Zorg en maatschappelijke ondersteuning; Verslag schriftelijk overleg
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-12 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 29538, nr. 4

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

30-09-2004

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2004-2005

29538 nr. 4

24-09-2004

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamOndertekeningLichaam1 (CDA)2 (CDA)3 (CDA)4 (CDA)5 (CDA)6 (CDA)7 (CDA)8 (CDA)9 (CDA)10 (CDA)11 (CDA)PE="CUR">12 (CDA)13 (CDA)14 (CDA)15 (CDA)16 (CDA)17 (CDA)18 (CDA)19 (CDA)20 (CDA)21 (CDA)22 (CDA)23 (CDA)24 (CDA)25 (CDA)26 (CDA)27 (CDA)28 (CDA)29 (CDA)30 (CDA)31 (CDA)32 (CDA)33 (CDA)34 (CDA)35 (CDA)36 (CDA)37 (CDA)38 (CDA)39 (CDA)40 (CDA)41 (CDA)42 (CDA)43 (CDA)44 (CDA)45 (CDA)46 (CDA)47 (CDA)48 (CDA)49 (CDA)50 (CDA)51 (CDA)52 (CDA)53 (CDA)54 (CDA)55 (CDA)56 (CDA)57 (CDA)58 (CDA)59 (CDA)60 (CDA)61 (CDA)62 (CDA)63 (CDA)64 (CDA)65 (CDA)66 (CDA)67 (CDA)68 (CDA)69 (PvdA)70 (PvdA)71 (PvdA)72 (PvdA)73 (PvdA)74 (PvdA)75 (PvdA)76 (PvdA)77 (PvdA)78 (PvdA)79 (PvdA)80 (PvdA)81 (PvdA)82 (PvdA)83 (PvdA)84 (PvdA)85 (PvdA)86 (PvdA)87 (PvdA)88 (PvdA)89 (PvdA)90 (PvdA)91 (PvdA)92 (PvdA)93 (PvdA)94 (PvdA)95 (PvdA)96 (PvdA)97 (PvdA)98 (PvdA)99 (PvdA)100 (PvdA)101 (PvdA)102 (PvdA)103 (PvdA)104 (PvdA)105 (PvdA)106 (PvdA)107 (PvdA)108 (PvdA)109 (PvdA)110 (PvdA)111 (PvdA)112 (PvdA)113 (PvdA)114 (PvdA)115 (PvdA)116 (PvdA)117 (PvdA)118 (PvdA)119 (PvdA)120 (PvdA)121 (PvdA)122 (PvdA)123 (PvdA)124 (PvdA)125 (PvdA)126 (PvdA)127 (PvdA)128 (PvdA)129 (PvdA)130 (PvdA)131 (PvdA)132 (PvdA)133 (PvdA)134 (PvdA)135 (PvdA)136 (PvdA)137 (PvdA)138 (PvdA)139 (PvdA)140 (PvdA)141 (PvdA)142 (PvdA)143 (PvdA)144 (PvdA)145 (PvdA)146 (PvdA)147 (PvdA)148 (PvdA)149 (PvdA)150 (PvdA)151 (PvdA)152 (PvdA)153 (PvdA)154 (PvdA)155 (PvdA)156 (PvdA)157 (PvdA)158 (PvdA)159 (PvdA)160 (PvdA)161 (PvdA)162 (PvdA)163164 (PvdA)165 (PvdA)166 (PvdA)167 (PvdA)168 (PvdA)169 (PvdA)170 (PvdA)171 (PvdA)172 (PvdA)173 (PvdA)174 (PvdA)175 (PvdA)176 (PvdA)177 (PvdA)178 (PvdA)179 (PvdA)180 (PvdA)181 (PvdA)182 (PvdA)183 (PvdA)184 (VVD)185 (VVD)186 (VVD)187 (VVD)188 (VVD)189 (VVD)190 (VVD)191 (VVD)192 (VVD)193 (VVD)194 (VVD)195 (VVD)196 (VVD)197 (VVD)198 (VVD)199 (VVD)200 (VVD)201 (VVD)202 (VVD)203 (VVD)204 (VVD)205 (VVD)206 (VVD)207 (VVD)208 (VVD)209 (VVD)210 (VVD)211 (VVD)212 (VVD)213 (VVD)214 (VVD)215 (VVD)216 (VVD)217 (VVD)218 (VVD)219 (VVD)220 (VVD)221 (VVD)222 (SP)223 (SP)224 (SP)225 (SP)226 (SP)227 (SP)228 (SP)229 (SP)230 (SP)231 (SP)232 (SP)Tabel 1 Arbeidsparticipatie en aandeel parttimers naar
sekse in Spanje en Nederland (2003)233 (SP)234 (SP)235 (SP)236 (SP)237 (SP)238 (SP)239 (SP)240 (SP)241 (SP)242 (SP)243 (GroenLinks)244 (GroenLinks)245 (GroenLinks)246 (GroenLinks)247 (GroenLinks)248 (GroenLinks)249 (GroenLinks)250 (GroenLinks)251 (GroenLinks)252 (GroenLinks)253 (GroenLinks)254 (GroenLinks)255 (GroenLinks)256 (GroenLinks)257 (GroenLinks)258 (GroenLinks)259 (GroenLinks)260 (GroenLinks)261 (GroenLinks)262 (GroenLinks)263 (GroenLinks)264 (GroenLinks)265 (D66)266 (D66)267 (D66)268 (D66)269 (D66)270 (D66)271 (D66)272 (D66)273 (D66)274 (D66)275 (D66)276 (D66)277 (D66)278 (D66)279 (D66)280 (D66)281 (D66)282 (D66)283 (D66)284 (D66)285 (D66)286 (D66)287 (D66)288 (D66)289 (ChristenUnie)290 (ChristenUnie)291 (ChristenUnie)292 (ChristenUnie)293 (ChristenUnie)294 (ChristenUnie)295 (ChristenUnie)296 (ChristenUnie)297 (ChristenUnie)298 (ChristenUnie)299 (ChristenUnie)300 (ChristenUnie)301 (ChristenUnie)302 (ChristenUnie)303 (ChristenUnie)304 (ChristenUnie)305 (ChristenUnie)306 (ChristenUnie)307 (ChristenUnie)308 (ChristenUnie)309 (ChristenUnie)310 (ChristenUnie)311 (ChristenUnie)312 (ChristenUnie)313 (ChristenUnie)314 (ChristenUnie)315 (ChristenUnie)316 (ChristenUnie)317 (ChristenUnie)318 (ChristenUnie)319 (ChristenUnie)320 (ChristenUnie)321 (ChristenUnie)322 (ChristenUnie)323 (ChristenUnie)324 (ChristenUnie)325 (ChristenUnie)326 (ChristenUnie)327 (ChristenUnie)328 (ChristenUnie)329 (ChristenUnie)330 (ChristenUnie)331 (ChristenUnie)332 (ChristenUnie)333 (ChristenUnie)334 (ChristenUnie)335 (ChristenUnie)336 (ChristenUnie)337 (ChristenUnie)338 (ChristenUnie)339 (ChristenUnie)340 (ChristenUnie)341 (ChristenUnie)342 (ChristenUnie)343 (SGP)344 (SGP)345 (SGP)346 (SGP)347 (SGP)348 (SGP)349 (SGP)350 (SGP)351 (SGP)352 (SGP)353 (SGP)354 (SGP)355 (SGP)356 (SGP)357 (SGP)358 (SGP)359 (SGP)360 (SGP)361 (SGP)362 (SGP)363 (SGP)364 (PvdA, GroenLinks en D66)365 (PvdA en ChristenUnie)366 (PvdA en ChristenUnie)
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 29538Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 264 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
29 538Zorg en maatschappelijke ondersteuningnr. 4VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEGVastgesteld 24 september 2004.In de vaste commissie voor Volksgezondheid, Welzijn en Sport1 bestond er bij enkele fracties behoefte een aantal vragen ter beantwoording
voor te leggen aan de minister en de staatssecretaris van Volksgezondheid,
Welzijn en Sport over de brief van 23 april 2004 inzake zorg en maatschappelijke
ondersteuning (29 538, nr. 1).De op 20 juli 2004 toegezonden vragen zijn met de door de minister
en de staatssecretaris bij brief van 23 september 2004 toegezonden antwoorden
hieronder afgedrukt.De voorzitter van de commissie,BlokAdjunct-griffier van de commissie,Sjerp1 (CDA)De Wet Maatschappelijke Ondersteuning (WMO) gaat uit
van een dienstenstelsel en niet van verzekerde rechten. Deelt het kabinet
de mening dat de zekerheid moet bestaan dat mensen die een vorm van ondersteuning
nodig hebben deze ook krijgen? Op welke wijze kan dit worden gegarandeerd?
Kan en zal de WMO voldoende als vangnet functioneren voor mensen die voorzieningen
nodig hebben (huishoudelijke hulp, ondersteuning of begeleiding) en deze voorzieningen
niet, gezien hun sociale netwerk of financiële positie, zelf kunnen organiseren?5 (CDA)Bevat de WMO waarborgen die mensen de zekerheid verschaft
dat er in iedere gemeente voldoende aanbod zal zijn?82 (PvdA)Erkent het kabinet in het nieuwe stelsel nog het door
het vorige kabinet gegarandeerde recht op zorg? Zo neen, waarom niet? Zo ja,
hoe krijgt dit recht vorm? Worden gemeenten nu verantwoordelijk voor het recht
op zorg? (blz. 5)92 (PvdA)Wie bepaalt in welke «specifieke gevallen»
er wel een publieke verantwoordelijkheid is burgers te ondersteunen? Om welke
specifieke gevallen gaat het? (blz. 8)135 (PvdA)Uit wie bestaat precies de «allerzwaarste doelgroep»
die op de AWBZ aanspraak kunnen blijven maken? Welke extramurale zorgfuncties
blijven in de AWBZ?139 (PvdA)Waarom wordt bij de indicatiestelling in de AWBZ «vanwege
de rechtszekerheid» gekozen voor centralisatie en bij de WMO juist voor
een verregaande decentralisatie? Is de rechtszekerheid voor burgers in de
WMO gegarandeerd? Zo ja, op welke wijze? Zo neen, waarom niet?Het kabinet is van mening dat een wettelijk recht op zorg gereserveerd
moet zijn voor:a. aan een ernstig ziektebeeld gerelateerde noodzakelijke zorg;b. zorg die een individueel niet te dragen risico vormt (zowel qua beschikbaarheid
als qua betaalbaarheid);c. zorg die bovendien op de particuliere markt niet verzekerbaar is.Deze criteria zijn aan de orde wanneer er voor extramurale behandeling,
verpleging of (deels) voor persoonlijke verzorging wordt geïndiceerd
en in de situaties waarin «verblijf» wordt geïndiceerd ongeacht
of dat verblijf daadwerkelijk in een instelling wordt genoten. We hebben het
bij verblijf over de allerzwaarste doelgroep, omdat in deze situatie continu
toezicht moeten kunnen worden uitgeoefend en er een beschermende woonomgeving
nodig is.In de WMO gaat het niet om zorgvoorzieningen, maar om een breed scala
van ondersteunende en welzijnsactiviteiten voor een brede doelgroep, soms
als een individuele en soms als een collectieve voorziening vorm gegeven.
De WMO wordt daarom ook niet vormgegeven als een wet op grond waarvan individuele
rechten kunnen worden geclaimd. Dat wil niet zeggen dat het kabinet de mening
is toegedaan dat mensen er dus niet op kunnen rekenen dat bepaalde ondersteunende
voorzieningen geboden worden als zij niet in staat zijn die zelf te organiseren.
In dergelijke (specifieke) gevallen bepaalt echter de gemeente wie voor voorzieningen
in aanmerking komt. De WMO geeft nu juist de opdracht aan gemeenten in die
situaties beleid te voeren. Dat gebeurt door in de wet prestatievelden te
omschrijven waarvan de concrete invulling door gemeenten in samenspraak met
burgers en organisaties moet worden opgesteld. Dit is niet vrijblijvend voor
gemeenten. De controle vindt in beginsel plaats binnen de lokale democratie.
Het kabinet is dan ook van mening dat er voldoende waarborgen bestaan voor
een passend aanbod in iedere gemeente. Ik wijs er overigens op
dat het overgrote deel van het beleid op benoemde prestatievelden voor gemeenten
niet nieuw is. Evenals het feit dat ik verwacht dat gemeenten ten behoeve
van het verstrekken van individuele voorzieningen een verordening zullen opstellen
die aangeeft wie wanneer recht heeft op een bepaalde voorziening. Op beschikkingen
afgegeven op basis van een dergelijke verordening is uiteraard de Algemene
Wet Bestuursrecht van toepassing.2 (CDA)Is het verstandig en efficiënt om delen van de
gehandicaptenzorg (denk aan functie activerende en ondersteunende begeleiding)
naar gemeenten over te hevelen? Kan deze keuze worden gemotiveerd?In mijn beleidsbrief van 23 april jl. heb ik een aantal keuzes aangegeven
die het kabinet maakt als het gaat om de toekomst van de gehandicaptenzorg.
Uitgangspunten bij deze keuzes zijn niet alleen solidariteit van gezonde mensen
met mensen met beperkingen maar ook het realiseren van een financieel beheersbaar
stelsel dat kwalitatief goed is en mensen helpt zo lang mogelijk zelfstandig
in de samenleving te functioneren. Daarbij sta ik een duidelijke verdeling
van verantwoordelijkheden voor. Burgers en hun omgeving zijn in eerste instantie
zelf verantwoordelijk voor het oplossen van problemen; pas als dat niet meer
mogelijk is komt de overheid aan zet. Daarbij acht ik de rol van de gemeenten
essentieel. Deze vormen immers de bestuurslaag die het meest nabij de mensen
staat. Gemeenten zullen in de toekomst, nog meer dan het nu al het geval is,
verantwoordelijk worden voor maatschappelijke ondersteuning in de directe
omgeving van mensen. De AWBZ wordt weer de volksverzekering voor mensen die
zware chronische en permanente zorg nodig hebben. Voor de gehandicaptenzorg
betekent dit dat onderdelen uit de AWBZ, zoals huishoudelijke verzorging en
ondersteunende en activerende begeleiding (voor mensen die niet voor verblijf
zijn geïndiceerd), in de WMO en andere kaders zullen worden ondergebracht.
Zo onderzoek ik de mogelijkheid om de groepsgerichte dagactiviteiten voor
mensen met beperkingen over te hevelen naar de domeinen van SZW en OCW. Het
gaat immers om (arbeidsmatige en onderwijsachtige) activiteiten die wat karakter
betreft goed aansluiten bij deze domeinen. Vanuit het principe van inclusief
beleid verwacht ik hiermee een verdere bevordering van de maatschappelijke
participatie van mensen met beperkingen.3 (CDA)Wat betekent de overheveling voor een instelling die
in tien gemeenten bijvoorbeeld steeds één gehandicapte die ondersteunende
begeleiding nodig heeft, bedient? Wat betekent dit voor gemeenten met relatief
weinig gehandicapten die deze vorm van ondersteuning nodig hebben? Denk in
dit verband aan de ondersteuning met doventolken. Kan worden gewaarborgd dat
overheveling van delen van de gehandicaptenzorg naar het ministerie van OCW
en het ministerie van SZW in de praktijk probleemloos zal verlopen?Het eerste deel van de vraag heeft betrekking op de individuele begeleiding
van cliënten, die nu via de AWBZ wordt aangeboden en wordt overgeheveld
naar de WMO. Indien een gemeente op basis van een prestatieveld van mening
is dat de burger in aanmerking komt voor een vorm van ondersteuning kan de
gemeente deze vorm van ondersteuning inkopen bij een aanbieder. De gemeente
kan hiervoor tevens het instrument van het persoonsgebonden budget gebruiken.In het kader van de overheveling van de ondersteunende en activerende
begeleiding naar Sociale Zaken en Werkgelegenheid (SZW) en Onderwijs (OCW)
zijn wij voornemens samen met betrokken departementen een traject op te zetten,
zodat de overheveling zorgvuldig kan plaatsvinden.4 (CDA)Wat betekent de WMO voor kleinschalige woningprojecten
voor verstandelijk gehandicapten die met behulp van persoonsgebonden budgetten
(pgb) zijn ontstaan en functioneren? Zullen zulke initiatieven ook in de toekomst
nog kunnen ontstaan? Waar komen gezinsvervangende tehuizen terecht, WMO of
AWBZ? Bestaat er niet het gevaar dat gemeenten zullen proberen te voorkomen
dat op hun grondgebied relatief omvangrijke en kostbare voorzieningen voor
gehandicapten ontstaan wanneer de financiering via de WMO loopt? Zal op deze
wijze binnen de gehandicaptenzorg de zorg weer worden verlegd van extramuraal
naar intramuraal? Op welke wijze wordt dit voorkomen?15 (CDA)Blijft er in de toekomstige AWBZ ruimte voor verzorgingshuizen,
gezinsvervangende tehuizen, RIBW's en andere woonvormen? Zo neen, hoe worden
deze woonvormen in de toekomst gefinancierd?255 (GroenLinks)Is het kabinet zich bewust van het risico dat het creëren
van een nieuw schot tussen intramurale en extramurale zorg ertoe kan leiden
dat zorgkantoren en gemeenten gaan proberen zorg op elkaar af te wentelen?Voor niet-verblijfsgeïndiceerden geldt dat voor die functies die
overgeheveld worden van AWBZ naar met name de WMO, de financieringsmogelijkheid
van een pgb op grond van de AWBZ vervalt en het aanvraag/verstrekkingstraject
via de gemeente loopt. De functies persoonlijke verzorging en verpleging blijven
openstaan voor een pgb. Voor verblijfsgeïndiceerden verandert er niets
in vergelijking tot de huidige situatie. Dat geldt ook voor degenen die recht
hebben op persoonlijke verzorging en/of verpleging.Voor mensen met de indicatie verblijf blijft de toegang tot instellingen
die de functie verblijf leveren, zoals verzorgingshuizen, gezinsvervangende
tehuizen en RIBW's, openstaan. Deze instellingen ontvangen daarvoor AWBZ-financiering.
Er is geen reden aan te nemen dat gemeenten deze instellingen zullen weren.Uiteraard is het noodzakelijk alert te zijn op mogelijk afwentelingsgedrag.
De gemeente heeft geen invloed op de indicatiestelling voor de functie verblijf
en kan niet bewerkstelligen dat de focus wordt verlegd van extramuraal naar
intramuraal. Het Indicatieorgaan bepaalt of een AWBZ-verzekerde in aanmerking
komt voor de indicatie verblijf. Is dat niet het geval, dan kan iemand zich
wenden tot de gemeente voor het verkrijgen van ondersteuning. Door een adequate
indicatiestelling wordt afwenteling op de AWBZ voorkomen. De centralisering
van de indicatiestelling, protocollering en de nadere definiëring van
de functie verblijf zullen hier naar verwachting aan bijdragen.Op het terrein van de WMO kan de gemeente haar inwoners niet simpelweg
verwijzen naar een andere gemeente. Een gemeente is immers verantwoordelijk
voor de uitvoering van de WMO voor zijn inwoners, waarbij een burger vrijheid
van vestiging heeft.5 (CDA)Bevat de WMO waarborgen die mensen de zekerheid verschaft
dat er in iedere gemeente voldoende aanbod zal zijn?Zie het antwoord op vraag 1.6 (CDA)Deelt het kabinet de mening dat WMO voorzieningen ook
kwalitatief van voldoende niveau moeten zijn? Hoe worden gemeenten gestimuleerd
tot een goed kwaliteitsbeleid?Ja, ook in de WMO zullen de voorzieningen kwalitatief van voldoende niveau
moeten zijn. De gemeenten zijn in de WMO verantwoordelijk voor de inkoop,
organisatie van de diensten en uiteraard voor de kwaliteit daarvan.Ik bezin mij op de mogelijkheid om kwaliteitsbeleid als verplichte paragraaf
op te nemen in het beleidsplan door de gemeenten.7 (CDA)Er zullen in de WMO verschillen ontstaan tussen gemeenten.
Hoe groot mogen de verschillen tussen gemeenten in de praktijk zijn? Zijn
er mogelijkheden om samen met de Vereniging van Nederlandse Gemeenten minimum
kwaliteitseisen voor de WMO te formuleren?233 (SP)Wanneer wordt toegelicht dat verschillen tussen gemeenten
acceptabel zijn, over wat voor verschillen wordt dan gesproken, en zijn er
verschillen die onacceptabel zouden zijn? Wat is de reden om geen recht op
zorg te regelen in de WMO en daarmee de verschillen te beperken? (blz. 7)Gemeenten krijgen nu in de Wvg en straks in de WMO ruimte om lokaal integraal
beleid te kunnen voeren en op individueel niveau maatwerk te kunnen bieden.
Hierdoor kunnen verschillen tussen gemeenten ontstaan. Veel gemeenten vergelijken
hun beleid met andere gemeenten; een proces dat binnen de WMO wordt gestimuleerd
door het ontwikkelen van benchmarks. De VNG heeft aangegeven dat zij het ontwikkelen
van benchmarks voor gemeenten wil ondersteunen. Mijn inzet is om samen met
de VNG deze benchmarks te (laten) ontwikkelen. Mede op basis van de benchmarks
kunnen de gemeenteraad en de burgers beoordelen of de verschillen in beleid
van hun gemeente ten opzichte van andere gemeenten acceptabel zijn. Gemeenten
zijn zelf verantwoordelijk om in hun beleid te voorzien in het waarborgen
van de kwaliteit van voorzieningen, bijvoorbeeld via een kwaliteitsparagraaf
in het beleidsplan.8 (CDA)Gemeenten krijgen in de WMO vrijheid voor indicatie.
Kan dit betekenen dat een zorgaanbieder de indicatie gemandateerd krijgt van
de gemeente en er achteraf steekproefsgewijs wordt gecontroleerd of dat indiceren
aan de norm die is gesteld voldoet?Gemeenten zijn straks zelf verantwoordelijk voor de toegang tot de voorzieningen
en diensten in de verschillende prestatievelden van de WMO. Inderdaad dat
een gemeente er voor kan kiezen om voor bepaalde voorzieningen of diensten
(zorg)aanbieders te contracteren. De gemeente kan daarbij specifieke afspraken
maken over de toegang tot die voorzieningen of diensten voor bepaalde groepen
burgers, gegeven de concrete prestaties die de gemeente voor dat onderdeel
van de WMO op zich genomen heeft.9 (CDA)Deelt het Kabinet de mening dat de uiteindelijke AWBZ,
na parlementaire behandeling van de WMO en na overheveling van alle kortdurende
zorg naar het tweede compartiment, in deze kabinetsperiode geen verdere ingrepen
mag ondergaan? Zo ja, kan dit worden toegezegd?223 (SP)Er wordt geschreven dat de geloofwaardigheid ermee
gediend is indien de overheid niet steeds opnieuw ingrijpende maatregelen
hoeft te nemen omdat de uitgaven niet langer in het bestaande systeem opgebracht
kunnen worden. Wordt hier bedoeld de geloofwaardigheid van de overheid of
van het systeem? Is het kabinet van mening dat na de invoering van de WMO
geen ingrijpende maatregelen meer nodig zijn? Wat wordt er concreet verstaan
onder ingrijpende maatregelen?Het Kabinet is inderdaad van mening dat de geloofwaardigheid (van het
systeem, maar indirect ook van de overheid als systeemverantwoordelijke) ermee
gediend is als niet steeds ingrijpende maatregelen nodig zijn. Daaronder verstaat
het kabinet maatregelen die burgers, zorgverleners en andere betrokkenen rechtstreeks
in hun belangen raken, zoals pakketmaatregelen, tariefingrepen en ingrepen
in de eigen betalingen.De WMO is een belangrijke bouwsteen in het zekerstellen van een houdbare
AWBZ. Of na de parlementaire behandeling de AWBZ gevrijwaard blijft van verdere
ingrepen hangt in de eerste plaats af van de uitkomst van dat parlementaire
debat. Daarnaast zijn met organisaties van aanbieders van zorg convenantafspraken
gemaakt om de zorguitgaven binnen de budgettaire kaders te houden. Ik heb
er vertrouwen in dat het totaalpakket van ingezette maatregelen en het convenant
met de organisaties van aanbieders de gewenste beheerste groei van de AWBZ
uitgaven bewerkstelligen. Als dat lukt zeg ik toe dat ik in deze kabinetsperiode
geen voorstellen zal doen voor verdere ingrepen in de AWBZ.10 (CDA)Kunnen ouderen, zonder een verblijfsindicatie, een
leegstaande kamer in een verzorgingstehuis betrekken? Kunnen er afspraken
worden gemaakt over eventuele aanpassing van de VROM-wetgeving om te voorkomen
dat een kamer in een verzorgingstehuis wel bewoond mag worden in het kader
van de verblijfsfunctie en niet als een kleine woning in een beschermde omgeving
door een bejaarde die dit wenst? Zo ja, op welke wijze wordt de betalingen
vormgegeven die deze bejaarden zijn verschuldigd? Zijn die betalingen op te
brengen voor alleenstaande ouderen met alleen AOW? Kunnen verzorgingstehuizen
deze kamers rendabel verhuren aan niet geïndiceerde ouderen? In het geval
dat een verzorgingstehuis geheel of gedeeltelijk gesloopt wordt, bestaat dan
niet het gevaar van kapitaalvernietiging wanneer die kamers door de toenemende
vergrijzing over een aantal jaren weer nodig zijn voor geïndiceerde zorg
voor de verblijfsfunctie? Kunnen de antwoorden worden gestaafd met recent
behoefte onderzoek?Ik wijs allereerst op het kabinetsstandpunt dat wonen in beginsel een
eigen verantwoordelijkheid is van de burger. Zoals is aangegeven in de brief
van 23 april, is een invoeringsplan in voorbereiding. Daarin zal worden
uitgewerkt hoe deze uitspraak in de praktijk en in de tijd gezien nadere invulling
zal krijgen.Ten tweede geldt in de huidige situatie dat een verzorgingshuis een instelling
voor gezondheidszorg is. Voor het mogen bouwen van een verzorgingshuis is
een verklaring/vergunning noodzakelijk in het kader van de Wet Ziekenhuisvoorzieningen.
Die wordt afgegeven op basis van de geraamde behoefte aan intramuraal verblijf
met zorg in het kader van de AWBZ.Er zijn geen wettelijke bepalingen die verhuur door een verzorgingshuis
van een kamer aan een privé persoon verbieden. Of verhuur voor de instelling
daadwerkelijk tot de mogelijkheden behoort, is afhankelijk van de inhoud van
de overeenkomst van de instelling met het zorgkantoor. Indien er productieafspraken
zijn gemaakt voor 100 procent van de capaciteit kan een verzorgingshuis niet
vrijelijk beschikken over leegstaande kamers.Aangenomen wordt dat de aanscherping van de indicatiestelling voor verblijf
er toe zal leiden dat de vraag naar verzorgingshuisplaatsen zal afnemen. In
het invoeringsplan zal worden aangegeven op welke wijze met deze ontwikkeling
in de toekomstige situatie zal worden omgegaan. Daarbij zal onder meer worden
ingegaan op de berekening van de te betalen huur, de betaalbaarheid daarvan
en de financiële gevolgen voor de verhuurder.Het geheel of gedeeltelijk slopen van verzorgingshuizen vindt alleen plaats
indien dat wegens bouwtechnische of functionele veroudering doelmatig is.
Het is uit een oogpunt van kwaliteit niet verantwoord om in een dergelijke
situatie het gebouw nog jaren in stand te houden ten behoeve van een eventueel
geraamde toekomstige vraag.11 (CDA)Waar valt de functie «verblijf therapeutisch
leefklimaat» in de toekomst precies onder: AWBZ-zorg, WMO-zorg of een
derde zorgvorm?12 (CDA)Valt de zorg voor mensen die in de toekomst worden
geïndiceerd met de functie «verblijf beschermde leefomgeving»
onder de AWBZ-zorg, de WMO-zorg of een derde zorgvorm?13 (CDA)Waar valt de zorg voor mensen die in de toekomst worden
geïndiceerd met de functie «verblijf therapeutisch leefklimaat
en beschermde leefomgeving» onder: AWBZ-zorg, WMO-zorg of een derde
zorgvorm?Indien er sprake is van noodzaak tot permanent toezicht en de cliënten
niet (meer) in staat zijn de regie over het eigen leven te voeren, kan door
het Regionaal Indicatieorgaan de functie verblijf worden geïndiceerd,
ten laste van de AWBZ. De wenselijkheid van een therapeutisch leefklimaat
sec is geen voldoende voorwaarde voor verblijf. In de praktijk hangt ook nu
de noodzaak tot een therapeutisch leefklimaat veelal samen met het feit dat
de cliënt geen regie meer over het eigen leven kan voeren en er permanent
toezicht nodig is. In dat geval is er sprake van verblijf in het kader van
de AWBZ.Wenselijkheid van een beschermende leefomgeving sec is geen voldoende
voorwaarde voor verblijf, met uitzondering van het groepswonen in de gehandicaptenzorg.
Een beschermende leefomgeving kan immers zeer wel in de vorm van scheiden
van wonen en zorg worden gerealiseerd, bijvoorbeeld in de vorm van een woonzorgcombinatie.
Indien de noodzaak voor een beschermende leefomgeving gepaard gaat met de
noodzaak van permanent toezicht, is dat laatste criterium bepalend en staat
wel AWBZ-verblijf open voor de cliënt.PE="CUR">12 (CDA)Valt de zorg voor mensen die in de toekomst worden
geïndiceerd met de functie «verblijf beschermde leefomgeving»
onder de AWBZ-zorg, de WMO-zorg of een derde zorgvorm?Zie het antwoord op vraag 11.13 (CDA)Waar valt de zorg voor mensen die in de toekomst worden
geïndiceerd met de functie «verblijf therapeutisch leefklimaat
en beschermde leefomgeving» onder: AWBZ-zorg, WMO-zorg of een derde
zorgvorm?Zie het antwoord op vraag 11.14 (CDA)Indien mensen met de indicatie «verblijf»
extramurale zorg in plaats van intramurale zorg ontvangen zoals in de WMO-brief
wordt geschetst, op welke wijze wordt dan de geneeskundige zorg (huisarts
of verpleeghuisarts), farmaceutische zorg, hulpmiddelen, rolstoel e.d. vergoed?Voor mensen die zelfstandig wonen geldt thans dat zij voor de medische
basiszorg beroep kunnen doen op het ziekenfonds c.q. de particuliere ziektenkostenverzekering,
voor rolstoelen op de Wvg.In de brief van 23 april 2004 heb ik aangegeven dat in de toekomst
alleen voor mensen met een verblijfsindicatie niets verandert. Zij blijven
in aanmerking komen voor levering van AWBZ-functies aan huis. Dat geldt ook
voor functies (voor mensen zonder indicatie voor verblijf) die geen aanspraak
meer zullen zijn in de AWBZ, waarbij het geld wordt overgeheveld naar de WMO.
Of dit moet worden uitgebreid met andere zaken die onder bepaalde voorwaarden
in een intramurale setting worden geleverd, zoals medische basiszorg, wil
ik per onderdeel op zijn merites en uitvoerbaarheid bekijken.15 (CDA)Blijft er in de toekomstige AWBZ ruimte voor verzorgingshuizen,
gezinsvervangende tehuizen, RIBW's en andere woonvormen? Zo neen, hoe worden
deze woonvormen in de toekomst gefinancierd?Zie het antwoord op vraag 4.16 (CDA)Valt de ondersteunende en activerende begeleiding van
chronische psychiatrische patiënten die gebruik maken van de huidige
beschermde woonvormen (RIBW's) onder de WMO of de AWBZ?Per 1 januari 2006 zal de extramurale GGZ en het eerste jaar intramurale
GGZ overgaan vanuit de AWBZ naar de nieuwe ZVW. Dit besluit is ook van toepassing
voor de RIBW, als onderdeel van de GGZ. De extramurale delen van de RIBW en
het eerste jaar intramuraal verblijf in de RIBW (voorzover niet aansluitend
op eerder intramuraal verblijf elders in de GGZ) zullen dus per 2006 vanuit
de ZVW worden bekostigd. Het verblijf in het RIBW na één jaar
wordt bekostigd vanuit de AWBZ, inclusief de verschillende vormen van begeleiding
die daar worden geleverd.17 (CDA)De WMO zal fasegewijs worden ingevoerd. Juist in aanvang
is er behoefte bij belangenorganisaties en de VNG om goed te kunnen volgen
hoe de geldstromen lopen en te volgen of geld dat bedoeld is voor de WMO daar
ook daadwerkelijk voor wordt gebruikt. Daarnaast willen belangenorganisaties
een wettelijke verankering van het Wvg-protocol, terwijl het kabinet en de
VNG dit niet wensen. Hoe beoordeelt het kabinet de suggestie om gedurende
de eerste jaren zowel de WMO-gelden als gelden voor de Wet voorzieningen gehandicapten
(Wvg) die naar gemeenten gaan te oormerken? Nadat blijkt dat zowel voor de
WMO als de Wvg de gemeenten de zaak goed op orde hebben, zou dan op een niet
geoormerkte storting in het Gemeentefonds kunnen worden overgegaan?123 (PvdA)Waarom is, omwille van transparantie en een goede herkenbaarheid
van de uitgaven in het kader van de WMO, niet gekozen voor «oormerking»
van het geld dat voor de WMO is bedoeld en via het Gemeentefonds naar gemeenten
gaat, te meer nu de VNG heeft aangegeven daar ook een voorstander van te zijn?
Hoe valide is het argument «beleidsvrijheid» als de gemeenten
zelf liever een doeluitkering willen? (blz. 15)278 (D66)Is het kabinet bereid om gedurende een aantal jaren
het budget te oormerken om de transparantie van voorzieningen en uitgaven
tenminste gedurende de implementatie van de wet te waarborgen en de druk op
de (nieuwe) AWBZ te verkleinen?324 (ChristenUnie)Deelt het kabinet de mening van het Rfv dat het nu
nog niet mogelijk is om de uitkering op basis van passende structuurfondsen
via de algemene uitkering te verdelen? (blz. 15)365 (PvdA en ChristenUnie)Wat vindt het kabinet van het standpunt van de Raad
voor de financiële verhoudingen (Rfv) dat er nog te veel financiële
risico's zitten aan het overhevelen van het budget van de AWBZ naar de gemeenten
c.q. dat het te vroeg is om tot financiering van WMO-taken via het Gemeentefonds
over te gaan? (blz. 15)366 (PvdA en ChristenUnie)Wat vindt het kabinet van de suggestie van de Rfv om,
totdat de financiële risico's zijn ondervangen en er aan de voorwaarden
is voldaan, over te gaan tot een tijdelijke specifieke uitkering door het
Rijk, zodat de rijksoverheid vooralsnog financieel verantwoordelijk blijft?
(blz. 15)Er is gekozen voor financiering via het Gemeentefonds om de gemeentelijke
beleidsvrijheid te maximaliseren en de uitvoeringslasten van de gemeenten
te minimaliseren. Het voorstel van de VNG om een deel van de financiering
via een specifieke uitkering te laten lopen, doet in de ogen van het kabinet
geen recht aan de sterke samenhang die er bestaat tussen algemeen gemeentelijk
beleid en individuele gemeentelijke voorzieningen. De grote winst van de WMO
zit juist in deze integratie. De gemeente kan, in afstemming op de gemeentelijke
mogelijkheden en behoeften, zoeken naar een optimale «policy-mix».
De verantwoording daarover dient primair plaats te vinden op gemeentelijk
niveau, waarbij geen beperkingen vanuit «Den Haag» worden opgelegd
aan de gemeentelijke beleidsvrijheid.Door het uit elkaar trekken van de financiering van het beleid zou aan
deze voordelen in belangrijke mate afbreuk worden gedaan.Daarbij komt nog, dat het kabinet er juist naar streeft het aantal specifieke
uitkeringen terug te dringen, dit in het kader van het Programma Andere Overheid.
De Stuurgroep doorlichting specifieke uitkeringen (de «stuurgroep-Brinkman»)
ontwikkelt hiertoe voorstellen.Het kabinet wil om genoemde redenen de WMO-middelen niet oormerken, maar
toevoegen aan het gemeentefonds. Daarbij zal een verdeling over de gemeenten
worden geconstrueerd, die aansluit bij de relevante kostenfactoren. Ook zal
rekening worden gehouden met objectieve indicatoren die de groei van het budget
beïnvloeden, zoals bijv demografische factoren (vergrijzing). Naar de
overtuiging van het kabinet is het zodoende mogelijk de financiële risico's
voor gemeenten dusdanig op te vangen dat een specifieke uitkering niet nodig
is.Niettemin wil het kabinet, voor de uit de AWBZ over te hevelen middelen,
financiering gedurende een korte periode via een doeluitkering danwel oormerking
door een tijdelijke integratie-uitkering binnen het gemeentefonds niet bij
voorbaat uitsluiten. Het kabinet is echter van mening dat als goede afspraken
over een adequaat financieel kader en een toereikend meerjarenperspectief
gemaakt kunnen worden, de relevantie van een doeluitkering voor gemeenten
aanzienlijk beperkter is geworden.Voor wat betreft een reactie op het Rfv -advies: er komt nog een separate
reactie op het advies.18 (CDA)Kan meer duidelijkheid worden verschaft over de wijze
waarop de prestaties van gemeenten op de onderscheiden prestatievelden kan
worden geregistreerd?Gemeenten zijn op basis van de vragen en behoeften op lokaal niveau zelf
verantwoordelijk voor het formuleren en registreren van de prestaties die
zij leveren op de onderscheiden prestatievelden. Zij moeten over deze prestaties
afspraken maken met relevante partijen binnen de gemeente (woningcorporaties,
welzijnsinstellingen, vervoersorganisaties, cliëntenorganisaties, etc.).
De wijze waarop de prestaties worden geregistreerd is een verantwoordelijkheid
van de gemeente zelf.19 (CDA)Kan worden toegelicht of en hoe het volume van de functies
die onderdeel blijven uitmaken van de AWBZ en de functies die overgaan op
de WMO worden geregistreerd? Is er afstemming tussen de AWBZ-brede zorgregistratie
(AZR) en registratie van de functies die onder de WMO gaan vallen?Voor de functies die onder de AWBZ blijven, zal in de AWBZ-brede zorgregistratie
(AZR) op cliëntniveau worden bijgehouden wat de geldende indicatie is
en welke zorg er geleverd wordt. Burgers die een beroep doen op een functie
die in de WMO is ondergebracht zullen zich wenden tot de gemeente als verantwoordelijke
van de WMO. De registratie van deze verzoeken en hun afhandeling is een zaak
van de gemeenten. Een landelijke afstemming van deze gemeentelijke registratie
met de AZR is niet aan de orde.20 (CDA)Het kabinet noemt voor de WMO een bedrag van 1,6 miljard
euro dat naar gemeenten gaat. Later is sprake van een bedrag van 1,0 miljard
euro. Graag een toelichting op deze bedragen.121 (PvdA)Hoeveel geld krijgen de gemeenten voor de taken die
overgaan van AWBZ naar WMO? Waarop is dit bedrag gebaseerd? Op welke wijze
wordt rekening gehouden met de specifieke groei die met deze taken verbonden
is, bijvoorbeeld als gevolg van demografische ontwikkelingen? (blz. 15)122 (PvdA)Hoe verhoudt het bedrag van 1,6 miljard euro dat vanuit
de AWBZ wordt overgeheveld naar de WMO zich tot het in verschillende perspublicaties,
zoals het Financieel Dagblad van 7 juni 2004, genoemde bedrag van 1 miljard
euro? (blz. 15)280 (D66)Kan duidelijkheid worden gegeven over de hoogte en
groei van het budget? Gaat het budget van eerst 1,6 miljard euro naar 1 miljard
euro?Voor de hoeveelheid geld verwijs ik naar de bedragen die in de brief van
23 april zijn genoemd. Sindsdien zijn er geen nieuwe inzichten ontstaan
over de bedragen. Ik verwacht in het najaar hier op onderdelen meer over te
kunnen zeggen. Het kabinet zal de taken op het moment van overdracht «schoon
aan de haak» opleveren, zonder efficiencykorting. Daarbij is de stand
van de door het parlement goedgekeurde begroting op het moment van overheveling
maatgevend. Het kabinet wil tevens nagaan of een objectieve indexatie van
de uit de AWBZ naar het gemeentefonds over te hevelen gelden mogelijk en/of
wenselijk is bijvoorbeeld gekoppeld aan demografische ontwikkelingen.21 (CDA)De gemeenten krijgen een zorgplicht in het kader van
de WMO. Hoe is het toezicht op die zorgplicht georganiseerd? Welke gevolgen
zijn er verbonden aan het niet goed nakomen van de zorgplicht door gemeenten?
Op welke wijze is de invulling van die zorgplicht objectief meetbaar?35 (CDA)Hoe zwaar weegt de zorgplicht van de gemeente in de
WMO? Welke garanties zijn er (of bouwt het kabinet in) om de bereikbaarheid
van de zorg te vergroten in de WMO ten opzichte van de AWBZ?207 (VVD)In de huidige Wvg is een zorgplicht van gemeenten opgenomen.
Zal deze zorgplicht, in ieder geval voor de oude Wvg beleidsterreinen, blijven
bestaan? Kan die zorgplicht worden ingevoerd voor de hele WMO? Zo neen,
hoe worden dan de individuele aanspraken, zoals de aanspraak op een rolstoel,
gegarandeerd?237 (SP)Is het kabinet van mening dat een zorgplicht voor gemeente
gecombineerd met een recht op wonen een waarborg kan zijn voor het creëren
van voldoende opvangplaatsen en handhaven van de crisisopvangfunctie bij dak-
en thuisloosheid en bij geweld in de thuissituatie? Zo neen, waarom niet?
Zo ja, is het kabinet van plan om hier vorm aan te geven? (blz. 15)326 (ChristenUnie)Zijn er plannen om een gemeentelijke zorgplicht te
formuleren voor een geïntegreerd aanbod van preventie, dienstverlening,
woon- en zorgvoorzieningen, waarbij minimumvereisten voor kwaliteit en rechtsgelijkheid
worden vastgesteld (zoals onder meer door de Rfv wordt voorgesteld)? (blz.
15)De verantwoordelijkheid van gemeenten wordt vormgegeven door het in de
wet opnemen van zogenoemde prestatievelden. Prestatievelden zijn in de wet
omschreven terreinen waarop gemeenten hun beleid moeten expliciteren en aan
moeten geven welke resultaten zij daarop willen halen. Een van de prestatievelden
is het aanbieden van voorzieningen voor gehandicapten, chronische psychiatrische
patiënten, mensen met psychische of psychosociale problemen en ouderen,
voor het vergroten en/of ondersteunen van de zelfredzaamheid, maatschappelijke
participatie en het zelfstandig functioneren. Daarbij zal in de wet cq de
memorie van toelichting bij de wet worden aangegeven, dat het hierbij kan
gaan om de verstrekking van onder meer rolstoelen en scootmobielen; huishoudelijke
verzorging; woningaanpassingen; begeleiding bij zelfstandig wonen; dagbesteding
ouderen; maaltijdvoorziening; sociale alarmering; vervoersvoorzieningen. Op
het functioneren van de gemeenten zijn de verhoudingen van toepassing zoals
die in de reguliere bestuurlijke wetgeving (onder meer de Gemeentewet) zijn
opgenomen.22 (CDA)Onder de WMO krijgen gemeenten de mogelijkheid eigen
bijdragen te vragen voor voorzieningen. De verwachte inkomsten zullen vooral
in grote steden, gelet op de sociaal-economische situatie van bewoners, laag
zijn. Wordt dit gegeven meegenomen in de te verdelen middelen in het kader
van de WMO? Hoe houdt de WMO rekening met verschillen tussen gemeenten wat
betreft het beroep op voorzieningen en de draagkracht van haar burgers?De verdeling van de middelen over de gemeenten moet nog nader worden uitgewerkt.
Om tot een goede verdeling te komen moeten eerst de relevante kostendrijvers
in beeld worden gebracht. Vervolgens moet worden bezien welke factoren bij
de verdeling ook daadwerkelijk worden gehonoreerd. Het uiteindelijke verdeelvoorstel
dat daaruit komt, moet zo goed mogelijk aansluiten bij de verdeelsystematiek
van het Gemeentefonds, omdat de middelen (uiteindelijk) worden toegevoegd
aan het Gemeentefonds.23 (CDA)In het kader van de WMO wordt van mensen verwacht dat
zij hun verantwoordelijkheid nemen voor zichzelf en hun directe naaste, ook
financieel in opzicht. De eigen bijdrage zou naar draagkracht geheven moeten
worden en wel zodanig dat mensen door de eigen bijdrage geen beroep op de
bijstand hoeven te doen. Kan worden toegezegd dat er geen cumulatie van eigen
bijdragen in zorg en ondersteuning zal optreden waardoor mensen alsnog een
beroep op de bijstand moeten doen? Is dit principe ook haalbaar? Kunnen de
antwoorden met cijfers worden onderbouwd? In hoeverre is het
mogelijk met glijdende schalen voor de eigen bijdrage te werken zodat armoedeval
wordt voorkomen?De Tweede Kamer zal middels een separate brief over mijn voornemens over
de eigen bijdrage WMO worden geïnformeerd.24 (CDA)Kan worden gemotiveerd waarom in de uiteindelijke AWBZ
een eigen bijdrage regime wordt gehanteerd? Hoe verhoudt een eigen bijdrage
regime naar draagkracht, anders dan gericht op verminderde kosten van levensonderhoud,
zich tot het verzekeringskarakter van de AWBZ? Wat zou het betekenen als de
AWBZ eigen bijdrage extramuraal op termijn zou komen te vervallen? Wat zou
dit betekenen voor de eigen bijdrage voor de WMO (bij een beoogde budgettaire
neutraliteit)?Om de AWBZ zo betaalbaar mogelijk te houden, wordt een eigen bijdrage
regime gehanteerd. De eigen bijdrage op grond van de AWBZ geldt niet alleen
vanwege vermindering van de kosten van levensonderhoud, maar ook uit het oogpunt
van medefinanciering. Al bij de invoering van de AWBZ werd bij de eigen bijdrage
rekening gehouden met de draagkracht. Een eigen bijdrage regime naar draagkracht
verhoudt zich prima met het verzekeringskarakter. Daarbij is wel van belang
dat de eigen bijdrage niet dusdanig hoog wordt dat de verzekerde de kosten
van de zorg geheel zelf betaalt. Daarom geldt als uitgangspunt dat bijdrage
nooit meer bedraagt dan 90% van de kosten.Als de eigen bijdrage voor extramurale zorg zou komen te vervallen, zou
dat betekenen dat het bedrag aan opbrengstverlies op een andere manier binnen
de AWBZ moet worden gevonden. Uitgaande van budgettaire neutraliteit geldt
hetzelfde voor de zorg die naar de WMO wordt overgeheveld.25 (CDA)Het kabinet neemt de beginselen van subsidiariteit
in acht. In hoeverre zijn deze beginselen op de diverse onderdelen die worden
overgeheveld van de AWBZ naar de WMO even sterk van toepassing? Geldt dit
bijvoorbeeld in gelijke mate voor de gehandicaptenzorg als voor de ouderenzorg?
Bestaat op onderdelen niet het gevaar van een uitdijende bureaucratie? Op
welke wijze wordt dit voorkomen?Het kabinet acht de beginselen van subsidiariteit in gelijke mate van
toepassing op de onderdelen van de AWBZ die onder gemeentelijke verantwoordelijkheid
worden gebracht. Daarbij is geen sprake van onderscheid tussen gehandicapten
en ouderen. Voor beide doelgroepen geldt dat het van belang is om lokaal maatwerk
te kunnen bieden, dicht bij de burger, en in nauwe samenhang met diverse andere
lokale voorzieningen waarvan ouderen en gehandicapten gebruik maken. Door
die samenhang met andere lokale voorzieningen en diensten en omdat de WMO
de gemeenten ruime beleidsvrijheid biedt om de prestatievelden in te vullen,
zonder gedetailleerde voorschriften waaraan gemeenten moeten voldoen, is het
mogelijk bureaucratie bij de uitvoering tot een minimum te beperken.26 (CDA)Wat wordt bedoeld met het in samenhang behandelen van
AWBZ en WMO? Kan dit punt worden toegelicht? (blz. 5)De WMO en de AWBZ zijn inhoudelijk complementair aan elkaar. De AWBZ is
bedoeld voor het leveren van voorzieningen aan mensen met een behoefte aan
zware chronische en continue zorg, de WMO biedt ondersteuning
zodat mensen zo lang mogelijk zelfstandig kunnen deelnemen aan de samenleving.27 (CDA)De WMO zou kunnen worden uitgebreid tot de taken die
onder de Welzijnswet vallen.Waarom is de VNG tegen een dergelijke uitbreiding?
Is de VNG bevreesd voor een afrekencultuur? (blz. 5)In de brief d.d. 13 mei 2004 waarin de VNG haar reactie geeft op
de contourennota WMO, stelt de VNG met betrekking tot het algemeen kader het
volgende: «De doelgroep van de WMO is in onze opvatting begrensd. Het
gaat om chronisch zieken en om mensen met een lichamelijke, psychische of
verstandelijke beperking die zich zonder voorzieningen niet meer in een zelfstandige
thuissituatie kunnen redden. Dus ook de doelgroep van de maatschappelijke
opvang kan wat de VNG betreft aankloppen voor voorzieningen uit de WMO. Deze
burgers zijn door een samenspel van factoren (tijdelijk) niet in staat zelfstandig
te wonen en hebben daarom behoefte aan een vangnet, voor onderdak, opvang
of begeleiding. De VNG is tegen een «welzijnsbrede» wet die ook
andere doelgroepen van de Welzijnswet bestrijkt, zoals jeugd, nieuwkomers
en risicogroepen. De Welzijnswet blijft in de visie van gemeenten gehandhaafd
met het doel de participatie, cohesie en integratie van die groepen te bewerkstelligen.
Daarbij is de algemene opdracht die in de Welzijnswet is geformuleerd afdoende
om bijvoorbeeld voor jeugd voorzieningen te bieden op lokaal niveau. Een aangescherpt
kader op dit terrein past volgens de VNG niet bij lokaal maatwerk».28 (CDA)Kan worden toegelicht waar het financiële voordeel
voor de overheid met betrekking tot de WMO op langere termijn vandaan komt?
(blz. 5)102 (PvdA)Is het kabinet zich ervan bewust dat het in de AWBZ
gaat om geïndiceerde zorg, dus zorg waarop mensen recht hebben op grond
van een indicatie? Is het kabinet bekend met de SCP-studie «Typering
van cliënten van AWBZ-gefinancierde verpleging en verzorging»,
waaruit blijkt dat mensen over het algemeen terecht een beroep doen op AWBZ-zorg?
Hoe verhoudt dit zich tot het gesignaleerde «leungedrag»? (blz.
9)128 (PvdA)Kan de stelling dat de groei van de AWBZ-uitgaven mede
wordt veroorzaakt door de «latente» vraag, worden toegelicht?
Volgt uit de conclusie van het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP) dat de
potentiële vraag veel hoger ligt dan de vervulde vraag nu juist niet
dat veel mensen die gebruik zouden kunnen maken van AWBZ-zorg dat niet doen,
bijvoorbeeld omdat zij een beroep doen op mantelzorg en vrijwilligerswerk
of doordat zij zorg mijden? Wat is, gezien de conclusie dat de potentiële
vraag naar zorg veelal niet wordt vervuld, nog de omvang en importantie van
het gesignaleerde probleem met betrekking tot de AWBZ-uitgaven? (blz. 18)177 (PvdA)Kan het kabinet cijfermatig uiteenzetten waarom zij
verwacht dat de hele operatie een kostenbesparing zal opleveren? Is niet veeleer
sprake van een verschuiving van kosten van het Rijk naar de gemeenten en burgers?292 (ChristenUnie)Welk bedrag wordt bespaard met de invoering van de
WMO? (blz. 1)Uit onderzoek van het SCP en het RIVM naar onder meer de ontwikkeling
van de vraag naar verpleging en verzorging voor ouderen (Ouderen nu en in
de toekomst; Gezondheid, verpleging en verzorging 2000–2020; RIVM/SCP
2004) blijkt dat er een aanzienlijk verschil bestaat tussen de potentiële
vraag naar zorg gelet op (de ontwikkeling van) een aantal gezondheidskenmerken
van de bevolking en het feitelijke gebruik van zorgvoorzieningen. Mensen kiezen
voor een belangrijk deel andere oplossingen zoals via mantelzorg, zelforganisatie
van huishoudelijke zorg en ondersteuning. Het feitelijk gebruik blijkt niet
alleen af te hangen van objectieve gezondheidskenmerken, maar ook van bijvoorbeeld
opleiding en inkomen. Met het wegvallen van vaste budgettaire kaders en het
ontbreken van beheersende prikkels in het systeem, zowel aan de vraag- als
aan de aanbodzijde, is een tendens waarneembaar dat zelforganisatie plaatsmaakt
voor het verzilveren van (potentiële) AWBZ aanspraken. Ook de introductie
van de persoonsgebonden budgetten speelt daarbij een rol. Als dat doorzet
komen we uit op een niveau zoals in de brief aangegeven. Door een goede ondersteuning
in de directe omgeving van mensen kan in veel gevallen een zwaardere zorgvraag
worden voorkomen dan wel worden uitgesteld. Daartoe strekt de WMO. De WMO
samen met te nemen beheersmaatregelen in de AWBZ zorgen er voor dat sprake
kan zijn van een beheerste groei van de AWBZ.29 (CDA)Hoe zal van dit stelsel een krachtige impuls tot extramuralisering
uitgaan? Bedoelt het kabinet steeds een door de cliënt gewenste extramuralisering?
(blz. 6)161 (PvdA)Kan worden toegelicht hoe de beoogde beweging van intra-
naar extramurale zorg wordt gestimuleerd nu een «knip» wordt gelegd
tussen de financiering van intramurale (AWBZ) en extramurale (WMO) zorg?172 (PvdA)Op welke wijze zal de WMO zorgen voor de gewenste stimulans
van de extramuralisering van de ouderenzorg en bijbehorende essentiële
voorzieningen, zoals de beschikbaarheid van 24-uurszorg en een goede zorginfrastructuur?
Acht het kabinet zich hiervoor nog verantwoordelijk? Waarom komt er, naast
het overhevelen van de bestaande subsidieregeling van 50 miljoen euro, geen
extra geld beschikbaar voor de extramuralisering?213 (VVD)Bent u, gezien de toename van het scheiden van wonen
en zorg, bereid het budget voor de stimuleringsregeling te verhogen terwijl
het budget van VWS in de Wet ziekenhuisvoorzieningen (WZV) afneemt?Het beleid rond de WMO sluit aan op de wens van de burger om zo lang mogelijk
zelfstandig in de vertrouwde wijk te (blijven) wonen. Recente onderzoeken
(zie bijvoorbeeld de Rapportage ouderen 2004 van het SCP) geven aan dat er
grote behoefte bestaat aan geschikte woningen voor mensen met een beperking
en dat mensen die zelfstandig wonen zich prettiger voelen dan mensen die in
een intramurale setting verblijven.De WMO stimuleert de extramuralisering omdat enerzijds vanuit de optiek
van de burger samenhang wordt aangebracht in ondersteuningsachtige zaken als
huishoudelijke hulp, (welzijns)diensten, wonen en woonvoorzieningen, vervoer
etc. en anderzijds duidelijker dan voorheen een regisseur wordt aangewezen,
i.c. de gemeente. De 24-uurszorg, en dat betreft goeddeels de functies persoonlijke
verzorging en verpleging, zal vooralsnog vanuit de AWBZ aangeboden blijven
en dat geldt ook voor de daarvoor benodigde zorginfrastructuur (wijkzorgsteunpunten
e.d.). Onvermijdelijk is er dus evenals voorheen sprake van een «knip»
tussen AWBZ en gemeentelijke voorzieningen, maar de WMO zorgt voor een betere
afbakening en samenhang.Voor de zorginfrastructuur bestaat een tijdelijke CTG-beleidsregel die
naar planning per 1 januari 2006 zal worden vervangen door een structurele
regeling. Voor zover wijksteunpunten gericht zijn op de levering van (welzijns)diensten
ligt er in het kader van de WMO een taak voor de gemeenten. Met de inwerkingtreding van de subsidieregeling «Diensten bij wonen
met zorg» per 1 januari 2004 is de oude subsidieregeling Extramurale
dienstverlening geëxpireerd, terwijl het budget werd verhoogd van 31
miljoen euro (2003) naar ongeveer 50 miljoen euro (2004). Na één
jaar zal de regeling door het CVZ worden geëvalueerd en daarbij zal tevens
worden bezien of de beschikbare middelen voldoende waren gelet op de doelstelling
van de regeling.30 (CDA)Hoe beoordeelt het kabinet de huidige situatie waarin
de door de burger te dragen kosten voor AWBZ zorg en ondersteuning in een
extramurale situatie soms hoger uitvallen dan een intramurale opname? (blz.
6)144 (PvdA)Houdt het kabinet, als zij zegt dat mensen zelf verantwoordelijk
zijn voor hun woonfunctie en die dus zelf moeten betalen, rekening met de
vraag of zij die voorziening ook kunnen betalen? Zo ja, hoe? Zo neen, waarom
niet? Is het kabinet zich ervan bewust dat door bezuinigingen op de huursubsidie
dit «vangnet» aan kracht inboet? Is het kabinet bereid alvorens
een groot deel van het wonen uit de AWBZ te schrappen de gevolgen hiervan
te onderzoeken voor mensen met een laag inkomen? Zo ja, wanneer kan de Kamer
de resultaten hiervan tegemoet zien? Zo neen, waarom niet? (blz. 23)Een doelmatige uitvoering van de AWBZ is het uitgangspunt. Zoals eerder
toegezegd, zullen omslagpunten worden vastgesteld die de grens aangeven van
de te verlenen extramurale zorg.In de brief van 15 september 2003 over de opgave op het terrein van
wonen, zorg en welzijn (TK, 2002 – 2003, 26 631, nr. 37) en het
daarop gebaseerde actieplan van 5 juli 2004 is nadrukkelijk aangegeven
dat de te realiseren woningen betaalbaar moeten zijn. De wens van de burger
om zelfstandig te (blijven) wonen is niet nieuw en er bestaat inmiddels ruime
variatie in woonzorgwelzijnarrangementen. Een tweetal recente onderzoeken
geeft inzicht in de betaalbaarheid voor mensen met lage inkomens. Het betreft
een in opdracht van VWS door Price WaterHouseCoopers uitgevoerd onderzoek
naar kostenverschillen in intra- en extramurale verzorgingshuiszorg en een
in opdracht van het College voor Zorgverzekeringen (CVZ) door SCP en SEO (Stichting
voor Economisch Onderzoek, Universiteit van Amsterdam) uitgevoerd onderzoek
«Kosten en baten van extramuralisering». Uit beide onderzoeken
blijkt dat de maatschappelijke kosten (AWBZ, Wvg, huursubsidie) bij extramurale
oplossingen lager zijn dan in een intramurale setting. Tevens blijkt uit deze
onderzoeken dat extramurale oplossingen ook voor mensen met een laag inkomen
betaalbaar zijn, maar dat het vrij besteedbaar inkomen wel lager is dan in
een intramurale setting, waar een «zakgeldregeling» geldt. De
financiële gevolgen van extramuralisering hangen ook af van de keuzes
die partijen maken bij het opzetten van woonzorgwelzijnarrangementen. De naar
verwachting positieve effecten van de «verzilveringsregeling»
zijn in beide onderzoeken nog niet meegenomen.31 (CDA)Er wordt veel van gemeenten geëist. Kunnen gemeenten
dit aan? Is datgene wat de WMO van gemeenten eist vergelijkbaar met de welzijnswet
en de WVG. Hoe denkt het kabinet dat een sociaal netwerk opgebouwd kan worden
en onderhouden kan worden (blz. 6).Gemeenten hebben veel ervaring opgedaan met de verantwoordelijkheden die
voortvloeien uit de Welzijnswet 1994 en de Wvg. Onderzoek1 laat zien dat gemeenten deze verantwoordelijkheden aankunnen. In het
kader van de WMO komen er nieuwe taken bij. Deze taken hebben nauwe raakvlakken
met de al gedecentraliseerde bevoegdheden. Wel hebben gemeenten tijd nodig
om zich organisatorisch goed voor te bereiden.Burgers zijn in eerste instantie zelf verantwoordelijk voor het opbouwen
en onderhouden van een sociaal netwerk. Indien burgers om diverse redenen
dit niet kunnen (beperkte sociale vaardigheden, gebrekkige mobiliteit) kan
de gemeente hierbij ondersteuning bieden, bijvoorbeeld via het organiseren
van sociaal-culturele activiteiten, huisbezoeken, etc. Daarnaast kan de gemeente
via haar vrijwilligersbeleid, beleid voor mantelzorgondersteuning, wijkorganisaties
et cetera, sociale samenhang en initiatieven van burgers bevorderen.32 (CDA)Kan worden toegelicht waarom landelijke cliëntenorganisaties
vrezen voor mindere voorzieningen in de WMO dan in de AWBZ? Op welke wijze
worden deze cliëntenorganisaties bij het beleid betrokken en hoe wordt
hun onrust weggenomen? (blz. 6)Landelijke cliëntenorganisaties hechten aan landelijke afspraken
en centraal geregelde rechten. De WMO geeft ruimte aan lokaal maatwerk en
lokale initiatieven. Gelet op de mogelijkheden van een outreachende benadering
op lokaal niveau verwacht ik dat het aantal voorzieningen in de WMO beter
zijn dan nu. Landelijke cliëntenorganisaties zijn in het voortraject
betrokken. Zij hebben aan mij hun zorgen over de ontwikkelingen geuit. Door
veel in gesprek te blijven en hun te wijzen op het belang van goede lokale
belangenbehartiging en de rol die zij bij het versterken van deze lokale belangenbehartiging
kunnen spelen, kan een deel van deze zorgen wellicht worden weggenomen.Ik sta op het standpunt dat de landelijke organisaties er goed aan zouden
doen dat ook zij zich sterker lokaal oriënteren en manifesteren.33 (CDA)In de WMO ligt de nadruk op eigen verantwoordelijkheid.
Dit uitgangspunt kan in de praktijk ook tot moeilijkheden leiden. Hoe denkt
het kabinet dat werkende ouders met kinderen hun verantwoordelijkheid ten
opzichte van de grootouders kunnen waarmaken? Is hier niet sprake van een
wezenlijk probleem van de samenleving waarin wordt gestreefd naar een steeds
hogere arbeidsparticipatie?Het combineren van zorg en arbeid in de situatie zoals die wordt geschetst
in de vraag, is niet iets dat je zo maar doet. Er zal vaak het nodige moeten
worden geregeld en georganiseerd voordat de mantelzorger in staat is de zorg
voor de kinderen en voor de eigen ouders op adequate wijze op zich te nemen.
In elke individuele situatie zullen de omstandigheden die leiden tot de beslissing
al dan niet zorg te verlenen anders liggen. Een algemeen antwoord op de vraag
kan dan ook niet worden gegeven. Wel is het zo dat een aantal ontwikkelingen
er toe heeft bijgedragen dat mensen deze beslissing gemakkelijker kunnen nemen.
Daarbij refereer ik aan de projecten Dagindeling en de levensloopregeling
die in het kader van het combineren van zorg en arbeid worden gehouden.34 (CDA)Kan concreet worden toegelicht dat door de overgang
van AWBZ naar WMO de bureaucratie daadwerkelijk zal afnemen? (blz. 7)74 (PvdA)Hoe wordt de doelstelling «minder bureaucratie»
in de praktijk gebracht? Waaraan kan worden afgemeten of de doelstelling wordt
bereikt en op welk moment? (blz. 3)299 (ChristenUnie)Kan worden toegelicht hoe de WMO leidt tot minder onnodige
bureaucratie en minder schotten? Wat vindt het kabinet van de
kritiek dat met de WMO juist nieuwe schotten ontstaan? (blz. 8)In de WMO is niet gekozen voor gedetailleerde voorschriften waaraan gemeenten
moeten voldoen. Uit ervaringen in het verleden blijkt dat een dergelijke aanpak
uitmondt in een woud van voorschriften en regels, wat vervolgens bij de uitvoering
gepaard gaat met vergaande bureaucratie. De WMO benoemt algemene prestatievelden
waarbinnen gemeenten moeten presteren. Bij de uitwerking van deze prestatievelden
krijgen gemeenten ruime beleidsvrijheid waardoor lokaal maatwerk mogelijk
wordt. Het aantal schotten neemt niet toe. Voor die mensen die uitsluitend
gebruik maken van lichte vormen van ondersteuning, zoals huishoudelijke verzorging,
zal het aantal systemen waar zij mee te maken hebben juist afnemen, omdat
zij geen gebruik meer hoeven te maken van de AWBZ.35 (CDA)Hoe zwaar weegt de zorgplicht van de gemeente in de
WMO? Welke garanties zijn er (of bouwt het kabinet in) om de bereikbaarheid
van de zorg te vergroten in de WMO ten opzichte van de AWBZ?Zie het antwoord op vraag 21.36 (CDA)De invulling van de WMO wordt gezien als een proces.
Kan dit worden toegelicht? Waaraan moeten we dan denken? (blz. 9)100 (PvdA)Met welke onderdelen uit andere wettelijke kaders zou
de WMO kunnen worden uitgebreid? Aan welke termijn wordt gedacht? (blz. 9)277 (D66)Zijn er mogelijkheden om van de WMO een aanbouwwet
te maken, waarbij niet alles in een keer overgaat, maar stap voor stap, te
beginnen bij de huidige gemeentelijke taken zoals welzijnsvoorzieningen en
de voorzieningen voor mensen met een beperking?In eerste instantie richt de WMO zich op vormen van maatschappelijke ondersteuning
die nu in drie verschillende wettelijke kaders zijn neergelegd (Welzijnswet
1994, Wvg en AWBZ). Het is denkbaar dat het wenselijk is andere taken van
de gemeente, noodzakelijk om de regiefunctie te realiseren, hierin neer te
leggen. Op dit moment bezie ik de mogelijkheid om delen van de WCPV op termijn
een plek binnen de WMO te geven en onder welke voorwaarden dit dient te geschieden.
In die zin zou de WMO een «aanbouwwet» genoemd kunnen worden.37 (CDA)De lokale overheden hebben de verantwoordelijkheid
om WMO beleid te voeren waarbij de rijksoverheid randvoorwaarden stelt. De
rijksoverheid blijft ook systeemverantwoordelijk. Welke verantwoordelijkheid
heeft de rijksoverheid in de situatie dat blijkt dat in gemeente A de beleidsverantwoordelijkheid
voor de WMO in het geheel niet wordt genomen? Hoe zal de rijksoverheid dan
optreden? Wat gebeurt er indien een gemeente in het kader van de WMO niet
presteert en via de lokale politiek geen correctie optreedt? (blz. 9 en 10)Gelet op de ervaringen van de gemeenten op het terrein van de Wvg en de
Welzijnswet verwacht ik dat ze de nieuwe verantwoordelijkheden goed aankunnen.
Ik heb er vertrouwen in dat de lokale democratie goed functioneert en dat
de gemeenteraad een (incidentele) slechte uitvoering zal corrigeren. In het
systeem wil ik hiertoe bovendien nog een extra prikkel inbrengen door samen
met de VNG een monitor- en benchmark informatiesysteem te ontwikkelen, waarbij
ook burgers gemeenten met elkaar kunnen vergelijken. En ook de
Rijksoverheid goed geïnformeerd blijft over het functioneren en de resultaten
van het systeem.Ten aanzien van het onverhoopt niet functioneren van gemeenten en de wegen
die dan openstaan om daarop te corrigeren geldt een «drietrapsraket».a. Als een gemeente op het belangrijke brede gebied van de maatschappelijke
ondersteuning zijn taken in het geheel niet waarmaakt, dat wil zeggen de bepalingen
in de WMO aan zijn laars lapt, dan is conform de inrichting van het binnenlands
bestuur het in eerste instantie aan het provinciebestuur om een nalatige gemeente
te wijzen op haar verantwoordelijkheid. De Gemeentewet voorziet in een ingrijpen
door het provinciebestuur op grond van taakverwaarlozing. Dit is een zwaar
middel dat in de historie weinig feitelijk is toegepast omdat bestuurlijke
druk bijna altijd voldoende is gebleken.b. De situatie dat een gemeente één of meerdere prestatievelden
niet invult in het verplicht op te stellen beleidsplan, wil ik ondervangen
door in de WMO verplicht te stellen, dat gemeenten een lokale toetsingscommissie
instellen waarin in ieder geval ook de gebruikersorganisaties vertegenwoordigd
zijn en dat Burgemeester en Wethouders niet eerder een beleidsplan aan de
gemeenteraad voorleggen dan nadat deze toetsingscommissie daarover zijn advies
heeft uitgebracht. Dat advies zal ook bij het beleidsplan wordt gevoegd dat
naar de gemeenteraad gaat.c. De situatie dat een gemeente wel een adequaat beleidsplan heeft opgesteld,
dat ook op een positief advies van de lokale toetsingscommissie kon rekenen,
maar dat in de praktijk niet wordt uitgevoerd wil ik ondervangen door te bezien
of aan het beleidsplan de verplichting tot het opstellen van een verordening
kan worden gekoppeld waar het gaat om individuele verstrekkingen. Tegen beschikkingen
die op grond van deze verordening worden afgegeven kunnen individuele burgers
op grond van de Algemene Wet Bestuursrecht bezwaar maken. Daarbij staat uiteindelijk
de weg naar de rechter open. Overigens wordt een eventuele weigering om te
beslissen ook als een (negatieve) beslissing opgevat waartegen bezwaar kan
worden gemaakt.De uitvoering van de wet door de gemeenten zal worden gemonitord.38 (CDA)Er is een gemeentelijke verantwoordelijkheid in het
kader van de Wet collectieve preventie volksgezondheid (WCPV). Is het de bedoeling
om de keuzevrijheid ten aanzien van de invulling van het jeugdgezondheidsbeleid
in zijn geheel over te laten aan de gemeenten? Kan worden toegelicht hoe de
taken op het terrein van het jeugdbeleid en de ambulante verslavingszorg binnen
de WMO worden gepositioneerd? (blz. 11)113 (PvdA)Kan worden toegelicht welke onderdelen van het jeugdbeleid
onderdeel kunnen worden van de WMO en op welke wijze dit gebeurt? (blz. 11)Zoals ik in de brief van 23 april jl. heb aangegeven is het de bedoeling
dat de gemeentelijke taken op de verschillende beleidsterreinen in de WMO
worden beschreven in prestatievelden.Het algemene lokale jeugdbeleid maakt deel uit van enkele bredere prestatievelden,
zoals «algemene voorzieningen op het terrein van maatschappelijke participatie
en ondersteuning» en «voorzieningen op het terrein van informatie
en advies voor maatschappelijke ondersteuning». Het gaat hier om algemene
voorzieningen die door alle jeugdigen en hun ouders gebruikt kunnen worden.
Preventieve voorzieningen die specifiek bedoeld zijn voor kinderen, jeugdigen
of ouders met problemen met opgroeien en opvoeden zijn in een apart prestatieveld
ondergebracht. Door deze voorzieningen onder te brengen in een
afzonderlijk prestatieveld wil ik benadrukken dat een optimale invulling ervan
noodzakelijk is om problemen met opgroeien en opvoeden in een zo vroeg mogelijk
stadium aan te kunnen pakken.In eerdergenoemde brief is een onderzoek aangekondigd naar de vraag welke
taken uit de WCPV in aanmerking komen voor onderbrenging in de WMO. Een van
die (mogelijke) taken betreft de jeugdgezondheidszorg. Het daar aangekondigde
onderzoek of deze onderbrenging tot de mogelijkheden behoort en zo ja onder
welke voorwaarden, vindt thans plaats.Een deel van de door gemeenten gefinancierde ambulante verslavingszorg,
namelijk methadonbehandeling, is direct gerelateerd aan de zorg zoals omschreven
in de Zorgverzekeringswet. Om die reden is besloten de financiering daarvan
over te hevelen van Welzijnswet/gemeenten naar Zorgverzekeringswet. Voor alle
duidelijkheid: de overige gemeentelijke taken binnen het verslavingsbeleid,
zoals preventie, opvang en overlastbestrijding, blijven bij de gemeenten.39 (CDA)Op welke wijze wordt bevorderd dat in alle gemeenten
krachtige cliëntenorganisaties zullen functioneren? (blz. 12)47 (CDA)In de WMO wordt primair een rol verondersteld voor
landelijke belangenorganisaties om een krachtige lokale organisatie van burgers
op te zetten. Wat heeft het overleg met deze organisaties tot nu toe opgeleverd?
Zijn de bewindslieden van plan deze organisaties daarbij te ondersteunen?
Zo ja, is het de bedoeling aan deze ondersteuning voorwaarden te verbinden
die de samenhang van activiteiten landelijk en lokaal bevorderen? Kan de Kamer
worden geïnformeerd over de effecten van de huidige ondersteuning van
de Federatie van Ouderverenigingen (FvO) en de Chronisch zieken en Gehandicapten
Raad Nederland (CG-raad) om hun regionale infrastructuur ten behoeve van de
collectieve belangenbehartiging te versterken?93 (PvdA)Op welke manier wordt gegarandeerd dat lokale cliëntenorganisaties
goede ondersteuning krijgen en worden opgeleid om te zorgen dat ze op lokaal
niveau belangen goed behartigen? (blz. 8)94 (PvdA)Heeft het kabinet gedachten over de manier waarop mensen
met een handicap en beperking zich het beste vertegenwoordigd weten of hun
belangen behartigd zien? Gaat dat alleen via vertegenwoordiging in lokale
cliëntenorganisaties, of ook langs andere wegen, zoals het versterken
van het recht op informatie of opleiding, of belangenbehartiging via landelijke
organisaties of juridische ondersteuning op landelijk niveau? (blz. 8)96 (PvdA)Erkent het kabinet dat lokale cliëntenorganisaties
sterker zijn in belangenbehartiging indien ze kunnen beschikken over deskundige
ondersteuning vanuit landelijke belangenorganisaties? (blz. 8)116 (PvdA)Is het kabinet bereid cliëntenorganisaties structureel
financieel te stimuleren zodat zij daadwerkelijk invulling kunnen geven aan
lokale belangenbehartiging in het kader van de WMO?220 (VVD)Voor het slagen van de WMO is het van levensbelang
dat belangengroepering zich lokaal manifesteren en organiseren. Een voorwaarde
die overigens ook gold voor de modernisering AWBZ. Wie gaat de organisatie
daarvan op zich nemen? Is het mogelijk om de verschillende geldstromen voor
ondersteuning van belangengroepen, via rijksoverheid, provincies en gemeenten,
allemaal onder te brengen in één landelijke regeling?310 (ChristenUnie)Hoe ziet het kabinet de rol van de (nationale) overheid
bij het stimuleren van landelijke organisaties om belangenbehartiging lokaal
te organiseren? (blz. 12)In aanloop naar de brief van 23 april jl. is met belangenorganisaties
in algemene zin gesproken over de WMO. Over de invulling van belangenbehartiging
op lokaal niveau is nog geen verder overleg gevoerd in afwachting van het
overleg met uw Kamer.In het kader van de Meerjarenafspraken is de lokale en regionale belangenbehartiging
de afgelopen jaren gestimuleerd zowel binnen de ouderensector (Versterking
Patiënt in de regio, zgn. VPR-programma) als binnen de gehandicaptensector
(Versterking Cliëntpositie op regionaal niveau, zgn. VCP-programma).
In de GGZ is er eveneens een programma voor regionale belangenbehartiging
geweest. Het VPR-programma loopt in 2006 ten einde en het programma in de
GGZ dit jaar. Zij zullen geëvalueerd worden. Dat geldt eveneens voor
het VCP-programma. Voor het eind van het jaar verwacht ik de resultaten van
de evaluatie over het laatste programma. De evaluatie biedt inzicht in de
vraag of het VCP-programma het juiste middel is om collectieve belangenbehartiging
op lokaal en regionaal niveau te versterken. Daarbij komt ook de vraag aan
de orde naar de (deskundige) ondersteuning vanuit landelijke organisaties
aan lokale belangenvertegenwoordigers.Goede belangenbehartiging en goede informatievoorziening zijn complementair.
Belangenbehartiging is gericht op de collectieve situatie, informatievoorziening
veelal op het individu. Bovendien maakt de uitwerking van «één
loket» processen transparanter voor burgers.De ervaringen die bij deze programma's zijn opgedaan, zullen bij de nadere
invulling van de versterking van lokale belangenbehartiging een belangrijke
rol spelen. Ik wil eerst de uitkomsten van de evaluaties afwachten voordat
ik uitspraken doe over de inzet van middelen in de toekomst. Ik acht het niet
mogelijk middelen van de diverse overheids-lagen voor belangenvertegenwoordiging
centraal te bundelen. Gemeenten en provincies zijn autonome overheden. Het
rijk heeft over hun subsidiestromen niets te zeggen.40 (CDA)Kan worden toegelicht welke samenhangende visie er
achter de opsomming van prestatievelden schuil gaat? Hoe precies worden de
prestatievelden omschreven?271 (D66)Kan worden toegelicht welke visie er zit achter de
gekozen brede reikwijdte van de WMO en de beschreven prestatievelden? Zou
het de uitvoerbaarheid van de wet ten goede komen als deze brede wet iets
minder breed zou worden opgezet en heel concreet een aantal doelgroepen worden
benoemd?De prestatievelden geven aan wat de taken en verantwoordelijkheden zijn
van gemeenten op het terrein van de maatschappelijke ondersteuning en waarop
zij door burgers aanspreekbaar zijn. Het is de verantwoordelijkheid van gemeenten
om de prestatievelden in overleg met betrokken partijen nader in te vullen
en deze door het gemeentebestuur te laten vaststellen.Een belangrijk knelpunt de afgelopen jaren is de gebrekkige mogelijkheid
voor gemeenten om regie te voeren geweest. De wenselijkheid om samenhang in
voorzieningen te kunnen creëren in de directe omgeving van kwetsbare
mensen, zoals mensen met een beperking, zorgbehoevende ouderen en psychiatrische
patiënten heeft ten grondslag gelegen aan de gekozen reikwijdte. Gemeenten
moeten mogelijkheid hebben de samenhang tussen «preventieve» voorzieningen
van een meer algemeen karakter en «ondersteunende»
voorzieningen van een individueel karakter optimaal vorm te geven voor alle
burgers. Om die reden is versmalling van het WMO beleidsterrein en beperking
tot een aantal doelgroepen ongewenst.41 (CDA)Hoe wordt voorkomen dat de verplichte planvorming op
lokaal niveau tot een toename van bureaucratie leidt?Doordat het gemeentebestuur haar algemene beleid op het terrein van de
maatschappelijke ondersteuning voor een langere periode (één
keer per vier jaar) vastlegt, weten burgers waar ze op kunnen rekenen. Doordat
dit éénmaal in de vier jaar in één nota gebeurt,
wordt bureaucratie zo veel mogelijk beperkt.42 (CDA)Het primaat van de uitvoering WMO wordt gelegd bij
de private partijen en de gemeente krijgt de regierol. Hoe beoordeelt het
kabinet de suggestie om bij de WMO, net als destijds bij de decentralisatie
van de onderwijshuisvesting, een OOGO (op overeenstemming gericht overleg)
in te voeren, en daarmee partijen te dwingen tot goede lokale samenwerking
en afstemming?De gemeente is voor de realisering van de doelen van de WMO deels afhankelijk
van de inspanningen en middelen van andere partijen. Veelal zijn de bevoegdheden
en verantwoordelijkheden van deze partijen geregeld in specifieke wet- en
regelgeving. Op basis van het Besluit Beheer Sociale Huursector (BBSH) moeten
bijvoorbeeld woningcorporaties jaarlijks het initiatief nemen tot een overleg
met de gemeente over hun voornemens in relatie tot het gemeentelijke beleid
ten aanzien van het wonen. Als regisseur zullen gemeenten streven naar overeenstemming
met de andere betrokken partijen. Dit hoeft in het kader van de deregulering,
dan ook niet expliciet in de wet te worden opgenomen.43 (CDA)Hoe kan worden voorkomen dat gemeenten vanuit hun regierol
uitsluitend contracten afsluiten met grote geïntegreerde aanbieders van
voorzieningen? Wordt het belang gezien van een divers aanbod en hoe kan een
dergelijk divers aanbod op gemeentelijk niveau worden gewaarborgd? Welke rol
is in dit verband weggelegd voor de Nederlandse Mededingingsautoriteit (NMa)?De praktijk wijst uit dat gemeenten in toenemende mate activiteiten inkopen
en dus aanbesteden aan lokale/regionale en wellicht landelijke (maatschappelijke)
instellingen. Daarnaast zullen er ongetwijfeld subsidierelaties blijven bestaan
tussen gemeenten en lokale en vaak kleinere welzijn/zorginstellingen, omdat
deze instellingen de lokale doelgroepen goed kennen en goed op de hoogte zijn
van de lokale infrastructuur. In de WMO staat het gemeenten vrij om contracten
af te sluiten met aanbieders. Ik hecht hierbij aan pluriformiteit van het
aanbod, vooral ook omdat daar vraag naar is vanuit de burger. Ik kan mij voorstellen
dat over de keuze van de aanbieder door de gemeente overleg wordt gevoerd
met (organisaties van) burgers. Daarnaast heeft een gemeente andere mogelijkheden
om de keuzevrijheid van burgers te waarborgen, bijvoorbeeld door te kiezen
voor een vorm van persoonsgebonden budget.De Nederlandse Mededingingsautoriteit verricht het generiek mededingingstoezicht
op basis van de Mededingingswet. Deze is van toepassing op de economische
activiteiten van ondernemingen, voor zover daarbij sprake is van mededinging.
Met inachtneming van het recente FENIN-arrest kunnen de inkoop-
en regieactiviteiten van de gemeente ten behoeve van de uitvoering van de
WMO niet als economische activiteiten worden gekwalificeerd. Toepassing van
de Mededingingswet op de inkoop en regie door gemeenten is dan ook thans niet
voorstelbaar. Voor wat betreft de aanbieders is het uiteindelijk aan de NMa
om te beoordelen of zij aanbieders binnen de context van de WMO zal kwalificeren
als «ondernemingen», en daar dientengevolge de Mededingingswet
op toe te passen.44 (CDA)Komt het voor dat gemeenten zich (in het verleden)
garant hebben gesteld voor bepaalde aanbieders? Beseft het kabinet in dat
verband het gevaar van belangenverstrengeling indien gemeenten de beschikking
krijgen over gelden in het kader van de WMO? Hoe kan worden voorkomen dat
overwegingen van kwaliteit bij het gunnen van contracten uit beeld raken?Het komt nog in veel gevallen voor dat gemeenten garant staan voor door
zorginstellingen opgenomen leningen. Dat was in het verleden zeer gebruikelijk.
Tegenwoordig is deze functie overgenomen door het Waarborgfonds voor de zorgsector.
Het gaat daarbij om leningen aan intramurale instellingen, ter financiering
van hun onroerendgoed.Gelet daarop zie ik niet in waarom de overheveling van een aantal extramurale
activiteiten naar de gemeenten in het kader van de WMO, tot gevaar voor de
kwaliteit zou leiden bij het gunnen van contracten.45 (CDA)Moeten gemeenten de WMO Europees aanbesteden? Moeten
(thuiszorg-)organisaties die een deel van hun inkomsten via de WMO genereren
zelf ook hun (onderliggende) contracten Europees aanbesteden? Welke criteria
gaan er op dit punt voor de WMO gelden?Gemeenten zijn in algemene zin aanbestedende diensten. Zij dienen daarom
volgens de Europese richtlijnen werken, leveringen en diensten, (Europees)
aan te besteden. Dat geldt ook voor werkzaamheden die voortvloeien uit de
WMO en die door de gemeente worden uitbesteed.Of thuiszorgorganisaties ook zelf moeten aanbesteden, is onder andere
afhankelijk van het antwoord op de vraag of zij in hoofdzaak door een andere
aanbestedende dienst (zoals een gemeente) gefinancierd worden.Er gelden geen specifieke criteria op dit punt voor de WMO. Het ligt ook
niet in de bedoeling dat er in dit verband specifieke criteria worden vastgesteld.46 (CDA)Ziet het kabinet het belang van identiteitsgebonden
instellingen met een landelijke functie (evangelische opvang, opvang voor
ex-gedetineerden)? Zo ja, hoe ziet de financiering van dergelijke voorzieningen
binnen de WMO er uit?312 (ChristenUnie)Erkent het kabinet het belang van identiteitsgebonden
instellingen met een landelijke functie? Hoe worden deze instellingen in de
toekomst gefinancierd? (blz. 12)Het kabinet ziet wel het belang van het bestaan van identiteitsgebonden
instellingen. Voor taken die onder de verantwoordelijkheid van de gemeenten
vallen op basis van de WMO, zal de financiering van activiteiten van deze
instellingen echter door gemeenten moeten gebeuren. Gemeenten zullen bij het
opstellen van het beleid m.b.t. WMO taken en bij het selecteren van aanbieders
voor de uitvoering van de beschreven activiteiten (organisaties van) burgers
betrekken. Zo kan het aanbod worden afgestemd op de vraag en zullen ook identiteitsgebonden
instellingen bestaansrecht houden. De gemeente kan hiervoor tevens
het instrument van het persoonsgebonden budget gebruiken.47 (CDA)In de WMO wordt primair een rol verondersteld voor
landelijke belangenorganisaties om een krachtige lokale organisatie van burgers
op te zetten. Wat heeft het overleg met deze organisaties tot nu toe opgeleverd?
Zijn de bewindslieden van plan deze organisaties daarbij te ondersteunen?
Zo ja, is het de bedoeling aan deze ondersteuning voorwaarden te verbinden
die de samenhang van activiteiten landelijk en lokaal bevorderen? Kan de Kamer
worden geïnformeerd over de effecten van de huidige ondersteuning van
de Federatie van Ouderverenigingen (FvO) en de Chronisch zieken en Gehandicapten
Raad Nederland (CG-raad) om hun regionale infrastructuur ten behoeve van de
collectieve belangenbehartiging te versterken?Zie het antwoord op vraag 39.48 (CDA)Sluit de gemeentelijke rol van regisseur de gemeentelijke
rol van uitvoerder uit? (blz. 14)117 (PvdA)Acht het kabinet het een verantwoordelijkheid van de
gemeente om te bepalen of particuliere organisaties de voorzieningen leveren
dan wel dat de gemeente zelf als «leverancier» van de diensten
optreedt? Zo neen, waarom niet? (blz. 12)Indien er geen partijen zijn op lokaal/regionaal niveau die bepaalde voorzieningen
kunnen realiseren die nodig zijn voor het door de gemeente gevoerde beleid
voor de maatschappelijke ondersteuning, kan de gemeente uiteindelijk besluiten
om deze zelf uit te voeren.49 (CDA)In hoeverre wordt in de WMO nog gewerkt met centrumgemeenten
zoals die momenteel gelden voor de doeluitkeringen in de verslavingszorg en
maatschappelijke opvang? (blz. 15)51 (CDA)Bij verdeling van de WMO middelen zal rekening worden
gehouden met het feit dat bepaalde prestatievelden alleen in centrumgemeenten
voorkomen. Hoe wordt omgegaan met relatief kleine gemeenten die een grote
populatie hebben van mensen die een beroep zullen doen op voorzieningen uit
de WMO? (blz. 16)Het kabinet wil bij het prestatieveld maatschappelijke opvang, vrouwenopvang
en huiselijk geweld het geld aan de centrumgemeenten toedelen, zoals vermeld
in de contourenbrief.Het rekening houden met de bijzondere situatie voor het prestatieveld
maatschappelijke opvang/verslavingsbeleid en vrouwenopvang betekent dat de
centrumfunctie van de centrumgemeente in stand blijft. Een centrumgemeente
behoudt haar regionale verantwoordelijkheid. Deze constructie waarborgt tevens
de crisisopvangfunctie. Ik ben dus voornemens om het systeem van centrumgemeenten
te handhaven, maar wil wel bezien óf financiering mogelijk is via de
(nieuwe) verdeelmaatstaven van het gemeentefonds zonder dat tot kapitaalvernietiging
voor de instellingen op de onderhavige terreinen leidt.50 (CDA)Hoe kan de gemeente de regierol ten opzichte van de
woningbouwcorporatie waarmaken indien deze corporaties hun financiële
verantwoordelijkheid niet wensen te nemen? Ziet de rijksoverheid
hierin voor zichzelf een taak?De verantwoordelijkheden van gemeenten en woningcorporaties zijn vastgelegd
in de Woningwet en in het Besluit Beheer Sociale Huursector (BBSH). In het
BBSH zijn prestatievelden geformuleerd voor woningcorporaties die relevant
zijn voor de WMO, zoals het tot stand brengen van huisvesting voor ouderen,
gehandicapten en personen die zorg óf begeleiding behoeven. Ook is
vastgelegd dat de woningcorporatie het gemeentelijke beleid in acht moet nemen.
Daartoe is bepaald dat de gemeente inzage krijgt in de voorgenomen activiteiten
van de woningcorporaties, die actief zijn binnen de gemeente. Op basis van
het BBSH moeten woningcorporaties jaarlijks het initiatief nemen tot een overleg
met de gemeente over deze voornemens in relatie tot het gemeentelijke beleid
ten aanzien van het wonen. De gemeente moet daartoe haar beleid op hoofdlijnen
hebben kenbaar gemaakt. De woningcorporatie en de gemeente kunnen komen tot
concrete afspraken, maar zijn daartoe niet verplicht. Gemeenten hebben geen
formele sanctiemogelijkheden richting woningcorporaties, maar beschikken dus
wel over instrumenten om met woningcorporaties te onderhandelen. In het uiterste
geval, daar waar een corporatie aantoonbaar handelt in strijd met het belang
van de volkshuisvesting, kan de minister van VROM op voorspraak van de gemeente
overgaan tot een aanwijzing aan een woningcorporatie.51 (CDA)Bij verdeling van de WMO middelen zal rekening worden
gehouden met het feit dat bepaalde prestatievelden alleen in centrumgemeenten
voorkomen. Hoe wordt omgegaan met relatief kleine gemeenten die een grote
populatie hebben van mensen die een beroep zullen doen op voorzieningen uit
de WMO? (blz. 16)Zie het antwoord op vraag 49.52 (CDA)Zorginstellingen met een specifieke groep (gehandicapten)
binnen hun instelling en een regionale of zelfs landelijke oriëntatie,
geven aan dat de huidige voorstellen in het kader van de WMO, vooral bij verdere
extramuralisering, tot problemen kunnen leiden. Indien de verblijfsfunctie
op deze specifieke groepen van toepassing blijft dan zullen die problemen
niet optreden. Wat is de visie van het kabinet op dit punt en hoe denkt zij
hier problemen te voorkomen?294 (ChristenUnie)Is het kabinet bereid de «verblijf»definitie
te verruimen, zodat alle vormen van beschermd wonen voor mensen met een handicap
eronder vallen? Zo neen, waarom niet? (blz. 2)Voor het grootste deel van de gehandicapten die in een intramurale setting
verblijven, zal geen wijziging optreden. Daar waar sprake is van de noodzaak
van permanent toezicht of van mensen die niet in staat zijn om de regie over
het eigen leven te voeren, blijft de toegang tot AWBZ-verblijfsvoorzieningen
dus mogelijk. Gehandicapten die in een groep wonen, bijvoorbeeld in een gezinsvervangend
tehuis, maken hier onderdeel van uit.Voor een kleine groep gehandicapten verandert er wel iets. Voor hen die
individueel een zelfstandige woning bewonen en in voldoende mate in staat
zijn de regie over het eigen leven te voeren, acht ik het wenselijk dat zij
zelf de huur betalen en dat het wonen niet langer vanuit de AWBZ wordt bekostigd.
Ik zie daarom geen reden om de voorgestelde definitie van verblijf te verruimen.53 (CDA)Kleine gemeenten hebben als gevolg van de aanwezigheid
van grote instellingen soms relatief veel mensen met beperkingen binnen hun
gemeentegrenzen. Wat betekent de WMO voor kleine gemeenten met een relatief
grote groep mensen die een beroep zullen moeten gaan doen op de WMO?Veelal gaat het hierbij om instellingen waar de bewoners een AWBZ indicatie
voor opname of verblijf hebben. Deze bewoners zullen voor hun zorg en ondersteuning
in belangrijke mate een beroep blijven doen op de AWBZ. Door extramuralisering
kan voor gemeenten die veel instellingen binnen hun gemeentegrenzen hebben
extra vraag voor de WMO ontstaan. Daarmee zal bij de toedeling van de over
te hevelen middelen rekening worden gehouden.54 (CDA)Hoe wordt gewaarborgd dat bij het overhevelen van AWBZ-functies
naar de WMO de opgebouwde deskundigheden, zoals rond verslavingszorg en geestelijke
gezondheidszorg (ggz), niet verloren gaan en dat bovenlokale voorzieningen
en landelijke toegankelijkheid van bijvoorbeeld de vrouwenopvang in stand
wordt gehouden? (blz. 22 en 23)Het is aan gemeenten om te zorgen voor een kwalitatief goed aanbod. Ik
verwacht dat gemeenten daarbij gebruik zullen blijven maken van aanwezige
deskundigheid op dit terrein. Zonodig kunnen dat ook bovenregionaal of landelijk
werkende zorgaanbieders zijn. Verlies van deskundigheid of toegankelijkheid
als gevolg van de overgang naar de WMO is dus niet aan de orde. Veranderingen
treden vooral op aan de zijde van de zorginkoop: bij de WMO krijgt de gemeente
daarbij de regie, in de ZVW de risicodragende zorgverzekeraar en bij de AWBZ
het zorgkantoor.55 (CDA)Waarom wordt dagbesteding voor bijzondere groepen tot
het arbeidsdomein gerekend en niet tot het welzijnsdomein? (blz. 25)Vanuit de principes van inclusief beleid en gelijke behandeling wordt
dagbesteding voor mensen met een handicap en voor psychiatrische patiënten
geacht tot het domein van arbeid te gaan behoren. Iedere beleidssector is
vanuit deze principes immers verantwoordelijk voor het eigen beleidsterrein.
Het kabinet is van mening dat aansturing van de dagbesteding vanuit het arbeidsdomein
past in dit streven. Omdat nu de discussie over de WMO en de houdbaarheid
van de AWBZ wordt gevoerd, wordt dit streven nu omgezet in een concreet voornemen
voor die onderdelen van de AWBZ, waarvoor de overheveling naar arbeid (en
onderwijs) in de lijn der verwachting ligt.56 (CDA)De voormalige Sociaal Pedagogische Diensten (SPD) zijn
bezig met een ingrijpend proces om zich om te vormen tot een basisvoorziening
van laagdrempelige cliëntondersteuners die onafhankelijk van de zorg
gepositioneerd zijn naast mensen met een handicap (MEE). In de brief wordt
verwezen naar dat proces. Het is echter niet duidelijk hoe de uitgangspunten
van deze SPD nieuwe stijl zich verhouden tot de WMO-plannen. Hoe wordt de
onafhankelijkheid straks in het kader van de WMO gewaarborgd? Worden de cliëntondersteuning
als een laagdrempelige basisvoorziening op lokaal niveau beschouwd? Betekent
de ontwikkeling van de één-loketsfunctie dat de huidige MEE-loketten
in de toekomst worden omgebouwd tot WMO-loketten? (blz. 30)Ik ben me ervan bewust na de discussie op 5 november jl. met uw Kamer
in het Algemeen Overleg over SPD Nieuwe Stijl dat onafhankelijkheid en laagdrempeligheid
voor u belangrijke randvoorwaarden voor cliëntenondersteuning zijn. De
ontwikkeling van de éénloketfunctie betekent niet dat de huidige
MEE-loketten in de toekomst worden omgebouwd tot WMO-loketten.De manier waarop cliëntondersteuning en informatievoorziening in
de WMO gestalte krijgen, is iets dat gemeenten mogen bepalen. Daar kunnen
zij de cliëntenorganisaties en de MEE-organisaties bij betrekken. Dat
gebeurt nu al bijvoorbeeld in Haarlem en Almelo. Als uitgangspunt bij de WMO
geldt de beleidsvrijheid van de gemeenten binnen de prestatievelden. Cliëntenondersteuning
maakt onderdeel uit van deze prestatievelden. Er komt geen afzonderlijke wettelijke
voorschriften voor cliëntondersteuning.57 (CDA)Er wordt uiteengezet dat de cliëntondersteuning
voor gehandicapten in de gemeentelijke loketten een plaats dient te krijgen.
Hoe verhoudt dit voornemen zich tot de schaalvereisten voor MEE-organisaties
die een werkgebied van minimaal 625 000 inwoners moeten hebben? (blz.
30)MEE-organisaties hebben een lokale netwerkfunctie en onderhouden in dat
kader contact met de gemeenten. Een MEE-organisatie hoeft niet in elke gemeente
gevestigd te zijn.Ik houd vast aan de eisen die ik heb neergelegd in het SPD Nieuwe Stijl
traject over schaalgrootte. De efficiencyslag die hiermee gemaakt wordt, is
voor MEE-organisaties in het licht van de WMO belangrijk. De ontwikkeling
van SPD Nieuwe Stijl zorgt ervoor dat MEE organisaties vitale en sterke organisaties
zijn en in dit nieuwe krachtenveld kunnen participeren. Ik wil hen de gelegenheid
geven hun veranderingstraject naar behoren af te ronden. Daarom zal de subsidieregeling
voor MEE-organisaties pas in 2008 naar de WMO worden overgeheveld.58 (CDA)Er zijn heldere en eenduidige criteria voor aanspraken
op de AWBZ nodig. Dergelijke criteria dienen door het kabinet zelf te worden
vastgesteld. Hebben aanzetten hiertoe geleid tot minder geïndiceerde
zorg? Zo ja, is de vraag naar voorliggende en welzijnsvoorzieningen hierdoor
toegenomen? Is de druk op gemeentelijke welzijnsvoorzieningen hierdoor eveneens
toegenomen? Kan het kabinet stimuleren dat de welzijnsinstellingen binnen
gemeenten nu al hun toekomstige taak in het kader van de WMO oppakken?De Regionale Indicatieorganen beschikken in de vorm van LVIO-werkdocumenten
over een landelijk uniform afwegingskader per AWBZ-functie om te bepalen of
er aanspraak is op AWBZ-zorg. De werkdocumenten zijn in overleg met betrokken
partijen waaronder CVZ en VWS vastgesteld door de LVIO. Het landelijk meer
uniform kunnen afwegen door de RIO's van een claim op AWBZ-zorg heeft geleid
tot het verduidelijken van de rol van voorliggende voorzieningen en de rol
van mantelzorg. Het landelijk invoeren van de werkdocumenten beoogde ertoe
te leiden dat een claim op AWBZ-zorg steeds op basis van dezelfde soort afwegingen
zou worden vastgesteld, wat inderdaad kan inhouden dat een claim soms lager
wordt vastgesteld. Mocht er in een dergelijk geval behoefte resteren aan bepaalde
ondersteuning vanuit voorliggende voorzieningen dan zou alsnog een beroep
op welzijnsvoorzieningen kunnen worden gedaan. Of dit nu al landelijk tot
meer druk op de gemeentelijke welzijnsvoorzieningen heeft geleid is moeilijk
te zeggen. Met de WMO verandert er in principe niets aan de taak van de gemeenten
op het gebied van de huidige welzijnsvoorzieningen, alleen de
wettelijke grondslag verandert. Extra stimulering is daarom niet nodig.59 (CDA)Kan worden toegelicht welk percentage van de huidige
omvang van het aantal indicaties overblijft in de AWBZ? Welk percentage gaat
naar de WMO en het tweede compartiment? Is het verstandig om de Regionale
Indicatieorganen (RIO's), in het licht van de voorgenomen overhevelingen,
per 1 januari 2005 te centraliseren? Welke winst wordt verwacht met deze
operatie? Hoe grijpt de komst van de WMO in op de gecentraliseerde indicatiestelling?Wanneer de WMO op 1 januari 2006 wordt ingevoerd zijn de verantwoordelijkheden
rond de indicatiestelling als volgt. Het rijk is verantwoordelijk voor indicatiestelling
in de AWBZ. Gemeenten zijn verantwoordelijk voor de toegangsbewaking in de
WMO, al dan niet in een of andere vorm van indicatiestelling. De enkelvoudige
functie huishoudelijke verzorging maakt vanaf 1 januari 2006 deel
uit van de WMO. Dit betreft ongeveer 20% van de indicatiebesluiten die per
jaar worden afgegeven. Dat betekent overigens niet dat 20% van de werklast
van de indicatieorganen hiermee gemoeid is. Veel van deze indicaties worden
telefonische of in mandaat afgegeven. In de GGZ worden op dit moment alleen
indicatiebesluiten afgegeven voor intramurale zorg langer dan een jaar. Voor
de extramurale zorg worden geen indicatiebesluiten afgegeven. Wel wordt door
de aanbieder geregistreerd welke mensen in zorg zijn genomen. De overheveling
van onderdelen van het huidige GGZ pakket heeft dus geen gevolgen voor de
indicatiestelling.Los van de invoering van de WMO is het noodzakelijk om de indicatiestelling
per 1 januari 2005 te centraliseren. Zowel de uniformiteit in de indicatiestelling
en de klantvriendelijke afhandeling van de indicatiestelling dienen te worden
verbeterd. Deze doelen kunnen door de centralisering worden bereikt. Het CIZ
zal flexibel van opzet zijn zodat de organisatie straks goed kan inspelen
op toekomstige ontwikkelingen als bijvoorbeeld de WMO.De motie Van Miltenburg leidt er overigens toe dat eventuele besparingen
bij de indicatiestelling ten goede moeten komen aan de zorg.60 (CDA)Op welke wijze wordt het toekomstige systeem van indicatiestellingen
op elkaar afgestemd? Zou het niet de voorkeur verdienen om RIO's die, naar
tevredenheid van burgers en lokale overheid, breed en integraal indiceren
dit werk tot het in werking treden van de WMO te laten doen? Blijft dit mogelijk
binnen de CIZ?Wanneer per 2005 de indicatiestelling AWBZ wordt uitgevoerd door het CIZ
zullen de zestien CIZ-uitvoeringskantoren waar mogelijk gebruik maken van
de bestaande infrastructuur voor het uitvoeren van de indicaties. Het CIZ
zal hierover in overleg met gemeenten en RIO's tot nadere afspraken komen.
Belangrijk aandachtspunt daarbij is dat het snel en zorgvuldig afhandelen
van indicatieaanvragen zo min mogelijk belast wordt door de opbouw van de
CIZ-uitvoeringskantoren met hun regionale uitvoeringsteams. Verder wil het
kabinet bevorderen dat burgers ook het CIZ -voor toegang tot de AWBZkunnen
bereiken via één (gemeentelijk) loket waar men met meerdere
vragen terecht kan. Dat laat onverlet dat er een strikte functiescheiding
moet zijn tussen een toekenning voor de AWBZ of een toekenning voor de WMO.61 (CDA)De betrokkenheid van lokale organisaties van ouderen
en gehandicapten bij de ontwikkelingen rond de WMO is van groot belang. Daarnaast
is ook overleg met de landelijke koepels zoals het Coördinatie
Samenwerkende Ouderenorganisaties (CSO) en de CG-Raad van belang. Op welke
wijze worden, in het bijzonder op lokaal niveau, deze organisaties en ook
andere vrijwilligersorganisaties in voldoende mate betrokken bij de WMO? Welke
rol is hierbij weggelegd voor de gemeenten?De rol van gemeenten om belangenbehartigers te betrekken bij het beleid
is belangrijk. In de contourennota heb ik daarover gesteld dat het van groot
belang is dat de WMO duidelijk maakt dat betrokkenheid van de burgers en lokale
belangenorganisaties geregeld wordt. Ter voorbereiding op de wet wil ik, evenals
in het eerdere traject, in gesprek treden met de landelijke belangenorganisaties.
Dit onder andere om samen met hen te bezien hoe de lokale belangenbehartiging
kan worden versterkt.62 (CDA)Hoe worden goede voorbeelden voor de uitvoering van
de WMO over het land verspreid? Ziet het kabinet hierin voor zichzelf een
taak weggelegd? Is daar een speciaal plan voor?64 (CDA)De WMO kan leiden tot nieuwe vormen van bureaucratie
bij gemeenten. Ziet het kabinet dit gevaar? Hoe denkt zij te zorgen voor adequate
communicatie met gemeenten en alle andere bij de WMO betrokken partijen? Heeft
het kabinet een implementatieplan voor ogen? Zo ja, kan op hoofdlijnen de
inhoud hiervan worden geschetst?Samen met de VNG werkt VWS aan een implementatieplan. In dat kader wordt
een WMO steunpunt ingericht voor gemeenten. Dit steunpunt heeft een belangrijke
rol in het verspreiden van goede voorbeelden over het land en in de communicatie
over de implementatie naar de gemeenten en het volgen en signaleren van knelpunten
die zich voordoen.63 (CDA)Wat is precies de rol van de provincie in de WMO? Kan
die rol worden toegelicht? Hoe kan worden voorkomen dat er (ongewenste) interferentie
in de regie, de aansturing en/of de uitvoering van de WMO ontstaat tussen
provincies en gemeenten?De WMO is primair gericht op gemeenten en legt de regierol voor het organiseren
van de ondersteuning op lokaal niveau bij gemeenten neer. Op het terrein van
de WMO krijgen provincies conform de huidige taak in de Welzijnswet 1994 een
steunfunctietaak, waarbij zij op verzoek ondersteuning kunnen bieden aan gemeenten
en uitvoerende partijen bij het ontwikkelen van (nieuw) beleid voor maatschappelijke
ondersteuning. Vooral kleinere gemeenten kunnen hiervan gebruik maken. Daarnaast
hebben provincies belangrijke verantwoordelijkheden bij specifieke wet- en
regelgeving die raakvlakken vertonen met de WMO, zoals op het gebied van de
ruimtelijke ordening, verkeer en vervoer en de jeugdzorg.64 (CDA)De WMO kan leiden tot nieuwe vormen van bureaucratie
bij gemeenten. Ziet het kabinet dit gevaar? Hoe denkt zij te zorgen voor adequate
communicatie met gemeenten en alle andere bij de WMO betrokken partijen? Heeft
het kabinet een implementatieplan voor ogen? Zo ja, kan op hoofdlijnen de
inhoud hiervan worden geschetst?Zie het antwoord op vraag 62.65 (CDA)Kan een toelichting worden gegeven over de grens tussen
curatieve zorg en de WMO? Is het niet logisch om kortdurende hulp, die thans
is gesitueerd in de AWBZ en/of de WMO over te hevelen naar het
tweede compartiment om zo een optimale zorgketen te krijgen bij ontslag uit
het ziekenhuis?Het tweede compartiment heeft betrekking op de curatieve zorg. De curatieve
zorg is gericht op genezing. Bij deze zorg wordt ingegrepen op de lichamelijke
of psychische aandoening. De WMO beoogt mensen volwaardig aan de samenleving
te kunnen laten deelnemen. Waar nodig worden burgers met beperkingen daarin
ondersteund. Voor zover het de kortdurende zorg in de AWBZ betreft, is in
de brief van 21 november 2003 (Tweede Kamer 2003–2004, 23 619,
nr. 19) aangegeven dat er in dit stadium voor is gekozen om met ingang van
1 januari 2006 de extramurale GGZ en het eerste jaar van de intramurale
GGZ naar de Zorgverzekeringswet over te hevelen. In die brief is tevens aangegeven
dat in een later stadium wordt bezien of het mogelijk is alle AWBZ-zorg tot
één jaar over te hevelen, met uitzondering van die zorg waarvan
(op basis van diagnostiek) vooraf bekend is of verwacht wordt dat de zorg
langer dan een jaar zal duren. Daarbij gaat het om de zorg die na de inwerkingtreding
van de WMO nog in het pakket zit. Zoals gesteld in de brief van 23 april
is de kortdurende zorg bij ziekenhuisopname verzekerbaar (derde compartiment).
In overleg met Zorgverzekeraars Nederland zal het kabinet dit nader invullen.66 (CDA)Binnen de WMO zal het van groot belang zijn dat de
eigen verantwoordelijkheid, de gebruikelijke zorg, de beschikbare mantelzorg
en het aanbod van ondersteuning via de WMO goed op elkaar afgestemd zijn.
Wordt de noodzaak en het nut ingezien van pilots om op deze wijze een goede
zorgketen te krijgen? Is het kabinet bereid om samen met gemeenten en aanbieders
van ouderen- en gehandicaptenorganisaties deze pilots op te zetten? Welke
gemeenten en organisaties hebben zich al aangemeld?Ketenzorg is inderdaad een belangrijk onderdeel van het implementatietraject.
Elke gemeente is anders, er moet maatwerk komen, beleid dat past bij de couleur
locale van een gemeente en de specifieke wensen van de plaatselijke bevolking.
In de pilots zal de invulling van de prestatievelden een belangrijk onderwerp
zijn. De pilots richten zich in eerste instantie op de gemeenten. Vervolgens
zullen de gemeenten samen met lokale partijen (waaronder aanbieders en cliëntorganisaties)
inhoud en vorm geven aan de pilots. Circa 60 gemeenten hebben aangegeven interesse
te hebben in een pilot. Er melden zich nog steeds nieuwe gemeenten. Er worden
in het implementatietraject overigens geen onomkeerbare stappen gezet voordat
de Kamer zich heeft kunnen uitspreken over de WMO. Dit betekent dat nog geen
selectie van pilots heeft plaatsgevonden.67 (CDA)Is het waar dat de komst van de WMO betekent dat maatschappelijke
opvang en vrouwenopvang onder twee regimes gaan vallen namelijk de WMO en
het grote stedenbeleid? Is het kabinet voornemens het grote stedenbeleid en
de WMO op elkaar af te stemmen? Zo ja, op welke wijze, en zo neen waarom niet?Voor de G-30 maken de specifieke uitkeringen maatschappelijke opvang/verslavingsbeleid
en vrouwenopvang vanaf 2005 deel uit van de Brede Doeluitkering Sociale
Integratie en Veiligheid (BDU-SIV). Van de G-30 zijn er 27 centrumgemeenten
maatschappelijke opvang/verslavingsbeleid en 25 daarvan zijn ook centrumgemeente
vrouwenopvang. 16 centrumgemeenten vallen buiten het GSB en blijven vanaf 2005
de specifieke uitkering ontvangen. Vanaf 2005 bestaan er dus twee regimes
(GSB-centrumgemeenten en «gewone» centrumgemeenten). Of dit zo
blijft hangt af van de wijze waarop de financiering van de maatschappelijke
opvang en de vrouwenopvang in de WMO georganiseerd wordt. Of de huidige wijze –
specifieke uitkering – gecontinueerd wordt, wordt nog bezien. Hierbij
betrekt het kabinet ook de BDU-SIV. Het valt nu nog niet te bezien of de uitkomst
consequenties heeft voor de BDU-SIV.68 (CDA)Hoe verhoudt zich de maatschappelijke doelstelling
om de kwaliteit van de zorg en de ondersteuning aan mensen te verbeteren met
de financiële maatregelen gericht op het ongedaan maken van de overschrijding
van het beschikbare geld voor de zorg? Op welke wijze zal de kwaliteit verbeteren
als er tegelijkertijd minder geld wordt uitgegeven? Is het reëel om een
verbetering van de zorg en de dienstverlening voor te spiegelen indien tegelijkertijd
op de zorg en de dienstverlening wordt bezuinigd?De gemeente heeft binnen de WMO de verantwoordelijkheid voor samenhang
in welzijn en maatschappelijke ondersteuning en voor de kwaliteit van te leveren
voorzieningen. Het creëren van deze samenhang op het lokale niveau brengt
naar verwachting juist een kwaliteitsverbetering tot stand. De gemeente kan
een samenhangend pakket aan ondersteuning organiseren waarbij de eigen mogelijkheden
om dit vorm te geven groter zijn maar tegelijkertijd ook rekening kan worden
gehouden met de eigen verantwoordelijkheid van de burger.Zie ook het antwoord op vraag 28.69 (PvdA)Kan een definitie worden geven van situaties die «iedereen
herkent als logisch en noodzakelijk»? Betekent het woord «iedereen»
dat hierover eerst maatschappelijke overeenstemming moet worden bereikt, alvorens
het kabinet deze kaders schept? Zo neen, waarom niet? (blz. 2)Nee, er kan geen definitie van worden gegeven. De definitie wordt in de
lokale situatie in samenspraak met burgers bepaald. Daar wordt bepaald voor
wie welke ondersteuning, onder welke omstandigheden noodzakelijk is.70 (PvdA)Waarom voelt het kabinet zich nog alleen verantwoordelijk
voor situaties waarin burgers het zelf niet redden? Acht het kabinet zich
ook nog verantwoordelijk voor het bevorderen van de maatschappelijke participatie
van burgers in het algemeen? Zo neen, waarom niet? Zo ja, op welke wijze krijgt
deze verantwoordelijkheid vorm? (blz. 1 en 2)Het kabinet voelt zich er verantwoordelijk voor dat gemeenten in staat
worden gesteld om algemeen beleid te voeren om te zorgen voor de ondersteuning
van burgers. Daartoe strekt de WMO. Gemeenten in Nederland zijn al sinds lange
tijd verantwoordelijk voor het welzijnsbeleid en het bevorderen van de maatschappelijke
participatie van hun inwoners. Gemeenten staan dichter bij de burger en zijn
beter herkenbaar, wat voor het bevorderen van maatschappelijke participatie
een voordeel is. Daarbij wordt wel verwacht dat een beroep gedaan op de eigen
verantwoordelijkheid en mogelijkheden van burgers en dat zo veel mogelijk
wordt voorkomen dat mensen een beroep moeten doen op (zware) maatschappelijke
voorzieningen.71 (PvdA)Welke «historisch gegroeide vanzelfsprekendheden»
wil het kabinet ter discussie stellen? Kan worden toegelicht wat zo onwenselijk
is aan deze vanzelfsprekendheden en wat er voor in de plaats komt? (blz. 2)De historisch gegroeide vanzelfsprekendheden betreffen het huidige AWBZ-pakket.
Ging het oorspronkelijk alleen om zorg die grote financiële risico's
voor individuen met zich mee bracht, thans is dat veelal niet meer het geval.
Deze vanzelfsprekendheden zijn onwenselijk omdat zonder maatregelen zorg en
ondersteuning aan mensen die dat echt nodig hebben niet meer gegarandeerd
kan worden. In de brief is daarom uitvoerig aangegeven wat daarvoor in de
plaats komt. Eigen verantwoordelijkheid, ondersteunende voorzieningen door
gemeenten en een AWBZ die verzekert waarvoor ze bedoeld is.72 (PvdA)Welke definitie wordt gehanteerd voor het begrip «voldoende
geld»? (blz. 2)226 (SP)Wie bepaalt of gemeenten voldoende geld krijgen om
uitvoering te geven aan de WMO? Wat is de reden om het geld niet te oormerken
en hoe gaat voorkomen worden dat het overgehevelde geld niet aan andere zaken
wordt besteed dan zorg en welzijn? (blz. 2)Het kabinet zal de taken op het moment van overdracht «schoon aan
de haak» opleveren, zonder efficiencykorting. Voor bezuinigingen of
herschikkingen die door het kabinet gewenst worden geacht, worden voor de
overdracht door het kabinet concrete maatregelen genomen, waarover door het
kabinet richting parlement en samenleving verantwoording wordt afgelegd. Er
worden dus geen bezuinigingen bij gelegenheid van de overheveling «over
de schutting» gegooid. Gemeenten krijgen hierdoor voldoende middelen
om uitvoering te geven aan de WMO.De winst van de WMO is dat gemeenten in staat worden gesteld om op lokaal
niveau het beleid optimaal af te stemmen op de gemeentelijke mogelijkheden
en behoeften. Door de WMO middelen niet te oormerken krijgt de gemeente alle
ruimte om hierbij te komen tot een optimale «policy» mix. De verantwoording
over het aldus gevoerde beleid dient primair plaats te vinden op gemeentelijk
niveau. Het past daarbij niet om vanuit Den Haag beperkingen op te leggen
aan de gemeentelijke beleidsvrijheid.73 (PvdA)Wie bepaalt of mensen de functie «verblijf»
in de AWBZ echt nodig hebben? Wat zijn hiervoor de criteria? Kan een sociaal
isolement of een gevoel van onveiligheid een indicatie zijn voor verblijf
in een verzorgingshuis?Het is het Regionaal Indicatieorgaan dat bepaalt of een zorgvrager is
aangewezen op verblijf vanwege de AWBZ. Een indicatie op grond van de AWBZ
blijft mogelijk voor ouderen, gehandicapten en chronische (na het eerste jaar)
psychiatrische patiënten die permanent toezicht nodig hebben of een beschermende
woonomgeving in combinatie met groepswonen. Voor deze groepen blijft de aanspraak
op verblijf van kracht. Het gaat om mensen die niet (meer) in staat zijn de
regie over het eigen leven te voeren. Daarbij kan het gaan om situatie van
kleinschalig groepswonen van gehandicapten tot en met verpleeghuizen.Een gevoel van onveiligheid of een sociaal isolement is onvoldoende om
een indicatie voor verblijf in een verzorgingshuis te krijgen. In die situaties
kunnen sociale ondersteuning, deelname aan activiteiten, een telefooncirkel
of een professionele vorm van personenalarmering al of niet in combinatie
met een beschermende woonsituatie voldoende – en vaak beter –
beantwoorden aan de vraag.74 (PvdA)Hoe wordt de doelstelling «minder bureaucratie»
in de praktijk gebracht? Waaraan kan worden afgemeten of de doelstelling wordt
bereikt en op welk moment? (blz. 3)Zie het antwoord op vraag 34.75 (PvdA)Hoe verhoudt de gesignaleerde achterblijvende eigen
verantwoordelijkheid van burgers zich tot het feit dat zeer veel Nederlanders
vrijwilligerswerk en mantelzorg verrichten?243 (GroenLinks)Waarop is de veronderstelling gebaseerd dat mensen
nu onvoldoende zelf oplossingen bedenken in de eigen sociale omgeving voor
problemen die zich voordoen? Zijn cijfers over de omvang van mantelzorg en
de druk die er op mantelzorgers staat daar niet tegenstrijdig mee?Met de brief over de WMO is beslist niet bedoeld aan te geven dat er niet
veel mensen zijn die zich op een zeer gewaardeerde wijze voor een ander in
zetten. Daarmee zou deze groep mensen zeker onrecht worden gedaan. Met het
gestelde in de brief wordt enerzijds gewezen op een bepaalde tendens in de
samenleving waarbij het verkrijgen van professionele zorg en ondersteuning
in plaats van «informele» steeds meer als recht wordt opgeëist.
Anderzijds wordt ermee aangegeven dat – om het zorgstelsel zoals we
dat nu kennen overeind te kunnen houden in de toekomst – mensen wegen
moeten vinden om de eigen verantwoordelijkheid voor vooral de ondersteunende
taken te blijven behouden.76 (PvdA)Zijn in het onderzoek naar de eigen verantwoordelijkheid
en de lokale rol in andere landen ook de kwaliteit en de toegankelijkheid
van de voorzieningen meegenomen? Zo ja, hoe luiden deze conclusies per land?
Zo neen, waarom niet? (blz. 3 en 4)In dit onderzoek is de toegankelijkheid meegenomen. Er is onder andere
vergeleken hoe de toegang (indicatiestelling) tot de voorziening is geregeld,
of er sprake is van een recht op voorziening en welke drempels daarbij zijn
opgeworpen per land. Onderzocht is welke keuzevrijheid iemand heeft bij het
kiezen van de voorziening en of er wachtlijsten zijn.Niet in alle landen is een recht op langdurige zorg afdwingbaar. In sommige
landen zijn de criteria eenduidig gedefinieerd (Duitsland en Oostenrijk).
In andere landen kunnen toelatingscriteria worden gewijzigd of per regio verschillen.
In Engeland kunnen de criteria door de regionale overheid worden gewijzigd.In alle landen hebben de cliënten keuzevrijheid. Soms is deze keuze
beperkt en moeten keuzes impliciet of expliciet in een bepaald kostenplaatje
passen. Vaak wordt gestuurd op zorg die zo goedkoop mogelijk is. Met name
in Zweden gaat het belang van de cliënt voor het kostenaspect. Intramurale
opname wordt in Zweden als laatste alternatief gezien.77 (PvdA)Nederland geeft in vergelijking met andere landen veel
geld uit aan zorg en ondersteuning van mensen met een handicap. In andere
landen wordt de zorg ook (minstens deels) verleend maar op andere wijze gefinancierd
zoals uit algemene middelen door het Rijk, de provincies of lokale overheden.
Is een vergelijkend onderzoek bekend tussen Europese landen waarmee met die
medefinanciering uit algemene middelen rekening is gehouden? Kan worden toegelicht
welk soort zorg in de Europese landen wordt verleend? Kan worden weergegeven
hoe groot het percentage is van ouderen, mensen met psychische en met verstandelijke
beperkingen die in collectief gefinancierde instellingen wonen
in Nederland en in andere Europese landen?In het onderzoek van ECORYS-NEI is geprobeerd cijfers van alle doelgroepen
uit de AWBZ te krijgen. Gebleken is dat niet elk land een onderscheid maakt
tussen de doelgroepen. Andere landen hebben juist voor de doelgroepen verschillende
wetgeving (bijvoorbeeld Frankrijk).Het vergelijkend onderzoek heeft alle financiering uit algemene middelen
meegenomen. Alleen is bijvoorbeeld in Duitsland niet bekend welk aandeel van
langdurige zorg uit de bijstand komt.78 (PvdA)Waaraan is het te wijten dat het zogenaamde «inclusief
beleid» nog in de kinderschoenen staat? Ligt het niet meer voor de hand
dit beleid eerst verder te ontwikkelen alvorens de eigen verantwoordelijkheid
te benadrukken? (blz. 4)246 (GroenLinks)Deelt het kabinet de mening dat het zogenaamde inclusieve
beleid niet alleen bij gemeenten in de kinderschoenen staat, maar ook bij
de rijksoverheid? Is het vanuit die gedachte reëel om te verwachten dat
de sectoren arbeid en onderwijs de verschillende zorgtaken die momenteel in
de AWBZ zijn geregeld over kunnen nemen?In het verleden lag bij het oplossen van problemen voor mensen met beperkingen
de nadruk op het creëren van speciale voorzieningen voor deze groep mensen.
Dit motiveert andere betrokkenen niet om hun verantwoordelijkheid te nemen
om hun reguliere voorzieningen en activiteiten ook voor mensen met een beperking
toegankelijk te laten zijn en om daar vooraf al over na te denken.Inclusief beleid kan niet verder ontwikkeld worden als daarbij niet ook
de verantwoordelijkheidsverdeling ter discussie wordt gesteld. De WMO is een
belangrijk instrument om inclusief beleid op het lokale niveau te stimuleren.Delen van ondersteunende en activerende begeleiding voor mensen met een
handicap zijn nauw verwant met arbeid en onderwijs. Vanuit het oogpunt van
«inclusief beleid» ligt het voor de hand deze dan ook vanuit dat
perspectief te bekijken (net zoals voor andere burgers). Een feitelijke overheveling
dient uiteraard zorgvuldig plaats te vinden.79 (PvdA)Op welke manier is de omslag naar «zo licht mogelijke
vormen van zorg» niet voldoende van de grond gekomen? Over welke vormen
van zorg gaat het? Waarom is deze verschuiving wenselijk? (blz. 5)Doordat vanuit de AWBZ een afgebakend pakket aan zorgvoorzieningen kon
worden geboden, waarvan lichte vormen van ondersteuning en diensten geen onderdeel
uitmaken en tegelijkertijd deze lichte vormen van ondersteuning niet altijd
lokaal beschikbaar waren, bleef er een grote «opwaartse» druk
bestaan op zwaardere vormen van zorg, zonder substitutiemogelijkheden binnen
de AWBZ. Daarbij gaat het bijvoorbeeld om ouderen die een indicatie kregen
voor het verzorgingshuis, terwijl een beschermende woonsituatie in combinatie
met voldoende sociale ondersteuning beter zou beantwoorden aan hun zorgvraag.
Een ander voorbeeld zijn gevallen waarin huishoudelijke verzorging wordt geboden
waar een belangrijk deel van de zorgvraag de behoefte is aan regelmatig sociaal
contact. Een verschuiving naar lichtere vormen van zorg, uiteraard in die
gevallen waar dat mogelijk is, is niet alleen vanuit financieel oogpunt wenselijk,
maar ook omdat daarmee beter tegemoet kan worden gekomen aan
de vraag van de burger en diens wens zo lang mogelijk zelfstandig te functioneren.
Onnodige medicalisering wordt ermee voorkomen.80 (PvdA)Hoe verhoudt de omslag naar vraaggerichte zorg, die
volgens het kabinet «belangrijke winst» vormt, zich tot het streven
de kosten te maximeren? Betekent het maximeren van de kosten niet het einde
van de vraaggerichte zorg en het teruggaan naar de aanbodgerichte zorg? Zo
neen, waarom niet? (blz. 5)Het streven van het kabinet is niet gericht op het maximeren van kosten
maar op beheersing van de kosten. Dat is nodig om het draagvlak voor een solidariteitswet
als de AWBZ te handhaven en te garanderen dat de nodige zorg voor diegenen
die dat het hardst nodig hebben, ook in de toekomst beschikbaar is.Ook in het verleden gold dat vraaggerichte zorg uiteraard nooit heeft
betekend: u vraagt, wij draaien. Vraaggerichte zorg dient gerealiseerd te
worden binnen de grenzen van de aanspraken, de daarop gebaseerde indicatiestelling
en de grenzen die gesteld worden uit oogpunt van een doelmatige uitvoering.81 (PvdA)Erkent het kabinet dat het instrument van de pgb essentieel
is gebleken in het meer vraaggericht werken in de zorg omdat de pgb rechtstreeks
voor budgethouders mogelijkheden schept de zorg naar eigen inzicht binnen
AWBZ aanspraken in te richten? Dit terwijl het instrument ertoe heeft geleid
dat zorgaanbieders meer alert zijn geworden zorg te vernieuwen en in te richten
naar de wensen van zorgvragers omdat ze theoretisch de mogelijkheid hebben
ook een pgb aan te vragen. (blz. 5)Het pgb is, naast andere instrumenten, belangrijk voor het vormgeven van
vraaggestuurde zorg. Andere instrumenten die hier genoemd kunnen worden die
vraagsturing hebben mogelijk gemaakt, zijn de wijzigingen in het Besluit Zorgaanspraken.
Dat Besluit is nu in functies geformuleerd, en niet meer in instituties. Daarnaast
kan het instrument van de zorginkoop door zorgkantoren worden genoemd. Voor
in ieder geval de extramurale zorg is inmiddels de beleidsregel voor de tarieven
anders ingericht. Hierdoor hebben zorgaanbieders meer mogelijkheden om een
zorgaanbod te bieden dat aansluit op de wensen van de cliënten. Ook het
aanbieden van nieuwe zorgproducten, die aansluiten op de wens van de cliënt,
is hierdoor makkelijker geworden en het contracteren van nieuwe aanbieders
met andersoortige producten.82 (PvdA)Erkent het kabinet in het nieuwe stelsel nog het door
het vorige kabinet gegarandeerde recht op zorg? Zo neen, waarom niet? Zo ja,
hoe krijgt dit recht vorm? Worden gemeenten nu verantwoordelijk voor het recht
op zorg? (blz. 5)Zie het antwoord op vraag 1.83 (PvdA)Vindt het kabinet de typering «putje van de zorg»
voor de AWBZ passen bij de belangrijke en voor zeer veel mensen betekenisvolle
zorg die vanuit deze verzekering wordt gefinancierd? (blz. 5)Nee, integendeel zelfs. De invoering van de WMO en de beheersmaatregelen
in de AWBZ zijn juist noodzakelijk om te voorkomen dat de AWBZ het «putje»
van de zorg wordt.84 (PvdA)Hoe verhoudt het brede doel van de WMO dat «iedereen
maatschappelijk mee kan doen» zich tot het eerder beleden smalle uitgangspunt
dat de overheid alleen een taak heeft als mensen het zelf of met behulp van
anderen niet meer redden? (blz. 6)Het brede doel van de WMO is inderdaad dat «iedereen maatschappelijk
mee kan doen». Daarbij wordt bevorderd dat mensen daarin zoveel mogelijk
eigen verantwoordelijkheid nemen en dat burgers elkaar daarbij ondersteunen.
Wanneer dat niet mogelijk is, moet in veel gevallen ondersteuning worden geboden.85 (PvdA)Kan de stelling dat de gemeenten niet het beheersingsvraagstuk
van de AWBZ moeten oplossen, nader worden onderbouwd? Welke garanties worden
gegeven dat dit risico zich niet voordoet? (blz. 6)Het kabinet wil met de WMO de gemeenten de middelen en instrumenten verschaffen
om middels integraal beleid een goede maatschappelijke ondersteuning te realiseren.
Door een betere onderlinge samenhang op gemeentelijk niveau verwacht het kabinet
dat gemeenten deze voorzieningen doelmatiger en klantgerichter kunnen realiseren.
De gemeenten hebben daarbij niet de plicht het beheersingsvraagstuk van de
AWBZ op te lossen.86 (PvdA)Toenemende vraag en stijgende kosten zorgen dat de
AWBZ, naar verwachting van het kabinet, over vijftien jaar onbetaalbaar is.
Kan worden toegelicht welke raming aan deze verwachting ten grondslag ligt?
Kan worden toegelicht hoe de kostenontwikkeling voor de AWBZ is geweest over
de afgelopen vijftien jaar, waarbij de kosten niet worden weergegeven als
premiepercentage van het premieplichtig deel van het brutoloon maar als percentage
van het gemiddelde loon in Nederland en als percentage van het Bruto Binnenlands
Produkt (BBP)? Kan ook de verwachte kostenstijging worden weergegeven niet
alleen uitgaande van een hoog groeiscenario, maar tevens van een laag- en
middenscenario? (blz. 7, 21 en 23)De raming kent een aantal componenten. Een daarvan betreft de autonome
ontwikkeling van de vraag en het gebruik als gevolg van bijvoorbeeld de vergrijzing
en de ontwikkeling van het inkomen. In een dit najaar te verschijnen publicatie
van het SCP «verpleging en verzorging verklaard» wordt voor de
sector verpleging en verzorging de groei onder invloed van deze ontwikkelingen
weergegeven. De bij de raming in de brief gehanteerde cijfers komen voor wat
betreft de sector verpleging een verzorging overeen met de ramingen van het
SCP. Bovendien is de extra groei van de vraag in de ramingen verwerkt op basis
van de ontwikkelingen in het recente verleden. Bij deze trendmatige ontwikkelingen
zijn twee scenario's gehanteerd: de begrensde en de hoge extra groei. Door
deze extra groei als gevolg van een toenemend gebruik van AWBZ voorzieningen
is de trendmatige groei van de uitgaven hoger dan de groei van de autonome
vraag. Bovendien is in de ramingen het oplossen van de wachtlijsten verwerkt
en zijn de ruilvoetverliezen opgenomen die ontstaan doordat de productiviteitsgroei
in de zorg achterblijft bij de groei in de economie. De ontwikkelingen van
de afgelopen vijftien jaar kunnen niet zonder meer uiteengelegd worden in
deze componenten vanwege de vele wijzigingen in het pakket waaruit de AWBZ
bestaat.Het jaargemiddelde van de CAO lonen lag in 2002 40 % boven het cijfer
in 1990 (bron CBS Statline). In dezelfde periode waren de AWBZ uitgaven die
gedekt worden uit de AWBZ premie verdubbeld. Ook daaruit kan worden geconcludeerd
dat de AWBZ premie een steeds groter beslag legt op het bruto inkomen van
werknemers en belastingbetalers.Het scenario beperkte extra groei kan gezien worden als een middenscenario.
Het lage scenario vloeit voort uit de gebruiksramingen van verpleging en verzorging
van het SCP die dit najaar verschijnen.87 (PvdA)Kan worden toegelicht waar de kostenstijging uit de
hand is gelopen? Gaat het om vooral huishoudelijke hulp, of ook andere uitgaven,
of voor specifieke doelgroepen? (blz. 7)De extra groei van de uitgaven (boven op de groei vanwege demografische
ontwikkelingen) door toenemend gebruik van AWBZ-voorzieningen heeft zich voor
alle zorgfuncties voorgedaan. Ook blijkt dat geen specifieke doelgroepen aangewezen
kunnen worden waar de groei zich heeft geconcentreerd.88 (PvdA)Kan worden toegelicht waarom niet is gekozen voor het
eerst beheersbaar maken van de financiële uitgaven van de AWBZ, door
maatregelen te nemen voor bijvoorbeeld huishoudelijke verzorging, om daarna
pas over te gaan tot een reorganisatie van het geheel van voorzieningen op
het terrein van zorg, welzijn en maatschappelijke dienstverlening? (blz. 7)Het kabinet heeft gekozen voor het gelijktijdig inzetten op het beheersbaar
maken van de uitgaven voor de AWBZ en over te gaan tot een herstructurering.
Het gaat er om de AWBZ terug te brengen tot de oorspronkelijke doelstelling,
te weten het leveren van voorzieningen aan mensen met een behoefte aan zware
chronische en continue zorg en tevens meer samenhang te bieden in voorzieningen
op lokaal niveau zodat mensen langer zelfstandig kunnen functioneren.89 (PvdA)Kan worden gegarandeerd dat de vrees van cliëntenorganisaties
voor mindere voorzieningen ongegrond is, en dat vermindering van de kwaliteit
van de voorzieningen niet alleen geen doel is van het kabinet, maar ook geen
uitkomst zal zijn?Er is geen reden om aan te nemen dat er sprake zal zijn van vermindering
van kwaliteit van de voorzieningen. De WMO brengt verandering in de bestuurlijke
verantwoordelijkheid voor de voorzieningen. De gemeente draagt verantwoordelijkheid
voor de kwaliteit. Dit betekent dat de lokale politiek als inkoper van zorg
aanspreekbaar is op de samenhang en kwaliteit van de voorzieningen die worden
geboden. De aanbieder is nu en zal in de toekomst verantwoordelijk blijven
voor de kwaliteit van de uitvoering.90 (PvdA)Kan de veronderstelling dat zorgaanbieders kritisch
zijn over de nieuwe plannen omdat hun «markt» in het geding is,
nader worden onderbouwd? (blz. 7)Vooruitlopend op het versturen van de brief van 23 april jl. is een
aantal keer gesproken met de brancheorganisaties van zorgaanbieders. Uit deze
gesprekken bleek dat sommige aanbieders die nu «verzekerd» zijn
van werk in de AWBZ opzien tegen de onderhandelingen met verschillende gemeenten
in plaats van één zorgkantoor en tegen het feit dat ook particuliere
aanbieders mee kunnen dingen in de WMO.91 (PvdA)Voorkomen moet worden dat mensen in het medische circuit
terechtkomen. Wat wordt hiermee bedoeld? Vindt het kabinet dat de AWBZ een
puur medische voorziening moet worden? Bij intramurale AWBZ-instellingen wordt,
voor rekening van de AWBZ, een compleet pakket diensten geleverd aan mensen
die voor verblijf zijn geïndiceerd. Vindt het kabinet dat ondersteuning
die in de AWBZ-instellingen wordt geleverd, puur medische voorzieningen moeten
zijn of moeten instellingen ook andere diensten leveren die meer als ondersteuning,
activerende begeleiding, persoonlijke verzorging en welzijnsachtige voorzieningen
gezien kunnen worden? Zijn dit soort minder medische voorzieningen de verantwoordelijkheid
voor de AWBZ of voor de lokale overheid? Wil het kabinet de AWBZ beperken
tot puur medische voorzieningen of tot voorzieningen die wel breder kunnen
zijn maar dan alleen voor mensen die ernstig en langdurig beperkt zijn? (blz.
8)Bedoeld is te zeggen dat een adequate ondersteuning op lokaal niveau voor
mensen met een beperking kan voorkomen dat mensen hun hulpvraag vertalen in
een zorgvraag. In dit kader bestaat al langer het gezegde: een dubbeltje welzijn
kan een gulden zorg voorkomen.Ook in de toekomst zal in situaties van verblijf vanuit de AWBZ een breed
pakket geleverd blijven worden.92 (PvdA)Wie bepaalt in welke «specifieke gevallen»
er wel een publieke verantwoordelijkheid is burgers te ondersteunen? Om welke
specifieke gevallen gaat het? (blz. 8)Zie het antwoord op vraag 1.93 (PvdA)Op welke manier wordt gegarandeerd dat lokale cliëntenorganisaties
goede ondersteuning krijgen en worden opgeleid om te zorgen dat ze op lokaal
niveau belangen goed behartigen? (blz. 8)Zie het antwoord op vraag 39.94 (PvdA)Heeft het kabinet gedachten over de manier waarop mensen
met een handicap en beperking zich het beste vertegenwoordigd weten of hun
belangen behartigd zien? Gaat dat alleen via vertegenwoordiging in lokale
cliëntenorganisaties, of ook langs andere wegen, zoals het versterken
van het recht op informatie of opleiding, of belangenbehartiging via landelijke
organisaties of juridische ondersteuning op landelijk niveau? (blz. 8)Zie het antwoord op vraag 39.95 (PvdA)Kan lokale belangenbehartiging effectief zijn voor
alle groepen mensen met een beperking? Sommige handicaps zijn zo specifiek
en daarmee zo dun gespreid over het land dat individuen uit zulke groepen
zich niet gekend en niet vertegenwoordigd weten in lokale belangenorganisaties.
Een lokale groep ouderen met beperkingen heeft immers een ander referentiekader
en andere wensen en opvattingen over maatschappelijke ondersteuning dan een
groep ouders van kinderen met een meervoudige handicap of een groep volwassenen
met schizofrenie. Heeft het kabinet opvattingen over de organisatie van belangenbehartiging
van deze specifieke groepen en hoe die specifieke belangen tot hun recht komen
in een systeem dat voor bepaalde voorzieningen uitgaat van lokaal beleid met
lokale belangenbehartiging? (blz. 8)253 (GroenLinks)Is het waar dat het kabinet rekent op «krachtige»
belangenorganisaties die bij gemeenten moeten aandringen op een hoog voorzieningenniveau?
Is dit een realistisch beeld voor groepen die niet zo talrijk zijn? Is dit
scenario reëel voor burgers die niet zo mondig en zelfstandig zijn?Bij versterking van de lokale belangenbehartiging is aandacht voor vertegenwoordiging
vanuit diverse groepen. Ook nu is de belangenbehartiging niet in doelgroepen
verdeeld. Ik denk hierbij bijvoorbeeld aan de belangenbehartiging in het kader
van de Wvg. Toch worden alle groepen bediend. Hoewel er aandacht moet zijn
voor verscheidenheid, zijn er ook veel thema's die voor alle groepen van belang
zijn.Een «krachtige» belangenorganisatie op lokaal niveau kan bijdragen
aan de inrichting van het gemeentelijke beleid omtrent maatschappelijke ondersteuning.
Daarom wil ik belangenorganisaties ondersteunen om op lokaal niveau de belangen
van in het bijzonder de zwakkere groepen te behartigen. Belangenbehartiging
en horizontalisering krijgen een plek in het implementatietraject.96 (PvdA)Erkent het kabinet dat lokale cliëntenorganisaties
sterker zijn in belangenbehartiging indien ze kunnen beschikken over deskundige
ondersteuning vanuit landelijke belangenorganisaties? (blz. 8)Zie het antwoord op vraag 39.97 (PvdA)Komen de Wvg en de Welzijnswet te vervallen als de
WMO in werking treedt of op een later moment? (blz. 9)Vanaf de datum van inwerkingtreding is voor nieuwe situaties de WMO van
toepassing en kan geen beroep op Welzijnswet 1994, Wvg en delen van de AWBZ
gedaan worden. Voor oude situaties zal een overgangsregime gelden.98 (PvdA)Worden alle zaken die nu in de Welzijnswet geregeld
zijn overgeheveld naar de WMO? Zo ja, waarom en op welke wijze? Zo neen, om
welke zaken gaat het en waarom blijven ze buiten de WMO? Kan worden toegelicht
hoe het sportbeleid in de toekomst vorm krijgt en wettelijk wordt verankerd?
Blijft het kabinet hiervoor verantwoordelijk? Zo ja, op welke manier? Zo neen,
waarom niet? Waarom is de toegezegde en vervolgens afgeblazen evaluatie van
de Welzijnswet niet eerst uitgevoerd, alvorens beslissingen te nemen over
de toekomstige inbedding van de in deze wet geregelde zaken? (blz. 9)189 (VVD)De WMO wordt opgebouwd uit de Welzijnswet, de Wvg en
een stukje AWBZ. Gaat de hele Welzijnswet op in de WMO, dus inclusief de bibliotheek
en bijvoorbeeld de schuldsanering?De WMO richt zich op de taken van de lokale overheid. Taken uit de huidige
Welzijnswet die passen binnen een lokale verantwoordelijkheid voor maatschappelijke
ondersteuning, zullen onder de WMO worden gebracht. Niet voor alles wat op
grond van de Welzijnswet gebeurt, is de lokale overheid het logische aanspreekpunt.
Dit geldt vooral voor de subsidiëring van landelijke organisaties voor
welzijnsbeleid. De Welzijnswet 1994 biedt hiervoor de grondslag. Voor dergelijke
taken uit de Welzijnswet 1994 zal een nieuwe grondslag worden gecreëerd.Voor wat betreft het sportbeleid het volgende: Het is nu al niet zo dat
het sportbeleid in zijn geheel de verantwoordelijkheid is van het kabinet.
Een groot deel, zeker kijkend naar de omvang in geld, wordt door
de gemeenten, op basis van de Welzijnswet 1994, gedaan zonder verdere bemoeienis
van het Rijk, zoals de zorg voor voldoende accommodatie.Het kabinet richt zich vooral op topsport, bewegen en gezondheid en sportstimulering,
alsmede op de uitvoering van een aantal landelijke taken gericht op de georganiseerde
sport. Het kabinet blijft daarvoor verantwoordelijk en zal haar voornemens
op dit punt uiteenzetten in een nieuwe sportnota die voorjaar 2005 zal verschijnen.
Daarin zal ook worden ingegaan op het wettelijke kader dat hiervoor benodigd
is De Welzijnswet 1994 is wel degelijk geëvalueerd. Deze evaluatie is
uitgevoerd door het SCP en neergelegd in de publicatie «De werkelijkheid
van de Welzijnswet 2002».99 (PvdA)Bestaat het bedrag voor welzijn van 3 miljard euro
puur uit geld voor de Welzijnswet, of kent het bedrag ook andere componenten?
(blz. 9)De middelen voor de uitvoering van de welzijnswet maken deel uit van de
algemene uitkering uit het gemeentefonds. De gemeentefondsbeheerders kunnen
een zogenaamd «fictief budget» construeren, op basis van de bedragen
die omgaan op de relevante verdeelsleutels van het gemeentefonds. Voor wat
betreft de welzijnswet komt dit op ca 3 miljard euro, voor de WVG op ca 1
miljard euro.100 (PvdA)Met welke onderdelen uit andere wettelijke kaders zou
de WMO kunnen worden uitgebreid? Aan welke termijn wordt gedacht? (blz. 9)Zie het antwoord op vraag 36.101 (PvdA)Is het kabinet van oordeel dat burgers nu te veel «leungedrag»
vertonen? Zo ja, waaruit blijkt dat? Zo neen, waarom wordt die indruk gewekt
in de brief? (blz. 9)304 (ChristenUnie)Het Kabinet wil geen leun-, maar steungedrag. Wat doet
het kabinet concreet om dit «steunen» te stimuleren? Welke mogelijkheden
heeft de overheid om de civil society succesvol te laten werken?Met de zinsnede «...wat de WMO beoogt, namelijk: niet leunen maar
steunen.» (blz. 9) is bedoeld te zeggen dat bij de beleidsvorming het
uitgangspunt van het kabinet om de eigen verantwoordelijkheid van mensen (weer)
meer centraal te stellen sterk voor ogen moet worden gehouden. Dit om te voorkomen
dat – evenals in de afgelopen jaren het geval was in relatie tot de
AWBZ – zaken worden afgewenteld die mensen voorheen in eigen omgeving
op konden lossen en ook nu nog in eigen omgeving op kunnen lossen. Hierbij
wil ik wel aantekenen dat veel burgers al een belangrijke bijdrage leveren
door bijvoorbeeld het bieden van mantelzorg en het verrichten van vrijwilligerswerk.
De overheid kan het steungedrag van burgers stimuleren door allerlei burgerinitiatieven
te ondersteunen. Daarnaast wil ik dat gemeenten die burgers die zich al inzetten
óf nog niet inzetten voor de samenleving stimuleren tot en faciliteren
bij hun maatschappelijke inzet.102 (PvdA)Is het kabinet zich ervan bewust dat het in de AWBZ
gaat om geïndiceerde zorg, dus zorg waarop mensen recht hebben op grond
van een indicatie? Is het kabinet bekend met de SCP-studie «Typering
van cliënten van AWBZ-gefinancierde verpleging en verzorging»,
waaruit blijkt dat mensen over het algemeen terecht een beroep doen op AWBZ-zorg?
Hoe verhoudt dit zich tot het gesignaleerde «leungedrag»?
(blz. 9)Zie het antwoord op vraag 28.103 (PvdA)De garantie wordt gegeven dat er goede zorg blijft
voor mensen die het echt nodig hebben. Wil het kabinet toe naar een systeem
waarbij de AWBZ en de daarbij behorende aanspraken op zorg alleen beschikbaar
is voor mensen die zijn geïndiceerd voor verblijf? Wordt daarbij gedacht
aan een nader onderscheid in doelgroepen? Zo neen, waarom niet?105 (PvdA)Indien de indicatie «verblijf» bepalend
wordt voor de vraag of recht bestaat op AWBZ-voorzieningen, hoe kan dan vorm
worden gegeven aan de wens tot meer extramuralisering? Zal de groep mensen
die recht blijft houden op AWBZ-hulp niet snel te maken krijgen met nieuwe
of anders geplaatste schotten in de regelgeving omdat ze voor medische zorg
zijn aangewezen op AWBZ en voor andere vormen van ondersteuning op het lokale
loket? (blz. 9)Zoals in de brief van 23 april is verwoord, is het nu niet de bedoeling
de AWBZ te beperken tot mensen die geïndiceerd zijn voor verblijf. Een
aantal extramuraal te leveren functies blijft onderdeel uitmaken van de AWBZ
en staat open voor zelfstandig wonende AWBZ-verzekerden. Het betreft in essentie
de functies persoonlijke verzorging, verpleging en in beperkte zin behandeling.
De andere functies, te weten huishoudelijke verzorging, ondersteunende begeleiding
en activerende begeleiding, worden overgeheveld naar de gemeenten in het kader
van de WMO, naar de zorgverzekeringswet of anderszins. Voor de GGZ zal de
extramurale en het eerste jaar van de intramurale GGZ worden overgeheveld
naar de nieuwe Zorgverzekeringswet.Er wordt niet beoogd om bij AWBZ-verblijf een nader onderscheid te hanteren
in doelgroepen. Sinds de moderniseringsoperatie van april 2003 is het onderscheid
in doelgroepen formeel komen te vervallen.Ook in de toekomst zullen er schotten bestaan tussen AWBZ en WMO. Waar
het om gaat is een dusdanige herschikking dat er meer samenhang voor de burger
ontstaat. De kracht van de lokale aanpak ligt in het bundelen van zaken als
thuishulp, vervoer, welzijn en wonen en in regievoering door de gemeente.104 (PvdA)Indien de indicatie «verblijf» bepalend
is voor het recht op AWBZ-zorg is dat dan het onderscheidend criterium van
mensen die «zorg echt nodig hebben»? Welke andere manieren zijn
denkbaar om onderscheid te maken in de nieuwe systematiek tussen groepen die
zorg echt nodig hebben en voor wie dat minder geldt?Het onderscheidende criterium voor het recht op AWBZ-zorg is niet uitsluitend
gelegen in de indicatie «verblijf». Daarnaast blijft het mogelijk
om zonder de indicatie «verblijf» (dus extramuraal) te indiceren,
namelijk voor de aanspraken «persoonlijke verzorging» en (met
uitzondering van de GGZ-doelgroep in verband met de overheveling naar het
tweede compartiment) «behandeling» en «verpleging».Indicatiestelling in de vorm van een individuele claimbeoordeling blijft
voor de AWBZ de geëigende systematiek om te bepalen of een zorgvrager
in aanmerking komt voor zorg vanwege de AWBZ.105 (PvdA)Indien de indicatie «verblijf» bepalend
wordt voor de vraag of recht bestaat op AWBZ-voorzieningen, hoe kan dan vorm
worden gegeven aan de wens tot meer extramuralisering? Zal de groep mensen
die recht blijft houden op AWBZ-hulp niet snel te maken krijgen
met nieuwe of anders geplaatste schotten in de regelgeving omdat ze voor medische
zorg zijn aangewezen op AWBZ en voor andere vormen van ondersteuning op het
lokale loket? (blz. 9)Zie het antwoord op vraag 103.106 (PvdA)Wat zijn de fundamentele bezwaren tegen een voorzieningenwet?
Is het kabinet van oordeel dat op dit moment te veel burgers gebruik maken
van voorzieningen waarop zij geen recht hebben? Zo ja, zijn er geen andere
middelen om ervoor te zorgen dat alleen zij die de voorzieningen nodig hebben
er gebruik van maken? Hoe kunnen burgers in de WMO nog gebruik maken van voorzieningen
die zij nodig hebben? (blz. 9)Een voorzieningenwet omschrijft op welke voorzieningen iemand in een bepaalde
situatie aanspraak maakt. Dit maakt het lastig flexibel te opereren en maatwerk
te leveren. Daarnaast zijn een grote bureaucratie en een grotere kans op oncontroleerbare
autonome groei bezwaren tegen een voorzieningenwet.In de WMO worden gemeenten geacht een samenhangend beleid te voeren op
de genoemde prestatievelden. Het exacte hoe en wat wordt echter niet op landelijk
niveau maar op lokaal niveau ingevuld. Een burger kan dus nog steeds gebruik
blijven maken van voorzieningen binnen de kaders die zijn lokale overheid
daartoe stelt.107 (PvdA)Hoe krijgt de systeemverantwoordelijkheid van het Rijk
voor de WMO precies vorm? Hoe verhoudt deze verantwoordelijkheid zich tot
autonomie van gemeenten? Wat zijn de «maatschappelijke resultaten»
van de wet waarop het kabinet is aan te spreken? Wanneer zijn deze «onder
de maat»? Welke acties worden ondernomen als de resultaten onder de
maat blijven? (blz. 10)Nederland is een gedecentraliseerde eenheidsstaat met drie volwaardige,
democratisch gecontroleerde bestuurslagen. Gemeentelijke overheden zijn geen
uitvoeringsorganen van het Rijk. De WMO regelt een gemeentelijke verantwoordelijkheid
met een lokale beleidsvrijheid op de onderscheiden prestatievelden, op samenhang
en op regie. Gemeenten zijn autonoom in de wijze waarop zij invulling geven
aan deze beleidsvrijheid. Gemeentelijke overheden leggen daarover verantwoording
af aan de lokale politiek en daarmee aan haar burgers.De Rijksoverheid is verantwoordelijk voor de inrichting en resultaten
van het systeem. Dat betekent niet dat het Rijk verantwoordelijk is voor de
maatschappelijke resultaten van individuele gemeenten maar dat zij verantwoordelijk
is als er in vele gemeenten dezelfde knelpunten worden gesignaleerd en die
veroorzaakt worden door tekortkomingen in het systeem.108 (PvdA)Wat is in de praktijk het verschil tussen de systematiek
van de Welzijnswet, waarin een algemene beschrijving van de beleidsterreinen
is opgenomen, en de WMO, waarin in algemene termen is vastgelegd op welke
terreinen de gemeente een voorzieningenbeleid moet voeren? Wat is de meerwaarde
van «prestatievelden»?De algemene omschrijving van beleidsterreinen uit de Welzijnswet 1994
leidt tot veel verwarring over wie waarvoor verantwoordelijk is. De WMO kent
concrete prestatievelden, die aangeven waar de gemeente verantwoordelijk
voor is en op welke punten zij (horizontaal) verantwoording moet afleggen.109 (PvdA)Op grond waarvan denkt het kabinet dat het bij de Welzijnswet
gesignaleerde probleem – de onduidelijkheid wie waarvoor verantwoordelijk
is – zich niet voordoet bij de WMO? Waarom wordt in de WMO, anders dan
in de Wvg, niet vastgelegd welke voorzieningen moeten worden gerealiseerd?In de Welzijnswet 1994 worden in zeer algemene termen beleidsterreinen
genoemd waarvoor gemeenten verantwoordelijk zijn (welzijn ouderen, welzijn
gehandicapten, etc.). Het «welzijn» van kwetsbare burgers is echter
de resultante van de inspanningen van vele actoren, waaronder de gemeente.
In de WMO wordt concreter aangegeven waarvoor gemeenten verantwoordelijk zijn
en aanspreekbaar zijn door burgers en partijen op lokaal niveau. In de WMO
worden geen voorzieningen vastgelegd om gemeenten de ruimte te geven om lokaal
integraal beleid te kunnen voeren en op individueel niveau maatwerk te kunnen
bieden.110 (PvdA)Waarom is het Centrum Indicatiestelling Zorg (CIZ)
straks niet meer verantwoordelijk voor de voorzieningen die van de AWBZ naar
de WMO gaan? Is het kabinet van oordeel dat ook voor voorzieningen in de WMO
een indicatiestelling moet plaatsvinden? Zo ja, hoe moet die plaatsvinden?
Zo neen, waarom niet? Is het waar dat het voor de modernisering van de AWBZ
geformuleerde streven naar een onafhankelijke, objectieve en integrale indicatiestelling
in het kader van de WMO wordt losgelaten?AWBZ-onderdelen die overgaan naar de WMO zullen samen met andere voorzieningen
onderdeel gaan uitmaken van een bepaald prestatieveld. In de WMO zijn acht
prestatievelden geformuleerd waarop de gemeente beleid moet voeren. Partijen
kunnen lokaal, onder regie van de gemeente, vervolgens zelf invullen hoe zij
de wet op die acht prestatievelden willen uitvoeren. Welke voorzieningen de
gemeente op de verschillende prestatievelden wil realiseren is een zaak van
gemeentelijke besluitvorming. Daarin past het niet op enkele specifieke onderdelen
van een prestatieveld op voorhand al in de WMO voor te schrijven dat daarvoor
indicatiestelling verplicht is. In die zin is het ook aan gemeenten om te
bepalen voor welke (clusters van) voorzieningen er een vorm van indicatiestelling
zal gelden en op welke wijze die indicatiestelling vorm zal krijgen.111 (PvdA)Denkt het kabinet dat één loket voor
twee aparte wetten de dienstverlening aan de burgers bevorderd? Zo ja, op
grond waarvan? Kan het de bureaucratie niet juist bevorderen? (blz. 11)Met één loket wordt de toegang voor de burger tot zorg en
ondersteuning overzichtelijk. De klant wordt hierdoor niet meer van het kastje
naar de muur gestuurd. Doordat burgers dan maar naar één loket
hoeven, vermindert voor hen de bureaucratie. Er hoeft immers maar één
keer een verhaal te worden verteld, maar één keer gegevens ingevuld.
De burger wordt integraal geholpen. De achterkant van het loket moet goed
georganiseerd zijn om te voorkomen dat daar meer bureaucratie ontstaat.112 (PvdA)Wordt bij de indicatiestelling bewust geen onderscheid
gemaakt tussen individuele en collectieve voorzieningen? Zo ja, waarom niet?Bij indicatiestelling gaat het om het beoordelen van de specifieke, individuele
situatie van een burger om te bepalen of deze aangewezen is op een bepaalde
voorziening.Voor collectieve, in de zin van algemeen toegankelijke, voorzieningen
is indicatiestelling per definitie niet aan de orde.113 (PvdA)Kan worden toegelicht welke onderdelen van het jeugdbeleid
onderdeel kunnen worden van de WMO en op welke wijze dit gebeurt? (blz. 11)Zie het antwoord op vraag 38.114 (PvdA)Acht het kabinet zich verantwoordelijk voor de betrokkenheid
van cliëntenorganisaties bij de uitvoering van de WMO? Zo ja, hoe krijgt
die verantwoordelijkheid vorm? (blz. 12)Om uitdrukking te geven aan de betrokkenheid van burgers en lokale organisaties
zullen gemeenten straks op basis van de WMO verplicht zijn om periodiek hun
(gedragen) beleid op maatschappelijke ondersteuning vast te leggen en met
burgers daarover te overleggen. Overigens worden gemeenten op basis van de
Gemeentewet (artikel 150) al geacht belanghebbenden te betrekken bij de voorbereiding
van hun beleid.115 (PvdA)Is het kabinet van oordeel dat krachtige lokale belangenbehartiging
door cliëntorganisaties een belangrijke voorwaarde is om de plannen tot
een succes te maken?Het principe van horizontalisering is een belangrijk uitgangspunt binnen
de WMO. Burgers kunnen via de lokale democratie hun stem laten gelden. Cliëntorganisaties
en andere organisaties van burgers zouden voor de zwakkere groepen mensen
in de samenleving dit proces extra impulsen kunnen geven.Gemeenten worden geacht belangenorganisaties te betrekken bij het ontwikkelen
van nieuw beleid. Hoe ze dit precies willen doen is aan hen.Ik wil landelijke organisaties stimuleren om zich op lokaal niveau krachtiger
te presenteren en lokale organisaties te ondersteunen.116 (PvdA)Is het kabinet bereid cliëntenorganisaties structureel
financieel te stimuleren zodat zij daadwerkelijk invulling kunnen geven aan
lokale belangenbehartiging in het kader van de WMO?Zie het antwoord op vraag 39.117 (PvdA)Acht het kabinet het een verantwoordelijkheid van de
gemeente om te bepalen of particuliere organisaties de voorzieningen leveren
dan wel dat de gemeente zelf als «leverancier» van de diensten
optreedt? Zo neen, waarom niet? (blz. 12)Zie het antwoord op vraag 48.118 (PvdA)Is het kabinet van oordeel dat het Wvg-protocol burgers
op zijn minst enige vorm van zekerheid biedt over de voorzieningen waarop
men recht kan doen gelden? Is het kabinet van oordeel dat met het vervallen
van dit protocol deze zekerheden worden aangetast en dat de positie van cliënten
hierdoor in het gedrang kunnen komen? Zo neen, waarom niet? Op welke wijze kunnen burgers, bij gebrek aan een protocol, hun rechten doen
gelden? (blz. 13 en 14)316 (ChristenUnie)Op welke wijze worden de waarborgen die met het Wvg-protocol
geregeld waren in de WMO gegarandeerd? (blz. 14)In plaats van «recht kunnen doen gelden op voorzieningen»
spreek ik liever van voorzieningen waarvoor burgers op grond van de Wvg in
aanmerking kunnen komen. In de Wvg staat dat gemeenten aan hun burgers verantwoorde
voorzieningen moeten bieden. Het Wvg-protocol geeft een nadere invulling van
het begrip verantwoorde voorzieningen. Met het protocol werd beoogd een aantal
problemen in de uitvoering van de Wvg op te lossen en de dienstverlening aan
burgers te verbeteren. In de WMO wil ik langs andere weg de doelstellingen
van het protocol bereiken. Ik streef naar meer «horizontale» bestuurlijke
relaties waarin gemeenten burgers en lokale organisaties nadrukkelijk betrekken
bij het lokale beleid op het gebied van maatschappelijke ondersteuning. Gemeenten
zullen aan hun burgers zichtbaar moeten maken welk beleid ze voeren en welke
resultaten ze daarbij hebben behaald. Duidelijk moet zijn wat de gemeente
«presteert», ook in vergelijking met andere gemeenten. Een instrument
hierbij is benchmarking.119 (PvdA)Is de WMO noodzakelijk om de regierol met betrekking
tot wonen, zorg en welzijn goed uit te oefenen? Welke bevoegdheden missen
de gemeenten momenteel om die regierol goed uit te oefenen? Is het kabinet
van oordeel dat gemeenten meer bevoegdheden moeten krijgen om andere partijen,
zoals woningbouwcorporaties, zorgkantoren en zorgaanbieders ter verantwoording
te roepen, hetgeen onder andere is bepleit in het advies van de Raad voor
de Volksgezondheid en Zorg (RVZ)? Zo ja, welke? Zo neen, waarom niet? Welke
instrumenten worden zonodig ingezet om de samenwerking tussen de partijen
op gang te helpen? (blz. 14)Uit het onderzoek van de Algemene Rekenkamer naar wonen en zorg voor ouderen
blijkt dat het op lokaal niveau ontbreekt aan duidelijkheid over welke partij
de regie voert. In de WMO wordt tegemoet gekomen aan deze kritiek en wordt
de regierol bij de gemeente neergelegd. Gemeenten beschikken op basis van
specifieke wet- en regelgeving naar mijn mening over de benodigde instrumenten
om met andere partijen in overleg te treden en invloed uit te oefenen. Met
betrekking tot het wonen is dit geregeld in het Besluit beheer sociale huursector
(BBSH). Samen met de minister voor Bestuurlijke Vernieuwing en Koninkrijkrelaties
ben ik samen met enkele gemeenten en provincies aan het onderzoeken waar gemeenten
knelpunten ondervinden bij het realiseren van ketenregie.120 (PvdA)Waarom zijn gemeenten niet volledig verantwoordelijk
voor het eindresultaat? Wie is dat wel? Deelt het kabinet de mening dat gemeenteraden
geen volledige democratische controle kunnen uitoefenen indien gemeenten niet
volledig verantwoordelijk zijn? Is dit een wenselijke ontwikkeling? Op welke
wijze kan volledige democratische controle wel plaatsvinden? Wordt het gevaar
onderkend dat als veel partijen verantwoordelijk zijn, zij die verantwoordelijkheden
naar elkaar toe spelen zodat uiteindelijk niemand zich verantwoordelijk voelt
voor het eindresultaat? Zo ja, wat wordt hieraan gedaan? Zo neen, waarom niet?
Begrijpt het kabinet in dit verband, met de onduidelijke eindverantwoordelijkheid,
de twijfels over de resultaten die de slechts zeer globaal ingevulde prestatievelden
ons moeten leveren? Zo ja, hoe worden deze twijfels weggenomen? (blz. 14)Een van de doelstellingen van de WMO is om helderheid te creëren
in de verantwoordelijkheden van de verschillende partijen. Gemeenten zijn
wel degelijk eindverantwoordelijk maar zijn voor het bereiken van resultaten
binnen de prestatievelden afhankelijk van de inspanningen van vele andere
partijen. Voor een belangrijk deel kunnen gemeenten producten c.q. diensten
van aanbieders zelf inkopen en/of subsidiëren. De gemeenteraad kan alleen
democratische controle uitoefenen op de resultaten waar de gemeente zelf verantwoordelijk
voor is. Voor sommige resultaten is de gemeente afhankelijk van de inspanningen
van andere maatschappelijke organisaties, waarover zij geen financiële
zeggenschap heeft zoals woningcorporaties, scholen, etc. Deze organisaties
hebben echter een eigen maatschappelijke verantwoordelijkheid en doelstellingen
die nauw aansluiten bij de doelstellingen en prestatievelden van de WMO. Vanuit
de verantwoordelijkheid van de gemeente als regisseur ligt het voor de hand
dat de gemeente relevante partijen bij elkaar brengt en afspraken maakt met
deze partijen over hun bijdragen aan het bereiken van deze gemeenschappelijke
maatschappelijke doelstellingen.121 (PvdA)Hoeveel geld krijgen de gemeenten voor de taken die
overgaan van AWBZ naar WMO? Waarop is dit bedrag gebaseerd? Op welke wijze
wordt rekening gehouden met de specifieke groei die met deze taken verbonden
is, bijvoorbeeld als gevolg van demografische ontwikkelingen? (blz. 15)Zie het antwoord op vraag 20.122 (PvdA)Hoe verhoudt het bedrag van 1,6 miljard euro dat vanuit
de AWBZ wordt overgeheveld naar de WMO zich tot het in verschillende perspublicaties,
zoals het Financieel Dagblad van 7 juni 2004, genoemde bedrag van 1 miljard
euro? (blz. 15)Zie het antwoord op vraag 20.123 (PvdA)Waarom is, omwille van transparantie en een goede herkenbaarheid
van de uitgaven in het kader van de WMO, niet gekozen voor «oormerking»
van het geld dat voor de WMO is bedoeld en via het Gemeentefonds naar gemeenten
gaat, te meer nu de VNG heeft aangegeven daar ook een voorstander van te zijn?
Hoe valide is het argument «beleidsvrijheid» als de gemeenten
zelf liever een doeluitkering willen? (blz. 15)Zie het antwoord op vraag 17.124 (PvdA)Kan uit de mededeling van de VNG dat geen overeenstemming
is bereikt over de wijze van financiering worden afgeleid dat het vermelde
overleg met de gemeenten over de financiën definitief is stukgelopen?
Zo ja, welke conclusie worden hieraan verbonden? Zo neen, op welke termijn
is overeenstemming te verwachten? (blz. 15)Het overleg met de VNG over de wijze van financiering van de WMO wordt
voortgezet. De inzet van het kabinet is erop gericht over deze kwestie tijdig
overeenstemming met de VNG te bereiken.125 (PvdA)Wat zijn «de door het Rijk bepaalde grenzen»
waarbinnen gemeenten eigen bijdragen van burgers kunnen vragen? Waarom krijgen
gemeenten, gelet op hun beoogde autonomie, niet meer mogelijkheden zelf een
beleid voor eigen bijdragen te bepalen? (blz. 15)De Tweede Kamer zal middels een separate brief over mijn voornemens over
de eigen bijdrage WMO worden geïnformeerd.126 (PvdA)Gemeenten hebben de natuurlijke regierol om op lokaal
niveau de maatschappelijke ondersteuning vorm te geven. Hebben gemeenten in
Nederland wel voldoende mogelijkheden om het beleid op de terreinen van onderwijs,
huisvesting, vervoer, zorg en welzijn waar te maken? In Nederland hebben gemeenten
inhoudelijk niets te zeggen over onderwijs, geen mogelijkheden zelf woningen
te bouwen (grote afhankelijkheid van woningcorporaties), weinig zeggenschap
over zorg in tehuizen (is aan zorgverzekeraars), terwijl er daarnaast plannen
zijn om de financiële mogelijkheden van gemeenten sterk in te dammen
door de onroerende zaakbelasting af te schaffen. Kan een vergelijking worden
gemaakt tussen de inhoudelijke en financiële mogelijkheden die gemeentelijke
overheden hebben in Nederland in vergelijking met bijvoorbeeld Noorwegen,
Duitsland, Groot-Brittannië en Italië op het terrein van zorg, onderwijs,
vervoer, huisvesting en welzijn en hun mogelijkheid zelf inkomsten te genereren?
(blz. 15)Van oudsher kent Nederland de traditie dat veel publieke verantwoordelijkheden
door private organisaties worden uitgevoerd. Dat geldt in de gezondheidszorg,
in de sociale woningbouw, in het onderwijs. Veel instellingen op dat gebied
hebben een geschiedenis van meer dan honderd jaar en een lange traditie van
sociale bewogenheid. De overheid, centraal en decentraal, heeft zich voor
de publieke zaak in belangrijke mate bediend van deze instellingen. Het feit
dat de overheid, i.c. de gemeente, niet zelf het onderwijs bepaalt, niet zelf
woningen bouwt, niet zelf verpleegt en verzorgt is geen enkele belemmering
gebleken voor een goede kwaliteit van onze voorzieningen die de vergelijking
met andere landen glansrijk kan doorstaan. Ik heb geen enkele aanwijzing dat
in landen met een sterke overheidsbepaling in het algemeen betere resultaten
worden geboekt. Op deze publiek-private samenwerking kan Nederland trots zijn
en ik ben dan ook voornemens deze met de WMO te bevorderen. In het kader van
de WMO heb ik dan ook geen behoefte aan een algemeen internationaal vergelijkend
onderzoek naar financiële en inhoudelijke mogelijkheden en bevoegdheden
van gemeenten.127 (PvdA)Acht het kabinet, gezien de vele betrokken partijen,
zichzelf niet verantwoordelijk voor goede voorlichting aan burgers? Zo neen,
waarom niet? (blz. 17)334 (ChristenUnie)Terecht wordt aandacht gevraagd voor de noodzaak dat
burgers goed geïnformeerd moeten worden over waar zij voor zorg en dienstverlening
terecht kunnen. Welke taak is daarbij weggelegd voor uzelf? (blz. 17)VWS informeert burgers via de eigen website op hoofdlijnen over de WMO
en wat de invoering voor burgers betekent. Vanaf 2006 is het de taak
van gemeenten om burgers goed voor te lichten over zorg en dienstverlening.128 (PvdA)Kan de stelling dat de groei van de AWBZ-uitgaven mede
wordt veroorzaakt door de «latente» vraag, worden toegelicht?
Volgt uit de conclusie van het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP) dat de
potentiële vraag veel hoger ligt dan de vervulde vraag nu juist niet
dat veel mensen die gebruik zouden kunnen maken van AWBZ-zorg dat niet doen,
bijvoorbeeld omdat zij een beroep doen op mantelzorg en vrijwilligerswerk
of doordat zij zorg mijden? Wat is, gezien de conclusie dat de potentiële
vraag naar zorg veelal niet wordt vervuld, nog de omvang en importantie
van het gesignaleerde probleem met betrekking tot de AWBZ-uitgaven? (blz.
18)Zie het antwoord op vraag 28.129 (PvdA)Worden er maatregelen getroffen om te bevorderen dat
mensen werkzaam worden in de AWBZ-sectoren? Zo ja, welke? Zo neen, waarom
niet?164 (PvdA)Is bij het ontwikkelen van de plannen voor de WMO rekening
gehouden met de mogelijke werkgelegenheidseffecten van de operatie? Is rekening
gehouden met het feit dat de banen van zeer veel werkenden in de zorg, zoals
de ruim 180 duizend, voornamelijk laagopgeleide en vrouwelijke werknemers
in de thuiszorg, mogelijk op de tocht komen te staan en dat hun arbeidsomstandigheden
kunnen verslechteren. Is dit wenselijk, mede gelet op de actuele economische
situatie? Worden er maatregelen genomen om de werkgelegenheid in de betreffende
sectoren te behouden? Zo ja, welke? Zo neen, waarom niet?De primaire verantwoordelijkheid voor het arbeidsmarktbeleid ligt bij
sociale partners. VWS is verantwoordelijk voor de toegankelijkheid en de kwaliteit
van het voorzieningenniveau. Daarom blijf ik een stimulerende rol vervullen
ten aanzien van aspecten van de arbeidsmarkt die het voorzieningenniveau zouden
kunnen bedreigen. De grootste bedreiging voor de komende periode is dat door
de toenemende zorgvraag de druk vanuit de zorgsector op de arbeidsmarkt zo
groot wordt dat onvoldoende personeel beschikbaar is.In de begroting 2004 van VWS is gemeld dat het arbeidsmarktbeleid van
VWS zich de komende jaren richt op verhoging van de arbeidsproductiviteit
in de zorg en welzijnssector. In 2003 was al 13% van de werkzame beroepsbevolking
in Nederland werkzaam in de zorg en welzijnssector. Bij ongewijzigd beleid
zal dit in 2025 22% zijn. Dat is uit oogpunt van de Nederlandse concurrentiepositie
en crowding out effecten niet wenselijk.De WMO is geen bezuinigingsoperatie. De verwachting voor de gehele zorg
en welzijnssector is groei, ook in werkgelegenheid. De uitdaging waar de zorg
en welzijnssector voor staat is om deze gepaard te laten gaan met een toename
van de arbeidsproductiviteit, zodat met een optimale personeelsbezetting de
toegankelijkheid en de kwaliteit van het voorzieningenniveau gewaarborgd blijft.130 (PvdA)Beoogt het kabinet dat na invoering van de WMO meer
mantelzorg wordt verleend? Is deze druk op mantelzorgers realistisch en wenselijk?
Zo ja, waarom? Worden mantelzorgers, naast het overhevelen van de bestaande
subsidieregeling, in het kader van de WMO extra ondersteund? Zo ja, hoe? Zo
neen, waarom niet?131 (PvdA)Wordt het vrijwilligerswerk in het kader van de WMO
extra ondersteund? Zo ja, hoe? Zo neen, waarom niet?Het kabinet geeft aan dat mensen zelf meer verantwoordelijkheid moeten
nemen voor hun zorg en welzijn. Dat kan op verschillende manieren. Bijvoorbeeld
door de organisatie van de zorg meer in eigen hand te nemen, door het betalen
van (delen van) de voorzieningen en door een beroep te doen op vrijwilligerswerk
en mantelzorg. Ten aanzien van de laatste optie is het niet aan het kabinet
sturend op te treden. Dit is primair een aangelegenheid van de burger en van
diens directe sociale omgeving zelf. Wel is het de bedoeling dat mantelzorg –
net als nu – ondersteund zal worden. Daartoe wordt primair een belangrijk
deel van de bestaande subsidieregeling overgeheveld naar de WMO. Een verdere
versterking van de ondersteuning zal met name ingevuld moeten
worden door gemeenten, bijvoorbeeld in samenhang met hun vrijwilligersbeleid.131 (PvdA)Wordt het vrijwilligerswerk in het kader van de WMO
extra ondersteund? Zo ja, hoe? Zo neen, waarom niet?Zie het antwoord op vraag 130.132 (PvdA)Hoeveel winst wordt verwacht met het doelmatiger werken
in verpleeghuizen? Op grond waarvan is het kabinet van oordeel dat in verpleeghuizen
ondoelmatig wordt gewerkt? Hoe verhoudt zich het streven naar doelmatiger
werken tot de kwaliteit van de geleverde verpleeghuiszorg?In paragraaf 5.4 van de brief van 23 april jl. wordt verwezen
naar het lopende onderzoek naar de doelmatigheid van verpleeghuizen. Onderzoek
wordt verricht naar de factoren die verpleeghuizen in staat stellen zich op
een adequate wijze aan veranderende omstandigheden (veranderende financiële
omstandigheden) aan te passen zonder dat dit leidt tot ernstige aantasting
van de kwaliteit. Dit onderzoek wordt uitgevoerd door Twynstra Gudde en zal
in het najaar worden afgerond.133 (PvdA)Is ter beteugeling van de kosten van de AWBZ overwogen
om van mensen met hogere inkomens meer financiële bijdragen te verlangen,
bijvoorbeeld via de (her)invoering van een vermogenstoets voor verblijf in
een verpleeg- of verzorgingshuis? Zo neen, waarom niet? (blz. 19 en 20)De voorstellen voor de WMO en de AWBZ zullen voor de verdeling van de
lasten uitgaan van het principe dat de sterkste schouders de zwaarste lasten
moeten dragen. Dit betekent dat, net als in het huidige stelsel, van de hogere
inkomens een substantiële bijdrage aan de kosten van de door hen genoten
voorzieningen kan worden gevraagd. Voor wat betreft de WMO is het een kwestie
van gemeentelijk beleid in hoeverre dit ook daadwerkelijk plaatsvindt.134 (PvdA)Hoe groot is naar verwachting de beperking van de groei
van de AWBZ-uitgaven als gevolg van de beoogde maatregelen? (blz. 20)Verwacht wordt dat door de genomen en te nemen maatregelen de groei van
de AWBZ binnen de budgettaire kaders kan blijven.135 (PvdA)Uit wie bestaat precies de «allerzwaarste doelgroep»
die op de AWBZ aanspraak kunnen blijven maken? Welke extramurale zorgfuncties
blijven in de AWBZ? (blz. 20)Zie het antwoord op vraag 1.136 (PvdA)Vindt het kabinet, aangezien zij hecht aan «een
zorgvuldige en beheerste overgang», invoering van de WMO per 1 januari
2006 verantwoord? Zo ja, op grond waarvan? Is bekend dat gemeenten een langere
en zorgvuldigere invoeringstermijn bepleiten? Welke conclusie worden hieraan
verbonden? Kan de uitspraak van een woordvoerder van het ministerie van VWS
in de Haagsche Courant van 11 juni 2004 dat invoering in 2006 «krap
wordt», worden toegelicht? Welke onderdelen van de WMO worden in elk
geval pas na 2006 ingevoerd? (blz. 21)301 (ChristenUnie)Kan systematische worden toegelicht waaruit de verschillende
fasen bestaan van het verdwijnen van de Welzijnswet en de Wvg, de inwerkingtreding
van de WMO en het vervallen van enkele aanspraken in de AWBZ? (blz. 9 en 21)340 (ChristenUnie)In de brief worden verschillende jaartallen genoemd
(2006, 2007) waarin verschillende veranderingen ingaan. Hoe verhouden die
zich tot elkaar? (blz. 25)363 (SGP)Kan er een duidelijk overzicht worden gegeven van de
maatregelen, samen met een bijbehorend tijdpad en de te nemen maatregelen?De WMO wordt geleidelijk ingevoerd. De ervaringen van de pilots in het
implementatietraject worden meegenomen. Er is een onderscheid tussen het wetstraject
en het implementatietraject. De voorbereiding van de implementatie kan al
beginnen als er nog geen wet is.Gelijktijdig met de inwerkingtreding van de WMO, vervallen de Welzijnswet
1994 en de Wvg. Delen van aanspraken in de AWBZ vervallen gefaseerd. Systematisch
ziet dat er als volgt uit:2006: Inwerkingtreding WMO.a. Welzijnswet 1994 vervaltb. Wvg vervaltc. AWBZ: de functie huishoudelijke verzorging voor mensen zonder de indicatie
verblijf vervalt.d. AWBZ/ZFW:– Subsidieregeling Diensten bij wonen gaat op in WMO– Subsidieregeling Doventolken gaat op in WMO (behoudens tolken
voor doofblinden)– Subsidieregeling Zorgvernieuwingsprojecten GGZ gaat op in WMO
voor wat betreft lokale situaties– Subsidieregeling Initiatieven OGZ gaat op in WMO– Subsidieregeling Begeleiding instellingen voor Maatschappelijk
opvang gaat op in WMO– Subsidieregeling coördinatie vrijwillige thuiszorg en mantelzorg
gaat op in WMO (behoudens netwerken palliatieve zorg)2007:a. AWBZ: de functie ondersteunende en activerende begeleiding voor mensen
zonder de indicatie verblijf vervalt.b. AWBZ: verantwoordelijkheid voor vervoer naar dagactiviteiten wordt
ondergebracht bij degenen die verantwoordelijk is voor die vormen van ondersteunende
en activerende begeleiding2008:a. AWBZ/ZFW: Subsidieregeling MEE-organisaties en Integrale Vroeghulp
gaat op in WMOVanaf de datum van inwerkingtreding is voor nieuwe situaties de WMO van
toepassing en kan geen beroep op Welzijnswet 1994, Wvg en delen van de AWBZ
gedaan worden. Voor oude situaties zal een overgangsregime gelden.Het streven is om in de zomer van 2005 de wet aan de Tweede Kamer te sturen.137 (PvdA)Op welke wijze gaat het kabinet, in een markt waar
het aanbod veelal achterblijft bij de vraag, de concurrentie stimuleren? (blz.
21 en 22)Langs een aantal sporen wordt een verruiming van het zorgaanbod gerealiseerd.
Sinds de invoering van de functiegerichte toelatingen op 1 april 2003
zijn bij het CVZ 292 verzoeken van nieuwe aanbieders binnengekomen.
Per medio augustus zijn er daarvan 137 toegelaten. Ik trok in dit verband
al in de zesde voortgangsrapportage van het groot project Modernisering AWBZ
(TK 2003 – 2004, 26 631, nr. 74, pagina 13) de voorlopige conclusie
dat zich écht nieuw aanbod aandient.In de AWBZ wordt een aantal instrumenten geïntroduceerd waarbij de
mogelijkheden tot concurrentie in de zorg worden versterkt. De invoering van
functiegerichte aanspraken in de AWBZ, bekostiging op basis van «boter
bij de vis» (geen cliënt, geen geld), en de opheffing van de contracteerplicht
voor – in eerste instantie de extramurale – zorg versterkt de
mogelijkheden tot concurrentie in de AWBZ.In de brief van 23 april jl. (paragraaf 6.1) is ingegaan op
de mogelijkheden die ontschotting aan aanbieders biedt. Enerzijds stelt de
ontschotting aanbieders in staat voortaan een breed scala aan producten te
leveren. Daarbinnen kunnen zij zich richten op specifieke doelgroepen of gespecialiseerde
producten. Anderzijds vergroot de invoering van de functiegerichte aanspraken
het aantal potentiële mededingers voor de deelmarkten per functie binnen
de AWBZ. In het verleden bestond voor bijvoorbeeld een verpleeghuis de concurrentie
uit de andere verpleeghuizen in de regio. In de functiegerichte AWBZ kan dezelfde
aanbieder in potentie concurreren met alle aanbieders met een toelating voor
verpleging, al dan niet in combinatie met verblijf.De Nederlandse Mededingingsautoriteit (NMa) concludeert in haar in januari
2004 gepubliceerde visiedocument AWBZ-zorgmarkten dat zorgaanbieders –
sinds de functionalisering van de aanspraken per 1 april 2003 –
beperkte ruimte kennen om zich van elkaar te kunnen onderscheiden. Aanbieders
hebben een prikkel om te concurreren vanwege de in omvang toenemende prestatiebekostiging
en de toepassing van maximum-tarieven in de extramurale zorg. Het zorgkantoor
kan tot op zekere hoogte variëren in het in te kopen volume per aanbieder,
en daarmee gebruik maken van de concurrentie. In de komende jaren zal de ruimte
voor concurrentie toenemen, onder meer door de introductie van functiegerichte
bekostiging in de AWBZ en de afschaffing van de contracteerplicht.138 (PvdA)Wat heeft de burger concreet aan het afschaffen van
de contracteerplicht? Waaraan wordt het succes van deze afschaffing afgemeten?
(blz. 21 en 22)Vraagsturing in de AWBZ wordt bevorderd door aanbieders te stimuleren
tot het optimaal inspelen op de zorgvraag van AWBZ-cliënten. Met de invoering
van de functiegerichte bekostiging en het opheffen van de contracteerplicht
heeft het zorgkantoor instrumenten in handen om bij de inkoop zo nauw mogelijk
aan te sluiten op de vraag van cliënten. Voor partijen zal dit als volgt
uitwerken:• Aanbieders kunnen, door de combinatie die zij maken met de verschillende
functies, producten op de markt zetten waarmee ze zich zowel qua inhoud als
prijs kunnen onderscheiden en zo een eigen klantenkring opbouwen.• Voor cliënten levert het afschaffen van de contracteerplicht
op dat zij een keuze hebben uit meerdere vormen van zorgverlening (dus niet
meer van het zelfde, maar een keuze uit alternatieven). Bovendien zal de aanbieder
met zijn gezicht naar de cliënt gaan staan en die producten ontwikkelen
en leveren waar vraag naar is.• Het zorgkantoor kan onderhandelen over de prijs van de zorgproducten
en daarbij kwaliteit en doelmatigheid aan elkaar koppelen. In contacten met
het veld komt veelvuldig de vraag naar voren hoe kan worden bewerkstelligd
dat het zorgkantoor bij zijn inkoop voldoende rekening houdt met het belang
van de cliënt. Dit punt vind ik zo van belang dat ik in het convenant
dat ook dit jaar wordt gesloten tussen VWS, ZN en CVZ op zal laten nemen dat
een zorgkantoor in zijn verantwoording over zijn zorginkoop aangeeft
op welke manier hij rekening heeft gehouden met de wens van cliënten.
Dit gegeven zal een rol spelen in de beoordeling van de zorgkantoren.In haar op 22 april 2004 uitgebrachte uitvoeringstoets inzake de
opheffing van de contracteerplicht wijst het CVZ er op dat met het opheffen
van de contracteerplicht de mededingingsaspecten scherp in de gaten moeten
worden gehouden. Ik heb de uitvoeringstoets van het CVZ gezonden aan het CTG
en het CTG in haar rol van zorgautoriteit in oprichting (ZAio) gevraagd in
het werkprogramma 2005 ruimte in te lassen om de effecten van het opheffen
van de contracteerplicht op de marktpositionering van aanbieders goed te monitoren.
CTG/ZAio heeft inmiddels te kennen gegeven bereid te zijn het toezicht op
marktwerking in de AWBZ ter hand te nemen. Het CVZ volgt de ontwikkelingen
op het vlak van de zorgkantoren. In het Algemeen Overleg van 24 juni
jl. over de modernisering van de AWBZ heb ik u een evaluatie over de gevolgen
van de opheffing van de contracteerplicht voor de keuzemogelijkheden voor
cliënten toegezegd.139 (PvdA)Waarom wordt bij de indicatiestelling in de AWBZ «vanwege
de rechtszekerheid» gekozen voor centralisatie en bij de WMO juist voor
een verregaande decentralisatie? Is de rechtszekerheid voor burgers in de
WMO gegarandeerd? Zo ja, op welke wijze? Zo neen, waarom niet? (blz. 22)Zie het antwoord op vraag 1.140 (PvdA)Betekent de nieuwe invulling van het begrip «gebruikelijke
zorg» dat mensen meer dan nu het geval is zelf verantwoordelijk moeten
worden voor hun zorg? Is het kabinet van oordeel dat door het tot nu toe gehanteerde
begrip «gebruikelijke zorg» mensen ten onrechte een beroep op
de AWBZ deden? Zo ja, waarom? Wordt een verruiming van het begrip «gebruikelijke
zorg» verantwoord geacht, vooral voor die mensen die niet of slecht
hun eigen zorg kunnen regelen en is het kabinet niet beducht voor het risico
dat dit op termijn leidt tot hogere zorgkosten?In het LVIO-werkdocument «gebruikelijke zorg» is niet zozeer
sprake van een nieuwe als wel van een AWBZ-brede invulling van dit begrip
dat eerder alleen in de vorm van de Algemeen Aanvaarde Standaard Verzorging
(AASV) in de thuiszorg werd gehanteerd en vervolgens door veel RIO's in eigen
protocollen is verwerkt. Het LVIO-werkdocument maakt een landelijk uniforme
afweging mogelijk als het erom gaat te bepalen wat de gebruikelijke zorg is
van huisgenoten in relatie tot de functies huishoudelijke verzorging, persoonlijke
verzorging en ondersteunende begeleiding. Afhankelijk van hoe RIO's gewend
waren het begrip gebruikelijke zorg toe te passen in relatie tot die drie
zorgfuncties kan het gevolg zijn dat vaker dan voorheen wordt geconstateerd
dat de zorg van huisgenoten toereikend is en er dus geen AWBZ zorg noodzakelijk
is.Aangezien de eerdere AASV in grote lijnen terugkomt in het werkdocument
van de LVIO ligt het niet in de rede te concluderen dat mensen toen ten onrechte
een beroep op zorg deden.Bij «gebruikelijke zorg» gaat het er om dat huisgenoten van
een zorgvrager een gebruikelijk geachte bijdrage aan het huishouden en de
verzorging van de zorgvrager leveren. In bijzondere gevallen kan een indicatiesteller
afwijken van de algemene regels op dit punt, bijvoorbeeld als degenen van
wie wordt verwacht dat zij taken overnemen overbelast dreigen te raken.141 (PvdA)Waarom worden de reeds getroffen maatregelen met betrekking
tot de richtlijn «gebruikelijke zorg» niet geëvalueerd, alvorens
tot nieuwe wetgeving over te gaan?Op dit moment zijn er door VWS geen maatregelen getroffen met betrekking
tot het LVIO-werkdocument «gebruikelijke zorg». Inmiddels is wel
het CVZ verzocht de evaluatie van de effecten van het LVIO-werkdocument «gebruikelijke
zorg» uit te voeren, om een besluit te kunnen nemen over een eventuele
beleidsmaatregel waarmee regels worden opgelegd over de werkwijze van indicatieorganen
inzake gebruikelijke zorg.142 (PvdA)Kan een nadere definitie worden gegeven van het criterium:
«als verblijf het karakter heeft van wonen»? Is bij verblijf niet
per definitie sprake van wonen? Kan een nadere definitie worden gegeven van
«beschermende woonomgeving»? (blz. 22 en 23)Met de zin «als verblijf het karakter heeft van wonen» wordt
bedoeld zelfstandig wonen in een individuele woning waarbij het wonen en niet
de zorg centraal staat en waarbij geen specifieke verblijfssetting noodzakelijk
is om de zorg te kunnen leveren.De gids van het CVZ «Functiegerichte aanspraken» bevat geen
specifieke definitie van «beschermende woonomgeving» maar licht
toe dat het onder meer gaat om fysieke veiligheid en een gevoel van geborgenheid
waarbij het niet gaat om het wonen sec maar om de integrale woon- en leefomgeving,
waar ook voeding, schoonmaak, geestelijke verzorging en recreatieve en sociaal-culturele
voorzieningen deel uitmaken.Zaken als bescherming, veiligheid, vereenzaming e.d. waren in het verleden
voldoende criterium voor opname in een verzorgingshuis. In de afgelopen jaren
zijn de mogelijkheden van extramurale hulp- en zorgverlening sterk toegenomen.
Door een combinatie van geschikte woningen (al dan niet geclusterd zoals in
een wozoco), extramurale zorg (al dan niet op afroep), (welzijns)diensten
als tafeltje dekje, wijksteunpunten, alarmeringsapparatuur etc. wordt voorzien
in de hulpbehoefte en kunnen mensen zo lang mogelijk zelfstandig (blijven)
wonen.143 (PvdA)Is het kabinet bekend met het feit dat grote groepen
ouderen nog steeds behoefte hebben aan goede verzorgingshuiszorg en de beschermde
en sociale omgeving die verzorgingshuizen bieden? Is het kabinet in dit verband
op de hoogte van de SCP-studie «Advies ramingen verpleging en verzorging»,
waaruit onder andere blijkt dat de vraag naar opname sterker stijgt dan de
vraag naar hulp aan huis en dat in 2003 dertigduizend mensen op de wachtlijst
stonden voor een plaats in een verzorgingshuis? Wordt in dat licht het schrappen
van 50 tot 70 procent van de verzorgingshuiscapaciteit verantwoord geacht?
Zo ja, waarom? Is rekening gehouden met het schaalvoordeel dat verzorgingshuizen
bieden? (blz. 23)Het SCP heeft geconstateerd dat mensen in verzorgingshuizen vaak dezelfde
kenmerken hebben als mensen die thuis wonen. Zij onderscheiden zich door beperkte
hulpbronnen zoals een laag inkomen en alleenstaand zijn (SCP rapportage ouderen
2004). Het SCP concludeert dat ouderen met een redelijk inkomen in een beschermende
woonvorm gaan wonen die dezelfde faciliteiten biedt, terwijl de verzorgingshuizen
een voorziening dreigen te worden voor mensen met lage inkomens. Bovendien
zijn mensen opgenomen in een verzorgingshuis die kenmerken hebben van vragers
van zorg aan huis of zelfs helemaal geen potentiële vragers zijn. Zij
ontvangen zwaardere hulp dan op grond van hun kenmerken te verwachten is.
In de praktijk blijken veel personen die wachten op opname, dat
helemaal niet te willen; zij hebben naar eigen zeggen genoeg aan de hulp aan
huis die hen ter overbrugging van de wachttijd wordt geboden. Onder ouderen
die wachten op plaatsing in een verzorgingshuis zou dit voor meer dan de helft
opgaan; hun verzoek om opname is meer uit voorzorg gedaan dan vanwege de acute
behoefte aan die voorziening. De raming opname verzorging in het rapport «Advies
ramingen verpleging en verzorging» moet vooral worden gezien als een
schatting van de groeiende behoefte aan vrij intensieve zorg van een groep
die voldoet aan het profiel van opname verzorging. In dit licht is de vervanging
van verzorgingshuizen door betaalbare beschermende woonvormen en verzorgd
wonen goed verdedigbaar. Schaalvoordeel doet zich ook in geclusterde zelfstandige
woonvormen voor. De scheidslijnen tussen intra- en extramuraal vervagen.144 (PvdA)Houdt het kabinet, als zij zegt dat mensen zelf verantwoordelijk
zijn voor hun woonfunctie en die dus zelf moeten betalen, rekening met de
vraag of zij die voorziening ook kunnen betalen? Zo ja, hoe? Zo neen, waarom
niet? Is het kabinet zich ervan bewust dat door bezuinigingen op de huursubsidie
dit «vangnet» aan kracht inboet? Is het kabinet bereid alvorens
een groot deel van het wonen uit de AWBZ te schrappen de gevolgen hiervan
te onderzoeken voor mensen met een laag inkomen? Zo ja, wanneer kan de Kamer
de resultaten hiervan tegemoet zien? Zo neen, waarom niet? (blz. 23)Zie het antwoord op vraag 30.145 (PvdA)Acht het kabinet het schrappen van een groot deel van
het wonen uit de AWBZ verantwoord in het licht van het grote tekort aan woningen
voor ouderen en gehandicapten? Moet niet eerst dit tekort worden opgelost,
alvorens een zo verregaande maatregel als de onderhavige kan worden getroffen?
(blz. 23)337 (ChristenUnie)Wat is de consequentie voor de wijzigingen in de AWBZ
indien aan bepaalde randvoorwaarden niet is voldaan, zoals de beschikbaarheid
van voldoende woningen in de woonsector? (blz. 24)De ministeries van VROM en VWS zetten in op een forse verhoging van de
capaciteit aan geschikte woningen. Ik verwijs hiervoor naar de brief 5 juli
2004 waarmee het Actieplan wonen en zorg aan de Tweede Kamer is aangeboden
(TK 2003–2004, 26 631/28 951, nr. 99). De planning rond de
verblijfscapaciteit zal worden afgestemd op het tempo waarin voldoende geschikte
woningen in de woonsector beschikbaar komen. 146 (PvdA)Waar liggen de omslagpunten voor de extramurale AWBZ-zorg?
Gaat het kabinet ervan uit dat het goedkoper is om mensen met een intensieve
zorgzwaarte niet extramuraal te verzorgen maar intramuraal? Op grond waarvan
is de conclusie getrokken dat zorg die niet thuis wordt geboden goedkoper
is?147 (PvdA)Denkt het kabinet aan het berekenen van omslagpunten
op individuele basis of wil het kabinet gaan werken met gemiddelde budgetten
voor verpleging voor intramurale zorg? Hoe verhoudt een systeem met omslagpunten
zich tot het systeem van financiering naar zorgzwaarte waarbij de individuele
zorgbehoefte leidend zal worden voor de financiering van de zorg rondom een
persoon?148 (PvdA)Leidt het werken met omslagpunten ertoe dat zorgvragers
gedwongen worden opgenomen in intramurale instellingen of leidt het tot een
maximering van de hoeveelheid budget die aan een individuele cliënt in
extramurale setting wordt geboden? Wordt daarbij een onderscheid gemaakt naar
doelgroepen of leeftijden?( blz. 23)361 (SGP)Wat zijn de plannen van het kabinet betreffende het
stellen van financiële grenzen aan de hoeveelheid zorg die thuis kan
worden geboden? (blz. 23)Uitgangspunt bij het vraagstuk van de – individuele – omslagpunten
in de AWBZ is dat de cliënt in principe altijd zelf bepaalt in welke
setting hij zijn zorg wil ontvangen. Dit uitgangspunt kent echter grenzen.
Deze grenzen worden bepaald door overwegingen van zowel financiële als
zorginhoudelijke en maatschappelijke aard. Een combinatie is ook mogelijk.
Momenteel ben ik met een aantal partijen uit het veld (cliëntenorganisaties,
zorgaanbieders, RIO's en zorgkantoren) in overleg over de beste manier om
het vraagstuk van de omslagpunten praktisch hanteerbaar te maken. Mijn bevindingen
presenteer ik dit najaar aan u.147 (PvdA)Denkt het kabinet aan het berekenen van omslagpunten
op individuele basis of wil het kabinet gaan werken met gemiddelde budgetten
voor verpleging voor intramurale zorg? Hoe verhoudt een systeem met omslagpunten
zich tot het systeem van financiering naar zorgzwaarte waarbij de individuele
zorgbehoefte leidend zal worden voor de financiering van de zorg rondom een
persoon?Zie het antwoord op vraag 146.148 (PvdA)Leidt het werken met omslagpunten ertoe dat zorgvragers
gedwongen worden opgenomen in intramurale instellingen of leidt het tot een
maximering van de hoeveelheid budget die aan een individuele cliënt in
extramurale setting wordt geboden? Wordt daarbij een onderscheid gemaakt naar
doelgroepen of leeftijden? (blz. 23)Zie het antwoord op vraag 146.149 (PvdA)Hoeveel wordt naar verwachting bespaard met het schrappen
van een groot deel van het wonen uit de AWBZ? (blz. 24)149In kwantitatieve zin is in de brief van 23 april jl. aangegeven dat
het aanscherpen van de functie verblijf uiteindelijk leidt tot een geraamde
vermindering van de verzorgingshuiscapaciteit met minimaal 50 000 plaatsen
en tot een vermindering van ongeveer 5 000 intramurale plaatsen in de
gehandicaptensector. Voor een deel keren deze kosten terug vanwege de extramuraal
verleende AWBZ-zorg en andere kostenposten. Op dit moment beschik ik nog over
onvoldoende gegevens om tot een raming te kunnen komen van de besparing.150 (PvdA)Waarom wordt bij de keuze voor overheveling geen onderscheid
gemaakt in de aan zorg gerelateerde huishoudelijke verzorging (zoals voor
dementerenden, mensen met ernstige verstandelijke of psychische beperkingen
zoals schizofrenie) en andere vormen van huishoudelijke verzorging? Wat vindt
het kabinet van het bezwaar dat door de «knip» tussen aan zorg
gerelateerde huishoudelijke verzorging en andere vormen van huishoudelijke
verzorging mensen te maken gaan krijgen met een nieuw schot omdat hier twee
wetten gaan gelden? (blz. 24)Er is bewust voor gekozen om geen onderscheid te maken tussen enkelvoudige
zorg en zorg in combinatie met andere functies: het kabinet hecht aan een
goede en eenduidige verdeling van verantwoordelijkheden, om te voorkomen dat
aanbieders, zorgverzekeraars en gemeenten verantwoordelijkheden op elkaar
afschuiven, ten nadele van de cliënt.Daar waar personen een indicatie voor de functie verblijf hebben, geldt
dat op alle huidige functies in de AWBZ aanspraak gemaakt kan worden. In veel
gevallen van de door u genoemde (doel)groepen zal hier sprake van zijn.151 (PvdA)Bij de AWBZ-functies ondersteunende en activerende
begeleiding gaat het deels om kortdurende ondersteuning en activering aan
mensen met een lichte zorgvraag en deels om mensen met een intensieve langdurige
zorgvraag. Is het daadwerkelijk de bedoeling om ondersteunende en activerende
begeleiding voor mensen met een ernstige verstandelijke handicap en ernstige
psychiatrische aandoening zoals schizofrenie uit de AWBZ te halen, in de WMO
onder te brengen terwijl deze groep vrijwel zeker langdurig een beroep moet
doen op deze functies en ook een beroep doet op andere AWBZ-functies?Indien mensen geïndiceerd worden voor de AWBZ-functie verblijf, krijgen
zij ook de functie ondersteunende en/of activerende begeleiding – individueel –
aangeboden ten laste van de AWBZ. De indicatie voor de functie verblijf zal
in het Besluit Zorgaanspraken op termijn zodanig zijn geformuleerd dat ouderen,
gehandicapten en chronische (na het eerste jaar) psychiatrische patiënten
die permanent toezicht nodig hebben of een beschermende woonomgeving in combinatie
met groepswonen, ook in de toekomst ondersteunende en activerende begeleiding –
op individuele basis –, ten laste van de AWBZ zullen blijven ontvangen.Voor die mensen, die niet in aanmerking komen voor de functie verblijf
in het kader van de AWBZ, zal de ondersteunende en/of activerende begeleiding
op individuele basis, voor gehandicapten en ouderen binnen de WMO worden gepositioneerd.
Gedacht kan dan worden aan begeleiding bij zelfstandig wonen, respijtzorg,
maar ook training om te leren gaan werken of om te leren om zelfstandig wonen.Voor mensen die zorg krijgen vanwege een psychiatrische grondslag zal
de individuele ondersteunende en activerende begeleiding worden overgeheveld
naar de zorgverzekeringswet. Denk daarbij bijvoorbeeld aan hulp thuis van
een sociaal psychiatrisch verpleegkundige voor zelfstandig wonende chronisch
psychiatrische patiënten.Voor de ondersteunende en activerende begeleiding die wordt overgeheveld
naar de WMO betekent dit dat de gemeente binnen het betreffende prestatieveld
daaraan invulling geeft.152 (PvdA)Zal activerende en ondersteunende begeleiding voor
mensen die een indicatie voor verblijf hebben, ook in de WMO worden ondergebracht?
Kan de overheveling van AWBZ-functies naar WMO gepaard gaan met een onderscheid
naar doelgroepen binnen de AWBZ om in ieder geval de groepen die vanwege de
ernst van hun handicap kwetsbaar zijn, extra bescherming te bieden? (blz.
24)Ondersteunende en activerende begeleiding individueel zal niet onder WMO
worden gebracht voor mensen die een AWBZ-indicatie voor verblijf hebben, In
de brief is aangegeven hoe de verdeling van de functies ondersteunende en
activerende begeleiding individueel naar de WMO zal plaatsvinden:
voor psychiatrische cliënten gaan deze twee functies mee naar de zorgverzekeringswet,
voor mensen die een indicatie verblijf in het kader van de AWBZ krijgen, blijven
deze functies binnen de AWBZ aangeboden.Bij de overheveling naar de WMO zal voor geen enkele doelgroep een uitzondering
worden gemaakt. Het is aan de gemeente om aan dit prestatieveld invulling
te geven.153 (PvdA)Kunnen meer bijzonderheden worden verstrekt over de
nadere invulling van de regeling voor kortdurende huishoudelijke verzorging
bij ziekenhuisopname? (blz. 25)In de brief van 23 april 2004 heeft het kabinet aangegeven dat de
kortdurende huishoudelijke verzorging na ziekenhuisopname verzekerbaar in
het derde compartiment zou zijn. Het kabinet heeft hierbij allereerst overwogen
dat het gaat om kosten die burgers ook vaak zelf kunnen dragen. Immers, de
kosten van kortdurende huishoudelijke verzorging zijn niet erg hoog. Zowel
verzekerden als verzekeraars zullen het overigens van belang vinden dat het
ziekenhuisverblijf niet langer duurt dan noodzakelijk. Vanuit die invalshoek
kan het kabinet zich ook voorstellen dat verzekerden hun verzekeraar de vraag
voorleggen de kosten van huishoudelijke hulp te vergoeden op basis van een
aanvullende verzekering. Het is vervolgens ook aannemelijk dat verzekeraars
in die situatie bereid zijn een dergelijk product aanvullend te verzekeren.
Of vervolgens de verzekeraars een dergelijk product zullen aanbieden is de
verantwoordelijkheid van de betreffende verzekeraars. Het kabinet kan daarop
geen invloed uitoefenen.154 (PvdA)Als het voornemen bestaat om de kortdurende huishoudelijke
verzorging over te hevelen naar het derde compartiment, is het risico dan
aanvaardbaar dat sommige groepen, zoals chronisch zieken en ouderen, voor
deze functie buiten de boot vallen als gevolg van hoge premies voor aanvullende
verzekeringen of weigering op grond van leeftijd? (blz. 25)Zoals in het antwoord op vraag 153 is aangegeven, gaat het alleen om kortdurende
huishoudelijke hulp bij ziekenhuisopname. De in deze vraag genoemde groepen
zullen vaak al zijn aangewezen op huishoudelijke hulp. Na ontslag uit het
ziekenhuis zal betrokkene weer in aanmerking komen voor de hulp die op grond
van ziekte of gebreken als gevolg van leeftijd werd geboden. De betreffende
burger zal dan geen beroep doen op huishoudelijke verzorging na ziekenhuisopname.
Hij komt immers weer in aanmerking voor de huishoudelijke verzorging die hem
of haar eerder werd geboden. In die situatie bestaat dan ook geen behoefte
aan een aanvullende verzekering voor huishoudelijke hulp ten laste van een
aanvullende verzekering. Het te verzekeren risico is daarom bij die doelgroep
niet per definitie anders dan bij andere verzekerden. Het kabinet verwacht
dan ook niet dat verzekeraars, indien zij overgaan tot het aanbieden van een
dergelijke verzekering aan chronisch zieken en ouderen hogere premies in rekening
zullen brengen of hun zullen weigeren op grond van leeftijd.155 (PvdA)Waarom wordt de ondersteunende en activerende begeleiding
overgeheveld van de AWBZ naar het onderwijs (ministerie van OCW), de arbeidsmarkt
(ministerie van SZW) en de gemeenten, terwijl met deze partijen nog geen sluitende
afspraken over de invulling hiervan zijn gemaakt? Deelt het kabinet de mening
dat de cliënt hiervan de dupe kan worden? Wanneer worden wel sluitende
afspraken gemaakt? Hoeveel wordt naar verwachting bespaard met
het afstoten van de ondersteunende en activerende begeleiding? (blz. 25)Vanuit de principes van inclusief beleid en gelijke behandeling wordt
dagbesteding voor mensen met een handicap en voor psychiatrische patiënten
geacht tot het domein van arbeid dan wel onderwijs te gaan behoren. Iedere
beleidssector is vanuit de principes van gelijke behandeling immers verantwoordelijk
voor het eigen beleidsterrein voor alle burgers, dus ook voor mensen met een
beperking. Het kabinet is van mening dat aansturing van de dagbesteding vanuit
het arbeidsdomein en het onderwijs past in dit streven. Omdat de discussie
over de WMO en de houdbaarheid van de AWBZ wordt gevoerd, wordt dit streven
omgezet in een concreet voornemen voor die onderdelen van de AWBZ, waarvoor
de overheveling naar arbeid en onderwijs in de lijn der verwachting ligt.
Ik zal samen met de betreffende departementen een zorgvuldig traject opzetten
om deze overheveling te realiseren, juist om te voorkomen dat cliënten
hiervan de dupe zouden kunnen worden. Inclusief beleid bevordert de kwaliteit
van leven voor mensen met beperkingen: ze kunnen weer deelnemen aan de samenleving.Er wordt geen besparing verwacht.156 (PvdA)Is het kabinet niet van oordeel dat door enerzijds
de functie activerende en ondersteunende begeleiding voor ouderen naar de
WMO over te hevelen en anderzijds de activerende en ondersteunende begeleiding
voor ggz-cliënten in de Zorgverzekeringswet onder te brengen, ouderen
het risico lopen ten onrechte te worden overgelaten aan het gemeentelijke
domein terwijl zij in feite thuishoren in de Zorgverzekeringswet, zoals oudere
ggz-cliënten? Zo neen, waarom niet? (blz. 25)De grondslag is in deze leidend: indien mensen een psychiatrische aandoening
hebben, zullen zij de functies activerende en ondersteunende begeleiding op
individuele basis vanuit de zorgverzekeringswet aangeboden krijgen. Voor deze
mensen met een psychiatrische aandoening is immers behandeling noodzakelijk
en vaak ook genezing mogelijk. Voor dat deel van de groep cliënten met
een psychiatrische stoornis, dat langer dan een jaar verblijft in een GGZ-instelling,
zal de financiering ten laste van de AWBZ geschieden.Voor cliënten die uitsluitend op grond van hun ouderdom zorg nodig
hebben, is vooral ondersteuning noodzakelijk. De ernst van de ouderdomsproblematiek
bepaalt of de ouder wordende cliënt wordt geïndiceerd voor de AWBZ.
In geval van een indicatie voor verblijf wordt de begeleiding bekostigd uit
de AWBZ. In die gevallen waar er ten gevolge van de ouderdom (nog) geen indicatie
is voor verblijf kan de gemeente middelen beschikbaar stellen voor de begeleiding
in het kader van de WMO.157 (PvdA)Hoeveel geld wordt voor het vervoer naar dagactiviteiten
overgeheveld naar gemeenten en het onderwijs- en arbeidsdomein? (blz. 26)Het kabinet gaat dit najaar onderzoeken welke middelen op dit moment met
dit vervoer zijn gemoeid.158 (PvdA)Wat vindt het kabinet van het standpunt van de Rfv
dat niet tot overheveling kan worden overgegaan totdat aan een aantal belangrijke
voorwaarden is voldaan, zoals de hoogte van het budget, de verdeelcriteria,
de realiseerbaarheid van noodzakelijk geachte ombuigingen, de benodigde beleidsvrijheid van gemeenten en maatregelen in de overgangsperiode
om de risico's te kunnen beheersen?Het kabinet kan zich vinden in de opvatting van de Rfv dat aan een aantal
voorwaarden moet zijn voldaan voordat tot overheveling kan worden overgegaan.
De door de Rfv genoemde elementen spelen een belangrijke rol in de kabinetsplannen.
Het kabinet wil met de introductie van de WMO geen onnodige risico's lopen.
Dit laat echter onverlet dat het niet mogelijk is op alle door de Rfv genoemde
voorwaarden voor 100% zekerheid te krijgen voorafgaand aan het in werking
treden van de WMO.Een separate reactie op het Rfv advies zal nog worden opgesteld en u in
afschrift worden toegezonden159 (PvdA)Wat vindt het kabinet van de constatering van de Rfv
dat gemeenten een ombuigingsdoelstelling krijgen opgelegd? Wat vindt het kabinet
van het standpunt van de Rfv dat de noodzakelijk geachte bezuinigingen moeten
worden geëffectueerd voor de inwerkingtreding van de WMO, onder andere
omdat het decentralisatiestreven daarmee (weer) onverbrekelijk met bezuinigingen
wordt verbonden?Het kabinet zal de taken op het moment van overdracht «schoon aan
de haak» opleveren, zonder efficiencykorting. Voor bezuinigingen of
herschikkingen die door het kabinet gewenst worden geacht, worden vóór
de overdracht door het kabinet concrete maatregelen genomen, waarover door
het kabinet richting parlement en samenleving verantwoording wordt afgelegd.
Er worden dus geen bezuinigingen bij gelegenheid van de overheveling «over
de schutting» gegooid.160 (PvdA)Kan in kaart worden gebracht wat de gevolgen zijn van
de inwerkingtreding van de WMO voor houders van een persoonsgebonden budget
(pgb)? Is het kabinet bereid het instrument vanuit een behoefte aan een permanente
«opjager» voor zorgvernieuwing als instrument te handhaven, ook
binnen de WMO?307 (ChristenUnie)Wat vindt het kabinet van het voorstel van Per Saldo
om een persoonsgebonden budget voor de hulp, begeleiding en voorzieningen
in de WMO op te nemen? Wat betekent de WMO voor mensen die gebruik maken van
een pgb? (blz. 9)Voor budgethouders zullen de gevolgen dezelfde zijn als voor cliënten
die hun zorg momenteel in natura ontvangen. De keuze is aan gemeenten om het
instrument van het persoonsgebonden budget aan te bieden aan de burgers.161 (PvdA)Kan worden toegelicht hoe de beoogde beweging van intra-
naar extramurale zorg wordt gestimuleerd nu een «knip» wordt gelegd
tussen de financiering van intramurale (AWBZ) en extramurale (WMO) zorg?Zie het antwoord op vraag 29.162 (PvdA)Waarom worden in de WMO geen garanties opgenomen over
de kwaliteit en de toegankelijkheid van de voorzieningen? Acht het kabinet
zich verantwoordelijk voor de kwaliteit en de toegankelijkheid van de voorzieningen?
Zo neen, waarom niet? Wie is hiervoor wel verantwoordelijk? Zo ja, hoe en
door middel van welke instrumenten krijgt deze verantwoordelijkheid vorm?De minister van VWS is systeemverantwoordelijk en is daarmee aanspreekbaar
als blijkt dat het systeem niet goed functioneert. De WMO brengt verandering
in de bestuurlijke verantwoordelijkheid voor de voorzieningen Gemeenten hebben
daarmee de regie over de organisatie van de voorzieningen en zijn verantwoordelijk
voor de toegankelijkheid en de kwaliteit van deze voorzieningen.In het wetsvoorstel zullen geen nadere kwaliteitseisen worden opgenomen.163Op welke manier kunnen burgers de kwaliteit, de aard
en de omvang van de voorzieningen afdwingen?Zie het antwoord bij vraag 162.164 (PvdA)Is bij het ontwikkelen van de plannen voor de WMO rekening
gehouden met de mogelijke werkgelegenheidseffecten van de operatie? Is rekening
gehouden met het feit dat de banen van zeer veel werkenden in de zorg, zoals
de ruim 180 duizend, voornamelijk laagopgeleide en vrouwelijke werknemers
in de thuiszorg, mogelijk op de tocht komen te staan en dat hun arbeidsomstandigheden
kunnen verslechteren? Is dit wenselijk, mede gelet op de actuele economische
situatie? Worden er maatregelen genomen om de werkgelegenheid in de betreffende
sectoren te behouden? Zo ja, welke? Zo neen, waarom niet?Zie het antwoord op vraag 129.165 (PvdA)Worden er maatregelen genomen om de negatieve gevolgen
van stapeling van eigen bijdrage te voorkomen? Zo ja, welke? Zo neen, waarom
niet?De Tweede Kamer zal middels een separate brief over mijn voornemens over
de eigen bijdrage WMO worden geïnformeerd.166 (PvdA)Is het realistisch dat van het beschikbare budget naar
verwachting van de VNG zo'n twintig procent wordt uitgegeven aan overhead?
Hoe verhoudt dit percentage zich tot het huidige percentage in de AWBZ van
1,3 procent? Hoe verhoudt dit percentage zich zicht tot het streven naar minder
bureaucratie? Worden er maatregelen genomen om het overheadpercentage omlaag
te brengen?227 (SP)Is het waar dat gemeenten een beheersvergoeding van
20 procent vragen? Zo ja, hoeveel procent wordt er momenteel uitgegeven aan
de beheersvergoeding, en indien dit verschilt met de eis van de gemeenten
waar komt dat verschil dan vandaan? (blz. 2)Op grond van artikel 2 van de Financiële verhoudingswet is het Rijk
gehouden om, wanneer er een verandering in de taken van gemeenten optreedt
als gevolg van beleidsvoornemens van het Rijk, aan te geven wat de financiële
consequenties zijn en hoe de gemeenten een en ander kunnen bekostigen. Ook
bij de WMO zal hieraan uitvoering gegeven worden. Op dit moment is er echter
nog geen volledig inzicht in wat deze financiële consequenties zullen
zijn. De VNG heeft aangegeven dat gemeenten op dit moment ca 20% van de uitgaven
voor de Wvg besteden aan beheerskosten. Daarbij moet worden bedacht dat dit
inclusief de kosten voor indicatiestelling is. Het kabinet gaat ervan uit
dat de uitvoeringslasten voor de WMO fors lager zullen liggen,
omdat er minder loketten zijn en efficiëntiewinst te behalen is.De beheerskosten voor de AWBZ zitten nu bij verschillende partijen. Slechts
een klein deel van de totale uitvoeringslasten zitten op dit moment bij het
zorgkantoor. Daarnaast zit een deel bij de RIO's en een groot deel bij de
instellingen zelf. De vergoeding van deze laatste kosten vindt plaats via
de reguliere tarieven. Het kabinet wil in overleg met de VNG komen tot een
reële vergoeding van de beheerskosten van de WMO.167 (PvdA)Is het waar dat voor de ggz-sector wel prestatievelden
worden geformuleerd, maar dat geen budget wordt overgeheveld? Zo ja, waarom
is hiervoor gekozen?Een deel van het huidige dagbestedingsaanbod voor chronische psychiatrische
patiënten zal worden overgeheveld naar de WMO en/of het arbeids/onderwijsdomein.
De bijbehorende gelden zullen ook worden overgeheveld naar het desbetreffende
domein.168 (PvdA)Is het waar dat de subsidieregeling «Zorg op
maat» gaat verdwijnen? Zo ja, waarom?In het kader van de modernisering van de AWBZ worden vanaf 1 april
2003 de aanspraken functiegericht omschreven en wordt per functie een nieuw
stelsel van tarieven ontworpen. Binnen het voor een functie geldende tarief
zijn zorgkantoren en aanbieders vrij om die producten af te spreken en die
organisatiestructuren te realiseren, die wenselijk worden geacht. Instellingen
kunnen binnen de functies nieuwe en alternatieve vormen van zorgverlening
leveren. Het is niet langer nodig om hiervoor speciale productieafspraken
te maken op basis van een aparte beleidsregel. Hiermee komt in principe de
noodzaak voor een aparte beleidsregel voor zorgvernieuwing, zoals nu in de
beleidsregel Zorg op Maat van het College Tarieven Gezondheidszorg beschreven
is, te vervallen. Voor de sector V&V is er om deze reden vanaf 1 januari
2004 al geen aparte regeling meer voor zorgvernieuwing. In mijn streven om
carebreed op een zelfde wijze met zorgvernieuwing om te gaan, zal de zorg-op-maat
beleidsregel voor de GGZ en GZ per 1 januari 2006 dan ook vervallen.
Voor zover de regeling wordt gebruikt om zorgzwaarte te bekostigen en dit
bij het vervallen van de beleidsregel nog niet binnen de functiegerichte bekostiging
bekostigd kan worden zal de zorg op maat beleidsregel in 2005 blijven doorlopen.
Voor cliënten die vanwege hun extreme zorgzwaarte niet binnen de reguliere
bekostigingssystematiek passen zal het CTG/ZAio een oplossing bieden (via
bijvoorbeeld een aparte hardheidsclausule of beleidsregel).169 (PvdA)Welke alternatieve scenario's voor de WMO die aan de
beoogde doelen tegemoet komen, zijn overwogen? Is overwogen de AWBZ volledig
te decentraliseren? Wat vindt het kabinet van het advies van de RVZ om de
AWBZ op te splitsen in enerzijds een deel in de basisverzekering en anderzijds
een deel van de gemeentelijke zorgtaken? Kan per alternatief scenario worden
toegelicht waarom hier niet voor gekozen is?Als het gaat om de verhouding tussen de WMO en de AWBZ zijn verschillende
scenario's overwogen. In alle scenario's is uitgegaan van de eerder voorgestelde
knip in de GGZ: de overheveling van een aantal extramurale GGZ-functies en
de intramurale GGZ gedurende het eerste jaar naar de Zorgverzekeringswet.
De scenario's liepen – kort samengevat – uiteen van een zeer beperkte
verkleining van het AWBZ-pakket (de enkelvoudige huishoudelijke
verzorging, dus uitsluitend wanneer geen sprake is van combinatie met een
andere AWBZ-functie naar de WMO); de verkleining van het AWBZ-pakket met huishoudelijke
verzorging en ondersteunende en activerende begeleiding, zoals nu door het
kabinet wordt voorgesteld; het terugbrengen van de AWBZ tot uitsluitend de
zorg in combinatie met verblijf (de intramurale AWBZ-zorg), waarbij alle zorg
voor zelfstandig wonende mensen wordt overgeheveld naar WMO en Zorgverzekeringswet;
tot en met het volledig opheffen van de AWBZ, ongeveer in lijn met het advies
van de RVZ.Het kabinet heeft ervoor gekozen de knip tussen WMO en AWBZ te leggen
bij het onderscheid tussen ondersteuning en zorg: ondersteuning, waarbij geen
sprake is van (para)medische, direct lijfsgebonden of op genezing gerichte
zorg, wordt ondergebracht in de WMO. De «zorg» hoort thuis in
een zorgverzekering. Daarbij is er tevens voor gekozen om geen onderscheid
te maken tussen enkelvoudige zorg en zorg in combinatie met andere functies:
het kabinet hecht aan een goede en eenduidige verdeling van verantwoordelijkheden,
om te voorkomen dat aanbieders, zorgverzekeraars en gemeenten verantwoordelijkheden
op elkaar afschuiven, ten nadele van de cliënt. Een verdergaande verschuiving
van AWBZ naar WMO en Zorgverzekeringswet, zoals in de laatste twee scenario's
aan de orde is, acht het kabinet op termijn wellicht mogelijk, maar op dit
moment niet wenselijk. Het is van belang eerst de ervaringen met de invoering
van de Zorgverzekeringswet en de WMO af te wachten.170 (PvdA)Wat vindt het kabinet van het standpunt van het College
Tarieven Gezondheidszorg (CTG) dat de overheveling van de geestelijke gezondheidszorg
naar de nieuwe Zorgverzekeringswet in samenhang met andere maatregelen (zoals
de invoering van de WMO) te complex wordt? Welke conclusies worden hieraan
verbonden?In de onlangs door het CTG uitgebrachte uitvoeringstoets over de overheveling
van de GGZ naar de nieuwe Zorgverzekeringswet van 28 juni 2004 staat
dat het CTG vanuit de huidige praktijk op het gebied van bekostiging en financiering
geen onoverkomelijke problemen ziet. Wat het CTG zorgen baart, is dat de overheveling
niet op zichzelf staat maar samenvalt met tal van andere maatregelen, waardoor
kans bestaat op een complexe samenloop. Ik ben het met het CTG eens dat de
verschillende maatregelen in onderlinge samenhang bekeken moeten worden. Een
goede afstemming is vanzelfsprekend van groot belang. In het hoofdlijnenakkoord
is juist gekozen om de overheveling van de curatieve zorg vanuit AWBZ naar
de nieuwe standverzekering curatieve zorg gelijktijdig te laten plaatsvinden
met de invoering van die standaardverzekering. Dit onder andere omdat overheveling
voorafgaand aan de invoering van de standaardverzekering zou betekenen dat
zorgaanbieders en verzekeraars binnen één of twee jaar tijd
tweemaal forse technisch-administratieve aanpassingen moeten verrichten, met
als gevolg onnodige extra administratieve lasten. Uitstellen van de overheveling
van de GGZ tot na de invoering van de standaardverzekering zou betekenen dat
zorgaanbieders en zorgverzekeraars onnodig lang met dubbele administraties
en overgangsregelingen moeten werken.171 (PvdA)Kan aan het voorbeeld van de (sterk groeiende) vereenzaming
van ouderen een uiteenzetting worden gegeven in welk opzicht de WMO een verbetering
is ten opzichte van de huidige situatie?De vereenzaming van ouderen kan beter worden aangepakt binnen de WMO,
omdat gemeenten voor een breed pakket verantwoordelijk zijn. De behoeften
van ouderen, en ook andere mensen die ondersteuning nodig hebben,
worden in samenhang bezien. De loketfunctie bij gemeenten zou een outreachende
werking moeten hebben. Het eerste loket waar mensen terechtkomen bij een hulpvraag
is het gemeenteloket. Daar wordt dan bekeken wat een persoon nodig heeft.172 (PvdA)Op welke wijze zal de WMO zorgen voor de gewenste stimulans
van de extramuralisering van de ouderenzorg en bijbehorende essentiële
voorzieningen, zoals de beschikbaarheid van 24-uurszorg en een goede zorginfrastructuur?
Acht het kabinet zich hiervoor nog verantwoordelijk? Waarom komt er, naast
het overhevelen van de bestaande subsidieregeling van 50 miljoen euro, geen
extra geld beschikbaar voor de extramuralisering?Zie het antwoord op vraag 29.173 (PvdA)Wat vindt het kabinet van het standpunt van de branchevereniging
Arcares dat persoonlijke verzorging, ondersteunende en activerende begeleiding
en verpleging binnen de AWBZ moeten blijven, omdat deze tot de kernfuncties
van de zorg behoren?Als met «kernfuncties van de zorg» wordt bedoeld dat het hier
gaat om voor mensen zeer belangrijke vormen van zorg en ondersteuning, deelt
het kabinet deze mening. Dat wil echter niet zeggen dat zij alle moeten behoren
tot het verzekerde pakket van de AWBZ. Het kabinet heeft een onderscheid gemaakt
naar «zorg» en «ondersteuning» zoals in het antwoord
op vraag 169 is aangegeven.174 (PvdA)Wat vindt het kabinet van de constatering van de VNG
dat zij op voor hen essentiële punten geen overeenstemming hebben kunnen
bereiken met het kabinet? Is invoering van de WMO zonder de steun en medewerking
van de VNG mogelijk en wenselijk, mede gelet op het feit dat gemeenten een
cruciale rol moeten vervullen in de WMO?174Bij de totstandkoming van de brief van 23 april jl. heeft regelmatig
overleg plaatsgevonden met de VNG. De VNG heeft in haar reactie aangegeven
dat zij de grondgedachte van de WMO ondersteunt. De belangrijkste kritiekpunten
van de VNG hebben betrekking op de randvoorwaarden waaronder de verantwoordelijkheid
van gemeenten voor de WMO moet worden uitgevoerd, zoals de beschikbare financiën
en het bestuurlijke instrumentarium. Over de verdere uitwerking van het wetsvoorstel,
de financiering alsmede de voorbereidingen op de implementatie van de WMO
wordt de VNG nog verder gesproken. Invoering van de WMO is zonder de steun
van de VNG in principe mogelijk, maar het is voor het draagvlak onder gemeenten
wenselijk als hun koepelorganisatie meewerkt aan de implementatie.175 (PvdA)Wat vindt het kabinet van de conclusie in de recente
SCP-studie «Ouderen nu en in de toekomst» dat de verwijdering
van enkelvoudige huishoudelijke hulp uit de AWBZ zal leiden tot een sterke
stijging van de vraag naar persoonlijke verzorging (plus 50 procent) en opname
verzorging (plus 40 procent)? Is het kabinet op grond van deze voorspelling
bereid de verwijdering van de huishoudelijke hulp uit de AWBZ te heroverwegen?
Zo neen, waarom niet?260 (GroenLinks)Hoe wordt het Nyferonderzoek «Oud en onverzorgd»
beoordeeld, waarin is berekend dat het niet meer bekostigen van huishoudelijke
zorg via de AWBZ de overheid 1,6 miljard euro extra kost omdat het voor 129 000
cliënten betekent dat zij niet langer kunnen thuis wonen, aangezien zij
geen professionele zorg en geen informele zorg kunnen betalen?Het risico van verschuiving van de vraag wordt voorkomen door goede indicatiestelling.
Het wegvallen van huishoudelijke verzorging uit de AWBZ kan nooit een voldoende
grondslag vormen voor een indicatie met verblijf. Mij is bekend dat in het
verleden verblijfsindicaties werden afgegeven voor lichte zorg- en ondersteuningsvormen.
De centralisatie van de indicatiestelling en het scherper protocolleren en
uniformeren daarvan moet dergelijke onnodige substituties voorkomen. Het onderzoek
gaat er bovendien van uit dat er geen alternatieven voor huishoudelijke verzorging
uit de AWBZ zouden zijn, terwijl de essentie van de WMO nu juist gelegen is
in het feit dat mensen ofwel zelf een alternatief zoeken, ofwel ondersteuning
via de gemeente kunnen krijgen.176 (PvdA)Kan worden toegelicht welk overgangsbeleid ten aanzien
van de huidige cliënten zal worden gevoerd, te meer daar op grond van
de huidige wetgeving iedereen die gebruik maakt van AWBZ-zorg is geïndiceerd?In mijn brief van 23 april jl. heb ik weergegeven over welke punten
ik me nader ga buigen bij de uitwerking van de WMO. Als op deze punten helderheid
is – en daarmee de exacte inhoud van de WMO helder is – kan een
overgangsregime ontworpen worden. Daarbij is het uitgangspunt dat aan individuele
burgers bestaande (reeds toegekende) rechten blijven bestaan voor de duur
waarvoor zij zijn toegekend.177 (PvdA)Kan het kabinet cijfermatig uiteenzetten waarom zij
verwacht dat de hele operatie een kostenbesparing zal opleveren? Is niet veeleer
sprake van een verschuiving van kosten van het Rijk naar de gemeenten en burgers?Zie het antwoord op vraag 28.178 (PvdA)Welke gevolgen heeft de introductie van de WMO voor
de zorgboerderijen en de wijze waarop deze worden gefinancierd? Blijft het
kabinet de ontwikkeling van zorgboerderijen steunen? Zo ja, hoe? Zo neen,
waarom niet?Als het gaat om de functies ondersteunende en activerende begeleiding
zal na introductie van de WMO niet met het zorgkantoor of budgethouder over
de te leveren begeleiding onderhandeld moeten worden, maar met de gemeente
of het arbeidsdomein. Voor zorgboerderijen met doelgroepen binnen de GGZ en
de verslavingszorg geldt dat de individuele activerende en ondersteunende
begeleiding onder de zorgverzekeringswet vallen.Het kabinet blijft de ontwikkeling van zorgboerderijen steunen. De stichting
landbouw en zorg, waar initiatiefnemers en eigenaren van zorgboerderijen advies
en informatie kunnen krijgen, zal in ieder geval tot 2006 worden gesubsidieerd.Daarnaast is in het actieplan wonen en zorg, dat op 5 juli 2004 aan
de Kamer is gestuurd, het ontwikkelen van een handreiking voor initiatiefnemers
van woonzorgboerderijen aangekondigd. Daarin zal ook aan de voorziene wijziging
aandacht worden besteed.179 (PvdA)Is er kennisgenomen van de rondetafelgesprekken in
de Tweede Kamer over de WMO d.d. 28 juni 2004? Is het daarbij ook opgevallen
dat bij veel en uiteenlopende betrokken partijen, niet alleen gemeenten, een
groot wantrouwen heerst over de WMO? Wat vindt het kabinet hiervan? Wat doet
het kabinet om dit wantrouwen weg te nemen?Ik acht een zeker wantrouwen bij de vele betrokken partijen inherent aan
verandering en begrijpelijk. Het gaat om een herschikking van verantwoordelijkheden
waarbij partijen wel weten wat ze nu hebben maar zeker in het begin van het
proces niet precies weten wat ze straks krijgen. Het kabinet rekent er ook
niet op dat het scherper duiden van verantwoordelijkheden van partijen altijd
met gejuich zal worden ontvangen. Dat neemt niet weg dat het kabinet zijn
bestuurlijke verantwoordelijkheid moet nemen om een toegankelijke AWBZ te
blijven waarborgen en ondersteuning waar nodig dicht bij de mensen te brengen.
Tegelijkertijd zie ik in alle geledingen ook voldoende partijen die de uitgezette
koers een uitdaging vinden en er kansen op verbetering in zien en graag bij
de verdere uitwerking betrokken willen worden. Zo heeft zich inmiddels een
aanzienlijk aantal gemeenten aangemeld om als «pilot» in het implementatietraject
te fungeren. In die zin is het geluid van logischerwijs centraal georiënteerde
landelijke brancheorganisaties niet altijd gelijk aan dat van lokale partijen.180 (PvdA)Is het acceptabel dat de verstrekking van algemene
voorzieningen ten koste kan gaan van het leveren van individuele voorzieningen,
zoals hulpmiddelen en huishoudelijke zorg? Zo ja, waarom? Zo neen, wat gaat
het kabinet doen om dit te voorkomen?Ik ben er van overtuigd dat men op het lokale niveau een goede afweging
kan maken tussen de besteding van publieke middelen aan algemene voorzieningen
en individuele voorzieningen. Algemene voorzieningen hebben vaak een preventief
karakter. Een gerichte inzet van deze voorzieningen kan het beroep op individuele
voorzieningen doen dalen. Dergelijke afwegingen zijn afhankelijk van de situatie
op lokaal niveau en kunnen dus per gemeente verschillend uitpakken.181 (PvdA)Waarom wordt de evaluatie van de modernisering van
de AWBZ niet eerst uitgevoerd, alvorens beslissingen te nemen over de toekomstige
inbedding van de in deze wet geregelde zaken?Het verbeteren van de samenhang in voorzieningen voor mensen met beperkingen
is een belangrijke uitdaging. Dat wil natuurlijk niet zeggen dat niet tegelijkertijd
aan de doelstelling van de modernisering AWBZ – het centraal stellen
van de cliënt – kan worden gewerkt. De voortgang daarvan vindt
u terug in de halfjaarlijkse voortgangsrapportages groot project.182 (PvdA)Kan worden toegelicht waarom in de AWBZ en de WMO amper
nog onderscheid wordt gemaakt tussen doelgroepen en leeftijdsfasen? Is er
geen wereld van verschil in de zorgbehoefte van ouderen, dementerenden, mensen
met lichte of ernstige psychiatrische aandoeningen en allerlei soorten handicaps
en leeftijdsgroepen?183 (PvdA)In de gemoderniseerde AWBZ lijkt de behoefte aan het
laten vervallen van bureaucratische schotten ertoe te hebben geleid dat het
doelgroepenbeleid is verdwenen omdat in functieaanspraken en het formuleren
van zorgondersteuning geen verschil meer is tussen doelgroepen en leeftijdsfasen. Is het kabinet bereid uiteen te zetten wanneer en voor wie
dergelijk onderscheid nog wel degelijk zin heeft in een toekomstig systeem?In het kader van de modernisering van de AWBZ is op 1 april 2003
overgestapt van institutionele aanspraken naar AWBZ brede functiegerichte
aanspraken. Niet het aanbod maar de vraag is immers leidend bij het in kaart
brengen van de zorgvraag van de cliënt. Dat vraagt om een functiegerichte
omschrijving, dwars door de oude sectoren heen. Dit geeft aanbieders de ruimte
om de zorg meer gericht op de wensen van de cliënt in te zetten. Bij
het benoemen van de functies is gekeken naar overeenkomsten qua inhoud van
zorg tussen de verschillende sectoren. Dat betekent inderdaad dat geen verschil
meer wordt gemaakt tussen doelgroepen. De zorgbehoefte van een cliënt
is bijvoorbeeld «hulp bij eten», onafhankelijk van de beperking
van de cliënt. Zorgbehoefte kan wel bijvoorbeeld per leeftijdcategorie
verschillen (bijvoorbeeld gericht op arbeid of onderwijs).Ook de prestatievelden in de WMO worden veelal zonder het benoemen van
een specifieke doelgroep geformuleerd. Ook hierbij geldt dat er wordt uitgegaan
van de behoefte aan ondersteuning van de burger, ongeacht de doelgroep waar
hij toe behoort. Het gaat daarbij om individueel maatwerk.183 (PvdA)In de gemoderniseerde AWBZ lijkt de behoefte aan het
laten vervallen van bureaucratische schotten ertoe te hebben geleid dat het
doelgroepenbeleid is verdwenen omdat in functieaanspraken en het formuleren
van zorgondersteuning geen verschil meer is tussen doelgroepen en leeftijdsfasen.
Is het kabinet bereid uiteen te zetten wanneer en voor wie dergelijk onderscheid
nog wel degelijk zin heeft in een toekomstig systeem?Zie het antwoord op vraag 182.184 (VVD)De WMO gaat over welzijn en niet over zorg. Kan een
duidelijke definitie worden gegeven van het begrip welzijn en van het begrip
zorg?Onder zorg versta ik die medische en lichaamsgebonden handelingen die
gerelateerd zijn aan de aandoening of gebrek betrekking hebben (wassen, wondverzorging,
behandeling van kwalen).Welzijn bevat die activiteiten en ondersteuning die maken dat mensen in
relatie tot de samenleving waar zij verblijven zich welbevinden en kunnen
participeren. Een goede vormgeving van welzijn kan een beroep op zorg voorkomen
omdat het een grote preventieve werking heeft (bijvoorbeeld sociaal culturele
activiteiten, straathoekwerk, ouderengymnastiek, club- en buurthuiswerk, maaltijdvoorziening,
huishoudelijke zorg).185 (VVD)Kan een duidelijke omschrijving worden gegeven van
wie kwetsbare burgers zijn?Kwetsbaarheid is een onbalans tussen een hoge draaglast en een geringe
draagkracht. Mensen in die situatie kunnen in de dynamiek van de samenleving
gemakkelijk op achterstand geraken door het ontbreken van middelen en vaardigheden:
fysiek, sociaal, financieel of verstandelijk.186 (VVD)De AWBZ wordt met de invoering van de WMO teruggebracht
tot haar oorsprong: «zware zorg voor bijzondere groepen». Indien
er sprake is van een verblijfsindicatie, worden alle huidige AWBZ-functies
echter nog steeds vanuit de AWBZ vergoed. Hiermee erkent het kabinet de zorginsteek van alle functies. Wat maakt dat die overweging niet meer
geldt als er geen sprake (meer) is van een verblijfsindicatie? Is «zware
zorg voor bijzondere groepen» hetzelfde als «onverzekerbare zorg»?De AWBZ is van oorsprong bedoeld voor mensen die langdurig zijn opgenomen
in een instelling voor gezondheidszorg. Voor deze mensen acht het kabinet
het essentieel dat in de verblijfssetting alle functies kunnen worden aangeboden
die thans ook mogelijk zijn. Vaak gaat het om mensen die niet meer volledig
in staat zijn de regie over het eigen leven te voeren. Als de cliënt
met een verblijfsindicatie ervoor kiest geen gebruik te maken van de verblijfssetting
wil ik juist voor deze mensen met een verminderd regievermogen faciliteren
dat zij alle zorgfuncties vanuit de AWBZ geleverd kunnen krijgen. Mensen zonder
verblijfsindicatie kunnen gebruik maken van de AWBZ-functies persoonlijke
verzorging, verpleging en behandeling, maar zijn in beginsel in staat andere
zaken zelf te regelen, al dan niet met ondersteuning door de gemeente.187 (VVD)In het regeerakkoord is afgesproken dat alle op genezing
gerichte zorg tot een jaar, die nu nog wordt vergoed vanuit de AWBZ, wordt
overgeheveld wordt naar de Zorgverzekeringswet. Waarom wordt in dit kader
alleen maar over de ggz gesproken en niet meer over de thuiszorg?In het hoofdlijnenakkoord staat dat «bij de stelselherziening in
beginsel alle op genezing gerichte zorg van de AWBZ wordt overgeheveld naar
de standaardverzekering curatieve zorg». Voor het uitwerken van het
begrip «op genezing gerichte zorg» uit de AWBZ zijn verschillende
mogelijkheden overwogen en getoetst (aan de hand van een vaste set criteria).
Bij brief van 21 november 2003 (TK 2003–2004, 23 619/26 631,
nr. 19) is aangegeven dat het mogelijk is om op korte termijn een betekenisvolle
stap te zetten, door het overhevelen van de curatieve GGZ per 1 januari
2006 (gelijktijdig met de invoering van de basisverzekering). Concreet betekent
dit dat per 1 januari 2006 de extramurale GGZ overgeheveld wordt en het
eerste jaar van de intramurale GGZ.Uit de brief van 21 november 2003: «We hebben er nu voor gekozen
om tegelijkertijd met de invoering van de basisverzekering per 1 januari
2006 vooralsnog uitsluitend de GGZ-cure naar die basisverzekering over te
hevelen. De reden daarvoor is dat de overheveling van de GGZ-cure in de praktijk
relatief eenvoudig uitvoerbaar is. We onderzoeken of het mogelijk is om op
termijn alle AWBZ-zorg tot één jaar over te hevelen, met uitzondering
van die zorg waarvan (op basis van diagnostiek) vooraf bekend is of verwacht
wordt dat de zorg langer dan een jaar zal duren. Omdat het op dit moment niet
mogelijk is een heldere afbakening voor dit model te maken, is het risico
op onduidelijkheid en afwenteling te groot. Wij vinden het daarom niet opportuun
om tegelijkertijd met de invoering van de basisverzekering per 1/1/2006, alle
AWBZ-zorg tot één jaar over te hevelen.»In mijn brief van 23 april jl. heb ik over de thuiszorg gemeld dat
de huishoudelijke verzorging voor mensen zonder indicatie «verblijf»
per 1 januari 2006 naar de WMO wordt overgeheveld en dat de kortdurende
zorg bij ziekenhuisopname in principe in het derde compartiment verzekerbaar
is en in overleg met Zorgverzekeraars Nederland nader wordt ingevuld.188 (VVD)Gaan lokale beleidsvrijheid en het geven van heldere
aanspraken in de visie van het kabinet samen? Zo neen, waarom niet? Zo ja,
is het kabinet bereid duidelijke afspraken te maken over de aanspraken (zoals
bij de Wet werk en bijstand)?Lokale beleidsvrijheid en heldere aanspraken op landelijk niveau gaan
niet samen. Een aanspraak op een voorziening luidt voor iedere burger gelijk
ongeacht de lokale en persoonlijke omstandigheden. Een gemeente zou in zo'n
geval een uitvoerder zijn van een voorzieningenwet. De gemeenten hebben in
de WMO wel de plicht om te presteren, maar hebben de vrijheid om deze prestaties
af te stemmen op de vragen en behoeften van burgers en de lokale omstandigheden.
De sturingsfilosofie van de WMO is dat de Rijksoverheid bepaalt op welke terreinen
de gemeenten moeten presteren, maar niet hoe zij deze prestaties kunnen bereiken.
Het maken van duidelijke afspraken over aanspraken strookt dan ook niet met
de sturingsfilosofie van de WMO.189 (VVD)De WMO wordt opgebouwd uit de Welzijnswet, de Wvg en
een stukje AWBZ. Gaat de hele Welzijnswet op in de WMO, dus inclusief de bibliotheek
en bijvoorbeeld de schuldsanering?Zie het antwoord op vraag 98.190 (VVD)Is er een berekening gemaakt van de uitvoeringskosten
van de WMO voor de gemeenten? Zo ja, hoe hoog zijn deze kosten? Zo neen, waarom
niet?191 (VVD)Kan ter indicatie (gebruikmakend van recente cijfers)
worden toegelicht hoeveel geld er dit jaar omgaat in de vier functies die
naar de gemeenten worden overgeheveld?a. Kan worden toegelicht hoeveel mensen (uitgedrukt in fte's ) op het
ministerie van VWS zich beleidsmatig bezighouden met alle zaken waarvan in
de brief wordt aangegeven dat het kabinet deze wil overhevelen naar de WMO?b. Kan dat ook (bij benadering) worden opgesteld voor het CVZ, het CTG
en andere door het kabinet gefinancierde organen?c. Is het kabinet van plan of bereid deze fte's of het bedrag waarvoor
zij staan ook over te hevelen naar de gemeenten?d. Hoeveel personeel zal het ministerie van VWS verlaten of een andere
taak krijgen als gevolg van de overheveling van de WMO naar de gemeenten?Wanneer de taken van gemeenten veranderen als gevolg van beleidsvoornemens
van het Rijk, dan dient door het Rijk te worden aangegeven wat de financiële
gevolgen voor de gemeenten zijn en hoe zij een en ander kunnen bekostigen
(artikel 2 Financiële Verhoudingswet). Dit zal bij de WMO ook gebeuren.
Op dit moment is het echter nog te vroeg om een berekening te kunnen maken
van de uitvoeringskosten van de WMO, want de uitvoeringsmodaliteiten zijn
nog in ontwikkeling. Ik wijs er overigens op dat gemeenten nu al voor het
overgrote deel van de taken in de WMO verantwoordelijk zijn en daarvan de
uitvoeringskosten dragen.Een verschuiving van taken van de AWBZ naar de WMO is slechts een verschuiving
van de systeemverantwoordelijkheid van VWS. Voor beide wetten draagt het ministerie
systeemverantwoordelijkheid. Of er sprake is van een verschuiving van taken
van de Colleges naar de gemeenten en wat daarvan de consequenties zijn, moet
nader worden bezien.191 (VVD)Kan ter indicatie (gebruikmakend van recente cijfers)
worden toegelicht hoeveel geld er dit jaar omgaat in de vier functies die
naar de gemeenten worden overgeheveld?a. Kan worden toegelicht hoeveel mensen (uitgedrukt in fte's ) op het
ministerie van VWS zich beleidsmatig bezighouden met alle zaken waarvan
in de brief wordt aangegeven dat het kabinet deze wil overhevelen naar de
WMO?b. Kan dat ook (bij benadering) worden opgesteld voor het CVZ, het CTG
en andere door het kabinet gefinancierde organen?c. Is het kabinet van plan of bereid deze fte's of het bedrag waarvoor
zij staan ook over te hevelen naar de gemeenten?d. Hoeveel personeel zal het ministerie van VWS verlaten of een andere
taak krijgen als gevolg van de overheveling van de WMO naar de gemeenten?Zie het antwoord op vraag 190.192 (VVD)Gemeenten geven al langer signalen af dat zij de kosten
van extramuralisering/ vermaatschappelijking niet meer kunnen dragen. Hoe
wordt voorkomen dat het extra geld dat met de WMO wordt overgeheveld naar
gemeenten verdwijnt in een blijkbaar bestaand gat en dat er als gevolg daarvan
nieuwe taken onvoldoende worden opgepakt?Het gaat bij de WMO niet alleen om het oppakken van nieuwe taken, maar
juist het in samenhang met bestaande taken opnieuw en integraal vormgeven
van de maatschappelijke ondersteuning. Het is de taak en verantwoordelijkheid
van de gemeenten om dit op te pakken en de afweging te maken welke zaken prioriteit
hebben. Het kabinet wil nagaan of een objectieve indexatie mogelijk en/of
wenselijk is bijvoorbeeld als gevolg van demografische ontwikkelingen. Voor
wat betreft de kosten samenhangend met extramuralisering is overigens per
1 januari 2004 de regeling Diensten bij wonen met zorg in werking getreden.
Deze regeling kan worden aangewend ten behoeve van verblijfsgeïndiceerden
en daarmee worden de gemeenten voor een deel ontlast. De regeling zal op termijn
opgaan in de WMO en de betreffende middelen (momenteel bijna € 50
mln.) komen daarmee ter beschikking van de gemeenten.193 (VVD)Het Wvg-budget staat in een aantal gemeenten nu al
onder druk als gevolg van de vergrijzing. Wordt hiermee rekening gehouden
bij het vaststellen van het WMO-budget?Gemeenten zullen voldoende middelen krijgen om uitvoering te kunnen geven
aan de WMO (zie ook het antwoord op vraag 72 en 226).194 (VVD)De gemeenten wordt nadrukkelijk de mogelijkheid aangeboden
tot het heffen van een eigen bijdrage.a. Mag een gemeente op grond van inkomen mensen uitsluiten van door de
gemeente georganiseerde steunsystemen?b. Wie bepaalt en int de eigen bijdrage? Mag de gemeente dat zelf of moet
het Centraal Administratie Kantoor (CAK) dit doen?c. Het heffen van een eigen bijdrage levert gemeenten een fikse administratieve
last op. Wegen de toenemende administratieve lasten voor de gemeenten op tegen
het oorspronkelijke doel van de WMO?d. Het kabinet wil de administratieve lasten aanpakken. Voor elke nieuwe
regel die ontstaat, moeten er twee regels worden afgeschaft. Met het inwerkingtreden
van de WMO ontstaan een aantal nieuwe regels. Welke bestaande regels worden
er afgeschaft?e. Hoe kan worden voorkomen dat gemeenten van de WMO een administratief
monster maken?De Tweede Kamer zal middels een separate brief over mijn voornemens over
de eigen bijdrage WMO worden geïnformeerd.195 (VVD)Wordt bij het ontwerpen van de WMO uitgegaan van gemeentelijke
uitvoering of vooral van regionale uitvoering? Indien uit wordt gegaan van
regionale uitvoering, is de gemeente dan feitelijk wel de juiste regisseur?Bij het ontwerpen van de WMO wordt uitgegaan van gemeentelijke uitvoering
c.q. regievoering en niet van regionale uitvoering en regievoering. Het is
vanuit het oogpunt van doelmatigheid echter denkbaar dat kleinere gemeenten
binnen een regio besluiten om (onderdelen van) de wet gezamenlijk uit te voeren
in het kader van de Wet Gemeenschappelijke Regelingen.196 (VVD)Waarom acht het kabinet de gemeente de beste uitvoerder
van de WMO?De gemeente is de overheidslaag die het dichtst bij de burger staat en
het best in staat is om in te spelen op de vragen en behoeften van haar inwoners
en op de lokale situatie. Daarnaast zijn gemeenten op dit moment al verantwoordelijk
voor de uitvoering van de Welzijnswet, de Wvg en de Wet Collectieve Preventie
Volksgezondheid (WCPV) en hebben zij met de meeste prestatievelden binnen
de WMO al veel ervaring opgedaan. Ook heeft de gemeente belangrijke verantwoordelijkheden
op het terrein van de bijstandsverlening, de arbeidstoeleiding, verkeer en
vervoer, huisvestingsbeleid, het veiligheidsbeleid, etc. die allemaal raakvlakken
hebben met de taken en bevoegdheden van gemeenten in de WMO.197 (VVD)In de brief wordt gesteld dat de gemeentelijke organisatie
het beste in staat is de behoefte van hun inwoners in te schatten. Op welke
feiten is deze aanname gebaseerd? Zijn de gebruikers van de huidige AWBZ van
mening dat in hun vraag onvoldoende wordt voorzien? Zo ja, is de doelstelling
van de gemoderniseerde AWBZ, vraagsturing, dan wel voldoende gerealiseerd?Het kunnen aanbieden van de juiste voorzieningen voor maatschappelijke
ondersteuning door een gemeente is sterk afhankelijk van de mate waarin specifieke
wensen en behoeften van de inwoners van die gemeente zijn meegenomen in het
beleid. Het aanbod van voorzieningen kan tussen én binnen gemeenten
verschillend zijn. Maatwerk dus. Voor die onderdelen die uit de AWBZ overgaan
naar de WMO is de gemeente beter in staat in de vraag van cliënten én
in de samenhang met andere terreinen te voorzien dan nu is geregeld in de
AWBZ.De modernisering van de AWBZ is officieel van start gegaan met de invoering
van de functiegerichte aanspraken op 1 april 2003. Daarmee is een begin
gemaakt met het bereiken van vraagsturing. Het is nog niet zover dat vraagsturing
nu, anderhalf jaar later, al volledig bereikt is. Alle partijen in de zorgketen,
cliënt, RIO, zorgkantoor, aanbieder en VWS, zijn bezig met het maken
van de vereiste cultuuromslag. Over de voortgang van de doelstellingen van
de modernisering wordt u halfjaarlijks op de hoogte gesteld in de voortgangsrapportage
groot project.198 (VVD)Aan welke criteria moeten gemeenten voldoen om de WMO
succesvol te implementeren?a. Voldoen de gemeenten aan de criteria?b. Wat gebeurt er als sommige gemeenten wel en andere gemeenten niet aan
de criteria voldoen?c. Hoeveel tijd hebben gemeenten nodig, rekening houdend met intensief overleg met veldpartijen, om de WMO effectief te implementeren?
Is het kabinet bereid het wetgevingstraject daarop aan te passen?d. Is het kabinet bereid de WMO tijdens het wetgevingstraject te toetsen
op feitelijke uitvoerbaarheid door middel van een implementatielaboratorium?
Zo ja, op welke termijn kan hiermee gestart worden? Zo neen, waarom niet?Er worden vooraf geen criteria vastgesteld op basis waarvan gemeenten
beoordeeld worden óf zij de WMO succesvol hebben geïmplementeerd.
In de WMO zullen wel (proces)voorwaarden worden opgenomen waar gemeenten aan
moeten voldoen, zoals het betrekken van burgers en cliënten bij het beleid,
het periodiek vastleggen van het beleid, et cetera. In het implementatieplan
zal worden aangegeven op welke wijze ik de gemeenten wil ondersteunen bij
de voorbereiding op de implementatie van de WMO. Tijdens het wetgevingstraject
zullen diverse gemeenten als pilotgemeente experimenteren met de WMO en de
prestatievelden. De ervaringen in deze proeftuinen zullen worden betrokken
bij de voorbereidingen van de WMO. Ik hecht er veel waarde aan dat gemeenten
voldoende voorbereid zijn op het moment van inwerkingtreding van de WMO. Veel
gemeenten zijn al enige tijd bezig met het ontwikkelen van beleid rondom wonen,
zorg en welzijn. Bovendien heb ik begrepen dat diverse gemeenten en instellingen
zich nu al aan het voorbereiden zijn op de komst van de WMO. Zoals ik in mijn
brief van 23 april heb aangekondigd, zal ik de WMO fasegewijs invoeren.
Dit betekent dat gemeenten gedurende het wetgevingstraject ruimschoots de
tijd hebben en krijgen om zich voor te bereiden op hun nieuwe verantwoordelijkheden.199 (VVD)Welke instrumenten hebben de gemeenten nodig om de
WMO goed te kunnen uitvoeren? Welke instrumenten worden daadwerkelijk aangereikt?In overleg met de VNG en op basis van de ervaringen in de pilots wordt
bezien welke aanvullende instrumenten nodig zijn voor gemeenten om de WMO
goed te kunnen uitvoeren.200 (VVD)Een goede regisseur heeft niet alleen een naambordje
nodig, maar vooral concrete sturingsmogelijkheden. Worden deze ook verschaft?In samenwerking met het ministerie van BZK wordt in het kader van de pilots
van de WMO bezien óf gemeenten over de juiste instrumenten beschikken
om hun verantwoordelijkheden waar te kunnen maken. Mocht blijken dat gemeenten
over onvoldoende sturingsinstrumenten beschikken dan zal ik in overleg met
mijn collega bewindslieden bezien welke mogelijkheden er zijn om gemeenten
beter te faciliteren bij het invullen van hun verantwoordelijkheden.201 (VVD)Gemeenten moeten zelf invulling geven aan de WMO. Het
Rijk blijft op afstand maar is wel verantwoordelijk voor het systeem van de
WMO en is aan te spreken op de maatschappelijke resultaten van de wet wanneer
die onder de maat zijn. Waarop kan de Kamer en de samenleving als geheel,
u aanspreken en wanneer? Worden er sanctiemogelijkheden in de wet opgenomen
om gemeenten die de wet niet naar behoren uitvoeren te straffen? Zo ja, wie
gaat dat beoordelen? Is het resultaat van lokale democratie überhaupt
wel corrigeerbaar van bovenaf? Zo ja, in hoeverre is er dan eigenlijk sprake
van echte decentralisatie? Wie zorgt ervoor dat inwoners, meestal de meest
kwetsbare uit de samenleving, die de dupe zijn van slecht gemeentelijk beleid,
wel de zorg krijgen die ze nodig hebben?De Rijksoverheid is verantwoordelijk voor de inrichting en (macro) resultaten
van het systeem. Het systeem is zo ingericht dat de beleidsdoelen WMO doelmatig
en doeltreffend gerealiseerd worden. Dat betekent dat de leden van de Tweede
Kamer mij kunnen aanspreken als er knelpunten worden gesignaleerd die te wijten
zijn aan de inrichting van het systeem.In nauwe samenwerking met de VNG zal er een monitor en benchmark informatiesysteem
worden opgezet die aansluit bij de lokale gemeentelijke informatiesystemen.
Deze informatie zal openbaar en goed toegankelijk zijn. Op basis van deze
informatie kunnen burgers de lokale politiek aanspreken op het gevoerde beleid.
Ook de Rijksoverheid wordt zo geïnformeerd over de resultaten en de werking
van het systeem.Gelet op de bestaande rol en positie van gemeenten en rijk zou het ongebruikelijk
zijn om in het kader van de WMO ten aanzien van een medeoverheid sanctiemaatregelen
op te nemen. De WMO gaat uit van gemeentelijke verantwoordelijkheid met een
lokale beleidsvrijheid. Gemeenten zijn autonoom wat betreft de invulling ervan
en leggen hierover verantwoording af in de lokale politiek. Op grond van de
bestaande taakverwaarlozingsregeling (Grondwet en Gemeentewet) is ingrijpen
als ultimum remedium mogelijk indien er sprake is van grove verwaarlozing.
Ik zie geen aanleiding bijzondere mogelijkheden in de WMO op te nemen. Ik
heb vertrouwen in de dynamiek van de lokale politiek en in de eigen verantwoordelijkheid
van gemeenten. Bovendien heb ik nog een extra prikkel ingebracht door de in
gezamenlijkheid te ontwikkelen informatiemonitor. Met de WMO zal de dienstverlening
aan en ondersteuning van mensen die dat nodig hebben, juist verbeteren omdat
de samenhang tussen de voorzieningen beter geregeld is.202 (VVD)Op het moment gaat de WMO-discussie in het land vooral
over de zorgtaken die vanuit de AWBZ overgaan naar de gemeenten. Kunnen er
in de WMO duidelijke waarborgen komen van algemene welzijnstaken van gemeenten,
zoals jeugdwerk, die niet speciaal bestemd of bedoeld zijn voor de ondersteuning
van kwetsbare burgers?De WMO gaat uit van prestatievelden. In de brief over de contouren zijn
er acht genoemd. Ik deel uw ervaring dat de discussie zich op slechts één
daarvan lijkt te concentreren. De prestatievelden geven aan waarvoor de lokale
overheid verantwoordelijk is. Dit gaat verder dan de huidige algemene verantwoordelijkheden
uit de Welzijnswet 1994. Het blijft echter wel de verantwoordelijkheid van
de lokale overheid hoe zij haar beleid op deze prestatievelden wil inrichten.
In eerste instantie zal zij hier horizontaal verantwoording over af moeten
leggen. Ik verwijs u ook naar mijn antwoord op vraag 108.203 (VVD)Kleine gemeenten worden geadviseerd gebruik te maken
van externe bureau's. Deelt het kabinet de mening dat structurele taken, als
de WMO, door de eigen organisatie uitgevoerd moeten kunnen worden? Is het
niet vreemd dat de rijksoverheid wil decentraliseren terwijl zij het lokale
niveau blijkbaar onvoldoende in staat acht de klus uit te voeren?204 (VVD)Er worden zorgen uitgesproken of kleinere gemeenten
voldoende in staat zullen zijn de WMO zelfstandig uit te voeren. Hoe groot
moet een gemeente zijn om de WMO zelf te kunnen uitvoeren?330 (ChristenUnie)Er wordt betwijfeld of kleine gemeenten hun verantwoordelijkheid
bij de WMO waar kunnen maken. Waarom wordt dat aan de inhuur van externen
overgelaten en wordt hiervoor geen voorziening in de wet getroffen? (blz.
16)Belangrijk uitgangspunt bij de WMO is een grote mate van beleidsvrijheid
voor gemeenten. Daarin past het niet om regels te stellen over hoe gemeenten
geacht worden de WMO uit te voeren. De oplossing kan per (kleine) gemeente
verschillend zijn: voor de een ligt inhuur van externe deskundigheid voor
de hand, voor de ander een regionaal samenwerkingsverband of samenwerking
met de provincie. Andere instrumenten dan een wettelijke voorziening acht
ik effectiever in de ondersteuning van kleine gemeenten. De gevolgen van de
WMO voor kleinere gemeenten vormen een belangrijk aandachtspunt bij het implementatietraject.204 (VVD)Er worden zorgen uitgesproken of kleinere gemeenten
voldoende in staat zullen zijn de WMO zelfstandig uit te voeren. Hoe groot
moet een gemeente zijn om de WMO zelf te kunnen uitvoeren?Zie het antwoord op vraag 203.205 (VVD)Als een mogelijke andere oplossing voor kleine gemeenten
worden de gemeenschappelijke regeling van gemeente genoemd. Kunnen lokale
patiënten en consumentenplatforms voldoende invloed uitoefenen op deze
bestuurslaag met benoemde functionarissen?Voor gemeenschappelijke regelingen geldt als uitgangspunt, dat het kabinet
hecht aan een transparante en democratisch gelegitimeerde organisatie van
het binnenlands bestuur. Regionale samenwerking dient dus binnen het «huis
van Thorbecke» verankerd te zijn. Het gaat hier niet om een zogenaamde
extra bestuurslaag; eerder is sprake van verlengd lokaal bestuur. Dit betekent
dat ook verantwoording afgelegd moet worden aan de betrokken gemeenteraden.Voor de reikwijdte van een eventuele samenwerking geldt, dat voor elke
gemeente afzonderlijk het ter beoordeling is of en op welke terreinen men
wil samenwerken. Daarbij zijn in principe dus ook alleen door de gemeente
ingebrachte bevoegdheden en middelen aan de orde. Een gemeenschappelijke regeling
is immers te beschouwen als een bijzonder soort publiekrechtelijke overeenkomst,
die dus verplicht tot naleving. Op basis van deze overwegingen ben ik van
mening dat de betrokkenheid van lokale patiëntenen consumentenplatforms
via de gemeenteraad voldoende gewaarborgd zal kunnen zijn.206 (VVD)Sinds de invoering van de Wvg is er in de Kamer vaak
gesproken over de problemen die de Wvg met zich meebrengt. Deze debatten hebben,
op nadrukkelijk verzoek van de Kamer, geresulteerd in het Wvg-protocol. Breed
was de mening toegedaan dat er geen al te grote verschillen tussen gemeenten
in de verstrekkingen mochten bestaan. Vindt u dat u aan deze discussie recht
doet door nu voor te stellen de Wvg helemaal vrij te geven?Gemeenten krijgen nu in de Wvg en straks in de WMO ruimte om lokaal integraal
beleid te kunnen voeren en op individueel niveau maatwerk te kunnen bieden.
Hierdoor kunnen verschillen tussen gemeenten ontstaan. Bij de ontwikkeling
van de wet neem ik in overweging of aan het vierjaarlijkse plan een verordeningsplicht
moet worden gekoppeld. In overleg met de VNG – wanneer dat weer wordt
hervat – zal ik een mogelijke modelverordening zeker als belangrijk
bespreekpunt meenemen.207 (VVD)In de huidige Wvg is een zorgplicht van gemeenten opgenomen.
Zal deze zorgplicht, in ieder geval voor de oude Wvg beleidsterreinen, blijven bestaan? Kan die zorgplicht worden ingevoerd voor de hele WMO? Zo
neen, hoe worden dan de individuele aanspraken, zoals de aanspraak op een
rolstoel, gegarandeerd?Zie het antwoord op vraag 21.208 (VVD)Waarom vindt het kabinet dat het Wvg-protocol en zelfs
de bestaande Wvg niet meer voldoen?De Wvg voldoet aan het doel dat met de wet beoogd wordt. In de WMO wordt
de verantwoordelijkheid voor de uitvoering echter, meer nog dan in de huidige
Wvg, gedecentraliseerd naar gemeenten. Zij krijgen grote beleidsvrijheid zodat
ze integraal beleid kunnen voeren en maatwerk bieden. Gemeenten kunnen in
de WMO de huidige Wvg-voorzieningen blijven verstrekken. Zij kunnen er echter
ook voor kiezen op een andere manier ondersteuning te bieden aan burgers.
Het Wvg-protocol, dat aanvullende afspraken bevat over de uitvoering van de
Wvg, past niet bij de rol die gemeenten in de WMO krijgen. Het protocol regelt
te veel in detail hoe gemeenten geacht worden met bepaalde zaken om te gaan.209 (VVD)Gaat de AWBZ-premie omlaag als de voorgestelde functies
uit het pakket gaan? Hoeveel gaat de AWBZ-premie omlaag? Wat is het effect
van de premiedaling op de belastingteruggave?Een besluit hierover is nog niet genomen. Het ligt in de rede dat bij
verschuiving van AWBZ financiering naar begrotingsuitgaven de AWBZ-premiedruk
zal verschuiven naar belastingdruk in de eerste en tweede schijf. Per saldo
zal dit dan ook geen effect hebben op de teruggave van de inkomstenbelasting
en premies volksverzekeringen.210 (VVD)In de huidige situatie kunnen cliënten zorguitgaven
alleen aftrekken als ze de voorziening niet op een andere manier, bijvoorbeeld
via de Wvg, kunnen regelen (voorliggende voorziening). Een voorbeeld: mevrouw
Jansen uit Amsterdam heeft een traplift nodig waarvoor een wachttijd van anderhalf
jaar bestaat. Omdat mevrouw Jansen niet zo lang kan wachten op de traplift
besluit zij deze lift zelf aan te schaffen. Aan het eind van het jaar blijkt
dat deze voorziening niet aftrekbaar is van de belasting omdat ze de traplift
ook op een andere manier, namelijk via de Wvg, kon krijgen. Mevrouw Jansen
wordt op deze manier gestraft voor het nemen van initiatief en eigen verantwoordelijkheid
en kan geen aanspraak doen op een collectieve voorziening. Is het nemen van
«eigen verantwoordelijkheid» niet een kernthema? Is de bovengenoemde
maatregel niet in strijd met het kabinetsbeleid? Wat is het kabinet voornemens
hieraan te doen?Mevrouw Jansen uit het voorbeeld kan op grond van de Wvg een aanvraag
voor een woonvoorziening bij de gemeente indienen om een traplift te verkrijgen.
Als de gemeente de aanvraag honoreert, krijgt zij de voorziening in natura
of ontvangt een financiële vergoeding. Mevr. Jansen uit het voorbeeld
besluit deze weg niet te volgen. Zij schaft uit eigen middelen een traplift
aan. Dientengevolge komt zij voor deze voorziening niet meer in aanmerking
voor een vergoeding in natura of in geld op basis van de Wvg. Voor de in de
Wet inkomstenbelasting 2001 opgenomen buitengewone uitgavenregeling heeft
dit tot gevolg dat de uitgaven voor de traplift, mits er sprake is van een
medische noodzaak, kunnen worden meegenomen binnen deze regeling.211 (VVD)Worden aan de geformuleerde prestatievelden ook prestatieafspraken
gekoppeld? Is het mogelijk dat er meer, maar dan wel kleinere, prestatievelden
komen? Is het mogelijk dat er minder prestatievelden komen?Aan de prestatievelden worden door de Rijksoverheid geen prestatieafspraken
gekoppeld. Dit past niet in een systeem waar de verantwoordelijkheden zijn
gedecentraliseerd naar gemeenten. Het is wel de bedoeling dat gemeenten in
overleg met betrokken partijen op lokaal niveau prestatieafspraken maken die
passen bij de lokale situatie en behoeften. De huidige geformuleerde prestatievelden
geven naar mijn mening goed weer wat de verantwoordelijkheden van gemeenten
zijn en bieden hen tegelijkertijd voldoende mogelijkheid om hier een eigen
invulling aan te geven. Mocht echter blijken dat er voor een goede uitvoering
door gemeenten andere prestatievelden nodig zijn, dan ben ik bereid ze aan
te passen.212 (VVD)De gemeenten spelen een belangrijke rol bij het realiseren
van het scheiden van wonen en zorg. Is het bespreekbaar dat woningen die speciaal
bestemd zijn voor mensen die tot dan toe woonden in een intramurale voorziening
buiten het vastgestelde woningcontingent worden gehouden? Zo neen, waarom
niet? Zo ja, op welke manier zou het kabinet dit in de WMO willen vastleggen?De mogelijkheid om te sturen door middel van woningcontingenten wordt
door provincies steeds minder gebruikt. De meeste provincies die nog wel gebruik
maken van dit instrument, staan toe dat vervangende woonruimte voor intramurale
voorzieningen buiten het woningcontingent gehouden wordt. In de Nota Ruimte,
die nu voor behandeling bij de Tweede Kamer ligt, wordt voorgestaan dat provincies
gemeenten de ruimte bieden om woningen te bouwen overeenkomend met de natuurlijke
bevolkingsaanwas. Hoe dit wordt geïnstrumenteerd staat de provincies
en gemeenten vrij. Zodra het beleid van de Nota Ruimte na vaststelling doorwerkt,
ligt het in de rede dat het instrument van strikte en gedetailleerde contingentering
minder van belang zal worden. Het beleid uit de Nota Ruimte geeft gemeenten
en provincies geen belemmeringen om ruimte bieden aan deze specifieke woningbehoefte.
Indien in de praktijk toch sprake is van ondoelmatig gebruik van contingentering
voor wat betreft het scheiden van wonen en zorg, kan door het rijk bestuurlijk
worden opgetreden. Ik vertrouw echter op de inzet van de provincies en gemeenten
en zie daarom geen noodzaak om hiervoor nadere regels te stellen in de WMO.213 (VVD)Bent u, gezien de toename van het scheiden van wonen
en zorg, bereid het budget voor de stimuleringsregeling te verhogen terwijl
het budget van VWS in de Wet ziekenhuisvoorzieningen (WZV) afneemt?Zie het antwoord op vraag 29.214 (VVD)Wat wordt verstaan onder maatwerk?Onder maatwerk wordt verstaan dat de gemeente voorzieningen kan treffen
die afgestemd zijn op de lokale omstandigheden en de individuele/collectieve
behoeften van de burgers en cliënten in de gemeente.215 (VVD)Het leveren van maatwerk lukt alleen als organisaties,
dus ook gemeenten, dat willen. Kan dit worden afgedwongen?De WMO draagt gemeenten op om maatwerk te leveren en het voorzieningenniveau
af te stemmen op de lokale omstandigheden en de vragen en behoeften van burgers
en cliënten. Burgers en cliëntenorganisaties kunnen hun wensen en
behoeften kenbaar maken aan het lokale bestuur, die hierover zal moeten besluiten.
Dit kan echter niet worden afgedwongen door de gemeente, voor zover het maatwerk
van instellingen betreft waar de gemeente geen financiële verantwoordelijkheid
voor heeft.216 (VVD)Het maatschappelijk werk voor doven en slechthorenden
zit als een subsidieregeling in de AWBZ. Destijds is hiervoor gekozen omdat
de doelgroep klein is, verspreid over het land woont, en zeer kwetsbaar is.
Blijft deze subsidieregeling in de AWBZ? Zo neen, wat voor maatregelen is
het kabinet van plan te nemen om te garanderen dat deze groep ook in de toekomst
terecht kan bij maatschappelijk werk dat voldoet aan de specifieke zorgvraag
van de doelgroep?285 (D66)Hoe wordt voorkomen dat kleinschalige, zeer gespecialiseerde
AWBZ-organisaties, zoals de dienstverlening aan doven en slechthorenden, onder
de WMO 480 contracten moet afsluiten, zodat deze hulpverlening niet verloren
gaat?362 (SGP)Op welke manier blijft bij overplaatsing van de doventolken
naar gemeentelijk niveau de beschikbaarheid gegarandeerd? (blz. 26)Er bestaat geen subsidieregeling in de AWBZ die het maatschappelijk werk
voor doven en slechthorenden regelt. Het maatschappelijk werk voor doven en
slechthorenden wordt op dit moment gefinancierd uit de AWBZ-aanspraken. Doven
en slechthorenden kunnen mits zij een indicatie hebben een beroep doen op
deze voorziening.Bij de invoering van de WMO is het de verantwoordelijkheid van de gemeenten
om zorg te dragen voor de organisatie van adequate ondersteunende voorzieningen
voor doven en slechthorenden in de gemeente. Elke gemeente is anders. Ik wil
juist maatwerk, beleid dat past bij de couleur locale van die gemeente en
de specifieke wensen van de plaatselijke bevolking. Het is aan de gemeente
om te bekijken hoe zij deze verantwoordelijkheid wil organiseren, hetzij voor
zichzelf of samen met andere gemeenten.217 (VVD)Een van de doelstellingen van de WMO is de zorg toegankelijker
en samenhangender te maken. Tegelijkertijd wordt voorgesteld om dagbesteding
voor gehandicapten over te hevelen naar het ministerie van OCW en/of het ministerie
van SZW. Dat lijkt in tegenspraak met elkaar. In 2002 werd de Wvg juist overgeheveld
van het ministerie van SWZ naar het ministerie van VWS omdat werd gemeend
dat alle aan zorg gerelateerde portefeuilles bij een ministerie moesten worden
ondergebracht. Waardoor is het kabinet op dat punt van mening veranderd?Het kabinet is van mening dat aansturing van de dagbesteding voor gehandicapten
in de vorm van arbeidsmatige dagbesteding en onderwijs, vanuit de principes
van inclusief beleid, beter kan worden aangestuurd vanuit de betreffende vakdepartementen.
Het primaat van de dagbesteding ligt immers bij arbeid dan wel onderwijs.
Ook mensen met een handicap worden geacht aan het arbeidsproces deel te nemen,
voor zover dat uiteraard in hun vermogen ligt. Ook gehandicapte
kinderen worden geacht onderwijs te genieten. De positie in de maatschappij
en de kwaliteit van leven van mensen met een beperking zal daardoor verder
worden versterkt.218 (VVD)Blijkbaar is het kabinet van mening dat dagbesteding
voor gehandicapten niet ondergebracht moet worden bij gemeenten. Is het een
optie om die functie voor gehandicapten in de AWBZ te handhaven? Zo neen,
waarom niet?Vanuit de principes van inclusief beleid en gelijke behandeling wordt
dagbesteding voor mensen met een handicap en voor psychiatrische patiënten
geacht tot het domein van arbeid dan wel onderwijs te gaan behoren. Iedere
beleidssector is vanuit bovengenoemde principes immers verantwoordelijk voor
het eigen beleidsterrein. Het kabinet is van mening dat aansturing van de
dagbesteding vanuit het arbeidsdomein respectievelijk onderwijsdomein past
in dit streven. Omdat de discussie over de WMO en de AWBZ wordt gevoerd, wordt
dit streven omgezet in een concreet voornemen voor die onderdelen van de AWBZ,
waarvoor de overheveling naar arbeid en onderwijs in de lijn der verwachting
ligt.219 (VVD)Deelt het kabinet de angst dat de WMO straks alweer
helemaal is ingericht zonder dat de belangengroepen er een substantiële
bijdrage aan hebben kunnen leveren? Wat wordt gedaan doen om dit te voorkomen?Belangenorganisaties worden zeker betrokken bij de verdere uitwerking
van de WMO. Het betrekken van cliëntorganisaties betekent echter niet
dat het kabinet en belangenorganisaties het inhoudelijk op alle punten met
elkaar eens zullen worden.220 (VVD)Voor het slagen van de WMO is het van levensbelang
dat belangengroepering zich lokaal manifesteren en organiseren. Een voorwaarde
die overigens ook gold voor de modernisering AWBZ . Wie gaat de organisatie
daarvan op zich nemen? Is het mogelijk om de verschillende geldstromen voor
ondersteuning van belangengroepen, via rijksoverheid, provincies en gemeenten,
allemaal onder te brengen in één landelijke regeling?Zie het antwoord op vraag 39.221 (VVD)Kan de WMO worden ondergebracht in de Kwaliteitswet
zorginstellingen? Zo ja, op welke termijn kan dit worden gerealiseerd? Zo
nee, waarom niet?De Kwaliteitswet Zorginstellingen stelt voorwaarden aan «verantwoorde
zorg» en legt daarmee nadrukkelijk de koppeling tussen kwaliteit en
zorg. De WMO regelt welzijn en maatschappelijke ondersteuning op gemeentelijk
niveau en spreekt niet over zorg. Ik overweeg niet om de Kwaliteitswet aan
te passen en wil de verantwoordelijkheid voor de kwaliteit volledig bij de
gemeenten neerleggen.222 (SP)Mensen ontvangen AWBZ-zorg nadat er een onafhankelijke
en objectieve indicatie is afgegeven. In de brief wordt desondanks uiteengezet
dat de WMO mede nodig is om de mensen die de zorg daadwerkelijk nodig hebben
deze ook te blijven bieden. Zijn de minister en het kabinet van mening
dat er mensen zijn die onterecht AWBZ-zorg ontvangen? Zoja, wat zegt dit over
het indicatiesysteem en om hoeveel procent van de zorgvragers gaat het dan?Het indicatiesysteem biedt toegang tot de aanspraken die in het Besluit
Zorgaanspraken AWBZ zijn vastgelegd. De geïndiceerde zorg wordt binnen
de huidige aanspraken terecht geleverd. Het ongewijzigd handhaven van die
aanspraken zou leiden tot een onbeheersbare groei van de kosten van de AWBZ.
In een deel van de zorgbehoefte kan binnen het kader van de WMO in een andere
samenhang onder gemeentelijke verantwoordelijkheid op een doeltreffender manier
worden voorzien. Dit maakt dat de AWBZ aanspraken kunnen veranderen in relatie
tot die nieuwe verantwoordelijkheidsverdeling.223 (SP)Er wordt geschreven dat de geloofwaardigheid ermee
gediend is indien de overheid niet steeds opnieuw ingrijpende maatregelen
hoeft te nemen omdat de uitgaven niet langer in het bestaande systeem opgebracht
kunnen worden. Wordt hier bedoeld de geloofwaardigheid van de overheid of
van het systeem? Is het kabinet van mening dat na de invoering van de WMO
geen ingrijpende maatregelen meer nodig zijn? Wat wordt er concreet verstaan
onder ingrijpende maatregelen? (blz. 2)Zie het antwoord op vraag 9.224 (SP)Is het waar dat er door verschillende kabinetten is
gesleuteld, de ene keer iets in het pakket de andere keer iets uit het pakket,
aan de AWBZ-zorg? Zo ja, hoe is dit te rijmen met de stelling dat er sprake
is van historische zekerheden? (blz. 3)Dat is waar. De maatregelen in het verleden hebben geresulteerd in het
pakket zoals dat thans is samengesteld. De stelling is niet dat er sprake
is van zekerheden, maar van vanzelfsprekendheden die historisch zo gegroeid
zijn. Vanzelfsprekendheden die thans anders liggen en om ingrijpen vragen.
In mijn antwoord op vraag 71 ben ik daar al op ingegaan.225 (SP)Welke visie en doelen lagen er ten grondslag aan de
invoering van huishoudelijke hulp in de AWBZ? (blz. 2)De huishoudelijke hulp maakte tot 1 januari 1997 onderdeel uit van
de gezinsverzorging zoals die sinds 1989 door de toenmalige Ziekenfondsraad
uit het Algemeen Fonds Bijzondere Ziektekosten werd gesubsidieerd. Samen met
het kruiswerk nam de gezinsverzorging een centrale plaats in binnen de thuiszorg.
Het kruiswerk was sinds 1980 als aanspraak op grond van de AWBZ geregeld.
Deze verschillende regelingen leidden ertoe dat de afstemming tussen deze
nauw samenhangende hulpvormen werd belemmerd. Hierdoor was het niet mogelijk
om een optimale doelmatigheid te realiseren bij de hulpverlening op het terrein
van de thuiszorg. Daarom zijn toen delen van het kruiswerk, te weten de wijkverpleging
en de wijkziekenverzorging, en de gezinsverzorging in eenzelfde regeling ondergebracht.
Ook de verschillende bijdrageregelingen en de indicatiestelling zijn daarbij
geharmoniseerd.226 (SP)Wie bepaalt of gemeenten voldoende geld krijgen om
uitvoering te geven aan de WMO? Wat is de reden om het geld niet te oormerken
en hoe gaat voorkomen worden dat het overgehevelde geld niet
aan andere zaken wordt besteed dan zorg en welzijn? (blz. 2)Zie het antwoord op vraag 72.227 (SP)Is het waar dat gemeenten een beheersvergoeding van
20 procent vragen? Zo ja, hoeveel procent wordt er momenteel uitgegeven aan
de beheersvergoeding, en indien dit verschilt met de eis van de gemeenten
waar komt dat verschil dan vandaan? (blz. 2)Zie het antwoord op vraag 166.228 (SP)Is het kabinet van mening dat mensen zolang mogelijk
onafhankelijk en zelfstandig willen blijven wonen? Zo ja, hoe is dit te rijmen
met de gewekte suggestie – door de zin dat de functie «verblijf»
in de AWBZ beperkt gaat worden tot mensen die dat echt nodig hebben –
dat mensen onnodig gebruik maken van de verblijfsfunctie? En hoe is het mogelijk
dat mensen onnodig gebruik maken van deze functie gezien de onafhankelijke
en objectieve indicatie die nodig is om voor deze functie in aanmerking te
komen? Zo neen, waarop is de mening gebaseerd dat mensen zolang mogelijk zelfstandig
willen blijven wonen?245 (GroenLinks)Zijn er momenteel mensen die voor de functie «verblijf»
zijn geïndiceerd die dat niet echt nodig hebben? Om welke groep gaat
het dan?Dat mensen zolang mogelijk onafhankelijk en zelfstandig willen blijven
wonen is een trend die zich al enige tijd voordoet. Bij het beperken van de
functie «verblijf» in de AWBZ tot mensen die dat echt nodig hebben,
gaat het om mensen voor wie een AWBZ-verblijfslocatie nodig is om de zorg
te kunnen krijgen die zij behoeven. Het voert te ver om op basis van de heroverweging
die het kabinet op het punt van wonen en verblijf voorstaat te concluderen
dat het kabinet meent dat mensen, die op basis van een indicatie verblijven
in een AWBZ-instelling, nu onnodig gebruik maken van de zorg die in de verblijfssetting
wordt geleverd. Wel is het zo dat er door het groeiend aantal aanleunwoningen,
woonzorgcombinaties, woonservicezones, arrangementen met zorg-op-afspraak
en alarmerings-mogelijkheden er voor mensen meer alternatieven komen om met
bepaalde beperkingen zelfstandig te kunnen blijven wonen. Zorg en diensten
worden geleverd, maar in een andere setting op basis van scheiden van wonen
en zorg.De voorgestelde nieuwe definitie van de functie verblijf en de daarop
te enten indicatiestelling sluit aan op de verruimde mogelijkheden om zorg
thuis te leveren.229 (SP)Is het waar dat langdurige zorg voor verpleeghuis geïndiceerde
in Frankrijk, Duitsland en België plaatsvindt in reguliere ziekenhuizen?
Zo ja, is dit meegenomen in de vergelijking zoals weergegeven in tabel 1?
Zo neen, wat zouden de uitgaven voor langdurige zorg in die landen zijn indien
de uitgaven aan mensen die langdurig verblijven in een ziekenhuis wel meegenomen
zouden worden? (blz. 3)In Frankrijk, Duitsland en België bestaan er zelfstandige instellingen
voor langdurige zorg, zoals verpleeghuizen. Het is dus niet zo dat mensen
met een verpleeghuisindicatie altijd in reguliere ziekenhuizen worden opgenomen.
Net als in Nederland komt het wel voor dat mensen een verpleeghuisindicatie
hebben en toch langdurig in een regulier ziekenhuis opgenomen zijn. Er zijn
bovendien indicaties dat bijvoorbeeld in Duitsland de ligduur
in ziekenhuizen langer is omdat langdurige zorg die minder intensieve verpleging
vraagt soms alleen beschikbaar is in ziekenhuizen.De gegevens in tabel 1 zijn gebaseerd op de financieringsbron, niet op
de locatie waar zorg wordt geleverd. Als de langdurige zorg in het ziekenhuis
betaald wordt uit de AWBZ of een vergelijkbaar programma, dan zijn die uitgaven
meegenomen in de vergelijking. Het is niet mogelijk om voor de genoemde landen
berekeningen te maken van langdurig verblijf in ziekenhuizen uit andere financieringsbronnen.230 (SP)Wat is de reden dat Zweden hogere uitgaven heeft dan
Nederland? (blz. 3)Het feit dat Zweden hogere uitgaven heeft dan Nederland kan veel oorzaken
hebben. Te denken valt hierbij aan de vergrijzing die in Zweden groter is
dan in Nederland. Daarnaast heeft het te maken met het feit dat Zweden nauwelijks
meerbedskamers heeft. Iedereen heeft zijn eigen appartement. Tevens zijn de
arbeidskosten hoger dan in Nederland. 231 (SP)Het kabinet wil de AWBZ terugbrengen naar de oorspronkelijke
bedoeling: zorg aan mensen met een ernstige, zeer langdurige hulpvraag. Wat
wordt concreet verstaan onder deze definiëring?Onder de zorg aan mensen met een ernstige zeer langdurige hulpvraag verstaat
het kabinet in elk geval de zorg die grote financiële risico's met zich
meebrengt, zoals voor ernstig lichamelijk, verstandelijk of meervoudig gehandicapten,
dementerende ouderen en chronische psychiatrische patiënten. Het gaat
om zorg die particulier niet te verzekeren is. In de voorstellen wordt de
AWBZ beperkt tot verblijf voor de allerzwaarste doelgroepen en een aantal
extramurale zorgfuncties.232 (SP)Bij de keuze om bepaalde vormen van hulp en zorg over
te dragen naar de gemeenten is er onder andere een vergelijking gemaakt met
Spanje waar 80 procent van de zorg wordt geleverd door mantelzorgers. Is het
mogelijk dat dit hoge percentage samenhangt met de arbeidsparticipatie van
vrouwen en het aantal tweeverdieners dat de verschillende landen kennen? (blz.
6)Dit percentage hangt vooral samen met de cultuur in Spanje dat men zo
lang mogelijk zorgdraagt voor familieleden. Daarnaast is er een rigide indicatiesysteem
en weinig aanbod. Langdurige zorg wordt in de eerste plaats gezien als een
familiare verantwoordelijkheid. Er zijn enkele regionale overheden die (afhankelijk
van de situatie) een echtgeno(o)t(e), zoon of dochter aanwijzen die verantwoordelijkheid
moet dragen voor de patiënt.Tot slot kan een deel van de verklaring inderdaad zitten in de arbeidsparticipatie
van vrouwen. Uit EU-cijfers blijkt dat de arbeidsparticipatie van vrouwen
in Nederland hoger ligt dan in Spanje. Tegelijkertijd is het aandeel parttimers
in Nederland een stuk hoger, voor zowel mannen als vrouwen, wat de beschikbaarheid
voor mantelzorg kan verhogen.Tabel 1 Arbeidsparticipatie en aandeel parttimers naar
sekse in Spanje en Nederland (2003)  TotaalMannenVrouwenArbeidsparticipatie (% beroepsbevolking)Spanje59,773,246,0 Nederland73,580,965,8 Aandeel parttimers (% werkenden)Spanje8,22,617,1 Nederland45,022,074,2Bron: Eurostat Jaarboek 2003.233 (SP)Wanneer wordt toegelicht dat verschillen tussen gemeenten
acceptabel zijn, over wat voor verschillen wordt dan gesproken, en zijn er
verschillen die onacceptabel zouden zijn? Wat is de reden om geen recht op
zorg te regelen in de WMO en daarmee de verschillen te beperken? (blz. 7)Zie het antwoord op vraag 7.234 (SP)Wordt bij het tot stand komen van de financiering rekening
gehouden met de behoefte of vraag? Zo ja, op welke wijze wordt dat vormgegeven?
Zo neen, verwacht het kabinet dat het streven om te groeien naar vraaggestuurde
zorg nog waargemaakt kan worden? (blz. 10)Voor wat betreft de verdeling van de WMO-middelen over de gemeenten zal
nog een verdeelsystematiek nader worden uitgewerkt. Deze verdeling moet aansluiten
bij de kostenstructuur van de gemeente en moet kunnen worden vertaald in verdeelmaatstaven.
Vervolgens wordt op lokaal niveau bepaald hoe de middelen worden aangewend.
Per gemeente kunnen daarbij andere afwegingen worden gemaakt. Zo wordt de
behoefte aan individuele voorzieningen mede bepaald door de kwaliteit van
het algemene gemeentelijke beleid. Gemeenten kunnen er daarom voor kiezen
meer middelen voor dit algemene beleid vrij te maken.235 (SP)Hoe en wat gaat er precies vergeleken worden tussen
de gemeenten om in zicht te krijgen in de prestaties? (blz. 12)Wij zullen in overleg met de VNG bezien op welke wijze de benchmarking
tussen gemeenten wordt vormgegeven en welke informatie in de benchmarks zal
worden betrokken.236 (SP)Is het vragen van een eigen bijdrage door gemeente,
aan de mensen die zorg nodig hebben, een verplichting? Zo ja, gaat het CAK
de inning van de eigen bijdrage regelen of kiezen gemeenten ieder een eigen
systeem? (blz. 15)Gemeenten zijn niet verplicht een eigen bijdrage te vragen. Het staat
de gemeenten vrij om voor het vaststellen en innen van de eigen bijdrage een
eigen systeem te kiezen. Voorstelbaar is dat het voordelen oplevert om dit
uit te besteden aan een gespecialiseerde organisatie.De Tweede Kamer zal middels een separate brief over mijn voornemens over
de eigen bijdrage WMO worden geïnformeerd.237 (SP)Is het kabinet van mening dat een zorgplicht voor gemeente
gecombineerd met een recht op wonen een waarborg kan zijn voor het creëren
van voldoende opvangplaatsen en handhaven van de crisisopvangfunctie bij dak- en thuisloosheid en bij geweld in de thuissituatie? Zo neen,
waarom niet? Zo ja, is het kabinet van plan om hier vorm aan te geven? (blz.
15)Zie het antwoord op vraag 21.238 (SP)Hoe denkt het kabinet met deze wet een daling van de
bureaucratie te behalen wanneer zorgaanbieders nu met verschillende gemeenten
moeten gaan onderhandelen in plaats van met enkele zorgkantoren? In hoeverre
is hier sprake van een verschuiving van bureaucratie door de landelijke overheid
naar bureaucratie naar de lokale overheid? (blz. 16)Het aantal overlegmomenten kan toenemen. Door de WMO hebben gemeenten
meer vrijheid bij het kiezen van aanbieders van welzijn en ondersteuning.
Voor een groot deel hebben zij die contacten al. Overleg op gemeentelijk niveau
kan noodzakelijk zijn om maatwerkafspraken te kunnen maken. Het is aan gemeenten
om te beoordelen wat het zwaarste weegt. Daarvoor krijgen gemeenten de ruimte.
Niet het belang van de zorgaanbieder staat hier voorop, maar het belang van
de gebruikers van de zorg en het belang van een doeltreffend aanbod op gemeentelijk
en regionaal niveau.239 (SP)Is het waar dat de zorguitgaven 2004/ 2005 van de AWBZ
nu pas het uitgaven niveau van 1995/1996 overtreffen? Zo ja, kan worden geconcludeerd
dat de zorguitgaven de afgelopen jaren minder hard gegroeid zijn dan voorspeld
en wat is hiervan de oorzaak? (blz. 17)Zoals in de toelichting bij de grafiek op bladzijde 17 staat vermeld wordt
de hobbel in de grafiek veroorzaakt door het tijdelijk (van 1992 tot en met
1995) opnemen van de farmaceutische hulp in de AWBZ en het vervolgens weer
onderbrengen daarvan bij de curatieve zorg. Daarvoor gecorrigeerd zijn de
zorguitgaven harder gegroeid dan voorspeld.240 (SP)«De AWBZ-zorg is er in eerste plaats voor de
allerzwaarste doelgroep». Is het kabinet van mening dat juist voorkomen
moet worden dat mensen onder de allerzwaarste zorggroep gaan vallen en dat
functies als ondersteunende en activerende begeleiding hierin een rol kunnen
spelen? Zo ja, is het wenselijk dat er verschillen tussen gemeenten gaan ontstaan
in aan bod en toegankelijkheid voor deze functies? Zo neen, waarom niet? (blz.
20)Op basis van een indicatie wordt vastgesteld of mensen in het kader van
de AWBZ recht hebben op het volledige pakket binnen de AWBZ, inclusief ondersteunende
en activerende begeleiding. Indien mensen niet tot de groep behoren die het
zogenaamde «full package» binnen de AWBZ krijgen, kan hieruit
de conclusie worden getrokken dat deze mensen voor een deel hun eigen verantwoordelijkheid
kunnen nemen. Of en in hoeverre de gemeenten voor deze mensen ondersteuning
beschikbaar stellen, is aan iedere gemeente. Via de prestatievelden in de
WMO is duidelijk waar de gemeenten verantwoordelijk voor zijn.241 (SP)Kan de conclusie worden getrokken dat mensen die gebruik
maken van intramurale zorg in de toekomst huur gaan betalen? In hoeverre mag
van mensen worden verwacht dat ze meer huur gaan betalen voor de woningwaar ze tot dan in woonde aangezien bij verzorgingshuizen meer componenten,
zoals de boekwaarde, zullen worden meegenomen in de huur? (blz. 23)Er blijven mensen waarvoor intramurale opname aangewezen is. In die situatie
komen de kosten van verblijf in een intramurale instelling voor rekening van
de AWBZ. Diegenen, waarvoor zorg zonder verblijf wordt geïndiceerd, dienen
uiteraard de huur voor hun eigen woning te betalen. Voor de situatie dat iemand
woont in een (gedeelte van een) voormalig verzorgingshuis verwijs ik naar
het antwoord op vraag 10.242 (SP)Hoe wordt voorkomen dat met de beperking «verblijf»
mensen niet de zorg krijgen die ze nodig hebben? Is het kabinet van mening
dat de beheersing van de collectieve lasten niet mag leiden tot een verschraling
en een daling van de kwaliteit van zorg? (blz. 24)De beperking van verblijf leidt er niet toe dat mensen niet de nodige
zorg krijgen. Voor de extramurale zorg die onderdeel blijft uitmaken van de
AWBZ kunnen zij zich met een geldige indicatie wenden tot een toegelaten AWBZ-instelling.
Op dat punt is er geen wijziging. Voor ondersteuning kunnen zij zich wenden
tot de gemeente. Er is geen reden om aan te nemen dat dit leidt tot een verschraling
van de zorg. Wel wordt van de burger die daartoe in staat is gevraagd waar
mogelijk meer eigen verantwoordelijkheid te nemen. Relevant in deze context
is dat uit recent SCP/SEO onderzoek (zie antwoord op vraag 30 en 144) blijkt
dat burgers meer tevreden zijn met een extramurale dan een intramurale setting.243 (GroenLinks)Waarop is de veronderstelling gebaseerd dat mensen
nu onvoldoende zelf oplossingen bedenken in de eigen sociale omgeving voor
problemen die zich voordoen? Zijn cijfers over de omvang van mantelzorg en
de druk die er op mantelzorgers staat daar niet tegenstrijdig mee?Zie het antwoord op vraag 75.244 (GroenLinks)Waaruit blijkt dat de individualisering van de samenleving
onvoldoende gelijke tred heeft gehouden met de noodzaak om mensen en hun maatschappelijke
verbanden ook verantwoordelijkheid te laten nemen? Is het niet veel meer de
toegenomen arbeidsparticipatie van vrouwen, de veranderingen van gezinssamenstelling
(er zijn veel meer alleenstaanden, er zijn veel minder kinderen in een gezin),
de toegenomen mobiliteit in wonen die ertoe leiden dat er minder beroep kan
worden gedaan op de eigen sociale omgeving? Deelt het kabinet de mening dat
in die gevallen waar dat nog wel kan er juist wel vaak dat beroep wordt gedaan?
Deelt het kabinet de mening dat de samenleving niet meer dezelfde is als die
van bijvoorbeeld 50 jaar geleden?Ongetwijfeld zullen de genoemde factoren van invloed zijn op de mate waarin
mensen bereid en in staat zijn zorg voor een naaste te verlenen. Toch moet
dit met de nodige voorzichtigheid worden bezien. Zo constateert het SCP dat
het aantal mantelzorgers in 2004 overeen kwam met een schatting uit 1991.
Er bestaat volgens het SCP geen duidelijke relatie tussen het aantal mensen
dat mantelzorg verleent en de mate van arbeidsparticipatie. Van alle Nederlanders
tussen de 16 en 65 jaar werkte in 2001 65%; van de onderzochte mantelzorgers
lag dit percentage op 66. Bovendien blijkt volgens het SCP dat op basis van
waargenomen kenmerken van mantelzorgers niet of nauwelijks voorspeld kan worden
of iemand mantelzorg biedt. Met andere woorden, er is nauwelijks sprake van een significante verandering in het aantal mantelzorgers en de
invloed van bepaalde factoren is op z'n minst niet zo sterk als in de vraag
tot uitdrukking wordt gebracht.245 (GroenLinks)Zijn er momenteel mensen die voor de functie «verblijf»
zijn geïndiceerd die dat niet echt nodig hebben? Om welke groep gaat
het dan?Zie het antwoord op vraag 228.246 (GroenLinks)Deelt het kabinet de mening dat het zogenaamde inclusieve
beleid niet alleen bij gemeenten in de kinderschoenen staat, maar ook bij
de rijksoverheid? Is het vanuit die gedachte reëel om te verwachten dat
de sectoren arbeid en onderwijs de verschillende zorgtaken die momenteel in
de AWBZ zijn geregeld over kunnen nemen?Zie het antwoord op vraag 78.247 (GroenLinks)Deelt het kabinet de verwachting van landelijke cliëntorganisaties
dat het schrappen van aanspraken uit de AWBZ leidt tot minder voorzieningen?
Zo neen, waarom niet? (blz. 7)De verwachting van de landelijke cliëntenorganisaties wordt niet
gedeeld. Zorgaanbieders zullen als gevolg van de invoering van de WMO voor
(een deel van) hun aanbod niet langer uit de AWBZ worden gefinancieerd. Dat
betekent niet dat dergelijke voorzieningen of alternatieven niet meer worden
geleverd.248 (GroenLinks)Kunnen mensen zich op dit moment niet zo zelfstandig
mogelijk en met zoveel mogelijk keuzevrijheid tegelijkertijd naar vermogen
verantwoordelijkheid dragen voor zichzelf en de eigen omgeving? Waarom is
er een WMO nodig om dit te bereiken? (blz. 7)Mensen kunnen dit in principe wel, echter door de inkleding van wetten
en verantwoordelijkheden de afgelopen jaren, met name de AWBZ, is een stelsel
van verzekerde rechten ontstaan dat bijna alles te bieden heeft, zorg én
ondersteuning. De keuzevrijheid van mensen is omarmd, maar er is te weinig
gedaan om tegelijkertijd de eigen verantwoordelijkheid te stimuleren. De nieuwe
wetgeving is bedoeld om scherper dan nu de verantwoordelijkheden tussen burger,
gemeenten en Rijksoverheid te beschrijven op het terrein van zorg en ondersteuning.
De WMO bevordert dat mensen en hun omgeving meer eigen verantwoordelijkheid
nemen waar dat kan om zo op de langere termijn het systeem houdbaar te houden.
De WMO zorgt enerzijds voor een heldere afbakening met de AWBZ, nodigt anderzijds
uit tot actiever meepraten over het beleid binnen een gemeente en stelt gemeenten
meer in staat de regie te voeren over samenhangende activiteiten van (aanbieders
van) zorg, wonen, welzijn en dienstverlening.249 (GroenLinks)Waaruit bestaan de deugdelijke garanties voor mensen
die dat echt nodig hebben? Waarop kunnen burgers zich beroepen als de garanties
onvoldoende blijken te werken? (blz. 9)De besluitvorming over de omvang en kwaliteit van het voorzieningenniveau
in een gemeente is een verantwoordelijkheid van het lokale bestuur. Het is
aan lokale cliëntenorganisaties om de belangen van hun achterban
te behartigen bij het lokale bestuur. Indien gemeenten een besluit nemen over
het al dan niet verstrekken van een individuele voorziening, kunnen burgers
gebruik maken van de beroepsmogelijkheden van de Algemene Wet Bestuursrecht,
indien zij het niet eens zijn met het besluit van de gemeente.250 (GroenLinks)Op basis van welke argumenten is het nodig om de WCPV
onderdeel te laten zijn van de WMO?Er bestaat een duidelijke samenhang tussen een aantal beleidsterreinen
van de WCPV en de beoogde WMO. In de brief van 23 april jl. is daarom
onderzoek aangekondigd naar de vraag «hoe deze in de WMO kunnen worden
ondergebracht». Dat onderzoek vindt thans plaats. Er zijn binnen de
WCPV echter ook beleidsterreinen waarvoor dat niet of slechts in geringe mate
geldt, zoals de infectieziektebestrijding. Er is dus geen sprake van dat de
WCPV als zodanig onderdeel van de WMO zal gaan vormen.251 (GroenLinks)Wordt de landelijke toegankelijkheid van de maatschappelijke
opvang en de vrouwenopvang wettelijk verankerd in de WMO, zoals dat nu in
de huidige Welzijnswet is geregeld?311 (Christen Unie)Zijn er plannen om de landelijke toegankelijkheid voor
bepaalde voorzieningen te verankeren in de wet, zoals in de huidige Welzijnswet?
(blz. 12)In de WMO zal worden opgenomen dat door de centrumgemeente bekostigde
voorzieningen op de prestatievelden maatschappelijke opvang/verslavingsbeleid
en vrouwenopvang toegankelijk zijn voor iedereen die in Nederland woont.252 (GroenLinks)In welke mate is het acceptabel dat er verschillen
ontstaan tussen het voorzieningenniveau van gemeenten? Is de verwachting dat
mensen zullen verhuizen naar «rijke» gemeenten met een hoog voorzieningenniveau?275 (D66)In hoeverre is de verwachting reëel dat de WMO
zal gaan leiden tot verhuizingen van cliënten naar «betere»
woongemeenten? Hoe wordt het effect van zorgmigratie tegengegaan?Ik heb er voldoende vertrouwen in dat het lokale bestuur het voorzieningenniveau
afstemt op de lokale situatie en omstandigheden. In dat opzicht zijn lokale
verschillen zelfs wenselijk. Ik verwacht dan ook niet dat veel mensen om deze
redenen zullen verhuizen naar een andere «rijke» gemeenten. Er
spelen daarnaast tal van andere factoren een rol bij de afweging om te gaan
verhuizen, zoals geboorteplaats, sociale contacten, lokale belastingtarieven,
ligging gemeente, werkgelegenheid, onderwijsvoorzieningen, etc.253 (GroenLinks)Is het waar dat het kabinet rekent op «krachtige»
belangenorganisaties die bij gemeenten moeten aandringen op een hoog voorzieningenniveau?
Is dit een realistisch beeld voor groepen die niet zo talrijk zijn? Is dit
scenario reëel voor burgers die niet zo mondig en zelfstandig zijn?Zie het antwoord op vraag 95.254 (GroenLinks)Delen het kabinet en de minister de mening dat door
het invoeren van de WMO de complexiteit en de bureaucratie van het zorgsysteem
toeneemt? Zo neen, waarom niet? Krijgen verschillende groepen patiënten
niet te maken met nog meer schotten in de zorg, doordat ze bijvoorbeeld te
maken hebben met zowel de AWBZ, de Ziekenfondswet en de WMO?Door de grote beleidsvrijheid voor gemeenten en het ontbreken van gedetailleerde
voorschriften waaraan gemeenten moeten voldoen moet de bureaucratie juist
verminderd kunnen worden. Inderdaad blijven burgers te maken hebben met schotten
in de zorg. Dat is nu ook het geval: mensen die thuis AWBZ-zorg ontvangen
maken ook gebruik van bijvoorbeeld de huisarts en van een groot aantal gemeentelijke
voorzieningen. Het aantal schotten neemt echter niet toe. Voor die mensen
die uitsluitend gebruik maken van lichte vormen van ondersteuning, zoals huishoudelijke
verzorging, zal het aantal systemen waar zij mee te maken hebben juist afnemen,
omdat zij geen gebruik meer hoeven te maken van de AWBZ.255 (GroenLinks)Is het kabinet zich bewust van het risico dat het creëren
van een nieuw schot tussen intramurale en extramurale zorg ertoe kan leiden
dat zorgkantoren en gemeenten gaan proberen zorg op elkaar af te wentelen?Zie het antwoord op vraag 4.256 (GroenLinks)Klopt het dat in de gevallen waar momenteel de indicatie
voor bijvoorbeeld huishoudelijke zorg of ondersteunende en activerende begeleiding
plaatsvindt door het RIO, dit straks door elke gemeente afzonderlijke moet
worden georganiseerd? Op welk bedrag zijn de kosten geraamd voor de organisatie
daarvan en de benodigde deskundigheidsbevordering?Gemeenten worden zelf verantwoordelijk voor de toegang tot WMO-voorzieningen.
Een gemeente kan, mocht men willen vasthouden aan de huidige indicatiestelling,
het CIZ hiervoor inschakelen. Maar een gemeente kan bij voorbeeld ook overgaan
tot gebiedsgewijze concessies aan zorgaanbieders en andere partijen. Ik verwacht
dat de gemeenten creatief op de nieuwe ontwikkeling zullen inspelen, en hun
eigen vorm hiervoor zullen ontwikkelen. Belangrijk blijft daarbij dat mensen
in hun gemeente snel inzicht kunnen krijgen in de voor hen beschikbare ondersteuning
op grond van de WMO.257 (GroenLinks)Op welke wijze worden gemeenten afgerekend op concrete
prestatievelden? Spelen wachtlijsten, kwaliteitscriteria, reistijd, kosten
etc. daarbij nog een rol?Ik ben niet voornemens om gemeenten af te rekenen op hun prestaties. De
verantwoording in de WMO vindt juist horizontaal plaats aan de gemeenteraad
en burgers. Wel zal ik via monitoring de ontwikkelingen op lokaal niveau blijven
volgen, zodat ik mijn verantwoordelijkheid voor de werking van het systeem
kan nemen. Afrekening vindt plaats via de geëigende democratische weg:
de verkiezingen.258 (GroenLinks)Waarop is de verwachting gebaseerd dat door het schrappen
van verschillende ABWZ-functies het benodigde aantal arbeidsplaatsen in de
zorg zal dalen?De verwachting bestaat dat op de langere termijn andere oplossingen bij
beperkingen worden gevonden. Denk aan beter toegankelijke woningen die makkelijker
schoon zijn te houden en voorzieningen waardoor mensen beter in staat zijn
zich zelf te verzorgen. Bovendien kunnen er nieuwe vormen van hulpverlening
ontstaan waarbij vitale ouderen zich kunnen inzetten voor de ondersteuning
van de meer hulpbehoevende ouderen.259 (GroenLinks)Deelt het kabinet de stelling dat zorg die nu wordt
overgeheveld uit de AWBZ naar andere terreinen hoe dan ook betaald moet worden?
Wordt de verminderde stijging van de AWBZ-premie voor burgers niet gecompenseerd
door bijvoorbeeld hogere belastingen en hogere eigen bijdrages? Is het de
verwachting dat de WMO ook burgers geld gaat besparen?Op de korte termijn zal het netto effect van de overheveling voor de burger
nihil zijn. Inderdaad zal een verlaging van de premie samengaan met een verhoging
van de belasting in de eerste en tweede schijf waarbij de belastingdruk in
totaal constant blijft. Op de langere termijn verwacht ik dat de maatschappij
kan profiteren van op elkaar afgestemde voorzieningen op lokaal niveau waardoor
bijvoorbeeld opname in intramurale instellingen wordt voorkomen.260 (GroenLinks)Hoe wordt het Nyferonderzoek «Oud en onverzorgd»
beoordeeld, waarin is berekend dat het niet meer bekostigen van huishoudelijke
zorg via de AWBZ de overheid 1,6 miljard euro extra kost omdat het voor 129 000
cliënten betekent dat zij niet langer kunnen thuis wonen, aangezien zij
geen professionele zorg en geen informele zorg kunnen betalen?Zie het antwoord op vraag 175.261 (GroenLinks)Hoe verwacht het kabinet dat de pgb's zich zullen ontwikkelen
na het schrappen van de functies huishoudelijke zorg, ondersteunende begeleiding
en activerende begeleiding? Zal het beroep daarop fors dalen? Welke consequenties
zal de WMO hebben voor mensen die nu dankzij hun pgb zelfstandig en naar eigen
keuze hun leven en de benodigde zorg en ondersteuning daarbij kunnen organiseren?Voor zover functies uit de AWBZ zullen worden overgeheveld naar de WMO,
zal uiteraard ook het persoonsgeboden budget voor deze functies in de toekomst
niet meer algemeen mogelijk zijn. Dit zal ongetwijfeld leiden tot een daling
van het beroep op persoonsgebonden budgetten. Of en hoe gemeenten bij de uitvoering
van de WMO een persoonsgebonden budget als instrument zullen hanteren, is
aan de gemeenten.262 (GroenLinks)Op welke wijze draagt de WMO bij aan vraagsturing en
keuzevrijheid?272 (D66)Hoe zitten verworvenheden van de modernisering AWBZ
zoals vraagsturing en keuzevrijheid in de WMO verankerd?Eens in de vier jaar legt het gemeentebestuur haar algemene beleid op
het terrein van de maatschappelijke ondersteuning vast in een nota. Daarmee
is duidelijk waar burgers op kunnen rekenen. Deze nota wordt gemaakt in overleg
met verschillende betrokken partijen, waaronder cliëntenorganisaties.
Zij hebben de belangrijke rol om de vragen en wensen vanuit de gemeenten in
te brengen. Daarnaast heeft de gemeente de mogelijkheid te kiezen voor een
vorm van het persoonsgebonden budget.263 (GroenLinks)Hoe is de huidige «AWBZ-pot» van 18,7 miljard
euro verdeeld over de 7 functies? Wat is het totaalbedrag dat wordt overgeheveld
naar gemeenten? Waarom wordt dit bedrag niet geoormerkt? Welke bedragen worden
er overgeheveld naar andere actoren?Hoe het budget van de AWBZ precies over de 7 functies is verdeeld, is
niet bekend. De € 18,7 miljard is het totale bedrag voor intramurale-
en extramulare zorg. Zeker intramuraal is het inzicht in wat in termen van
de diverse functies geleverd wordt nog beperkt, omdat de bekostiging nog niet
in functies plaatsvindt. Voor de extramurale zorg zal dit met ingang van 1 januari
2005 het geval zijn. Met de functies die straks uit de AWBZ verdwijnen (huishoudelijke
verzorging, ondersteuning en activering, AWBZ vervoer en een aantal specifieke
subsidieregelingen die nu uit het fonds AFBZ worden betaald) is ongeveer € 1,6
miljard gemoeid. Voor een antwoord op de vraag naar de oormerking van de budgetten
zie het antwoord op vraag 17.264 (GroenLinks)Is het mogelijk toe te lichten hoe het geld dat wordt
overgeheveld verdeeld wordt over gemeenten? Wordt daarbij rekening gehouden
met de omvang van de verschillende doelgroepen (zoals ouderen en gehandicapten)
in de regio? Zo neen, waarom niet? Wat betekent het concreet dat er rekening
wordt gehouden met de bijzondere situatie bij bepaalde prestatievelden, zoals
de maatschappelijke opvang en de vrouwenopvang?281 (D66)Op basis van welke parameters wordt de 1,6 miljard
euro over de verschillende gemeenten verdeeld? Is hierover overleg geweest
met de VNG? Is er budget om herverdeeleffecten op te kunnen vangen?323 (ChristenUnie)Hoe beïnvloeden factoren en structuurkenmerken
de verdeling van de WMO-gelden? Waar denkt het kabinet dan concreet aan? (blz.
15)354 (SGP)Betekent de opmerking dat het verdelen van het geld
voor de WMO zo goed mogelijk moet aansluiten bij de factoren of structuurkenmerken
die kosten veroorzaken dat gemeenten met veel ouderen of gehandicapten relatief
meer geld krijgen voor de WMO dan andere gemeenten? Hoe gedetailleerd zal
deze financieringsstructuur worden? Wordt er bij de verdeling ook rekening
gehouden met de regiofunctie die sommige gemeenten hebben voor ouderen of
gehandicapten? (blz. 15)De precieze verdeling moet nog worden uitgewerkt. Bij de bepaling van
een optimale verdeling over de gemeenten zullen eerst de relevante kostendrijvers
in beeld moeten worden gebracht. Nader onderzoek moet dit precies in beeld
brengen. Uit deze gegevens wordt vervolgens een geijkte verdeling afgeleid,
dat wil zeggen dat daarbij wordt bepaald welke kostenfactoren wel of niet
worden gehonoreerd, en in welke mate. De geijkte verdeling die aldus wordt
opgesteld, wordt vervolgens vertaald naar verdeelmaatstaven die voldoen aan
eisen van meetbaarheid, bestendigheid etcetera en die zo goed mogelijk aansluiten
bij de maatstaven van het Gemeentefonds.265 (D66)De gang van zaken met de Wvg heeft ons geleerd dat
rechtsongelijkheid en rechtszekerheid van cliënten op het spel komt te
staan als niet helder is waar cliënten aanspraken op kunnen maken. Is
het denkbaar dat middels een Algemene Maatregel van Bestuur (AMvB) duidelijke
functies en taken worden geregeld?De WMO legt in algemene termen vast op welke terreinen de gemeenten een
beleid moet voeren. Welke voorzieningen de gemeente op dat terrein realiseert –
en welke passend zijn voor de lokale situatie – is een zaak van lokale
besluitvorming. Dit past ook bij het proces van gemeentelijke dualisering
en bij het streven van het kabinet naar minder regels. Een AMvB die de functies
en taken zou vast leggen, botst hiermee. Ik wijs erop dat de principes van
rechtsgelijkheid en rechtszekerheid op lokaal niveau gewoon van toepassing
zijn.266 (D66)Gaat de functie huishoudelijke verzorging bij cliënten
met een AWBZ indicatie voor meervoudige zorg altijd over naar de WMO? Met
andere woorden, worden cliënten geconfronteerd met twee loketten?Als iemand voor de functie huishoudelijke verzorging in combinatie met
de functie verblijf geïndiceerd is en er voor kiest om thuis te blijven
wonen, dan zal de huishoudelijke verzorging vanuit de AWBZ gefinancierd worden.
Als iemand niet voor verblijf geïndiceerd is, dan moet iemand voor huishoudelijke
verzorging een beroep op de WMO doen, ongeacht of men ook zorg (bijvoorbeeld
verpleging) vanuit de AWBZ ontvangt. Voor personen die zelfstandig wonen geldt
nu al dat zij voor vele zaken een beroep doen op gemeentelijke voorzieningen,
het gemeentelijk loket. Het aantal loketten neemt voor deze cliënten
niet toe.267 (D66)Is het kabinet bereid de keuzemogelijkheid voor burgers
tussen pgb en «natura» wettelijk te regelen in de WMO? Is het
kabinet bereid om een pilot pgb in de WMO uit te zetten?Gelet op de beleidsvrijheid die met de WMO aan gemeenten wordt geboden,
staat het iedere gemeente vrij om te bepalen of zij een persoonsgebonden budget
wil aanbieden aan de burgers. Bij de pilots kan dit aan de orde komen, de
thema's daarvoor liggen nog niet vast.268 (D66)Wat zullen de gevolgen zijn van de WMO voor huidige
budgethouders? Op welke manier kunnen zij hun zorg zelf blijven regelen en
wat zijn de gevolgen voor de zorgarrangementen die ze nu hebben geregeld?269 (D66)Is een overgangsregeling denkbaar, zodat mensen die
nu een persoonsgebonden budget hebben, hun rechten ook onder de nieuwe regeling
behouden?Zoals in de brief van de 23 april jl. is aangegeven, moet er een
zorgvuldige overgangsregeling worden getroffen voor mensen met een bestaande
indicatie voor zorg. Bestaande rechten zullen worden gerespecteerd.269 (D66)Is een overgangsregeling denkbaar, zodat mensen die
nu een persoonsgebonden budget hebben, hun rechten ook onder de nieuwe regeling
behouden?Zie het antwoord op vraag 268.270 (D66)Kan worden gegarandeerd dat mensen/cliënten straks
onder de WMO precies weten waar zij «recht» op hebben, dan wel
aanspraak op kunnen maken? Kan worden toegezegd dat de Wet medezeggenschap
cliënten zorginstellingen (WMCZ) ook op de WMO van toepassing is c.q.
wordt verklaard? Op welke wijze kan de cliëntenondersteuning en inspraak
beter worden gewaarborgd en verankerd in deze wet? Welke beroep-
en bezwaarmogelijkheden hebben cliënten?De WMO is geen «voorzieningenwet». Zij regelt de verantwoordelijkheid
van de gemeenten op het terrein van maatschappelijke ondersteuning. Op lokaal
niveau wordt bepaald welke voorzieningen voor de burger beschikbaar zijn.
Of men het «beschikbaar stellen» van voorzieningen via een lokale
verordening of op andere wijze wil vastleggen, is aan de lokale overheid.
De manier waarop zal ook mede bepalen of burgers een beroep- en bezwaarmogelijkheid
hebben (op grond van de Algemene wet bestuursrecht).In de huidige constellatie is de WMCZ niet van toepassing op de WMO. Artikel
1 van de WMCZ stelt immers dat een instelling in het kader van die wet toegelaten
moet zijn op grond van AWBZ of ZFW of gefinancierd moet worden via de ZFW
(premiesubsidies) dan wel de Welzijnswet.Er wordt nog bekeken of de WMCZ op dit punt aanpassing behoeft dan wel
of er andere wegen zijn om hetzelfde doel – betrokkenheid van cliënten –
te bereiken.Cliëntenondersteuning is onderdeel van de prestatievelden uit deze
wet. Inspraak van cliënten staat hier los van en is een van de aandachtspunten
bij de uitwerking van het kabinet. In antwoord op de vragen 39, 47, 93, 96,
115, 116 en 310 is hier verder op ingegaan.271 (D66)Kan worden toegelicht welke visie er zit achter de
gekozen brede reikwijdte van de WMO en de beschreven prestatievelden? Zou
het de uitvoerbaarheid van de wet ten goede komen als deze brede wet iets
minder breed zou worden opgezet en heel concreet een aantal doelgroepen worden
benoemd?Zie het antwoord op vraag 40.272 (D66)Hoe zitten verworvenheden van de modernisering AWBZ
zoals vraagsturing en keuzevrijheid in de WMO verankerd?Zie het antwoord op vraag 262.273 (D66)Welke waarborgen biedt de WMO voor de toegankelijkheid
van de zorg voor allen, de kwaliteit van zorg en de continuïteit van
zorg?De WMO geeft via prestatievelden aan waarvoor gemeenten verantwoordelijk
zijn. De gemeente is er aanspreekbaar op dat zij op deze terreinen beleid
voert. Binnen dat kader heeft de gemeente de vrijheid om eisen te formuleren
rondom toegankelijkheid en kwaliteit, zoals deze het beste bij haar lokale
situatie passen. De WMO verlangt wel van de gemeente dat zij over de invulling
van de prestatievelden overleg voert met betrokkenen en dat zij haar plannen
in een vierjaarlijkse nota vastlegt.274 (D66)In hoeverre is de dreiging reëel dat de WMO zal
gaan leiden tot een verschuiving van lichtere, goedkope zorg naar duurdere
en zwaardere zorg met name van verzorgingshuis naar verpleeghuis, van thuiszorg
naar institutionele zorg?De WMO heeft geen enkele invloed op een verschuiving van verzorgingshuiszorg
(verblijf zonder behandeling) naar verpleeghuiszorg (verblijf met behandeling).
Verschuiving van zorg thuis naar verblijf wordt voorkomen door een goede indicatiestelling
voor de AWBZ-functie verblijf. De centralisering van de indicatiestelling
voor de AWBZ en de nadere definiëring van de aanspraak op de functie
verblijf zullen hier naar verwachting aan bijdragen.275 (D66)In hoeverre is de verwachting reëel dat de WMO
zal gaan leiden tot verhuizingen van cliënten naar «betere»
woongemeenten? Hoe wordt het effect van zorgmigratie tegengegaan?Zie het antwoord op vraag 252.276 (D66)In hoeverre leunt/steunt de WMO op een aanbod en werkwijze
van de mantelzorg? Kan de mantelzorg dat wel bieden? Is de rek niet uit de
mantelzorg en vervalt daarmee niet een pijler onder deze wet?De voorstellen ten aanzien van de WMO, de AWBZ en andere wetten en regelingen
zijn er onder meer op gericht een goed niveau van voorzieningen op het terrein
van zorg en ondersteuning in de toekomst te waarborgen. Het beroep op mantelzorg
en vrijwilligers is «slechts» een van de elementen die in de brief
worden genoemd. Als dat niet zo was, zou de gedachte dat «de rek er
wel uit is» wel eens terecht kunnen zijn. In de voorstellen nemen zaken
als herordening van voorzieningen, verschuiving van verantwoordelijkheden
naar andere overheden, beperking van de bureaucratie, het beroep dat wordt
gedaan op mensen zelf om zorg te regelen (niet iedereen is zo zorgbehoevend
dat zij persé een derde persoon nodig hebben) een belangrijke plaats
in.277 (D66)Zijn er mogelijkheden om van de WMO een aanbouwwet
te maken, waarbij niet alles in een keer overgaat, maar stap voor stap, te
beginnen bij de huidige gemeentelijke taken zoals welzijnsvoorzieningen en
de voorzieningen voor mensen met een beperking?Zie het antwoord op vraag 36.278 (D66)Is het kabinet bereid om gedurende een aantal jaren
het budget te oormerken om de transparantie van voorzieningen en uitgaven
tenminste gedurende de implementatie van de wet te waarborgen en de druk op
de (nieuwe) AWBZ te verkleinen?Zie het antwoord op vraag 17.279 (D66)Blijven de financiële middelen nu wel of niet
gewaarborgd? Is het kabinet bereid in geval van toenemende vragen naar voorzieningen
de financiële verantwoordelijkheid daarvoor te nemen? Is er budget om
zorginhoudelijke en demografische ontwikkelingen op te vangen?Het kabinet zal de taken op het moment van overdracht «schoon aan
de haak» opleveren, zonder efficiencykorting. Voor bezuinigingen of
herschikkingen die door het kabinet gewenst worden geacht, worden voor de
overdracht door het kabinet concrete maatregelen genomen, waarover door het
kabinet richting parlement en samenleving verantwoording wordt afgelegd. Er
worden dus geen bezuinigingen bij gelegenheid van de overheveling «over
de schutting» gegooid. Gemeenten krijgen hierdoor voldoende middelen
om uitvoering te geven aan de WMO.Het kabinet wil nagaan of een objectieve indexatie mogelijk en/of wenselijk
is bijvoorbeeld als gevolg van demografische ontwikkelingen. Het kabinet
zoekt hierbij nadrukkelijk naar een objectieve, niet beleidsmatig te beïnvloeden
factor. Verder mag de indexatie geen afbreuk doen aan de geest van de wet.
Het kabinet wil namelijk vasthouden aan het principe van een domeinwet, waarbij
de gemeenten verantwoordelijk zijn voor het beleid.280 (D66)Kan duidelijkheid worden gegeven over de hoogte en
groei van het budget? Gaat het budget van eerst 1,6 miljard euro naar 1 miljard
euro?Zie het antwoord op vraag 20.281 (D66)Op basis van welke parameters wordt de 1,6 miljard
euro over de verschillende gemeenten verdeeld? Is hierover overleg geweest
met de VNG? Is er budget om herverdeeleffecten op te kunnen vangen?Zie het antwoord op vraag 264.282 (D66)Welk deel van het budget hebben gemeenten nodig voor
het vervullen van de regierol? Krijgen gemeenten hier extra financiële
middelen voor? Zo neen, hoe wordt voorkomen dat geld dat nu direct aan zorg
wordt uitgegeven aan de vervulling van de regierol besteedt zal gaan worden?Op dit moment is nog niet duidelijk welke uitvoeringskosten voor gemeenten
met de uitvoering van de WMO gemoeid zullen zijn. Het kabinet zal uitvoering
geven aan artikel 2 van de Financiële verhoudingswet, dat stelt dat wanneer
er verandering optreedt in gemeentelijke taken als gevolg van beleidsvoornemens
van het Rijk, het Rijk kwantitatief moet onderbouwen wat de financiële
consequenties zullen zijn en hoe de gemeenten e.e.a. kunnen bekostigen.Op dit moment is daarin nog geen precies inzicht te geven. Dit zal te
zijner tijd ook onderwerp vormen van overleg met de VNG. Zie ook de vragen
190, 191, 166 en 227.283 (D66)Kan inzicht worden gegeven in de pilots? Kan inzicht
worden gegeven in de criteria, de deelnemende gemeenten, de financiering en
de wijze en tijdstip van beoordeling van het resultaat?Criteria voor de uitnodiging aan gemeenten om als pilotproject op te treden
zullen na het debat met de Tweede Kamer worden vastgesteld, in aansluiting
op het standpunt van de Kamer dat over pilotprojecten voor het debat geen
onomkeerbare besluiten worden genomen. Overigens heeft een groot aantal gemeenten
interesse getoond. Zie antwoord op vraag 66. 284 (D66)Hoe wordt kwaliteitstoezicht in de WMO opgenomen?Toezicht door Inspectie voor de Gezondheidszorg is nadrukkelijk gekoppeld
aan zorginstellingen. Dit betekent dat er onder die condities geen rol is
voor de IGZ binnen de WMO. Inkoop en kwaliteitstoezicht worden de verantwoordelijkheid
van de gemeenten.285 (D66)Hoe wordt voorkomen dat kleinschalige, zeer gespecialiseerde
AWBZ-organisaties, zoals de dienstverlening aan doven en slechthorenden, onder de WMO 480 contracten moet afsluiten, zodat deze hulpverlening
niet verloren gaat?Zie het antwoord op vraag 216.286 (D66)Hoe wordt voorkomen dat de WMO neerkomt op overbodige
bureaucratie en een verzwaring van de administratieve lasten van zowel gemeenten,
zorgaanbieders als van mensen met een beperking? Wederom een regeling met
opnieuw een ander indicatieregime en andere verplichtingen.De WMO wordt gekenmerkt door terughoudendheid bij het stellen van regels
en biedt ruimte aan gemeenten voor een eigen invulling van het beleid. Hoofdlijn
is het verantwoorden door gemeenten van resultaten op de prestatievelden.
Het is een verantwoordelijkheid van de gemeenten om overbodige bureaucratie
te voorkomen.287 (D66)Zolang registratiesystemen en dossiers niet op een
lijn zijn gebracht worden gemeenten en aanbieders nodeloos op kosten gejaagd
en wordt de afstemming en samenwerking bemoeilijkt. Door een grotere kans
op fouten worden risico's genomen. Op welke wijze worden de hiermee gemoeide
kosten en risico's beperkt?Vanuit veldpartijen, zoals welzijnsinstellingen en gemeenten, worden al
diverse initiatieven genomen om registratiesystemen beter op elkaar af te
stemmen. Zo ondersteun ik het project Welzijn Informatievoorziening Lokaal
en Landelijk (WILL) waarbij door gemeenten en welzijnsinstellingen gezamenlijk
gewerkt wordt aan een informatiesysteem, waarbij prestaties vergeleken kunnen
worden.288 (D66)Monopolies leiden tot schaarste, prijsopdrijving en
kwaliteitsverlies. Hoe wordt voorkomen dat in een gemeente of regio een feitelijk
monopolie van een aanbieder of keten ontstaat?In de WMO staat het gemeenten vrij om contracten af te sluiten met aanbieders
waar zij zelf voor kiezen. Ik kan mij voorstellen dat de bevordering van een
gevarieerd aanbod voor een gemeente een overweging vormt bij de voorziening
in de zorgvraag.Voor wat betreft de mogelijke rol van de NMa in deze verwijs ik naar het
antwoord op vraag 43. Het is uiteindelijk aan de NMa om te beoordelen of zij
zorgaanbieders binnen de context van de WMO zal kwalificeren als «ondernemingen»,
en daar dientengevolge de Mededingingswet op toe zal passen. Toepassing van
de Mededingingswet zou mede het toezicht op fusievorming omvatten.289 (ChristenUnie)Op welke wijze wordt binnen de WMO omgegaan met grondwettelijk
gegarandeerde toegankelijkheid en borging van kwaliteit van zorg?De AWBZ blijft bestaan. Samen met de Ziekenfondswet (en straks de nieuwe
zorgverzekeringswet) zijn dat uitwerkingen van artikel 22 van de Grondwet.
De WMO richt zich op maatschappelijke ondersteuning. Deze komt tot uitdrukking
in de genoemde prestatievelden.290 (ChristenUnie)Kan worden ingegaan op de kritiek van onder meer de
VGN dat het voorstel te weinig waarborgen heeft om een bestendig stelsel voor
langdurige zorg en maatschappelijke ondersteuning aan mensen met een lichamelijke, verstandelijke, zintuiglijke en/of communicatieve handicap
te garanderen?De brief van de VGN gaat in op een aantal belangrijke thema's rond de
WMO: toename van het aantal loketten, schaalgrootte voor voorzieningen en
expertise, de grens tussen verblijf en wonen, de maatschappelijke participatie
van mensen met een handicap, lokale democratie, vraagsturing, financiën
en de invoeringsdatum. Deze thema's komen allen terug in de vragen die u hebt
gesteld.Ik stuur een kopie van mijn antwoord op de brief van de VGN naar u toe
(kenmerk DBO-CB-U-2500488).291 (ChristenUnie)«Er bestaan forse overschrijdingen van het beschikbare
budget voor de zorg». Hiertoe worden maatregelen getroffen. Hoe verhoudt
deze zin zich tot wat later in de brief staat, namelijk dat de WMO geen bezuinigingsmaatregel
is? (blz. 1)Het kabinet neemt diverse maatregelen om het kostenniveau in de gezondheidszorg
te beheersen. De WMO is zelf geen bezuinigingsmaatregel, maar maakt wel deel
uit van het totaal aan maatregelen om de kostenstijgingen in de toekomst te
beheersen.292 (ChristenUnie)Welk bedrag wordt bespaard met de invoering van de
WMO? (blz. 1)Zie het antwoord op vraag 28.293 (ChristenUnie)De WMO bestaat uit de Welzijnswet, de Wvg en delen
van de AWBZ. Nu zijn dit verschillende «soorten» wetten, waarin
bij de Welzijnswet de gemeenten grote vrijheid wordt verschaft en bij de Wvg
gedetailleerd het voorzieningenniveau wordt voorgeschreven. Wat betekent dit
voor het karakter van de WMO? (blz. 2)De WMO is een optelsom van de huidige Welzijnswet 1994, Wvg en delen van
de AWBZ voor zover het om het domein gaat. Qua aard van de wet gaat de WMO
uit van beleidsvrijheid van de lokale overheid. De wet regelt waarvoor de
lokale overheid verantwoordelijk is – strikter beschreven dan in de
huidige Welzijnswet – maar regelt niet hoe zij dit moet regelen. Wel
zal de WMO enkele «procedurele» eisen aan gemeenten stellen hoe
zij het «hoe» verder in moeten vullen.294 (ChristenUnie)Is het kabinet bereid de «verblijf» definitie
te verruimen, zodat alle vormen van beschermd wonen voor mensen met een handicap
eronder vallen? Zo neen, waarom niet? (blz. 2)Zie het antwoord op vraag 52.295 (ChristenUnie)«Maatschappelijke ondersteuning vertalen overheden
en instellingen nog onvoldoende in hun beleid». Hoe had dat dan moeten
gebeuren? (blz. 4)Overheden en instellingen zijn in het recente verleden te weinig gestimuleerd
om er serieus voor te zorgen dat mensen ook daadwerkelijk de verantwoordelijkheid
voor zichzelf of hun naasten kunnen nemen. Te denken is bijvoorbeeld aan flexibele
werktijden, zorgverlof en mogelijkheden voor vrijwilligerswerk.296 (ChristenUnie)Hoe draagt de WMO bij aan de omslag naar «zo
licht mogelijke vormen van zorg»? (blz. 5)Met de invoering van de WMO beoogt het kabinet dat eerst op lokaal niveau
op maat oplossingen worden gezocht en waar nodig «lichte» ondersteuning
wordt geboden. Pas wanneer dat niet toereikend is en specifieke zorg, bijvoorbeeld
vanuit AWBZ en Wet op de Jeugdzorg noodzakelijk is, kunnen deze zwaardere
vormen van zorg worden geïndiceerd.297 (ChristenUnie)In de brief wordt verwezen naar de situatie in een
aantal andere landen. Hoe valt de vergelijking met de voorgestelde WMO uit
in relatie tot andere landen, met andere woorden op welk systeem uit welk
land is het voorgestelde systeem gebaseerd? Wat zijn de ervaringen met dat
systeem? (blz. 6)De WMO is niet specifiek op één systeem gebaseerd. Gekeken
is naar mechanismen in andere landen om de langdurige zorg te regelen. De
conclusie van het kabinet is dat de AWBZ in Nederland een heel goed systeem
is dat veel waarborgen heeft. Dit wil ik in stand houden. Om te voorkomen
dat mensen snel een beroep op de AWBZ moeten doen, wil ik een goed systeem
van ondersteuning opzetten. Zo kunnen mensen zo lang mogelijk blijven deelnemen
aan de samenleving. Daar is de WMO voor. De WMO neemt verschillende elementen
van de systemen uit de landen om ons heen over, zonder daarbij voorbij te
gaan aan de cultuur en gewoonten in Nederland.298 (ChristenUnie)Op basis waarvan wordt verondersteld dat door de ervaringen
van gemeenten met de Wvg en de Welzijnswet gemeenten geen moeite zullen hebben
met de dienstverlenende en regisserende taken bij de uitvoering van de WMO?
Waarop is de veronderstelling gebaseerd dat gemeenten deze taakverzwaring
aankunnen? (blz. 7)Uit evaluaties van de Wvg en de Welzijnswet blijkt dat gemeenten over
het algemeen hun verantwoordelijkheid nemen voor de taken die zij hebben op
basis van deze wetten. Uit onderzoek onder de cliënten van de Wvg blijkt
dat ruim 85% tevreden is met het beleid van de gemeente. In het kader van
de WMO zal de gemeente steeds meer de rol van regisseur op zich moeten nemen
in plaats van uitvoerder van voorzieningen. Veel gemeenten zijn al met deze
ontwikkelingen aan de gang. In het kader van de voorbereiding op en de implementatie
van de WMO zullen gemeenten hierbij door de Rijksoverheid en de VNG worden
ondersteund.299 (ChristenUnie)Kan worden toegelicht hoe de WMO leidt tot minder onnodige
bureaucratie en minder schotten? Wat vindt het kabinet van de kritiek dat
met de WMO juist nieuwe schotten ontstaan? (blz. 8)Zie het antwoord op vraag 34.300 (ChristenUnie)Bij de ontwikkeling van de uiteindelijke WMO is overleg
gevoerd met de betrokken partijen. Is nu al contact geweest met hen? Zo ja,
wat is de uitkomst van deze overleggen? Zo neen, waarom niet? (blz. 9)Bij de ontwikkeling van de contourennota WMO is inderdaad regelmatig overleg
gevoerd met betrokken partijen. Binnenkort worden de overleggen hervat met
VNG, cliënten- en brancheorganisaties. Na de behandeling
van de contourennota in de Tweede Kamer zal het overleg met de verschillende
organisaties weer worden hervat.301 (ChristenUnie)Kan systematische worden toegelicht waaruit de verschillende
fasen bestaan van het verdwijnen van de Welzijnswet en de Wvg, de inwerkingtreding
van de WMO en het vervallen van enkele aanspraken in de AWBZ? (blz. 9 en 21)Zie het antwoord op vraag 136.302 (ChristenUnie)In de WMO wordt veel nadruk gelegd op ondersteuning
vanuit de (sociale) omgeving. Komt er een vangnet voor mensen van wie de omgeving
geen ondersteuning wil c.q. kan bieden?Gemeenten zullen hun beleid en de daarbij te stellen prioriteiten moeten
richten op de groep mensen die niet voor zich zelf kunnen zorgen en die ook
geen sociaal netwerk hebben om dat te doen. Gemeenten geven in het beleid,
dat zij maken, invulling aan de prestatievelden. Zij moeten in hun plannen
aangeven hoe zij met deze prestatievelden om denken te gaan en – op
een later moment – wat daarvan terecht is gekomen. Dit uitgangspunt
is feitelijk het hart van de nieuwe wetgeving.303 (ChristenUnie)Op welke wijze worden de eisen die de 24-uurs economie
stelt (waardoor veel mensen meer gaan werken) gecombineerd met het voorstel
hen meer in te zetten in een sociaal netwerk?Zie het antwoord op de vragen 33 en 244.304 (ChristenUnie)Het kabinet wil geen leun-, maar steungedrag. Wat doet
het kabinet concreet om dit «steunen» te stimuleren? Welke mogelijkheden
heeft de overheid om de civil society succesvol te laten werken? (blz. 9)Zie het antwoord op vraag 101.305 (ChristenUnie)Omarmt het kabinet het idee van de «civil society»niet
te makkelijk omdat de overheid vanwege financiële redenen genoodzaakt
is terug te treden.Zoals in het hoofdlijnenakkoord is opgenomen, wil de overheid de eigen
verantwoordelijkheid van burgers stimuleren. Los van de financiële overwegingen
heeft het kabinet geconstateerd dat veel burgers en ook de overheid zelf te
hoge verwachtingen hebben gehad over hetgeen de overheid kan. Dit heeft er
toe geleid dat burgers klagen over de kwaliteit van de publieke dienstverlening,
zoals de wachtlijsten in de zorg, de bureaucratie, de regelzucht, etcetera.
Daarom wil het kabinet voor een deel de verantwoordelijkheid weer terug leggen
bij burgers en maatschappelijke organisaties en deze versterken. 306 (ChristenUnie)Is het kabinet van plan op landelijk niveau normen
vast te stellen wie in welke situatie in aanmerking komt voor welke vormen
van hulp, begeleiding en voorzieningen?In de WMO wil de Rijksoverheid als wetgever de omvang van het speelveld
en de regels vaststellen. In termen van prestatievelden wordt aangegeven op
welk terrein de gemeente beleid moet voeren en hoe prestaties op
dat terrein zichtbaar moeten worden gemaakt. Welke voorzieningen een gemeente
op een prestatieveld wil realiseren en wat daarmee voor welke doelgroep bereikt
moet worden is aan de gemeente om te bepalen, in overleg met betrokkenen.
De WMO wil op die manier aansluiten bij het advies Bevrijdende Kaders van
de Raad voor Maatschappelijke Ontwikkeling dat uitgaat van het belang van
horizontale bestuurlijke relaties (gemeente-burgers en gemeenten onderling).
Daarom zal het kabinet niet op landelijk niveau normen vaststellen wie in
welke situatie in aanmerking komt voor welke vormen van hulp, begeleiding
en voorzieningen.307 (ChristenUnie)Wat vindt het kabinet van het voorstel van Per Saldo
om een persoonsgebonden budget voor de hulp, begeleiding en voorzieningen
in de WMO op te nemen? Wat betekent de WMO voor mensen die gebruik maken van
een pgb? (blz. 9)Zie het antwoord op vraag 160.308 (ChristenUnie)Wat is de reactie van het kabinet op de stelling de
gehandicaptenzorg wordt met de WMO-plannen de «dupe» van ontwikkelingen
in de ouderenzorg? Voelt het kabinet ervoor om de zorg en ondersteuning van
mensen met een verstandelijke handicap buiten de werkingssfeer van de WMO
te houden? (blz. 9)Met de WMO beoogt het kabinet voor alle mensen met beperkingen op lokaal
niveau een samenhangende structuur voor maatschappelijke ondersteuning te
organiseren. De AWBZ zal zich richten op zware chronische en permanente zorg.
Een deel van de groep verstandelijk gehandicapten zal op basis van een indicatie
voor verblijf hun zorg vanuit de AWBZ behouden (het zogenaamde full package:
verblijf met alle functies, die nu in het Besluit Zorgaanspraken zijn opgenomen).Dat deel van de groep verstandelijk gehandicapten, dat niet wordt geïndiceerd
voor AWBZ-verblijf zal in de toekomst voor de individuele ondersteunende en
activerende begeleiding een beroep moeten gaan doen op gemeenten. Het gaat
dan bijvoorbeeld om begeleiding bij wonen of het verkrijgen van respijtzorg
ter ontlasting van de informele en mantelzorgers. Voor de dagbesteding (ondersteunende
en activerende begeleiding DAG), zullen zij zich moeten wenden tot de domeinen
van SZW (arbeid) en OCW (onderwijs). Vanuit het principe van inclusief beleid
heb ik de verwachting dat voor deze groep de maatschappelijke participatie
juist zal worden bevorderd.309 (ChristenUnie)Wat vindt het kabinet van de suggestie van onder andere
de MO-groep om prestatie-eisen te koppelen aan de prestatievelden? (blz. 10)In een systeem van gedecentraliseerde bevoegdheden past het niet om als
Rijksoverheid prestatie-eisen te formuleren. Dit is een eigen verantwoordelijkheid
van de gemeente richting haar burgers en uitvoerende organisaties. De prestatie-eisen
kunnen afhankelijk van de lokale omstandigheden en behoeften ook per gemeente
verschillen.310 (ChristenUnie)Hoe ziet het kabinet de rol van de (nationale) overheid
bij het stimuleren van landelijke organisaties om belangenbehartiging lokaal
te organiseren? (blz. 12)Zie het antwoord op vraag 39.311 (ChristenUnie)Zijn er plannen om de landelijke toegankelijkheid voor
bepaalde voorzieningen te verankeren in de wet, zoals in de huidige Welzijnswet?
(blz. 12)Zie het antwoord op vraag 251.312 (ChristenUnie)Erkent het kabinet het belang van identiteitsgebonden
instellingen met een landelijke functie? Hoe worden deze instellingen in de
toekomst gefinancierd? (blz. 12)Zie het antwoord op vraag 46.313 (ChristenUnie)Wat betekent de constatering dat landelijke (cliënt)organisaties
nog niet klaar zijn voor hun rol bij de uitwerking van de WMO? (blz. 12)In de brief over de WMO van 23 april jl. doel ik op lokale en niet
op landelijke (cliënt)organisaties. Met de zin «Die lokale organisaties
zijn er nog niet overal; ze zijn ook niet in alle opzichten klaar om die rol
volwaardig te kunnen spelen» is aangegeven dat er verschillen bestaan
in de mate waarin belangenorganisaties nu op lokaal niveau actief zijn en
met de lokale overheid in discussie zijn. Voor sommige lokale organisaties
geldt een achterstand in deskundigheid of informatie over voor de WMO relevante
thema's.314 (ChristenUnie)Voor wie is de vierjaarlijkse rapportage van de WMO
bestemd? Welke mogelijkheden biedt die rapportages burgers om dit beleid te
beïnvloeden? (blz. 12)De gemeente heeft de plicht om vierjaarlijks een nota op te stellen waarin
zij haar beleid in het kader van de WMO vastlegt. Op deze manier kunnen burgers
en maatschappelijke organisaties zien welke prestaties de gemeente wil leveren.
In de wet zal worden geregeld dat burgers en maatschappelijke organisaties
betrokken worden bij het opstellen van deze nota en de bijbehorende prestaties.
Het college zal verantwoording moeten afleggen over de behaalde resultaten
aan de gemeenteraad.315 (ChristenUnie)Waarom zal een breed gedragen, meerjarig beleid dat
is opgesteld en vastgelegd, bijdragen aan een vitale, op onderlinge steun
gerichte, lokale samenleving? (blz. 12)Voor burgers en maatschappelijke organisaties is het van belang dat de
gemeente periodiek vastlegt op welke wijze zij invulling wil geven aan de
prestatievelden van de WMO. Deze prestatievelden hebben ook betrekking op
de wijze waarop het lokale bestuur wil bijdragen aan het versterken van de
«civil society», zoals het ondersteunen van de mantelzorg en het
stimuleren van het vrijwilligerswerk.316 (ChristenUnie)Op welke wijze worden de waarborgen die met het Wvg-protocol
geregeld waren in de WMO gegarandeerd? (blz. 14)Zie het antwoord op vraag 118.317 (ChristenUnie)Per wanneer wordt het Wvg-protocol ingetrokken? Komt
daarmee geen einde aan de openbare toetsing en transparantie
van de verantwoording van gemeentelijk beleid (blz. 14)?Het Wvg-protocol blijft tot de inwerkingtreding van de WMO van toepassing.
Het wetsvoorstel dat het protocol een wettelijke basis zou kunnen geven wordt
zo spoedig mogelijk ingetrokken. Met de WMO komt er geen einde aan de openbare
toetsing en transparantie van de verantwoording van het gemeentelijk beleid.
Integendeel, deze zal worden versterkt. Meer nog dan in de Wvg moeten gemeenten
aan hun burgers zichtbaar maken welk beleid ze voeren op het gebied van maatschappelijke
ondersteuning en welke resultaten ze daarbij hebben behaald (zie ook het antwoord
op vraag 118 en 316).318 (ChristenUnie)Op welke wijze kan de minister van VWS en de minister
van VROM bestuurlijke actie ondernemen om de samenwerking tussen de verschillende
partijen en uitvoerende organisaties op gang te helpen?Wanneer het gaat om samenwerking op het snijvlak van wonen, zorg en welzijn/dienstverlening,
is deze bestuurlijke actie al in gang gezet. Deze acties zijn beschreven in
het actieplan wonen en zorg dat op 5 juli 2004 aan de Kamer is gestuurd.
Voorbeeld vormt de regionale aanpak op het terrein van wonen, zorg en welzijn.
In een vijftal proefregio's worden afspraken gemaakt die voorzien in samenwerking
tussen partijen en een kwalitatief en kwantitatief voldoende aanbod voor nu
en de middellange termijn. Ook de tijdelijke woonzorgstimuleringsregeling
van VROM en VWS was ondermeer bedoeld om samenwerking tussen partijen te stimuleren
en dat heeft effect gehad.Over het algemeen is er sprake van goede samenwerking tussen partijen
op lokaal niveau waarbij men elkaar steeds vaker weet te vinden.319 (ChristenUnie)«Het kabinet vindt dat beslissingen op het terrein
van de AWBZ niet mogen leiden tot het afwentelen van problemen op gemeenten».
Wat zegt het u dat deze angst wel sterk leeft bij gemeenten? (blz. 14)Ik kan mij voorstellen dat gemeenten met enige argwaan kijken naar de
WMO omdat tegelijkertijd bezuinigingen plaatsvinden binnen de zorg. Ik heb
echter in mijn brief van 23 april aangegeven dat het decentraliseren
van nieuwe taken naar gemeenten geen budgettaire reden heeft. Andere belangrijke
redenen zijn dat de verantwoordelijkheden van betrokken partijen duidelijk
worden gedefinieerd en bij de juiste partijen worden neergelegd, zodat de
burger weet bij wie hij terecht moet. Daarnaast wil ik door de verantwoordelijkheid
voor bepaalde voorzieningen bij gemeenten neer te leggen, de bureaucratie
verminderen. Vanuit mijn systeemverantwoordelijkheid zal ik ook er op toezien
dat gemeenten over voldoende middelen beschikken om de hun toebedeelde taken
te kunnen waarmaken en dat de budgetten voor gemeenten gerelateerd worden
aan de ontwikkelingen in de vraag.320 (ChristenUnie)Welke concrete afspraken worden met de VNG gemaakt
om knelpunten te voorkomen? Op welke termijn nadat de WMO in werking is wilt
u die mogelijke aanpassingen overwegen? (blz. 14)Gemeenten krijgen een adequaat financieel kader en een adequaat bestuurlijk
arrangement om hun regiefunctie waar te maken. Dit laat onverlet dat gemeenten
voor de grote uitdaging staan om deze regiefunctie waar te maken. Dit zal
van alle betrokkenen een forse inzet vergen. Het kabinet is in dat kader vanzelfsprekend
steeds bereid tot overleg met de VNG over gebleken knelpunten
bij de uitvoering van de WMO en waar mogelijk haar invloed aan te wenden ter
stimulering van een oplossing.321 (ChristenUnie)Blijven de huidige gemeenten centrumgemeenten? Verandert
er nog iets op dit punt? (blz. 15)Op dit moment zijn op basis van de Welzijnswet 1994 43 gemeenten aangewezen
als centrumgemeente voor de maatschappelijke opvang en het verslavingsbeleid.
35 daarvan zijn ook centrumgemeente voor de vrouwenopvang. Deze gemeenten
hebben de verantwoordelijkheid om in overleg met de regiogemeenten beleid
te voeren op deze terreinen. De middelen worden op dit moment door middel
van een specifieke uitkering verstrekt aan de centrumgemeenten. Ik ben voornemens
om het systeem van centrumgemeenten te handhaven, maar wil wel bezien óf
financiering mogelijk is via de (nieuwe) verdeelmaatstaven van het gemeentefonds
zonder dat tot kapitaalvernietiging voor de instellingen op de onderhavige
terreinen leidt. Voor deze instellingen blijft ook de landelijke toegankelijkheid
gehandhaafd.322 (ChristenUnie)Deelt het kabinet de mening van het Rfv dat er nu onvoldoende
inzicht is in de omvang van de kosten, die samenhangen met de voorgestelde
decentralisatie van taken? Zo ja, waar leidt dat toe? Zo neen, waarom niet?
(blz. 15)Het kabinet is van mening dat er voldoende inzicht is in de omvang van
de totale landelijke kosten die samenhangen met de voorgestelde decentralisatie
van taken. Dit inzicht zal de komende periode door nader onderzoek worden
aangescherpt.Zie verder het antwoord op vraag 28.323 (ChristenUnie)Hoe beïnvloeden factoren en structuurkenmerken
de verdeling van de WMO-gelden? Waar denkt het kabinet dan concreet aan? (blz.
15)Zie het antwoord op vraag 264.324 (ChristenUnie)Deelt het kabinet de mening van het Rfv dat het nu
nog niet mogelijk is om de uitkering op basis van passende structuurfondsen
via de algemene uitkering te verdelen? (blz. 15)Zie het antwoord op vraag 17.325 (ChristenUnie)Wat vindt het kabinet van de suggestie van de Rfv om
een gewenningsperiode in te stellen, waardoor duidelijk wordt hoe gemeenten
de uitvoering van de WMO vorm en inhoud kunnen geven? (blz. 15)Het kabinet is van mening dat financiering via het gemeentefonds de aangewezen
weg is. Een onderscheid in financiering tussen en collectieve voorzieningen
is voor het kabinet niet bespreekbaar. Echter, financiering gedurende een
korte periode via een doeluitkering dan wel oormerking binnen het gemeentefonds
wil het kabinet niet bij voorbaat uitsluiten voor de nieuwe gemeentelijke
taken als dat uiteindelijk overeenstemming over de WMO zou bewerkstelligen.
Het kabinet wil in de eindsituatie de WMO middelen via een niet-geoormerkte
storting in het Gemeentefonds te doen overgaan.Indien besloten wordt om een bepaalde periode de financiering voor de
WMO, die uit de AWBZ worden overgeheveld, te oormerken, dan kan deze periode
tevens dienen voor gewenning.326 (ChristenUnie)Zijn er plannen om een gemeentelijke zorgplicht te
formuleren voor een geïntegreerd aanbod van preventie, dienstverlening,
woon- en zorgvoorzieningen, waarbij minimumvereisten voor kwaliteit en rechtsgelijkheid
worden vastgesteld (zoals onder meer door de Rfv wordt voorgesteld)? (blz.
15)Zie het antwoord op vraag 21.327 (ChristenUnie)Is het wenselijk indien de eigen bijdrage van burgers
voor dezelfde voorziening per gemeente gaat verschillen? Worden er voorwaarden
gesteld waarmee deze eigen bijdrage kan worden gemaximeerd? (blz. 15)Het past in de benadering van de WMO dat gemeenten zelf een eigen bijdrage
beleid kunnen voeren. Dit kan er toe leiden dat, naast het voorzieningenpakket,
ook de eigen bijdrage per gemeente kan gaan verschillen.De Tweede Kamer zal middels een separate brief over mijn voornemens over
de eigen bijdrage WMO worden geïnformeerd.328 (ChristenUnie)Hoe wordt bij de eigen bijdrage rekening gehouden met
de inkomenspositie van de cliënten? (blz. 15)De Tweede Kamer zal middels een separate brief over mijn voornemens over
de eigen bijdrage WMO worden geïnformeerd.329 (ChristenUnie)In hoeverre wordt de bijdrage aan het Gemeentefonds
voor de WMO aangepast aan veranderde omstandigheden, zoals de groei van de
zorgvraag? (blz. 15)Het kabinet wil nagaan of een objectieve indexatie mogelijk is, bijvoorbeeld
als gevolg van demografische ontwikkelingen (vergrijzing). Het kabinet zoekt
hierbij nadrukkelijk naar een objectieve factor. Deze indexatie op basis van
een objectieve indicator mag geen afbreuk doen aan de geest van de wet. Het
kabinet wil namelijk vasthouden aan het principe van de WMO als zijnde een
domeinwet, waarbij de gemeenten verantwoordelijk zijn voor het beleid.330 (ChristenUnie)Er wordt betwijfeld of kleine gemeenten hun verantwoordelijkheid
bij de WMO waar kunnen maken. Waarom wordt dat aan de inhuur van externen
overgelaten en wordt hiervoor geen voorziening in de wet getroffen? (blz.
16)Zie het antwoord op vraag 203.331 (ChristenUnie)Kan de ondersteunende rol van de provincie voor het
uitvoerende beleid in het kader van de WMO worden uitgewerkt? (blz. 16)Provincies hebben op basis van de Welzijnswet 1994 een steunfunctietaak,
hetgeen betekent dat zij het uitvoerend werk op lokaal niveau ondersteunen.
Provincies bieden vanuit deze taak ondersteuning aan gemeenten,
het particulier initiatief en cliëntenorganisaties. Ik wil dat de provincies
deze taak in het kader van de WMO continueren.332 (ChristenUnie)Waarop is de verwachting gebaseerd dat gemeenten hun
regierol zo organiseren dat succesvolle activiteiten van zorgaanbieders ook
onder de WMO hun weg kunnen vinden? (blz. 16)Gemeenten hebben er belang bij om bij de vormgeving van het beleid voor
de maatschappelijke ondersteuning zo goed mogelijk te presteren op de verschillende
prestatievelden. Zij zullen dan ook diensten en producten inkopen van instellingen
die over de juiste knowhow beschikken en een goede prijs/kwaliteitsverhouding
hebben. Veel zorgaanbieders hebben inmiddels op basis van financiering in
de AWBZ ruimschoots ervaring opgedaan met verschillende diensten en producten
die straks in het kader van de WMO onder de verantwoordelijkheid van gemeenten
vallen. Hoewel de gemeenten de vrijheid hebben om zelf te bepalen bij welke
aanbieders zij diensten c.q. producten afnemen, ligt het voor de hand dat
zij gebruik maken van de succesvolle activiteiten van deze aanbieders.333 (ChristenUnie)«Er worden geen onomkeerbare stappen gezet voordat
de Kamer zich heeft kunnen uitspreken over de WMO». Worden er al stappen
gezet? Zo ja, welke? (blz. 16)Er worden wel voorbereidende stappen gezet, maar geen onomkeerbare. Er
zijn in het land enkele werkconferenties georganiseerd om visie en standpunten
uit te wisselen met de deelnemers: wethouders, gemeentelijke beleidsmakers,
maar ook regionale zorgverleners, cliëntenorganisaties en welzijnsinstellingen.
Het ministerie werkt uiteraard aan de nadere uitwerking van diverse deelaspecten
van de contourennota en heeft daarnaast recent – naar aanleiding van
de VNG-reactie op de contourennota – aan de VNG een brief gestuurd met
een aanvulling en nadere verduidelijking van de contourennota (brief d.d.
15 juli 2004, kenmerk DVVO-U-2 498 823).334 (ChristenUnie)Terecht wordt aandacht gevraagd voor de noodzaak dat
burgers goed geïnformeerd moeten worden over waar zij voor zorg en dienstverlening
terecht kunnen. Welke taak is daarbij weggelegd voor uzelf? (blz. 17)Zie het antwoord op vraag 127.335 (ChristenUnie)Hebt u het idee dat er nog veel meer mogelijkheden
voor mantelzorg zijn? Op basis waarvan wordt die conclusie getrokken?Op dit moment wordt al een zeer belangrijk deel van de zorg aan mensen
door mantelzorgers geboden. Belangrijk is dat het aantal mantelzorgers dat
nu «werkzaam» is in de zorg zoveel mogelijk wordt gehandhaafd.
Er zijn geen instrumenten om een schatting te maken van het aantal mantelzorgers
dat er in de toekomst zal zijn. Het noemen van een cijfer is dan ook puur
speculatief. Maatregelen die in het recente verleden zijn genomen en waaraan
op dit moment door het kabinet wordt gewerkt (levensloopregeling) moeten ertoe
bijdragen dat veel mensen in staat en bereid zijn om deze vorm van zorg te
verlenen. Op een later moment zal moeten worden bezien welk resultaat dit
in concrete aantallen heeft gehad.336 (ChristenUnie)Waarom wordt de decentrale aanpak voor de indicatiestelling
losgelaten? Is dat een logische consequentie in relatie tot de decentrale
WMO-ontwikkeling?Het loslaten van de decentrale, gemeentelijke, verantwoordelijkheid voor
de indicatiestelling AWBZ wordt ingegeven door ontwikkelingen binnen de AWBZ
en het belang van indicatiestelling als poortwachter voor de AWBZ. Bij de
AWBZ gaat het om een individueel recht op zorg waarbij vooraf bepaald moet
worden in hoeverre een verzekerde daar in redelijkheid op is aangewezen. Het
CIZ kan de indicatiestelling heel goed decentraal blijven uitvoeren. In de
WMO worden gemeenten verantwoordelijk voor de indicatiestelling.337 (ChristenUnie)Wat is de consequentie voor de wijzigingen in de AWBZ
indien aan bepaalde randvoorwaarden niet is voldaan, zoals de beschikbaarheid
van voldoende woningen in de woonsector? (blz. 24)Zie het antwoord op vraag 145.338 (ChristenUnie)Een aantal taken uit de AWBZ gaan naar de WMO of naar
aangrenzende domeinen. Hoe wordt voorkomen dat bepaalde taken «tussen»
verantwoordelijken komen te vallen, waardoor burgers er moeilijker of geen
aanspraak op kunnen maken? (blz. 24)De WMO is bedoeld om de verantwoordelijkheden van gemeenten op het terrein
van maatschappelijke ondersteuning vast te leggen. Zij zal aangeven wat de
rol van de verantwoordelijke overheden op dit terrein is. Zij biedt geen aanspraken
aan individuele burgers.Voor wat betreft de overdracht van activiteiten uit de AWBZ naar aangrenzende
domeinen – arbeid en onderwijs – worden op dit moment de mogelijkheden
onderzocht. Voor de genoemde onderdelen geldt dat juist het aangrenzende domein
een logische plek is om de verantwoordelijkheid onder te brengen.339 (ChristenUnie)Hoe wordt voorkomen dat mensen plotseling geconfronteerd
worden met grote veranderingen in de zorg? komen? (blz. 24)Voor mensen die in zorg zijn, komt er een zorgvuldig overgangstraject.
In het implementatietraject is aandacht voor een zorgvuldig overgangsregime.340 (ChristenUnie)In de brief worden verschillende jaartallen genoemd
(2006, 2007) waarin verschillende veranderingen ingaan. Hoe verhouden die
zich tot elkaar? (blz. 25)Zie het antwoord op vraag 136.341 (ChristenUnie)Wanneer kan het verder overhevelen van persoonlijke
verzorging en behandeling en verpleging wel aan de orde komen? (blz. 28)Zoals in het antwoord op vraag 169 is aangegeven vindt het kabinet het
verstandig eerst de ervaringen met de invoering van de Zorgverzekeringswet
en de WMO af te wachten. Wel wordt op dit moment onderzocht welke producten
bij de functie persoonlijke verzorging te maken hebben met lijfsgebonden
zorg en welke het karakter hebben van praktische ondersteuning en beter in
het lokale domein passen. Een eventuele aanscherping van de functie persoonlijke
verzorging in de AWBZ zou mogelijk al gelijktijdig met de invoering van de
WMO kunnen plaatsvinden.342 (ChristenUnie)Zijn er plannen om de werking van de WMO te evalueren?
Op welke termijn na de inwerkingtreding? (blz. 28)Er zal een «nulmeting» verricht worden ten behoeve van de
WMO. Voor de exacte invulling van de evaluatie van de WMO wordt in samenwerking
met het SCP een plan opgesteld.343 (SGP)Welk beeld van de burger heeft het kabinet voor ogen
als achterliggende gedachte bij de voorgestelde systeemwijzingen? Wat zijn
de kenmerken van deze burger? Hoe wordt voorkomen dat een burger die niet
voldoet aan deze kenmerken wordt verwaarloosd?Het kabinet heeft daarbij burgers voor ogen die waar mogelijk verantwoordelijkheid
nemen om oplossingen te zoeken voor zichzelf en hun sociale omgeving. Wie
daartoe niet in staat is, krijgt daarbij ondersteuning.344 (SGP)Het kabinet spreekt over de steeds hogere verwachtingen
die burgers hebben over wat de overheid kan bieden. Invoering van een nieuw
stelsel neemt deze verwachtingen niet automatisch weg. Op welke manier wordt
bevorderd dat de verwachtingen en het gedrag van de burgers zich aanpassen
aan het nieuwe systeem? (blz. 3)Ik ben het met u eens dat de wereld er op 1 januari 2006 als gevolg
van de invoering van de WMO niet ineens heel anders uit zal zien. Dergelijke
systeemwijzigingen hebben tijd nodig. In het implementatietraject zal het
bereiken van de benodigde cultuuromslag bij alle partijen en dus ook bij burgers
een belangrijk punt van aandacht zijn. Mede daarom worden ook cliëntenorganisaties
nauw betrokken bij het implementatietraject.345 (SGP)Maatwerk in zorg en ondersteuning is belangrijk. Voorzieningen
moeten zoveel mogelijk gericht zijn op de wensen van de burger. Betekent de
invoering van de WMO zonder verzekerde rechten een terugkeer naar een meer
aanbodgericht systeem, waarin niet de zorgaanbieder maar de gemeente bepaalt
wat de mogelijke voorzieningen zijn? Welke garanties blijven er voor ondersteuning
die aansluit op de wensen van de burgers? (blz. 7)Het is niet mijn bedoeling om met de WMO terug te keren naar een aanbodgericht
systeem. Integendeel, ik wil juist dat de vraagsturing binnen het systeem
van de WMO wordt bevorderd. Ik wil dan ook bezien in hoeverre de principes
van vraaggericht werken zoals deze bijvoorbeeld gehanteerd zijn bij het project
modernisering AWBZ ook bij de uitvoering van de WMO mogelijk zijn. In de pilots
voor de WMO zal hier nadrukkelijk aandacht aan worden besteed.346 (SGP)De wijze waarop een gemeente invulling geeft aan de
WMO zal verschillen. Hoe wordt voorkomen dat de verschillen per gemeente te
groot worden, zodat het draagvlak wordt ondermijnd? Is er naast de uitwisseling
van goede voorbeelden nog een vorm van toezicht? Hoe wordt dit toezicht concreet
ingevuld? (blz. 7)Door benchmarking tussen gemeenten en instellingen en het openbaar maken
van de resultaten hiervan, krijgen burgers de mogelijkheid om de prestaties
van hun gemeente te vergelijken met andere gemeenten. Daarnaast krijgen gemeenten
in de WMO ook de verantwoordelijkheid om zorg te dragen voor de kwaliteit
van de voorzieningen. Er zal geen toezicht door de Rijksoverheid plaatsvinden,
omdat dit niet past bij gedecentraliseerde verantwoordelijkheid. De belangrijkste
vorm van toezicht is de lokale democratie.347 (SGP)Wat zijn de gevolgen voor regionaal werkende voorzieningen
zoals dagverblijven voor mensen met een handicap? Hoe wordt voorkomen dat
mensen worden belemmerd in hun keuze voor ondersteuning of begeleiding door
een instelling die werkt vanuit een bepaalde identiteit? (blz. 7)Indien de financiering van de dagbesteding wordt overgeheveld naar andere
departementen, zullen de voorzieningen die nu producten aanbieden via productieafspraken
met zorgkantoren in de AWBZ in de toekomst in het domein van arbeid afspraken
maken om hun producten te kunnen aanbieden. Dit geldt ook voor instellingen
die werken vanuit een bepaalde identiteit. Uiteraard kan niet verplicht worden
dat de producten van instellingen die nu via de AWBZ worden gefinancierd,
straks ook daadwerkelijk zullen worden afgenomen.348 (SGP)Is het in situaties als in de vorige vraag bedoeld
en in het algemeen mogelijk om te werken met een persoonsvolgende financiering?Het is na de overheveling van dagbesteding, aan het Ministerie van Sociale
Zaken en Werkgelegenheid en aan het Ministerie van Onderwijs om te bepalen
hoe de financiering van de dagbesteding wordt vormgegeven.349 (SGP)Mogen gemeenten bij de uitvoering van de WMO er ook
voor kiezen om bijvoorbeeld vervoersvoorzieningen of andere ondersteunende
diensten uit te besteden aan vrijwilligersorganisaties met daarbij een vergoeding
van de gemaakte onkosten? (blz. 9)Het staat de gemeente vrij om producten en diensten af te nemen van professionele
organisaties óf vrijwilligersorganisaties.350 (SGP)Gemeenten kunnen zelf bepalen hoe zij de wet uitvoeren.
De rijksoverheid is wel verantwoordelijk voor het systeem van de WMO als geheel.
Hoe kan er concreet vorm worden gegeven aan verantwoordelijkheid voor de maatschappelijke
resultaten? Is het waar dat bij een gedecentraliseerde en gedifferentieerde
uitvoering het erg moeilijk is om vast te stellen wanneer gemeenten «onder
de maat» presteren? Zijn de genoemde criteria niet zodanig algemeen
dat deze aansprakelijkheid zeer marginaal zal zijn? Wie neemt de uiteindelijke
beslissingen? (blz. 10)Ik heb vertrouwen in de lokale politiek en democratie. Juist in die dynamiek
worden de lokale beleidsmakers aangesproken op hun verantwoordelijkheid voor
een geïntegreerd ondersteuningsbeleid voor mensen die dat echt nodig
hebben. Lokale beleidsvrijheid betekent dat er verschillen zullen zijn. Deze
verschillen moeten we accepteren, maar dat hoeft ook helemaal
niet slecht te zijn. Een gemeente heeft juist de mogelijkheid om tot lokaal
maatwerk te komen.De rijksverantwoordelijkheid betreft de maatschappelijke resultaten van
het systeem. Het rijk is niet verantwoordelijk voor de maatschappelijke resultaten
van individuele gemeenten maar verantwoordelijk als er dezelfde knelpunten
worden gesignaleerd in vele gemeenten die veroorzaakt worden door tekortkomingen
in het systeem. De maatschappelijke resultaten van het systeem zijn gerelateerd
aan de beleidsdoelen van de WMO.351 (SGP)Er wordt reeds lang gesproken over de één-loketgedachte.
Tot op heden is er nog in te veel gemeenten sprake van slecht op elkaar aangesloten
loketten. Op welke wijze wordt invulling gegeven aan de bevordering van de
doelstelling om in elke gemeente één loket te vormen? Wanneer
beschikt elke gemeente over één loket? (blz. 10)Bij een kwart van de gemeenten bestaat er al één loket.
Bij de ene gemeente loopt dit loket beter dan bij de andere. We moeten van
de goede voorbeelden leren. Tijdens het implementatietraject zullen de gemeenten
worden ondersteund bij ontwikkeling van één loket. Het is de
bedoeling dat bij de start van de WMO alle gemeenten één loket
hebben.352 (SGP)Hoe krijgt het primaat van de particuliere organisaties
in de praktijk vorm? Aan welke voorwaarden moet zijn voldaan om vast te stellen
dat er geen geschikte particuliere organisaties zijn? Welke inspanning moet
de gemeente hiervoor leveren? (blz. 12)Gemeenten kunnen producten en diensten inkopen bij particuliere organisaties
en/of subsidie verlenen aan particuliere initiatieven. Indien er geen passend
aanbod is voor door de gemeente noodzakelijk geachte diensten en/of producten
dan kan de gemeente besluiten om deze activiteiten zelf uit te voeren. De
verwachting is echter dat er op lokaal dan wel regionaal niveau voldoende
aanbod is voor deze voorzieningen.353 (SGP)Is het de bedoeling van het kabinet om jaarlijks te
rapporteren aan de Kamer hoe de uitvoering van de WMO in de praktijk verloopt?364 (PvdA, GroenLinks en D66)Kan worden toegelicht op welke wijze de verantwoording
aan de Kamer wordt vormgegeven? Welke informatie verstrekt het kabinet in
haar verantwoording aan de Kamer? Met welke frequentie zal deze verantwoording
plaatsvinden? Hoe worden de effecten van beleid gemeten? Wie worden daarbij
betrokken? Aan welke criteria worden de effecten van beleid getoetst? Wanneer
is het kabinet tevreden over de effecten en wanneer niet? Indien het kabinet
niet tevreden is, welke mogelijkheden staan haar dan nog ter beschikking om
in te grijpen?Jaarlijks zal het kabinet aan de hand van kengetallen rapporteren over
de uitvoering van de wet in de praktijk. Deze rapportage zal qua karakter
vergelijkbaar zijn met de huidige jaarlijkse rapportage over de uitvoering
van de WVG. Welke kengetallen dat in de WMO zullen zijn wordt nog nader uitgewerkt
mede afhankelijk van de precieze vormgeving van de prestatievelden. De effecten
van beleid zullen worden getoetst aan de mate waarin de in de brief genoemde
maatschappelijke doelen worden bereikt. In trefwoorden gesteld: verantwoordelijkheid;
solidariteit; participatie; goede zorg en zo weinig mogelijk bureaucratie.
Het kabinet is tevreden als daarin aanwijsbare vooruitgang wordt geboekt.
Daarbij wordt gekeken naar het systeem als geheel. Wanneer een individuele gemeente geen aanwijsbare vooruitgang boekt is dat geen reden om
in te grijpen. Bij ernstige verwaarlozing van de opgedragen taak gelden de
normale spelregels zoals die in de gemeentewet zijn opgenomen. Als zou blijken
dat de WMO als «systeem» niet leidt tot het bereiken van de beoogde
maatschappelijke doelen, dan is er wel aanleiding tot heroverweging. Dat zal
echter pas na enkele jaren kunnen blijken. In de wet zal daarom voorts een
bepaling worden opgenomen dat de wet na 3 jaar zal worden geëvalueerd.354 (SGP)Betekent de opmerking dat het verdelen van het geld
voor de WMO zo goed mogelijk moet aansluiten bij de factoren of structuurkenmerken
die kosten veroorzaken dat gemeenten met veel ouderen of gehandicapten relatief
meer geld krijgen voor de WMO dan andere gemeenten? Hoe gedetailleerd zal
deze financieringsstructuur worden? Wordt er bij de verdeling ook rekening
gehouden met de regiofunctie die sommige gemeenten hebben voor ouderen of
gehandicapten? (blz. 15)Zie het antwoord op vraag 264.355 (SGP)Komen er centrale normen voor de gemeentelijke eigenbijdrageregelingen?
Op welke wijze vindt er afstemming plaats met de verschuldigde eigen bijdragen
voor de AWBZ? (blz. 15)De Tweede Kamer zal middels een separate brief over mijn voornemens over
de eigen bijdrage WMO worden geïnformeerd.356 (SGP)Kan uit de voorgestelde maatregelen worden opgemaakt
dat het de doelstelling is om het gat tussen de potentiële vraag en de
vervulde vraag te vergroten, of is het vooral de bedoeling het systeem zodanig
te wijzigen dat het percentage van de vervulde vraag zoveel mogelijk gelijk
blijft? (blz. 18)De voorgestelde maatregelen zijn niet bedoeld om het gat tussen vervulde
vraag en potentiële vraag te vergroten. Geprobeerd wordt om mensen met
een potentiële vraag zoveel mogelijk binnen hun eigen kring oplossingen
te laten zoeken of dit met behulp van de ondersteuning van gemeenten te laten
doen.357 (SGP)Het kabinet heeft als doelstelling de uitgaven voor
de AWBZ als percentage van het BBP niet verder op te laten lopen. Gezien het
genoemde scenario van de hoge extra groei betekent dit bijna een halvering
van het verwachte percentage in 2020. Is deze verwachting realistisch? Kan
per maatregel worden toegelicht welk aandeel van deze halvering eraan is toe
te rekenen? (blz. 19 en 20)Deze verwachting is realistisch omdat binnen dit kader van beheerste groei
aan kwetsbare burgers de noodzakelijke zorg geleverd kan worden. Bovendien
wordt de groei van de uitgaven vanwege de demografische ontwikkelingen binnen
dit kader opgevangen. De beheersingsmaatregelen gaan wel tegen dat uitgaven
die voorheen door bijvoorbeeld burgers of door gemeenten werden opgevangen
ten laste van de AWBZ worden gebracht. Uiteraard zal het effect van de maatregelen
worden nagegaan. Indien dat onvoldoende is kunnen de maatregelen worden aangepast.Op voorhand is niet te zeggen wat het effect is van iedere maatregel of
voorbereide maatregel afzonderlijk. Het betreft grotendeels maatregelen die
nog verder moeten worden uitgewerkt. Over het effect van bij voorbeeld
het verhogen van de eigen bijdrage en het boter bij de vis principe is de
Kamer bij brief van 7 november 2003 TK 2003–2004, 26 631,
nr. 60 geïnformeerd. Het betreft in totaal netto € 350 miljoen.358 (SGP)Betekenen een aantal van de voorgestelde maatregelen
niet vooral een verschuiving van de kosten richting, bijvoorbeeld huursubsidie
of Zorgverzekeringswet, zodat de publieke lasten niet echt verminderen? (blz.
19 en 20)Het is niet de bedoeling van de WMO om het voorzieningenniveau aan te
tasten. Wel is het de bedoeling om via de WMO het bestaande voorzieningenaanbod
doelmatiger te organiseren. Dit gaat gepaard met het verplaatsen van voorzieningen
naar met name het gemeentelijk niveau. Het is vervolgens aan de gemeenten
om te bezien op welke wijze zij voorzieningen uit hoofde van de WMO het best
op lokaal niveau kunnen organiseren. Naar de overtuiging van het kabinet kan
door een betere organisatie de groei van de publieke lasten in de toekomst
worden beperkt.359 (SGP)Is de verwachting dat het goed toepassen van het protocol
«gebruikelijke zorg» leidt tot minder geïndiceerde zorg reëel,
als er nu al sprake is van een groot gat tussen de potentiële en de vervulde
zorg?De verwachting dat het goed toepassen van het LVIO-werkdocument «gebruikelijke
zorg» zal leiden tot minder geïndiceerde zorg is gebaseerd op de
ervaringen in het eerste jaar. Het document heeft alleen betrekking op de
situatie dat er huisgenoten zijn die kunnen voorzien in (delen van) de zorgfuncties
huishoudelijke verzorging, persoonlijke verzorging en ondersteunende begeleiding.
Het goed toepassen van het document zal dus alleen kunnen leiden tot een daling
in de hoeveelheid geïndiceerde zorg voor deze drie functies.Bij de potentiële zorg gaat het om mensen die gezien hun zorgbehoefte
recht zouden hebben op AWBZ-zorg maar die zich daarvoor niet melden bij het
indicatieorgaan. Of dit aantal mensen meer of minder zal stijgen als gevolg
van het goed toepassen van het LVIO-werkdocument «gebruikelijke zorg»
is op voorhand moeilijk te zeggen.360 (SGP)Kan het kabinet vanuit de bestaande praktijk of vanuit
verwachtingen voor de toekomst uiteenzetten of de huurprijzen voor woningen
in het kader van de verblijfsfunctie op een vergelijkbaar niveau (zullen)
liggen als die voor gewone woningen? Liggen die huurprijzen onder de bestaande
maxima voor het verkrijgen van huursubsidie? (blz. 23)Verwezen wordt naar de antwoorden op de vragen 10 en 241.361 (SGP)Wat zijn de plannen van het kabinet betreffende het
stellen van financiële grenzen aan de hoeveelheid zorg die thuis kan
worden geboden? (blz. 23)Zie het antwoord op vraag 146.362 (SGP)Op welke manier blijft bij overplaatsing van de doventolken
naar gemeentelijk niveau de beschikbaarheid gegarandeerd? (blz. 26)Zie het antwoord op vraag 216.363 (SGP)Kan er een duidelijk overzicht worden gegeven van de
maatregelen, samen met een bijbehorend tijdpad en de te nemen maatregelen?Zie het antwoord op vraag 136.364 (PvdA, GroenLinks en D66)Kan worden toegelicht op welke wijze de verantwoording
aan de Kamer wordt vormgegeven? Welke informatie verstrekt het kabinet in
haar verantwoording aan de Kamer? Met welke frequentie zal deze verantwoording
plaatsvinden? Hoe worden de effecten van het beleid gemeten? Wie wordt daarbij
betrokken? Aan welke criteria worden de effecten van het beleid getoetst?
Wanneer is het kabinet tevreden over de effecten en wanneer niet? Indien het
kabinet niet tevreden is, welke mogelijkheden staan haar dan nog ter beschikking
om in te grijpen? (blz. 13)Zie het antwoord op vraag 353.365 (PvdA en ChristenUnie)Wat vindt het kabinet van het standpunt van de Raad
voor de financiële verhoudingen (Rfv) dat er nog te veel financiële
risico's zitten aan het overhevelen van het budget van de AWBZ naar de gemeenten
c.q. dat het te vroeg is om tot financiering van WMO-taken via het Gemeentefonds
over te gaan? (blz. 15)Zie het antwoord op vraag 17.366 (PvdA en ChristenUnie)Wat vindt het kabinet van de suggestie van de Rfv om,
totdat de financiële risico's zijn ondervangen en er aan de voorwaarden
is voldaan, over te gaan tot een tijdelijke specifieke uitkering door het
Rijk, zodat de rijksoverheid vooralsnog financieel verantwoordelijk blijft?
(blz. 15)Zie het antwoord op vraag 17.XNoot1Samenstelling:Leden: Van der Vlies (SGP), Kalsbeek (PvdA), Rijpstra (VVD), Buijs (CDA),
Atsma (CDA), Arib (PvdA), Halsema (GL), Kant (SP), Blok (VVD), Voorzitter,
Smits (PvdA), Örgü (VVD), Verbeet (PvdA), Van Oerle-van der Horst
(CDA), Ondervoorzitter, Vergeer (SP), Vietsch (CDA), Tonkens (GL), Joldersma
(CDA), Van Heteren (PvdA), Smilde (CDA), Nawijn (LPF), Van Dijken (PvdA),
Timmer (PvdA), Van Miltenburg (VVD), Hermans (LPF), Schippers (VVD), Omtzigt
(CDA) en Koser Kaya (D66).Plv. leden: Rouvoet (CU), Verdaas (PvdA), Griffith (VVD), Ferrier (CDA),
Çörüz (CDA), Blom (PvdA), Vendrik (GL), Gerkens (SP), Veenendaal
(VVD), Van Nieuwenhoven (PvdA), Weekers (VVD), Tjon-A-Ten (PvdA), Aasted Madsen-van
Stiphout (CDA), De Ruiter (SP), Ormel (CDA), van Gent (GL), Koomen (CDA),
Waalkens (PvdA), Mosterd (CDA), Varela (LPF), Bussemaker (PvdA), Heemskerk
(PvdA), Oplaat (VVD), Kraneveldt (LPF), Hirsi Ali (VVD), Eski (CDA) en Bakker
(D66).XNoot1De werkelijkheid van de Welzijnswet, SCP, december 2002 en de Monitor
Wvg-protocol, februari 2004, SGBO en Ipso Facto. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-29538-4.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl