Evaluatie spoorwetgeving; Brief regering; Beleidsvoornemen tot onderhandse gunning vervoerconcessie hoofdrailnet
Staten-Generaal — Kamerstuk Brief regering
Datum: 2014-06-30 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


Tweede Kamer der Staten-Generaal
 2
 Vergaderjaar 2009-2010
 
 
 
 KST141527
 2009-2010
 
 31 987
 Evaluatie spoorwetgeving
 
 
 
 
 Nr. 
 6
 BRIEF VAN DE MINISTER VAN VERKEER EN WATERSTAAT
 Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
 
 Den Haag, 10 maart 2010
 
 Op 4 maart (31 987-5/2010D11303) heeft uw vaste commissie voor
Verkeer en Waterstaat gevraagd om informatie over de consequenties die verbonden
zijn aan het controversieel verklaren van het beleidsvoornemen en over de
termijnen die verbonden zijn aan de procedure tot concessieverlening en het
(tijdig) kunnen over gaan tot het daadwerkelijke besluit over de vervoerconcessie
vanaf 2015.
 
 In deze brief zal ik eerst ingaan op de termijnen die zijn verbonden aan
de procedure van concessieverlening, waarbij ik een onderscheid maak naar
de twee mogelijke inhoudelijke opties, te weten onderhandse gunning en aanbesteding.
Eerst schets ik op hoofdlijnen het proces van onderhands gunnen. Hierna volgt
een beschrijving van de hoofdlijnen van het proces van aanbesteden. Tenslotte
ga ik in op de consequenties van het controversieel verklaren in relatie tot
het reeds lopende proces van onderhandse gunning.
 De procedure van onderhandse gunning
 Het proces begint met de vaststelling van een beleidsvoornemen. Dit is
geregeld in artikel 66 van de Wet personenvervoer 2000. Voordat het beleidsvoornemen
kan worden vastgesteld, dient het voornemen ter advisering aan de consumentenorganisaties
te worden voorgelegd (conform artikel 66, derde lid). Het vastgestelde beleidsvoornemen
wordt vervolgens aan de Tweede Kamer voorgelegd (conform artikel 66, vierde
lid). Artikel 66, vijfde lid, regelt dat indien binnen 30 dagen na deze voorlegging
ten minste 30 leden te kennen geven nadere inlichtingen te willen ontvangen
over de voorgenomen concessieverlening, de aanvang van de procedure tot concessieverlening
niet eerder zal plaatsvinden, dan dat veertien dagen zijn verstreken na het
verstrekken van die inlichtingen.
 
 Hiernaast moet ingevolge verordening 1370/2007/EG (PSO-verordening) in
verband met de verlangde transparantie informatie met betrekking tot de voorgenomen
onderhandse gunning in het Publicatieblad van de Europese Unie
worden bekendgemaakt. Dit betreft onder meer de diensten en de gebieden waarop
de onderhandse gunning potentieel betrekking heeft.
 
 Vervolgens vangt de procedure van concessieverlening aan met het inwinnen
van advies van de consumentenorganisaties over de aan de concessie te verbinden
voorschriften (artikel 27 van de Wet personenvervoer 2000). Ook zal de beheerder
om advies worden gevraagd (artikel 27a). Hierna wordt het ontwerp van de vervoerconcessie
voor een periode van vier weken aan de beide Kamers der Staten-Generaal voorgelegd
(artikel 64, vierde lid). Na de voorlegging kan de concessie formeel worden
verleend, indien NS niet binnen vier dagen na bekendmaking van het voorgenomen
besluit te kennen heeft gegeven de concessie niet zonder voorbehoud te aanvaarden
(artikel 29a).
 
 Het proces van onderhandse gunning van beleidsvoornemen tot daadwerkelijke
besluitvorming vergt een half jaar tot een jaar. De duur van het gehele proces
is mede afhankelijk van hoe de inhoudelijke voortgang, de afstemming met betrokkenen
en de (politieke) besluitvorming verlopen.
 De procedure van aanbesteding
 Ook voor een aanbesteding dient op grond van artikel 66 van de Wet personenvervoer
2000 een beleidsvoornemen tot aanbesteding aan de consumentenorganisaties
en daarna uw Kamer te worden gezonden. Ook hier geldt artikel 66, vijfde lid
ten aanzien van de termijn van dertig dagen voor inlichtingen (zie bovenstaand).
 
 Voordat het programma van eisen van de aanbesteding wordt vastgesteld,
wordt advies van de consumentenorganisaties gevraagd. Bij de aanbesteding
is het van groot belang een level playing field te creëren, zodat niet
alleen NS maar ook andere mogelijke bieders over afdoende informatie over
het net beschikken.
 
 De aanbesteding dient Europees te worden aangekondigd. Na aankondiging
van de voorgenomen aanbesteding wordt de uitnodiging tot het doen van een
bieding bekend gemaakt in het EU-publicatieblad. Op basis van de ontvangen
biedingen vindt gunning plaats, indien ten minste één van de
biedingen passend is. De minister van Verkeer en Waterstaat verleent vervolgens
de concessie voor het hoofdrailnet aan de partij die met haar bieding de aanbestedingsprocedure
heeft gewonnen. Alvorens de minister de concessie daadwerkelijk verleent,
legt hij dit ter advies voor aan de beheerder en legt hij het ontwerp van
de concessie voor een periode van vier weken aan beide Kamers der Staten-Generaal
voor.
 
 Op basis van de ervaringen met de HSL-Zuid kan worden geconcludeerd dat
een dergelijk proces circa 3 tot 4 jaar duurt. Als voor aanbesteding wordt
gekozen dan is het uit oogpunt van een zorgvuldige en kwalitatief juiste procedure,
alsmede gezien de noodzakelijke doorlooptijden, van belang dat hier begin
2011 duidelijkheid over bestaat.
 Consequenties
 Conform de wens van de meerderheid van de Tweede Kamer in het nota-overleg
op 12 oktober 2009 over de evaluatie van de spoorwetgeving, heb ik de
onderhandse gunning van de vervoerconcessie voor het hoofdrailnet vanaf 2015
aan NS in gang gezet. U heeft hiertoe op 23 februari jl. het beleidsvoornemen
tot onderhandse gunning ontvangen. De Wet personenvervoer 2000 bepaalt dat
na het toezenden van het beleidsvoornemen aan de Kamer de termijn voor inlichtingen
(zie bovenstaand) ingaat.
 Consequentie van het controversieel verklaren is dat ik het beleidsvoornemen zal moeten intrekken. Anders verstrijkt namelijk de juridisch
vastgelegde reactietermijn van 30 dagen van uw Kamer, hetgeen zou inhouden
dat u stilzwijgend instemt met het beleidsvoornemen. Intrekking van het beleidsvoornemen
betekent dat een volgend kabinet het beleidsvoornemen opnieuw aan de Tweede
Kamer zou moeten aanbieden. De termijn waarop dit kan plaatsvinden is dan
afhankelijk van de voortgang van de kabinetsformatie.
 
 De commissie Sorgdrager heeft in het kader van de evaluatie van de spoorwetgeving
geconcludeerd dat het van belang is ruim voor 2015 duidelijkheid te verschaffen
over de route die bewandeld gaat worden, zodat partijen in de sector weten
waar ze aan toe zijn en zich adequaat kunnen voorbereiden. Dit sluit ook aan
bij de wens van het personeel van NS en de vakbonden die hebben gepleit om
snel duidelijkheid te verkrijgen.
 De consequentie van het controversieel verklaren van het beleidsvoornemen
betekent inhoudelijk dat de duidelijkheid in de spoorsector, met name ook
bij NS, over de vervoerder op het hoofdrailnet vanaf 2015 langer uitblijft.
Hierbij bestaat tevens de kans dat NS meer voorzichtigheid betracht bij investeringen
in het spoorvervoer voor de toekomst.
 
 Uw vaste commissie voor Verkeer en Waterstaat heeft besloten om aan de
plenaire vergadering voor te stellen dit beleidsvoornemen controversieel te
verklaren en uiteraard respecteer ik dat. Gegeven de bovenstaande consequenties
wijs ik u er op dat er ook een alternatieve optie is.
 
 Uitgangspunt hierbij is dat de finale besluitvorming over onderhandse
gunning bij het nieuwe kabinet ligt, na voorhang van het ontwerp van de concessie
in de Eerste Kamer en de nieuwe Tweede Kamer. Deze optie houdt in dat u het
beleidsvoornemen zelf niet controversieel verklaart. Hierdoor kan verder worden
gewerkt aan het voorbereiden van de onderhandse gunning en kan mijn ambtsopvolger
zo spoedig mogelijk met de nieuwe Tweede Kamer overleggen. Het beleidsvoornemen
is niet meer, maar ook niet minder dan een voornemen, waarbij definitieve
besluitvorming plaatsvindt na voorhang van de ontwerpconcessie aan de beide
Kamers. Er kan dan alsnog gekozen worden voor openbare aanbesteding. Gezien
de benodigde doorlooptijd hiervoor moet hierover dan wel begin 2011 duidelijkheid
bestaan (zie bovenstaand).
 Ik respecteer vanzelfsprekend de keuze die uw Kamer in deze zal maken.
 
 De minister van Verkeer en Waterstaat,
 C. M. P. S. Eurlings