Vaststelling begroting ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit (XIV) voor het jaar 2007; Brief minister met verslag van de 58ste jaarvergadering van de Internationale Walvisvaart Commissie (IWC)
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-06 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 30800-XIV, nr. 9

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum brief

26-10-2006

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2006-2007

30800-XIV nr. 9

23-10-2006

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaam1. Inleiding2. Stemverhoudingen binnen de IWCBalansGeheime stemmingen«St. Kitts & Nevis» verklaring3. De patstelling binnen de IWC en het herzien beheerregime
(RMS)Beschermen of gebruiken?Het belang van een hernieuwd beheersregime (RMS)4. Japanse inzet voor normalisatie van de IWC5. Nederlandse inzet voor een Ministeriële ConferentieNoodzaak doorbreken impasseSteun Ministeriële Conferentie6. Stand van zaken m.b.t. inhoudelijke onderwerpenWetenschappelijke walvisvangstJARPA-IICommerciële walvisvangstBeschermingscomité van de IWCReservatenGreenpeace7. Vervolg inzet NederlandInzet NederlandKomende actiesNederlandse Antillen8. Recente ontwikkelingen9. Volgende jaarvergaderingenOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 30800-XIVToon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 28 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
30 800 XIVVaststelling van de begrotingsstaten van het Ministerie van Landbouw,
Natuur en Voedselkwaliteit (XIV) voor het jaar 2007nr. 9BRIEF VAN DE MINISTER VAN LANDBOUW, NATUUR EN VOEDSELKWALITEITAan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 23 oktober 2006Hierbij doe ik u toekomen het verslag van de 58ste jaarvergadering van
de Internationale Walvisvaart Commissie (IWC).1. InleidingDe 58ste jaarvergadering van de IWC vond plaats in St. Kitts and Nevis
van 16 tot en met 20 juni 2006. Hieraan voorafgaand vonden tussen 26 mei
en 13 juni de vergaderingen plaats van het wetenschappelijk comité
en de diverse werkgroepen. De belangrijkste agendapunten voor de jaarvergadering
waren met name de stemverhoudingen tussen de lidstaten van de commissie (de
pro-walvisvaartlanden en beschermingsgezinde landen), de verdere besprekingen
over een herzien beheerregime (Revised Management Scheme, RMS), de toekomst
van de IWC, de wetenschappelijke walvisvangst, de commerciële walvisvangst
en het voortbestaan van het beschermingscomité (zie ook Kamerstukken
2005–2006, 30 300 XIV, nr. 90).De algemene inzet van de Nederlandse delegatie was erop gericht de walvisjacht
onder controle te krijgen. Omdat de beschermingsgezinde landen wederom recht
tegenover de walvisvarende landen bleken te staan, is het niet gelukt juridisch
bindende afspraken te maken. Dit is ten nadele van de walvis, aangezien de
ongecontroleerde walvisjacht doorgaat. Nederland acht het van groot belang
dat alle aangesloten landen bij de IWC aangesloten blijven teneinde samen
zo spoedig mogelijk tot een duurzame oplossing komen.Onderstaand verslag geeft een indruk van de belangrijkste ontwikkelingen
tijdens de 58ste jaarvergadering van de IWC.2. Stemverhoudingen binnen de IWCBalansVan de inmiddels 70 aangesloten landen namen er 67 deel. Landen die niet
aanwezig waren en/of de contributie niet hadden betaald, hadden geen stemrecht.
Het waren spannende stemmingen. De stemverhoudingen verschuiven ten gunste
van pro-walvisvarende landen, waardoor het steeds lastiger wordt het beschermingsgezinde
karakter van de IWC te waarborgen. Voor de eerste keer sinds de oprichting
van de IWC waren de pro-walvisjagende landen in staat een resolutie, waarvoor
slechts enkelvoudige meerderheid nodig is, aan te nemen. Wezenlijke veranderingen
van het verdrag of bijvoorbeeld het beheersregime vergen een ¾ meerderheid.
Er is dan ook voorlopig geen sprake van dat pro-walvisjagende landen de écht
wezenlijke stemmingen in hun voordeel kunnen beslechten.Geheime stemmingenJapan bracht de wens naar voren om de stemmingen voortaan geheim te laten
verlopen. Japan is ervan overtuigd dat enkele landen, die tijdens openbare
stemmingen met de beschermingsgezinde landen meestemmen, dan met de pro-walvisvaart
landen zullen meestemmen. Deze stemming ging voor Japan verloren met 30 voor
en 33 tegen (waaronder Nederland).«St. Kitts & Nevis» verklaringDit jaar hebben de pro-walvisvarende landen voor het eerst in jaren een
stemming in de IWC gewonnen. De «St. Kitts & Nevis» verklaring
werd aangenomen: 33 voor en 32 tegen. Deze was ondertekend door 30 Partijen,
waaronder Japan, Noorwegen en IJsland. De verklaring bevat twee kernpunten:
een constatering dat de IWC heeft gefaald in haar doelstelling om tot een
besluit over het beheer van de walvissen te komen, en een oproep om binnen
de IWC meer nadruk te leggen op het gebruik van
de walvissen. Dit impliceert dat dit ten koste gaat van de nadruk op de bescherming van de walvissen. De stemming had overigens
een symbolisch karakter, aangezien er voor implementatie van dit voorstel
een wijziging van het beheersregime noodzakelijk is.3. De patstelling binnen de IWC en het herzien beheerregime
(RMS)Beschermen of gebruiken?Het hoofdprobleem in de IWC is de diepe verdeeldheid over een herzien
beheersregime voor de verschillende soorten walvissen (RMS). Deze verdeeldheid
verhinderde ook dit jaar duidelijke besluiten ten aanzien van een duurzaam
beheer en bescherming van walvissen. De Partijen vonden geen uitweg in de
discussie over een pakket van afspraken over een op wetenschappelijk onderzoek
gebaseerd, breed gedragen, duurzaam en effectief beheersregime. De belangrijkste
drie onderwerpen van het RMS zijn: 1) de beperking van de wetenschappelijke
walvisvaart, 2) de toekomst van het moratorium en 3) een strikt nalevingsregime.De beschermingsgezinde landen eisen dat er eerst een eind komt aan de
wetenschappelijke walvisvangst, terwijl de pro-walvisvarende landen eerst
een einde aan het moratorium willen maken alvorens zij hun wetenschappelijke
programma’s wensen te staken. Deze impasse is niet in het belang van
de walvisstand, aangezien er vanwege de wetenschappelijke jacht,
maar ook de commerciële jacht in toenemende mate walvissen worden gevangen.Het belang van een hernieuwd beheersregime (RMS)Het aantal geschoten en op een andere wijze gedode walvissen is dit jaar
het hoogst sinds het stoppen van de commerciële walvisvaart. Het is duidelijk
dat het aantal gedode dieren vele malen hoger is, dan er op dit moment onder
een RMS mogelijk zou zijn.Mede hierdoor (en door het toenemende risico dat de walvisvarende landen
als gevolg van de bestaande patstelling uit de IWC stappen en dan echt ongecontroleerd
kunnen gaan jagen), is vanuit een wetenschappelijk gefundeerd beheers- en
beschermingsoogpunt een goede, betrouwbare RMS te verkiezen boven de eigenstandig
bepaalde jacht zoals die nu plaatsvindt en recentelijk sterk is uitgebreid.
Een stringente voorwaarde daarbij is natuurlijk een waterdichte, betrouwbare
en controleerbare RMS. Zolang die niet gegarandeerd is, zou in elk geval het
moratorium volledig moeten worden gehandhaafd.4. Japanse inzet voor normalisatie van de IWCOm een Ministeriële Conferentie te laten slagen, is het van groot
belang dat alle bij de IWC aangesloten landen ook aangesloten blijven. Alleen
dan kan een duurzame oplossing worden bereikt. Door het gebrek aan progressie
beginnen enkele aangesloten partijen te twijfelen aan het nut van de IWC en
verliest de organisatie aan geloofwaardigheid. De beschermende landen raken
moedeloos, omdat ondanks het moratorium Japan, Noorwegen en IJsland op walvissen
jagen en bovendien buiten de IWC om hun eigen «duurzame» vangstquota
bepalen. De walvisjagende landen ondermijnen de status van de IWC als dé
autoriteit van het duurzaam beheer van de walvissen. Zij willen niet langer
wachten op een duurzaam beheersregime en gaan af op hun eigen wetenschappelijke
onderzoek met betrekking tot de walvisstand.Op de 57ste jaarvergadering van de IWC in Ulsan (2005) diende Japan een
eigen voorstel voor een RMS in, omdat eerder niet tot overeenstemming kon
worden gekomen over een RMS-voorstel. Dit voorstel was toen voor de meerderheid
van landen, waaronder Nederland, onacceptabel en werd ruim afgewezen. In 2006
kondigde Japan vervolgens aan een proces op te starten met het doel de IWC
te «normaliseren». Volgens Japan functioneert de IWC niet en heeft
het ook geen zin om nog tijd en moeite in een organisatie te steken, waar
geen vooruitgang in zit. Japan wil ook geen wetenschappelijke informatie meer
delen met de overige aangesloten partijen, totdat de organisatie wel weer
functioneert.De door Japan bepleitte oplossing is gelegen in hun voorstel voor «normalisatie»
van de organisatie. Hierbij moet wat Japan betreft de focus opnieuw gelegd
worden op het initiële doel van de IWC, zoals is vastgelegd in de overeenkomst
International Convention for the Regulation of Whaling (ICRW). Alle IWC-leden
werden uitgenodigd deel te nemen in dit proces tijdens een conferentie in
Japan.De betekenis van de term «normalisatie» was voor veel landen
onduidelijk en had voor beschermingsgezinde landen een negatieve bijsmaak.
Indien Japan het gevoel heeft dat ook deze poging tevergeefs is om vooruitgang
te boeken binnen de IWC, bestaat er een kans dat het land besluit de IWC te
verlaten. Het is niet ondenkbaar dat dit voorbeeld gevolgd zal worden door
andere pro-walvisvarende landen en dat de jacht daarmee volledig oncontroleerbaar
wordt.5. Nederlandse inzet voor een Ministeriële ConferentieNoodzaak doorbreken impasseNederland heeft tijdens de vergadering, conform het besprokene tijdens
het AO 14 juni 2006, meerdere keren gepleit voor de noodzaak om te komen
tot een politiek proces. Door de duur van de patstelling kan deze waarschijnlijk
alleen op politiek niveau worden doorbroken. Nederland ziet zich, gezien de
verloren stemming bij de «St. Kitts & Nevis» verklaring en
het recente voornemen van IJsland om de commerciële walvisvaart te hervatten,
gesterkt in deze overtuiging.Steun Ministeriële ConferentieHet politieke proces zou wat Nederland betreft de vorm moeten krijgen
van een Ministeriële Conferentie, aansluitend aan de aankomende IWC.
De agenda zou moeten worden beperkt tot de kern van de discussie in de IWC:
de wetenschappelijke walvisjacht, de toekomst van het moratorium, en een effectief
nalevingsmechanisme. Er blijkt steun voor dit voorstel. Frankrijk, Spanje,
Italië, Mexico en Zweden hebben openlijk hun steun toegezegd. De Verenigde
Staten zagen ook de potentie van het voorstel. Dat is belangrijk want zij
zijn volgend jaar gastheer van de 59e IWC vergadering en lijken de meest aangewezen
partij om deze conferentie op ministersniveau te organiseren. Naast de genoemde
Partijen, hebben ook maatschappelijke organisaties, zoals WWF-International,
aangegeven waarde te hechten aan een Ministeriële Conferentie.6. Stand van zaken m.b.t. inhoudelijke onderwerpenWetenschappelijke walvisvangstHet verdrag van de IWC geeft ruimte aan landen om zelf vergunningen af
te geven voor de vangst van walvissen voor wetenschappelijk onderzoek, zonder
voorafgaande goedkeuring van de IWC. Japan en IJsland maken hiervan gebruik.
IJsland vangt jaarlijks ongeveer 35 dwergvinvissen. Japan zoekt steeds de
uiterste grens van het verdrag op, waarbij het land voorbij gaat aan het voorzorgsprincipe.
Nederland heeft gepleit voor een sterk RMS met sterke inperking van het onderzoek
(zeker voor wat betreft de meer bedreigde soorten) en voor bindende afspraken
en controle hierover onder IWC verantwoordelijkheid.JARPA-IIJapan is met het nieuwe onderzoeksprogramma JARPA-II gestart, dat in de
Antarctische wateren en noordelijke wateren van de Grote Oceaan plaatsvindt.De doelen die Japan met dit programma zegt na te streven zijn 1) het monitoren
van het Antarctisch ecosysteem, 2) inzicht verkrijgen in competitie tussen
walvissoorten en hiervoor managementdoelen ontwikkelen, 3) verklaren van tijdelijke
en ruimtelijke veranderingen in populatiestructuren en 4) het verbeteren van
de managementprocedure voor de Antarctische dwergvinvispopulaties. Onder JARPA-II
wil Japan jaarlijks 850 Antarctische dwergvinvissen, 50 bultrugwalvissen en
50 vinvissen vangen. In de westelijke wateren van de Grote Oceaan wil Japan
jaarlijks 150 dwergvinvissen, 50 Bryde’s walvissen, 50 sei walvissen
en 10 sperm walvissen vangen. Volgens Japan is deze uitbreiding van quota
en soorten nodig, omdat er meer informatie nodig is over de mogelijke invloed
van walvissen op visserijbelangen. De beschermingsgezinde landen hebben grote
bezwaren tegen de uitvoering van dit onderzoek. Er bestaat naar
de mening van deze landen geen noodzaak om walvissen te doden voor dit soort
ecosysteem onderzoek; er zijn voldoende alternatieven voorhanden.Commerciële walvisvangstNoorwegen is van plan op commerciële gronden op grotere schaal dwergvinvissen
te gaan vangen en nu voor het eerst ook in internationale wateren. Het vangstquotum
dat Noorwegen gebruikt, wordt berekend door de NAMMCO (North Atlantic Marine
Mammal Commission). Deze berekening benadert de grenzen van het voorzorgsprincipe
en is niet afgestemd met de IWC. Met deze erkenning van NAMMCO door Noorwegen
wordt de status van de IWC als dé autoriteit op het gebied van duurzaam
walvisbeheer verder ondermijnd.Beschermingscomité van de IWCHet beschermingscomité richtte zich op de prioriteitsgebieden verontreiniging
van walvisvlees (aangetroffen door de autochtone walvisjacht van Russische
bevolkingsgroepen) en scheepsbotsingen met walvissen. Er werd specifiek aandacht
besteed aan dierenwelzijn en humane dodingmethodes. Japan gaf aan het beschermingscomité
niet te erkennen en vond dit comité exemplarisch voor het niet functioneren
van de IWC. Japan is van mening dat dit comité te eenzijdig op de bescherming
van walvissen is gericht en niet op duurzaam beheer en benutting van deze
dieren, conform de dubbele doelstelling van het verdrag. Japan zal geen wetenschappelijke
informatie delen totdat de organisatie wel weer functioneert.ReservatenNet als voorgaande jaren presenteerden Brazilië en Argentinië
een voorstel om een walvisreservaat in te stellen in de Zuidelijke Atlantische
Oceaan. Voor dit voorstel is een ¾ meerderheid van de stemmen nodig.
Naar aanleiding van de ontstane discussie en de geconstateerde verdeeldheid
is het voorstel niet ter stemming gebracht.Japan bracht het voorstel om een paragraaf over dwergvinvissen in het
besluit over het walvisreservaat in de Stille Zuidzee te verwijderen. Doel
hiervan was om de jacht op dwergvinvissen binnen dit reservaat mogelijk te
maken. Deze stemming ging verloren voor Japan: 32 voor en 33 tegen (inclusief
Nederland). Het voorstel van Japan om een einde te maken aan het reservaat
in de Zuidelijke Oceaan (alle wateren ten zuiden van de 60ste zuiderbreedtegraad)
heeft het evenmin gered: 28 voor en 33 tegen.Frankrijk deelde mee een reservaat voor zeezoogdieren in willen stellen
rondom de Franse Caribische eilanden: het Franse deel van St. Maarten, St.
Barthélemy, Guadeloupe, Marie Galante en Martinique.GreenpeaceNederland heeft met een aantal andere landen een resolutie ingediend,
waarin in algemene bewoordingen wordt gesproken over de veiligheid op zee
en over het belang voor eenieder daar naar te streven. Deze resolutie had
tot doel een mogelijke resolutie van Japan te voorkomen, waarin gevraagd zou
worden de accreditatie van Greenpeace als waarnemer bij de IWC in te trekken.
Aanleiding hiervoor waren de incidenten die zich op 8 januari jl. hebben
voorgedaan tussen schepen van de Japanse autoriteiten en Greenpeace.
Nederland had een speciaal belang bij deze kwestie, aangezien de schepen van
Greenpeace onder Nederlandse vlag varen.7. Vervolg inzet NederlandInzet NederlandDe walvisjacht bestaat en breidt zich uit, buiten de controle van de IWC
om. We moeten tot een totaalpakket van maatregelen komen, om zo de gehele
walvisvangst onder controle te krijgen. Nederland blijft tegen de walvisjacht.
Daarom wil ik alle partijen aan tafel houden en blijf ik nadrukkelijk openstaan
voor dialoog. Nederland wil namelijk voorkomen dat landen uit de IWC stappen
en de IWC niet meer respecteren als dé autoriteit op het gebied van
duurzaam walvisbeheer. Nederland zet zich daarom in om met alle betrokken
partijen, voor- en tegenstanders van de walvisjacht, bindende afspraken te
maken over de toekomst van het moratorium, het beperken van de wetenschappelijke
walvisvangst en het naleven van gemaakte afspraken. Tegelijkertijd zal Nederland
zich blijven inzetten voor het tot stand brengen van een Ministeriële
Conferentie, omdat dit de enige manier lijkt te zijn om tot een daadwerkelijke
doorbraak te komen. De Verenigde Staten hebben toegezegd te onderzoeken wat
de mogelijkheden zijn van een Ministeriële Conferentie gekoppeld aan
de jaarvergadering van de IWC in Anchorage, Alaska in 2007.Komende actiesMet de Verenigde Staten is afgesproken bilateraal nader overleg te voeren.
Dit staat gepland voor november aanstaande. Recentelijk zijn de walvisbeschermende
landen uitgenodigd om op 17–18 februari 2007 in Washington bij
elkaar te komen.Nederlandse AntillenHet Nederlands Koninkrijk onderzoekt de mogelijkheden om een walvisreservaat
rondom de Nederlandse Antillen in te stellen.8. Recente ontwikkelingenOp 17 oktober jl. heeft IJsland aangekondigd de commerciële
walvisjacht te zullen hervatten. In de periode tot augustus 2007 wil IJsland
30 dwergvinvissen en 9 visvissen vangen. Hiermee negeert IJsland het tijdelijk
moratorium dat in 1986 onder het IWC is ingesteld.IJsland heeft in 1992 de IWC verlaten, om vervolgens in 2003 weer toe
te treden. IJsland deed dat onder voorwaarde dat het zich niet aan het moratorium
hoefde te verbinden. Overigens heeft Nederland toentertijd, tezamen met 16
andere landen die Partij zijn bij de IWC, formeel geprotesteerd tegen dit
voorbehoud van IJsland.Nederland is door dit besluit erg teleurgesteld. De vinvis is een bedreigde
diersoort en bovendien ben ik van mening dat er voor IJsland geen daadwerkelijke
noodzaak bestaat om deze dieren te bejagen. In reactie op de aankondiging
heeft Nederland het initiatief genomen voor een gezamenlijke demarche van
beschermingsgezinde landen tegen IJsland. Daarin zullen de plannen van IJsland
worden afgewezen en wordt IJsland opgeroepen het moratorium te respecteren.9. Volgende jaarvergaderingenDe vergadering in 2007 zal worden gehouden in Anchorage, Alaska in de
periode van 4 tot en met 31 mei. De IWC jaarvergadering valt hiermee
vlak voor de 14e bijeenkomst van partijen (CoP) bij het CITES verdrag dat
van 3 tot 15 juni 2007 in Den Haag plaatsvindt. De IWC stemde in met
het aanbod van Chili om de jaarvergadering in 2008 te organiseren.De Minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit,C. P. Veerman 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-30800-XIV-9.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl