
niet veel eenvoudiger had gekund. Had niet volstaan kunnen worden met één
gemiddelde toeslag voor huurders met kinderen en hadden de toeslagen van f 4
en f 8 niet verwerkt kunnen worden in een lichte verhoging van bijvoorbeeld
de normhuur?In 1995 is de kindertoeslag in de IHS ingevoerd om de gevolgen van de
aanpassing van de kinderbijslag voor minima te verminderen. Het hierbij gehanteerde
uitgangspunt was een splitsing tussen gezinnen met drie of meer kinderen en
gezinnen met minder dan drie kinderen. Hierbij is destijds het gemiddelde
bedrag per kind voor gezinnen met twee en gezinnen met drie kinderen gelijk
verondersteld. De f 4 per maand voor alleenstaanden en f 8 per maand
voor meerpersoonshuishoudens zijn in de Huursubsidiewet verwerkt onder andere
ter compensatie van de gevolgen van de aanpassingen van de Ziektewet voor
minima. Deze aanpassingen betekenden voor deze groepen huishoudens
een terugval van het besteedbaar inkomen, wat in strijd was met de uitgangspunten
van deze aanpassing. De bedragen zijn direct gebaseerd op de berekende terugval
van de besteedbare inkomens van deze groepen huishoudens.Het enigszins verlagen van de normhuren om zo de koopkrachtreparatie te
verwerken leidt tot een minder bevredigend resultaat. (Verondersteld is dat
een verlaging van de normhuren is bedoeld). Immers uit het voorgaande blijkt
dat de met deze reparatie gemoeide bedragen (f 4 voor alleenstaanden
en f 8 voor meerpersoonshuishoudens) berusten op een ongewenste terugval
van besteedbare inkomens van verschillende groepen huishoudens. Daarnaast
is het verlagen van de normhuur niet gewenst, omdat de (minimum)normhuur gebaseerd
is op de systematiek in de sociale zekerheid.Het in de normhuur verwerken van deze verschillende bedragen betekent
dat een onderscheid in de Huursubsidiewet wordt geïntroduceerd van normhuren
voor alleenstaanden en meerpersoonshuishoudens. Dit zou binnen de Huursubsidiewet
een inbreuk betekenen op de 100/70 verhouding uit de sociale zekerheid, die
echter niet ter discussie staat.De leden van de VVD-fractie vragen voorts hoeveel extra subsidie-ontvangers
door de verlaging van de minimumuitkering (van f 25 naar f 10) onder
de werking van het wetsvoorstel worden gebracht, en hoeveel extra kosten dit
met zich brengt voor het rijk aan subsidies en ambtelijke menskracht.Als gevolg van het verlagen van de minimale bijdragen van f 25 naar
f 10 per maand komen circa 20 000 huishoudens extra in aanmerking
voor een bijdrage. De bijdrage die zij gaan ontvangen is relatief laag en
bedraagt gemiddeld circa f 150 op jaarbasis. Daarbij gaat het uiteraard
om een schatting van het gebruik. De met deze aanpassing gemoeide uitvoeringskosten
worden ingeschat op circa 3 miljoen gulden. In totaal bedragen de meerkosten
van de wijziging 6 miljoen gulden op jaarbasis.De leden van de VVD-fractie vragen verder of nauwkeurig en aan de hand
van cijfermateriaal beargumenteerd kan worden waarom tot 65 jaar eenpersoonshuishoudens
wèl en meerpersoonshuishoudens niet de helft van de huur boven de aftoppingsgrens
gesubsidieerd moeten krijgen.Ik heb in mijn brief van 3 februari (Kamerstukken II 1997/98, 25 090,
nr. 42) reeds aangegeven dat er bij deze maatregel een zekere ongelijkheid
zal ontstaan in de subsidiëring tussen alleenstaanden en meerpersoonshuishoudens
(jonger dan 65 jaar). Vanuit het perspectief van de huurlasten – die,
zo blijkt uit budgetanalyses, voor alleenstaanden nijpender is dan voor meerpersoonshuishoudens –
heeft de Tweede Kamer gemeend voor alleenstaanden in dure woningen (waarbij
de netto huur door de korting vrij hoog is) ook de korting boven de aftoppingsgrenzen
te moeten matigen. Een rekenvoorbeeld toont het een en ander: 100% korting voor alleenstaanden boven de aftoppingsgrens  alleenstaandenmeerpersoonshuishoudens(3
personen) inkomenf 1 383f 1 976 huurf 1 000f 1 000subsidief   447f   499 netto huurf   553f   501huurquote40,0%25,4%50% korting voor alleenstaanden boven de aftoppingsgrens  alleenstaandenmeerpersoonshuishoudens(3
personen) inkomenf 1 383f 1 976 huurf 1 000f 1 000subsidief 536f 499 netto huurf 464f 501huurquote33,6%25,4%Ik meen dat een en ander binnen een acceptabele bandbreedte blijft. 1.3 PrestatienormeringDe leden van de VVD-fractie vragen hoeveel extra ambtenaren de «Prestatienormering»
bij het rijk zal vergen. Voorts vragen deze leden of mag worden verwacht dat
de strafboetes de eventuele hogere uitgaven van het nieuwe systeem zullen
compenseren, mede in aanmerking genomen dat door de drempel van f 5 000
veel restituties niet zullen worden geïnd.De prestatienormering is zo ingericht dat de noodzakelijke administratieve
activiteiten zijn geminimaliseerd. De vaste commissie voor VROM van de Tweede
Kamer sprak bij de behandeling van de concept-AMvB over dit onderwerp ook
over een «zeer eenvoudig systeem». Veel activiteiten zullen geautomatiseerd
verlopen. Er zullen daarom slechts enkele ambtenaren nodig zijn en deze zullen
vooral worden ingezet voor hulp en ondersteuning van de gemeenten en verhuurders.
Omdat het om een nieuw systeem gaat en bijvoorbeeld moeilijk in te schatten
is hoeveel bijdragen er gevraagd moeten worden, zal pas na de eerste evaluatie
(begin 1999) duidelijk zijn hoeveel extra inzet nodig is.Wat betreft de financiële bijdragen van gemeenten en verhuurders
wil ik allereerst opmerken dat de prestatienormering geen systeem is dat geld
dient te genereren. De prestatienormering is een echt beheersingssysteem dat
de huursubsidie-uitgaven in de hand moet houden. De budgettaire reeks die
hiervoor is verwerkt in de VROM-begroting betreft geen ontvangsten in de kas
van het ministerie als gevolg van bijdragen van de lokale partijen. Het betreft
een vermindering van de uitgaven (zuiniger huursubsidie-gebruik), doordat
bijvoorbeeld nu al goedkoper wordt toegewezen of een gematigder huurbeleid
wordt gevoerd.Kortom: als alle partijen hun verantwoordelijkheid nemen en het huidige
beleid, indien nodig in aangescherpte vorm continueren, dan zullen de boetes
van (zeer) geringe omvang zijn.De leden van de VVD-fractie zouden verder gaarne een reactie van de regering
ontvangen op de bezwaren van de Nationale Woningraad tegen de wijze, waarop
in het zojuist gepubliceerde ontwerp-besluit Prestatienormering huursubsidie
de toepassing van de hardheidsclausule is beperkt tot calamiteiten.Allereerst merk ik hierbij op dat wordt uitgegaan van een status quo;
indien een gemeente reeds in een moeilijk volkshuisvestingsgebied opereert
met hoge gemiddelde huursubsidie-uitgaven, wordt dit ook in de uitgangssituatie
verdisconteerd.Daarnaast worden verhuurders alleen aangesproken op beïnvloedbare
factoren. Dat wil zeggen dat een atypische verandering van inkomens niet tot
een bijdrage aan het Rijk zal leiden. Overige bijzondere volkshuisvestingssituaties
en extra huurverhogingen bij saneringen zijn beïnvloedbaar en zeker niet
exogeen. Dit temeer omdat, zoals gezegd, van de status quo wordt uitgegaan
en reeds bestaande hoge gemiddelde uitgaven vanwege bijvoorbeeld een dure
voorraad in de norm zijn verdisconteerd. Hierbij moet huursubsidie,
als complementair volkshuisvestingsinstrument, niet los worden gezien van
andere instrumenten (BWS, huur-koop-omzettingen, etc.). Met betrekking tot
het gestelde inzake de mogelijk extra huurverhogingen bij sanering ben ik
van mening dat het niet veel voor zal komen dat een noodlijdende corporatie
met veel leegstand als gevolg van een slechte prijs-kwaliteitsverhouding,
gesaneerd zal worden met de hulp van extra huurverhogingen. Dit wijst de praktijk
ook uit.Verder biedt de prestatienormering de mogelijkheid om onderling afspraken
te maken. Binnen de prestatienormering wordt eerst naar de gemeente als geheel
gekeken. Daarnaast is de mogelijkheid opgenomen voor een verhuurder om met
andere verhuurders binnen de gemeente een cluster te vormen. Indien het cluster
verhuurders onder de norm blijft, zal een overschrijdende verhuurder niet
worden aangesproken op zijn overschrijding. Dit is gebeurd, omdat op deze
wijze schommelingen in de uitgaven door nieuwe projecten, investeringen en
dergelijke, onderling kunnen worden opgevangen.Het is moeilijk voorstelbaar dat alle verhuurders in de desbetreffende
gemeente grote herstructureringsopgaven in één tijdvak zullen
realiseren. De verhuurder die in een bepaald tijdvak relatief veel herstructurering
uitvoert, zal de effecten daarvan op gemeentelijk niveau of binnen het cluster
verhuurders kunnen mitigeren.Daarnaast zal het effect van zaken als nieuwbouw en herstructurering op
macro-niveau verwerkt worden in de huursubsidie-uitgavennorm.Dit alles overziend, is de hardheidsclausule mijns inziens terecht bedoeld
voor calamiteiten en niet-beïnvloedbare factoren.Verder is het de leden van de VVD-fractie niet goed duidelijk waarom in
het wetsvoorstel de huursubsidie-uitgavennorm is gedefinieerd bij een gelijk
blijvend aantal huurders met huursubsidie. Is het niet zo, dat een toename
van het aantal huursubsidie-gegadigden op zichzelf ook het gevolg kan zijn
van het ter plaatse gevoerde huurbeleid?De definitie «bij een gelijk aantal huurders met huursubsidie»
is een juridische definitie voor de gemiddelde bijdrage. Uiteraard kan het
gevoerde huurbeleid tot gevolg hebben dat er meer huursubsidie-gegadigden
zijn. Ondanks dat het aantal huurders met huursubsidie toeneemt, zal het gemiddelde
niet behoeven te stijgen. Overigens ben ik van mening dat het merendeel van
de toename van de huursubsidie-ontvangers door niet-beïnvloedbare factoren
wordt veroorzaakt (bijvoorbeeld inkomensdaling) en dan ook niet mogen worden
toegerekend aan door verhuurders beïnvloedbare factoren.Ten slotte willen de leden van de VVD-fractie vernemen waarin precies
het verschil is gelegen tussen de vaststelling van de huursubsidie-uitgavennorm
per 1 mei en de vaststelling van de verplichting voor de gemeente per 1 januari.
Kan dat met een voorbeeld duidelijk worden gemaakt? En welke nieuwe gegevens
spelen op 1 januari een rol, die niet reeds op 1 mei daaraan voorafgaande
bekend waren?De ontwikkeling van de gemiddelde bijdrage in een gemeente dient in principe
niet uit te gaan boven een door het Rijk vastgestelde norm (HS-norm). Ieder
jaar, voor 1 mei, zal door de Minister van VROM de huursubsidie-uitgavennorm
worden vastgesteld voor het komende subsidiejaar.De verplichting voor een gemeente of een verhuurder, bij een eventuele
overschrijding, kan pas worden vastgesteld nadat alle realisaties van het
tijdvak zijn verwerkt. Door administratieve handelingen bij gemeente, verhuurder
en Rijk duurt dit veelal nog tot (ruim) een half jaar na afloop van het tijdvak.
Omdat de meeste realisatie-effecten dan verwerkt zijn, is als verplichtingenmoment
voor de prestatienormering 1 januari vastgesteld. Het verschil tussen vaststelling
van de huursubsidie-uitgavennorm door het Rijk (i.c. 1 mei voor
aanvang van het tijdvak) en het moment van verrekening bij gemeente/verhuurder
(i.c. op basis van afsluiting tijdvak een half jaar na afloop tijdvak) is
dus ruim anderhalf jaar. 1.4 Onzelfstandige woonruimteDe leden van de VVD-fractie vragen of in alle thans bestaande complexen
met IHS ook nieuwe huurders in aanmerking blijven komen voor huursubsidie,
en zo ja, waarom het desbetreffende artikel dan onder het hoofdstuk 10 (overgangs-
en slotbepalingen) is gerangschikt.Verder vragen zij of is overwogen om bij wijze van overgangsmaatregel
het recht op huursubsidie voor de thans IHS-gerechtigden te handhaven totdat
zij de huur in de onzelfstandige woonruimte beëindigen (in plaats van
gedurende 3 jaar)? Zo nee, zou dat geen betere oplossing zijn geweest dan
de thans voorliggende regeling?In artikel 11 van de Huursubsidiewet is de toekenning van subsidie bij
onzelfstandige woonruimte geregeld. Het gaat daarbij derhalve om nieuwe gevallen. In de overgangsbepalingen (hoofdstuk 10, artikel 55, derde
lid) is daarentegen geregeld, dat bestaande gevallen die op grond
van de Wet individuele huursubsidie subsidie in onzelfstandige woonruimte
ontvingen daarvoor ook onder de nieuwe wet in aanmerking komen. Daarom valt
dit onder het overgangsrecht.Uitgangspunt is dat het gaat om door de minister aangewezen complexen.
Een logisch gevolg hiervan is dat zowel de huidige als toekomstige huurders
een beroep op subsidie kunnen doen. Derhalve is niet overwogen om bij wijze
van overgangsmaatregel het recht op huursubsidie voor de thans IHS-gerechtigden
te handhaven totdat zij de huur in de onzelfstandige woonruimte beëindigen. 2 De vragen van de leden van de CDA-fractie 2.1 IndexeringDe leden van de CDA-fractie vragen of de staatssecretaris de problematiek
van het gebruik van huursubsidie als inkomensinstrument onderkent en of hij
nog eens kort de belangrijkste redenen kan aangeven waarom hij niet ten principale
de aanpassingssystematiek bedoeld in artikel 30 onder c van de Algemene Bijstandswet,
voor de normhuren in de wet heeft willen vastleggen.Huursubsidie is een volkshuisvestingsinstrument. Het indexeringsmechanisme
is dan ook in de wet primair aan de huurontwikkeling gekoppeld. Jaar op jaar
zal echter worden bezien of dit indexeringsmechanisme moet worden aangepast,
en wel aan de ontwikkeling van de bijstand. Deze mogelijkheid willen is vastgelegd
om – indien de huurontwikkeling aanzienlijk boven de inkomensontwikkeling
ligt – te kunnen overwegen extra ondersteuning aan de betreffende huishoudens
te bieden. Met de normhuurcompensatie gebeurt momenteel in feite hetzelfde;
ook onder de bestaande Wet IHS beziet het kabinet elk jaar of deze moet worden
verstrekt. Dit laat onverlet dat de huursubsidie primair op doelstellingen
binnen de volkshuisvesting is gericht. 2.2 VermogenstoetsTen aanzien van de aanscherping van de vermogenstoets constateren de leden
van de CDA-fractie een merkwaardige discrepantie met het standpunt dat de
regering heeft ingenomen ten aanzien van de bejaardenoorden waar de vermogenstoets
juist is afgeschaft. Zal daardoor voor bepaalde groepen ouderen de druk op
de bejaardenoorden niet gaan toenemen?De discrepantie die wordt geconstateerd door de leden van de CDA-fractie
doet zich naar mijn oordeel niet voor. Thans is de financiering van de bejaardenoorden
anders ingericht dan voorheen het geval was. In het kader van de Overgangswet
verzorgingshuizen (per 1 januari jl. in werking getreden) zijn de bejaardenoorden
overgeheveld naar de AWBZ en is de Wet op de bejaardenoorden ingetrokken.
Achtergrond hiervan is de maatschappelijke ontwikkeling waaruit blijkt dat
verpleeghuizen en bejaardenoorden steeds meer naar elkaar toegroeien. Een
opname in een bejaardenoord wordt nu in de vorm van een AWBZ-verstrekking
gefinancierd. Daarom is er expliciet voor gekozen om, net als bij verpleegtehuizen,
bij opname in een bejaardenoord geen vermogenstoets meer te laten gelden.
Een dergelijke toets strookt niet met het volksverzekeringskarakter van de
AWBZ. Met name vanwege de stroomlijning van subsidie van bejaardenoorden en
verpleegtehuizen is de vermogenstoets afgeschaft.De huursubsidie heeft niet het karakter van een volksverzekering, zoals
de AWBZ. Het gaat om een tegemoetkoming in de huurlasten. Bovendien bestaat
er voor de doelgroep van de huursubsidie de keuzemogelijkheid om in een andere
huurwoning te wonen terwijl mensen die worden gehuisvest in een bejaardenoord
veelal geen andere keuze hebben. Gezien de voorgaande argumentatie verwacht
ik niet dat de druk op de bejaardenoorden zal toenemen als gevolg van de verscherping
van de vermogenstoets in de Huursubsidiewet.Voorts vragen de leden van de CDA-fractie of er inzicht is in het aantal
IHS-gerechtigden dat onder het huidige regime wel huursubsidie krijgt en onder
het nieuwe regime buiten de boot gaat vallen als gevolg van de aanscherping
van de vermogenstoets. Is in deze gevallen voorzien in een overgangsmaatregel?Na invoering van de vermogensgrenzen voor ouderen naar f 56 000
voor alleenstaanden en f 90 000 voor meerpersoonshuishoudens zullen
naar verwachting circa 37 500, momenteel nog huursubsidiegerechtigde,
ouderen niet langer in aanmerking komen voor huursubsidie omdat zij een groter
vermogen bezitten. Voor deze mensen is geen overgangsregeling in het leven
geroepen omdat ik van mening ben dat zij een dermate groot bedrag tot hun
beschikking hebben dat ze hiervan een groter deel kunnen bijdragen in de huurlasten. 2.3 Onzelfstandige woonruimteDe leden van de fractie van het CDA vragen welke uitgangspunten de staatssecretaris
gaat hanteren bij het aanwijzen van deze onzelfstandige woonruimten waarvan
de bewoners in aanmerking komen voor huursubsidie. Hebben mensen met een handicap
die begeleiding nodig hebben in hun bestaan niet dezelfde woonrechten als
iedere andere burger?Verder stellen deze leden dat in de zorgsector al jaren een proces gaande
is om het wonen te scheiden van de zorg om aldus tegemoet te kunnen komen
aan de wens van veel zorgbehoeftigen om net als iedere andere burger zoveel
mogelijk zelfstandig te participeren in de samenleving en net als ieder ander
te kunnen wonen waar men wil. Onderschrijft de staatssecretaris dit uitgangspunt
en is artikel 11 voldoende ruim om aan dit streven tegemoet te kunnen komen?
Zijn de desbetreffende bepalingen afgestemd op het zorgbeleid van VWS?Vanuit doelmatigheids- en beheersbaarheidsredenen is ervoor gekozen onzelfstandige
woonruimten nog steeds in principe voor huursubsidie uit te sluiten en hierop
slechts in geringe mate uitzonderingen te maken. Groepswonen voor ouderen
en begeleid wonen van gehandicapten of vergelijkbare woonvormen zijn als uitzonderingscategorieën
aangemerkt. Deze extra ondersteuning is voor bijvoorbeeld gehandicapten mogelijk
gemaakt omdat zij aangewezen kunnen zijn op begeleiding om zelfstandig te kunnen blijven wonen. De maatregel zal dus het langer zelfstandig
kunnen wonen bevorderen: daarop is ook het zorgbeleid gericht.Een ontwerp-algemene maatregel van bestuur waarin de criteria voor aanwijzing
van complexen ten behoeve van groepswonen voor ouderen, begeleid wonen van
gehandicapten en vergelijkbare woonvormen zijn uitgewerkt, ligt thans voor
advies bij de Raad van State. Belangrijke uitgangspunten hierin zijn dat er
geen sprake kan zijn van dubbelsubsidiëring van het wonen (bijvoorbeeld
zowel vanuit de AWBZ als vanuit de huursubsidie), en dat er geen sprake kan
zijn van subsidiëring van zorgbestanddelen met volkshuisvestingsgelden.
Daarnaast zal bij begeleid wonen sprake moeten zijn van professionele begeleiding
en bij het groepswonen van het bewust voor deze woonvorm kiezen, blijkend
uit een gemeenschappelijk huurcontract. Voor het overige wordt voor zover
van toepassing aangesloten, net als bij overige woonruimte, bij de wet en
jurisprudentie ten aanzien van de Huurprijzenwet Woonruimte (HPW) en het Burgerlijk
Wetboek. 2.4 PrestatienormeringDe leden van de CDA-fractie vragen aan te geven welke concrete mogelijkheden
de verhuurders hebben om de uitgaven van de huursubsidie in hun woningenbestand
te beïnvloeden. Vele factoren zijn van invloed op de hoogte van de subsidie-uitgaven.
Slechts enkelen zijn in handen van de verhuurders. Acht de staatssecretaris
deze toereikend om de verhuurders daadwerkelijk op de voorgestelde wijze verantwoordelijk
te kunnen stellen voor het halen van de prestatie?Uit analyses van de stijging van de gemiddelde bijdrage (die wordt genormeerd)
blijkt dat er vier factoren zijn die deze stijging veroorzaken:1) Verschuiving in de segmenten huursubsidie-ontvangers die, bij een gelijke
huurprijs, anders worden gesubsidieerd (i.c. de alleenstaanden, gehandicapten
en 65PLUSsers die 50% subsidie boven de aftoppingsgrens ontvangen);2) Inkomensontwikkeling, afwijkend van het gemiddelde;3) Huurontwikkeling; en4) Toewijzingsbeleid.De laatste twee factoren zijn door de lokale partijen te beïnvloeden.
Deze blijken voor ca. 90 à 95% de stijging van de gemiddelde bijdrage
te bepalen.De andere factoren hebben betrekkelijk weinig invloed op de ontwikkeling
van de gemiddelde huursubsidiebijdrage en zijn weinig beïnvloedbaar door
de lokale partijen. Hier wordt dus niet op afgerekend. De redenen hiervoor
zijn:ad 1. Klein huursegment boven de aftoppingsgrenzen, waarbij de genoemde
aandachtsgroepen 50% subsidie ontvangen, in tegenstelling tot niet-gehandicapten
meerpersoonshuishoudens, waarbij alle bewoners jonger zijn dan 65 jaar. In
dit segment zijn de verschuivingen relatief klein.ad 2. Circa 85% van de huursubsidie-ontvangers ontvangt een van Rijkswege
vastgestelde uitkering (AOW, ABW, etc.). De omvang van deze groepen blijft
relatief constant. De normhuren worden gebaseerd op de ontwikkeling van deze
inkomens. De ontwikkeling van de inkomens wordt verwerkt in de huursubsidie-uitgavennorm.
Mocht echter toch sprake zijn van een a-typische inkomensontwikkeling (bijvoorbeeld
bij plotselinge sluiting van een grote fabriek) dan wordt dit niet aan de
verhuurder toegerekend. Uit analyses van het tijdvak 1995/96 blijkt dat bij
slechts 3 van de ± 640 gemeenten de inkomensontwikkeling een significante
verklaring is voor de ontwikkeling van de gemiddelde bijdrage.Verhuurders kunnen dus, naar mijn oordeel, in verreweg de meeste gevallen
de stijging van de gemiddelde bijdrage zelf beïnvloeden. Het is aan hen en de betrokken gemeenten om deze stijging gezamenlijk binnen
de norm te houden.Verder vragen de leden van de fractie van het CDA hoe de huursubsidie-uitgavennorm
wordt berekend. Ook dit zal van invloed zijn op de haalbaarheid van de prestatienorm.De bepaling van de huursubsidie-uitgavennorm loopt parallel aan de begrotingsvoorbereiding.
Hierin wordt geanalyseerd welke factoren in welke mate de gemiddelde huursubsidie
beïnvloeden. De belangrijkste hierbij zijn:– de verwachte gemiddelde huurstijging– toewijzingsbeleid– investeringsbeleid (nieuwbouw, verbetering (incl. harmonisatie))– sociaal-economische- en demografische ontwikkelingenTen slotte vragen de leden van de CDA-fractie of de boete die de verhuurders
verschuldigd zijn, net als bij overschrijding van de 4%-norm van de gemeenten,
een eenmalige is of dat deze ook in latere jaren verschuldigd blijft.Deze bijdrage is eenmalig. § 3 De vragen van de leden van de PvdA-fractie 3.1 Niet-gebruik van de huursubsidieVoor de leden van de PvdA-fractie is de onderbenutting van het instrument
van huursubsidie als gevolg van onwetendheid – zoals ook reeds in de
Tweede Kamer bleek – een toenemende bron van zorg. Deze leden zouden
het op prijs stellen als een «pilotproject» voor gerichte voorlichting
met behulp van de fiscale gegevens zou worden gestart met als doel na te gaan
of het niet-gebruik van huursubsidie hierdoor kan worden tegengegaan.De oorzaken voor het niet gebruik bij de huursubsidie zijn zeer divers.
Zo vraagt een aantal huishoudens geen huursubsidie aan omdat men een aanzienlijk
vermogen bezit. Ook is een deel van de huishoudens principieel tegen een dergelijke
subsidie. Ook de verplichting tot het geven van openheid van (financile) zaken
voor de aanvraag van (een gering bedrag aan) huursubsidie is een belangrijke
oorzaak.Momenteel wordt onderzocht of koppeling van bestanden van huursubsidie
met die van andere instanties een middel zou kunnen zijn om dit niet-gebruik
terug te dringen. Echter, nu al is duidelijk dat dit zeker niet
hèt middel is om niet-gebruik terug te dringen. Totdat duidelijkheid
bestaat over de technische, juridische en uitvoeringsconsequenties, lijkt
het mij opportuun om vooral via de uitgebreide voorlichtingscampagne het niet-gebruik
waar mogelijk te bestrijden. Deze campagne is daar ook, na gedegen analyse,
specifiek op gericht. 3.2 VermogenstoetsDe leden van de PvdA-fractie vragen verder of bij de invoering van de
vermogenstoets overwogen is een meer glijdende schaal te hanteren, bijvoorbeeld
door uit te gaan van een inkomen uit vermogen overeenkomstig een bepaald percentage.Het vermogen, zoals dit bepaald wordt door de Wet op de vermogensbelasting,
wordt als een goede maatstaf gezien van een vermogen als doelmatigheidsgrens
van de huursubsidie. Het introduceren van een glijdende schaal, bijvoorbeeld
door uit te gaan van een inkomen uit vermogen overeenkomstig een bepaald percentage,
zou mijns inziens geen goede indicatie zijn. Immers, uit het ene bestanddeel
ontvangt men inkomen terwijl dit bij een ander vermogensbestanddeel
niet het geval is. Een dergelijke clausule zou oneigenlijk gebruik in de hand
kunnen werken.De leden van de fractie van de PvdA vragen verder hoe zal worden omgegaan
met bijvoorbeeld bloot eigendom waarbij de gebruiker slechts een lage vergoeding
behoeft te betalen omdat de eigenaar er op rekent op termijn dit terug te
verdienen in de vermogenswinstsfeer.Indien sprake is van bloot eigendom wil dit zeggen dat het vruchtgebruik
bij een ander ligt. Hoeveel vergoeding betaald wordt is in deze niet van belang.
De vruchtgebruiker wordt voor 80% van de waarde aangeslagen voor de vermogensbelasting.
Bloot eigendom wordt niet meegenomen voor de vermogensbelasting. In paragraaf
1.1 is hier uitvoerig op ingegaan. 3.3 IndexeringDe leden van de PvdA-fractie vragen of het waar is dat reeds is toegezegd
dat voor het jaar 1998–1999 in ieder geval artikel 27, tweede lid, (aanpassing
normhuur met bijstandsontwikkeling) zal worden gehanteerd. Voorts vragen deze
leden of het kabinet bereid is de consequenties van deze wellicht ruimhartige
aanpassingskeuzes ook feitelijk te financieren.In de Huursubsidiewet is de bepaling opgenomen dat de normhuren kunnen worden aangepast aan de netto inkomensontwikkeling op bijstandsniveau.
Voor het tijdvak 1997/1998 is besloten (zie mijn brief van 3 februari jl,
Kamerstukken II, 1997/98, 25 090, nr. 42) deze bepaling te effectueren;
voor het tijdvak 1998/99 is nog niets besloten.In de toekomst zou ook in slechtere economische omstandigheden besloten kunnen worden deze bepaling te effectueren. Of dat dient te gebeuren
zal door een volgend kabinet moeten worden afgewogen. In paragraaf 2.1 is
hier op ingegaan. 3.4 PrestatienormeringDe leden van de PvdA-fractie vragen of een gemeente die bijvoorbeeld het
woningtoewijzingsbeleid heeft gemandateerd aan een (sociale) verhuurder, de
eigen sanctie op grond van artikel 39 – kan verhalen op de verhuurder.Het is de verantwoordelijkheid van burgemeester en wethouders dat de verhuisnorm
in een subsidiejaar niet wordt overschreden. De gemeente moet ook voor elke
nieuwe aanvraag boven de aftoppingsgrenzen een passendheidsadvies geven: daarom
is het logisch dat de bijdrage aan de gemeente wordt gevraagd.
Deze bijdrage kan een gemeente op grond van de Huursubsidiewet niet op een
verhuurder verhalen, ongeacht of het woningtoewijzingsbeleid aan deze verhuurder
is gemandateerd. Dit laat onverlet dat een gemeente met een of meerdere verhuurders
de afspraak kan maken dat een eventuele financiële bijdrage door de verhuurder
wordt opgebracht.De leden van de PvdA-fractie vragen of in het kader van de huursubsidie-uitgavennorm
ook rekening wordt gehouden met inkomensdaling van delen van de Nederlandse
bevolking als gevolg van rijksbeleid. Verder willen deze leden graag een reactie
op het betoog van de NWR met betrekking tot de «hardheidsclausule»
bij de beoordeling van de overschrijding van de prestatienorm.Op de factoren waarop verhuurders zullen worden aangesproken, alsmede
op de invulling van de hardheidsclausule, is al ingegaan in de paragrafen
1.3 en 2.4 van deze memorie van antwoord. 4 De vragen van de leden van de D66-fractieDe leden van de D66-fractie stellen dat het instrument van de huursubsidie
steeds meer het karakter van een «basisinkomen» krijgt. De leden
van de fractie van D66 vragen in hoeverre de regering een ontwikkeling in
deze zin ongewenst acht en welke maatregelen de regering denkt te treffen
om het volkshuisvestelijke karakter van de huursubsidie in stand te houden.Huursubsidie heeft een vangnetfunctie en heeft tot doel de huurlasten
te matigen, als het toewijzingsbeleid en het nieuwbouw- en verbeteringsbeleid
optimaal zijn ingezet, maar de huurlasten niettemin te hoog blijven. Dit geldt
met name ook als huishoudens structureel op deze voorziening zijn aangewezen
zoals ouderen en gehandicapten.In navolging van de meeste andere volkshuisvestelijke beleidsterreinen
krijgen de lokale partners voorts ook bij het huursubsidie-instrument meer
eigen verantwoordelijkheid. Met name door de prestatienormering zullen zij
worden aangesproken op hun huur- en toewijzingsbeleid en de effecten hiervan
op het budgettaire beslag. Huursubsidie maakt zo nog meer dan nu een integraal
onderdeel uit van het (lokale) volkshuisvestingsbeleid. De regering beschouwt
de huursubsidie dus als een echt volkshuisvestelijk instrument. Het dient
volkshuisvestelijke belangen als de toegankelijkheid en keuzevrijheid in de
huurvoorraad voor lager betaalden en een betere toegang tot kwalitatief betere
woningen. Tevens wordt door de huursubsidie de aanbodkant van de woningmarkt
meer geactiveerd; stadsvernieuwingsprojecten, woningverbetering en nieuwbouw
worden daardoor ook voor de lager betaalden bereikbaar. De verhuurbaarheid
van de huurwoningen is dankzij de huursubsidie aanzienlijk vergroot.Ik ben dan ook niet van mening dat de huursubsidie steeds meer een inkomensinstrument
wordt. Dit laat onverlet dat het soms wenselijk is bepaalde maatregelen te
treffen ter compensatie van koopkrachtverlies. Een en ander tast het volkshuisvestelijk
karakter van de huursubsidie evenwel niet aan.De leden van de fractie van D66 stellen voorts dat als prestatienormering
tot gevolg heeft dat corporaties onvoldoende aan hun volkshuisvestingsopgaven
kunnen voldoen, het paard achter de wagen wordt gespannen. Zij vragen of deze
zorgen kunnen worden weggenomen.Naar mijn mening zal de beantwoording van de vragen in de paragrafen 1.3
en 2.4 deze zorgen kunnen wegnemen. 5 De vragen van de GroenLinks-fractieIn het Beleidsdebat VROM in 1996 heeft de fractie van GroenLinks gepleit
voor een structurele aanpak van het woonlastenprobleem door een lans te breken
voor de publicatie van de Nederlandse Woonbond, getiteld «Goed en betaalbaar
wonen is een recht» (november 1995). Naast inhoudelijke bezwaren werd
dit voorstel door de regering te duur bevonden.De leden van de GroenLinks-fractie vragen of het waar is dat door ambtenaren
van VROM de kosten van dit stelsel zijn berekend op 1 miljard extra voor de
IHS. Hoeveel zou, gezien de huidige voorgestelde verbeteringen en extra uitgaven
van 570 miljoen extra, dit stelsel nu nog kosten? Zou dit bedrag te dekken
zijn met het maximeren van de hypotheekrente-aftrek tot het tarief van de
tweede schijf? Wat zijn op dit moment, gezien de enorme stijging van het aantal
gesloten hypotheken de kosten van de aftrek over het 60%-tarief?De kosten waren inderdaad 1 miljard extra. Dit was echter ten opzichte
van de regeling zoals deze was omschreven in de beleidsbrief van 17 november
1995 (Kamerstukken II 1995/96, 24 506, nr. 1). De hieruit voortvloeiende
Huursubsidiewet is ten opzichte van deze beleidsbrief met circa f 240
miljoen verbeterd (koopkrachtreparatie, verhoging kindertoeslag, normhuurcompensatie
en de amendementen van de Tweede Kamer). Er kan dus worden geconcludeerd dat
het systeem van de Woonbond in het eerste jaar circa f 750 miljoen duurder
uitvalt dan de Huursubsidiewet. Echter, de meerkosten zullen jaarlijks fors
oplopen vanwege de aanpassingssystematiek en de grotere instroom.Het maximeren van de hypotheekrente-aftrek tot het tarief van de tweede
schijf levert naar schatting ca. f 500 miljoen op. Dit is niet voldoende
om de door de Woonbond voorgestelde aanpassing te financieren.Het budgettair beslag als gevolg van de hypotheekrente-aftrek, voor zover
deze betrekking heeft op belastingplichtigen in het 60%-tarief, bedraagt circa
f 3 miljard.De leden van de fractie van GroenLinks vragen verder waarom de wens van
velen om de normhuur lager vast te stellen dan de beoogde 330 gulden niet
is overgenomen. Zou het vanuit de woonlastenproblematiek met name van de laagstbetaalden
niet voor de hand liggen om tot herijking van deze norm-inkomens op minimum-niveau
te komen?Het kabinet is enerzijds tot de conclusie gekomen dat de minimumnormhuur
nog is op te brengen en anderzijds dat de huursubsidie aansluit bij de systematiek
van de sociale zekerheid. Daarom zijn de verbeteringen primair aangebracht
door het matigen van de kwaliteitskorting. Het kabinet heeft zich bij de eigen
budgetanalyses, verricht in het kader van het interdepartementale onderzoek
naar de huursubsidie, laten bijstaan door het NIBUD. Het NIBUD concludeerde –
en ik citeer het rapport – «....bij de huidige normhuur is er
voor alle (huishoudtypen) geen probleem als groep». In de hoorzitting
van 10 december jongstleden, georganiseerd door de vaste commissie voor VROM
van de Tweede Kamer, heeft het NIBUD deze bevinding herhaald.De leden van de GroenLinks-fractie vragen verder om helder inzicht in
de vraag welke groepen hoeveel in de maand vooruit gaan met het huidige voorstel
en hoe ver dit verwijderd ligt van een normhuurquote van bijv. 15% voor alleenstaanden,
ouderen en andere woonvormen?Het wetsvoorstel voorziet in een ruimere financiële tegemoetkoming
voor praktisch alle huishoudens die huursubsidie nodig hebben. In het bijzonder
is rekening gehouden met een aantal specifieke categorieën. Te weten:
alleenstaanden, ouderen die vanwege specifieke voorzieningen duurdere huisvesting
nodig hebben en grotere huishoudens die vaak relatief grote en daardoor duurdere
woningen moeten bewonen.Voor een indicatie van de verbetering wordt verwezen naar de bijlage bij
deze memorie van antwoord waar een aantal overzichten is gepresenteerd om
dit te illustreren. In de overzichten worden de subsidie-effecten gepresenteerd
voor alleenstaanden en meerpersoonshuishoudens met een inkomen op het niveau
van het minimum (Bijstand resp. AOW) en met een inkomen dat op jaarbasis f 5 000
hoger ligt. Het gaat om een vergelijking tussen de bedragen volgens dit wetsvoorstel
en de bedragen die zouden worden toegekend indien op 1 juli a.s. de Wet individuele
huursubsidie nog van kracht zou zijn. In de presentatie zijn de wijzigingen
als gevolg van de wetsbehandeling in de Tweede Kamer verwerkt.Om na de inwerkingtreding van het wetsvoorstel voor alleenstaanden, ouderen
en andere woonvormen op een netto-huurquote van 15% uit te komen moet de subsidie
gemiddeld nog met circa f 150 per maand extra worden verhoogd.De leden van de GroenLinks-fractie vragen verder om een reactie op het
verzoek om deze prestatienormering aan de volgende voorwaarden te laten voldoen. . In verband met de rechtszekerheid: dat de criteria en de normeringen,
op grond waarvan een potentiële huursubsidie-ontvanger wel of niet in
aanmerkelijk komt voor een bepaalde woning, helder worden geformuleerd en
voorafgaand aan het subsidietijdvak worden vastgelegd, zodat woningtoewijzings-
en subsidietoekenningsbeslissingen (en vooral ook de weigeringen) daaraan
kunnen worden getoetst.2. In verband met de rechtsgelijkheid: dat deze criteria binnen de lokale/regionale
situatie niet van verhuurder tot verhuurder verschillen en dus binnen die
lokale situatie algemene gelding hebben.3. In verband met voorkomen van willekeur: dat beslissingen om een woning
al dan niet toe te wijzen op grond van huursubsidie-overwegingen, controleerbaar
en toetsbaar zijn; er dient zowel ten aanzien van beslissingen van overheden
(Rijk, gemeenten) als van verhuurders een rechtsingang te zijn voor individuele
gevallen.Juist door te kiezen voor prestatienormering en niet voor decentralisatie
of budgettering, is het individuele recht op huursubsidie, en daarmee ook
rechtszekerheid en rechtsgelijkheid, het best gewaarborgd. Tot rechtsongelijkheid
leidt de prestatienormering naar mijn oordeel daarom juist niet. Er blijft
sprake van een door het Rijk uitgevoerde, open-einde regeling die bovendien
ruimhartiger is geworden.Wat de verhuisnorm betreft – de sturing op beperking van het aantal
nieuwe aanvragen huursubsidie in de duurste woningen – wijs ik allereerst
op de analyse die als basis voor deze norm heeft gediend. Deze analyse toont
aan dat de woningvoorraad tot de aftoppingsgrenzen voldoende ruimte biedt
om huishoudens met lage inkomens te huisvesten. Er is daarbij rekening gehouden
met het gegeven dat momenteel 40% van deze voorraad door huishoudens met hoge
inkomens wordt bewoond. Een gemeente die een negatief passendheidsadvies geeft
voor een nieuwe huursubsidieaanvraag in een dure woning, is verplicht dit
advies duidelijk en zorgvuldig te motiveren. In de handleiding behorend bij
de Huursubsidiewet zal worden opgenomen aan welke eisen het advies moet voldoen.
Het gaat dan om afwegingspunten als de beschikbaarheid en aanbod van een passende,
goedkopere woning waarbij ook rekening wordt gehouden met verschillende stelsels
van woonruimteverdeling.Gemeenten zullen op grond van het Besluit prestatienormering huursubsidie
onder de aftoppingsgrenzen een huurniveau mogen vaststellen waarboven zij
eveneens een passendheidsadvies noodzakelijk achten. Evenals bij het huidige
fiatteringsbeleid is een afweging van individuele omstandigheden van huurder
en medebewoners daarvoor altijd verplicht. In dit opzicht is de situatie niet
gewijzigd.Wat de huursubsidie-uitgavennorm betreft – de sturing op de gemiddelde
bijdrage – benadruk ik dat deze norm in de regel in de praktijk haalbaar
zal zijn. In de paragrafen 1.3 en 2.4 van deze memorie van antwoord is dit
nader uiteengezet. Bovendien zijn de regels voor subsidietoekenning aanmerkelijk
verruimd. Gemeenten en verhuurders hebben daarmee meer mogelijkheden om huishoudens
met lage inkomens goed te huisvesten, hetgeen de verhuurbaarheid van het bezit
ten goede komt. Dit laat onverlet dat gemeenten en verhuurders gehouden zijn
om zo doelmatig mogelijk met de bestaande voorraad om te gaan, vooral door
hun toewijzings- en huurbeleid. In de huidige situatie wordt dit overigens
ook uitdrukkelijk van hen gevraagd. Op grond van het BBSH moeten sociale verhuurder
met voorrang goedkope woningen aan huishoudens met lage inkomens toewijzen.
In die zin verandert de situatie niet. Criteria en normen voorschrijven die
verder gaan dan nu al in de regelgeving is vastgelegd (Huisvestingswet, BBSH,
Huursubsidiewet) zijn naar mijn oordeel daarom niet nodig. Het zou ook diep
ingrijpen in de privaatrechtelijke contractsvrijheid, zonder dat daar een
aanwijsbarereden voor is. Uiteraard zal de uitwerking van de prestatienormering,
voor huurders, verhuurders en gemeenten, één van de evaluatiepunten
zijn. 6 De vragen van het lid van de SP-fractieHet lid van de SP-fractie stelt dat het voorkomt dat een werknemer bij
beëindiging van zijn dienstverband een afkoopsom ontvangt. In die afkoopsom
zit veelal een vergoeding van geleden en nog te lijden schade, waaronder inkomensderving
en immateriële schade. Iets soortgelijks doet zich voor bij schadevergoeding
in geval van letsel. De vraag is of deze vergoedingen moeten worden beschouwd
als vermogen, en dus geheel of gedeeltelijk in aanmerking worden genomen.
En zo ja, op welke gronden?Voorts vraagt dit lid aan welke situaties moet worden gedacht bij de toepassing
van de hardheidsclausule bij de vermogensberekening.Indien iemand schadevergoeding ontvangt telt dit volledig mee voor het
vermogen. Daardoor neemt immers het besteedbaar bedrag toe. Het wordt als
niet meer dan redelijk beschouwd dat dit hogere besteedbare bedrag meegerekend
wordt voor het vermogen. De doelmatigheid van het verstrekken van huursubsidiegelden
neemt voor deze personen immers af. De in artikel 26, eerste lid onder b,
van de Huursubsidiewet genoemde mogelijkheid om vermogensbestanddelen buiten
beschouwing te laten is gecreëerd zodat bijvoorbeeld iemand die zeer
zwaar gehandicapt is en om die reden een dure aangepaste auto nodig heeft
hierdoor niet onmiddellijk niet meer in aanmerking komt voor huursubsidie.
Indien aangetoond is dat een dergelijk vervoermiddel noodzakelijk is, kan
met succes een beroep gedaan worden op de hardheidsclausule om een dergelijke
auto voor het bepalen van de hoogte van het vermogen buiten beschouwing te
laten.Overigens bestaat de mogelijkheid – die in de praktijk ook veelal
benut wordt – om de uitbetaalde schadevergoeding om te zetten in een
voor de vermogensbelasting vrijgestelde lijfrente.Het lid van de SP-fractie vraagt vervolgens de regering of de prestatienorm
van artikel 38 niet het ontstaan van zogeheten inkomenswijken bevordert, en
in het bijzonder een steeds grotere druk zal leggen op het goedkopere woningbestand.De verhuisnorm, conform artikel 38, is gerelateerd aan de aftoppingsgrenzen.
Deze zijn bepaald aan de hand van de omvang van de totale doelgroep van het
volkshuisvestingsbeleid (niet alleen huursubsidie-ontvangers; in totaal circa
1,6 miljoen huishoudens) en de opbouw van de huurvoorraad. Onder de aftoppingsgrenzen
kan de gehele doelgroep worden gehuisvest, waarbij er rekening mee is gehouden
dat 40% van deze voorraad door huishoudens met hogere inkomens wordt bewoond.
Dit is vanwege de wens om de huidige gemengde wijkopbouw in stand te houden.
In het kader van het leefbaarheidsvraagstuk vindt de regering deze gemengde
wijkopbouw zeer belangrijk.Onder de aftoppingsgrenzen bevindt zich al 85% van de huurvoorraad. Ondanks
dit gegeven wordt boven aftoppingsgrenzen toch nog 4% aan toewijzingen toegestaan.
Het gevaar voor versterking van de inkomenswijken door de verhuisnorm is dus
naar mijn oordeel niet aanwezig. De ruimere Huursubsidiewet biedt juist meer
mogelijkheden om de huishoudens met lage inkomens adequaat te kunnen huisvesten.In een artikel in Woningraad Magazine (1997, nr 5) zegt de NWR dat de
prestatienorm «te strikt» is, en wordt gepleit voor een ruimere
ontheffingsmogelijkheid voor de corporaties. Het lid van de SP-fractie wilde
graag de visie van de regering met betrekking tot dit standpunt van de NWR
vernemen.Hierop is reeds ingegaan in de paragrafen 1.3 en 2.4. Tenslotte wil het lid van de SP-fractie het volgende voorbeeld aan de
regering voorleggen. In het wetsvoorstel wordt voor wat betreft het inkomen
uitgegaan van het inkomen in het peiljaar. Voor 1997 is dat 1994. Stel nu
dat iemand weduwe wordt na 1 juli 1997 en op grond van de Algemene Nabestaandenwet
weliswaar een uitkering krijgt, maar per saldo een veel lager inkomen heeft
dan in 1994, bijv. als gevolg van de inkomenstoets in de ANW. Kan dan nog
wijziging van het huursubsidiebedrag gevraagd worden, zo nodig met toepassing
van de hardheidsclausule? Of moet in dit geval de oplossing gezocht worden
in de woonkostentoeslag?Voor het inkomen in een subsidiejaar wordt uitgegaan van het inkomen in
het peiljaar. Het peiljaar is het kalenderjaar dat daaraan voorafgaat. Voor
het subsidiejaar 1997–1998 wordt derhalve uitgegaan van het inkomen
in het peiljaar 1996.In bij ministeriële regeling te bepalen categorieën van gevallen
waarin het gezamenlijk inkomen van de huurder en de medebewoners voor het
einde van het subsidietijdvak aanmerkelijk lager is geworden dan het rekeninkomen
wordt de hoogte van de huursubsidie, op aanvraag van de huurder, aan deze
wijziging aangepast; en wordt, indien aan de regels wordt voldaan, op aanvraag
van de huurder subsidie toegekend over de resterende volle kalendermaanden
van het subsidiejaar. Op dit moment wordt de invulling van deze regeling op
basis van artikel 25 van de Huursubsidiewet nader bestudeerd.Voldoet een aanvraag niet aan de voorwaarden van deze regeling dan kan
in het geval van een inkomensdaling na het peiljaar een aanvraag worden ingediend
voor een woonkostentoeslag.Een daling van het inkomen ten opzichte van het peiljaar kan niet leiden
tot toepassing van de hardheidsclausule. Dit is nadrukkelijk in de wettekst
opgenomen (artikel 26 lid 2). 7 De vragen van het lid BiermanHet lid Bierman vraagt naar de gedachten over het ontstrengelen van het
volkshuisvestelijke belang van de woningproductie van de huursubsidie als
meer inkomensinstrument.Deze vraag is reeds beantwoord in paragraaf 4.Het lid Bierman pleit, in relatie tot de discussie over het herbergend
vermogen van de voorraad, voor een meer expliciet verband in de HSW tussen
huishoudensomvang en de huursubsidie.In de Huursubsidiewet is reeds op een aantal plaatsen uitdrukkelijk rekening
gehouden met de situatie van grote huishoudens. Zo is er een onderscheid in
aftoppingsgrenzen: grotere huishoudens mogen duurdere woningen bewonen dan
kleinere. Verder is er een onderscheid gemaakt bij de berekening van het vermogen
voor gezinnen met en zonder kinderen, mag de maximale huurgrens worden overschreden
als het huishouden uit tenminste 8 personen bestaat, is ook bij de vermogensgrenzen
een verschil tussen alleenstaanden en meerpersoonshuishoudens en is bij de
verhuisnorm expliciet rekening gehouden met grote gezinnen. In die zin bevordert
de Huursubsidiewet dus het herbergend vermogen.Het lid Bierman stelt verder dat woonschepen thans onder het regime van
de OZB zijn gebracht, hetgeen waarde, eigenaar en huurder bekend veronderstelt.
In artikel 11, derde lid, van de Huursubsidiewet worden woonschepen echter
van huursubsidie uitgesloten. Is de bewindsman bereid om dit punt te laten
vervallen, teneinde experimenten met woonschepen ter sociale verhoor meer
kansen te geven en aldus een flexibele (lokatie ongebonden) bijdrage te leveren
aan de opvoering van het herbergend vermogen van de woningvoorraad? In artikel 11, derde lid, van de Huursubsidiewet worden woonschepen van
het verstrekken van huursubsidie uitgesloten. Dit is geen nieuw element binnen
de huursubsidie. Wel nieuw is het feit dat dit nu expliciet genoemd wordt.
Dat woonschepen inmiddels onder het regiem van de OZB zijn gebracht en op
deze wijze meer bekend is over de waarde van het woonschip laat onverlet dat
er geen objectieve maatstaven zijn om de redelijkheid van de hoogte van de
huur te bepalen. Daarnaast zou het toestaan van experimenten met woonschepen
betekenen dat woonschepen zouden moeten voldoen aan door de Woningwet te stellen
eisen en zou er bovendien een woningwaarderingsstelsel in het leven moeten
worden geroepen. De Staatssecretaris van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en
Milieubeheer,D. K. J. Tommel 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-19961997-25090-197b.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl