Regeling van de inrichting, de organisatie, het gezag en het beheer van de politie van Curaçao, van Sint Maarten en van Bonaire, Sint Eustatius en Saba en de onderlinge samenwerking tussen de politie van Curaçao, van Sint Maarten en van Bonaire, Sint Eustatius en Saba (Rijkswet politie van Curaçao, van Sint Maarten en van Bonaire, Sint Eustatius en Saba); Nota n.a.v. het (nader, tweede nader, enz.) verslag; Nota naar aanleiding van het verslag tevens nota naar aanleiding van het verslag van de Staten van de Nederlandse Antillen
Staten-Generaal — Kamerstuk Nota n.a.v. het (nader, tweede nader, enz.) verslag
Datum: 2014-06-30 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


Tweede Kamer der Staten-Generaal
 2
 Vergaderjaar 2009-2010
 
 
 
 KST139992
 2009-2010
 
 32 019 
 (
 R 1886
 )
 Regeling van de inrichting, de organisatie, het gezag en het beheer
van de politie van Curaçao, van Sint Maarten en van Bonaire, Sint Eustatius
en Saba en de onderlinge samenwerking tussen de politie van Curaçao,
van Sint Maarten en van Bonaire, Sint Eustatius en Saba (Rijkswet politie
van Curaçao, van Sint Maarten en van Bonaire, Sint Eustatius en Saba)
 
 
 
 
 Nr. 
 7
 NOTA NAAR AANLEIDING VAN HET VERSLAG, TEVENS NOTA NAAR AANLEIDING VAN
HET VERSLAG VAN DE STATEN VAN DE NEDERLANDSE ANTILLEN
 Ontvangen
18 januari 2010
 I. ALGEMEEN
 1. Inleiding
 Over de Regeling van de inrichting, de organisatie, het gezag en het beheer
van de politie van Curaçao, van Sint Maarten en van Bonaire, Sint Eustatius
en Saba (hierna: de Rijkswet politie) hebben de Tweede Kamer (32 019,
nr. 5) en de Staten van de Nederlandse Antillen (32 019, nr. 6) verslag
uitgebracht.
 
 De regering heeft met veel belangstelling kennis genomen van de opmerkingen
en vragen die door de verschillende fracties van de Tweede Kamer en fracties
en het onafhankelijke Statenlid de heer Nicolaas van de Staten van de Nederlandse
Antillen zijn gemaakt en gesteld over de Rijkswet politie.
 
 De leden van de CDA-fractie, van de PvdA-fractie en van de fractie van
de ChristenUnie hebben met belangstelling kennisgenomen van het wetsvoorstel.
De leden van de CDA fractie menen dat de Rijkswet politie de veiligheid zeker
ten goede zal kunnen komen als een ieder zich positief inzet en hopen dat
de rijkswet leidt tot werkbare regelingen en dat er geen sprake zal zijn van
een te gecompliceerd geweven web van verantwoordelijkheden, afstemming en
overeenstemming. De leden van de SP-fractie hebben met gemengde gevoelens
kennisgenomen van het wetsvoorstel. Zij onderschrijven de doelstelling van
de regering om zoveel mogelijk afstemming tussen de landen te bewerkstelligen,
maar hebben vragen over de mate waarin dat is gelukt. De leden van de VVD-fractie
hebben in meer opzichten met verbazing van het wetsvoorstel kennisgenomen.
Die verbazing heeft onder meer betrekking op de voorgestelde schaal van de
toekomstige politieorganisaties. Zij plaatsen vraagtekens bij de operationele
slagkracht en de effectiviteit van deze organisaties. De leden van de PVV-fractie benadrukken dat het de verantwoordelijkheid van de nieuwe
landen is om te zorgen voor een goede politie in hun land waarover verantwoording
wordt afgelegd in de eigen vertegenwoordigende organen. De leden van de D66-fractie
hebben met interesse kennisgenomen van het wetsvoorstel en zijn van mening
dat de regering hiermee belangrijke stappen zet naar een zorgvuldige ontmanteling
van het land Nederlandse Antillen.
 
 De fracties in de Staten van de Nederlandse Antillen hebben met belangstelling
kennis genomen van het wetsvoorstel. Sommige fracties staan positief tegenover
het voorstel. Andere fracties hebben fundamentele bezwaren tegen de wijze
waarop getracht wordt een aangelegenheid waarover de toekomstige landen Curaçao
en Sint Maarten volledige zeggenschap dienen te krijgen, te tillen naar het
niveau van het Koninkrijk door toepassing van artikel 38, tweede lid, van
het Statuut voor het Koninkrijk der Nederlanden.
 
 In deze nota naar aanleiding van het verslag, tevens nota naar aanleiding
van het verslag van de Staten van de Nederlandse Antillen worden de vragen
zoveel mogelijk beantwoord in de volgorde zoals deze in het verslag van de
Tweede Kamer zijn gesteld, zij het dat in bepaalde gevallen vragen zijn samengevoegd.
De vragen en opmerkingen van de Staten van de Nederlandse Antillen zijn daarbij
meegenomen.
 
 De leden van de Forsa Kòrsou-fractie hekelen dat door het naar
hun mening doelbewust oneigenlijk toepassen van artikel 38, tweede lid, van
het Statuut voor het Koninkrijk der Nederlanden gesuggereerd wordt dat sprake
is van samenwerking op basis van vrijwilligheid en instemming. Volgens deze
leden dient artikel 38, tweede lid, in zeer uitzonderlijke gevallen te worden
toepast. Dat gekozen is voor een verplichte samenwerking op grond van artikel
38, tweede lid, heeft volgens hen te maken met de schuldsanering die door
Nederland in het vooruitzicht is gesteld. Ten overvloede benadrukken de leden
van de Forsa Kòrsou-fractie dat zij absoluut geen tegenstanders zijn
van samenwerking op justitieel en politieel terrein. Integendeel, de eilanden
zijn nu eenmaal bijzonder kwetsbaar voor grensoverschrijdende vormen van georganiseerde
criminaliteit, hetgeen noopt tot hechte samenwerking, echter deze samenwerking
dient in de regel uit te gaan van vrije wil en autonomie van de deelnemende
landen. Dat het wetsvoorstel niet voorziet in een opzegclausule illustreert
volgens de leden van de Forsa Kòrsou-fractie dat er juridisch en de
facto geen sprake is van een vrijblijvende samenwerking.
 Ook de leden van de MAN-fractie vragen zich af of, gelet op het gestelde
in artikel 52 van het voorstel, nog sprake is van consensus en van vrijwillige
samenwerking. Voorts menen zij dat in het voorstel een opzegclausule dient
te worden opgenomen en sluiten zich daarbij aan bij het advies van de Raad
van Advies van 23 juni 2009 (no. RA/11–09/RW) op dit punt.
 
 Met instemming neemt de regering kennis van de opvatting van de leden
van de Forsa Kòrsou-fractie dat er een groot belang wordt gehecht aan
samenwerking op justitieel en politieterrein. Juist met het oog daarop zijn
de afspraken in de Slotverklaring van 2 november 2006 op het gebied van
rechtshandhaving en rechtspleging tot stand gekomen. In deze Slotverklaring
hebben Nederland, de Nederlandse Antillen, Curaçao en Sint Maarten
afgesproken dat de inrichting, de organisatie, het gezag over en het beheer
van de politie en de samenwerking (op de verschillende terreinen) bij consensusrijkswet
worden geregeld. Het onderhavige wetsvoorstel strekt tot uitvoering van deze
afspraak. Artikel 38 van het Statuut voor het Koninkrijk der Nederlanden stelt
de landen geen beperking in het aangaan van een onderlinge regeling, noch
in het gebruik van het instrument van de rijkswetgeving om een onderlinge
regeling in neer te leggen. Ook stelt het Statuut voor het Koninkrijk
der Nederlanden geen beperkingen aan de wijze waarop een aangegane onderlinge
regeling wordt beëindigd.
 Artikel 56, eerste lid, van het onderhavige voorstel biedt de grondslag
voor het wijzigen van de rijkswet. Uit deze bepaling volgt dat de wijziging
en dus ook de beëindiging dienen te geschieden op de wijze waarop het
voorstel tot stand is gekomen, derhalve bij rijkswet waarbij onderlinge overeenstemming
nodig is. Het Statuut voor het Koninkrijk der Nederlanden biedt de ruimte
hiervoor te kiezen. Dit geldt dus voor alle landen bij onderhavig wetsvoorstel.
Ook de huidige Samenwerkingsregeling Nederlandse Antillen en Aruba kan niet
eenzijdig worden beëindigd. De afspraken bij de Slotverklaring beogen
ook op langere termijn waarborgen te bieden voor een goede regeling van de
rechtspleging en essentiële onderdelen van de rechtshandhaving. Er is
in onderling overleg voor gekozen de wet uitsluitend op basis van consensus
te kunnen beëindigen.
 
 De leden van de Forsa Kòrsou-fractie wijzen er voorts op dat de
voorgestelde structuur voor politiële samenwerking tussen de Caribische
rijksdelen niet overeenkomt met, althans geen uiting is van de wens van de
Curaçaose bevolking, die in het referendum van 8 april 2005 gekozen
heeft voor de status van autonoom land binnen het Koninkrijk.
 De regering volgt de leden van de Forsa Kòrsou-fractie hierin niet.
Na het referendum van 8 april 2005 hebben de regeringen van de Nederlandse
Antillen en van Nederland en de bestuurscolleges van Curaçao en Sint
Maarten met elkaar overlegd om inhoud te geven aan de autonome status van
de nieuwe landen. Dit werd bevestigd in de Ronde Tafel Conferentie van 15 december
2008. Op 15 mei 2009 zijn de resultaten van de Ronde Tafel Conferentie
voorgelegd aan de bevolking. De meerderheid van de bevolking van Curaçao
heeft ingestemd met deze resultaten. Het onderhavige voorstel van rijkswet
maakte daarvan deel uit.
 
 De leden van de MAN-fractie plaatsen ook kritische kanttekeningen bij
het onderhavige voorstel. Onbegrijpelijk en onlogisch achten zij het dat het
voorstel in dit stadium door het parlement in behandeling wordt genomen, terwijl
recentelijk nog op bestuurlijk niveau nadere afspraken worden gemaakt over
de vormgeving van de justitiële en politiële samenwerking. De leden
verwijzen in het bijzonder naar de op 30 september 2009 gehouden politieke
Stuurgroep Staatkundige Veranderingen, waarbij besloten is gezamenlijk een
voorstel te ontwikkelen voor de inrichting van de gemeenschappelijke voorziening
politie en om het protocol betreffende het recherchesamenwerkingsteam (hierna:
RST) te handhaven voor een periode van twee jaar na transitiedatum. Afspraak
was dat de gemeenschappelijke voorziening politie in de plaats zou komen van
het RST. Waarom is toch besloten het bestaande protocol RST te laten gelden
tot twee jaar na transitie? Voorts staat in de brief van de Staatssecretaris
van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties aan de voorzitter van de Tweede
Kamer der Staten-Generaal van 5 oktober 2009 vermeld: «Op het moment
dat de korpsen en de GVP kwalitatief voldoende functioneren, kan het RST geleidelijk
worden afgebouwd». De leden van de MAN-fractie
vragen wie dat bepaalt, welke criteria daarbij worden gehanteerd en wie deze
criteria zullen formuleren.
 
 In reactie hierop wijst de regering erop dat, zoals uit voornoemde brief
van de Staatssecretaris van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties volgt,
tijdens de politieke Stuurgroep Staatkundige Veranderingen van 30 september
2009 is geconstateerd dat er onvoldoende voortgang is geboekt met de voorbereiding
van de inrichting van de gemeenschappelijke voorziening politie. Met het oog
op de korte tijd die nog te gaan is tot aan de transitiedatum en het grote
belang van een adequate bestrijding van de zware, georganiseerde en grensoverschrijdende
criminaliteit, is door de politieke Stuurgroep Staatkundige Veranderingen
het besluit genomen het RST in ieder geval tot twee jaar na transitie
te laten voortbestaan. Gelet op de consensusbasis waarop de rijkswet berust,
bepalen de bij de rijkswet betrokken (nieuwe) landen gezamenlijk of de korpsen
en de gemeenschappelijke voorziening politie kwalitatief voldoende functioneren.
 
 Het onafhankelijke Statenlid de heer Nicolaas wijst erop dat het Nederlands-Antilliaanse
politiekorps in de praktijk niet naar behoren heeft gefunctioneerd. Het bevreemdt
hem derhalve dat thans weer getracht wordt de politiekorpsen op de eilanden
onder te brengen in één politieorganisatie.
 Het onderhavige voorstel van wet hanteert de bevoegdheden en verantwoordelijkheden
van de landen Curaçao, Sint Maarten en Nederland voor wat betreft Bonaire,
Sint Eustatius en Saba als uitgangspunt. Elk van de nieuwe landen en de BES-eilanden
hebben een eigen politiekorps dat uitsluitend onder lokaal gezag functioneert.
Er is geen sprake van één politieorganisatie, wel van intensieve
samenwerking op politie- en justitieterrein om ten behoeve van de bevolking
de bestrijding van de criminaliteit die zich helaas weinig aantrekt van de
grenzen binnen het Koninkrijk, zo adequaat mogelijk ter hand te nemen.
 
 De leden van de CDA-fractie vragen of het onderhavige voorstel consequenties
heeft voor het nieuwe Nederlandse politiebestel en andersom, of dit nieuwe
bestel consequenties heeft voor de rijkswet en zo ja, welke. De leden van
de SP-fractie vragen wat het betekent voor het korps op de BES-eilanden als
er in het politiebestel in het Europese deel van Nederland wijzigingen worden
doorgevoerd.
 Het voorstel van rijkswet regelt de inrichting, de organisatie en het
beheer van de politie van Curaçao, van Sint Maarten en van Bonaire,
Sint Eustatius en Saba en verschillende vormen van onderlinge politiesamenwerking.
Met artikel 2 wordt tot uitdrukking gebracht dat het van toepassing is op
het Caribische deel van het Koninkrijk. Dit voorstel en de wijziging van de
in het Europese deel van het Koninkrijk geldende Politiewet 1993 hebben geen
directie relatie met elkaar. Evenmin zullen wijzigingen in het Nederlandse
politiebestel zonder meer leiden tot een wijziging voor het politiekorps op
de BES.
 
 De leden van de SP-fractie vragen de regering om de belangrijkste verschillen
tussen de zesentwintig regionale politiekorpsen en het politiekorps van Bonaire,
Sint Eustatius en Saba aan te geven.
 De verschillen bestaan alleen in de beheerstructuur. De regionale politiekorpsen
in het Europese deel van het Koninkrijk zijn op grond van de Politiewet 1993
een rechtspersoon. Deze rechtspersoon wordt bestuurd door een regionaal college,
bestaande uit de burgemeesters van de gemeenten in de regio en de hoofdofficier
van justitie. Het beheer berust bij de korpsbeheerder; de burgemeester die
bij koninklijk besluit wordt benoemd uit de burgemeesters van de gemeenten
in de regio. De korpsbeheerder is over het door hem gevoerde beheer verantwoording
schuldig aan het regionale college. Het regionale college stelt het beleidsplan,
de jaarrekening en het jaarverslag vast en de korpsbeheerder is, onverminderd
de zeggenschap van het bevoegd gezag, eindverantwoordelijk voor de uitvoering
van het beleidsplan. De korpsbeheerder is voorts in de regel het gezag dat
bevoegd is tot aanstelling, bevordering, schorsing en ontslag van de ambtenaren
van het korps. De voor de veel grotere Nederlandse korpsen gekozen beheerstructuur
acht de regering minder passend voor het korps voor Bonaire, Sint Eustatius
en Saba. Het onderhavige voorstel voorziet erin dat de Minister van Binnenlandse
Zaken en Koninkrijksrelaties de beheerder is van het politiekorps van Bonaire,
Sint Eustatius en Saba. Het beleggen van het beheer bij een minister sluit
aan de huidige Antilliaanse regeling. Dit politiekorps zal dan ook organisatorisch vallen onder het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties.
Deze minister stelt de begroting van dit korps vast. Het jaarplan wordt gezamenlijk
door deze minister en de Minister van Justitie vastgesteld. De Minister van
Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties is – op basis van het wetsvoorstel
Bepalingen over de politie en over de brandweerzorg, de rampenbestrijding
en de crisisbeheersing op Bonaire, Sint Eustatius en Saba (Veiligheidswet
BES) – het gezag bevoegd tot aanstelling, bevordering, schorsing en
ontslag van de politieambtenaren in dit korps.
 
 De leden van de VVD-fractie geven aan eerder al naar aanleiding van het
rapport «Nu of Nooit, naar een verbeterplan voor de politiekorpsen op
de Nederlandse Antillen» schriftelijke vragen te hebben gesteld. Deze
vragen zijn door de Staatssecretaris van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties,
mede namens de Ministers van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties en
van Justitie beantwoord, zie Aanhangsel Handelingen II 2007/08, nr. 2958.
De leden van de VVD-fractie vragen thans of al inzicht gegeven kan worden
in de beoogde sterkte van de drie korpsen, de beoogde aanwezigheid van specialistische
kwaliteiten in de korpsen en de financiële consequenties voor de uitvoering
van de aanbeveling uit voornoemd rapport.
 De inrichtingsplannen van de korpsen zullen aangeven wat de beoogde formatie
zal zijn en welke specialismen binnen het korps aanwezig zullen zijn. Tevens
geven de inrichtingsplannen aan hoe de onderzoeken, bedoeld in artikel 8,
worden vormgegeven in het korps. Deze inrichtingsplannen zullen eveneens een
financiële paragraaf bevatten inzake de structurele kosten die verbonden
zijn aan het korps. Deze plannen zijn thans nog niet geheel gereed.
 De komende periode wordt gewerkt aan de plannen voor de implementatie
van de benodigde verbeteringen. Aan de implementatieplannen zullen eveneens
een financiële paragraaf worden toegevoegd. De plannen voor de korpsen
hangen direct samen met de inrichting van de gemeenschappelijke voorziening
politie. Zoals is aangegeven in de brief van 17 december jl. van de Staatssecretaris
van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties aan de Tweede Kamer naar aanleiding
van onder meer de politieke Stuurgroep Staatkundige Veranderingen van 9 december
jl. is afgesproken dat op uiterlijk 31 januari 2010 er een uitgewerkt
inrichtingplan met financiële paragraaf zal zijn. Dit veronderstelt dat dan ook de plannen voor de korpsen gereed zijn.
 3. De hoofdlijnen van de politieorganisatie in Curaçao,
Sint Maarten en op Bonaire, Sint Eustatius en Saba
 De leden van de CDA-fractie merken op dat op Curaçao en Sint Maarten
er kennelijk wel voor is gekozen om zowel de gezags- als de beheerstaak in één
hand, bij de Minister van Justitie, te leggen. Zij vragen of zij het correct
zien dat dit in zijn verschijningsvorm lijkt op één nationale
politie en waarom bij de BES-eilanden niet voor dezelfde constructie is gekozen.
 Zoals in de memorie van toelichting bij het voorliggende wetsvoorstel
is aangegeven (blz. 7), hebben Curaçao en Sint Maarten één
bestuurslaag en ieder één politiekorps. Het betreft dus per
definitie een nationale politie. De bestuurlijke verantwoordelijkheid voor
de politie in Curaçao en Sint Maarten is geregeld in aansluiting op
de huidige Antilliaanse regeling, waarbij de verantwoordelijkheid voor de
justitiële politietaken en de politietaken op het terrein van de handhaving
van de openbare orde bij de Minister van Justitie zal berusten. Voor de BES-eilanden,
die na de transitiedatum tot het Nederlandse staatsbestel gaan behoren, is
de Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties als korpsbeheerder
aangewezen. Voor de strafrechtelijke handhaving van de rechtsorde en de taken
ten dienste van de justitie is de Minister van Justitie verantwoordelijk en voor de handhaving van de openbare orde de gezaghebber van het openbaar
lichaam. Dit sluit aan bij het model in het Europese deel van het Koninkrijk.
 
 Ten aanzien van de verantwoordelijkheid over de politie in Curaçao
en Sint Maarten vinden de leden van de D66-fractie het uit een oogpunt van
de noodzakelijke spreiding van macht een bedenkelijke zaak dat, nu de Minister
van Justitie ook verantwoordelijk is voor de procureur-generaal, hij verantwoordelijk
is voor openbare ordetaken en de strafrechtelijke handhavingstaken van de
politie. Zij vragen of het mogelijk is toch de spreiding van macht op te nemen
door bijvoorbeeld de openbare ordetaken bij de Minister van Algemene Zaken
te leggen en de strafrechtelijke taken bij de Minister van Justitie.
 In reactie hierop merkt de regering op dat de politie in Curaçao
en Sint Maarten weliswaar onder één minister valt, maar dat
er op verschillende manieren gezorgd is voor «checks and balances».
De justitiële politietaken worden uitgevoerd onder gezag van de procureur-generaal.
Hij heeft daarin een relatief zelfstandige positie met aan hem geattribueerde
bevoegdheden. Bij het toezicht op het openbaar ministerie speelt de rechter
een bijzondere rol waarop in de toelichting bij het wetsvoorstel Rijkswet
openbare ministeries van Curaçao, van Sint Maarten en van Bonaire,
Sint Eustatius en Saba uitvoerig is ingegaan.
De procureur-generaal heeft bovendien een algemene toezichtstaak neergelegd
in artikel 11, tweede lid, van voornoemd wetsvoorstel. Daarnaast is de inspectie
op de politie geregeld in de Regeling van de instelling, taken en bevoegdheden
van de Raad voor de rechtshandhaving van Curaçao, van Sint Maarten
en van Bonaire, Sint Eustatius en Saba (Rijkswet Raad voor de rechtshandhaving).
 
 Naar de mening van het onafhankelijke Statenlid de heer Nicolaas kan op
voorhand worden gesteld dat één politiekorps voor de BES-eilanden
in de praktijk onwerkbaar zal zijn. Bonaire ligt ongeveer duizend kilometer
van Saba en Sint Eustatius. Op dit moment hebben deze twee eilanden samen
met Sint Maarten één politiekorps. Voortzetting van een dergelijk
samenwerkingsverband lijkt hem uit oogpunt van doelmatigheid en doeltreffendheid
logischer. Het onafhankelijke Statenlid zegt op grond van de te verwachten
moeilijkheden zich niet te kunnen verenigen met het onderhavige voorstel van
rijkswet.
 De leden van de PvdA-fractie onderschrijven de uiteenzetting van de regering
in het nader rapport dat de samenhang in het korps voor de openbare lichamen
vooral in de praktijk zal moeten worden vormgegeven. Graag vernemen deze leden
welke knelpunten en kansen de regering ziet voor één politiekorps
dat zich op drie eilanden bevindt die ver van elkaar verwijderd zijn en waar
grote verschillen tussen bestaan.
 
 In reactie hierop geeft de regering aan dat, zoals het onafhankelijke
Statenlid de heer Nicolaas en de leden van de PvdA-fractie hebben aangeven,
een knelpunt is gelegen in de onderlinge afstand tussen enerzijds Bonaire
en anderzijds Sint Eustatius en Saba. De regering erkent dat de grote afstand
tussen Bonaire enerzijds en Sint Eustatius en Saba anderzijds extra zorg vraagt
voor het behoud van samenhang in het korps en een goede aansturing. Beheermatige
opsplitsing van het korps is echter geen reëel alternatief. De in verhouding
kleinere posten op Sint Eustatius en Saba dienen voldoende betrokken te worden
bij de vestiging in Bonaire en omgekeerd. Daarnaast zijn er cultuurverschillen;
niet alleen per eiland, maar ook per politievestiging op de afzonderlijke
eilanden. Alhoewel de Nederlandse taal een verbindend element is, zijn er
in de dagelijkse communicatie op de werkvloer ook taalverschillen waarmee
rekening moet worden gehouden. Moderne communicatiemiddelen, waaronder bijvoorbeeld
intranet, bieden mogelijkheden en kansen om de gemeenschappelijkheid
te bevorderen, maar zullen op zich zelf niet voldoende zijn. Uitwisselingen,
functieroulatie, werkbezoeken e.d. zullen ook bijdragen aan een gemeenschappelijke
korpsidentiteit. Ook het driehoeksoverleg waarbij de drie gezaghebbers steeds
zijn vertegenwoordigd is in dat opzicht van belang. Een kans ziet de regering
in de mogelijkheid om op bijvoorbeeld het terrein van de zogenoemde PIOFAH-taken
(personeel, informatievoorziening, organisatie, financiën, automatisering
en huisvestiging) efficiënt te werken. Bovendien gaat het bij de politie
op Bonaire, Sint Eustatius en Saba, in vergelijking tot de korpsen van Curaçao,
Sint Maarten en Aruba, om drie relatief kleine organisatorische eenheden.
Die kleinschaligheid draagt ook bij aan een saamhorigheid en gelijkwaardiger
verhoudingen.
 
 De leden van de SP-fractie geven aan dat de regering terecht heeft gesteld
dat regelmatige afstemming tussen de BES-eilanden noodzakelijk zal zijn. De
leden vragen hoe en onder wiens verantwoordelijkheid deze afstemming zal worden
georganiseerd.
 Het in het voorstel opgenomen driehoeksoverleg (artikel 19), waaraan de
drie gezaghebbers deelnemen, speelt naar de mening van de regering een belangrijke
rol bij de regelmatige afstemming. Dit overleg is een gezamenlijke verantwoordelijkheid
van de openbare lichamen. Denkbaar is dat afhankelijk van de locatie waar
het overleg wordt gehouden, de verantwoordelijkheid voor de organisatie van
het overleg bij de desbetreffende gezaghebber berust.
 
 De leden van de PvdA-fractie verwijzen naar de aankondiging van de regering
te overwegen om het beheer van het politiekorps van de BES-eilanden te mandateren.
Zij vragen hoe ver de regering is met het uitwerken van deze aankondiging
en welke opties worden overwogen. Voorts vragen zij welke andere mandaatvarianten
dan de voorkeur van de Raad van State tot mandaat aan de Rijksvertegenwoordiger
worden overwogen.
 De Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties – aan
wie het beheer van het politiekorps op de BES-eilanden in het wetsvoorstel
wordt toegekend – overweegt het beheer te mandateren aan de Rijksvertegenwoordiger.
Andere mandaatvarianten zijn niet overwogen. Van belang wordt geacht dat het
feitelijk beheer op de BES-eilanden zelf plaatsvindt vanwege de benodigde
afstemming met de gezaghebbers en andere ketenpartners. Overigens zij opgemerkt
dat het mandateren van deze bevoegdheid van de minister aan de Rijksvertegenwoordiger
weinig uitwerking zal behoeven. Volstaan kan worden met een mandaatbesluit.
 
 Wat betreft de voorgestelde schaal van de toekomstige politieorganisaties
vragen de leden van de VVD-fractie of overwogen is een korps voor de Nederlandse
Antillen voor te stellen, dan wel één korps voor de bovenwindse
en één korps voor de benedenwindse eilanden. Voorts vragen zij
of is overwogen om de politiezorg op de BES-eilanden onder te brengen bij één
dan wel twee regionale politiekorpsen in het Europese deel van Nederland.
 De regering merkt op dat de staatkundige kaders leidend zijn voor de inrichting
en het beheer van de korpsen. Bij meergenoemde Slotverklaring is nadrukkelijk
niet de keuze voor een landsgrensoverschrijdend korps gemaakt. Vergroting
van schaal buiten de nieuwe staatkundige kaders kan alleen op basis van vrijwillige
samenwerking, waarvoor het onderhavige voorstel voldoende ruimte biedt. Onderbrenging
van de politiezorg op de BES-eilanden bij een regionaal politiekorps is niet
overwogen. Dit zou impliceren dat aldaar een op Europees-Nederlands model
ingericht politiekorps gaat functioneren. Op het regionaal politiekorps is
de regelgeving dat geldt in het Europese deel van Nederland van toepassing
en dit zou dan ook voor het politiekorps op de BES-eilanden dienen te
gelden. Het politiekorps op de BES en de kaders waarbinnen het dient te werken,
zouden daarmee afwijken van die in het Caribische deel van het Koninkrijk.
In het voorstel is gekozen voor een model met een sterk accent op de samenwerking
en inwisselbaarheid binnen dat deel van het Koninkrijk.
 4. Samenwerking tussen de politie van Curaçao,
Sint Maarten en van Bonaire, Sint Eustatius en Saba
 De leden van de PvdA-fractie hebben gelezen dat de regering werkt aan
een wetsvoorstel Wet politie, brandweerzorg, rampenbestrijding en crisisbeheersing
BES en willen graag weten hoe dit wetsvoorstel zich zal verhouden tot aangegane
onderlinge regelingen.
 
 In de in het onderhavige voorstel van rijkswet voorgeschreven onderlinge
regelingen zijn met het oog op de samenwerking tussen de politie van Curaçao,
Sint Maarten en Nederland voor wat betreft de BES regels opgenomen die gelden
voor de politie van deze landen en de BES-eilanden. Voor zover in deze onderlinge
regelingen burgers bindende regels zijn opgenomen, is in het voorliggende
wetsvoorstel bepaald dat deze regels bij landsbesluit, houdende algemene maatregelen,
respectievelijk bij algemene maatregel van bestuur worden vastgesteld. Het
onderhavige voorstel van rijkswet bepaalt voor een aantal onderwerpen dat
elk van de landen afzonderlijk regels moeten vaststellen. Dit betreft onder
andere het aanwijzen van het gezag dat bevoegd is tot aanstelling, bevordering,
schorsing en ontslag van politieambtenaren, het stellen van regels over de
behandeling van klachten tegen politieambtenaren en – voor wat betreft
BES – het regelen van de taken van de Koninklijke marechaussee. Deze
regels zijn voor Bonaire, Sint Eustatius en Saba opgenomen in het op 9 november
2009 bij de Tweede Kamer ingediende wetsvoorstel »Bepalingen over de
politie en over de brandweerzorg, de rampenbestrijding en de crisisbeheersing
op Bonaire, Sint Eustatius en Saba (Veiligheidswet BES)».
 
 De leden van de MAN-fractie vragen waarom alleen in artikel 26 het treffen
van een onderlinge regeling facultatief is geformuleerd, terwijl de onderlinge
regelingen, bedoeld in de artikelen 14, eerste lid, 39, tweede lid, 41, eerste
lid, 42, eerste lid, 46, eerste lid, 50, derde lid en 56, eerste lid, verplicht
zijn voorgeschreven. Voorts vragen deze leden waarom de opmerkingen van de
Raad van Advies ten aanzien van dit punt niet zijn overgenomen.
 
 De verplichting om omtrent de in de artikelen 14, eerste lid, 39, tweede
lid, 41, eerste lid, 42, eerste lid, 46, eerste lid, 50, derde lid, en 56,
eerste lid, genoemde onderwerpen bij onderlinge regeling regels te stellen,
dient te worden bezien in het licht van de afspraken tot onderlinge samenwerking
en de afspraak dat de ambtenaren van politie bevoegd zijn in elk van de landen;
Curaçao, Sint Maarten en Nederland voor wat betreft Bonaire, Sint Eustatius
en Saba. Zonder deze regelingen zou afbreuk worden gedaan aan de intentie
tot onderlinge samenwerking. De onderlinge regeling, bedoeld in artikel 26,
biedt de mogelijkheid dat door middel van de gemeenschappelijke voorziening
politie ondersteunende en specialistische diensten aan de politiekorpsen ter
beschikking worden gesteld. Dit is aanvullend op hetgeen in artikel 20 is
geregeld en om die reden facultatief geformuleerd.
 5. De gemeenschappelijke voorziening politie
 De leden van de MAN-fractie vinden in navolging van het advies van de
Raad van Advies van 23 juni 2009 dat waar het de gemeenschappelijke voorziening
politie betreft, in het voorstel taakvervaging optreedt. Als concreet voorbeeld
verwijzen deze leden naar artikel 20, derde lid, op grond waarvan de gemeenschappelijke
voorziening politie met politietaken kan worden belast. Voorts voorzien de
leden van deze fractie dat de toepassing van dit voorstel in de praktijk moeilijk
effectief zal zijn. Als concreet voorbeeld noemen zij de rol van de directeur
van de gemeenschappelijke voorziening politie (artikel 21, eerste lid). Aangezien
de gemeenschappelijke voorziening politie ook met politietaken is belast,
is het volgens de leden zeer de vraag of samenwerking tussen de korpschefs
en deze directeur in de praktijk werkbaar zal zijn. Voorts wijzen de leden
van de MAN-fractie naar een onjuiste verwijzing in artikel 20, tweede lid.
 De regering wijst er uitdrukkelijk op dat aan de gemeenschappelijke voorziening
politie zelf geen politietaken worden opgedragen. Uit artikel 20 volgt dat
de gemeenschappelijke voorziening politie ambtenaren van politie, materieel
en middelen beschikbaar stelt aan de korpsen. Indien de betrokken ministers
in onderling overleg besluiten dat andere dan de in artikel 20, tweede lid,
genoemde politietaken door ambtenaren die door middel van de gemeenschappelijke
voorziening politie beschikbaar worden gesteld, worden verricht, zal ook dit
geschieden in het onderdeel van het politiekorps dat gaat over die politietaak.
Dit is ondubbelzinnig in het vierde lid van artikel 20 vermeld. Wel kan de
procureur-generaal in bijzondere gevallen een beroep doen op de gemeenschappelijke
voorziening politie.
 De geconstateerde onjuiste verwijzing in artikel 20, tweede lid, (naar
artikel 7, tweede lid, onder a tot en met c) wordt bij nota van wijziging
hersteld in die zin dat wordt verwezen naar artikel 8, eerste lid, onder a
tot en met c.
 
 De leden van de CDA-fractie geven aan er waarde aan te hechten dat er
een blijvende samenwerking is van de op te richten gemeenschappelijke voorziening
politie met het RST en vragen wat er gebeurt met het RST. De leden van de
VVD-fractie geven aan dat zij, anders dan de Raad van State, niet tot conclusie
kunnen komen dat de gemeenschappelijke voorziening politie een voorzetting
is van het RST. Deze leden vragen de regering een poging te doen het beeld
dat de gemeenschappelijke voorziening politie een veredeld bemiddelings- dan
wel uitzendbureau is te weerleggen. Voorts vragen zij naar de toekomstige
positie van het RST en of het werkelijk de bedoeling is dat het RST op Aruba
blijft bestaan.
 
 In de memorie van toelichting bij het wetsvoorstel heeft de regering uiteengezet
dat het door de gemeenschappelijke voorziening politie beschikbaar gestelde
personeel in de korpsen wordt belast met taken die thans, zonder afbreuk te
doen aan de bevoegdheden van de korpsen terzake, worden verricht door het
RST dat is ingesteld bij protocol inzake de gespecialiseerde recherchesamenwerking
tussen de landen van het Koninkrijk van 30 november 2001. Het RST vormt thans een samenwerkingsteam ter bestrijding van de zware
en georganiseerde criminaliteit. Deze samenwerking doet niet af aan de eigen
taken van de politie van de landen. Bij eerder genoemde brief van 5 oktober
2009 is de Tweede Kamer geïnformeerd dat tijdens de vergadering van de
Politieke Stuurgroep Staatkundige Veranderingen van 30 september 2009
is besloten de reeds bestaande samenwerking binnen het RST tijdelijk te verlengen.
Het bestaande protocol zal blijven gelden tot twee jaar na de transitie. Deze
periode dient benut te worden om te komen tot een goede opbouw van de gemeenschappelijke
voorziening politie. Tot aan dat moment zal het RST betrokken blijven bij
de bestrijding van de georganiseerde en grensoverschrijdende
criminaliteit. Dit neemt overigens niet weg dat de huidige en de toekomstige
korpsen zowel nu als na de transitie volledig bevoegd zijn deze vormen van
criminaliteit zelfstandig te bestrijden.
 Aangezien het onderhavige voorstel van rijkswet niet zal gelden voor Aruba,
zullen met dat land na die twee jaar nadere afspraken worden gemaakt over
de wijze van politiesamenwerking binnen het Koninkrijk. Tot twee jaar na de
transitie kan dit in ieder geval samenwerking in het RST zijn.
 
 In het voorstel van rijkswet staat dat de inzet van politieambtenaren
via de gemeenschappelijke voorziening politie geschiedt op basis van een jaarplan.
De procureur-generaal kan voor de strafrechtelijke handhaving van de rechtsorde
in bijzondere gevallen medewerking vorderen van de gemeenschappelijke voorziening
politie, zo nodig in afwijking van het jaarplan. De leden van de CDA-fractie
vragen onder welke voorwaarden dat kan en of de regering voorbeelden kan geven.
Voorts vragen zij wat er gebeurt als de uitvoering van het jaarplan door de
gevorderde medewerking in het geding komt.
 Het wetsvoorstel verbindt geen voorwaarden aan de mogelijkheid van de
procureur-generaal om medewerking te vorderen, zij het dat het wel om een
bijzonder geval moet gaan. Uitgangspunt is dat binnen het kader van het jaarplan
wordt gewerkt. In bijzondere gevallen moet het echter mogelijk zijn buiten
dat kader om medewerking te vragen.
 Er kan sprake zijn van een misdrijf dat gezien de ernst daarvan zodanig
inbreuk op de rechtsorde maakt, dat grootschalige inzet van politieambtenaren
die door middel van de gemeenschappelijke voorziening politie beschikbaar
zijn gesteld, noodzakelijk is. Daarbij kan bijvoorbeeld gedacht worden aan
een complexe moordzaak. De betrokken ministers van de landen zullen dan met
elkaar in overleg moeten treden over de gevolgen daarvan.
 
 De leden van de CDA-fractie juichen toe dat in het jaarplan van de gemeenschappelijke
voorziening politie onder andere de te verwachten resultaten opgenomen moeten
worden en dat het jaarverslag de activiteiten, de doelstellingen en de prestatieafspraken
moet bevatten. Zij vragen wat er gebeurt als de prestatieafspraken niet zijn
gehaald.
 De betrokken ministers van de landen zijn gezamenlijk verantwoordelijk
voor het functioneren van de gemeenschappelijke voorziening politie. Voor
zover het niet halen van prestatieafspraken toe te rekenen is aan een specifiek
korps van een land, kan de minister van dat land daarop worden aangesproken.
Indien noodzakelijk kan de Raad voor de rechtshandhaving worden gevraagd onderzoek
te doen naar de redenen voor het niet halen van de afspraken.
 
 De leden van de PvdA-fractie vragen hoe de termijnen voor het jaarplan
van de gemeenschappelijke voorziening politie zich verhouden tot de termijnen
voor de jaarplannen van de openbare ministeries.
 De termijnen sluiten op elkaar aan. Vóór 15 maart dienen
de jaarplannen van de gemeenschappelijke voorziening politie en het parket
van de procureur-generaal in ontwerp gereed te zijn, zodat de betrokken ministers
een maand voorbereidingstijd hebben voor het gezamenlijk overleg daarover.
Voordat het overleg plaatsvindt – namelijk op uiterlijk 1 april –
ontvangt elk van de Ministers van Justitie ook het ontwerp-jaarplan voor het
parket in eerste aanleg van zijn openbaar ministerie en het ontwerp-jaarplan
voor het parket voor het parket van de procureur-generaal, zodat hij ook dit
plan bij de beoordeling van het ontwerp-jaarplan van de gemeenschappelijke
voorziening politie kan betrekken (artikelen 29 en 30 van het voorstel Rijkswet
openbare ministeries Rijkswet openbare ministeries van Curaçao, van
Sint Maarten en van Bonaire, Sint Eustatius en Saba).
 
 Het voorstel schrijft een interlandelijk driehoeksoverleg voor over de
bestrijding van de grensoverschrijdende, zware en georganiseerde criminaliteit
(artikel 30). Eén keer per jaar nemen de ministers deel aan dit overleg.
De leden van de CDA-fractie vragen wie eindverantwoordelijk is.
 De vijf betrokken ministers van de landen overleggen op basis van gelijkwaardigheid
en zijn ieder in hun eigen land verantwoordelijk voor de uitvoering van de
politietaak. Voor wat betreft Curaçao, Sint Maarten en de BES-eilanden
zijn de betrokken ministers tevens verantwoordelijk voor het functioneren
van de gemeenschappelijke voorziening politie. Wat de grensoverschrijdende
criminaliteit betreft zijn zij wel ieder gebonden aan het gezamenlijke beleidsprogramma
en de afspraken over inzet van mensen en middelen voor de bestrijding van
de grensoverschrijdende criminaliteit. Deze worden vastgesteld in de raad
van minister van het Koninkrijk (artikelen 33 en 34 voorstel Rijkswet openbare
ministeries van Curaçao, van Sint Maarten en van Bonaire, Sint Eustatius
en Saba).
 
 De leden van de MAN-fractie vragen aandacht voor het onderling overleg,
bedoeld in de artikelen 19, 30, 36 en 37. Zij geven aan het belang van overleg
te onderkennen, maar vinden de frequentie zwaar overdreven, los van de hoge
kosten die daarmee gemoeid zullen zijn. Zij verwijzen hierbij naar het advies
van de Raad van Advies.
 Naar de mening van de regering vormt overleg een integraal onderdeel van
politiesamenwerking tussen de landen. In het voorstel is slechts het minimaal
aantal verplichte overlegmomenten opgenomen. In de praktijk zullen sommige
vormen van overleg vaak aansluitend (op dezelfde dag) kunnen worden verricht.
Het staat betrokkenen uiteraard vrij voor het overleg gebruik te maken van
moderne communicatiemiddelen waardoor zij niet altijd fysiek bij elkaar hoeven
te komen.
 
 De leden van de CDA-fractie vragen of de politie zelf (het blauw bloed
als het ware) voldoende vertegenwoordigd is in de gemeenschappelijke voorziening
politie.
 De gemeenschappelijke voorziening politie bestaat uit zogenoemd blauwbloed.
De onderzoeken ten aanzien waarvan via de gemeenschappelijke voorziening politie
politieambtenaren beschikbaar worden gesteld, worden uitgevoerd door politieambtenaren.
 
 Ten aanzien van de toepasselijkheid van het voorstel van rijkswet in Aruba
hebben leden van de PvdA-fractie en van de CDA-fractie vragen gesteld. De
leden van de PvdA-fractie zijn van mening dat voor een goed opererende politie
in het Caribische deel van het Koninkrijk belangrijk is dat er ook een goede
politiële en justitiële samenwerking is met Aruba. Zij vragen of
de regering het niet wenselijk vindt dat Aruba zou deelnemen aan de gemeenschappelijke
voorziening politie, of er contact is geweest met Aruba over de samenwerking
op het vlak van politie na de staatkundige hervorming en welke visie de Nederlandse
en Arubaanse regering op deze samenwerking hebben.
 De regering merkt op dat Aruba geen partij is geweest bij de totstandkoming
van het voorstel. Na haar aantreden heeft de huidige regering van Aruba laten
weten in ieder geval de samenwerking binnen het RST van groot belang te vinden.
Met Aruba zal worden bezien hoe de politiesamenwerking na de staatkundige
hervorming kan worden vormgegeven. Het op termijn aansluiten van Aruba bij
de samenwerking op het terrein van de politie in de gemeenschappelijke voorziening
politie, levert voor geen van de betrokkenen bezwaren op.
 
 De leden van de PvdA-fractie hebben geconstateerd dat de kustwacht zowel
werkt namens de landen die bij het onderhavige voorstel zijn betrokken als
voor Aruba. Deze leden vragen op welke wijze Aruba zal worden
betrokken bij de aanstelling van personeel van de kustwacht als buitengewoon
agent van politie.
 Het voorliggende wetsvoorstel doet geen afbreuk aan de bevoegdheid van
Aruba om personeel van de kustwacht dat werkzaam is in de wateren van dat
land of het daarboven gelegen luchtruim de status van buitengewoon agent van
politie te geven. Dat land gaat daar zelf over.
 
 De leden van de CDA-fractie hebben in de memorie van toelichting gelezen
dat het wenselijk wordt geacht dat de bestaande praktijk van overleg tussen
de ministers van alle landen van het Koninkrijk wordt voorgezet, doch vragen
welke status de Arubaanse minister in dat overleg heeft en of zijn aanwezigheid
ook tot afspraken kan leiden voor inzet van het Arubaanse korps in de criminaliteitsbestrijding.
 Artikel 37 van het voorstel sluit op geen enkele wijze uit dat de Arubaanse
Minister van Justitie aan het overleg deelneemt. Hij is dan een gelijkwaardige
overlegpartner. Tijdens het overleg kunnen zonder meer afspraken worden gemaakt
over samenwerking met het Arubaanse korps bij de criminaliteitsbestrijding.
 
 De leden van de PvdA-fractie vragen waar, zoals in het nader rapport is
vermeld, in de memorie van toelichting is verduidelijkt dat elk van de landen
personeel beschikbaar kan stellen zonder dat wettelijke eisen worden gesteld
aan de herkomst van dat personeel.
 Abusievelijk is verzuimd de in het nader rapport aangekondigde verduidelijking
dat ook politieambtenaren uit het Europese deel van Nederland via de gemeenschappelijke
voorziening politie beschikbaar kunnen worden gesteld, in de memorie van toelichting
aan te brengen. Herhaald zij echter dat er geen beperkingen worden gesteld
aan de herkomst van het personeel dat beschikbaar wordt gesteld door middel
van de gemeenschappelijke voorziening politie. Over hen is uitsluitend bepaald
dat zij beschikbaar worden gesteld door de landen overeenkomstig de daartoe
in de raad van ministers van het Koninkrijk gemaakte afspraken.
 
 De leden van de CDA-fractie willen weten of het beschikbaar stellen van
politieambtenaren uit het Europese deel van Nederland ten koste gaat van de
politie-inzet in dat deel van Nederland.
 Vergeleken met de huidige situatie zal een inzet vanuit het Europese deel
van Nederland niet ten koste gaan van de politie-inzet in dat deel van Nederland,
aannemend dat deze inbreng voor de gemeenschappelijke voorziening politie
voor de uitvoering van de onderzoeken, bedoeld in artikel 8, eerste lid, van
het voorstel niet wezenlijk zal afwijken van de huidige inzet in het kader
van het RST.
 Op termijn zal juist de werkwijze via gemeenschappelijke voorziening politie
kunnen bijdragen aan een geringere inzet vanuit het Europese deel van Nederland.
Het personeel dat door middel van de gemeenschappelijke voorziening politie
beschikbaar wordt gesteld, zal werkzaam zijn in de korpsen en in beginsel
in een zogenoemde twinning-relatie met politieambtenaren uit de korpsen. Hierdoor
kan kennis worden overgedragen en de kwaliteit van de korpsen verbeteren.
 
 De leden van zowel de CDA-fractie als de VVD-fractie constateren dat de
politieambtenaren die ingezet worden via de gemeenschappelijke voorziening
politie wat rechtspositie betreft vallen onder het land dat hen beschikbaar
stelt. De leden van de VVD-fractie vragen of dit wel wenselijk is en de leden
van de CDA-fractie vragen of dit tot scheve ogen kan leiden. De leden van
de MAN-fractie stellen dat te verwachten is dat er grote discrepanties zullen
zijn tussen de bezoldiging en overige rechtspositionele voorzieningen van
de korpschefs onderling en de directeur van de gemeenschappelijke voorziening
politie.
 In reactie hierop wijst de regering erop dat elk van de landen verantwoordelijk
is voor de aanstelling van de ambtenaren van politie en het regelen van de
rechtspositie van deze ambtenaren, waaronder die van de korpschef. Wat betreft
de directeur van de gemeenschappelijke voorziening politie bepaalt artikel
29, vierde lid, dat op hem de rechtspositieregels van ambtenaren van politie
van het land van aanstelling van toepassing zijn. Het is onvermijdelijk dat
de rechtspositieregelingen onderling zullen verschillen, naast dat er ook
verschillende belasting-, pensioen- en sociale verzekeringstelsels zullen
gaan gelden. De regelingen zullen immers zijn toegespitst op de lokale situatie.
Ook tussen de rechtsposities van de politieambtenaren uit de verschillende
landen die door middel van de gemeenschappelijke voorziening politie beschikbaar
worden gesteld, zullen er dus verschillen zijn. Dit is de consequentie van
het leveren van personeel vanuit de verschillende landen met behoud van de
eigen rechtspositie. Overigens zij er, ten overvloede wellicht, op gewezen
dat de verschillen tussen de basisrechtsposities groter lijken dan ze zijn
door de toeslagen die worden toegekend in aanvulling op reguliere salarissen
bij plaatsing in het buitenland van Nederlandse politieambtenaren. Artikel
29, zesde lid, van het voorstel schrijft wel voor dat de betrokken ministers
afspraken maken over de uitzend- en detacheringsvoorwaarden van politieambtenaren
die beschikbaar worden gesteld aan de gemeenschappelijke voorziening politie.
 
 De leden van de PvdA-fractie vragen om een verduidelijking van de organisatie
van de gemeenschappelijke voorziening politie en in het bijzonder van de invulling
van de functie van de directeur en hoe bepaald wordt in welk land hij wordt
aangesteld.
 De gemeenschappelijke voorziening politie is een organisatie die mensen,
middelen en materieel beschikbaar stelt aan de korpsen van de landen ten behoeve
van in ieder geval onderzoeken als bedoeld in artikel 8, eerste lid, onder
a tot en met c, van het voorstel. Dit betreft onderzoeken naar kort gezegd
grensoverschrijdende, zware en georganiseerde criminaliteit. De politieambtenaren
die door middel van de gemeenschappelijke voorziening politie beschikbaar
worden gesteld, zijn niet in dienst van deze organisatie, maar van het land
dat hen beschikbaar stelt. Deze ambtenaren voeren hun werkzaamheden uit in
het korps waaraan zij beschikbaar worden gesteld. Inzet van deze ambtenaren
gebeurt op basis van een jaarplan, vastgesteld door de politieminister(s)
van de landen. De directeur ziet toe op een correcte uitvoering van het jaarplan.
De uitvoering zelf vindt plaats binnen de korpsen onder aansturing van het
openbaar ministerie en de korpsleiding. De directeur is naast het toezicht
op de correcte uitvoering van het jaarplan van de gemeenschappelijke voorziening
politie, verantwoordelijk voor de kwaliteit, waaronder de integriteit, van
de door het gemeenschappelijke voorziening politie aan de korpsen beschikbaar
gestelde politieambtenaren.
 Artikel 29, eerste lid, van het voorstel bepaalt dat de directeur wordt
benoemd door de betrokken ministers gezamenlijk. De directeur kan afkomstig
zijn uit elk van de landen. Er is dan ook van afgezien is om een aparte rechtspositieregeling
voor de directeur op te stellen. Het vierde lid van artikel 29 bepaalt immers
dat de rechtspositieregels van ambtenaren van politie van één
van de landen op hem van toepassing zijn, onverminderd het bepaalde in het
voorstel (zoals de wijze van benoeming, schorsing en ontslag). Het aanstellingsbesluit
vermeldt welk land dat is. Dit zal doorgaans het land zijn waaruit de kandidaat-directeur
afkomstig is.
 
 De leden van de SP-fractie vragen of de regering de opvatting deelt dat
zoveel mogelijk politietaken gemeenschappelijk zouden moeten worden uitgevoerd
en waarom niet is gekozen voor een gezamenlijk politiekorps voor de hele huidige
Nederlandse Antillen en Aruba.
 Het uitgangspunt voor de politiesamenwerkingsvormen en gemeenschappelijke
voorziening politie is de Slotverklaring van 2 november 2006. Staatkundige
kaders zijn leidend voor de inrichting van de korpsen. Vergroting van schaal
buiten nieuwe staatkundige kaders kan zoals reeds eerder is opgemerkt in deze
nota alleen op basis van vrijwillige samenwerking, waarvoor het wetsvoorstel
voldoende ruimte biedt. Gelet op de schaal en de onderlinge verbondenheid
in het Koninkrijk is politiële samenwerking belangrijk. Evenzeer is belangrijk
dat de politie is geworteld in de lokale samenleving, de voor politie verantwoordelijke
minister in staat is daarvoor de verantwoordelijkheid te dragen en het vertegenwoordigend
orgaan van het land die minister kan controleren. Daarom is er enerzijds voor
gekozen voor Curaçao, Sint Maarten en de BES-eilanden samenwerking
voor te schrijven waar dat noodzakelijk is (bij de bestrijding van de georganiseerde
en grensoverschrijdende criminaliteit) en samenwerking in alle gevallen mogelijk
te maken. Anderzijds is ervoor gekozen het land zelf volledige verantwoordelijk
te laten zijn voor de inrichting van een volwaardig politiekorps en voor de
lokale aansturing.
 Wat betreft Aruba zij verwezen naar de hiervoor gegeven antwoorden op
vragen terzake Aruba van de leden van de PvdA-fractie en van de CDA-fractie.
 
 De leden van de VVD-fractie vragen hoe de directeur van de gemeenschappelijke
voorziening politie zijn in het voorstel bij hem neergelegde verantwoordelijkheid
van bepaalde aspecten van het personeelsbeleid kan waarmaken.
 De directeur van de gemeenschappelijke voorziening politie zal over een
budget beschikken ten behoeve van de opleiding van politieambtenaren die door
middel van de gemeenschappelijke voorziening politie beschikbaar worden gesteld
aan de korpsen. Wat de kwaliteit en integriteit betreft, wordt het personeel
dat de korpsen aanbieden om via de gemeenschappelijke voorziening politie
ter beschikking te stellen, door de directeur getoetst op kwaliteit en integriteit.
 
 De leden van de fractie van de ChristenUnie ontvangen graag een toelichting
op de verhouding tussen de directeur van de gemeenschappelijke voorziening
politie en de korpschefs. Daarbij vragen zij of de gekozen constructie ten
aanzien van verantwoordelijkheden die de directeur, de korpschefs en de procureur-generaal
hebben gekregen in de praktijk werkbaar is. Tevens vragen zij hoe in deze
constructie gegarandeerd is dat:
 1. gezamenlijk de juiste prioriteiten worden gesteld;
 2. binnen de jaarplanning voldoende flexibel wordt ingesprongen op nieuwe
ontwikkelingen;
 3. de korpsen werkelijk samenwerken en adequaat geschoolde ambtenaren
beschikbaar stellen;
 4. deze samenwerking niet ten koste gaat van de benodigde lokale inzet.
 
 De korpschef en de directeur gemeenschappelijke voorziening politie hebben
ieder een eigen wel te onderscheiden verantwoordelijkheid ten opzichte van
politieambtenaren die via de gemeenschappelijke voorziening politie worden
ingezet. Die verantwoordelijkheid kan uitsluitend in goede samenwerking worden
gedragen. Onderzoeken waarbij politieambtenaren die door middel van de gemeenschappelijke
voorziening politie beschikbaar zijn gesteld betrokken zijn, worden onder
leiding van de korpschef verricht. De directeur van de gemeenschappelijke
voorziening politie zorgt ervoor dat deze ambtenaren op niveau kunnen functioneren;
hij draagt zorg voor opleiding en training, bevordert integriteit en kwaliteit,
en zorgt voor de uitrusting. Tevens ziet de directeur erop toe dat deze ambtenaren
worden ingezet overeenkomstig de afspraken in het jaarplan van de gemeenschappelijke
voorziening politie.
 De bedoeling is dat planmatig wordt gewerkt. Bij het opstellen van het
jaarplan zal in onderling overleg tussen de landen moeten worden besloten
hoe en waar materiaal, middelen en personeel via de gemeenschappelijke voorziening
politie beschikbaar wordt gesteld. Bij de verdeling van de kosten kan hiermee
rekening worden gehouden. De landen zijn er gezamenlijk verantwoordelijk voor
voldoende flexibiliteit in te bouwen. Overigens zal samenwerking vooral in
praktijk vorm moeten krijgen. Wettelijke regels kunnen niet meer dan een goede
basis voor samenwerking bieden.
 Nadat de begroting van de gemeenschappelijke voorziening politie door
de raad van ministers van het Koninkrijk is vastgesteld, wordt het jaarplan
van de gemeenschappelijke voorziening politie door de Ministers van Justitie
van de landen en de Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties
vastgesteld. Dit jaarplan wordt opgesteld door de directeur na overleg met
de korpschefs en de hoofdofficieren van justitie en in overeenstemming met
de procureur-generaal. Het jaarplan is in ieder geval gebaseerd op het jaarplan
voor het parket in eerste aanleg van elk van de landen en het jaarplan van
het parket van de procureur-generaal, het beleidsprogramma voor de bestrijding
van grensoverschrijdende criminaliteit en de jaarplannen van de lokale korpsen.
De directeur ziet toe op de uitvoering van het jaarplan van de gemeenschappelijke
voorziening politie. Voor wat betreft het optimaliseren van de samenwerking
binnen de gemeenschappelijke voorziening politie heeft de directeur uiteraard
een taak. De samenwerking tussen de korpsen buiten de gemeenschappelijke voorziening
politie valt daar buiten. De samenwerking in de gemeenschappelijke voorziening
politie gaat door de gekozen constructie niet ten koste van lokale inzet.
De gemeenschappelijke voorziening politie wordt immers juist lokaal ingezet
en is bedoeld om de landelijke korpsen te versterken.
 
 De leden van de fractie van de ChristenUnie vragen of deze samenwerking
extra personeel vergt ten opzichte van wat in artikel 7 wordt genoemd «een
kwalitatief volwaardig en professioneel politiekorps» of een reservering
vergt van een deel van de eigen capaciteit voor deelname aan de gemeenschappelijke
voorziening politie. Ontbreekt in dit criterium niet de term «kwantitatief
volwaardig»? Tevens vragen deze leden wat de inzet van vrijwillige ambtenaren
betekent voor deze doelstelling en of momenteel al gebruik wordt gemaakt van
vrijwilligers en zo ja, welk percentage van de korpsbezetting zij uitmaken.
 
 In de memorie van toelichting is aangegeven dat de politieambtenaren die
door middel van de gemeenschappelijke voorziening politie beschikbaar worden
gesteld, niet bij de gemeenschappelijke voorziening politie in dienst zijn,
maar in één van de landen die de ambtenaren beschikbaar heeft
gesteld voor de gemeenschappelijke voorziening politie. De ambtenaren die
via de gemeenschappelijke voorziening politie beschikbaar zijn gesteld zijn
werkzaam in de korpsen en komen dus ook ten goede van de korpsen van de landen.
 Het criterium mist naar de mening van de regering niet de term «kwantitatief
volwaardig». Gelet op de beperkte schaal van de eilanden en van de korpsen
is het van primair belang dat alle relevante taakgebieden kunnen worden uitgeoefend
door de korpsen om van een volwaardig korps te kunnen spreken. Het bepalen
van een kwantitatief voldoende niveau kan slechts binnen de beschikbare financiële
middelen plaatsvinden. Formatie bezetting en budget moeten met elkaar in evenwicht
zijn.
 Een professioneel politiekorps sluit niet de inzet van vrijwilligers uit.
Het begrip professioneel refereert vooral aan een professionele organisatie
en werkwijze, ongeacht of het gaat om beroepsmatige politiefunctionarissen
of vrijwilligers.
 De korpsen maken nu reeds gebruik van vrijwilligers. Dat zijn veelal degenen
die zich hebben aangesloten bij de weerkorpsen. Zij maken geen deel uit van
het politiekorps en hebben dus geen aandeel in de korpsbezetting.
 
 De leden van de PvdA-fractie vragen wat de voorstellen ten aanzien van
de politie aan extra kosten en arbeidsplaatsen met zich meebrengen ten opzichte
van de huidige situatie.
 De regering wijst erop dat uitgangspunt in het verbetertraject is dat
de inrichtingsplannen van de korpsen passen binnen de bestaande financiële
kaders. Samenwerkingsvormen kunnen mogelijk de kosten drukken. De toekomstige
entiteiten kunnen besluiten om zelf extra te investeren in de politieorganisatie.
Extra kosten zullen blijken uit jaarplannen en begrotingen.
 
 De leden van de fractie van de ChristenUnie vragen of de gemeenschappelijke
voorziening politie bedoeld is als een tijdelijke beschikbaarstelling van
telkens weer verschillende politieambtenaren of ontstaat daardoor een apart
flexibel politieonderdeel dat extra opleiding en training krijgt en zich zo
een beetje «loszingt» van de rest van de politiekorpsen.
 De politieambtenaren die door de korpsen via de gemeenschappelijke voorziening
politie ter beschikking worden gesteld met het oog op het verrichten van onderzoeken,
genoemd in artikel 8, eerste lid, van het voorstel, zullen voor langere tijd
daarvoor worden ingezet. Zij werken binnen het korps in een onderdeel speciaal
belast met de bestijding van zware, georganiseerde en grensoverschrijdende
criminaliteit samen met ambtenaren van het korps zelf. Dit voorkomt het «loszingen»
van de korpsen. Zij moeten aan de trainings- en opleidingseisen voor de desbetreffende
functie voldoen en krijgen ook de voor de functie benodigde bijscholing, opleiding
en training. Voor zover het gaat om de inzet van rechercheurs uit het Europese
deel van Nederland zal – evenals nu bij het RST het geval is –
de inzet voor een beperkt aantal jaren zijn. Afhankelijk van de aard en hoeveelheid
onderzoeken zullen de politieambtenaren die via de gemeenschappelijke voorziening
politie beschikbaar zijn gesteld ook flexibel bij de verschillende korpsen
worden ingezet.
 6. Kwaliteitszorg en klachtbehandeling
 De leden van de PvdA-fractie constateren met genoegen dat veel aandacht
wordt besteed aan de integriteit van politieambtenaren. Mogen deze leden uit
de titel van de code waaraan deze ambtenaren zich moeten houden, concluderen
dat deze een bredere werking gaat krijgen dan alleen voor politieambtenaren?
 De gedragscode voor goed ambtelijk handelen in de zin van het onderhavige
wetsvoorstel heeft, gelet op de reikwijdte van het wetsvoorstel (artikel 2),
alleen betrekking op de politieambtenaren. Overigens zullen ook voor andere
ambtenaren dergelijke gedragscodes tot stand worden gebracht.
 7. Relatie met het verbetertraject politie
 De leden van de PvdA-fractie willen graag de meest recente informatie
hebben over de voortgang van de verbetertrajecten voor de politiekorpsen.
 Ten aanzien van het toekomstige korps op de BES-eilanden is inmiddels
een inrichtingsplan op hoofdlijnen vastgesteld. Het voornaamste voorbehoud
is nog gelegen in de koppeling met de gemeenschappelijke voorziening politie.
Afgesproken is dat de meest recente versie van het inrichtingsplan voldoende
basis biedt om op korte termijn implementatieplannen op te stellen en uit
te voeren. Wellicht ten overvloede wordt opgemerkt dat de afgelopen
periode vooruitlopend op de implementatieplannen al gewerkt is aan concrete
verbeteringen bij de politie op de BES-eilanden. Het gaat daarbij om verbeterde
huisvesting, training en opleiding, bereikbaarheid en zichtbaarheid van de
politie, etc.
 
 De leden van fractie van de ChristenUnie geven aan dat de brief van 29 september
2009 van de voorzitter van het presidium verbetertraject politie bij hen weinig
vertrouwen wekt dat tijdig – voor de beoogde transitiedatum –
een en ander op orde zal zijn. Deze leden vragen de regering om een inhoudelijke
reactie op dit verslag en een toelichting op de huidige stand van zaken.
 Ten aanzien van de huidige stand van zaken zij verwijzen naar eerder genoemde
brief van de Staatssecretaris van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties
aan de Voorzitter van de Tweede kamer van 17 december jl.
 De regering heeft in de besluitvorming op 9 december in het kader
van de politieke Stuurgroep Staatkundige Veranderingen voldoende reden gezien
om te vertrouwen op een verantwoorde invulling van de gemeenschappelijke voorziening
politie. Dit besluit laat overigens het eerdere besluit van de politieke Stuurgroep
Staatkundige Veranderingen van 30 september 2009 om het huidige RST nog
tot twee jaar na transitiedatum te laten functioneren, onverlet. Hiermee is
de continuïteit van dit specifieke deel van de uitvoering van politietaken
voldoende gewaarborgd.
 Ook ten aanzien van de inrichting van de nieuwe korpsen is inmiddels wezenlijke
vooruitgang geboekt. De inrichtingsplannen van het BES-korps en van dat Sint
Maarten worden nu gefinaliseerd en vanaf begin 2010 zullen daarvoor geselecteerde
ervaren Nederlandse politiefunctionarissen in de betrokken korpsen op sleutelfuncties
gaan werken aan de implementatie van deze plannen. Ook het inrichtingsplan
van het korps op Curaçao bevindt zich in een afrondend stadium.
 
 De leden van de PAR-fractie achten het wenselijk en van belang dat er
meer helderheid wordt gegeven met betrekking tot de wijze waarop het personeelstekort
binnen de eilandelijke politiekorpsen zal worden aangepakt. Verwacht mag worden
dat een overgroot deel van de huidige politieambtenaren op Sint Maarten die
van oorsprong Curaçaoënaar zijn, zal opteren om terug te keren
naar Curaçao. Welke maatregelen zullen bij een dergelijk scenario worden
getroffen om de continuïteit van het politiewerk te waarborgen? Voorts
vragen deze leden welke concrete acties worden ondernomen om te verzekeren
dat de ambtelijke leiding van de korpsen in «Antilliaanse handen»
blijft.
 
 In het kader van de Slotverklaring van 2 november 2006 is afgesproken
dat een minimale omvang van de korpsen zal worden vastgesteld, alsmede dat
maatregelen zullen worden getroffen om de effectiviteit en efficiëntie
van de korpsen te verbeteren. De daartoe in ontwikkeling zijnde inrichtingsplannen,
verbetertrajecten, jaarplannen, waarin tevens de noodzakelijke financiële
consequenties worden aangeven, geven de maatregelen aan die zullen worden
getroffen om de situatie te verbeteren en vormen de kaders waarbinnen de gesignaleerde
tekortkomingen zullen worden opgeheven. Alhoewel het niet uitgesloten is dat
enkele politieambtenaren na de opheffing van de Nederlandse Antillen terugkeren
naar Curaçao, is er geen indicatie dat dit geldt voor het overgrote
deel van de uit Curaçao afkomstige politieambtenaren. Mocht dit onverhoopt
toch gebeuren dan kan om bijstand van de landen in het Koninkrijk wordt gevraagd.
Het onderhavige voorstel voorziet in die mogelijkheid. Naar aanleiding van
de vragen over de leiding van de korpsen merkt de regering op dat benoeming
van de korpschef de bevoegdheid van het betrokken land is en dat aanvullende
wettelijke eisen een nodeloze of onwenselijke beperking daarvan zouden zijn.
 II ARTIKELEN
 Artikel 3
 De leden van de PvdA-fractie vragen waarom de ruimte wordt geboden om
de weerkorpsen te laten bestaan en of er thans ook weerkorpsen zijn.
 In de Nederlandse Antillen zijn weerkorpsen toegestaan. Deze vervullen
in de praktijk een waardevolle rol in het maatschappelijk leven, in aanvulling
op de politieorganisaties. Op Curaçao, Bonaire, Sint Maarten en Sint
Eustatius bestaan weerkorpsen. Momenteel wordt in overleg met betrokkenen
op Bonaire en Sint Eustatius bezien hoe in de toekomst kan worden voorzien
in de behoefte aan vrijwilligers voor de uitoefening van politietaken.
 Artikel 7
 De leden van de CDA-fractie vragen hoe bij het stellen van regels over
de inrichting en organisatie van het politiekorps door elk van elk van de
landen de uniformiteit, die nodig is voor een zo effectief en efficiënt
mogelijke uitvoering van de politietaak, wordt gewaarborgd. Voorts vragen
zij of onder deze te stellen regels ook een bepaling over medezeggenschap
valt.
 Er is geen reden om voor de landen een identieke opbouw van de korpsen
voor te schrijven, elk van de landen is ruimte gelaten het korps zodanig in
te richten dat het beste wordt aangesloten bij de lokale behoeftes. Een opgelegde
uniformiteit kan onder omstandigheden afbreuk doen aan effectief en efficiënt
optreden. Wel schrijft het voorstel, naast de taakgebieden waar in ieder geval
in dient te worden voorzien, voor dat een onderdeel van de politie wordt belast
met onderzoeken naar – kort gezegd – zware, georganiseerde en
grensoverschrijdende criminaliteit. Tevens is voorgeschreven dat een land
beschikt over een landsrecherche belast met integriteitsonderzoeken. Een wat
andere organisatie van de politie behoeft naar de mening van de regering aan
samenwerking niet in de weg te staan. Ook nu is er samenwerking tussen de
politie van de Nederlandse Antillen en de Nederlandse politie en onderdelen
van de krijgsmacht. Curaçao en Sint Maarten wensen deze samenwerking
voort te zetten.
 Regeling van de medezeggenschap is aan de landen overgelaten.
 
 De leden van de fractie van de ChristenUnie vragen of de regering voor
de BES-eilanden voornemens is de in artikel 7 genoemde cruciale taakgebieden
geheel zelfstandig te verzorgen of dat wordt overwogen samen te werken met
Sint Maarten (voor Saba en Sint Eustatius) en Curaçao (voor Bonaire).
 Ook voor het politiekorps van de BES-eilanden geldt dat het, om een volwaardig
korps te zijn, moet voorzien in de taakgebieden, genoemd in artikel 7, tweede
lid. Gelet op de kleinschaligheid van het korps zal het waar nodig ook steeds
de samenwerking zoeken met het korps Curaçao en het korps Sint Maarten.
Indien daaraan behoefte bestaat zal ook met het Korps politie Aruba worden
samengewerkt en kan er bijstand worden verleend vanuit Nederland. Voor wat
betreft BES voorziet het voorliggende wetsvoorstel in samenwerking in de gemeenschappelijke
voorziening politie, bijstandverlening door de korpsen van Curaçao
en van Sint Maarten en de toekenning van politietaken aan de Koninklijke marechaussee,
naast de mogelijkheid van algemene politiebijstand door de Koninklijke marechaussee.
 Artikel 8
 De leden van de CDA-fractie vragen of de verwijzing in artikel 8, eerste
lid, onder a, naar «artikel 34, tweede lid» dient te worden vervangen
door: artikel 33, tweede lid. Dit is juist, bij nota van wijziging zal de
verwijzing worden aangepast.
 Artikel 9
 De leden van de CDA-fractie vragen op welke wijze het hoofd van de recherche
op de BES-eilanden wordt benoemd.
 Voor de BES-eilanden zal de rijksrecherche fungeren als de in dit artikel
bedoelde recherche. Bij nota van wijziging zal dit expliciet in het voorstel
worden neergelegd. In het tweede lid zal worden aangegeven dat dit uitsluitend
ziet op het hoofd van de landsrecherche van Curaçao en Sint Maarten.
 
 De leden van de fractie van de ChristenUnie vragen hoe het ideaal van «lokale
inbedding» zich verhoudt met de «integriteitsrecherche»,
bedoeld in artikel 9. Hoe wordt voor de selectie en het functioneren van de
desbetreffende rechercheurs een voldoende mate van onafhankelijkheid gewaarborgd?
Welke omvang krijgen deze recherche-eenheden en hebben zij ook een taak bij
onderzoek naar integriteitschendingen binnen de lokale korpsen?
 De in artikel 9 bedoelde recherche is georganiseerd per land. In dat opzicht
past het naadloos in het uitgangspunt van lokale inbedding van het opsporingsapparaat.
De bedoelde recherche wordt aangeduid als landsrecherche en staat qua organisatie,
leiding en personeel naast het lokale politiekorps. Er komt er een voor Curaçao
en een voor Sint Maarten. Zoals hiervoor is aangegeven, zal de taak van de
in artikel 9 bedoelde recherche voor de BES worden verricht door de rijksrecherche.
 De inschakeling van de recherche geschiedt door de procureur-generaal,
aan de hand van vast te stellen criteria. Die zullen naar verwachting vergelijkbaar
zijn met de criteria voor inzet van de huidige landsrecherche van de Nederlandse
Antillen. De benoemingsvereisten maken deel uit van de inrichtingsplannen
die door te benoemen kwartiermakers voor de landsrecherches van Curaçao
en Sint Maarten zullen worden opgesteld.
 De omvang van de eenheden is een landelijke aangelegenheid.
 Artikel 14
 De leden van de PvdA-fractie vragen waarom er niet voor is gekozen om –
ten behoeve van de eenvormigheid – bij algemene maatregel van rijksbestuur
te voorzien in nadere regels in plaats van bij onderlinge regeling.
 
 Eenvormigheid is gegarandeerd doordat is voorgeschreven dat de inhoud
van de onderlinge regeling wordt opgenomen in landsregelgeving. Aanvullende
regels zijn wel mogelijk, zodat rekening kan worden gehouden met lokale wensen
en omstandigheden. Regeling van diverse onderwerpen bij onderlinge regeling
om te zetten in landsregelgeving komt tegemoet aan de wens om, waar mogelijk
en zonder dat afbreuk wordt gedaan aan afspraken in de Slotverklaring, regelgeving
op landelijk niveau te laten plaatsvinden.
 Artikel 23
 De leden van de fractie van de ChristenUnie vragen hoe de voorgeschreven
overlegfrequentie (artikel 36: vier keer per jaar) zich verhoudt met de voorgeschreven
rapportagefrequentie (artikel 23: viermaandelijks).
 Het overleg tussen de korpschefs en de directeur vindt iets vaker plaats dan dat er wordt gerapporteerd. Dat is echter niet bezwaarlijk. Het
overleg kan desgewenst op een zodanig tijdstip plaatsvinden dat het gebruikt
kan worden voor de voorbereiding van de rapportage.
 
 Deze leden vragen voorts of deze rapportages ook beschikbaar worden gesteld
aan de Raad voor de rechtshandhaving?
 De rapportages zien op de interne verantwoordingsplicht aan de Ministers
(de Minister van Justitie van Curaçao, de Minister van Justitie van
Sint Maarten en de Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties
en de Minister van Justitie van Nederland) die gezamenlijk zijn belast met
het beheer van de gemeenschappelijke voorziening politie. Het ligt niet in
de rede de verplichting op te nemen deze rapportage te zenden aan de Raad
voor de rechtshandhaving. Overigens staat het de Raad vrij om in het kader
van zijn taak desgewenst inlichtingen te vorderen en deze rapportages op te
vragen. Dit is geregeld in artikel 24 van de Rijkswet Raad voor de rechtshandhaving.
 Artikel 33
 De leden van de CDA-fractie willen weten hoeveel politieambtenaren aan
de gemeenschappelijke voorziening politie worden uitgeleend. Aan welke omvang
wordt gedacht en welk bedrag zal daarmee zijn gemoeid?
 Het is thans niet mogelijk om zonder een actueel criminaliteitsbeeld,
een daarop gebaseerd jaarplan en daarop gebaseerde begroting uitspraken te
doen over de politiecapaciteit en de kosten daarvan die door de deelnemende
landen door middel van de gemeenschappelijke voorziening politie ter beschikking
gesteld zal worden aan de korpsen van de landen. Zoals eerder is vermeld,
is in de politieke Stuurgroep Staatkundige Veranderingen van 9 december
jl. afgesproken dat er op uiterlijk 31 januari 2010 een inrichtingsplan
van de gemeenschappelijke voorziening politie met financiële paragraaf
gereed is.
 
 De leden van de CDA-fractie lezen dat over de ontwerpbegroting overeenstemming
moet worden bereikt. Wat als een land niet of te weinig wil bijdragen aan
de gemeenschappelijke voorziening politie? Ook de leden van de MAN-fractie
vragen wat er concreet zal gebeuren indien één van de volksvertegenwoordigingen
in de uitoefening van het budgetrecht oordeelt dat het op de begroting opgevoerde
bedrag te hoog is.
 In dat geval is er sprake van een geschil tussen de landen dat gezamenlijk
moet worden opgelost. Die situatie verschilt niet van bijvoorbeeld de kustwacht
of de huidige samenwerking tussen Aruba en de Nederlandse Antillen in het
Gemeenschappelijk Hof van Justitie.
 
 De leden van de D66-fractie vragen wie welke bevoegdheden heeft om de
Staten van de nieuwe landen te dwingen bepaalde budgetten voor de gemeenschappelijke
voorziening politie ter beschikking te stellen. Heeft de raad van ministers
van het Koninkrijk daartoe bevoegdheden?
 De raad van ministers van het Koninkrijk kan op grond van deze rijkswet
niet treden in het budgetrecht van de Staten of de Staten-Generaal. Aangenomen
mag worden dat de verantwoordelijke minister voordat de ontwerpbegroting van
de gemeenschappelijke voorziening politie aan de raad van ministers van het
Koninkrijk wordt aangeboden, is nagegaan of het daarin opgenomen bedrag voor
politie, inclusief de kosten voor de gemeenschappelijke voorziening politie,
op problemen in de Staten respectievelijk Staten-Generaal zal stuiten. Mocht
achteraf blijken dat de parlementen niet instemmen met de begroting dan zullen
de verantwoordelijke ministers hierover met elkaar in overleg moeten treden.
 Artikel 36
 De leden van de CDA-fractie vragen waarom in artikel 36, tweede lid, geen «standing
invitation» is opgenomen voor de directeur van de gemeenschappelijke
voorziening politie.
 
 Het overleg, bedoeld in artikel 36, eerste lid, kan in beginsel over alle
politieaangelegenheden gaan. Het heeft betrekking op de samenwerking tussen
de korpsen in ruime zin, maar ook het uitwisselen van informatie. Het overleg
kan dus over meer zaken gaan dan de samenwerking middels de beschikbaarstelling
van ambtenaren via de gemeenschappelijke voorziening politie. De aanwezigheid
van de directeur is dan ook niet in alle gevallen nodig. Het tweede lid van
artikel 36 staat er niet aan in de weg dat de directeur vaker dan vier keer
per jaar bij dit overleg aanwezig kan zijn of dat hij altijd wordt uitgenodigd.
 
 Deze leden vragen voorts wat met «regelmatig» wordt bedoeld.
 De regelmaat waarmee het overleg zal plaatsvinden, is afhankelijk van
het initiatief van de betrokkenen bij het overleg. Betrokkenen worden geacht
dit zelf te (kunnen) bepalen.
 Artikel 37
 De leden van de CDA-fractie stellen vast dat in dit artikel het bestaande
overleg tussen de betrokken ministers van de landen is gecodificeerd. Wat
wordt hier onder «regelmatig» verstaan?
 De regelmaat waarmee het overleg zal plaatsvinden, is afhankelijk van
het initiatief van de betrokkenen bij het overleg. Betrokkenen worden geacht
dit zelf te (kunnen) bepalen.
 
 Deze leden vragen of hun zienswijze klopt dat de Nederlandse korpsen in
het Europese deel niet onder dit overleg vallen.
 De zienswijze van de leden van de CDA-fractie is correct. Het overleg,
bedoeld in artikel 37, eerste lid, ziet alleen op de politie van Curaçao,
van Sint Maarten en van Bonaire, Sint Eustatius en Saba. Dit volgt uit het
voorgestelde artikel 2 van het voorstel.
 Artikel 38
 De leden van de CDA-fractie vragen of tegen een weigering op een verzoek
om bijstand nog iets is in te brengen, zoals een beroepsmogelijkheid.
 Het valt de leden van de VVD-fractie op dat de criteria voor afwijzing
van een verzoek om bijstand ruim zijn geformuleerd. Bij onwil kan daarop vrijwel
altijd beroep worden gedaan. Wie beslist er bij verschil van mening?
 
 De verantwoordelijke minister van het land waaraan bijstand wordt gevraagd,
beslist op het verzoek om bijstand. Aan een weigering gaat overleg met degene
die het verzoek heeft gedaan vooraf. Het voorstel voorziet niet in de mogelijkheid
van beroep tegen de weigering op een verzoek om bijstand. Los van de vraag
of dat passend zou zijn, is het niet nodig. De betrokken landen hebben de
intentie samen te werken onder andere door middel van onderlinge bijstand.
Er is geen reden te veronderstellen dat men redelijke verzoeken om bijstand
zal weigeren. In dit verband zij nog gewezen op artikel 36 van het Statuut
voor het Koninkrijk der Nederlanden: Nederland, de Nederlandse Antillen en
Aruba verlenen elkander hulp en bijstand.
 
 De leden van de VVD-fractie vragen of ten aanzien van het mandateren van
de bevoegdheid inzake het verzoek om bijstand vanuit de BES-eilanden de knoop
is doorgehakt.
 Nadere besluitvorming hierover zal vermoedelijk na de transitie plaatsvinden.
Er is geen dwingende noodzaak om hierover nu reeds besluiten te nemen.
 Artikel 39
 Uitwisseling van politiegegevens op grond van artikel 39, vierde respectievelijk
vijfde lid, zal mogelijk worden tussen enerzijds de politie van het Europese
deel van het Koninkrijk en anderzijds de politie van Curaçao respectievelijk
de politie Sint Maarten op het moment dat de bescherming van persoonsgegevens
in Curaçao en Sint Maarten afdoende is geregeld (artikel 58, tweede
lid). De leden van de CDA-fractie vragen wanneer sprake is van «afdoende
geregeld» en aan welke tijdschema wordt gedacht. Hoe gaat de uitwisseling
in de periode dat hiervan nog geen sprake is? Kan een uniforme regeling worden
voorgeschreven?
 In ambtelijke voorbereiding is een onderlinge regeling gebaseerd op de
artikelen 39 en 57. Deze zal het – na implementatie van de daarin opgenomen
verplichtingen van de landen – mogelijk maken gegevens uit te wisselen.
Na implementatie is tevens voldaan aan een afdoende regeling en kunnen het
vierde en vijfde lid van artikel 39 in werking treden. In de ontwerp-onderlinge
regeling is neergelegd dat de landsregelgeving ter implementatie in werking
kan treden op de dag dat de rijkswet in werking treedt. Indien deze termijn
wordt gehaald dan kunnen vanaf de datum van transitie gegevens worden uitgewisseld.
 
 Voor de BES-eilanden zullen in een apart wetsvoorstel bepalingen over
gegevensverwerking en -beheer worden opgenomen. De leden van de CDA-fractie
vragen of dit tot vertraging kan leiden en een slagvaardige opsporing en vervolging
kan frustreren?
 Voor de BES-eilanden wordt in het conceptwetsvoorstel Tweede Aanpassingswet
openbare lichamen Bonaire, Sint Eustatius en Saba geregeld dat de –
in het Europese deel van het Koninkrijk geldende – Wet politiegegevens
zoveel mogelijk van toepassing wordt. Dit concept-wetsvoorstel ligt thans
voor advies bij de Raad van State en heeft als beoogde datum van inwerkingtreding
de transitiedatum. Van vertraging zal geen sprake zijn.
 
 De leden van de MAN-fractie hebben grote bezwaren tegen artikel 39, vierde
en vijfde lid, indien het geplaatst wordt in de context en tegen de achtergrond
van het conceptvoorstel van Rijkswet personenverkeer. Deze leden zijn faliekant
tegen deze bepalingen gelet op het streven van het Nederlandse kabinet om
wet- en regelgeving in te voeren gericht op terugzending van zogenoemde Antilliaanse
probleemjongeren, registratie van personen op basis van etniciteit en het
aan banden leggen van het personenverkeer binnen het Koninkrijk. Zij menen
dat door de eis van intensieve uitwisseling van politiegegevens de voorgenomen
discriminatoire regelingen in de hand worden gewerkt.
 
 De regering benadrukt dat de uitwisseling van politiegegevens gericht
is op de uitoefening van de politietaken en dat de in artikel 39, vierde en
vijfde lid voorziene uitwisseling van politiegegevens op geen enkele wijze
gericht is op de terugzending van Antilliaanse probleemjongeren, de registratie
van personen op basis van etniciteit of het aan banden leggen van het personenverkeer
binnen het Koninkrijk. Iedere suggestie dat er sprake zou zijn van discriminatoire
regelingen acht de regering onjuist.
 Artikel 40
 De leden van de CDA-fractie vragen of met artikel 40 wordt gedacht aan
de kennis en kunde/inzet van de Politieacademie in Apeldoorn.
 Het is zeer wel denkbaar dat de Politieacademie geheel of gedeeltelijk
in de behoefte aan het politieonderwijs voorziet. Ook andere aanbieders van
politieonderwijs kunnen in aanmerking komen.
 
 Artikel 40 sluit niet uit dat ook met andere landen wordt samengewerkt.
De leden van de VVD-fractie vragen aan welke landen wordt gedacht.
 In het verbetertraject is overeengekomen dat eerst de gezamenlijke onderwijsbehoefte
wordt geïnventariseerd en daarna afspraken worden gemaakt over de organisatie
en inrichting van het politieonderwijs. Samenwerking op het gebied van het
politieonderwijs kan ook met andere landen, zoals bijvoorbeeld Aruba. Inkoop
van politieonderwijs en trainingen kan ook in andere landen in het Caribisch
gebied of bijvoorbeeld de Verenigde Staten.
 Artikel 48
 Het lokaal beheersoverleg is geregeld in het vijfde lid: de korpsbeheerder
overlegt regelmatig met de procureur-generaal en de korpschef over het beheer
van de politie. De leden van de CDA-fractie vragen wat met «regelmatig»
wordt bedoeld.
 De regelmaat waarmee het overleg zal plaatsvinden, is afhankelijk van
het initiatief van de betrokkenen bij het overleg. Betrokkenen worden geacht
dit zelf te (kunnen) bepalen.
 In ieder geval zullen de betrokkenen bijeen moeten komen voor het opstellen
van de begroting, het jaarverslag en eventueel andere jaarstukken.
 Artikel 55
 Binnen vijf jaar na inwerkingtreding van het onderhavige wetsvoorstel
dienen de betrokken ministers van de landen gezamenlijk een evaluatieverslag
te zenden aan de volksvertegenwoordigende lichamen van Curaçao en Sint
Maarten en de Staten-Generaal betreffende de doeltreffendeheid en de effecten
van de rijkswet in de praktijk.
 De Forsa Kòrsou-fractie acht het wenselijk en ook van groot belang
dat er in dit stadium gezamenlijk objectieve (toetsings)Criteria worden overeengekomen
of vastgesteld.
 
 De eerste aandacht van de regering gaat uit naar de totstandkoming van
de rijkswetten, de implementatie daarvan en de afgesproken verbetering van
de politieorganisatie. De landen zullen tijdig voor de evaluatie de criteria
vaststellen.
 
 De leden van de CDA-fractie zouden graag eerder op de hoogte worden gesteld
van de doeltreffendheid en effectiviteit van deze rijkswet.
 De in artikel 55 voorgeschreven evaluatie is gekoppeld aan de evaluatie
van de Regeling van taken en bevoegdheden van het Gemeenschappelijk Hof van
Justitie van Aruba, Curaçao, Sint Maarten en van Bonaire, Sint Eustatius
en Saba (Rijkswet Gemeenschappelijk Hof van Justitie) en de Regeling van de
inrichting, de organisatie en het beheer van de openbare ministeries van Curaçao,
van Sint Maarten en van Bonaire, Saba en Sint Eustatius en de samenwerking
daartussen (Rijkswet openbare ministeries van Curaçao, van Sint Maarten
en van Bonaire, Sint Eustatius en Saba). Een eerdere evaluatie op doeltreffendheid
en effectiviteit van deze rijkswet is niet goed mogelijk los van deze twee
rijkswetten. Daarbij komt dat om tot een goed oordeel over de
werking in praktijk te komen, wel een paar jaar ervaring met de regeling nodig
is.
 
 De leden van de fractie van de ChristenUnie hebben bij eerdere wetsvoorstellen
in zake de nieuwe staatkundige structuur aangegeven het te betreuren dat er
niet voor is gekozen om een horizonbepaling in die wetsvoorstellen op te nemen,
maar dat is volstaan met een evaluatiebepaling. Een evaluatie is naar hun
mening van een ander kaliber dan een horizonbepaling en houdt minder druk
op de ketel om te bezien hoe de tijdelijke structuur zo spoedig mogelijk omgezet
kan worden in een effectieve en constitutioneel zuiverder vaste structuur.
Deze leden vragen ook hier om een toelichting op het niet opnemen van een
horizonbepaling en in te gaan op de hiervoor staande overweging.
 
 Het voorliggende voorstel regelt de inrichting, de organisatie, het gezag
en het beheer van de politie van Curaçao, van Sint Maarten en van Bonaire,
Sint Eustatius en Saba. De betrokkenen hebben ervoor gekozen de wet die deze
belangrijke materie regelt uitsluitend op basis van consensus te kunnen wijzigen
en beëindigen. Als deze rijkswet zou komen te vervallen zonder dat er
iets anders voor in de plaats komt, zou er geen wettelijke regeling meer bestaan
die dit regelt. Dat is uiteraard onwenselijk.
 Artikel 56
 In dit artikel wordt verwezen naar een evaluatie, «bedoeld in artikel
54». Is dit de evaluatie, bedoeld in artikel 55, vragen de leden van
de CDA-fractie.
 In het voorgestelde artikel 56 wordt abusievelijk verwezen naar artikel
54. Dit moet inderdaad artikel 55 zijn. Bij nota van wijziging wordt dit gewijzigd.
 
 De minister van Justitie,
 E. M. H. Hirsch Ballin
 
 
 
 
 Kamerstukken II 2009/10, 31 568, nr. 55.
 
 
 Kamerstukken 2009/10 32 207, nr. 2.
 
 
 Kamerstukken 2009/10 31 568, nr. 61.
 
 
 Kamerstukken 2008/09 32 018 (R 1885), nr. 3, blz. 8–9.
 
 
 Kamerstukken II 2008/09, 32 020 (R 1887), nr. 2.
 
 
 Kamerstukken II 2009/10, 32 207, nr. 2.
 
 
 Kamerstukken II 2008/09, 32 019 (R 1886), nr. 3, blz. 9.
 
 
 Kamerstukken 2009/10 31 568, nr. 61.