Wijziging van de Ziekenfondswet in verband met het invoeren van een no-claimteruggaveregeling; Brief minister over solidariteit in de gezondheidszorg
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-06 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 20042005-29483, nr. F

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum brief

12-05-2005

Eerste Kamer der Staten-Generaal

2004-2005

29483 nr. F

28-04-2005

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaam1. Inleiding2. RVZ-rapportage2.1 (gezond) gedrag2.2 Eigen betalingenEigen betalingen in het buitenlandFiguur 1: Eigen betalingen internationaal vergeleken (jaar
2001)2.3 Zorgsparen3. Het VVD-voorstel: Het variëren van de no-claimteruggaveregeling
per risicogroepVoordelen van het variëren van de no-claimteruggaveregeling
per risicogroep1. grotere gedragseffecten2. toename van de intergenerationele solidariteit3. zorgpasNadelen van het variëren van de no-claimteruggaveregeling
per risicogroep1. gedragseffecten2. uitvoerbaarheid4. De IZA-systematiekVoordelen van de IZA-systematiek1. Inkomenssolidariteit2. prudent gebruik zorgNadelen van de IZA-systematiek1. Ontbreken prikkel boven plafond2. Administratieve lasten3. Rol werkgevers4. Marginale druk5. SlotOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 29483Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 44 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
29 483Wijziging van de Ziekenfondswet in verband met het invoeren van een
no-claimteruggaaf voor verzekerden die geen of weinig gebruik hebben gemaakt
van zorg waarop ingevolge die wet aanspraak bestaatFBRIEF VAN DE MINISTER VAN VOLKSGEZONDHEID, WELZIJN EN SPORTAan de Voorzitter van de Eerste Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 28 april 20051. InleidingOp 28 april is het RVZ-signalement «Houdbare solidariteit in
de gezondheidszorg» aangeboden. In dit signalement, toegevoegd als bijlage
21, onderzoekt de RVZ hoe de arrangementen voor
solidariteit en de daarmee gemoeide overheidsoverdrachten zich hebben ontwikkeld
en in hoeverre deze houdbaar zijn in de toekomst.De RVZ zet in het signalement aan tot een debat over de mate en vormgeving
van solidariteit om zo een breed gedragen en ook op de langere termijn houdbare
solidariteit voor de gezondheidszorg te waarborgen. Ik ben, in navolging van
de RVZ, van mening dat de solidariteit zoals die in de afgelopen decennia
vorm heeft gekregen in ons stelsel van gezondheidszorg onder druk staat. Dit
vraagt op termijn om een andere vormgeving van de arrangementen op dit terrein.
Het is de vraag of er voldoende draagvlak blijft bestaan voor (financiële)
overdrachten, als deze overdrachten blijven toenemen om het huidige niveau
van solidariteit te handhaven. Om ook in de toekomst houdbare solidariteit
te waarborgen is het wenselijk het debat aan te gaan over de wenselijke mate
en vormgeving van solidariteit in de toekomst.De RVZ draagt, op basis van zijn analyse, bouwstenen aan als input voor
deze discussie. De aanzet tot debat en de geleverde bouwstenen zijn mij zeer
welkom. Ik zal deze dan ook bespreken in deze brief.Tijdens de behandeling van het wetsvoorstel tot wijziging van de Ziekenfondswet
in verband met de invoering van de no-claimteruggaaf, zijn vanuit de Staten
Generaal suggesties gedaan voor een andere vormgeving van eigen betalingen
in het tweede compartiment in de zorg. Ik heb toegezegd deze suggesties nader
te bekijken. Het betreft een VVD-voorstel om de no-claimteruggaaf te variëren
naar risico, respectievelijk de IZA-systematiek waarin eigen bijdragen op
basis van inkomen zijn gemaximeerd. In deze brief geef ik uitvoering aan deze
toezegging. Daarnaast heb ik heb de Tweede Kamer toegezegd vóór
1 juli 2005 een haalbaarheidsonderzoek te doen naar het VVD-voorstel.
De analyse van het VVD-voorstel in deze brief kan gezien worden als onderdeel
van dit onderzoek. Ik voldoe met deze brief tevens aan het verzoek van de
vaste kamercommissie voor Volksgezondheid, Welzijn en Sport van de Tweede
kamer van 01-04-2005 (VWS/05/41/LD) om de stand van zaken te melden aangaande
het haalbaarheidsonderzoek naar het VVD-voorstel.2. RVZ-rapportageSolidariteit in de zorg is een groot goed, omdat het de gezondheidszorg
voor iedereen toegankelijk helpt maken. De RVZ stelt dat, om de solidariteit
de laatste decennia intact te houden, de financiële overdrachten sterk
zijn toegenomen. Deze stijging is vooral het gevolg van een toename van de
overdrachten tussen gezonde en zieke mensen en een reële toename van
de zorgkosten. Zo legden in het tweede compartiment de duurste 10% van de
verzekerden in 1999 beslag op 70% van de totale curatieve zorgkosten. Indien
ook wordt gekeken naar de Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten neemt dit percentage
verder toe.Uit het signalement blijkt dat de solidariteitsoverdrachten in de zorg
nu vele malen groter zijn dan tijdens de beginfase van de verzorgingsstaat.
Terwijl het overheidsbeleid zich vooral richtte op de financiële toegankelijkheid
van de zorg, leidde de risicosolidariteit onder druk van de toenemende vergrijzing
en technologische mogelijkheden tot aanzienlijke toename van de solidariteitsoverdrachten.
Deze groei wordt feitelijk betaald door de groei van het bruto binnenlands
product. Het RVZ-signalement toont dat de groei van zorguitgaven de ruimte
voor andere uitgaven met een collectief karakter, zoals onderwijs, sociale
zekerheid, maar ook voor reële koopkrachtverbetering, in de toekomst
verder zal beperken.Box 1: Enkele begrippen rondom solidariteitEr bestaat onderscheid tussen inkomens- en risicosolidariteit. Inkomenssolidariteit betreft de verzekeringszijde en houdt
in dat mensen met een hoger inkomen meer bijdragen aan de zorgkosten dan mensen
met een lager inkomen. Risicosolidariteit gaat
vooral over de gebruikszijde en heeft betrekking op de verdeling van de zorgkosten:
mensen met een lager gezondheidsrisico betalen mee aan zorg voor mensen met
hogere risico's. Dit raakt aanintergenerationele solidariteit, waarbij gezonde jongeren solidair zijn met zorgbehoevende ouderen.Solidariteitsoverdrachten zijn ook in de toekomst cruciaal om de zorg
toegankelijk te houden, juist voor mensen met lage inkomens en voor mensen
die (chronisch) ziek zijn. Op basis van demografische en epidemiologische
trends is te verwachten dat de overdrachten verder zullen toenemen.In het verleden werd volledige risicosolidariteit vaak als een gegeven
beschouwd en ging de discussie veelal over de gewenste hoeveelheid inkomenssolidariteit.
De impact van risicosolidariteit is echter vele malen groter dan van inkomenssolidariteit,
omdat risicosolidariteit meer financiële overdrachten genereert.Naast een toename van de overdrachten van gezonde naar zieke mensen in
de afgelopen decennia, signaleert de RVZ een verschuiving in sociaal-culturele
trends die duiden op een meer gedifferentieerde en geïndividualiseerde
samenleving. Dit leidt ertoe dat het aantal burgers dat een bepaalde mate
van keuzevrijheid in de zorg wenst, toeneemt. Tegelijkertijd duiden sociaal-culturele trends steeds meer op een gedifferentieerde
en geïndividualiseerde samenleving met andere waardeoriëntaties.Zowel een toename van de solidariteitsoverdrachten als een meer geïndividualiseerde
samenleving leiden tot meer druk op het draagvlak voor risicosolidariteit.
Ik vind het belangrijk het draagvlak voor risicosolidariteit te bestendigen.De RVZ stelt, op basis van zijn analyse, dat het onvermijdelijk is dat
er op het terrein van solidariteit in het zorgstelsel en de wijze waarop deze
worden gefinancierd belangrijke wijzigingen zullen plaatsvinden. Volgens de
RVZ leven we tegenwoordig in een totaal andere context dan in de tijd dat
onze belangrijkste instituties die de solidariteit regelden ontstonden. Een
fundamentele heroverweging van de vraag of de huidige solidariteitsniveaus
moeten worden geclausuleerd en zo ja, hoe en in welke mate, kan volgens de
RVZ niet plaatsvinden zonder een brede discussie en een redelijke mate van
maatschappelijk draagvlak.Het expliciet formuleren van voorwaarden voor gebruik van de collectieve
financiële solidariteit moet leiden tot een nieuw evenwicht in de mate
van risicosolidariteit en de hieraan gelieerde intergenerationele solidariteit.Om de discussie te voeden heeft de RVZ stellingen geformuleerd in de vorm
van clausules op de solidariteit. Deze stellingen zijn daarna verdiept met
beleidsmogelijkheden. Deze beleidsmogelijkheden kunnen worden gezien als bouwstenen
voor een zorgstelsel dat houdbaar solidair is. De zes beleidsstrategieën
uit het RVZ-signalement zijn:1. (Gezond) gedrag2. Eigen betalingen3. Zorgsparen4. Premiestijgingen en premiedifferentiatie5. Pakketverkleining6. Nieuwe aanbieders en maatschappelijk ondernemen.Voor een verdieping van deze beleidsstrategieën verwijs ik graag
naar het RVZ-signalement. Echter, een drietal van de aangegeven strategieën
wil ik graag kort bespreken:2.1 (gezond) gedragDe RVZ werpt de vraag op of, gezien het feit dat het overgrote deel van
de solidariteit in de gezondheidszorg bestaat uit risicosolidariteit, het
beheersen van gedrag met gezondheidsrisico's geen wenselijke strategie vormt
voor duurzame solidariteit?Het succes en de effectiviteit van de gezondheidszorg van de toekomst
is, volgens de RVZ, steeds meer verbonden met gedrag. De discussie over gedrag
beperkt zich dan ook niet meer tot de preventieve sfeer. Inmiddels, zo wordt
gesteld in het RVZ-signalement, maken steeds meer onderzoeken duidelijk dat
er aanzienlijke kosten voor het collectief zijn verbonden aan ongezond gedrag.
De bereidheid van gezonden om mee te betalen aan de zorg voor minder gezonden
komt onder druk te staan als mensen zich niet houden aan elementaire vormen
van gezond gedrag. Bovenstaande leidt tot normatief-ethische discussies: wie
moet betalen voor het ongezond gedrag? Op dit moment ontbreekt, op het heffen
van accijnzen op tabak en alcohol na, een structuur met gedragsprikkels in
het gezondheidszorgsysteem. Het inbouwen van prikkels in het systeem zou gezond
gedrag kunnen stimuleren, aldus de RVZ. Een dergelijk systeem draagt
bovendien bij aan een gematigde kostenontwikkeling welke op termijn ook noodzakelijk
is om de solidariteitsniveaus in stand te houden.Box 2: de gezondheidszorg in NederlandIn de afgelopen anderhalve eeuw is de gezondheid en de gezondheidszorg
in Nederland drastisch veranderd. Anderhalve eeuw geleden was ziekte vooral
een gevolg van infecties, zoals longontsteking, kraamvrouwenkoorts en tbc.
Deze ziekten hadden twee kenmerken: ten eerste ging de patiënt er vaak
dood aan, ten tweede konden de patiënten er meestal niets aan doen. De
laatste jaren ziet het ziektebeeld er heel anders uit. 57 procent van het
jaarlijkse aantal nieuwe ziektegevallen is een chronische aandoening. Chronische
aandoeningen hebben twee kenmerken: ten eerste gaan patiënten er meestal
op de korte termijn niet dood aan, ten tweede heeft de patiënt in veel
gevallen invloed gehad op het verloop van de ziekte.Bron: gebaseerd op het RIVM (2002) Gezondheid op koers?
Volksgezondheid Toekomst Verkenningen 20022.2 Eigen betalingenMet de no-claimteruggaveregeling, heb ik een eigen betaling geïntroduceerd
die de eigen verantwoordelijkheid voor ziekenfondsverzekerden vergroot. De
Raad acht «de no-claim op de korte termijn als een afdoende niveau van
eigen betalingen in het licht van de omvangrijke veranderingsoperatie die
deze verzekering is.» Tegelijkertijd stelt de RVZ echter dat op de langere
termijn een viertal aanpassingen van de huidige vormgeving van eigen betalingen
noodzakelijk zijn om op de lange termijn een houdbaar stelsel te garanderen.1. Op termijn moet de no-claimteruggaaf worden vervangen door een verplicht
eigen risico dan wel moet de burger tussen beide mogelijkheden te laten kiezen.2. De hoogte van de eigen betaling zou elk jaar moeten worden geïndexeerd
met een percentage dat minimaal gelijk is aan de nominale stijging van de
zorguitgaven3. Een procentuele eigen bijdrage kan worden geïntroduceerd ter dekking
van de directe hotelkosten. Deze kosten kunnen in redelijkheid ten laste van
de gebruiker worden gebracht.4. Zorg die niet «evidence-based» is moet worden geconfronteerd
met een hoge eigen bijdrage.Eigen betalingen in het buitenlandHogere eigen betalingen verminderen de overdrachten voor risicosolidariteit.
Nederland kent een van de laagste percentages van eigen betalingen (eigen
risico's en eigen bijdragen) van Europa (zie figuur 1). De eigen betalingen
bedragen bijvoorbeeld in Zweden 14%, in het Verenigd Koninkrijk 16%, in Italië
20% en in Spanje 24%.1Figuur 1: Eigen betalingen internationaal vergeleken (jaar
2001)12.3 ZorgsparenIn het RVZ-signalement wordt uitgebreid ingegaan op het principe van zorgsparen.
In een spaarsysteem reserveert de burger geld voor mogelijke zorguitgaven
in de toekomst. Dit sparen kan vrijwillig of verplicht gebeuren. Afhankelijk
van de spaarregeling kan dit een vast bedrag zijn, of een percentage van het
inkomen.Sparen voor toekomstig gebruik van zorg vormt naast de introductie van
eigen betalingen een andere manier om de financiële verantwoordelijkheid
van zorggebruikers te vergroten. Spaarsystemen hebben ook consequenties voor
de verschillende vormen van solidariteit. Intergenerationele solidariteit
is voor het spaardeel namelijk afwezig. Zorgsparen is nu beperkt in omvang
en komt slechts in enkele landen voor. In bijlage I2
beschrijf ik de Medical Savings Account zoals deze in Singapore van toepassing
is op de zorg.3. Het VVD-voorstel: Het variëren van de no-claimteruggaveregeling
per risicogroepDe VVD-fractie in de Tweede Kamer heeft een voorstel gedaan voor premierestitutie
in de zorg. In het voorstel krijgt iemand een deel van de ziektekostenpremie
terug indien, ten opzichte van leeftijd- en seksegenoten, weinig zorg is gebruikt.
Er wordt een onderverdeling gemaakt in leeftijdscohorten. Wie onder de mediaan
van zijn cohort blijft, krijgt premie terug. Allen betalen dezelfde premie,
maar uiteraard zullen de zorguitgaven per cohort drastisch verschillen. Jaarlijks
wordt per cohort de zorgconsumptie berekend en ingedeeld in kwartielen. Het
eerste (laagste) kwartiel van het cohort krijgt 25% van de betaalde premie
teruggestort, het tweede kwartiel 12,5%, het derde en vierde (hoogste) kwartiel
ontvangen geen premierestitutie. Omdat ouderen vergeleken worden met leeftijdsgenoten,
is er een grotere kans dat zij geld terugkrijgen, ondanks hun gemiddeld hogere
zorgconsumptie. Zo kan het voorkomen dat een oudere met bijvoorbeeld € 450
aan zorgkosten wel iets terugkrijgt en een jongere met € 150 niet.Het gebruik van de gezondheidszorg wordt geregistreerd met een zorgpas.
Met deze pas kan worden bijgehouden hoeveel geld aan zorg is besteed. De verzekerde
kan dit bedrag vergelijken met de hoogte van hetgemiddelde zorggebruik
van zijn cohort. Via internet kunnen mensen op elk gewenst moment zelf bijhouden
hoeveel zorg ze al hebben gebruikt. Mensen die geen internet hebben, krijgen
per post een overzicht.Volgens de VVD heeft dit systeem voor iedere individuele verzekerde een
prikkel om zorgvuldig met de zorgvoorzieningen om te gaan. Zowel de 19-jarige,
de 46-jarige als de 82-jarige, heeft immers uitzicht op een jaarlijkse teruggave
van een substantieel bedrag aan zorgpremie indien minder zorg wordt gebruikt
ten opzichte van leeftijd- en seksegenoten. Ook aan de cohorten waarin de
oudste verzekerden gegroepeerd worden, wordt namelijk jaarlijks aan de helft
van de verzekerden een premierestitutie verleend.Voordelen van het variëren van de no-claimteruggaveregeling
per risicogroep1. grotere gedragseffectenEen no-claimteruggaveregeling per risicogroep leidt mogelijk tot grotere
gedragseffecten dan de huidige ongedifferentieerde regeling. Vooral verzekerden
die zich onder of niet al te ver boven de no-claimteruggavegrens bevinden,
zullen zich in hun gedrag sterker laten leiden door de no-claimteruggaveregeling
dan degenen die zich ver boven de grens bevinden. Door de restitutiegrens
afhankelijk te maken van het zorggebruik van cohortgenoten, bevinden meer
verzekerden zich niet al te ver boven de restitutiegrens. Bij deze verzekerden
kan een groter gedragseffect worden verwacht dan in de huidige no-claimteruggaveregeling.De extra voorzichtigheid die het gevolg is van de onzekerheid over de
precieze hoogte van de restitutiegrensdeze is immers afhankelijk van het daadwerkelijke
zorggebruik in zijn/haar groep en pas achteraf bekend- kan het gedragseffect
verder versterken.Door deze systematiek is het mogelijk om ook groepen met relatief hoge
zorgkosten bewuster te laten omgaan met hun zorgkosten. Het remgeldeffect
zou hierdoor groter uit kunnen vallen dan in de huidige no-claimteruggaveregeling,
terwijl de totale hoogte van de restitutie bij benadering vergelijkbaar is
met het huidige stelsel.2. toename van de intergenerationele solidariteitDoor de restitutiegrens af te laten hangen van het zorggebruik per risicogroep,
krijgt de helft van alle ouderen premie gerestitueerd. Deze restitutie aan
relatief gezonde ouderen, gaat ten koste van jongeren, die veel zorg gebruiken
in verhouding met het zorggebruik in hun cohort.3. zorgpasMet het gebruik van een zorgpas, waarmee verzekerden elk moment kunnen
bijhouden hoeveel zorg ze al hebben gebruikt, wordt er een directere relatie
gelegd tussen zorggebruik en kosten. Dit kan een groter bewustzijn van de
zorgconsumptie van een verzekerde betekenen, wat positieve remgeldeffecten
kan hebben. De VVD is van mening dat deze functie van de zorgpas kan worden
toegevoegd aan de zorgpas zoals deze in 2006 zal worden ingevoerd. Overigens
is een dergelijk gebruik van de zorgpas niet specifiek gebonden aan een no-claimteruggaveregeling
per risicogroep. Ook in de huidige regeling zou de zorgpas in beginsel voor
dit doel kunnen worden gebruikt. Nadelen van het variëren van de no-claimteruggaveregeling
per risicogroepIn de ontwikkeling van de no-claimteruggaveregeling is sprake geweest
van een continu spanningsveld tussen eenvoud van de regeling en doeltreffendheid
van de regeling.1. gedragseffectenDe doeltreffendheid van het VVD-voorstel is op het eerste gezicht groter
dan de huidige no-claimteruggaveregeling. Immers, een grotere groep verzekerden
zal worden geprikkeld om zijn zorgconsumptie aan te passen, terwijl de financieringsverschuiving
bij benadering even groot zal zijn1. Dit positieve
effect wordt afgezwakt doordat de restitutie in het VVD-voorstel afhankelijk
is van het relatieve zorggebruik in plaats van het absolute zorggebruik. In
de huidige regeling bestaat een prikkel om € 0,= aan zorg te consumeren.
Een hogere consumptie betekent immers een lagere teruggave. In het VVD-voorstel
bestaat enkel een prikkel om tot het goedkoopste cohort te behoren. Een beperkte
consumptie kan hiervoor voldoende zijn, er is geen prikkel om (nog) minder
zorg te gebruiken.2. uitvoerbaarheidIn het kader van uitvoerbaarheid lijkt het VVD-voorstel, in ieder geval
op de korte termijn, beperkt bruikbaar. Hierbij zijn drie elementen van belang:a) Hoogte van de premierestitutiegrensOmdat de verzekerdenbestanden van verzekeraars verschillen, zou de situatie
zich kunnen voordoen dat bij twee identieke zorggebruikers (in leeftijd, sekse
en zorgconsumptie) de één wel premierestitutie en de andere
geen premierestitutie krijgt, omdat het betreffende cohort van verzekeraar
A een ander patroon heeft dan eenzelfde cohort bij verzekeraar B. Dit is ongewenst.Deze ongewenste situatie zou wellicht kunnen worden voorkomen door uit
te gaan van een landelijk gemiddelde premierestitutiegrens. Hierdoor worden
verzekerden niet benadeeld of bevoordeeld door de verzekerdenportefeuille
van hun verzekeraar.b) ZorgpasIn het voorstel van de VVD worden alle zorgbetalingen onder de algemene
verzekering geregistreerd door middel van een zorgpas. Dit is onontbeerlijk
om het systeem te laten werken, de verzekerde moet immers inzicht hebben in
het eigen zorggebruik ten opzichte van het (nationale) cohort. Op dit moment
is de ontwikkeling van een zorgpas in volle gang. Voor een toepassing, zoals
de VVD die voor staat, zijn het Zorg Identificatie Nummer (ZIN) en het landelijk
elektronisch patiëntendossier van belang.Het Zorg Identificatie Nummer (ZIN) is gebaseerd op het nieuwe burgerservicenummer.
Het ministerie van Binnenlandse Zaken werkt aan dit nieuwe persoonsnummer,
dat het sofi-nummer gaat vervangen. Het burgerservicenummer (BSN) is een uniek
identificerend nummer voor iedere burger waarmee deze bij elk (digitaal) loket
in de publieke sector terecht kan. Met dit nummer kunnen persoonsgebonden
gegevens betrouwbaar uitgewisseld worden.Het BSN is op zich betekenisloos: het krijgt pas betekenis als het in
een sector wordt gebruikt volgens de regels die de betreffende sector aan
het gebruik ervan stelt. Normaal gesproken gebeurt dit door wetgeving. Zo
is het BSN in de zorgsector als Zorg Identificatie Nummer (ZIN) te gebruiken.
In mijn brief van 2 maart 2005 (Kamerstukken II, 2004/05, 27 529
en 29 800 XVI, nr. 7) heb ik de Kamer bericht over de voortgang van de implementatie van het landelijk elektronisch medicatiedossier (LEMD)
en het e-waarneemdossier huisartsen (WDH). Vanaf 1 januari 2006
zullen het landelijk elektronisch medicatiedossier en het e-waarneemdossier
huisartseninformatie ingevoerd worden. Het uiteindelijke doel is de realisatie
van een landelijk elektronisch patiëntendossier (EPD). Dit bevat niet
alleen gegevens over medicatiegebruik, maar bevat alle relevante medische
gegevens van een patiënt. Het medicatiedossier is als het ware een onderdeel,
of een hoofdstuk, uit het EPD.Een landelijk elektronisch patiëntendossier zou in de toekomst mogelijk
gebruikt kunnen worden op de manier die de VVD voorstaat. Op korte termijn
is deze toepassing echter niet uitvoerbaar.c) Complexiteit en transparantieZoals eerder gesteld, is er een natuurlijke spanning tussen enerzijds
eenvoud en anderzijds doeltreffendheid. Het feit dat verzekerden gedurende
het jaar geen zicht hebben op een mogelijke restitutie, alsmede dat er verschillende
cohorten komen met verschillende grensbedragen is een duidelijke complicerende
factor. Dat geldt evenzo voor verzekeraars, die niet goed weten in welke mate
zij moeten terugbetalen.Als laatste wil ik graag nog wijzen op een verschil tussen de huidige
no-claimteruggave-regeling en het VVD-voorstel. In het VVD-voorstel is de
restitutie afhankelijk van de hoogte van de premie. Bij een stijging van de
premie betekent dit ook een stijging van de restitutie. In de huidige no-claimteruggaveregeling
wordt de hoogte van de teruggave geïndexeerd met de loonontwikkeling.
Hierdoor zal de restitutie, en daarmee de eigen betalingen, in het VVD-voorstel
naar verwachting sneller stijgen dan in de huidige no-claimteruggaveregeling.
Daartegenover staat dat in het VVD-voorstel per definitie 50% van de verzekerden
restitutie van zijn premie tegemoet kan zien, waar dit percentage in de huidige
no-claimteruggaveregeling afhankelijk is van de hoogte van de no-claim. Dit
zijn vraagstukken die goed moeten worden bezien bij een eventuele aanpassing
van de no-claimsystematiek. Anders gezegd: het VVD-plan zorgt voor een complexere
regeling met bijbehorende administratieve lasten.4. De IZA-systematiekBinnen de IZA-regeling (Instituut Zorgverzekering Ambtenaren) zijn werkgevers
en werknemers samen bestuurlijk verantwoordelijk voor de inhoud en uitvoering
maar ook voor de premiestelling en hierbinnen de verdeling van de lasten.
Drie elementen zijn kenmerkend voor de IZA-systematiek: de inkomensafhankelijke
maximering van de eigen bijdragen, de eigen verantwoordelijkheid in de vorm
van eigen betalingen en de rol van de werkgevers.Een inkomensafhankelijke maximering van eigen bijdragen, zoals geldt in
het IZA-systeem, leidt ertoe dat lage inkomens tot op zekere hoogte worden
ontzien. In het IZA-systeem zijn de in een jaar te betalen eigen bijdragen
gemaximeerd met de zogeheten 1%-regeling. Ongewenste cumulatie van eigen betalingen
wordt in het IZA-systeem voorkomen door toepassing van de 1%-regeling. Deze
regeling houdt in dat de verschuldigde eigen betalingen zijn gemaximeerd tot
een maximum van 1% van het bruto inkomen; het meerdere wordt in beginsel door
de werkgever vergoed. Aan de eigen verantwoordelijkheid van verzekerden wordt in de IZA inhoud
gegeven zowel via het restitutiestelsel als via een kleine eigen bijdrage
voor de meeste verstrekkingen.Bij een aantal vergoedingen is het uit te keren bedrag gemaximeerd (door
het toepassen van een vergoedingspercentage of een maximum vergoedingsbedrag)
of blijft een vast bedrag voor eigen rekening. Daarnaast geldt voor alle vergoedingen
tezamen naast de eventuele eigen bijdrage een eigen risico aan de voet van € 45,–
per kalenderjaar voor medewerkers die alleen verzekerd zijn en € 90,–
voor medewerkers die samen met één of meer gezinsleden verzekerd
zijn.Als een ambtenaar binnen 12 maanden meer dan 1% van het gezinsinkomen
moet besteden aan ziektekosten, heeft hij recht op een vergoeding volgens
de 1%-regeling. De werkgever beoordeelt welke kosten in aanmerking komen voor
vergoeding. Dit zijn in ieder geval de kostensoorten die gedeeltelijk door
het IZA worden vergoed. Overige kosten komen in principe niet in aanmerking
voor vergoeding tenzij de werkgever anders beslist. Sommige werkgevers stellen
in een nadere regeling een maximum aan de vergoeding die voor bepaalde ziektekosten
wordt gegeven.Voordelen van de IZA-systematiek1. InkomenssolidariteitEen inkomensafhankelijk plafond van eigen betalingen leidt tot meer solidariteit
doordat hogere inkomens absoluut hogere eigen betalingen kennen. Het deel
van de totale zorgkosten dat wordt gefinancierd door hogere inkomens neemt
toe ten opzichte van een inkomensonafhankelijk plafond. Bij een noodzakelijke
stijging van de eigen betalingen kunnen als gevolg van een inkomensafhankelijk
plafond de inkomenseffecten voor de lage inkomens beperkt blijven.De IZA-systematiek is overigens goed verenigbaar met een veel hoger niveau
van eigen betalingen. In België is dit de facto het geval. Daar bestaat
voor de laagste inkomens een jaarlijks plafond van € 450 aan eigen
betalingen. Dit plafond loopt voor hogere inkomens op tot € 2500,
wat voor een huishouden met een inkomen van € 54 000 overeenkomt
met 4,6% van het inkomen. Bijlage I bevat een nadere analyse van het Belgische
systeem.2. prudent gebruik zorgVoor de meeste verstrekkingen bestaat in de IZA-systematiek een kleine
eigen bijdrage. De directe financiële prikkel die bestaat bij een eigen
bijdrage leidt tot een bewuster gebruik van zorg. Prudent gebruik van zorg
is een van de voorwaarden voor houdbare solidariteit in de toekomst.Nadelen van de IZA-systematiek1. Ontbreken prikkel boven plafondHuishoudens met een laag inkomen bereiken als gevolg van een inkomensafhankelijk
plafond al relatief snel het plafond. Zo bereikt in de IZA-systematiek een
huishouden met een inkomen van € 15 000 al bij het betalen
van € 150 aan eigen bijdragen zijn plafond. Boven dit bedrag ontbreekt
de financiële prikkel tot een prudent gebruik van zorg.2. Administratieve lastenZoals eerder vermeld, is in de ontwikkeling van de no-claimteruggaveregeling
sprake geweest van een continu spanningsveld tussen eenvoud van de regeling
en doeltreffendheid van de regeling. De introductie van een inkomensafhankelijk
plafond is hierop geen uitzondering. Een inkomensafhankelijke regeling brengt
grote administratieve lasten met zich mee. De toename van de
administratieve lasten moet in verhouding staan met de meerwaarde van een
inkomensafhankelijke regeling. Het is ook de vraag of het wenselijk is zorgverzekeraars
een gedetailleerd inzicht in de inkomens van hun verzekerden te geven.3. Rol werkgeversIndien een werknemer binnen 12 maanden meer dan 1% van het gezinsinkomen
moet besteden aan ziektekosten, heeft hij volgens de IZA-systematiek recht
op een vergoeding volgens de 1%-regeling. De kosten die uitkomen boven deze
1% worden in principe vergoed door de werkgever, waarbij werkgevers wel de
mogelijkheid hebben een maximum te stellen aan deze vergoeding. Een werkgeversbijdrage
is wel gerechtvaardigd, gebaseerd op de burgerrechtelijke verantwoordelijkheid
die werkgevers jegens hun werknemers dragen voor, onder meer, de kosten van
medische zorg die nodig is als gevolg van omstandigheden die voortvloeien
uit hun dienstbetrekking.Werkgevers die de kosten moeten vergoeden die uitkomen boven de 1% van
het gezinsinkomen hebben daarmee een prikkel tot het niet aannemen van werknemers
met een verhoogde kans op het maken van ziektekosten. Daartegenover staat
wel dat er ook een prikkel bestaat voor werkgevers om de zorgkosten voor werknemers
beperkt te houden, bijvoorbeeld door middel van preventie.4. Marginale drukEen inkomensafhankelijke regeling heeft als gevolg dat de marginale druk
toeneemt. Bij een inkomensstijging gaan voor mensen met een laag inkomen veel
aanspraken op inkomensafhankelijke regelingen verloren, Een stijging van het
bruto-inkomen leidt in dat geval niet tot een substantiële toename –
of zelfs tot een afname – van het besteedbaar inkomen.5. SlotIn deze brief ben ik ingegaan op de aanzet die in het RVZ-signalement
«Houdbare solidariteit in de gezondheidszorg» is gedaan tot een
discussie over de vormgeving van de solidariteit in de toekomst. Daarbij heb
ik onder andere gekeken naar suggesties voor een andere vormgeving van eigen
betalingen in het tweede compartiment in de zorg zoals die zijn gedaan in
de beide kamers. Deze analyse had ik toegezegd aan de kamers.Het RVZ-signalement geeft mijns inziens goed weer welke ontwikkelingen
ten grondslag liggen aan de toegenomen druk op de houdbaarheid van het stelsel.
Om ook in de toekomst een houdbaar stelsel te garanderen kunnen verdere aanpassingen
noodzakelijk zijn. De RVZ is van mening dat een beleidsstrategie van meer
«geclausuleerde solidariteitsoverdrachten» de toenemende druk
op de houdbaarheid kan verminderen.De laatste jaren heeft dit kabinet al veel prikkels geïntroduceerd
die de eigen verantwoordelijkheid van burgers moeten vergroten. Het verzekerde
pakket is verkleind, de no-claim is ingevoerd en de eigen bijdrage in de AWBZ
is verhoogd. Bij de invoering van het nieuwe zorgstelsel voeren we de nominale
premie in en patiënten die kiezen voor de restitutiepolis krijgen meer
inzicht in de kosten van de gezondheidszorg.Ik voorzie in deze kabinetsperiode geen grote nieuwe stappen op dit punt,
al is het alleen maar omdat het veld de handen vol heeft aan alle stelselwijzigingen.
Ik ben acht het echter wel zinvol om, zoals ook de RVZ stelt, de discussie
over de vormgeving van eigen betalingen voort te zetten. De beleidsstrategieën die de RVZ aandraagt om de betaalbaarheid van
de zorg in stand te houden en tegelijkertijd het draagvlak voor solidariteit
herijken bevatten onder andere de volgende concrete suggesties: premie(stijgingen),
doorlichting van het verzekerd pakket op medisch zinvol handelen, eigen betalingen,
(gezond) gedrag en zorgsparen. De RVZ draagt in zijn signalement goede bouwstenen
aan voor een intelligente vormgeving van eigen betalingen in de toekomst.
Effectiviteit, administratieve lasten en solidariteit zijn daarbij belangrijke
elementen. Ik ben voornemens nadere studie naar deze suggesties te verrichten
om aldus bouwstenen voor toekomstig beleid te kunnen ontwikkelen.Het aandeel van eigen betalingen in de financiering van het Nederlandse
zorgstelsel is internationaal gezien nog altijd gematigd. Ook bij toekomstige
ontwikkelingen inzake eigen betalingen zal de spanning met inkomenssolidariteit
altijd een rol blijven spelen. Bij een grotere rol van eigen betalingen kan
op de langere termijn een verdere relatie met inkomen, in lijn met de filosofie
van de IZA-systematiek, een overweging zijn om de effecten op de inkomenssolidariteit
te mitigeren. Daarbij is overigens van belang dat in de AWBZ de relatie met
inkomen al wel bestaat. Tevens zullen we vanaf 2006 beschikken over een
nieuw instrument van inkomenssolidariteit, te weten de zorgstoeslag. Bij nadere
beschouwingen over eigen betalingen zal de interactie tussen deze instrumenten
nader moeten worden bezien. Los daarvan zal ik nog komen met een nadere studie
naar de mogelijkheden voor het samenvoegen van de zorgtoeslag met de buitengewone
lasten (zoals toegezegd in mijn brieven aan de beide kamers (Kamerstukken
I, 2004/2005, 29 483, E en Kamerstukken II, 2004/05, 29 483 nr.
25).Het VVD-plan tot doorontwikkeling van de no-claim wordt op dit moment
aan een haalbaarheidsstudie onderworpen. Dit onderzoek ontvangt u op korte
termijn.De Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport,J. F. Hoogervorst XNoot1De bijlage is neergelegd op het centraal informatiepunt onder griffie
nr. 132531.3.XNoot1Er zijn nog steeds grote definitieverschillen tussen landen, de gegevens
zijn daardoor niet altijd goed vergelijkbaar.XNoot1Figuur 1 is gebaseerd op de data in de VWS-begroting 2004.XNoot2De bijlage is ter inzage gelegd op het centraal informatiepunt onder griffie
nr. 132531.3.XNoot1In de huidige no-claim wordt uitgegaan van een no-claimteruggave voor
50% van de verzekerden van gemiddeld € 93. In het VVD-voorstel krijgt
50% van de verzekerden gemiddeld € 97 euro terug. (€ 388/4) 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-20042005-29483-F.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl