De situatie in voormalig Joegoslavië; Verslag algemeen overleg op 15 december 1999 over de toekomstige Nederlandse militaire presentie op de Balkan
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-09 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 22181, nr. 307

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

28-01-2000

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1999-2000

22181 nr. 307

12-01-2000

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamVragen en opmerkingen uit de commissiesAntwoord van de regeringOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 22181Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 25 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
22 181De situatie in voormalig Joegoslaviënr. 307VERSLAG VAN EEN ALGEMEEN OVERLEGVastgesteld 12 januari 2000De vaste commissie voor Defensie1 en de vaste
commissie voor Buitenlandse Zaken2 hebben op 15
december 1999 overleg gevoerd met minister De Grave van Defensie en staatssecretaris
Benschop van Buitenlandse Zaken over de toekomstige Nederlandse
militaire presentie op de Balkan.Van dit overleg brengen de commissies bijgaand beknopt verslag uit.Vragen en opmerkingen uit de commissiesDe heer Blaauw (VVD) was er zeer verheugd
over in de brief van de ministers te lezen dat de troepen in Bosnië zullen
worden geherstructureerd. Hij achtte het tevens een wijs besluit van de regering
om de troepen in Kosovo te verminderen. Op deze wijze wordt rationeler met
personeel en materieel omgegaan. In welke mate en vorm zal Nederland nog een
helikopterbijdrage leveren? Is er zicht op verandering in de te omvangrijke
politietaak van KFOR? Wordt ervoor gezorgd dat de kwaliteit van de geleverde
politiesterkte voldoende is? Heeft de regering kennisgenomen van de studie
naar de «legal system monitoring unit» in Kosovo? Zo ja, wat is
de stand van zaken? In Kosovo dienen de verkiezingen niet te vroeg plaats
te vinden zoals in Bosnië is gebeurd.De heer Valk (PvdA) kon zich verenigen met
de concentratie op de troepen in Bosnië. Kan de minister de besluitvorming
terzake toelichten? Speelden problemen op het gebied van rotatiemogelijkheden ook een rol
bij dit besluit? Zo ja, waarom staat dit niet in de brief? Kan meer informatie
worden verstrekt over het internationale overleg dat over de herstructurering
heeft plaatsgevonden? Hoe heeft KFOR op het besluit gereageerd? Is er van
tevoren overleg gevoerd met Duitsland en hoe reageerde het? Zijn er afspraken
gemaakt die gelden bij een eventuele verslechtering van de veiligheidssituatie
in Kosovo? Welke gevolgen heeft het besluit voor de sterkte van KFOR? Bij
instemming met dit besluit is het voor de PvdA-fractie overigens niet van
doorslaggevend belang dat Nederland een grotere rol zou kunnen gaan voeren
in de bevelvoering in Bosnië, aangezien veiligheid en efficiëntie
vooropstaan. Hoe verhoudt de voorgenomen reductie van SFOR zich tot met name
de veiligheidssituatie in Bosnië? Ook de PvdA-fractie had grote twijfels
bij te snelle verkiezingen in Kosovo. Hoe staat het met de ontplooiing van
de toegezegde politiesterkte aldaar, mede met het oog op de toenemende criminalisering?
Kan het kabinet een evaluatie verzorgen van de effecten van de sancties tegenover
Servië, zowel op de bevolking als op de politieke situatie?De heer Van der Knaap (CDA) vroeg hoe de keuze
voor concentratie op Bosnië tot stand is gekomen. In hoeverre was dit
een wens van Nederland en heeft de NAVO hierin een rol gespeeld? Is het juist
dat het Verenigd Koninkrijk zich zal terugtrekken uit Bosnië? Is er dan
nog wel sprake van een gelijkwaardige presentie op de Balkan van Canada, Nederland
en het Verenigd Koninkrijk, mede gezien de gelijkwaardige verdeling over deze
drie landen van de bevelvoering? Kan duidelijkheid worden verschaft over het
gebied waarin Nederland gesitueerd zal zijn? Is de opdracht om vluchtelingen
te begeleiden bij hun terugkeer naar minderheidsgebieden wel uitvoerbaar voor
de Nederlandse troepen? Welke risico's loopt de «multinational division
south-west»? Hoe zullen de aangekondigde geleidelijke verkleining en
uiteindelijke terugtrekking uit Bosnië verlopen? Wat is het Nederlandse
uitgangspunt bij het vaststellen van de omvang van de troepen tijdens de verkleining?
Zal de omvang gelijk afnemen met die van andere landen? Wanneer wordt de verkleining
ingezet? Wanneer wordt volledige terugtrekking verwacht? Kan de minister al
aangeven welke eenheden hij naar Bosnië zal sturen? Zal de Kamer nog
worden gevraagd om definitieve instemming met de uiteindelijke vorm van de
Nederlandse bijdrage aan SFOR? Zullen er militairen die nu in Kosovo opereren
doorstromen naar Bosnië? Hoe zal de nazorg van militairen uit Kosovo
verlopen? Hoe zullen de CIMIC-activiteiten (civiel-militaire samenwerking)
verder verlopen als de Nederlandse militairen uiteindelijk Kosovo zullen verlaten?
Hoe zullen opgebouwde zakelijke contacten in Kosovo worden overgedragen? Kan
de minister schetsen hoe momenteel de situatie in Kosovo is? Welke troepen
zullen daar daadwerkelijk achterblijven? In welke mate zal KFOR worden gereduceerd
en op grond van welke afwegingen? De heer Van der Knaap ondersteunde de uitspraken
van de heren Blaauw en Valk over de politiesterkte in Kosovo. Welke rol heeft
Nederland hierin? Kan nadere informatie worden verstrekt over de situatie
in Montenegro?De heer Van Middelkoop (GPV) benadrukte mede
namens de fractie van de RPF dat het verstandig is om het besluit tot reductie
en concentratie te nemen, niet alleen omdat dit doelmatig is, maar ook omdat
Kosovo voor KFOR gevaarlijk gebied aan het worden is. Is dit besluit in de
NAVO besproken, of misschien in de gemeenschappelijke raad waarvan ook Rusland
deel uitmaakt? Wie vult het gat op dat Nederland laat vallen? Zal niet het
beeld ontstaan dat Nederland zijn ambities niet meer kan waarmaken en zich
om financiële redenen concentreert op de taken in Bosnië? Is het
juist dat uitbreiding van de Nederlandse SFOR-bijdrage in 2000 plaatsvindt
onder het bestaande mandaat? Wat wordt precies bedoeld met de risico's die
zijn verbonden aan de gezamenlijke eindverantwoordelijkheid van
Canada, Nederland en het Verenigd Koninkrijk voor de «multinational
division south-west? Waarom moeten de tekorten op de begroting voor vredesoperaties
worden opgevangen binnen het non-ODA-gedeelte van de HGIS (homogene groep
voor internationale samenwerking)? Ten koste van welke andere activiteiten
zal dit gaan?De heer Harrewijn (GroenLinks) had moeite
met de typisch Nederlandse motieven die ten grondslag liggen aan beëindiging
van KFOR en concentratie op SFOR: doelmatigheid, zichtbaarheid en invloed
op de bevelvoering. Hij had een uitvoeriger veiligheidsanalyse van de situatie
in Kosovo verwacht, alsmede een motivatie waarbij wordt gedacht vanuit de
betrokken bevolking. Hoe zullen de civiele activiteiten worden voortgezet
en wat zal er gebeuren met de Nederlandse aandacht voor Kosovo na de militaire
terugtrekking? Houdt het besluit tot concentratie op SFOR een totale afbouw
in van de Nederlandse militaire aanwezigheid of blijven er nog troepen in
specifieke gebieden? Wordt geopereerd vanaf de bestaande bases of komen er
bases bij? Wat betekent deze concentratie voor Sarajevo? Zal uitbreiding van
SFOR plaatsvinden voor met name staftaken of ook voor andere taken? Het verbaasde
de heer Harrewijn dat het toetsingskader niet is gebruikt bij de voorgenomen
herschikking van de presentie.Mevrouw Van 't Riet (D66) had tijdens een
bezoek aan Kosovo en Bosnië in september begrepen dat sprake zou zijn
van een uitbreiding van de Nederlandse bijdrage aan SFOR naar iets meer dan
1200 manschappen. Wat is er sindsdien gebeurd dat nu wordt uitgebreid tot
tussen 1500 en 1700? In hoeverre heeft Nederland zich ingezet om ook in Kosovo
te kunnen blijven of zich daar te concentreren? Hoe is de discussie hierover
verlopen? Is niet uit Nederlands belang gekozen voor concentratie op SFOR?
Verliest Nederland door deze keuze niet zijn positie in de Europese discussie
over de Balkan? Is hier wel sprake van een keuze? De zaak lijkt immers beklonken
doordat de NAVO heeft aangegeven dat geen behoefte is aan Nederlandse troepen
in Kosovo.Antwoord van de regeringDe minister gaf allereerst aan dat sommige
vragen niet te beantwoorden zijn omdat daarover nog geen duidelijkheid bestaat.
Hij zegde toe de Kamer te informeren zodra helder is wat er precies zal gebeuren,
om welke gebieden het gaat en welke uitwerking de veranderingen zullen hebben.Hij verbaasde zich over de door de Kamer geuite gedachte dat Nederland
de gemakkelijkste weg zou hebben gekozen. Aan de hand van een veiligheidsanalyse
is internationaal immers vastgesteld dat meer dan voldoende redenen aanwezig
waren om over te gaan tot een reductie van het aantal eenheden in Bosnië.
Dit gebeurde overigens in volstrekte overeenstemming met wat altijd het beleid
is geweest, namelijk vermindering van militaire eenheden zodra dat mogelijk
was en vervanging daarvan door civiele hulp. Dit geldt voor zowel Bosnië
als Kosovo. Nederland werd indertijd betrokken bij het internationale overleg
na een nadrukkelijk verzoek van de toenmalige Engelse minister van Defensie,
de huidige secretaris-generaal van de NAVO, Robertson. Uit dit overleg zijn
de reductie van KFOR en de concentratie op SFOR voortgekomen. Aangezien een
groot aantal landen, overigens om redenen waarover alleen gespeculeerd kan
worden, in Kosovo wilde blijven opereren, heeft de Nederlandse regering aangegeven
dat de situatie in Bosnië rechtvaardigt dat de internationale gemeenschap
daar moest blijven meewerken aan het proces van stabilisatie. Na overleg heeft
zij ervoor gekozen de aandacht en verantwoordelijkheid op Bosnië te concentreren, waardoor tevens de middelen zo doelmatig mogelijk zouden kunnen worden
ingezet. Dit houdt niet in dat de Nederlandse regering Kosovo minder belangrijk
vindt. Civiel blijft Nederland zeer actief in Kosovo. Duitsland heeft vanaf
het begin de Nederlandse opvatting gesteund.Bij de HGIS zal worden aangegeven wat deze keuze financieel inhoudt, waarbij
de spelregels worden gehanteerd die voor de HGIS gelden. De minister van Buitenlandse
Zaken zal terzake nadere voorstellen aan de Kamer voorleggen. Er zullen ook
afspraken worden gemaakt over de verdeling van de eindverantwoordelijkheid
voor de «multinational division south-west». Dit geldt tevens
voor de nieuwe gebiedsindeling, die gericht zal zijn op het gebied van de
Bosnische federatie. Het zal gaan om één versterkt pantserinfanteriebataljon
inclusief genieondersteuning, met daarbij explosievenopruiming, verzorging,
divisietroepen en staf. Er bestaat nog onduidelijkheid over aantal en soort
helikopters. Zodra alle details zijn vastgelegd in het «memorandum of
understanding», waarbij uiteraard het toetsingskader wordt gehanteerd,
zal de Kamer antwoord krijgen op haar specifieke vragen. Met de Engelsen en
Canadezen is overigens reeds afgesproken dat onverhoopte problemen gezamenlijk
zullen worden opgelost.Formeel gezien zal het voorstel voor de definitieve vorm van de Nederlandse
bijdrage passen binnen het mandaat dat de Kamer reeds heeft gegeven, zodat
geen nieuw mandaat of formele instemming nodig is. De minister was echter
bereid het voorstel te zijner tijd met de Kamer te bespreken.De belangen van betrokkenen zouden niet moeten worden beoordeeld vanuit
een specifiek Nederlands oogpunt, maar vanuit de gezamenlijke mogelijkheden
van de internationale gemeenschap. Het gaat meer om de vraag of het verantwoord
wordt geacht om mee te werken aan een reductie van de eenheden. Naar de mening
van de minister kan deze vraag bevestigend worden beantwoord. Hij benadrukte
dat de nu voorgenomen reductie reeds aan het begin van de vredesoperatie was
aangekondigd. De hoofdlijn van het beleid was en is dat militaire aanwezigheid
moet worden verminderd en uiteindelijk totaal teruggebracht wanneer dat verantwoord
mogelijk is, aangezien dit beter is voor de normalisatie van de verhoudingen
in het desbetreffende gebied. Hiertoe zal de veiligheidssituatie regelmatig
worden geanalyseerd. Indien de situatie in Bosnië of Kosovo verslechtert,
is een strategische reserve voorhanden waaraan ook Nederland deelneemt. Indien
een totaal nieuwe situatie ontstaat in beide of een van beide gebieden, zal
de internationale gemeenschap opnieuw moeten overwegen welke bijdragen geleverd
kunnen worden om de dan ontstane problemen op te lossen.Kernpunt van de CIMIC-activiteiten blijft dat militaire ondersteuning
wordt geboden voorzover daaraan behoefte bestaat bij de civiele implementatie.De staatssecretaris gaf aan dat niet wordt
verwacht dat de betrokkenheid bij de situatie in de Balkan verandert of vermindert
op grond van de verschuiving van de Nederlandse militaire aanwezigheid van
Kosovo naar Bosnië. Ook de Nederlandse positie zal naar verwachting geen
verandering ondergaan. Zowel personeel als financieel draagt Nederland in
belangrijke mate bij aan UNMIK (United Nations Mission in Kosovo). Deze bijdrage
zal in de komende jaren worden voortgezet, mede in het kader van het stabiliteitspact,
dat geldt voor de Balkan als geheel.De zorg van de Kamer over de civiele situatie in Kosovo is terecht. Onder
leiding van de heer Kouchner staan de VN voor de opgave om het bestuur en
het veiligheidsapparaat van Kosovo in te richten. Kort voor het algemeen overleg
is vernomen dat een akkoord is gesloten tussen UNMIK en vertegenwoordigers
uit Kosovo over een nieuwe «joint administrative structure», waarmee
een nieuwe fase is aangebroken voor het bestuur van Kosovo. De veertien «departementen»
zullen gemeenschappelijk worden aangestuurd door vertegenwoordigers van VN
en Kosovo, onder leiding van de heer Kouchner, die momenteel bovendien
werkt aan de opstelling van een nieuw systeem van rechtshandhaving. Deze ontwikkeling
zou een positief effect kunnen hebben op de veiligheidssituatie en de opbouw
van de rechtsstaat. De staatssecretaris hoopte dat dit het geval zal zijn,
gezien de huidige te geringe politiesterkte waarin slechts in laag tempo verandering
komt. De screening voor de politieopleiding gebeurt overigens zo scherp mogelijk,
opdat wordt voorkomen dat minder betrouwbare personen zullen worden opgeleid.Op dit moment wordt gewerkt aan de vorming van een centraal kiescomité
dat de verkiezingen moet overzien. Voorts wordt, samen met de «International
Foundation for Election Systems», een plan opgesteld voor de verkiezingen.
Binnen UNMIK wordt bezien hoe de kiezersregistratie georganiseerd dient te
worden. Duidelijk is dat in de eerste helft van 2000 nog geen verkiezingen
kunnen worden gehouden. Wil men deze in de tweede helft van 2000 laten plaatsvinden,
dan zou op 1 juli het kiesregister gereed moeten zijn. Er is nog geen datum
genoemd, laat staan vastgesteld. De voorbereidingen van de verkiezingen zullen
goed in de gaten worden gehouden, mede omdat een goede timing van groot belang
is; als zij te vroeg worden gehouden kan het mis gaan en te laat zou niet
goed zijn voor de legitimatie van de structuren.Tijdens de begrotingsbehandeling is toegezegd dat het sanctiewapen in
algemene zin zal worden geëvalueerd, waarbij de regering reeds heeft
aangegeven dat de huidige sancties ten aanzien van Servië vallen onder
de «smart sanctions». Het rapport van commissaris Patten zal ingaan
op de positieve effecten voor het regime van mogelijke opheffing van de luchtvaartboycot
tegen Servië. Er zijn enkele wijzigingen aangebracht in het olie-embargo,
maar voorts wil het kabinet vasthouden aan het huidige sanctiepakket.Na het incident in Montenegro is de situatie inmiddels weer genormaliseerd.Bij de prioriteitendiscussie in het kader van de Voorjaarsnota zal worden
teruggekomen op de middelen voor vredesoperaties. Het moet duidelijk zijn
dat de tekorten zullen worden opgevangen binnen het non-ODA-gedeelte van de
HGIS. Het voorziene bedrag voor voortzetting van de operaties in Bosnië
en Kosovo wordt lager, waardoor het budgettaire probleem in elk geval kleiner
wordt. Te zijner tijd zal worden aangegeven op welke wijze het inpassingsprobleem
in de meerjarenraming zal worden opgelost.De voorzitter van de vaste commissie voor Defensie,ValkDe voorzitter van de vaste commissie voor Buitenlandse Zaken,De BoerDe griffier van de vaste commissie voor Defensie,De LangeXNoot1Samenstelling: Leden: Van den Berg (SGP), Apostolou (PvdA), Hillen (CDA),
Zijlstra (PvdA), Valk (PvdA), voorzitter, Hessing (VVD), ondervoorzitter,
Hoekema (D66), Essers (VVD), Van Ardenne-van der Hoeven (CDA), Van den Doel
(VVD), Stellingwerf (RPF), Verhagen (CDA), M. B. Vos (GroenLinks),
Van 't Riet (D66), De Haan (CDA), Koenders (PvdA), Van der Knaap (CDA),
Harrewijn (GroenLinks), Van Bommel (SP), Albayrak (PvdA), Herrebrugh (PvdA),
Balemans (VVD), Niederer (VVD), Timmermans (PvdA), Oplaat (VVD).Plv. leden: Dittrich (D66), Arib (PvdA), Leers (CDA), Swildens-Rozendaal
(PvdA), Van Oven (PvdA), Weisglas (VVD), Ter Veer (D66), Passtoors (VVD),
Eurlings CDA), Blaauw (VVD), Van Middelkoop (GPV), Van der Hoeven (CDA), Vendrik
(GroenLinks), Lambrechts (D66), Eisses-Timmerman (CDA), Hindriks (PvdA), Ross-van
Dorp (CDA), Karimi (GroenLinks), Marijnissen (SP), Van Gijzel (PvdA), Duivesteijn
(PvdA), Wilders (VVD), E. Meijer (VVD), Dijksma (PvdA), Van Baalen (VVD).XNoot2Samenstelling: Leden: Blaauw (VVD), Weisglas (VVD), Van den Berg (SGP),
Ter Veer (D66), Apostolou (PvdA), Van Middelkoop (GPV), Hillen (CDA), Valk
(PvdA), ondervoorzitter, Hessing (VVD), Hoekema (D66), Dijksma (PvdA), Van
Ardenne-van der Hoeven (CDA), Van den Doel (VVD), Verhagen (CDA), Marijnissen
(SP), M. B. Vos (GroenLinks), Koenders (PvdA), Van der Knaap (CDA),
Karimi (GroenLinks), Bussemaker (PvdA), De Boer (PvdA), voorzitter, Ross-van
Dorp (CDA), Timmermans (PvdA), Remak (VVD), Wilders (VVD).Plv. leden: Dijkstal (VVD), Van Baalen (VVD), De Graaf (D66), Van 't Riet
(D66), Belinfante (PvdA), Rouvoet (RPF), Visser-van Doorn (CDA), Zijlstra
(PvdA), Cherribi (VVD), Scheltema-de Nie (D66), Gortzak (PvdA), De Haan (CDA),
Snijder-Hazelhoff (VVD), Eurlings (CDA), Van Bommel (SP), Harrewijn (GroenLinks),
Albayrak (PvdA), Van den Akker (CDA), Rosenmöller (GroenLinks), Duivesteijn
(PvdA), Van Oven (PvdA), Leers (CDA), Feenstra PvdA), Patijn (VVD), Balemans
(VVD). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-22181-307.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl