Invoeringswet nieuwe en gewijzigde arbeidsongeschiktheidsregelingen; Advies en nader rapport
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-11 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 24776, nr. A

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer

21-06-1996

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1995-1996

24776 nr. A

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamOverige puntenOndertekeningLichaamOndertekeningBijlage bij het advies van de Raad van State van 15 maart 1996, no.
W12.95.0700, met redactionele kanttekeningen die de Raad in overweging geeft.WetsvoorstelMemorie van toelichting
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 24776Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 60 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
24 776Overgangs- en invoeringsrecht voor de totstandkoming van de Wet premiedifferentiatie
en marktwerking bij arbeidsongeschiktheidsverzekeringen, de Wet arbeidsongeschiktheidsverzekering
zelfstandigen en de Wet arbeidsongeschiktheidsvoorziening jonggehandicapten
(Invoeringswet nieuwe en gewijzigde arbeidsongeschiktheidsregelingen)AADVIES RAAD VAN STATE EN NADER RAPPORT1Hieronder zijn opgenomen het advies van de Raad van State d.d. 15 maart
1996 en het nader rapport d.d. 13 juni 1996, aangeboden aan de Koningin door
de staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid. Het advies van de
Raad van State is cursief afgedrukt. Bij Kabinetsmissive van 2 januari 1996, no. 95.008914, heeft Uwe Majesteit,
op voordracht van de Staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid,
bij de Raad van State ter overweging aanhangig gemaakt het voorstel van wet
met memorie van toelichting, houdende invoering van de Wet premiedifferentiatie
en marktwerking bij arbeidsongeschiktheidsverzekeringen, de Wet arbeidsongeschiktheidsverzekering
zelfstandigen en de Wet arbeidsongeschiktheidsvoorziening jonggehandicapten
(Invoeringswet premiedifferentiatie en marktwerking bij arbeidsongeschiktheidsverzekeringen).Blijkens de mededeling van de Directeur van Uw kabinet van 2 januari 1996,
no. 95.008914, machtigde Uwe Majesteit de Raad van State zijn advies inzake
het bovenvermelde voorstel van wet rechtstreeks aan mij te doen toekomen.
Dit advies, gedateerd 15 maart 1996, nr. W12.95.0700, bied ik U hierbij aan.Naar aanleiding van het advies van de Raad van State merk ik het volgende
op.1. Algemeen.Bij Kabinetsmissive van 2 januari 1996 is een voorstel van wet houdende
een Ontwerp-Invoeringswet premiedifferentiatie en marktwerking bij arbeidsongeschiktheidsverzekeringen
aan de Raad van State ter advisering voorgelegd. De regering heeft met dit
voorstel op een aantal punten wijziging aangebracht in het reeds eerder, bij
Kabinetsmissive van 17 mei 1995 aan de Raad ter advisering voorgelegde, gelijknamige
voorstel van wet. Op voorstel van de Staatssecretaris van Sociale Zaken en
Werkgelegenheid heeft Uwe Majesteit de Raad verzocht het laatstgenoemde voorstel
van wet buiten verdere behandeling te laten.2. Samenhang met andere wetsvoorstellen.Het wetsvoorstel betreft een invoeringswet die, naast een reeks bepalingen
van min of meer wetstechnische aard, bepalingen met betrekking tot nieuwe
gevallen bevat die ingrijpende gevolgen kunnen hebben voor bepaalde groepen
arbeidsongeschikten. Daarmee vormt de voorgestelde invoeringswet een belangrijk
sluitstuk van een stelsel, waarvan enkele afzonderlijke gedeelten worden geregeld
in drie afzonderlijke wetsvoorstellen:1°. Het voorstel Premiedifferentiatie en marktwerking bij arbeidsongeschiktheidsverzekeringen
(Pemba), dat een ingrijpend gewijzigd WAO-stelsel voor arbeidsongeschikte
werknemers bevat. De Raad heeft over dit wetsvoorstel geadviseerd op 22 februari
1996, advies no. W12.95.0699. Indien de regering dat advies geheel of gedeeltelijk
overneemt en in samenhang daarmee de Algemene Arbeidsongeschiktheidswet (AAW)
in enigerlei vorm blijft bestaan, heeft dit naar het oordeel van de Raad ingrijpende
gevolgen, ook voor dit voorstel. In het navolgende beperkt de Raad zich tot
het voorstel, zoals dat thans voorligt.2°. Het voorstel van Wet arbeidsongeschiktheidsverzekering zelfstandigen
(WAZ). Met dit wetsvoorstel wordt beoogd een sociale verzekering voor zelfstandigen
in te voeren ter vervanging van de AAW. Over dit wetsvoorstel brengt de Raad
heden advies uit onder no.W12.95 0701.3°. Het voorstel van Wet arbeidsongeschiktheidsvoorziening jonggehandicapten
(Wajong), eveneens ter compensatie van het vervallen van de AAW. Dit wetsvoorstel
voorziet in sociale uitkeringen en voorzieningen voor jonggehandicapten en
studerenden die uit de algemene middelen zullen worden bekostigd. Over dit
voorstel brengt het college heden advies uit onder no. W12.95.0698.De genoemde wetsvoorstellen bieden, samen met de inhoudelijke bepalingen
van de onderhavige invoeringswet, een verbrokkeld geheel aan arbeidsongeschiktheidsregelingen.
De Raad is hier reeds op ingegaan in punt 3 van zijn advies over het wetsvoorstel
Pemba. In de adviezen die de Raad heden uitbrengt vraagt hij opnieuw aandacht
voor deze verbrokkeling en voor de gevolgen daarvan. In het onderhavige wetsvoorstel
speelt dit met name bij de leef- en werkvoorzieningen voor langdurig arbeidsongeschikten.De Raad dringt erop aan, mede in het belang van de verdere behandeling
van de wetsvoorstellen, dat op overzichtelijke wijze naar voren wordt gebracht
wat het nieuwe stelsel aan rechten en plichten voor de belanghebbenden inhoudt.
Het verdient aanbeveling de gevolgen van de wetsvoorstellen zichtbaar te maken
in een samenhangend overzicht dat alle genoemde wetsvoorstellen omvat. Daarbij
kan op overzichtelijke wijze duidelijk worden gemaakt voor welke categorieën
personen veranderingen zullen ontstaan door het voorgestelde nieuwe sociale
stelsel en van welke aard die veranderingen zullen zijn. Dat overzicht zou
onder meer betrekking moeten hebben op de wijzigingen die de wetsvoorstellen
zullen meebrengen voor de toekomstige verstrekking van leef- en werkvoorzieningen.
Op die wijzigingen – die in het bijzonder aan de orde komen in de Invoeringswet –
gaat de Raad hierna in.2. Naar aanleiding van de aanbeveling van de Raad om de gevolgen van de
voorgestelde wijzigingen in de arbeidsongeschiktheidsverzekeringen zichtbaar
te maken in een samenhangend overzicht is een daartoe strekkend overzicht
aan het algemene deel van de memorie van toelichting toegevoegd (paragraaf
3.5.).3. VoorzieningenHet college gaat hierna in op het nieuwe stelsel van voorzieningen,
zoals dit onder andere over de in het vorige punt vermelde wetsvoorstellen
wordt verspreid en zoals dit met name blijkt uit de Invoeringswet Pemba en
de bijbehorende toelichting.a. De voorgestelde wijzigingenUit paragraaf 2.2 van de memorie van toelichting blijkt dat de veranderingen
in het stelsel van werk- en leefvoorzieningen voor langdurig arbeidsongeschikten
in nieuw optredende gevallen zullen leiden tot de volgende wijzigingen.Van de voorzieningen worden de faciliteit van de blindengeleidehond –
indien deze een zuivere leefvoorziening is – en die van de doventolk
overgeheveld naar het domein van het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn
en Sport. Deze voorzieningen zullen worden verstrekt op basis van een regeling
op het terrein van de Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten (AWBZ) die thans
nog in voorbereiding is.Voor de overige voorzieningen zullen de WAZ, de Wajong en het publieke
deel van het nieuwe WAO-stelsel elk afzonderlijk een eigen regeling bevatten.
Daarnaast wordt het voor het private deel van het nieuwe WAO-stelsel in principe
mogelijk om de verstrekking van voorzieningen te laten variëren van polis
tot polis en daarmee van werkgever tot werkgever.b. Voorzieningen en belanghebbendenDeze nieuwe opzet roept in het bijzonder problemen op voor de volgende
twee groepen belanghebbenden.– Problemen rijzen voor arbeidsongeschikten met een werkgever
in het private deel van het nieuwe WAO-stelsel die voor voorzieningen aangewezen
zullen zijn op een verzekeraar of een pensioenfonds. In paragraaf 2.2 van
de memorie van toelichting wordt erop gewezen dat aan private instanties –
de verzekeraars en pensioenfondsen – geen wettelijke voorwaarden worden
opgelegd en dat daarmee de voorzieningenverstrekking niet tot het pakket directe
polisvoorwaarden behoort dat in de verzekeringsovereenkomst moet worden opgenomen.
Binnen het private deel van het nieuwe stelsel zal het beschikbaar stellen
van voorzieningen afhankelijk worden gesteld van thans nog onbekende contractuele
bepalingen tussen werkgevers enerzijds en verzekeraars anderzijds. Dit kan
tot concrete problemen leiden voor zover de verzekeraars op basis van hun
kosten-batenanalyse niet besluiten tot het doen verstrekken van leef- of werkvoorzieningen
aan verzekerde werknemers. Voor een verdere bespreking van deze problematiek
verwijst de Raad naar punt 12 van zijn advies over Pemba.– Problemen ontstaan eveneens voor enkele categorieën
nieuwe gevallen die als gevolg van de afschaffing van de AAW en de invoering
van twee afzonderlijke regelingen voor zelfstandigen en jonggehandicapten
geen aanspraken op voorzieningen zullen krijgen. Het gaat – kort gezegd –
om personen die geen werknemer noch zelfstandige noch jonggehandicapte of
student zijn. De Raad is in zijn adviezen over de WAZ en de Wajong, die gelijktijdig
met dit advies worden uitgebracht (adviezen no. W12.95 0701 en no. W12.95.0698),
ingegaan op het verlies van uitkeringsrechten van deze categorieën.c. Verspreide bepalingen inzake voorzieningenMet de invoering van het nieuwe stelsel wordt de toekenning van voorzieningen
in de WAO- en de AAW-sfeer verspreid over de WAO, de WAZ en de Wajong, alsmede
de AAW, voor zover die voor sommige gevallen nog blijft gelden. Verder kunnen
in het private deel van het nieuwe stelsel uiteenlopende contractuele regelingen
over de verstrekking van voorzieningen worden aangegaan tussen enerzijds werkgevers
en anderzijds verzekeraars en pensioenfondsen. Er is al met al sprake van
een grote versnippering over een groot aantal regelingen. Deze ontwikkeling
komt niet overeen met de integrale benadering van de hulpvragen in de woon-
en leefsfeer en bij behoefte aan zorg die naar voren is gebracht in de memorie
van toelichting, behorende bij de Wet voorzieningen gehandicapten (WVG). Daar
nam de regering het standpunt in dat overlapping en het opeenvolgend of gelijktijdig
verstrekken van gelijksoortige voorzieningen krachtens verschillende wettelijke
regelingen moet worden voorkomen (kamerstukken II 1992/93, 22 815, nr.
3, paragraaf 2, eerste alinea).Zoals blijkt uit paragraaf 2.2 van de toelichting bij het onderhavige
wetsvoorstel, wordt met dit wetsvoorstel een andere weg gevolgd, die ertoe
kan leiden dat omvang en inhoud van de aanspraken op voorzieningen uiteen
gaan lopen. Dit brengt het gevaar mee dat bij de verstrekking van voorzieningen
verschillen in behandeling ontstaan die niet kunnen worden verklaard door
verschillen tussen de betrokken personen. Daar komt bij dat het voor de betrokkenen
wel heel moeilijk wordt na te gaan onder welke omstandigheden zij recht hebben
op welke voorzieningen.Gelet op wat hiervoor onder a, b en c is opgemerkt beveelt de Raad
daarom aan de verspreide regelingen voor leef- en werkvoorzieningen goed op
elkaar af te stemmen en deze voorzieningen zoveel mogelijk samen te brengen
in één of twee regelingen. In dit verband kan worden gedacht
aan de AWBZ, de WVG of aan de Wet arbeid gehandicapte werknemers (WAGW), die
ingevolge artikel XLV reeds wordt aangepast ingevolge de voorgestelde intrekking
van de AAW.Tevens adviseert de Raad de onder a bedoelde regeling ter uitvoering
van de AWBZ op zo kort mogelijke termijn te ontwerpen, opdat daarmee rekening
kan worden gehouden bij de parlementaire behandeling van het onderhavige wetsvoorstel.3. De Raad is van oordeel dat de nieuwe opzet in het stelsel van werk-
en leefvoorzieningen voor langdurig arbeidsongeschikten voor twee groepen
belanghebbenden problemen oplevert.Voorts beveelt de Raad aan de verspreide regelingen voor leef- en werkvoorzieningen
goed op elkaar af te stemmen en deze voorzieningen zoveel mogelijk samen te
brengen in één of twee regelingen, waarbij de Raad de Algemene
Wet Bijzondere Ziektekosten (AWBZ), de Wet voorzieningen gehandicapten (Wvg)
en de Wet arbeid gehandicapte werknemers (Wagw) met name noemt.Ten slotte adviseert de Raad de regeling inzake de overheveling van de
blindengeleidehond – indien deze een zuivere leefvoorziening is –
en de doventolk naar het domein van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS)
op zo kort mogelijke termijn te ontwerpen.Naar het oordeel van het kabinet zijn de door de Raad gesignaleerde problemen
inmiddels ondervangen. De Raad signaleerde, op basis van de hem voorgelegde
wetsvoorstellen en onder verwijzing naar punt 12 van zijn advies over het
wetsvoorstel Premiedifferentiatie en marktwerking bij arbeidsongeschiktheidsverzekeringen
(Pemba), allereerst problemen voor arbeidsongeschikten met een werkgever in
het private deel van het nieuwe WAO-stelsel die voor voorzieningen zijn aangewezen
op een verzekeraar of een pensioenfonds. Mede naar aanleiding van het advies
van de Raad over Pemba is de mogelijkheid van uitstappen vervallen en vervangen
door de mogelijkheid tot eigen-risicodragen. Deze aanpassing van het wetsvoorstel
Pemba heeft uiteraard ook gevolgen voor de voorzieningen. Onder verwijzing
naar punt 12 van het nader rapport bij het wetsvoorstel Pemba merkt het kabinet
op dat in geval van eigen-risicodragen het primaat tot het inzetten van voorzieningen
bij de eigen-risicodragende werkgever ligt, waarbij deze ook zorg zal moeten
dragen voor de financiering. Ingeval een eigen-risicodrager geen reïntegratie-inspanningen,
zoals de toekenning van een voorziening, ontplooit, bijvoorbeeld omdat hij
tot een negatieve kosten-batenafweging komt, kan diens werknemer zich wenden
tot de bedrijfsvereniging en om toepassing verzoeken. Dit is mogelijk omdat
de werknemer zijn aanspraken blijft ontlenen aan de wet en de bedrijfsverenigingen
dus de bevoegdheid hebben om een voorziening toe te kennen. In die zin is
sprake van een wezenlijk andere situatie ten opzichte van het aanvankelijk
voorstel om uitstappen mogelijk te maken.In de tweede plaats voorziet de Raad problemen voor enkele categorieën
nieuwe gevallen die als gevolg van afschaffing van de Algemene Arbeidsongeschiktheidsverzekering
(AAW) en invoering van afzonderlijke regelingen voor zelfstandigen en jonggehandicapten
geen aanspraak op voorzieningen zouden krijgen.Ook deze problemen zijn naar het oordeel van het kabinet inmiddels ondervangen,
nu er voor is gekozen om aanvullende regelingen te treffen voor de door de
Raad bedoelde groepen. Zoals in het nader rapport bij het voorstel van Wet
arbeidsongeschiktheidsverzekering zelfstandigen (WAZ) reeds is aangegeven
worden niet-werknemers met inkomen uit arbeid in de WAZ ondergebracht. In
dat nader rapport is tevens aangekondigd dat directeuren-grootaandeelhouders
(dga's) zouden worden ondergebracht onder de werknemersverzekeringen. Bij
nadere doordenking is wat het laatste betreft echter, mede naar aanleiding
van het aanvullend commentaar van het Tijdelijk instituut coördinatie
en afstemming van 30 mei jl., besloten om dga's alleen onder de WAO te brengen
en niet onder de overige werknemersverzekeringen. Hiermee worden met name
problemen bij de uitvoering van de WW voorkomen.Doordat genoemde categorieën als verzekerden voor de WAZ respectievelijk
de WAO worden aangemerkt, ontstaat voor hen ook aanspraak op voorzieningen
op grond van die wetten.In overeenstemming met het uitgangspunt dat de lasten zoveel mogelijk
daar moeten worden gelegd waar zij ook worden veroorzaakt en kunnen worden
beïnvloed heeft het kabinet er voor gekozen om in de WAO, WAZ en Wet
arbeidsongeschiktheidsvoorziening jonggehandicapten (Wajong) bepalingen op
te nemen over de aanspraken van verzekerden op voorzieningen. Voor degenen
die niet op grond van één van die wetten verzekerd zijn is,
als sluitstuk, een analoge bepaling opgenomen in de Wagw. Thans zijn de aanspraken
op voorzieningen opgenomen in één wet, de AAW. De geschetste
overheveling naar diverse wetten impliceert inderdaad in wetstechnische zin
een zekere versnippering. Enige relativering hiervan acht het kabinet echter
wel geboden. In de eerste plaats zijn de desbetreffende bepalingen op elkaar
afgestemd. In de tweede plaats wordt de uitvoering van alle genoemde wetten
verzorgd door de bedrijfsvereniging. De belanghebbende is in die zin aangewezen
op hetzelfde loket. In die zin is er ook een verschil met de uitgangssituatie
voordat de Wvg tot stand kwam; de regelingen die daarvóór bestonden
kenden immers ook verschillende uitvoerders. Er is bij die gelegenheid bewust
voor gekozen om de werkvoorzieningen in de AAW te handhaven, omdat bedrijfsverenigingen
daarmee een instrument hebben om gehandicapten aan het werk te houden.Gelet op deze overwegingen ziet het kabinet thans geen aanleiding om,
met behoud van de geldende uitgangspunten, de voorzieningen bijeen te brengen
in één of twee regelingen, zoals de Raad in overweging geeft.
Wel geeft het complexe beeld dat hierdoor ontstaat aanleiding te bezien of
bundeling van de voorzieningen mogelijk is in het kader van de voorgenomen
Wet op de reïntegratie die na behandeling van de wetsvoorstellen inzake
Pemba zijn beslag zal krijgen.Ten aanzien van de voorgenomen overheveling van de blindengeleidehond –
voor de leefsituatie – en de doventolk wordt het volgende opgemerkt.
Zoals in het algemeen deel van de toelichting is aangegeven is er om principiële
redenen voor gekozen de doventolk en de blindengeleidehond die uitsluitend
in de leefsituatie worden gebruikt, bij de intrekking van de AAW over te hevelen
naar het beleidsterrein van het ministerie van VWS. Teneinde misverstanden
te voorkomen wordt opgemerkt dat een blindengeleidehond die zowel in de werk-
als in de leefsituatie wordt gebruikt wordt verstrekt op grond van de arbeidsongeschiktheidsregelingen.
De doventolk die nodig is voor het werk wordt verstrekt op basis van de arbeidsongeschiktheidsregelingen
en de doventolk voor de leefsituatie wordt overgeheveld. Hierbij vindt dus
geen koppeling plaats.Uitgaande van het karakter van de arbeidsongeschiktheidsregelingen acht
het kabinet het niet langer wenselijk om de situatie zoals die nu in de AAW
bestaat, namelijk het verstrekken van leefvoorzieningen ten laste van de arbeidsongeschiktheidsregelingen,
te handhaven. De verstrekking van voorzieningen op grond van de arbeidsongeschiktheidsregelingen
dient zich met name te richten op voorzieningen waarbij er een directe relatie
bestaat met het verrichten of mogelijk gaan verrichten van inkomensvormende
arbeid.Een extra overweging hierbij is het feit dat in het kader van de kabinetsvoornemens
de kosten van de verstrekking van voorzieningen bij werkgevers en zelfstandigen
worden gelegd.De Minister van VWS bereidt thans een verzoek aan de Ziekenfondsraad voor
waarin deze wordt gevraagd een subsidieregeling op te stellen die gebaseerd
is op artikel 39 van de Wet financiering volksverzekeringen. Naar huidige
verwachting zal dit verzoek medio juli 1996 uitgaan. Voorts is het streven
er op gericht om de Ziekenfondsraad deze regeling in oktober 1996 te laten
vast stellen. Een concept-regeling kan derhalve nog niet worden voorgelegd.Overigens is in dezen wel van belang dat het kabinet er vanuit gaat dat
de uitgangspunten voor de verstrekking van de desbetreffende voorzieningen
op grond van de vast te stellen subsidieregeling dezelfde zullen zijn zoals
die in het kader van de AAW worden gehanteerd.4. Toetsing aan ILO-verdragHet verdrag van de Internationale Arbeidsconferentie van 20 juni
1983 (ILO-verdrag nr. 159, Trb. 1984, 158) bepaalt in de artikelen 2 en 3
onder meer dat het nationale beleid met betrekking tot beroepsrevalidatie
en werkgelegenheid erop gericht dient te zijn te verzekeren dat passende maatregelen
inzake beroepsrevalidatie ten behoeve van alle categorieën gehandicapten
worden getroffen.In het vorige punt van dit advies en in punt 6 van het advies over
de WAZ is reeds ingegaan op enige restcategorieën belanghebbenden van
wie de aanspraken bij de invoering van het nieuwe sociale stelsel in het gedrang
kunnen komen. Een deel van die restcategorieën komt reeds ter sprake
in paragrafen 2.2 en 3.2 van de memorie van toelichting.Het hiervoor onder 3 besprokene geeft aanleiding om het voorgestelde
sociale stelsel op zijn gevolgen voor huidige en toekomstige gehandicapten
te toetsen aan het vermelde ILO-verdrag, in het bijzonder gelet op de gelijke
behandeling van alle gehandicapten die in dit verdrag is beoogd.De Raad beveelt aan deze toetsing te verrichten en de resultaten
daarvan in de toelichting te vermelden en indien nodig te laten doorwerken
in de wetsvoorstellen.4. De Raad van State wijst op de artikelen 2 en 3 van IAO-Verdrag nr.
158 waarin onder meer wordt bepaald dat het nationale beleid met betrekking
tot beroepsrevalidatie en werkgelegenheid erop gericht dient te zijn te verzekeren
dat passende maatregelen inzake beroepsrevalidatie ten behoeve van alle categorieën
gehandicapten worden getroffen. De Raad signaleert dat de aanspraken van enige
restcategorieën belanghebbenden bij de invoering van het nieuwe sociale
stelsel in het gedrang kunnen komen en beveelt in dit verband aan om het voorgestelde
sociale stelsel op zijn gevolgen voor huidige en toekomstige gehandicapten
en in het bijzonder op het punt van de gelijke behandeling te toetsen aan
IAO-Verdrag nr. 157.Het kabinet merkt op dat IAO-Verdrag 157 geen concrete voorschriften bevat
inzake de te treffen maatregelen. Deze zijn nader uitgewerkt in de bij het
verdrag behorende Aanbeveling nr. 158. Deze Aanbeveling is evenwel niet bindend.
Ten aanzien van het te ontwikkelen beleid betreffende de beroepsrevalidatie
en werkgelegenheid van gehandicapten is in het verdrag uitsluitend een aantal
beginselen geformuleerd die alle een zeer algemeen karakter dragen. Ook de
op nationaal niveau te nemen maatregelen ter concretisering van dit beleid
zijn zeer ruim omschreven. Aan de verdragsluitende partijen wordt derhalve
alle vrijheid gelaten om het na te streven beleid op eigen wijze in te vullen.
Tot op heden heeft in Nederland het beleid in het bijzonder vorm gekregen
door middel van de Wagw, de AAW en de Wet Sociale Werkvoorziening (WSW). Het
kabinet meent dat met de invoering van het nieuwe stelsel, waarbij de toekenning
van voorzieningen over de diverse nieuwe regelingen wordt verspreid, geen
afbreuk wordt gedaan aan de in het verdrag opgelegde streefverplichtingen.Voor wat betreft het beginsel van gelijke behandeling wijst het kabinet
er op dat het non-discriminatiebeginsel zoals dit in artikel 4 van het IAO-Verdrag
nr. 158 is opgenomen uitsluitend doelt op het scheppen van gelijke kansen,
het in acht nemen van gelijke behandeling van mannelijke en vrouwelijke gehandicapte
werknemers en het realiseren van een gelijkwaardige verhouding tussen gehandicapte
werknemers en werknemers in het algemeen.In het bijzonder gelet op de in het kader van de Wagw getroffen voorzieningen
meent het kabinet dat het Nederlandse beleid, ook na invoering van de voorgestelde
regelingen, ruimschoots aan de doelstellingen van het verdrag voldoet.5. Financieringslasten bestaande gevallen en Arbeidsongeschiktheidsfonds
zelfstandigenVoorgesteld wordt de financieringslasten in verband met bestaande
gevallen te leiden via het Arbeidsongeschiktheidsfonds zelfstandigen. Dit
brengt mee dat de kring van verzekerden de lasten van zowel nieuwe gevallen
als bestaande gevallen moet dragen.Het huidige draagvlak van de AAW als volksverzekering is veel breder,
doordat dit wordt gevormd door alle ingezetenen. Er is geen reden om de uitkeringslasten
van de bestaande gevallen na uitvoering van de stelselwijziging niet door
alle ingezetenen te laten dragen via de algemene middelen.Indien om uitvoeringsredenen er de voorkeur aan wordt gegeven dit
«rechtstreeks» door premieheffing te regelen, is dit naar het
oordeel van de Raad alleen aanvaardbaar, indien de lasten verevend worden.
De financieringslasten van het WAZ-fonds zullen worden verzwaard door de opname
van bestaande gevallen in de kring van de uitkeringsgerechtigden waartoe zij
als nieuwe gevallen niet zouden hebben behoord. Voor zover de lasten gedragen
zouden moeten worden door degenen die niet tot de kringen van de werknemers
of zelfstandigen behoren, kan een aanvaardbare oplossing worden bereikt door
die lasten te compenseren door rijksbijdragen aan de fondsen. Naar het oordeel
van de Raad moet vermeden worden dat een categorale verzekering als de voorgestelde
WAZ, waarbij de kring van verzekerden gelijk is aan de kring van uitkeringsgerechtigden,
wordt bezwaard met lasten die geen betrekking hebben op de eigen kring van
verzekerden.Deze problematiek wordt versterkt door de wijze van premiestelling
in de WAZ. Door de voorgestelde franchise worden de lasten van degenen die
een hoger inkomen hebben niet alleen meer dan evenredig zwaar als gevolg van
de lasten van de nieuwe gevallen, maar ook als gevolg van de lasten van de
bestaande gevallen van langdurige arbeidsongeschiktheid. Niet valt in te zien
om welke redenen degenen die op grond van de franchise geen WAZ-premie verschuldigd
zullen zijn, ook gevrijwaard zouden moeten worden van een bijdrage in de lasten
van bestaande gevallen. Met betrekking tot het draagvlak van de WAZ verwijst
het college voorts naar punt 5 van zijn advies over de WAZ.De Raad adviseert dan ook het voorstel ten aanzien van deze punten
te heroverwegen.5. De Raad constateert dat via het Arbeidsongeschiktheidsfonds zelfstandigen
zowel de lasten van de nieuwe gevallen als de reeds bestaande uitkeringsgerechtigden
worden gefinancierd. Dit betekent dat de kring van verzekerden van de WAZ
de uitkeringslasten van beide groepen door middel van premies moet dragen.
De Raad ziet geen reden om bestaande uitkeringen niet vanuit de algemene middelen
door alle ingezetenen te laten betalen.Daarnaast plaatst de Raad kanttekeningen bij de keuze om bestaande uitkeringsgerechtigden
onder te brengen in het WAZ-fonds, die daarin niet zouden worden ondergebracht
indien zij nieuwe gevallen zouden zijn. Naar het oordeel van de Raad dient
te worden vermeden dat de kring van uitkeringsgerechtigden niet gelijk is
aan de kring van verzekerden.De problematiek wordt in de ogen van de Raad nog verzwaard door de invoering
van een franchise. Personen met een hoger inkomen worden als gevolg hiervan
niet alleen zwaarder belast met betrekking tot de financiering van de nieuwe
gevallen, maar tevens door de lasten van bestaande uitkeringsgerechtigden.
De Raad ziet geen reden om de personen die onder de franchise vallen niet
te laten meebetalen aan de lasten van bestaande uitkeringen.De keuze om het totale bestand van bestaande AAW-uitkeringsgerechtigden
op te splitsen en toe te delen aan de verschillende arbeidsongeschiktheidsfondsen
vloeit rechtstreeks voort uit de keuze om de lasten daar neer te leggen waar
het ontstaan en voortbestaan van de arbeidsongeschiktheid kunnen worden beïnvloed.
Dit houdt in dat de kring van verzekerden van iedere regeling de lasten van
de eigen bestaande uitkeringsgerechtigden opbrengt. Het voorstel van de Raad
om de lasten van bestaande uitkeringen door alle ingezetenen te laten betalen
uit de algemene middelen betekent dat iedere categorie meebetaalt aan de bestaande
uitkeringslasten naar rato van zijn premieplichtige grondslag, zonder rekening
te houden met de eigen last. Het zoveel mogelijk neerleggen van de last van
iedere categorie is echter nu juist een van de doelstellingen van het kabinetsbeleid.
Door iedere categorie de eigen bestaande gevallen te laten financieren wordt
deze doelstelling verwezenlijkt. De enige randvoorwaarde daarbij was dat de
last per categorie betaalbaar en draaglijk is. Het kabinet acht dit het geval.Het ziet daarom geen reden om deze lastentoedeling uit te smeren over
een langere periode.Met betrekking tot de kanttekening van de Raad over het onderbrengen van
bestaande uitkeringsgerechtigden die niet tot de nieuwe kring van verzekerden
horen moge eveneens worden verwezen naar het nader rapport met betrekking
tot de WAZ. Daarin is uitgebreid uiteengezet dat de door de Raad geschetste
problematiek thans niet meer speelt als gevolg van de keuze om de kring van
verzekerden van de WAZ uit te breiden met beroepsbeoefenaren (zie punt 2).Ten aanzien van het onderbrengen van de bestaande uitkeringsgerechtigden
bij hun eigen categorie is één uitzondering gemaakt en wel met
betrekking tot de dga's. Immers, nieuwe gevallen komen ten laste van de WAO,
terwijl bestaande gevallen ten laste van de WAZ worden gebracht. Dit wordt
gedaan omdat het uitvoeringstechnisch bijzonder problematisch is om de groep
dga's uit de totale AAW-populatie te destilleren. Ten einde wel een juiste
lastentoedeling te krijgen wordt in het kader van dit wetsvoorstel tevens
voorgesteld gelden uit het Aof over te hevelen naar het WAZ-fonds ten behoeve
van de financiering van de bestaande dga's.De suggestie van de Raad om voor de financiering van de uitkeringslasten
van bestaande gerechtigden niet de franchise toe te passen voor de premieheffing
is door het kabinet niet overgenomen. Zoals in de memorie van toelichting
van de WAZ al is uiteengezet zou dit voor personen met een laag winstinkomen
dan wel overig inkomen uit arbeid een onevenredige inkomensachteruitgang betekenen.
De als gevolg van de invoering van de franchise resulterende inkomenseffecten
leveren naar de mening van het kabinet een meer evenwichtige spreiding van
de inkomensgevolgen op.6. Directeuren-grootaandeelhouderIn paragraaf 3.2, onderdeel e, van de memorie van toelichting is
uiteengezet om welke redenen de directeuren-grootaandeelhouder (d.g.a.'s)
niet tot de kring van zelfstandigen voor de WAZ worden gerekend. De Raad is
door deze motivering niet overtuigd.In de eerste plaats wijst de Raad erop dat deze d.g.a.'s zich thans
reeds kenbaar maken bij de invulling van de loonbelastingkaart, die jaarlijks
aan de belastingdienst wordt ingezonden. De d.g.a.'s zouden in de WAZ betrokken
kunnen worden door inhouding en afdracht van de WAZ-premie op dezelfde voet
als de loonheffing. In de toelichting is dit alternatief onbesproken gebleven.In de tweede plaats verdient de stelling in de vermelde paragraaf
van de toelichting dat «de omstandigheid dat de directeurs-grootaandeelhouder
uitdrukkelijk hebben gekozen voor een bepaalde status, waardoor zij voor de
werknemersverzekeringen niet als werknemer worden beschouwd en door de fiscus
niet als ondernemer, niet behoeft te worden gehonoreerd met het verzekerd
zijn op grond van de WAZ», nadere aandacht. Met deze stelling wordt
voorbijgegaan aan het feit dat de d.g.a.'s door de invoering van de franchise
in de WAZ-premiestelling solidariteitspremies opbrengen waarvan de hoogte,
naar het college vermoedt, aanzienlijk kan zijn. Het niet-verzekerd zijn in
de WAZ, zoals thans voor d.g.a.'s wordt voorgesteld, zal dan in vele gevallen
«voordelig» voor deze categorie zijn. Met betrekking tot de kring
van verzekerden, waartoe de d.g.a.'s ingevolge de WAZ niet zouden behoren,
verwijst de Raad voorts naar zijn advies over de WAZ, met name naar punt 14
van dat advies.De Raad adviseert de WAZ-premiestelling te analyseren in het licht
van het vorenstaande en de uitkomst daarvan te bespreken in de toelichting.
Indien mede aan de hand van deze analyse kan worden verwacht dat de opbrengst
van solidariteitspremies van de d.g.a.'s aanzienlijk zal zijn, adviseert de
Raad de toelichting aan te passen. Tevens adviseert de Raad in dat geval uiteen
te zetten of de uitsluiting van d.g.a.'s van de verzekering gehandhaafd blijft.6. De Raad plaatst kritische kanttekeningen bij de motivering in het aan
de Raad voorgelegde wetsvoorstel om dga's niet aan te merken als verzekerden
voor de WAZ. In de aanvankelijke voorstellen waren zij evenmin verzekerd voor
de WAO. Zoals onder punt 3 van dit nader rapport reeds is aangegeven, is er,
mede naar aanleiding van de door de Raad uitgebrachte adviezen, inmiddels
voor gekozen om dga's onder de WAO te brengen. Hierdoor wordt bereikt dat
zij wel verzekerd zijn tegen het risico van langdurige arbeidsongeschiktheid.Met betrekking tot de vraagtekens van de Raad bij de traceerbaarheid van
dga's door de belastingdienst wordt het volgende opgemerkt. Het is juist dat
de belastingdienst loonbelastingkaarten van dga's ontvangt.Anders dan de Raad veronderstelt kan echter uit die loonbelastingkaarten
niet worden afgeleid dat een directeur van een NV en BV tevens (groot)aandeelhouder
van die NV of BV is. Op de, overigens door de inhoudingsplichtige zelf ingevulde,
loonbelastingkaart wordt namelijk geen onderscheid gemaakt tussen directeuren
en dga's. Om dga's onder de WAZ te kunnen brengen is een afzonderlijke registratie
van dga's noodzakelijk, hetgeen een geheel nieuw aangifte- en aanslagtraject
veronderstelt. Bij het gebruik maken van de belastingdienst voor het heffen
van de WAZ-premie is het uitgangspunt geweest dat van bestaande kanalen gebruik
kan worden gemaakt en dat een en ander plaats kan vinden via gebaande paden.
Er is uitdrukkelijk op gelet dat geen nieuwe trajecten ontwikkeld zouden behoeven
te worden.Het onderscheid tussen directeuren en dga's is voor de heffing van de
loonbelasting en premie voor de volksverzekeringen door de belastingdienst
thans overigens ook niet van belang. Een directeur van een NV of BV wordt,
ongeacht de vraag of hij eveneens aandelen in die NV of BV bezit, voor bedoelde
heffing behandeld als werknemer.Om recht te doen aan het uitgangspunt dat iedereen van rechtswege verzekerd
dient te zijn is er derhalve voor gekozen om dga's onder de WAO te brengen.
Dit wordt geregeld en nader toegelicht in het wetsvoorstel Invoeringswet.Nu daarvoor is gekozen behoeft naar de mening van het kabinet niet te
worden ingegaan op de kanttekening van de Raad dat het niet opnemen in de
WAZ voor deze categorie in veel gevallen «voordelig» zal zijn.7. «Restcategorieën»Ten aanzien van de zogenoemde restcategorieën, die in paragraaf
3.2, onderdeel e, van de memorie van toelichting worden genoemd, wijst de
Raad erop dat ook deze personen vrijwel steeds bij de belastingdienst bekend
zullen zijn, aangezien bij de inkomstenbelastingaangifte ook opgave moet worden
gedaan van de andere inkomsten uit arbeid, bedoeld in artikel 22, eerste lid,
onderdeel b, van de Wet op de inkomstenbelasting 1964 (Wet IB'64). Uit dien
hoofde zouden zij op dezelfde voet en op hetzelfde premiepercentage in de
WAZ betrokken kunnen worden. Voor de restcategorieën verwijst de Raad
verder naar punt 6 van zijn advies over de WAZ.De Raad adviseert in de toelichting de vraag of de uitvoeringsproblemen
op dit punt onoverkomelijk zijn om de restcategorieën in de verzekering
te betrekken ook in dit licht te bezien.7. De Raad adviseert, onder verwijzing naar punt 6 van zijn advies over
het wetsvoorstel WAZ, in te gaan op de vraag of de uitvoeringsproblemen die
in de toelichting op de aanvankelijke voornemens met betrekking tot de zogenoemde
restcategorieën nog zijn genoemd niet overkomelijk zijn om deze categorieën
in de verzekering te betrekken. Het betreft hierbij personen die werkzaamheden
verrichten welke niet leiden tot kwalificatie als zelfstandige in fiscale
zin of werknemer in de zin van de WAO.In het nader rapport bij het wetsvoorstel WAZ is reeds aangegeven dat
mede naar aanleiding van de adviezen van de Raad bedoelde restcategorieën
alsnog zijn ondergebracht in de WAZ. Dat wetsvoorstel is daaraan aangepast.
In het wetsvoorstel WAZ is bepaald dat deze groepen – in dat wetsvoorstel
aangeduid als «beroepsbeoefenaren» – op dezelfde voet en
op hetzelfde premiepercentage in de WAZ betrokken kunnen worden.Naar het oordeel van het kabinet is aan de opmerkingen van de Raad daarmee
derhalve tegemoet gekomen.8. Verevening en premiedifferentiatieUit paragraaf 4.3.5 van de memorie van toelichting blijkt dat het
in de bedoeling ligt het arbeidsongeschiktheidsrisico tussen werknemers en
ambtenaren te verevenen. Uit deze toelichtende paragraaf kan slechts indirect
worden afgeleid dat deze verevening verband houdt met de operatie «Overheidspersoneel
onder de werknemersverzekeringen» (OOW) waarin het Convenant privatisering
ABP een belangrijke rol vervult. De voorgestelde verevening leidt tot een
«extra» afdracht van het Algemeen burgerlijk pensioenfonds aan
het Arbeidsongeschiktheidsfonds van 2,1 miljard gulden minus 1,5 miljard gulden
ofwel 600 miljoen gulden. Met dit bedrag wordt de loonsom van het Rijk verhoogd.
Deze verhoging zal volgens paragraaf 4.3.5 van de toelichting worden gefinancierd
door een stijging van het tarief van de eerste schijf van de inkomstenbelasting.
De Raad is van oordeel dat deze verevening in een systeem van premiedifferentiatie
niet vanzelfsprekend is. Het uiteindelijke resultaat van die premiedifferentiatie
zal toch zijn dat een premieverlaging voor het Rijk in dezelfde orde van grootte
bereikt zal worden.De Raad adviseert in de toelichting uiteen te zetten om welke redenen
wordt voorgesteld eerst te verevenen en vervolgens een premieverlaging op
termijn te bereiken. Tevens zou de toelichting de samenhang tussen de voorgestelde
verevening en de komende gang van zaken bij de OOW-operatie voldoende zichtbaar
moeten maken, zoals die operatie deels blijkt uit de memorie van toelichting
bij het voorstel van Wet financiële voorzieningen privatisering ABP (kamerstukken
II 1993/94, 23 442, nr. 3, hoofdstuk 3).8. De Raad plaatst kanttekeningen bij de verevening van het arbeidsongeschiktheidsrisico
tussen werknemers en ambtenaren. In de eerste plaats is het in de ogen van
de Raad niet duidelijk dat deze verevening voortvloeit uit de operatie «Overheidspersoneel
onder de werknemersverzekeringen» (OOW). Daarnaast is de verevening
naar het oordeel van de Raad niet logisch aangezien als gevolg van de invoering
van een systeem van premiedifferentiatie iedere sector toch weer de eigen
lasten draagt. De Raad adviseert dan ook om in de toelichting de samenhang
met de OOW-operatie duidelijker zichtbaar te maken. Daarnaast zou uiteengezet
dienen te worden waarom eerst moet worden verevend en vervolgens weer moet
worden gedifferentieerd.De suggestie van de Raad om in de toelichting duidelijker aan te geven
welke de relatie is met de OOW-operatie is door het kabinet overgenomen. De
verevening tussen werknemers en ambtenaren voor wat betreft de WAO loopt vooruit
op de OOW-operatie. In het kader van deze OOW-operatie worden de ambtenaren
onder de werknemersverzekeringen gebracht. Vanaf dat moment treedt dus volledige
verevening op voor alle werknemersverzekeringen. Voor de WAO betekent dit
dat deze verevening alleen betrekking heeft op de lasten van de bestaande
gevallen. De lasten van de nieuwe gevallen worden immers per sector opgebracht.
De beoogde invoeringsdatum voor Pemba is 1-1-1997. Het kabinet achtte het
geen wenselijke situatie om eerst per 1-1-1997 de integratie van de AAW en
WAO, met alle financiële gevolgen die daaruit voortvloeien, door te voeren
om vervolgens in het kader van de OOW-operatie de verevening van de bestaande
gevallen tussen werknemers en ambtenaren, eveneens met financiële consequenties
gepaard gaand, in te voeren. Logischer is het om, vooruitlopend op de OOW-operatie,
de verevening wat betreft de WAO tegelijk met Pemba te regelen.Met betrekking tot de opmerking van de Raad dat niet duidelijk is waarom
eerst moet worden verevend om vervolgens weer te gaan differentiëren
kan het volgende worden opgemerkt. De constatering van de Raad dat het uiteindelijke
resultaat van premiedifferentiatie zal zijn dat een premieverlaging voor de
overheid zal optreden, is – bij gelijkblijvende risico's – op
zich correct. De premiedifferentiatie heeft betrekking op nieuwe gevallen.Het niveau waarop de premiedifferentiatie wordt vormgegeven is het niveau
van de sector. Iedere sector brengt zijn eigen lasten op; uitgaande van de
veronderstelling dat de overheid een eigen sector vormt betekende dit –
uitgaande van het oorspronkelijke wetsvoorstel – dat voor wat betreft
de nieuwe gevallen de overheid toch weer op termijn de eigen last gaat dragen.De verevening geldt echter de bestaande gevallen. Deze uitkeringen worden
gefinancierd uit één uniforme, geïntegreerde premie; de
AAW en WAO-premie worden daartoe geïntegreerd tot één WAO-premie.
Het niet-verevenen van de bestaande gevallen tussen werknemers en ambtenaren
heeft twee gevolgen. In de eerste plaats geldt dat in de huidige situatie –
met een AAW- en een WAO-premie – de AAW-premie volledig is verevend
tussen werknemers en ambtenaren. Niet-verevenen tussen ambtenaren en werknemers
betekent – bij een geïntegreerde premie – dat ook de huidige
verevening van het AAW-deel ongedaan dient te worden gemaakt. Belangrijker
evenwel is dat niet-verevenen voor wat betreft de bestaande gevallen betekent
dat er twee geïntegreerde WAO-premies ontstaan: één voor
werknemers en één voor ambtenaren. Per 1 januari 1995 is het
inhoudingstraject voor ambtenaren, vooruitlopend op OOW, nu juist gelijkgesteld
aan dat voor werknemers. Bovendien worden ambtenaren op afzienbare termijn
volledig onder de werknemersverzekeringen gebracht. Niet-verevening van de
bestaande gevallen, met daaruit volgend twee WAO-premies, zou deze operatie
derhalve volledig doorkruisen. Het kabinet acht deze gevolgen ongewenst.Het vervangen van de mogelijkheid tot uitstappen door de mogelijkheid
van eigen-risicodragen voor een beperkte periode voegt nog een extra element
aan de noodzaak tot verevening toe. De lasten van de arbeidsongeschiktheid,
die langer duurt dan vijf jaren, worden gefinancierd uit één
uniforme basispremie. Als gevolg hiervan is verevening voor nieuwe gevallen,
die langer dan vijf jaar arbeidsongeschikt zijn, hoe dan ook noodzakelijk.9. UitvoeringsconsequentiesHet Tijdelijk instituut voor coördinatie en afstemming (Tica)
wijst in zijn technisch commentaar van 21 september 1995 (kenmerk VG/2127)
op grote uitvoeringsconsequenties. Voor de bestaande AAW-uitkeringsrechten
blijven namelijk de materiële voorwaarden van de AAW van kracht. Het
Tica acht het aangewezen om ten aanzien van het oude regime een horizonbepaling
op te nemen (bladzijden 6 en 14 van het commentaar). De regering heeft deze
suggestie niet overgenomen, omdat, zo stelt zij, door het opnemen van een
horizonbepaling de bestaande uitkeringsrechten niet gewaarborgd zullen blijven.
Wel is het aantal AAW-bepalingen dat materieel van toepassing blijft naar
aanleiding van het commentaar van het Tica aanzienlijk beperkt volgens paragraaf
3.2 (gevolgen van intrekking van de AAW voor zelfstandigen), onder b, van
de memorie van toelichting.De nadelen van het opnemen van een horizonbepaling worden volgens
de Raad op zichzelf voldoende aannemelijk gemaakt. Niettemin is het, ook gelet
op aanwijzing 14 van de Aanwijzingen voor de regelgeving (Ar), wenselijk dat
in de toelichting nader wordt ingegaan op de uitvoeringsproblemen die door
het Tica zijn gesignaleerd. Daarbij zou tevens aandacht kunnen worden besteed
aan het feit dat de – lange – artikelen XI en XXX voor de uitvoeringspraktijk
moeilijk hanteerbaar zullen zijn. De Raad adviseert het overgangsrecht zo
op te zetten dat de uitvoeringsproblemen beheersbaar blijven en niet onevenredig
zwaar worden ten opzichte van de nagestreefde doelen.9. In het wetsvoorstel is er voor gekozen met betrekking tot bestaande
uitkeringsrechten geen horizonbepaling op te nemen waar het de continuering
van de toepassing van enkele bepalingen van de AAW betreft. De Raad acht de
nadelen van het opnemen van een horizonbepaling voldoende aannemelijk gemaakt,
doch acht het wenselijk dat in de toelichting nader wordt ingegaan op de uitvoeringsproblemen.Onderkend wordt dat het van toepassing blijven van AAW-bepalingen op bestaande
groepen uitkeringsgerechtigden uitvoeringstechnische consequenties heeft.
In de afweging van de mogelijkheden in het kader van het overgangsrecht is
echter als inzet gekozen om bestaande rechten te waarborgen. Het is niet mogelijk
deze waarborg te realiseren anders dan door materiële handhaving van
enkele AAW-bepalingen. Bij het van toepassing verklaren van bepalingen van
de AAW is overigens zoveel mogelijk terughoudendheid betracht. Het uitkeringsrecht
van betrokkenen wordt zoveel mogelijk behandeld als WAZ- dan wel Wajongrecht.
Bovendien is expliciet bepaald dat toepassing van de AAW eindigt wanneer een
persoon, ware de AAW in stand gebleven, op basis van die wet geen (hernieuwde)
aanspraak op uitkering zou hebben. Met de terughoudendheid ten aanzien van
de toepasselijkheid van oude bepalingen en het zoveel mogelijk onder het nieuwe
regime brengen van betrokken groepen uitkeringsgerechtigden, onder handhaving
van hoogte en duur van de rechten van deze groepen, is naar het oordeel van
het kabinet maximaal tegemoetgekomen aan de wens de uitvoeringsconsequenties
te beperken. De resterende consequenties die het overgangsrecht noodzakelijk
nog met zich brengt zijn naar het oordeel van het kabinet onvermijdelijk.
De artikelsgewijze toelichting is op dit punt nader verduidelijkt. Ofschoon
met de Raad kan worden ingestemd dat de belangrijkste bepalingen die regeling
van het overgangsrecht behelzen, namelijk de artikelen XI en XXX, een grote
omvang hebben, zijn niettemin de relevante aspecten van de toepasselijkheid
van wettelijke bepalingen bijeengebracht. Dat dit leidt tot lange artikelen
is dan onvermijdelijk.10. RegresrechtIn het technisch commentaar bij de Pemba heeft het Tica opgemerkt
dat de artikelen 90 en 91 WAO van overeenkomstige toepassing moeten worden
verklaard op particuliere verzekeraars die een arbeidsongeschiktheidsuitkering
uitbetalen (commentaar van 20 juli 1995, kenmerk VG/1570, bladzijde 14). De
WAO regelt thans in de artikelen 90 en 91 het regres dat de bedrijfsvereniging
heeft op de werkgever die de arbeidsongeschiktheid van een werknemer heeft
veroorzaakt, als sprake is van opzet of bewuste roekeloosheid. In de toelichting
wordt nu opgemerkt dat artikel 91 voor private verzekeraars van overeenkomstige
toepassing zal worden verklaard (paragraaf 2.3 (Regresrecht) van de toelichting).
De Raad merkt op dat het voor de hand ligt om dit dan ook daadwerkelijk te
regelen in het wetsvoorstel en niet te wachten op de toegezegde aanpassingswet.
Bij deze wijziging dient ook artikel 197 van Boek 6 van het Burgerlijk Wetboek
(tijdelijke regeling verhaalsrechten) te worden betrokken.10. De Raad van State is van mening dat het regresrecht van overeenkomstige
toepassing moet worden verklaard op particuliere verzekeraars die een arbeidsongeschiktheidsuitkering
betalen, en dat het voor de hand ligt om dit ook daadwerkelijk te regelen
in de Invoeringswet en niet in de Aanpassingswet.Voor wat betreft het recht voor particuliere verzekeraars kan worden meegedeeld
dat dit niet langer aan de orde is nu gekozen is voor de mogelijkheid van
eigen risico dragen. Dit roept echter wel de vraag op in hoeverre het gewenst
is dat een werkgever die eigen risicodrager is geworden een regresrecht toekomt.In het verlengde van de Wet van 21 december 1995 tot nadere wijziging
van een aantal sociale zekerheidswetten (technische verbeteringen van de wetten
TAV, TBA en TZ alsmede enige andere wijzigingen), waarin de werkgever een
regresrecht heeft gekregen voor zijn loondoorbetalingsverplichting bij ziekte,
zou men kunnen oordelen dat een dergelijk regresrecht ook gewenst zou zijn
indien de werkgever het risico voor de WAO zelf draagt. Daar staat tegenover
dat, anders dan bij de loondoorbetalingsverplichting, de bedrijfsvereniging
bij eigen-risicodragen nog wel degelijk een rol speelt. Ook bij terugvordering
bijvoorbeeld is het de bedrijfsvereniging die de actie instelt, al is het
de werkgever die betaald heeft. Vandaar dat het kabinet er in dit verband
voor kiest ook de uitoefening van het regres bij de bedrijfsvereniging te
houden. De werkgever heeft als voordeel dat hij profiteert van de expertise
van de bedrijfsvereniging op dit punt. Bedrijfsverenigingen zullen bij het
uitoefenen en het effectueren van het regres rekening moeten houden met de
positie van eigen-risicodragers. De memorie van toelichting bij het wetsvoorstel
is in deze zin aangepast.11. Overgang van de AAW naar de WajongIn hoofdstuk 3, paragraaf 4, van het wetsvoorstel wordt wetstechnisch
geregeld dat en hoe de ontvangers van een AAW-uitkering overgaan naar de WAZ.
In het wetsvoorstel ontbreekt een paragraaf waarin de overgang van de AAW
naar de Wajong wordt geregeld. Weliswaar kunnen de meeste bepalingen van hoofdstuk
3, paragraaf 4, gemist worden waar het de Wajong betreft, omdat de Wajong
geen premiebetaling kent, maar bepalingen die corresponderen met de artikelen
XIX (personenkring en toelatingstermijn), XXII (aanvang van de verzekering),
XXV (nadere regels) en XXVI (toepasselijkheid van de bepalingen van de WAZ)
lijken noodzakelijk. De Raad beveelt aan het wetsvoorstel aan te vullen.11. In tegenstelling tot wat de Raad opmerkt, wordt in hoofdstuk 3, paragraaf
4, geen wetstechnische overgang geregeld ten aanzien van ontvangers van een
AAW-uitkering van de AAW naar de WAZ. Deze overgang is geregeld in hoofdstuk
3, paragraaf 1. Ten aanzien van ontvangers van een AAW-uitkering die onder
het regime van de Wajong komen te vallen is deze overgang geregeld in hoofdstuk
4, paragraaf 1. In hoofdstuk 3, paragraaf 4, werd een regeling gegeven op
grond waarvan bepaalde categorieën personen op hun verzoek worden toegelaten
tot de verzekering op grond van de WAZ. Gelet op het besluit deze personen
verplicht onder de verzekering op grond van de WAZ en, wat directeuren-grootaandeelhouders
betreft, verplicht onder de verzekering van de WAO te brengen, mist hoofdstuk
3, paragraaf 4, evenwel verdere betekenis. Deze paragraaf komt dan ook te
vervallen.Gelet op het voorgaande behoeft dit onderdeel van het advies van de Raad
geen nadere bespreking.12. (Sub)delegatieHet wetsvoorstel regelt in de artikelen XI en XXX de toepasselijkheid
van de bepalingen van de AAW, de WAZ en de Wajong op de bestaande AAW-uitkeringsgerechtigden
die onder het regime van de WAZ of de Wajong worden gebracht. Beide artikelen
kennen – in het zevende respectievelijk het zesde lid – de mogelijkheid
om bij of krachtens algemene maatregel van bestuur regels te stellen met betrekking
tot het artikel, bedoeld om onvoorziene effecten van het artikel te ondervangen.
De bepalingen zijn zeer ruim geformuleerd. Gezien de complexiteit van de overgang
zijn dergelijke delegatiebepalingen op zichzelf vrijwel onvermijdelijk. Wel
dienen, mede gelet op aanwijzing 26 Ar, de woorden «of krachtens»
te worden geschrapt. Voorts dient, mede gelet op aanwijzing 25 Ar, in de wettekst
tot uitdrukking te worden gebracht dat het doel van de algemene maatregel
van bestuur is om onvoorziene leemten tegen te gaan. Ten slotte beveelt de
Raad aan, in de toelichting enig inzicht te geven in het soort effecten dat
zich mogelijkerwijs zal voordoen.12. In de artikelen XI, zevende lid, en XXX, zesde lid, is de mogelijkheid
neergelegd om bij of krachtens algemene maatregel van bestuur regels te stellen
met betrekking tot hetgeen overigens in die artikelen is bepaald.Gelet op de omvang en complexiteit van het invoerings- en overgangsrecht,
verbonden aan de intrekking van de AAW en de invoering van de WAZ en Wajong
is een delegatiebepaling onmisbaar.In de delegatiebepaling is voor zover mogelijk aangegeven waarop eventueel
te stellen regels in elk geval betrekking kunnen hebben. Niet uitgesloten
kan worden dat daarbij onder omstandigheden moet worden overgegaan tot regelstelling
die met spoed tot stand moet worden gebracht, bijvoorbeeld om te voorkomen
dat personen onbedoeld in hun rechten worden geschaad dan wel onbedoeld aanspraken
worden toebedeeld. In dat verband is het wenselijk de mogelijkheid open te
houden om noodzakelijk geachte regels krachtens algemene maatregel van bestuur
bij ministeriële regeling te kunnen stellen. De aanbeveling van de Raad
om de woorden «of krachtens» in de desbetreffende artikelleden
te schrappen is met het oog daarop niet overgenomen. Wel is conform het advies
van de Raad de wettekst zo aangepast dat het doel van de bij of krachtens
algemene maatregel van bestuur te stellen regels, namelijk om in onvoorziene
situaties te kunnen voorzien, beter tot uiting wordt gebracht. Voorts is overeenkomstig
het advies van de Raad in de artikelsgewijze toelichting ingegaan op de aard
van de situaties waar het om kan gaan bij het gebruik maken van de delegatiebevoegdheid.13. Invoeringswet stelselherziening sociale zekerheid (1987)Bij algemene maatregel van bestuur kan worden bepaald dat artikel
5 AAW, zoals dat artikel luidde tot een bij de maatregel te bepalen datum,
gelegen voor de inwerkingtreding van de wet, van toepassing blijft op een
of meer categorieën van personen; zo wordt – hier licht bekort –
bepaald in de artikelen XII, tweede lid, en XXXI, derde lid. De bepalingen
hebben met name het oog op artikel 5 AAW, zoals dat luidde vóór
1 januari 1987, de datum van inwerkingtreding van de Invoeringswet stelselherziening
sociale zekerheid (IWS), zo blijkt uit de toelichting.De wijziging van artikel 5 die op 1 januari 1987 in werking trad,
strekte tot het schrappen van de zogenaamde verdiscontering van de werkloosheidscomponent
in de arbeidsongeschiktheid. Op grond van artikel 52 IWS (nog gewijzigd bij
de Wet terugdringing beroep op de arbeidsongeschiktheidsregelingen (TBA))
bleef echter het oude artikel 5 gelden voor een deel van de bestaande gevallen.
De nu ontworpen voorziening om het oude overgangsrecht te continueren, is
onvoldoende. Er wordt immers slechts de mogelijkheid geopend om bij algemene
maatregel van bestuur een voorziening te treffen, waarbij de omschrijving
van de delegatie-opdracht heel onbepaald is.Ook verdient opmerking dat het overgangsrecht van de IWS niet alleen
betrekking had op artikel 5 AAW. De woorden «met name» in de toelichting
op het wetsvoorstel wijzen erop dat dit overgangsrecht wellicht nog betekenis
heeft voor andere oude artikelen van de AAW, maar de toelichting geeft op
dat punt geen uitsluitsel en het wetsvoorstel biedt voor dergelijk overgangsrecht
geen mogelijkheden. Het verdient aanbeveling te onderzoeken of meer onderdelen
van het reeds bestaande overgangsrecht gecontinueerd moeten worden en om vervolgens
de continuering van dat overgangsrecht volledig uit te schrijven. Voor het
geval toch iets over het hoofd mocht worden gezien, kan een delegatiebepaling
worden opgenomen. Die dient echter uitdrukkelijk te worden beperkt tot het
ondervangen van onvoorziene leemten.De Raad adviseert tot aanscherping en aanpassing anderszins van de
besproken bepalingen.13. In de artikelen XII en XXXI van het wetsvoorstel zoals dat aan de
Raad voor advies is voorgelegd, is het van toepassing blijven van onder andere
artikel 5 van de AAW zoals dat luidde voor 1 augustus 1993 geregeld. Zoals
de Raad terecht opmerkt is op grond van de Invoeringswet stelselherziening
sociale zekerheid (IWS) en de Wet terugdringing beroep op de arbeidsongeschiktheidsregelingen
(TBA) overgangsrecht geregeld ten aanzien van personen die voor de inwerkingtreding
van die wetten reeds uitkeringsgerechtigd waren, dat niet alleen op artikel
5 van de AAW, doch op meer artikelen van deze wet betrekking had. Uitgangspunt
bij de opstelling van het overgangs- en invoeringsrecht in dit wetsvoorstel
is dat eerder getroffen overgangsvoordelen waar betrokkenen uit hoofde van
de IWS of de Wet TBA reeds recht op hadden, na inwerkingtreding van de WAZ
resp. de Wajong gewaarborgd moeten blijven.Het gaat bij de artikelen XII en XXXI evenwel om personen die niet onder
het bereik van het overgangsrecht, verwoord in de artikelen XI en XXX vallen.
De personen waar het in de artikelen XII en XXXI om gaat, zijn degenen die
vóór inwerkingtreding van de Wet TBA recht op AAW-uitkering
hebben gehad, die op 1 augustus 1993 de leeftijd van 50 jaar hebben bereikt
en als verzekerde in de zin van de WAZ een nieuw recht op uitkering krijgen.Het kabinet acht het gewenst om deze personen, voor zover zij aan de daartoe
gestelde eisen voldoen, een garantie te geven met betrekking tot het arbeidsongeschiktheidscriterium
en de duur van toekenning van de uitkering. Met betrekking tot het arbeidsongeschiktheidscriterium
en de per 1 januari 1987 ingevoerde afschaffing van de zgn. verdiscontering
van de werkloosheid in de arbeidsongeschiktheid speelt artikel 52 van de IWS
daarbij tevens een rol.Met het oog daarop zijn overeenkomstig het advies van de Raad de tekst
van de artikelen XII en XXXI van het wetsvoorstel aangepast. Het kabinet ziet
vooralsnog geen reden andere overgangsbepalingen die in het verleden zijn
getroffen op de onderhavige groep, waaraan als gesteld geen overgangsvoordelen
toekomen, van toepassing te doen zijn. Aangezien evenwel niet met zekerheid
kan worden vastgesteld dat een toekenning van andere vroegere overgangsvoordelen
nooit aan de orde kan zijn is in verband daarmee tevens voorzien in een delegatiebepaling
ter ondervanging van onvoorziene leemten. Overigens heeft het feit dat de
betrokken personen niet vallen onder de artikelen X en XI, respectievelijk
XXIX en XXX, aanleiding gegeven de artikelen XII en XXXI in een afzonderlijke
paragraaf onder te brengen.Overige punten14. In artikel III wordt eerbiedigende werking voorgesteld voor beschikkingen
aangaande werkvoorzieningen, terwijl artikel IV niet alleen voor beschikkingen
maar ook voor aanvragen van leefvoorzieningen eerbiedigende werking voorstelt.
Daarnaast is het de Raad opgevallen dat ook artikel V inzake vrijwillige verzekering
alleen geldt voor beschikkingen. De Raad adviseert deze verschillen weg te nemen dan wel in de toelichting
te motiveren waarom ze nodig zijn.14. Met betrekking tot werkvoorzieningen en de afsluiting van een vrijwillige
verzekering tegen arbeidsongeschiktheid is er sprake van een naadloze overgang
van het AAW-regime naar het WAO-regime. Voor betrokken personen is het alsdan
van belang dat een eenmaal getroffen beschikking wordt aangemerkt als een
beschikking krachtens de WAO. Een aanvraag voor een werkvoorziening dan wel
een toelating tot de vrijwillige verzekering kan na inwerkingtreding van de
Wet Pemba op grond van de bepalingen van de WAO worden ingediend, terwijl
een reeds op basis van de AAW ingediende aanvraag wordt afgehandeld volgens
de – overeenkomstige – bepalingen van de WAO. Anders is dit met
betrekking tot leefvoorzieningen. Deze voorzieningen kunnen op basis van de
AAW worden aangevraagd en verkregen, doch na intrekking van de AAW bestaat
op basis van de WAO geen mogelijkheid om voor leefvoorzieningen in aanmerking
te komen, noch bestaat de mogelijkheid om op grond van enige bepaling van
de WAO een beschikking inzake een leefvoorziening te treffen. Aangezien het
wenselijk wordt geacht om op basis van de vigerende AAW ingediende aanvragen
van een leefvoorziening nog te kunnen honoreren is ten aanzien van deze voorzieningen
niet alleen met betrekking tot de beschikkingen, maar ook met betrekking tot
de aanvragen eerbiedigende werking voorgesteld.In verband hiermee is artikel IV op dat punt anders geformuleerd dan de
artikelen III en V. In de toelichting is overeenkomstig het advies van de
Raad een en ander nader gemotiveerd.15. Met de TBA werd een nieuw arbeidsongeschiktheidscriterium geïntroduceerd
(artikel 5) en werd geregeld dat uitkeringen voortaan niet meer worden toegekend
voor onbepaalde duur maar voor een periode van drie jaar (artikel 24 AAW).
In artikel XVI, derde en vierde lid, TBA is een overgangsregeling getroffen
voor personen die op 1 augustus 1993 jonger waren dan 50 jaar en op dat tijdstip
recht hadden op een arbeidsongeschiktheidsuitkering: voor deze personen zouden
de oude artikelen 5 en 24 AAW tot nader te bepalen tijdstippen van toepassing
blijven. Een en ander werd nader geregeld in het Cohortenbesluit; per leeftijdcohort
werd bepaald wanneer het oude regime zou eindigen. Uit het Cohortenbesluit blijkt dat het oude regime op 1 januari 1997,
het voorziene tijdstip van inwerkingtreding van de Pemba, WAZ en Wajong, voor
een aantal cohorten nog niet zal zijn uitgewerkt. Zolang het oude regime doorwerkt,
is er een groep personen wier uitkering is gebaseerd op artikel XVI TBA. Nu
artikel XVI, derde en vierde lid, TBA niet wordt ingetrokken, zijn de uitkeringsrechten
die op dat artikel zijn gebaseerd, gegarandeerd, zodat op dat punt geen nieuw
overgangsrecht nodig is. Dat is in overeenstemming met het uitgangspunt van
het regeringsbeleid, nu in het regeerakkoord is aangegeven dat de hoogte en
duur van de uitkeringsrechten wettelijk gewaarborgd blijven (kamerstukken
II 1993/94, 23 715, nr. 11, blz. 9). Het is echter wenselijk om hierover
informatie te geven in de toelichting.15. Zoals de Raad vaststelt is op grond van de Wet TBA een nieuw arbeidsongeschiktheidscriterium
geïntroduceerd en is geregeld dat uitkeringen voortaan niet meer worden
toegekend voor onbepaalde duur maar voor een periode van drie jaar. Daarbij
is een overgangsregeling getroffen voor personen die op 1 augustus 1993 jonger
waren dan 50 jaar. Deze overgangsregeling is verder uitgewerkt in het Cohortenbesluit.
De uitkeringsrechten van betrokkenen, gebaseerd op artikel XVI, derde en vierde
lid, Wet TBA, blijven gewaarborgd. Zoals onder punt 13 van dit nader rapport
reeds is aangegeven is met betrekking tot het overgangsrecht op basis van
de Wet TBA en de IWS reeds voorzien in een wijziging van het wetsvoorstel
en de toelichting daarop. In de toelichting bij het wetsvoorstel is conform
het advies van de Raad mede ingegaan op het overgangsrecht dat bij de Wet
TBA is getroffen.16. Wat mede gelet op het vorige punt wel nader dient te worden geregeld,
is de overgang naar de WAZ respectievelijk de Wajong voor de personen die
bij inwerkingtreding van de WAZ nog onder het speciale regime vallen. Artikel
X respectievelijk artikel XXIX biedt geen soelaas, omdat die artikelen alleen
betrekking hebben op de AAW, zoals die zal luiden op de dag voordat het wetsvoorstel
in werking treedt; artikel XIX schiet eveneens tekort, omdat dat artikel bepaalt
dat de toelating tot de WAZ moet worden aangevraagd binnen zes maanden na
de inwerkingtreding van het wetsvoorstel (het ontbreken van een bepaling die
voor de Wajong correspondeert met artikel XIX werd hiervoor, in punt 11, besproken).
De Raad adviseert het wetsvoorstel op dit punt aan te vullen.16. De Raad merkt op dat een nadere regeling noodzakelijk is voor personen
die onder het speciale regime vallen, waarbij artikel X geen oplossing zou
bieden, omdat dat artikel uitgaat van de AAW, zoals die op de dag voor inwerkingtreding
van dit wetsvoorstel zal luiden. Gelet op de omschrijving van het begrip AAW
in artikel I, tweede lid, is het speciale regime voor betrokken personen voldoende
gewaarborgd. Met betrekking tot artikel XXIX kan worden verwezen naar punt
11, waar reeds is vermeld dat artikel niet toeziet op de overgang van rechten,
doch op de mogelijkheid een WAZ-verzekering af te sluiten op vrijwillige basis.
Afgezien van de onder punt 13 vermelde wijziging van het wetsvoorstel is geen
nadere wijziging van het wetsvoorstel naar aanleiding van het advies van de
Raad op dit onderdeel nodig.17. In de artikelen X tot en met XIII van het wetsvoorstel, waarin het
overgangsrecht met betrekking tot de WAZ is opgenomen, wordt als zelfstandige
dan wel als meewerkende echtgenoot aangemerkt de persoon die op grond van
de AAW als zelfstandige dan wel als meewerkende echtgenoot wordt aangemerkt
(artikel X, tweede lid). Deze – ongerichte – verwijzing roept
vragen op. In de AAW zelf komen de twee genoemde begrippen niet voor. In de
toelichting op artikel X wordt verwezen naar het Inkomensbesluit AAW, waarin –
zo wordt gesteld – een regeling wordt gegeven omtrent arbeid in de zelfstandige
uitoefening van een bedrijf of beroep door een persoon dan wel door hun meewerkende
echtgenoten (bedoeld zal zijn: door diens meewerkende echtgenoot). Op basis
van de AAW, zo vervolgt de toelichting, is daarmee bepaald wie als zelfstandige
dan wel als meewerkende echtgenoot kan worden aangemerkt. Dit betekent dat de begrippen «zelfstandige» en «meewerkende
echtgenoot» als zodanig niet zijn omschreven; ze moeten worden afgeleid
uit de systematiek van het Inkomensbesluit AAW. Nu in de toelichting voorts
wordt aangegeven dat de twee begrippen overeenkomen met die in de WAZ, verdient
het aanbeveling om de begrippen nauwkeuriger te omschrijven met verwijzing
naar de WAZ.17. In artikel X, tweede lid, worden de zelfstandige en meewerkende echtgenoot
omschreven als zelfstandige en meewerkende echtgenoot in de zin van de AAW.
In het op de AAW gebaseerde Inkomensbesluit AAW en vooral in de artikelen
2, 6 en 10 van dat besluit worden regels gesteld omtrent het aanmerken als
inkomen uit winst in de zelfstandige uitoefening van een bedrijf of beroep
door een persoon of door samenwerkende echtgenoten. Het zijn deze personen
die omschreven zijn in artikel X, eerste lid, onderdelen a en b, juncto tweede
lid, op wie een situatie als bedoeld in artikel XI van toepassing moet zijn,
wil het overgangsrecht toepassing op hen vinden. Om die reden is het van belang
voor de afbakening van deze groep aan te haken aan het regime van de AAW.
Daarbij is in de artikelsgewijze toelichting opgemerkt dat deze afbakening
overeenkomt met de afbakening die in de verzekerdenkring WAZ is aangebracht.
Zoals de Raad terecht opmerkt worden de begrippen «zelfstandige»
en «meewerkende echtgenoot» evenwel niet met zoveel woorden in
artikel 10 van de AAW, noch in het op dat artikel gebaseerde Inkomensbesluit
AAW genoemd. Conform het advies van de Raad is bij de omschrijving van de
betrokken doelgroep het tweede lid van artikel X geherformuleerd. Aangezien
het gaat om de afbakening van een doelgroep die onder het AAW-overgangsrecht
valt is, anders dan de Raad adviseert, bij de omschrijving van de begrippen
«zelfstandige» en «meewerkende echtgenoot» aangehaakt
bij het regime van die wet en niet aan dat van de WAZ.18. In paragraaf 3.2 (Gevolgen van intrekking van de AAW voor zelfstandigen),
onder e, van de toelichting wordt onder meer gemotiveerd waarom de regering
van mening is dat de AAW als volksverzekering moet vervallen en waarom bepaalde
groepen niet verzekerd zullen zijn onder de nieuwe WAZ. Deze passages kunnen
beter worden overgebracht naar de toelichting op de WAZ, te meer nu de bedoelde
motiveringen daar worden gemist; dit overigens onverminderd hetgeen de Raad
in zijn advies over de WAZ opmerkt over de opheffing van de AAW als volksverzekering
en de uitsluiting van bepaalde groepen. 18. De suggestie van de Raad om paragraaf 3.2., onder e, van het algemeen
deel van de toelichting over te hevelen naar de toelichting op de WAZ behoeft
niet te worden gevolgd, nu immers, mede naar aanleiding van de adviezen van
de Raad, aanvullende regelingen zijn getroffen om dga's en niet-werknemers
met inkomen uit arbeid onder de WAO respectievelijk de WAZ te brengen. Paragraaf
3.2., onderdeel e, komt daarmee in zijn geheel te vervallen.19. In artikel XLIV van het wetsvoorstel worden de premies en de uitkeringen
op grond van de WAZ wetstechnisch ingepast in de Wet IB'64. In één
geval (artikel XLIV, onderdeel D) wordt afzonderlijk verwezen naar de vrijwillige
WAZ-verzekering, een overgangsregeling voor bestaande gevallen die geregeld
wordt in artikel XIX van het wetsvoorstel. De verwijzing is overbodig, nu
de bedoelde vrijwillige verzekering in artikel XIX uitdrukkelijk wordt aangeduid
als een verzekering op grond van de WAZ, en dient te worden geschrapt.19. Overeenkomstig het advies van de Raad is artikel XLIV, onderdeel D,
van het wetsvoorstel, zoals dat aan de Raad van State voor advies is voorgelegd,
aangepast. Deze aanpassing houdt overigens mede verband met het vervallen
van de mogelijkheid om op vrijwillige basis een verzekering op grond van de
WAZ af te sluiten.20. Voor een aantal redactionele kanttekeningen verwijst het college naar
de bij het advies behorende bijlage.20. De redactionele kanttekeningen van de Raad met betrekking tot het
wetsvoorstel en de memorie van toelichting zijn overgenomen.21. Tot slot is gebleken dat het wetsvoorstel op nog een aantal punten
aanpassing behoeft. Het betreft hierbij allereerst wijzigingen die noodzakelijk
zijn naar aanleiding van op basis van het advies van de Raad aangebrachte
wijzigingen in het wetsvoorstel Pemba, die hun doorwerking vinden in dit wetsvoorstel.
Dat zijn in eerste instantie de wijzigingen die in het wetsvoorstel Pemba
zijn aangebracht in verband met het vervallen van de mogelijkheid in de WAO
tot uitstappen en het in de plaats daarvan regelen van de mogelijkheid voor
werkgevers tot het dragen van eigen risico in het kader van die wet.Ook zijn, conform de aankondiging in het nader rapport bij het wetsvoorstel
Pemba, de wijzigingen in de Organisatiewet sociale verzekeringen, Coördinatiewet
Sociale Verzekering en Wet op de ondernemingsraden die in het oorspronkelijke
wetsvoorstel Pemba waren opgenomen in aangepaste vorm naar dit voorstel overgeheveld.
Voorts zijn, in verband met de doorwerking van het wetsvoorstel Pemba en de
intrekking van de AAW, wijzigingen opgenomen in de Wet financiële voorzieningen
privatisering ABP en de Wet privatisering ABP en is voorzien in een overgangsbepaling
ten aanzien van voorzieningen die thans nog op grond van de AAW aan ambtenaren
worden verstrekt. Ook zijn in verband met de intrekking van de AAW wijzigingen
opgenomen van de Algemene militaire pensioenwet en de Wet arbeidsongeschiktheidsvoorziening
militairen.Verder is aan dit wetsvoorstel een wijziging van het Burgerlijk Wetboek
toegevoegd op grond waarvan buiten twijfel wordt gesteld dat de werkgever
ter financiering van de loondoorbetalingsplicht bij ziekte of de WAO-lasten
bij eigen-risicodragen geen bedrag kan inhouden op het loon van de werknemer.Het wetsvoorstel is voorts in verband met de wijzigingen die aangebracht
c.q. aangekondigd zijn in de WAZ en Wajong aangepast.De Raad van State geeft U in overweging het voorstel van wet niet te zenden
aan de Tweede Kamer der Staten-Generaal dan nadat met het vorenstaande rekening
zal zijn gehouden.De Vice-President van de Raad van State,W. ScholtenIk moge U verzoeken het hierbij gevoegde gewijzigde voorstel van wet en
de gewijzigde memorie van toelichting aan de Tweede Kamer der Staten-Generaal
te zenden.De Staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid,R. L. O. LinschotenBijlage bij het advies van de Raad van State van 15 maart 1996, no.
W12.95.0700, met redactionele kanttekeningen die de Raad in overweging geeft.Wetsvoorstel– In de wettekst «na inwerkingtreding» telkens wijzigen
in: na de inwerkingtreding.– In artikel I, eerste lid, onderdeel g, «artikel 63»
wijzigen in: artikel 62.– In artikel XIV «artikel X, eerste lid, onderdeel a of b»
wijzigen in: artikel X, eerste lid, aanhef en onder a of b.– Het opschrift van artikel XXI wijzigen in: Premie-inkomsten en
verstrekking van gegevens.– In artikel XXV «regels» wijzigen in: nadere regels.– In artikel XXVI de woorden «met inachtneming van de wijzigingen
die de aard van het onderwerp vordert» schrappen, en de woorden «voor
zover nodig van toepassing» wijzigen in: van overeenkomstige toepassing.– Het opschrift van hoofdstuk 5 van het wetsvoorstel wijzigen in:
Wijziging van verschillende wetten.– Het wetsvoorstel voorzien van een citeertitel, en daarin, anders
dan nu het geval is in het slot van het opschrift, tot uitdrukking brengen
dat het wetsvoorstel ook overgangs- en invoeringsrecht bevat voor de Wet arbeidsongeschiktheidsverzekering
zelfstandigen (WAZ) en de Wet arbeidsongeschiktheidsvoorziening jonggehandicapten
(Wajong). Memorie van toelichting– De conversietabel in de toelichting op artikel XI, tweede en vierde
lid, wegens haar betekenis voor het gehele voorstel overbrengen van de artikelsgewijze
toelichting naar het algemene gedeelte van de toelichting.– De hiervoor bedoelde conversietabel en de artikelen XI, vierde
lid, en XXX, vierde lid, op elkaar afstemmen betreffende artikel 57, eerste
lid, WAZ en artikel 67 Wajong.– De «toelichting» op artikel XX, die overbodig is,
schrappen.– In de toelichting op artikel XLVII (wijziging Arbeidsomstandighedenwet)
aangeven dat het artikel uitvoering geeft aan een toezegging aan de Tweede
Kamer der Staten-Generaal (kamerstukken II 1995/96, 24 439, nr. 6, blz.
63). XNoot1De tekst van het voorstel van wet en van de memorie van toelichting 
zoals voorgelegd aan de Raad van State is ter inzage gelegd bij de afdeling
 Parlementaire Documentatie. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-24776-A.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl