Aanpak huiselijk geweld; Verslag van een Algemeen Overleg
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2019-09-03 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 28345, nr. 91

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

29-06-2009

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2008-2009

28345 nr. 91

25-06-2009

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 28345Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 83 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
28 345Aanpak huiselijk geweldnr. 91VERSLAG VAN EEN ALGEMEEN OVERLEGVastgesteld 25 juni 2009De vaste commissie voor Justitie1 en de vaste commissie
voor Volksgezondheid, Welzijn en Sport2 en de algemene
commissie voor Jeugd en Gezin3 hebben op 3 juni 2009 een
voortgezet algemeen overleg met minister Hirsch Ballin van Justitie,
viceminister-president Rouvoet voor Jeugd en Gezin en staatssecretaris
Bussemaker van Volksgezondheid, Welzijn en Sport over:– de brief van staatssecretaris Bussemaker van
Volksgezondheid, Welzijn en Sport d.d. 20 november 2008 over de
verplichte meldcode huiselijke geweld en kindermishandeling (28 345,
nr. 72);– de brief van minister Hirsch Balling van Justitie d.d.
6 januari 2009 over kinderen als getuigen en slachtoffers van
huiselijk geweld (28 345, nr. 75);– de brief van minister Hirsch Ballin van Justitie d.d.
28 mei 2009 met een reactie op het concept-wetsvoorstel inzake
huiselijk geweld van de G4 (28 345, nr. 89);– de brief van staatssecretaris Bussemaker van
Volksgezondheid, Welzijn en Sport d.d. 29 mei 2009 over de
voortgangsrapportage Beschermd en weerbaar (28 345,
nr. 90).   1Van het overleg brengen de commissies bijgaand stenografisch
verslag uit.
De voorzitter van de vaste commissie voor Justitie,De Pater-van der MeerDe voorzitter van de vaste commissie voor Volksgezondheid,
Welzijn en Sport,SmeetsDe voorzitter van de algemene commissie voor Jeugd en Gezin,HeijnenDe griffier van de vaste commissie voor Justitie,Nava 
Voorzitter: Kuiken Griffier: Van DoornAanwezig zijn vijf leden der Kamer, te weten: Arib, Kuiken, De
Pater-van der Meer, Teeven en Van Velzen,en minister Hirsch Ballin van Justitie, minister Rouvoet voor Jeugd
en Gezin en staatssecretaris Bussemaker van Volksgezondheid, Welzijn en
Sport, die vergezeld zijn van enkele ambtenaren van hun ministeries.De voorzitter: Ik heet alle aanwezigen welkom. Dit is een
voortzetting van een eerder overleg. Wij beginnen met de tweede termijn
van de kant van de Kamer.Mevrouw De Pater-van der Meer (CDA): Voorzitter. Het is
inderdaad de tweede termijn en wij hebben wat aanvullende informatie
gekregen. Daarover wil ik een aantal opmerkingen maken. Ten eerste over
de eerste maanden van de Wet tijdelijk huisverbod. In de eerste termijn
van dit overleg waren wij nog in gespannen afwachting van het verloop
van een en ander, maar inmiddels weten we dat er in de eerste twee
maanden van dit jaar al bijna 200 huisverboden zijn opgelegd in het
kader van de Wet tijdelijk huisverbod. In de eerste termijn hebben we
gevraagd of alle gemeenten er wel klaar voor waren. Of zij dat wel of
niet zijn, vind ik nog steeds interessant, maar ik vind 200
huisverboden in de eerste twee maanden een niet gering aantal. Je zou
kunnen concluderen dat de Wet tijdelijk huisverbod feitelijk een groot
succes is, ware het niet dat de aanleiding te wrang is om van een
succes te mogen spreken. Is het mogelijk dat alle debatten die wij
gevoerd hebben over het tijdelijk huisverbod, over de maatschappelijke
schade en schande van het fenomeen huiselijk geweld, een dusdanig
effect hebben gehad dat alle mensen die op enigerlei wijze in het
verleden met huiselijk geweld te maken hadden deze wet als
laagdrempelig ervaren om iets aan hun situatie te doen? Graag hoor ik
zo snel mogelijk wat de signalen uit het land zijn.Ik vermoed dat wij aan het eind van dit jaar zullen constateren dat het
aantal huisverboden dat is opgelegd veel hoger is dan geraamd. Zo ja,
dan hoor ik graag wat de betekenis hiervan is voor de inzet van politie
en Openbaar Ministerie. Wij vragen ons af of alle regio’s in het land
al zo ver zijn dat zij de Wet tijdelijk huisverbod daadwerkelijk in
praktijk kunnen brengen. Uit de media kwam naar voren dat het Openbaar
Ministerie dat eigenlijk niet verwacht.De eerste bezwaarprocedures tegen het opgelegde huisverbod zijn
inmiddels ook gestart. Ik zou graag van de minister willen weten of er
vaak gebruik wordt gemaakt van de procedure om bezwaar te maken,
hoeveel procedures er lopen en de uitkomst hiervan. Ik doel met name op
de procedure volgens de Wet tijdelijk huisverbod. Dat is een civiele
maatregel die eigenlijk bedoeld is om geweld voortijdig een halt toe te
roepen. Het is dus niet een reservestrafrechtelijke maatregel in
situaties waarin al geweld gepleegd is. Het is een maatregel om geweld
bijtijds tegen te gaan. Daarnaast lijkt het erop dat het huisverbod in
sommige gevallen wordt opgelegd terwijl er sprake is van geweld en dus
van een strafbaar feit. Ik heb daar heel recent een voorbeeld van
gehoord: er is zwaar geweld gebruikt, kinderen waren getuige, maar het
slachtoffer doet geen aangifte. Vervolgens zit iedereen met de handen
in het haar. De zaak wordt niet opgepakt omdat men er geen weg mee
weet. Mij lijkt dat in dit specifieke geval sprake is van een misdrijf,
met zelfs mogelijkheid tot strafverzwaring vanwege het feit dat
kinderen er getuige van waren. Ik heb dat uit een van de brieven van de
minister zo begrepen. Dit misdrijf is zelfs wellicht te kwalificeren
als poging tot doodslag. Het lijkt mij niet dat hiervoor een huisverbod
geëigend is. Dat kan niet, maar volgens mij kan er wel opgetreden
worden, zelfs wanneer het slachtoffer geen aangifte wil doen. Ik dacht dat dan ambtshalve aangifte gedaan kon worden. Graag een
reactie van de minister.Het is de CDA-fractie ter ore gekomen dat met het inwerkingtreden van
het tijdelijk huisverbod ook de vraag naar opvangplaatsen is
toegenomen. Gelukkig heeft de staatssecretaris al aangegeven dat het
budget de komende jaren structureel zal stijgen. Maar toch, ook dit is
een signaal van de omvang van het probleem, dat nog groter blijkt te
zijn dan we dachten.Het is goed om te vernemen dat de minister werkt aan
samenwerkingsverbanden tussen diverse opvanghuizen voor vrouwen,
meldpunten voor huiselijk geweld en die waarin kindermishandeling
centraal staat. Hoe ver staat het op dit moment met de ontwikkeling van
deze samenwerkingsverbanden? In de brief van 5 januari stelt de
minister dat de 35 centrumgemeenten voor de vrouwenopvang een
verbinding kunnen leggen tussen de structuren die al ontwikkeld zijn
voor huiselijk geweld en de aanpak van kindermishandeling. Hierdoor
wordt een integrale aanpak voor kinderen en volwassenen bevorderd, zo
vermeldt de brief. Kan de minister aangeven hoe de coördinatie
verloopt tussen de 35 centrumgemeenten en de gemeenten die om de
betreffende centrumgemeenten heen liggen?Ik sluit hier onmiddellijk op aan door de financieringsstromen aan de
orde te stellen. Wij hebben begrepen dat de diversiteit in de
financieringsstromen voor slachtoffer, pleger en kinderen toch nog wel
heel groot is. Eigenlijk is er sprake van versnippering van de
financieringsstromen. Zo blijkt dat voor veel kinderen die met een
slachtoffer meekomen en zelf ook hulp nodig hebben een beroep gedaan
moet worden op de provincie, terwijl voor het volwassen slachtoffer via
een zorgkantoor, via de AWBZ, via de gemeenten of wellicht via andere
mogelijkheden een beroep gedaan moet worden op middelen. De CDA-fractie
zou het zeer welkom vinden wanneer wordt onderzocht of en hoe die
financieringsstromen vereenvoudigd of verminderd kunnen worden en wie
de regierol moet vervullen. Graag een toezegging op dit punt. Daarbij
merk ik op dat het heel goed is dat maatregelen voor de aanpak op het
terrein van huiselijk geweld gedecentraliseerd zijn. Wij vragen
absoluut niet verantwoording tot tig punten achter de komma op dit
punt. Immers, dat zet alleen maar verantwoordingsambtenaren aan de
slag. Wij willen dat het geld zo veel mogelijk besteed wordt aan actie
en preventie. Hoe krijgen wij echter goed zicht op de effectieve inzet
van de middelen en het bereik van en hulp aan slachtoffers en daders?Ik wil nog even terugkomen op de brief van 20 november 2008 die de
vorige keer aanleiding was om het overleg op te schorten. Het kabinet
gaat werken aan wetgeving voor een verplichte meldcode die gaat gelden
in de gezondheidszorg, het onderwijs en bij justitie en politie. Gaat
de minister naast het invoeren van deze meldcode ook een koppeling tot
stand brengen tussen de diverse sectoren? Daarmee bedoelen wij dat de
verschillende meldingen centraal bij elkaar komen, zodat snel
inzichtelijk is wat er bij de betreffende gezinnen of in specifieke
situaties speelt.Tot slot nog een paar korte specifieke vragen naar aanleiding van
opmerkingen uit de media van de afgelopen weken. Hoe kijkt de minister
er tegenaan dat dierenartsen die een rol zouden kunnen spelen bij het
signaleren van huiselijk geweld, zich inderdaad melden? Er was een
bericht in de krant dat mensen die in staat zijn tot het mishandelen
van dieren vaak ook in staat blijken te zijn tot het plegen van
huiselijk geweld. Heeft de minister van VWS zicht op signalering door
bijvoorbeeld tandartsen van geweld tegen kinderen? Uit de erbarmelijke
staat van het kindergebit valt volgens een bericht in de krant
behoorlijk af te lezen wat zich aan misstanden zou kunnen voordoen in
het leven van kinderen. Ook daar graag een reactie op. Mevrouw Van Velzen (SP): Voorzitter. Ik denk dat iedereen
hier aan tafel en in de zaal doordrongen is van de ernst van het
onderwerp waar wij het vandaag in tweede termijn over hebben. Ik hoef
niet met voorbeelden van ernstige incidenten te komen die zich hebben
voorgedaan sinds wij de vorige keer hierover spraken. Wij zijn blij dat
er veel aandacht aan dit onderwerp wordt gegeven van de kant van het
kabinet en dat wij nu bezig zijn met het wettelijk vastleggen van een
meldcode. Ik heb daar zelf in een motie om gevraagd en ik heb de indruk
dat daar hard aan gewerkt wordt. Ik was onaangenaam verrast door de
discussie die zich in Rotterdam ontspon over de meldcode. De gemeente
Rotterdam is iets verder met het invoeren van de meldcode dan andere
gemeenten. De klacht van de Riagg is dat er te weinig rekening wordt
gehouden met de kennis en ervaring die aanwezig is bij de
professionals, bij de hulpverleners zelf, waardoor zij aanleiding zagen
om niet mee te werken. Is er wel genoeg rekening gehouden met wat de
professionals aan ervaring hebben opgedaan? Wordt daar wel rekening mee
gehouden als deze meldcode in de wet wordt vastgelegd? Dat er nu in
Rotterdam al sancties worden uitgedeeld in de vorm van het onthouden
van delen van de financiering, geeft de noodzaak aan dat het kabinet
daar een uitspraak over doet.Ik heb Kamervragen gesteld over het bericht dat in een aantal gemeenten
de hulpverlening nog niet in orde was, terwijl wel gestart is met het
opleggen van huisverboden. Je kunt natuurlijk geen huisverboden
opleggen als de hulpverlening niet in orde is. Ik sluit mij aan bij de
vragen van de CDA-fractie. Hoe ver zijn wij? Welke gemeenten zijn er
klaar voor? Hoe staat het met het vangnet achter het simpele plakkertje
van het commando huisverbod? Er moet een legertje aan hulpverleners en
politie klaar staan. Welke gemeenten zijn niet klaar? Waar liggen de
problemen? Wat zijn de problemen nog?Bij een werkbezoek in Zeeland kwam ik in contact met hulpverleners die
mee hadden gemaakt dat er een huisverbod werd opgelegd en dat de
hulpverleners er niet klaar voor waren. Zij kwamen eigenlijk aan de
hand van een praktijkgeval achter de kinken in de kabel. Dat moeten wij
niet willen. Ik vraag me dan ook af waarom het kabinet zo weigerachtig
is over mijn voorstel om te gaan droog oefenen. Laten we gewoon een
droogoefening houden, zodat gemeenten aangekondigd of onaangekondigd
gaan kijken of die keten van hulpverlening wel klaar is. Wij moeten
mensen die al het slachtoffer zijn van huiselijk geweld niet nog eens
het slachtoffer laten zijn van het gebrek aan samenwerking of aan
geoefendheid van het hele model. Graag een reactie.Ik constateer dat een aantal regio’s heel voortvarend aan de slag is
gegaan met het opleggen van huisverboden. Ik ga ervan uit dat dit
noodzakelijk was. Je kunt inderdaad niet spreken van een succes, zoals
mevrouw De Pater-van der Meer aangaf, maar het toont aan dat het hard
nodig was om dit instrument vorm te geven. Dan vraag ik mij af of het
goed gaat met de financiering. Ik heb de indruk dat meer huisverboden
opgelegd worden dan was voorspeld op basis van de modellen. Is er wel
genoeg geld? Wat klopt er van het signaal dat het geld uit allerlei
aparte potjes moet komen: het potje jeugdzorg, het potje gemeente of
het potje Wmo? Is het niet noodzakelijk om voor de huisverboden een
grote pot te maken? Dat zal een hoop bureaucratie voorkomen. Het lijkt
mij zinnig om op zijn minst daarmee te experimenteren, zodat het geld
er gewoon is voor het huisverbod dat wij allen wenselijk vinden. Er
gaat veel tijd en geld verloren met het organiseren van hulpverlening
die niet op elkaar aansluit. Dat moet toch gemakkelijker kunnen. Graag
een reactie.Ik krijg het signaal van de politie dat het meer tijd gaat kosten om
het huisverbod te realiseren dan verwacht was. Ik heb het niet over een
stuwmeer aan huisverboden maar gewoon één huisverbod. Kent de
minister die signalen? Wat gaan we daarmee doen?In eerste termijn zei de staatssecretaris er alle vertrouwen in te
hebben dat er niemand tussen wal en schip gaat vallen als het gaat om
de AWBZ. Alle vertrouwen is voor dit onderwerp niet genoeg. We moeten gewoon weten hoe
het in de praktijk uitpakt. Ik wil van de staatssecretaris horen dat
zij de praktijk gaat monitoren. Als het gaat om huiselijk geweld en
begeleiding van mensen die al in de problemen zitten, mag er niemand
tussen wal en schip vallen. Ik wil er zeker van zijn dat de
slachtoffers van huiselijk geweld niet de dupe worden van de
bezuinigingen op de AWBZ.Dan kom ik bij huiselijk geweld waar kinderen getuige of zelfs
slachtoffer van zijn. Ik lees in de brief van de minister dat daar bij
de strafeis rekening mee kan worden gehouden. Gebeurt dat ook? Wordt er
bij de strafeis daadwerkelijk rekening gehouden met de aanwezigheid van
kinderen en wordt er dan een zwaarder vonnis uitgesproken? Wordt het
AMK altijd op de hoogte gesteld dat er kinderen in het gezin aanwezig
zijn als er sprake is van partnergeweld? Ik vind dat het Advies- en
Meldpunt Kindermishandeling standaard op de hoogte gebracht moet worden
van huiselijk geweld en de aanwezigheid van kinderen. Wordt dat in de
meldcode geregeld? Het AMK kent wachtlijsten. Het aantal wachtenden dat
langer dan vijf dagen moet wachten op een onderzoek was op 1 oktober
2008 235. Neemt dat aantal af of stijgt het? De doorlooptijd van het
onderzoek was gemiddeld 85 dagen. Dat is een gemiddelde, dus er zitten
ook pieken in. Ik vind 85 dagen al heel fors, maar die pieken baren mij
zorgen. Ik wil weten wat de bandbreedte is, wat de extremen zijn. Ik
heb de indruk dat de wachtlijsten langer worden. Per 1 april waren het
344 wachtenden. Dat zijn er 65 meer dan op 1 januari. Ik zie dat de
minister zijn hoofd schudt, maar als die getallen kloppen, gaan we de
verkeerde kant op. Dan moeten we daar met elkaar iets aan doen. Ik
vraag het kabinet wat wordt ondernomen om die wachtlijsten terug te
dringen.In eerste termijn heb ik gemeld dat er in Engeland een onderzoek is
gedaan naar de goedkeuring door mensen van huiselijk geweld. Daarbij
gaat het specifiek over mannen die het slaan van vrouwen goedkeuren.
Bij één op de vijf mannen is dat het geval. Ik weet niet of dat een
wetenschappelijk onderbouwd onderzoek is, maar ik schrik wel van deze
resultaten. Is dit in Nederland wel eens onderzocht? Hoe staat het in
onze maatschappij met de acceptatie van huiselijk geweld? Is het nog
nodig om een dergelijk onderzoek te doen of is dat al gedaan?Ik vraag mij af of overwogen moet worden om de meldcode uit te breiden
naar dierenartsen en tandartsen, die signalen krijgen maar die geen
duidelijk protocol hebben voor wat zij moeten doen. Hoe moet een
tandarts melden dat hij gebitsklachten constateert die niet te
verklaren vallen op basis van de gezondheid van het kind? Hetzelfde
geldt voor dierenartsen. De signalen worden steeds duidelijker dat
dierenartsen geconfronteerd worden met gezinssituaties waaruit zij
kunnen concluderen dat er sprake is van mishandeling. Is het mogelijk
om de meldcode uit te breiden tot die beroepsgroepen?Mevrouw Arib (PvdA): Voorzitter. Vorige week zijn wij
opgeschrikt door de moord op Robienna in Amsterdam. Een twaalfjarig
meisje, bekend als het moedertje van de buurt, werd door haar
stiefvader neergestoken. De hele buurt werd door deze moord
opgeschrikt. Niemand had dit zien aankomen. Zo blijkt dat huiselijk
geweld nog steeds slachtoffers maakt. Naar schatting, zo schrijft ook
het kabinet, is 45% van de Nederlandse bevolking zelf ooit slachtoffer
geworden van niet-incidenteel huiselijk geweld. Wij hebben hier te
maken met een groot maatschappelijk probleem. Echt betrouwbare cijfers
hebben we niet. Ik heb eerder een motie hierover ingediend. Ik heb die
motie aangehouden, omdat de minister had toegezegd dat hij die zou
betrekken bij de jaarlijkse rapportage over het aantal mensen dat komt
te overlijden. Tot nu toe heb ik echter geen betrouwbare cijfers
gezien. Dus ik zou alsnog van de minister willen weten hoeveel vrouwen
jaarlijks komen te overlijden als gevolg van huiselijk geweld en
eergerelateerd geweld. Uit onderzoek blijkt dat slechts in 12% van alle gevallen waarin
huiselijk geweld is gebruikt bij de politie gemeld worden. Hoe is dit
mogelijk? Waarom is de aangiftebereidheid bij huiselijk geweld zo laag?
Zou de minister daar onderzoek naar willen doen? Het is namelijk erg
belangrijk dat slachtoffers aangifte doen van huiselijk geweld.De heer Teeven (VVD): Begrijp ik goed dat mevrouw Arib
bepleit dat er altijd aangifte wordt gedaan? Een van de redenen waarom
het aangiftecijfer niet zo hoog is, is dat in gezinnen in huiselijke
kring wordt getracht om iets buiten de politie om op te lossen, zeker
als het de eerste keer is en niet al te ernstig is. Ik neem aan dat
mevrouw Arib dat een veel betere oplossing vindt dan meteen aangifte
doen.Mevrouw Arib (PvdA): Daarom is het heel belangrijk om te
weten wat de redenen zijn. Uiteindelijk is het aan slachtoffers zelf om
te bepalen of wel of geen aangifte wordt gedaan. Er zijn situaties
waarin geen aangifte hoeft te worden gedaan omdat er voldoende
hulpverlening en bemiddeling is. Heel veel vrouwen willen dat het
geweld stopt en niet dat het escaleert. Mij is echter ook bekend dat
een vrouw in de vrouwenopvang in Rotterdam aangifte wilde doen, maar
dat zij heel lang moest wachten en terug moest komen, terwijl het al
heel moeilijk om die stap te zetten. Ik vind dat de politie de ruimte
en deskundigheid in huis moet hebben om een dergelijke aangifte meteen
serieus te nemen. Feit blijft dat aangifte moet worden gedaan als het
slachtoffer dat wil.Uit recent onderzoek van de Inspectie voor de Gezondheidszorg blijkt
dat slechts 4% van het totale aantal meldingen van kindermishandeling
bij AMK’s afkomstig is van ziekenhuizen. Hieruit blijkt dat
professionals nog steeds niet snel en adequaat reageren op signalen van
geweld en mishandeling. Vooral de huisartsen spannen de kroon. Al
eerder heb ik mijn ergernis over de rol van huisartsen bij het
signaleren van huiselijk geweld en kindermishandeling kenbaar gemaakt.
Onlangs werd ik hierin bevestigd door een artikel in het Nederlands
Tijdschrift voor Geneeskunde, waaruit weer bleek dat kindermishandeling
en huiselijk geweld vaak over het hoofd wordt gezien wanneer kinderen
zich melden bij huisartsenposten. Vaak worden huisartsenposten bezocht,
omdat dergelijke voorvallen zich meestal ’s avonds voordoen.
Kindermishandeling werd alleen herkend wanneer de patiënten of
begeleiders dit op eigen initiatief gemeld hadden. De dienstdoende
huisartsen op de huisartsenposten herkennen de signalen van
kindermishandeling onvoldoende. Dat vind ik schandalig en
maatschappelijk immoreel, omdat dit al jaren het geval is. Ik vraag mij
af of er onvoldoende kennis of onvoldoende belangstelling is. Heeft de
huisarts geen tijd of komt het er niet van? Op welke wijze kan ervoor
gezorgd worden dat juist huisartsen, omdat zij de eersten zijn waar
zowel vrouwen als kinderen naar toe gaan, alert zijn op huiselijk
geweld en kindermishandeling? Graag een reactie daarop.Een wettelijke meldcode zou volgens het kabinet hierin verandering
moeten brengen. Dat is ook de reden waarom wij vandaag dit voortgezet
overleg hebben. Klopt het dat een wettelijke meldcode ertoe zal leiden
dat er meer gemeld wordt, dat men alerter is en dat men ook iets doet
met de signalen die afgegeven worden? Instellingen en professionals
hebben nog steeds de vrijheid en ruimte, zelf te bepalen hoe zij met
signalen van huiselijk geweld en kindermishandeling omgaan. Dat staat
in de brief van 20 november van vorig jaar over een meldcode voor
huiselijk geweld en kindermishandeling. In die brief staat ook dat
instellingen en professionals zelf verantwoordelijk zijn voor het
opstellen van een meldcode. Dat vind ik heel vrijblijvend, ook gezien
het feit dat wij hier al jaren om vragen. Er ligt nu eindelijk een
voorstel, maar dat moet wel een goed voorstel zijn en niet een half
voorstel. Aangekondigd wordt dat in de wet slechts minimumeisen zullen
worden genoemd waaraan een meldcode moet voldoen. De PvdA is van mening dat het streven naar een geïntegreerde meldcode
zich slecht verdraagt met het bieden van veel ruimte aan invullingen
van onderop. Ik wijs in dit verband op de motie die ik hierover heb
ingediend, waarin ik pleit voor een landelijke meldcode met een
uniforme kern die ruimte biedt voor sectorspecifieke noties. Het doel
van de meldcode is niet het melden op zichzelf, staat er in de brief,
maar het streven om hulpverleners en professionals hun
verantwoordelijkheid te laten nemen om hulp te bieden en de zaak te
blijven monitoren. Bij een reële kans op schade houdt die
verantwoordelijkheid overigens wel een melding in. Hoe kan de regering
garanderen dat mensen die verantwoordelijkheid daadwerkelijk dragen en
dat de verplichte meldcode ook in de praktijk gebruikt wordt? Het
voorbeeld van Rotterdam werd genoemd. Ik noem het in een ander verband.
Ik vond het schandalig dat de Riagg in Rotterdam de meldcode aan zijn
laars lapte. Ik heb daar ook schriftelijke vragen over gesteld en ik
schrok van het antwoord van het kabinet dat erop neerkwam dat er niets
aan te doen is als de instelling dat niet wil doen. Wat is dan de
meerwaarde van een dergelijk meldcode? Wat als achteraf blijkt dat men
heeft verzuimd om de meldcode in de praktijk te gebruiken? Welke
maatregelen staan ons dan ter beschikking? Dit in samenhang met de
verschillende beroepsgroepen die gaan werken met de meldcode. Komt er
een meldplicht als de verplichte meldcode onvoldoende werkt? Graag een
reactie.Mevrouw Van Velzen (SP): Mevrouw Arib zet het wel heel
simpel weg. Ik had de indruk dat de Riagg niet zomaar zei: wij doen
niet mee. Daar lag een inhoudelijke argumentatie aan ten grondslag, met
name waar het gaat om de professionaliteit van de hulpverlener versus
de ambtenaar die besluit hoe de meldcode in elkaar zit. Wat vindt
mevrouw Arib van de argumentatie van de Riagg?Mevrouw Arib (PvdA): Dat vind ik absoluut niet
overtuigend. Ik heb sterk de indruk dat de Riagg zich verschuilt achter
die professionaliteit. Dat is niet nieuw. Al jaren wordt geroepen dat
de professionals zelf in staat zijn om op tijd te signaleren of er
sprake is van mishandeling of seksueel misbruik. Uit verschillende
onderzoeken en ervaringen blijkt echter dat professionals allerlei
signalen van kindermishandeling of misbruik of huiselijk geweld vaak
niet hebben opgepakt. Ik heb sterk de indruk dat de beroepsgroepen,
niet alleen de Riagg, zich verschuilen achter hun bevoegdheden. Zij
hebben het over het beroepsgeheim, de vertrouwelijke relatie met de
ouders. Gezien de cijfers van het aantal mishandelde kinderen en van
vrouwen die komen te overlijden, vind ik dat blijkt dat de
professionals die verantwoordelijkheid niet kunnen dragen. Daarom ben
ik voorstander van wat harder optreden dan tot nu toe het geval is
geweest.De heer Teeven (VVD): Ik heb in eerste termijn ook gemeld
voor een meldplicht te zijn. Dan weten professionals waar zij aan toe
zijn en zien zij zich gesterkt door de wet. Daar was de fractie van de
PvdA tot op heden geen voorstander van. Nu zijn er allerlei problemen
met die meldcode. Dat was ook wel te verwachten. Moet ik nu uit de
bijdrage van mevrouw Arib van vandaag afleiden dat haar fractie
langzaam aan het opschuiven is naar een wettelijke meldplicht?Mevrouw Arib (PvdA): Ik heb eerder een motie ingediend om
te onderzoeken wat de voor- en nadelen zijn van een meldplicht. Dat was
naar aanleiding van een debat over meisjesbesnijdenis. Dat onderzoek is
gedaan. Uit dat onderzoek blijkt dat de nadelen van een meldplicht
eigenlijk te groot zijn. Daarmee is niet gezegd dat ik het daar nooit
meer over wil hebben. Ik vind de formulering in de brief van de
minister van een verplichte meldcode erg vrijblijvend. Ik hoop dat de
wet wat meer eisen zal stellen aan het veld dan wat ik nu uit de brief
opmaak. Als dat gebeurt, vind ik dat wij een verplichte meldcode een kans moeten geven. Als dat
niet werkt, sluit ik niet uit dat ik mijn fractie zo ver kan krijgen
dat zij voor een meldplicht is.De heer Teeven (VVD): Ik heb goed naar mevrouw Arib
geluisterd. Begrijp ik dan dat zij vandaag aan de regering vraagt om
een overzicht van situaties waarin een verplichte meldcode niet werkt
en dat wij na verloop van tijd nog eens moeten bekijken of die
verplichte meldcode wel werkt? Mocht blijken dat het allemaal niet
werkt, dan wil zij overgaan tot een meldplicht, met alle nadelen die
daaraan verbonden zijn. Heb ik dat goed begrepen?Mevrouw Arib (PvdA): Het gaat erom hoe je ervoor zorgt
dat kinderen en vrouwen die slachtoffer zijn van geweld tijdig hulp
krijgen. De signalen die dan worden afgegeven, moeten tijdig worden
opgepakt en er moet adequaat op worden gereageerd. Het kabinet vindt
dat uit onderzoek in landen waar de meldplicht is ingevoerd, blijkt dat
een meldplicht te veel nadelen heeft, omdat daarmee niet gezegd is dat
geweld tegen kinderen wordt teruggedrongen. Wij willen kijken of een
meldcode, die breed gedragen wordt en die eigenlijk wel wat
aangescherpt mag worden, misschien hetzelfde of een beter effect kan
hebben dan een meldplicht. Daartoe wil ik het kabinet een kans geven.
Als het niet werkt, ben ik «uw vrouw». Hoewel, dat kan ik beter niet
zeggen.De heer Teeven (VVD): U mag alles zeggen wat u wilt.Mevrouw Arib (PvdA): In een krantenartikel van dit jaar
meldt Jaap Doek, kinderrechtendeskundige en ex-voorzitter van het
VN-Comité inzake de Rechten van het Kind, dat een aangescherpte
meldcode niet meer dan een papieren reus is indien er geen harde
sancties komen voor huisartsen. Hij heeft ook heel veel kritiek op
huisartsen die nalaten kindermishandeling te melden. Hij benadrukt dat
artsen gevrijwaard moeten worden als zij ten onrechte hun vermoeden
melden bij jeugdinstanties. Ik krijg daarop graag een reactie van de
minister van Justitie.Ook wil ik weten voor wie een wettelijke meldcode gaat gelden. Om welke
voorzieningen en instellingen gaat het? Ik heb eerder debatten gevoerd
over de VOG, de verklaring omtrent gedrag. Daarbij zei de minister
steeds dat dit niet van vrijwilligersorganisaties gevraagd kan worden.
Wij weten echter ook dat heel veel kinderen gebruikmaken van
vrijwilligersorganisaties. Wordt de meldcode daar ook ingevoerd?Ik hoorde een aantal collega’s spreken over meldingen door
dierenartsen. Ik weet niet wat ik daarvan moet vinden, want het is voor
mij nieuw. Zeker is dat de meldcode ingevoerd zou moeten worden voor de
verloskundigen en kraamverzorgenden, want dat zijn degenen die als
eerste thuis komen, die gewoon zien hoe het huis eruit ziet of een kind
al dan niet verwaarloosd wordt of moeder aan de drugs is. Met die
beroepsgroep moet de minister zo snel mogelijk in overleg gaan en niet
wachten tot er een wet is, want in de tussentijd komen zij dagelijks in
allerlei wijken en zien zij allerlei ellende. Ik vind dat die
beroepsgroep de ruimte moet hebben om te kunnen melden zodat tijdig
hulp kan worden geboden.Ik ben voorstander van een wet op huiselijk geweld. De minister
reageerde daar in zijn brief afwijzend op. Ik vind zijn argumenten niet
heel erg overtuigend. Ik wijs op het pleidooi van de G4 om dat
landelijk te regelen omdat er aandacht moet zijn voor de kinderen die
getuige zijn van huiselijk geweld. Dagelijks zijn duizenden kinderen
getuige van huiselijk geweld. De psychische gevolgen daarvan zijn
meestal traumatisch. Het is belangrijk dat dit als strafverzwarende
omstandigheid wordt meegenomen? De minister zegt dat het kan, maar dat
is niet zo. Is de minister bereid om het openbaar ministerie een
aanwijzing op te laten stellen dat kinderen die getuige zijn van huiselijk geweld als strafverzwarende
omstandigheid wordt meegenomen.Dan het punt van het huisverbod. Bij de wet werd uitgegaan van 1000
huisverboden per jaar. Het is nu juni en er zijn landelijk 700
huisverboden uitgevaardigd. De verdeelsleutel voor het budget is
gebaseerd op het aantal inwoners. Ons voorstel is om een andere
verdeelsleutel te hanteren, namelijk het aantal geregistreerde
meldingen van huiselijk geweld. Graag een reactie daarop.Wanneer slachtoffers in beroep willen gaan na een huisverbod moeten zij
griffierechten betalen. Dat is twee keer €150. Slechts in sommige
gevallen, als zij de zaak winnen, krijgen zij het geld terug. Dit leidt
tot veel problemen. Ik heb begrepen dat de staatssecretaris bij de
behandeling van deze wet in de Eerste Kamer heeft toegezegd hiernaar te
kijken. Hoe staat het daarmee?Mijn laatste vraag heeft ook betrekking op rechtsbijstand. Daders
kunnen een beroep doen op een piketadvocaat, maar slachtoffers moeten
een advocaat zelf betalen. Ik kan mij niet voorstellen dat het de
bedoeling van de overheid is om slachtoffers niet tegemoet te komen in
de kosten voor advocatuur maar de daders wel. Graag een reactie.De heer Teeven (VVD): Voorzitter. Ik zal proberen niet in
herhalingen te vervallen. De Federatie Opvang heeft bij brief van
27 mei de aandacht van de vaste Kamercommissie gevraagd voor de
problemen rondom de financiering. Er zijn verschillende
financieringsstromen die goed op elkaar zouden moeten worden afgestemd.
Graag een reactie van de staatssecretaris.Mevrouw De Pater-van der Meer vraagt terecht aandacht voor de werking
van de Wet tijdelijk huisverbod. Ik was gisteren op werkbezoek in Gouda
en eerder in Amsterdam en Rotterdam. Uit gesprekken met hulpofficieren
van justitie, brigadiers die de taak van hulpofficier vervullen en
inspecteurs, begrijp ik dat zij het belang en de urgentie zien van het
terugdringen van huiselijk geweld, maar dat zij buitengewoon veel
problemen hebben met alle bureaucreatie rondom het opleggen van de
huisverboden. Zij hebben er een dagtaak aan om een enkel huisverbod
administratief op de goede wijze te regelen. Krijgt de minister van
Justitie ook deze signalen uit het veld? Zijn er mogelijkheden om de
administratieve druk op de politie terug te dringen?Is er al enig zicht op het verloop van de bezwaarprocedures? Blijven de
tijdelijke huisverboden onder alle omstandigheden overeind? Graag een
reactie van de minister van Justitie.Het mag geen verrassing zijn dat de VVD-fractie al langer voorstander
is van een meldplicht. Beroepsuitoefenaren – de professionals zoals
mevrouw Van Velzen zei – zullen dit als een wettelijke ruggesteun
ervaren als zij per ongeluk een melding doen waaruit een schadeplicht
kan ontstaan. Uit dat oogpunt is het wellicht verstandig om de
meldplicht toch in overweging te nemen. Hoe zit het met de afwikkeling
van schadeclaims als professionals ten onrechte een melding doen van
huiselijk geweld of kindermishandeling? Ik kan mij namelijk voorstellen
dat mensen daar behalve emotionele schade ook financiële schade van
oplopen met alle gevolgen van dien voor de professionals. Hoe denkt de
minister hierover?Ik sluit mij aan bij de vragen van mevrouw Arib over het niet werken
van de verplichte meldcode en alle problemen die daaruit voortvloeien
in een aantal regio’s. Wij hebben daar in tegenstelling tot de PvdA al
een consequentie aan verbonden. Wij denken namelijk dat de meldplicht
daarvoor de oplossing is.Het afgelopen jaar zijn in een groot aantal regio’s
samenwerkingsverbanden ontstaan voor hulp aan kinderen die getuige zijn
van geweld en zijn bestaande verbanden verder ontwikkeld. Op basis van
onderzoek kan worden geconcludeerd dat nog niet in alle regio’s binnen
Nederland sluitende samenwerkingsverbanden rondom trajecten voor
kinderen als getuigen van huiselijk geweld zijn opgezet. Wij zijn nu een jaar verder.
Is dat inmiddels in alle regio’s wel gebeurd? Wat zijn de vorderingen
op dat punt?In 35 centrumgemeenten zijn er advies- en steunpunten voor huiselijk
geweld en daarnaast zijn er de meldpunten van het AMK. Is het een idee
om beide meldkamers samen te voegen? Dan kan het AMK een
gespecialiseerde afdeling zijn van de advies- en steunpunten voor
huiselijk geweld. Zo voorkom je dubbele lasten voor de Staat en de
burgers weten altijd waar zij terecht kunnen. Het heeft ook voordelen
bij gedeelde dossiers in zaken waarin zowel tegen een volwassene als
tegen een kind geweld gepleegd wordt. Wanneer denkt de staatssecretaris
daar een wettelijke regeling voor te maken? Zou zij daarbij rekening
willen houden met de politieregio’s? Ik bedoel daarmee dat de
gecombineerde meldpunten aansluiten bij de meldpunten van de politie.
Dan is alles geïntegreerd en is er minder kans, zoals mevrouw Arib
terecht opmerkte, dat er langs elkaar heen gewerkt wordt.Mevrouw De Pater-van der Meer heeft terecht aandacht gevraagd voor de
zware delicten die het gevolg zijn van huiselijk geweld. Ik doel op
poging tot doodslag en dan niet alleen zaken die gekwalificeerd worden
als poging tot doodslag maar die daadwerkelijk een poging tot doodslag
inhouden. Heeft de minister van Justitie signalen dat er alleen op
aangifte wordt geacteerd of ziet hij een actieve houding bij politie en
justitie in dezen? Is het inmiddels in de haarvaten van het OM en de
politie doorgedrongen dat er ook zonder aangifte op tijd wordt
geacteerd?De voorzitter: Het kabinet heeft aangegeven even tijd
nodig te hebben voor de voorbereiding van de antwoorden.De vergadering wordt enkele minuten geschorst.De voorzitter: Ik geef als eerste het woord aan de
minister van Justitie.Minister Hirsch Ballin: Voorzitter. Ik dank de leden van
de vaste Kamercommissie voor de aandacht voor dit onderwerp dat wij met
vereende krachten proberen aan te pakken. Dit beleid valt onder Pijler
5 van het beleid van Justitie, waarin ik de eerste verantwoordelijkheid
heb. Onze doelstellingen op dit terrein zijn bekend. Huiselijk geweld
is een belangrijk onderdeel van dit beleid, omdat het een vorm van
geweld is die zich aan het oog onttrekt. Het is belangrijk dat
slachtoffers aangifte doen. Daarom moeten wij preventieve maatregelen
nemen om de slachtoffers te beschermen. Daarop zijn onze inspanningen
gericht langs de lijn van de hulpverlening.Mevrouw De Pater-van der Meer vraagt of het beleid al effect heeft, of
mensen er meer mee naar buiten komen. Wij hebben de indruk dat dit het
geval is, maar wij kunnen dat niet precies meten. Het lijkt redelijk om
dat te verwachten, omdat er meer wordt opgetreden en er meer
beschermende maatregelen worden genomen. Maar voor een empirisch
onderbouwde beantwoording van deze buitengewoon relevante vraag moet ik
verwijzen naar de evaluatie en het onderzoek dat daaraan ten grondslag
ligt.Mevrouw De Pater-van der Meer vraagt hoe het staat met de ontwikkeling
van sluitende samenwerkingsverbanden bij geweld tegen kinderen en
volwassenen. Zij verwijst daarbij naar de brief van 5 januari. Ik wijs
erop dat op deze brief ten onrechte de datum 5 januari 2008 staat. Het
moet zijn 5 januari 2009. Ik neem aan dat zij doelt op de trajecten
die wij op het punt van de samenwerking in het kader van Kindspoor in
gang hebben gezet. De recentste gegevens daarover zijn bij de brief
gevoegd. Over recentere cijfers beschik ik niet. Het blijkt dat er al
in veel regio’s aandacht is voor de aanpak van kinderen die getuige
zijn van huiselijk geweld. Ik zal straks terugkomen op de manier waarop
aan die kinderen bescherming kan worden geboden. Wij verwachten dat de werking van de Wet tijdelijk
huisverbod samenwerking in de hand werkt. In de Wet tijdelijk
huisverbod is dat al ingebouwd, omdat er een relatie is tussen
gemeenten en justitie bij de toepassing ervan. Ook is er een relatie
tussen gemeenten en hulpverlenende diensten in de bescherming in de
vervolgprogramma’s die de toepassing van de Wet tijdelijk huisverbod
volgen.De Wet tijdelijk huisverbod is inderdaad een succes. Uiteraard zouden
wij liever zien dat er helemaal geen situaties meer zijn waarin die wet
moet worden toegepast, maar wetend dat het voorkomt dat mensen worden
mishandeld in het huisgezin is het goed dat er in die situaties op
grond van deze wet wordt ingegrepen. Ik ben blij met de bijdrage van
politie en OM aan de toepassing van de wet. Ik kom op een aantal
aspecten, waaronder het financiële, straks terug.De vraag van mevrouw De Pater-van der Meer in hoeverre van de
beroepsmogelijkheden gebruik wordt gemaakt, kan ik helaas niet
beantwoorden. Dat kan als gevolg van de decentralisatie – waarover wij
altijd de vreugde met elkaar delen – alleen per gemeente worden
vastgesteld. Centrale registraties daarvan zijn er niet.Gevraagd is of alle regio’s inmiddels zover zijn dat zij uitvoering
kunnen geven aan de Wet tijdelijk huisverbod. Het antwoord daarop is:
ja, behoudens een paar gemeenten. Enkele gemeenten lopen nog achter.
Wij hopen dat die achterstanden binnenkort tot het verleden zullen
behoren.Op de vraag of ambtshalve kan worden vervolgd wanneer geen aangifte is
gedaan, is het antwoord «ja». Uiteraard is er altijd behoefte aan
gegevens die van het slachtoffer komen, maar er ligt geen blokkade op
als er informatie is gekomen langs andere lijnen om daar
strafvorderlijk op te reageren.De coördinatie tussen de 35 centrumgemeenten en de gemeenten in de
regio’s eromheen verloopt steeds beter. Daar dragen de
veiligheidshuizen aan bij. Onze doelstelling om in de loop van dit jaar
een landelijk dekkend netwerk van veiligheidshuizen te realiseren is
bekend. De staatssecretaris van Justitie en ik zijn daar flink mee
gevorderd inmiddels. Ik hoop aanstaande zaterdag een nieuw
veiligheidshuis in Gouda te kunnen openen. Ik hoop later op de middag
in Zutphen bij een andere bespreking over de aanpak van problemen
rondom geweld en criminaliteit daarvan kond te kunnen doen. Ik reken op
de interesse daarvoor zowel in Gouda als in Zutphen.Mevrouw De Pater vraagt om mijn oordeel over de mogelijke rol van
dierenartsen bij het signaleren van huiselijk geweld. Het is waar dat
er een verband is gesignaleerd dat in geval van dierenmishandeling er
ook vaak sprake is van een gewelddadig klimaat in het huis waar deze
huisdieren worden gehouden. Of dat frequent tot signalen kan leiden,
kan ik op dit moment niet beoordelen. Er is een taskforce die ook naar
deze aspecten kijkt, dus naar de mogelijkheid dat vanuit de melding van
dierenmishandeling iets kan worden afgeleid over bredere wantoestanden.
Als die taskforce met iets bruikbaars komt, zullen wij daar uiteraard
graag gebruik van maken.Mevrouw Van Velzen (SP): Wat doet die taskforce? Hoe
wordt er gerapporteerd? Wanneer kunnen wij daarover iets horen?Minister Hirsch Ballin: Ik bedoelde niet een
overheidstaskforce, maar een taskforce die in de wereld van de
diergeneeskunde is opgekomen. Daar leeft die gedachte. Dat is
interessant, want als men er zelf mee komt zonder dat wij erom hebben
gevraagd, is er misschien echt iets aan de hand. Of het tot iets leidt,
weet ik niet. Wij zullen uiteraard het contact met die beroepsgroep
daarover aanhouden. Als het van belang is in substantiële mate voor
huiselijk geweld, zullen wij dit spoor uiteraard niet laten lopen. Mevrouw Van Velzen (SP): Mag ik u concreet vragen om de
Kamer verslag te doen van uw bevindingen naar aanleiding van uw
contacten met die faculteit? Ik ben er wel nieuwsgierig naar, ook als
de conclusie is dat er niets mee gaat gebeuren.Minister Hirsch Ballin: Zeker. Ik durf er op dit moment
niets anders over te zeggen dan dat ik weet dat het in de wereld van de
dierenartsen gesignaleerd is, dat het blijkbaar voorkomt. Als het
voorkomt, is het relevant, want wij willen heel graag een eind maken
aan de duisternis rondom het huiselijk geweld. Als daar op deze manier
indirect een bijdrage aan kan worden geleverd, dan graag. Ik zal de
Kamer daarover informeren.Mevrouw Van Velzen heeft gevraagd naar de financiële kant van het
aantal huisverboden. Dat zal inderdaad ver boven de 1000 uitkomen. Bij
het ramen van de benodigde financiën zijn wij uitgegaan van
structureel 1,2 mln. gebaseerd op 2000 huisverboden. Het gaat hier om
het financieren van de extra bevoegdheden van de burgemeester. Die
middelen zijn vanaf 1 januari 2008 in het Gemeentefonds gestort. Die
middelen zijn niet gebruikt omdat het wetsvoorstel later in werking is
getreden dan wij hadden voorzien. De wet is feitelijk per 1 januari
2009 in werking getreden. Daarnaast hebben wij structureel 1,9 mln.
beschikbaar gesteld voor rechtsbijstand en rechtspleging. Dat is ook op
2000 huisverboden gebaseerd. Dat betekent dat er met de buffer die
vorig jaar kon worden opgebouwd een substantiële bijdrage via het
Gemeentefonds is geleverd. Bovendien heeft het ministerie van VWS nog
2,6 mln. beschikbaar gesteld voor 1000 huisverboden ten behoeve van de
hulpverleningstrajecten aan slachtoffers en plegers na het huisverbod.
Die middelen komen bovenop de extra middelen die VWS structureel ter
beschikking heeft gesteld voor versterking van een steunpunt huiselijk
geweld ten bedrage van 10 mln. en voor crisisinterventie en opvang
uithuisgeplaatsten 6 mln. Die middelen komen ook ten goede aan de
uitvoering van het huisverbod. Al deze middelen zijn toegevoegd aan de
specifieke uitkering vrouwenopvang met 35 centrumgemeenten die daarvoor
zijn aangewezen. Er zijn ook algemene middelen aan het Gemeentefonds
toegevoegd, zowel uit de middelen van de veiligheidspijler, waar ik het
net over had, als uit hoofde van «Beschermd en weerbaar» van mijn
collega Bussemaker en de overige middelen uit het Gemeentefonds. Ik
wees er al op dat er gedurende een jaar middelen beschikbaar waren
gesteld die niet onmiddellijk nodig waren vanwege de inwerkingtreding
pas per 1 januari 2009.Mevrouw Arib (PvdA): Dat kan. Die middelen zijn gebaseerd
op een aantal ramingen. Er zijn nu al signalen bijvoorbeeld van de
gemeente Rotterdam, waar goed wordt geregistreerd, dat er veel meer
huisverboden zijn uitgegaan dan men aanvankelijk dacht. Het zullen er
misschien nog meer worden. Mij gaat het erom dat het belangrijk is om
tijdig te bekijken of het beschikbare budget voldoende is voor wat er
aan huisverboden is uitgegaan. De verdeelsleutel is gebaseerd op het
aantal inwoners. Zou het niet beter zijn om de verdeelsleutel te
baseren op het aantal geregistreerde meldingen van huiselijk geweld?
Dat is veel reëler, want niet alle gemeenten hebben hiermee te maken.
Het zijn vooral de grote steden. Ook is het van belang dat daarop
tijdig wordt geanticipeerd, mede met het oog op de volgende begroting.Minister Hirsch Ballin: Ik begrijp dit wel, maar zoals
ook door de fractie van mevrouw Arib keer op keer is bepleit, zijn er
geen specifieke doeluitkeringen voor de gemeenten. Wij hebben het geld
desalniettemin een beetje specifiek geadresseerd, maar al 20 jaar houdt
de VNG ons voor – en daar heeft dit kabinet rekening mee gehouden –
dat zij specifieke doeluitkeringen ongewenst vindt. Dat betekent dat de
algemene verdeelsleutels van het Gemeentefonds van toepassing zijn. Er
zijn toevoegingen gedaan aan het Gemeentefonds. Daarbovenop hebben wij
de 35 centrumgemeenten extra geholpen met de specifieke uitkering vrouwenopvang. Dat
is dus wel een specifieke uitkering. Wij hebben 1,2 mln. gebaseerd op
2000 huisverboden beschikbaar gesteld aan de gemeenten naast de
middelen voor de rechtspleging en de rechtsbijstand uit de begroting
van Justitie, omdat de gemeenten dat uitvoeren. Dat is een jaar later
gekomen dan de bedoeling was. Ik ben uiteraard verheugd over de goede
toepassing in de gemeente Rotterdam, maar dat betekent niet dat bij
elke succesvol toegepaste wet er een nieuwe rekening voorligt. Ik heb
uitgemeten welke bedragen er beschikbaar zijn gesteld. Wij mogen er dus
echt op rekenen met die middelen, die gebaseerd zijn op de aannames die
ik heb gegeven en de extra structurele middelen en alles wat er is
gedaan, dat de gemeenten echt in staat zijn om uitvoering te geven aan
deze wet.De heer Teeven (VVD): Herkent de minister de druk die op
de politie wordt uitgeoefend naar aanleiding van de uitvoering van de
Wet tijdelijk huisverbod of is dat nieuw voor hem? Het was voor mij
niet helemaal nieuw, maar ik begrijp dat de nood redelijk hoog is bij
de korpsen.Minister Hirsch Ballin: Er is inderdaad druk op de
politie, trouwens niet alleen bij dit onderwerp zoals de heer Teeven
weet. Dit onderwerp is met mijn voor het beheer van de politiekorpsen
verantwoordelijke collega eenen andermaal besproken. Zij doet daar al
het mogelijke aan. Dit behoort tot de politietaken. Het is goed dat er
in de gevallen die erom vragen intensief toepassing wordt gegeven aan
de Wet tijdelijk huisverbod. De korpsbeheerder – dat is de
burgemeester van de centrumgemeente – heeft rechtstreeks in overleg
met de hoofdofficier van justitie de taak om de middelen toe te delen
waar de nood hoog is. Conform het verzoek van de korpsbeheerders hebben
wij minder prestatieafspraken gemaakt. Ook daarvoor geldt het feit dat
– en daar is een- en andermaal op aangedrongen door de korpsbeheerders
en door de VNG – de bevoegdheid is gelegd bij de gemeenten met minder
binding aan het Rijk. Dat betekent veel minder specifieke
doeluitkeringen en geen prestatieafspraken maar eigen
verantwoordelijkheid. Dat betekent ook dat op het moment dat er wordt
geconstateerd dat er op een bepaalde taak druk ligt, dan ook de
verantwoordelijkheid bij de gemeente ligt om nieuwe prioriteiten te
stellen. Ik zeg dit niet omdat ik mij niet in staat acht om die
prioriteiten te stellen voor de vervulling van politietaken of de
besteding van gemeentelijke budgetten. Ik ga absoluut geen
verantwoordelijkheid uit de weg, maar op verzoek van deze
beheerders/burgemeesters is de verantwoordelijkheid bij hen gelegd en
ik reken erop dat zij die verantwoordelijkheid waarmaken. Ik heb geen
signalen dat zij dat niet doen of niet willen doen.De heer Teeven (VVD): Die signalen heb ik ook gekregen.
Sterker nog: ik heb zelfs het signaal gekregen dat men veelvuldig juist
voor die invulling kiest en dat daardoor de druk op bijvoorbeeld de
opsporingstaak toeneemt. Dit onderwerp wordt in ieder geval genoemd als
een oorzaak waardoor andere taken van de politie in gevaar komen.
Herkent u dit beeld en, zo ja, wat gaat u daaraan dan samen met uw
ambtsgenoot van Binnenlandse Zaken en de korpsbeheerders doen?Minister Hirsch Ballin: Ik weet dat de executieve
functies van de politie onder druk staan. Dat geldt zowel voor de
recherche als voor «blauw op straat». In het beleid van minister Ter
Horst en mij wordt hieraan prioriteit gegeven boven «overhead» en
dergelijke. Wij spreken de korpsbeheerders daar ook nadrukkelijk op
aan. Dat er druk staat op de politietaken, klopt dus. Het is verder
terecht dat er meer ruimte wordt gemaakt als er voor de uitvoering van
deze wet een groter beroep wordt gedaan op de hulpofficieren van
justitie. Uiteraard is het belangrijk dat de afspraken worden nagekomen voor de
beleidsmatige inzet voor de strafrechtelijke handhaving van de
rechtsorde en de vreemdelingentaken. Ik hecht daar zeer aan en de
staatssecretaris en ik laten daar in onze contacten met de
korpsbeheerders geen enkele twijfel over bestaan. De ruimte hiervoor
moet en kan naar het oordeel van mijn collega van Binnenlandse Zaken en
mij worden gevonden in het verminderen van het beslag dat de
«overhead» op de politiecapaciteit legt. Wij werken aan het vergroten
van de doelmatigheid van de politie, zie de notitie over het nieuwe
politiebestel en het wetsvoorstel hiervoor. Ik wijs ten slotte op de
door ons beoogde kleine, maar niet onbelangrijke vermindering van het
aantal politieregio’s.Ik geef de heer Teeven in de door hem ook op andere momenten
uitgesproken zorgen dus gelijk. Er ligt inderdaad druk op de politie,
maar ik onderstreep tegelijkertijd ons gelijk wat betreft de manier
waarop dit probleem moet worden aangepakt.Mevrouw De Pater-van der Meer (CDA): Mevrouw Arib legt de
nadruk op de problemen die de politie in de grote steden heeft met het
opleggen van het tijdelijk huisverbod. Kan de minister de Kamer laten
weten of de komende evaluatie dat beeld bevestigt? Ik vraag dat, omdat
ik vooral hoor over de problemen die kleinere gemeenten hiermee hebben.
Overigens zijn die geluiden eerder door onderzoek bevestigd. Dat
onderzoek liet namelijk zien dat de hulpverleningsnetwerken in kleinere
gemeenten minder goed geoutilleerd zijn. Ik zou graag zien dat dit in
de registratie wordt meegenomen.Minister Hirsch Ballin: Ik zeg dat graag toe. Het raakt
overigens een punt dat door mevrouw Van Velzen is aangesneden, namelijk
de werklast. Eerder hebben wij met elkaar gesproken over de checklist
die daarbij wordt gehanteerd. Dat was een ingrijpende maatregel en die
checklist moet dan ook zeker degelijk zijn. Wij zullen daarbij aandacht
geven aan kleinere gemeenten, met de aantekening dat de korpsbeheerder
altijd de integrale verantwoordelijkheid draagt voor het samenstel van
grote en kleine gemeenten. Daarom zijn de burgemeesters van kleine
gemeenten ook lid van het regionaal college, een college dat moet
oordelen over de beheersmatige planning die de korpsbeheerder in
overeenstemming met de hoofdofficier van justitie aan hen voorlegt.Voorzitter. Mevrouw Arib vroeg naar het aantal dodelijke slachtoffers.
De politiecijfers van de 26 politieregio’s over 2008 zijn nog niet
beschikbaar, maar de cijfers over 2007 laten zien dat van alle
voltooide moorden en doodslagen dan wel pogingen daartoe 18,8% te
typeren is als huiselijk geweld.Zij vroeg verder of er een acceptatieprobleem is. Accepteert men soms
te veel? Er loopt op dit moment een groot landelijk onderzoek naar
huiselijk geweld dat eind dit jaar wordt afgerond. Ik hoop dat dit
onderzoek hierop licht zal werpen.Ik hoop dat het onderzoek naar de lage aangiftebereidheid eind dit jaar
meer gegevens oplevert. De verwachting is dat de aangiftebereidheid
toeneemt. Ik zeg verder tegen mevrouw De Pater dat ik bereid ben om in
het volgende overleg met de procureurs-generaal te onderstrepen dat het
een strafverzwarende omstandigheid is dat kinderen getuige zijn van
huiselijk geweld. In artikel 304 van het Wetboek van Strafrecht staat
namelijk dat iemand die zijn echtgenoot, partner of kind mishandelt een
verhoging van de maximumgevangenisstraf met een derde kan krijgen. Dat
zijn in het algemeen situaties waarin er ook getuigen aanwezig zijn.
Het lijkt mij goed als van deze mogelijkheid gebruik wordt gemaakt bij
het stellen van de eis door de officier van justitie.Mevrouw Arib (PvdA): Ik ben blij met deze toezegging van
de minister, want ik word hierover graag nader geïnformeerd. De
rechter kan deze omstandigheid op basis van de huidige wetgeving meenemen in zijn
oordeel. Het wettelijk kader daarvoor ontbreekt, want artikel 304
betreft de mishandeling van mensen die afhankelijk zijn van de dader en
niet expliciet kinderen die getuige zijn van de mishandeling. Ik heb
overigens geen behoefte aan een extra wetsartikel, maar wel aan een
aanwijzing voor dit soort situaties.Minister Hirsch Ballin: Dat heeft ook mijn voorkeur. Men
moet daaraan denken op het moment dat de ruimte die in artikel 304 is
vervat voor mishandeling in gezinsverband, kan worden benut.Mevrouw Van Velzen (SP): De wet staat dus toe om deze
strafverzwarende omstandigheid mee te nemen. Hoe vaak gebeurt dit
echter? Als hiervan weinig gebruik wordt gemaakt, moet dat reden zijn
om een stevig gesprek te voeren. Maar om te bepalen of er veel of
weinig gebruik van wordt gemaakt, heb je wel een nulmeting nodig.Minister Hirsch Ballin: Niet elk gesprek is een stevig
gesprek. Het hoort een onderdeel te zijn van de manier waarop het
openbaar ministerie met dit soort zaken omgaat. Ik zal het daarom nog
eens onder de aandacht brengen. Ik verwacht dat ik meer kan zeggen over
de toepassing van de sancties als wij hiervan een beter beeld hebben.Mevrouw Van Velzen (SP): Interpreteer ik uw woorden juist
als ik zeg dat u het op dit moment niet weet, maar dat u het belangrijk
vindt om hierop terug te komen? Zo ja, zegt u dan ook toe dat u op een
later moment een brief naar de Kamer stuurt waarin staat hoe vaak het
wordt toegepast?Minister Hirsch Ballin: Hiervoor is dossieronderzoek
nodig, omdat deze cijfers niet onmiddellijk af te leiden zijn uit de
registraties. Het is bewerkelijk, maar ik zal de Kamer desondanks bij
de volgende periodieke informatieronde melden wat wij hiermee kunnen
doen.Voorzitter. Het griffierecht. Op 24 april heb ik de Kamer schriftelijk
gemeld dat de verschuldigdheid van griffierecht abusievelijk niet is
uitgesloten in de Wet tijdelijk huisverbod. Ik ben van plan om dit
recht te zetten in de nota van wijziging bij de Wet griffierechten
burgerlijke zaken, die ik de Kamer binnenkort samen met de nota van het
eindverslag zal aanbieden. Tot dat moment geldt de wet, maar tot nu toe
hebben wij hierover nog geen klachten binnengekregen.Gefinancierde rechtsbijstand voor het slachtoffer. De Wet op de
rechtsbijstand strekt ertoe een voorziening te bieden voor bijstand van
juridische aard. Als er een vordering voortkomt uit de primaire
hulpverlening, die niet onder de Wet op de rechtsbijstand valt, kunnen
de gewone regels van toepassing zijn. Slachtofferhulp kan mensen
daarvoor doorverwijzen naar het Juridisch Loket.De heer Teeven vroeg of de indruk juist is dat politie en justitie
actief optreden in het geval van huiselijk geweld en dat men niet wacht
op een aangifte. Die indruk is juist. Die actieve houding is er. Hoe
vaak er ambtshalve wordt vervolgd, is alleen vast te stellen door
dossieronderzoek te doen, omdat het niet af te leiden is uit de
justitiële statistieken. Ik zal echter bezien of het kan worden
betrokken bij het dossieronderzoek dat ik mevrouw Van Velzen heb
toegezegd. Ik ga er daarbij van uit dat het niet zo bewerkelijk is dat
ik de Kamer moet melden dat dit onderzoek ten koste zou gaan van de
primaire taakvervulling. Ik wil het OM namelijk niet belasten met werk
waarvan duidelijk is dat het niets oplevert en dat het mensen afhoudt
van hun primaire taak. Als het redelijkerwijs mogelijk is, zal ik de
vragen van de heer Teeven hierover dus graag beantwoorden.De heer Teeven (VVD): Ik bedank de minister voor deze
toezegging. Als de politie in Amsterdam het Openbaar Ministerie tien
keer meldt dat buren geluiden van een gezinsruzie hebben opgevangen zonder dat er
aangifte wordt gedaan, zullen politie en OM dan overwegen om
zelfstandig in actie te komen?Minister Hirsch Ballin: Dat is een goed voorbeeld. De
politieambtenaren zullen in dit voorbeeld lange tijd het idee hebben
gehad dat zij hun hulpverlenende taak uitvoerden. Maar ik ga ervan uit
dat zij zo professioneel zijn dat zij zich tijdig realiseren dat
ambtshalve rechercheonderzoek geboden is.Staatssecretaris Bussemaker: Voorzitter. Ik behandel
eerst de vragen over huiselijk geweld en het tijdelijk huisverbod en
vervolgens de vragen over de meldcode.De minister heeft al het nodige gezegd over de coördinatie bij de 35
centrumgemeenten. Die coördinatie loopt goed. In het kader van de
specifieke uitkering vrouwenopvang zijn deze gemeenten verantwoordelijk
voor de voorzieningen voor vrouwenopvang, de steunpunten huiselijk
geweld, de crisisinterventie en hulp bij het huisverbod. Door middel
van deze infrastructuur hebben wij een landelijk dekkend stelsel voor
opvang en hulp gerealiseerd. De centrumgemeenten stemmen zaken
onderling af en werken samen met de gemeenten in hun regio. Doordat de
RAAK-aanpak nu ook via deze infrastructuur wordt geïmplementeerd, is
het mogelijk om de verbinding tussen de aanpak van huiselijk geweld en
kindermishandeling te versterken. In antwoord op de vraag van mevrouw
De Pater-van der Meer kan ik dan ook antwoorden dat het goed loopt.
Bovendien zal de VNG in het kader van het actieplan Beschermd en
weerbaar gemeenten ondersteunen bij hun regiefunctie voor hulp en
opvang.Mevrouw Van Velzen vroeg welke gemeenten de crisisinterventie op orde
hebben. In de tien dagen van het tijdelijk huisverbod moet er een
hulpverleningsplan worden opgesteld en in sommige gevallen moet er
zelfs al binnen die tien dagen met de hulpverlening worden begonnen. Na
die tien dagen moet de crisisinterventie naadloos overgaan in een
hulpverleningsproject. Dat vergt goede afstemming tussen de betrokkenen
en duidelijke afspraken. Het betekent ook dat een aantal gemeenten
hiervoor personeel moest werven. Mede hierdoor is een aantal gemeenten
later gestart dan 1 januari van dit jaar. Gezien de complexiteit van
de problematiek is dat enigszins begrijpelijk, maar voorop staat
natuurlijk wel dat gemeenten moeten zorgen voor goede hulpverlening.
Gelukkig kan ik zeggen dat een en ander zorgvuldig is ingevoerd en dat
de hulpverlening inmiddels goed is geregeld. Het is namelijk mijn
indruk dat na enkele aanloopproblemen gemeenten hun
verantwoordelijkheid ten volle hebben genomen. Overigens houdt de VNG
de vinger aan de pols en neemt zij zo nodig contact op met een
gemeente.Mevrouw Van Velzen (SP): Een aantal gemeenten is later
gestart. Kunt u iets concreter zijn?Staatssecretaris Bussemaker: De centrumgemeenten hebben
hun hulpverlening echt op orde en nemen ook wel degelijk hun
verantwoordelijkheid.Mevrouw De Pater en mevrouw Van Velzen vroegen naar de middelen. De
minister heeft hier al iets over gezegd, maar ik zal kort nog iets
zeggen over wat mijn ministerie doet. Ik stel in 2008 5 mln. ter
beschikking en vanaf 2009 structureel 10 mln. voor de versterking van
de advies- en steunpunten huiselijk geweld en 6 mln. voor
crisisinterventie en opvang van uithuisgeplaatsten. Ten slotte stel ik
vanaf dit jaar 2,6 mln. beschikbaar voor de hulpverlening aan
slachtoffers en plegers, nadat het huisverbod is opgelegd. De minister
van Justitie heeft al terecht opgemerkt dat gemeenten over het algemeen
over voldoende geld beschikken. Desondanks houden wij de vinger aan de pols om te zien of de huidige
trend doorzet.Mevrouw Van Velzen vroeg of er droog geoefend moet worden met de
hulpverlening. Dat is niet nodig. Bij de voorbereiding op de wet is dat
wel gedaan. Men moet nu adequaat aan de slag om de wet uit te voeren.
Men moet niet oefenen, maar handelen! Gelukkig doen gemeenten dat ook.
Wij volgen de praktijk. Zo heb ik Regioplan opdracht gegeven om de hulp
rond het huisverbod en de crisisinterventie te onderzoeken. Ik wil
namelijk weten of de hulpverlening goed aansluit op de tiendaagse
crisisinterventie. De uitkomsten van dit onderzoek verwacht ik in de
zomer te krijgen en dan ga ik met de betrokken partijen bespreken of en
wat wij nog meer kunnen doen. Vanzelfsprekend ben ik bereid om de Kamer
op de hoogte te houden van de uitkomsten.Mevrouw Van Velzen (SP): Natuurlijk moet men handelen en
niet oefenen. Er zijn echter nog steeds gemeenten waar men nog nooit
een huisverbod heeft opgelegd. Daarover ben ik op zichzelf blij, maar
ik vind wel dat die gemeenten adequaat geoefend moeten hebben. Deze
gemeenten moeten er door te oefenen voor zorgen dat netwerken goed op
elkaar aansluiten. Het kan immers niet zo zijn dat men allerlei
knelpunten constateert op het moment dat men daadwerkelijk een
huisverbod moet uitvoeren.Staatssecretaris Bussemaker: Ik ben het met u eens dat
gemeenten moeten weten wie, wat op welk moment moet doen. Het
huisverbod maakt namelijk onderdeel uit van een ketenaanpak. Tijdens de
voorbereiding op de wet hebben wij hiermee geoefend. Ik heb hierover
geen signalen ontvangen, maar als er gemeenten zijn die het niet goed
hebben geregeld, moeten ze onmiddellijk aan de slag. Ik ga er
vooralsnog van uit dat gemeenten hun zaakjes op orde hebben en weten
wat ze moeten doen als er een tijdelijk huisverbod wordt opgelegd. De
minister heeft hierover al het nodige gezegd, want hierbij zijn niet
alleen de hulpverlening en de crisisinterventie betrokken, maar ook
politie en justitie.Mevrouw De Pater en de heer Teeven vroegen of de financiering
vereenvoudigd kan worden en wie de regie voert. Net als bij veel andere
ingewikkelde maatschappelijke problemen is hier sprake van
verschillende financieringsstromen. Zo werkt men bij de
maatschappelijke opvang met de Zorgverzekeringswet, de AWBZ, de Wmo en
de Wet op de jeugdzorg. In het geval van huiselijk geweld is in ieder
geval duidelijk wie de regie voert. Dat zijn volgens de Wmo namelijk de
gemeenten. Een en ander neemt niet weg dat ook ik graag zou zien dat de
financieringsstromen vereenvoudigd worden en dat duidelijk wordt wat
waaruit moet worden betaald.Ik kan eenvoudig voldoen aan het verzoek om een onderzoek naar
vereenvoudiging van de financieringsstromen, want dat onderzoek is al
van start gegaan! Ik zag namelijk dat er knelpunten zitten in het
huidige stelsel van de vrouwenopvang, zie de voortgangsrapportage
Beschermd en weerbaar. Die knelpunten betreffen de afstemming tussen de
Zorgverzekeringswet, de jeugdzorg, de gemeenten en de AWBZ. Verder is
de financiering van heel specifieke opvang, bijvoorbeeld de opvang van
slachtoffers van eerwraak en de opvang van mannen, een knelpunt. Er
zijn nu vier opvanghuizen voor mannen en je moet niet willen dat alle
centrumgemeenten een dergelijk opvanghuis zouden inrichten, want zo
veel van deze plekken zijn er niet nodig.Wij analyseren dus alle financieringsstromen. Ik zeg tegen de heer
Teeven dat wij daarbij ook de vragen betrekken van de Federatie Opvang.
De uitkomsten van het onderzoek verwacht ik eind dit jaar.
Vanzelfsprekend deel ik die uitkomsten graag met de Kamer. De heer Teeven (VVD): In de brief van de Federatie Opvang
staat dat er relatief veel tijd en geld wordt besteed aan de
organisatie, waardoor geld niet terechtkomt bij mensen die hulp nodig
hebben. Ik weet uit eigen ervaring dat dit probleem ook speelt bij
sommige veiligheidshuizen. Herkent u dit beeld?Staatssecretaris Bussemaker: Ik erken dat de situatie in
sommige gevallen voor verbetering vatbaar is. De Federatie Opvang is
overigens ook betrokken bij het onderzoek. Verder ligt hier een rol
voor de Federatie Vrouwenopvang zelf, want zij krijgt subsidie om haar
werkwijze te professionaliseren. Wellicht kan daar een aanknooppunt
worden gevonden om geld zo veel mogelijk te besteden aan deze kwetsbare
doelgroep en zo min mogelijk aan overhead, afstemming en organisatie.
Maar nogmaals: het is een complex probleem en het zal dan ook
waarschijnlijk niet lukken om het helemaal «weg te organiseren».Mevrouw Van Velzen en de heer Teeven vroegen of het mogelijk is om een
experiment te organiseren waarbij al het geld in een grote pot wordt
gestopt. Ik wil eerst de knelpunten inventariseren. Ik sluit daarbij
natuurlijk niet uit dat deze inventarisatie oplevert dat een pilot
nuttig zou zijn. In het kader van de AWBZ loopt in Rotterdam een pilot
voor de afstemming in de maatschappelijke opvang. Zoals gezegd vind ik
dat te vroeg voor de vrouwenopvang, omdat wij eerst moeten weten waar
de knelpunten zitten.Geld moet worden besteed aan actie en preventie. Met deze opmerking van
de CDA-woordvoerster ben ik het helemaal eens. Daarom laat ik een
midterm review uitvoeren naar de besteding van het geld van Beschermd
en weerbaar. Wellicht dat deze review aanknopingspunten biedt voor
verbeteringen.Mevrouw Van Velzen vroeg naar de gevolgen van de
AWBZ-pakket- maatregelen. In de eerste termijn van dit overleg hebben
wij daar al uitgebreid bij stilgestaan. Sindsdien heb ik hierover
intensief overlegd met de Federatie Opvang en het CIZ. Het CIZ heeft
inmiddels 40 door de Federatie Opvang aangeleverde casussen beoordeeld
op de aanwezigheid van lichte, matige of ernstige individuele
beperkingen als gevolg van psychiatrische problematiek of een lichte
verstandelijke handicap. De conclusie van deze exercitie is dat de
uitval op grond van de per 1 januari 2009 ingevoerde toegangsdrempel
in de AWBZ erg gering is. Het overgrote deel van de verzekerde
cliënten van de maatschappelijke opvang heeft minimaal een matige
beperking en heeft dus toegang tot de nieuwe aanspraak begeleiding.
Veel van de onrust is daarmee weggenomen. Ik herhaal maar wat ik in
eerste termijn zei: het is niet mijn bedoeling om 32 mln. te
investeren en tegelijkertijd ergens anders nieuwe problemen te
creëren.Een andere uitkomst van de door het CIZ uitgevoerde exercitie is dat
het objectiveren van de aard van de problemen van de groep lastig is en
dat het CIZ zelf moest vaststellen welke beperking ten grondslag ligt
aan de zorgvraag. Vaak zijn bij cliënten van de maatschappelijke
opvang en de vrouwenopvang psychiatrische problemen moeilijk te
scheiden van andere problematieken. Mede daarom informeert de Federatie
Opvang haar leden over voor de indicatiestelling relevante aspecten,
opdat zij die op hun beurt aan hun partners doorgeven. Het CIZ is
daarbij behulpzaam door inzichtelijk te maken aan welke eisen de
diagnostiek moet voldoen, wie de diagnose mag stellen en welke andere
informatie relevant is. En ook hier houd ik de vinger aan de pols.Voorzitter. De meldcode. Mevrouw Arib formuleerde het ongeduld van de
Kamer het pregnantst. Zij wil namelijk dat er wordt gehandeld en wel
nu! Ik begrijp dat helemaal, maar ik heb mij wel aan de regels en de
wettelijke termijnen te houden. Ik zeg dat, omdat ik de indruk kreeg
dat sommige commissieleden denken dat de meldcode er al is. Het kabinet
heeft echter alleen het wetgevingstraject aangekondigd waarlangs het
deze meldcode tot stand wil brengen. Zolang het nog niet wettelijk is geregeld,
beschikken wij niet over de juridische middelen om de meldcode af te
dwingen. Dat wil overigens niet zeggen dat wij stilzitten.Het wetgevingstraject voor de meldcode. September aanstaande worden de
veldpartijen geconsulteerd. Vervolgens gaan er in oktober
adviesaanvragen naar Actal, VNG en IPO en vervolgens kan het kabinet
het wetsvoorstel dan in december naar de Raad van State sturen. Het is
onze verwachting dat de Kamer het wetsvoorstel rond 2010 tegemoet kan
zien. Hoe voorspoedig het wetsvoorstel vervolgens wordt afgehandeld en
wanneer de wet van kracht kan worden, bepaalt de Kamer. Het kabinet
streeft naar 1 januari 2011 als ingangsdatum. Als de Eerste en Tweede
Kamer het wetsvoorstel zeer voortvarend ter hand zouden nemen, ben ik
bereid om te streven naar 1 juli 2010 als invoeringsdatum. Ik heb
daartegen geen enkel bezwaar. Veel eerder dan 1 juli is praktisch
gezien echter niet mogelijk.De wetgeving voor de meldcode is in de visie van het kabinet niet het
begin, maar het sluitstuk. In de tussentijd werken wij namelijk aan een
modelmeldcode. Dit model zal september 2009 voor alle sectoren
beschikbaar komen. Op basis van deze modelmeldcode kunnen de
brancheorganisaties de meldcode sectorspecifiek maken. Het basismodel
zal elementen bevatten die in de wet worden opgenomen. Op die manier
zorgen wij ervoor dat het veld al over meldcodes beschikt op het moment
dat de wet meldcode huishoudelijk geweld en kindermishandeling in
werking treedt. Daardoor vermijden wij allerlei aanloopproblemen.Mevrouw Arib (PvdA): Ik heb helemaal niet de indruk dat
er al een wet is! Ik volg de discussie namelijk nauwgezet. Mijn
ongeduld is vooral ingegeven door het feit dat ik al wat langer
meeloop. Om dit debat voor te bereiden heb ik via Parlando oude stukken
opgezocht en toen kwam ik een motie tegen die ik samen met oud-collega
Van Vliet van D66 precies negen jaar geleden heb ingediend. In deze
motie vroegen wij de regering om wetgeving voor het melden van misbruik
en kindermishandeling. Nu is het eindelijk zover en dan wordt er weer
een traject aangekondigd! Maar goed: ik heb er alle vertrouwen in dat
het nu goed komt. Ik lees echter wel weer dat het kabinet vindt dat het
aan minimale eisen moet voldoen en dat het veld ruimte moet krijgen.
Daarover maak ik mij zorgen. Ik verwacht dan ook meer actie van het
kabinet dan ik de afgelopen jaren heb gezien. Verder hoor ik graag
wanneer het wetsvoorstel precies naar de Kamer komt. 2010 telt immers
twaalf maanden.Staatssecretaris Bussemaker: Mijn verwachting is dat het
wetsvoorstel februari 2010 naar de Kamer komt.Aan uw klacht over de gang van zaken in het verleden kan ik op dit
moment weinig doen. Ik kan u eigenlijk alleen maar toezeggen dat mijn
collega’s en ik ons tot het uiterste inspannen om het wetsvoorstel zo
snel mogelijk aan de Kamer voor te leggen. In de tussentijd zitten wij
zoals gezegd niet stil. Wij gaan immers een modelmeldcode opstellen en
zetten een communicatietraject op voor de branche- en
beroepsorganisaties, opdat de instellingen en de professionals meer
kennis krijgen over vroegsignalering. Verder doen wij ook aan
deskundigheidsbevordering.Mevrouw Arib vroeg waarom wij minimumeisen stellen. Het is redelijk
ingewikkelde materie, omdat wij met de meldcode professionals
verplichten om te handelen. Je verplicht ze echter niet om aan te geven
hoe ze handelen, omdat je de verschillende sectoren ruimte wilt geven
voor een eigen invulling. Mevrouw Van Velzen benaderde dit probleem van
de andere kant door te vragen of er voldoende rekening wordt gehouden
met de eigenheid van sectoren. Een gedetailleerde meldcode doet geen
recht aan het verschil tussen sectoren. Een docent kent immers een heel
andere werkstructuur dan een huisarts of een peuterspeelzaalleidster. Vorige week heb ik een werkbezoek gebracht aan een bijeenkomst in
Rotterdam van vrouwen uit de peuterspeelzaalsector die gezamenlijk de
Rotterdamse meldcode doornamen. Zij analyseerden heel nauwgezet wat op
welk moment van hen wordt verwacht en hoe zij signalen moeten opvangen.
Dat werkt bij hen heel anders dan bij verloskundigen of een leraar. Op
basis van de wettelijke meldcode kunnen sectoren straks een aanvulling
maken op de basismeldcode. Men kan dat overigens ook op gemeentelijk
niveau doen, zie de samenwerking in Rotterdam. De kern van de
wettelijke meldcode is dus uniform, maar de precieze invulling moet
samen met de professionals worden ontwikkeld. Bij de behandeling van
het wetsvoorstel zullen wij hierop terugkomen.Mevrouw Van Velzen wees er terecht op dat wij rekening moeten houden
met de professionals. Dat doen wij vooral via de bij- en nascholing
over de meldcode. Doorslaggevend voor het succes is immers dat men weet
wat men moet doen. Daarvoor zullen de professionals veel verder gaan
dan de minimumeisen. Zij zullen met elkaar gaan praten over wat een
huisarts, een kraamverzorgende, een docent en alle andere professionals
die hiermee te maken krijgen moeten doen. De gemeente Rotterdam kan
hierbij goed als voorbeeld dienen, want tijdens mijn werkbezoek aan
deze stad heb ik ook een bijeenkomst bijgewoond van verschillende
soorten professionals. Al die professionals moeten in Rotterdam een
scholingstraject volgen, waarbij ze met elkaar bespreken wie wat moet
doen als hij of zij huiselijk geweld constateert.De regel daarbij is: melden, tenzij. Als een huisarts zegt niet te
kunnen melden omdat zowel het slachtoffer als de dader zijn patiënt
is, moet hij weten dat hij niet per se zelf hoeft te handelen. Hij kan
zijn bevindingen ook doorgeven, opdat andere professionals in het
geweer komen. Dat zijn allemaal elementen waarvan wij kunnen leren. Dat
zullen wij ook zeker doen. De meldcode is de verplichting om dergelijke
afspraken te maken en daarmee is de code dus niet vrijblijvend en meer
dan een minimumnormMevrouw De Pater-van der Meer (CDA): U legt de vinger op de
zere plek. Rotterdam is namelijk een goed voorbeeld van de manier
waarop met de meldcode moet worden omgegaan. In deze stad moeten immers
alle professionals een cursus volgen over de meldcode. Hoe verplicht u
echter de huisarts uit uw voorbeeld om een cursus te volgen? Zijn er
wellicht nog meer vrije beroepen waarvoor hetzelfde geldt?Staatssecretaris Bussemaker: Wij hebben daarvoor contact
met alle organisaties van de professionals. Al die organisaties geven
aan hieraan mee te willen doen: de huisartsen voorop. Huisartsen vinden
het belangrijk. In Rotterdam haalt men de professionals bij elkaar en
mij heeft geen enkel signaal bereikt dat er mensen zijn die niet aan
deze bijeenkomsten willen meedoen. Verder kun je natuurlijk ook met de
LHV afspreken dat dit thema in hun scholingscursussen wordt meegenomen.
Zo zullen wij dat met alle beroepsgroepen doen. Vervolgens is het
inderdaad belangrijk dat professionals in een wijk, een buurt of een
stad informatie met elkaar delen. Dat maakt het Rotterdamse voorbeeld
voor mij zo interessant. Een stimulans voor deelname aan dit proces is
natuurlijk ook dat professionals accreditatiepunten moeten halen.
Dergelijke punten krijgen ze namelijk ook voor deelname aan deze
cursus.Mevrouw Arib (PvdA): Ik ben blij met Rotterdam, want door
het actieve optreden van het gemeentebestuur van deze gemeente staat
dit onderwerp inmiddels hoog op de politieke agenda.Rotterdam is overigens ook een mooi voorbeeld van de problemen die zich
kunnen voordoen, want de Rotterdamse Riagg heeft gezegd niet mee te
zullen doen. Wat kan de wet daar straks aan veranderen? Welke sanctie
kan opgelegd worden aan een beroepsgroep of een instelling die weigert mee te doen? Kunt u verder ook ingaan op de positie van
vrijwilligersorganisaties?Staatssecretaris Bussemaker: Ik heb begrepen dat de Riagg
alleen staat en dat alle andere professionals in Rotterdam enthousiast
meedoen. Ik heb vorige week zelf mogen ervaren dat er een energieke
beweging is ontstaan en dat professionals voluit bereid zijn om samen
te werken. Ik weet verder dat de Riagg Rotterdam van het begin af aan
bij de meldcode betrokken is geweest en dat de directeur alle ruimte
heeft gekregen voor zijn inbreng. De gemeente heeft dus alles gedaan om
de directeur tegemoet te komen, maar hij vindt nu eenmaal dat de
overheid op geen enkele manier iets van professionals mag vragen. Wij
vinden echter dat wij van alle professionals mogen vragen dat ze helpen
om geweld tegen te gaan. Wij scheppen daarvoor een kader en hoe de
professionals dat vervolgens invullen is aan hen.De gemeente Rotterdam heeft besloten om de Riagg geen subsidie meer te
verlenen. Als de wet meldcode al in werking zou zijn getreden, zou een
officiële sanctie kunnen worden opgelegd. Daarvoor sluiten wij aan
bij de sanctie- en toezichtsystemen die de beroepsgroepen reeds kennen.
In het uiterste geval kan dan een beroep worden gedaan op het
tuchtrecht van de betrokken beroepsgroep.Mevrouw Arib (PvdA): Nu ik u zo hoor, word ik toch bang
dat het allemaal niet ver genoeg gaat. Rotterdam kan als
subsidieverlener de subsidie intrekken, maar de Riagg is wel een
instelling voor de geestelijke gezondheidszorg waar heel veel gezinnen
gebruik van maken. Het tuchtrecht kan overigens ook nu al worden
ingeschakeld. Dat is dus niets nieuws. Bovendien is het succes van een
beroep op het tuchtrecht ook afhankelijk van de mondigheid van mensen.
Ik hoor dan ook graag welke sancties in de nieuwe wet zullen komen te
staan, want kennelijk blijft een zekere mate van vrijblijvendheid
bestaan.Staatssecretaris Bussemaker: Ik denk dat wij hierop
moeten terugkomen wanneer wij het wetsvoorstel behandelen. Ik kan nu
echter al wel zeggen dat het geenszins de bedoeling is om een
vrijblijvende regeling in het leven te roepen. Als men niet meewerkt,
overtreedt men straks de wet. In de wet komt namelijk te staan dat men
de verplichting heeft om mee te werken aan de meldcode. Professionals
kunnen vervolgens gezamenlijk afstemmen hoe ze dat doen. De Riagg kan
het op gemeentelijk of landelijk niveau ook met andere professionals
regelen. Men zal dus allemaal moeten meewerken. Dat laat onverlet dat
het wenselijk is om zo veel mogelijk aan te sluiten bij bestaande
sancties.Verder willen wij ook voorkomen dat professionals niet gaan melden
omdat ze bang zijn vervolgd te worden. Als dat gebeurt, krijg je de
gegevens waarnaar je op zoek bent niet boven tafel. Wij hebben het
vertrouwen van de professionals dus nodig om hen te kunnen leren hoe
zij geweld in afhankelijkheidsrelaties kunnen herkennen. Alleen dan
kunnen wij dergelijk geweld vroegtijdig stoppen. Om de angst voor
vervolging weg te nemen zijn scholing, informatie en de uitwisseling
van ervaringen nodig, maar daarop ben ik al ingegaan.Mevrouw Van Velzen (SP): Een signaal van een zo
belangrijke instelling mogen wij natuurlijk niet al te luchthartig
afdoen. De Riagg is geen organisatie die wil provoceren en wij zullen
het signaal van de Riagg Rotterdam dan ook serieus moeten nemen. Wij
spreken nu over de Rotterdamse meldcode, maar welke garantie hebben wij
dat het voorbeeld van de Riagg Rotterdam niet landelijk wordt
overgenomen? Als dat gevaar er is, zullen wij nu al moeten gaan
onderzoeken hoe wij de wet zo kunnen aanpassen dat deze belangrijke
speler in de geestelijke gezondheidszorg wel mee gaat doen. Er zijn
inderdaad nog geen wettelijke sancties, maar Rotterdam heeft met de subsidiestop wel degelijk een sanctie opgelegd.
De cliënten zullen hiervan in dit geval niet de dupe worden, maar wat
doen wij als dat onverhoopt wel het gevolg is van een gemeentelijke
maatregel? Dan hebben wij volgens mij een groot probleem, want dan
gooien wij eigenlijk het kind met het badwater weg.Staatssecretaris Bussemaker: Ik heb tijdens mijn
werkbezoek uitgebreid over deze casus gesproken. In heel veel
gesprekken gaven professionals aan dat ze het Rotterdamse beleid
steunen. Het is mij overigens niet geheel duidelijk geworden wat de
argumenten van de Riagg zijn om niet mee te werken. Eigenlijk noemt men
alleen het principiële punt dat een gemeente zich niet heeft te
bemoeien met het werk van de Riagg. Ik denk echter dat men dat in
Rotterdam met al haar grootstedelijke problemen niet vol kan houden.
Overigens heeft GGZ Nederland al een code. Maar zelfs als dat niet zo
zou zijn, dan kon ik dat nog niet als een argument zien. Dat is echter
niet het geval en dat geldt eigenlijk voor alle beroepsgroepen. Tot nu
toe heeft namelijk nog geen enkele beroepsgroep geweigerd om hieraan
mee te werken. De Riagg Rotterdam is dan ook een op zichzelf staande
casus.Mevrouw Arib vroeg voor welke sectoren de verplichte meldcode zal
gelden. Dat heb ik in de brief van november vorig jaar al opgesomd,
maar voor alle duidelijkheid noem ik ze nog een keer. Dat zijn:
verloskundigen en kraamverzorgenden, artsen, verpleegkundigen,
fysiotherapeuten, de geestelijke gezondheidszorg, psychologen et
cetera. Verder vallen onder de regeling de professionals in het
onderwijs en de kinderopvang -onderwijspersoneel, personeel in de
kinderopvang en leerplichtambte- naren-, de professionals in de
maatschappelijke ondersteuning als sport en de AWBZ –maatschappelijk
werkers, medewerkers in de thuiszorg, welzijnswerkers en personeel in
de sport, MEE-consulenten, peuter- en speelzaalpersoneel, de jeugdzorg,
gedragswetenschappers en medewerkers van zorgaanbieders – en justitie:
reclasseringswerkers, groepswerkers in de justitiële
jeugdinrichtingen en de politie.Het komt erop aan dat al deze professionals informatie gaan delen. Ook
hier is Rotterdam een pionier, want men werkt daar met een
driewekelijks casusoverleg huiselijk geweld. Daarbij gaan alle
professionals uit een buurt bij elkaar zitten om gezamenlijk de
meldingen door te nemen. Wie weet iets van dat geval? Weet de school
iets? Weet de huisarts iets? Weet de kinderopvang iets? Al die
informatie wordt uitgewisseld en vervolgens wordt besloten wat de
volgende stap wordt. Ik vind dat een perfect voorbeeld van hoe men
samen zou kunnen werken. De wethouder van Rotterdam, die mij tijdens
mijn werkbezoek vergezelde, was hier terecht trots op.Mevrouw Van Velzen en mevrouw De Pater vroegen expliciet naar de rol
van tandartsen. Tandartsen horen thuis in het rijtje professionals uit
de gezondheidszorg, want een slecht gebit kan een signaal zijn dat er
sprake is van kindermishandeling. Ik kan melden dat de Nederlandse
Maatschappij tot Bevordering der Tandheelkunde werkt aan een meldcode
huiselijke geweld en kindermishandeling. Ook hier is de bereidheid om
aan de meldcode mee te werken buitengewoon groot.Over de dierenartsen heeft de minister al gesproken. Uit onderzoek moet
blijken of zij belangrijke signalen krijgen. Als dat zo is, zouden zij
meegenomen kunnen worden in de meldcode.De heer Teeven vroeg naar de samenwerking tussen de steunpunten
huiselijk geweld en de AMK’s. Ik begrijp waarom hij hiernaar vraagt,
want een integrale en systeemgerichte benadering is voor die
samenwerking van belang. Het is ook voor professionals en anderen van
belang dat het niet uitmaakt waar ze melden. Deze samenwerking is dan
ook intensief en heeft betrekking op gegevensuitwisseling en
afstemming. Bij het AMK komen namelijk met name meldingen van jongeren
binnen en als die worden doorgegeven aan de steunpunten huiselijke
geweld, weet men daar dat er kinderen betrokken zijn bij huiselijk geweld. Deze
samenwerking staat hoog op de agenda om goede en effectieve
hulpverlening voor het hele gezin te waarborgen. Dat geldt overigens
ook voor de samenwerking met de politieregio’s. De samenwerking vind
ik al met al belangrijker dan de manier waarop het institutioneel is
georganiseerd.Waarom is gekozen voor een verplichte meldcode en niet voor een
meldplicht? In de brief is uiteengezet dat wij voor een meldcode hebben
gekozen omdat wij denken dat die meer oplevert dan een meldplicht. Als
er redenen zijn om het beleid aan te passen, ben ik bereid om dat te
overwegen, maar voorlopig zou ik graag in willen zetten op de meldcode,
de wettelijke verankering van de code en voorafgaand daaraan de
modelmeldcode, scholing en de informatievoorziening voor professionals.
Minister Rouvoet: Voorzitter. Ik kan relatief kort zijn,
omdat mijn collega’s al een aantal thema’s hebben behandeld die raken
aan huiselijk geweld en kindermishandeling. Ik zal daar staccato nog
een enkele opmerking aan toevoegen. Een tweede reden waarom ik kort kan
zijn, is dat over twee weken een uitvoerig algemeen overleg is gepland
met de algemene commissie voor Jeugd en Gezin over kindermishandeling.
Op 7 mei heb ik de Kamer ter voorbereiding op dit overleg een brief
gestuurd over de thema’s die in dit overleg aan de orde zijn, maar dan
specifiek gericht op kindermishandeling. Verder zal de Kamer eind
volgende week, maar in ieder geval tijdig voor het algemeen overleg,
een voortgangsrapportage ontvangen.Voorzitter. De samenwerking tussen de AMK’s en de steunpunten
huiselijk geweld. In aanvulling op de staatssecretaris zou ik in willen
gaan op de vraag van de heer Teeven of het niet verstandig is om de
AMK’s een afdeling te laten worden van de ASHG’s. Ook mevrouw Van
Velzen stelde vragen over deze samenwerking. Uit het antwoord van de
staatssecretaris is al duidelijk geworden dat wij zeer hechten aan
goede samenwerking. Ik verwijs daarvoor naar de G4 die erop heeft
gewezen dat de AMK’s reeds beschikken over een stevige op de wet
gebaseerde infrastructuur voor kindermishandeling. De grote steden
zouden die infrastructuur niet graag kwijtraken. Mede daarom legt het
kabinet een groot accent op samenwerking. Dat neemt niet weg dat er
sprake kan zijn van overlap. Als kinderen bijvoorbeeld betrokken zijn
bij huiselijk geweld, kan dat ook een vorm van kindermishandeling
inhouden wanneer het kind daarvan getuige is. Overigens valt dit
voorbeeld onder de wettelijke definitie van kindermishandeling.In de Wet op de jeugdzorg is een stevige basis gelegd voor de AMK’s.
De AMK’s hebben in dit opzicht een voorsprong op de ASHG’s. Verder
maken de AMK’s onderdeel uit van de jeugdbeschermingsketen. Daarbij
wordt nauw samengewerkt met de Raad voor de Kinderbescherming en de
kinderrechters in het programma Beter Beschermd. Er zijn 15 AMK’s
tegenover 35 ASHG’s en deze AMK’s zijn ondergebracht bij de bureaus
jeugdzorg. Daarvoor is bewust gekozen, want de inbedding in de
jeugdbeschermingsketen is voor ons een belangrijk punt. Met het oog op
dit alles heeft het kabinet een sterke voorkeur voor intensieve
samenwerking. Het is verder natuurlijk niet uitgesloten dat wanneer de
ASHG’s een wettelijke basis krijgen, de samenwerking daarin wordt
meegenomen. Vooralsnog is het onze indruk dat de samenwerking op een
goede manier van de grond komt.Mevrouw De Pater-van der Meer vroeg naar de AMK-structuur en de
RAAK-aanpak. Meer in het bijzonder wilde zij weten hoe een en ander is
geregeld voor gemeenten die niet onder een centrumgemeente vallen. In
het actieplan Bestrijding kindermishandeling van minister Hirsch Ballin
en mij is daarop uitgebreid ingegaan. De regiocoördinatoren voor
kindermishandeling moeten ervoor zorgen dat de hele regio bij het
beleid wordt betrokken. Dat is de reden dat wij veel belang hechten aan
een goede startfoto, de momentopname van de samenwerking en de
infrastructuur in de regio. Aan die startfoto’s wordt in nagenoeg alle regio’s hard
gewerkt. Op basis van deze startfoto wordt een regioplan opgesteld,
waarbij alle gemeenten uit die regio betrokken zijn. De betrokkenheid
van de gemeenten is dus op een goede manier geborgd.Mevrouw Van Velzen vroeg of een AMK standaard zou moeten worden
geïnformeerd als er sprake is van huiselijk geweld in een gezin met
kinderen. Dat is al het geval. Op grond van de stimuleringsregeling
zijn de ASHG’s namelijk al verplicht om door te verwijzen naar het AMK
als de Wet op de jeugdzorg van toepassing is. Verder is iedere ASHG
verplicht om met het AMK samenwerkingsafspraken te maken, afspraken die
vooral betrekking hebben op de punten die mevrouw Van Velzen noemde. Zo
wordt het meldtraject Kindspoor hierbij nadrukkelijk betrokken, een
traject voor kinderen die getuige zijn geweest van huiselijk geweld.Ik kan niet zo heel veel toevoegen aan wat er over de meldcode is
gezegd. Ik kan de opmerking van de staatssecretaris over de tandartsen
nog wel aanvullen met de mededeling dat de stuurgroep Aanpak
kindermishandeling onder leiding van de heer Opstelten onlangs heeft
gesproken met de NMT. Uit dat gesprek bleek dat tandartsen hiervoor
veel belangstelling hebben. Zij zijn zich namelijk zeer bewust van de
rol die zij zouden kunnen spelen. Mevrouw Van Velzen en mevrouw De
Pater wezen er namelijk niet voor niets op dat tandartsen net als
fysiotherapeuten heel veel te zien krijgen. Zoals in de brief van
20 november is gemeld, zijn zij dan ook betrokken bij de verplichte
meldcode. Tandartsen werken overigens via de LHV en het KNGF goed samen
met huisartsen. Zo geven tandartsen vaak hun bevindingen door aan de
huisarts, de gezinsarts bij uitstek.Mevrouw Arib heeft een enkele vraag gesteld over meldingen van
kindermishandeling door ziekenhuizen. Ik had de indruk dat zij daarbij
op de spoedeisende hulp en de rol van huisartsen doelde. Op beide
punten is nog winst te boeken. Ik stelde dat gisteren nogmaals vast in
mijn bestuurlijk overleg met de NHG en de LHV. Zij gaven dat overigens
ook zelf aan, want het is ons aller indruk dat niet alle huisartsen
voldoende aanhaken bij de RAAK-regio’s. In reactie daarop hebben wij
afgesproken dat wij hierin meer zullen gaan investeren, omdat wij de
huisarts niet kunnen missen bij een sluitende keten op regionaal niveau
voor kindermishandeling.De ontwikkelingen rond de ziekenhuizen zijn hoopgevend. De commissie is
ongetwijfeld bekend met het Haags protocol, waarvoor landelijk veel
interesse bestaat. Op dit moment wordt bezien of het professioneel
genoeg in elkaar zit, maar vooralsnog ben ik enthousiast over de eerste
producten die ik onder ogen heb gekregen. Het wordt ook driftig
gepromoot in de rest van het land. Ook de afdelingen voor spoedeisende
hulp in de ziekenhuizen werken er dus hard aan. De inspectie heeft
verder een rapport naar de Kamer gestuurd, begeleid door een brief van
minister Klink en mijzelf, over het verbeterplan voor de ziekenhuizen.
De inspectie speelt dus een actieve rol.De heer Teeven vroeg of het niet beter is om te kiezen voor een
meldplicht. Hij zal gezien hebben dat ik één keer heel hard zat te
knikken. Ik deed dat toen hij zei dat het een herhaling was van zijn
eerdere standpunt. Wij hebben hierover al vele malen met elkaar
gesproken, maar dit keer voerde hij toch weer een nieuw, op zichzelf
zinnig argument aan en wel de gevolgen van de aansprakelijkheid en de
mogelijkheid van schadeclaims. Hij zal inmiddels begrepen hebben dat
het kabinet kiest voor een verplichte meldcode en niet voor een
meldplicht. Ik betwijfel overigens of een meldplicht schadeclaims zou
voorkomen. In de Wet op de jeugdzorg is namelijk al een meldrecht voor
kindermishandeling opgenomen, hetgeen inhoudt dat een arts die op een
goede manier meldt, wordt gevrijwaard van de aansprakelijkheid voor de
gevolgen van het doorbreken van zijn beroepsgeheim.Om ervoor te zorgen dat artsen op een zorgvuldige manier melden werken
wij aan professionalisering en deskundigheidsbevordering. Al met al denk ik dat de mogelijkheid van schadeclaims voldoende is afgedekt
door het meldrecht in de Wet op de jeugdzorg. Overigens bevat de Wet op
de jeugdzorg een meldplicht voor professionals in de jeugdinstellingen,
maar dat is de heer Teeven ongetwijfeld ook bekend. Het is onze
inschatting dat wij daarmee voldoende voorbereid zijn op de komst van
de verplichte meldcode.Mevrouw De Pater vroeg naar de koppeling van sectoren. Weten wij wel
voldoende over wat er in gezinnen speelt? Ik kom hierover nog uitvoerig
met de Kamer te spreken en misschien mag ik dan ook volstaan met de
opmerking dat de verwijsindex risico’s jeugdigen daarbij een
belangrijke rol speelt. In die index worden immers verschillende
signalen bij elkaar gebracht. Het was nog best een puzzel hoe wij die
index in een wet moesten gieten, maar het wetsvoorstel ligt inmiddels
bij de Kamer. De schriftelijke ronde is afgerond en ik hoop dan ook dat
wij spoedig het wetsvoorstel kunnen behandelen. Die verwijsindex hebben
wij namelijk hard nodig.Ik heb de Kamer onlang uitvoerig geïnformeerd over de laatste cijfers
over de wachtlijsten voor de jeugdzorg en de AMK’s. Tegen mevrouw Van
Velzen moet ik zeggen dat het waar is dat de cijfers over de
wachtlijsten een stijging laten zien. Het hangt echter wel een beetje
af van waarmee je het vergelijkt. Wanneer je de cijfers van 1 januari
2009 vergelijkt met die van 1 januari 2008 krijg je een gunstiger
beeld dan wanneer je de cijfers van 1 april jongstleden vergelijkt met
die van 1 januari 2009. Dan is er namelijk opeens sprake van een
kleine stijging.Die stijging heeft heel veel te maken met alle aandacht die wij
schenken aan de noodzaak om te melden. Wij willen graag dat mensen
melden. Het lijkt tegenstrijdig, maar wij willen dat het aantal
meldingen toeneemt, ook al zouden wij tegelijkertijd graag zien dat het
beroep op de jeugdzorg kleiner wordt. Zeker in het geval van
kindermishandeling willen wij dat er gemeld wordt en dat de AMK’s die
meldingen serieus nemen.Ik ben het met mevrouw Van Velzen eens dat wachtlijsten sowieso
ongewenst zijn, zeker als er sprake is van een veiligheidsrisico voor
de kinderen. Dat is de reden dat wij een campagne zijn gestart om meer
mensen te laten melden. Dat effect zie je soms in de cijfers terug.
Tegelijkertijd hebben wij met de provincies niet alleen afspraken
gemaakt over het zorgaanbod jeugdzorg voor 2008 en 2009, maar ook over
het zorgaanbod AMK’s. Daarbij is geregeld dat er financiële ruimte
is voor een groei van 22% bij de AMK’s. Het lijkt erop dat men daar
fors onder zal blijven en dat betekent dat men met het beschikbare
geld, inclusief het geld van de eigen provincie, de afspraak na moet
kunnen komen dat er eind 2009 geen wachtlijsten meer zijn in de
jeugdzorg en voor de AMK’s.Overigens zie je dat verschillende provincies tussen 1 januari 2008 en
1 april 2009 het aantal kinderen op een wachtlijst hebben weten terug
te brengen van kort onder de honderd naar nul. Heel veel provincies
zitten nu op nul. Dat is positief, maar wij mogen daarbij niet uit het
oog verliezen dat enkele provincies een stijging laten zien. Daarvoor
heeft men ongetwijfeld bijzondere redenen, maar wij gaan toch met hen
in gesprek want ook zij zullen moeten voldoen aan de afspraak dat er
eind 2009 geen wachtlijsten meer zijn.Een en ander geldt ook voor de doorlooptijden. Ik zal de Kamer niet
vermoeien met een uitleg van de tabel met alle cijfers. Wij zitten
echter nog boven ons einddoel, maar met de provincies is wel de
prestatieafspraak gemaakt dat de doorlooptijden voor een onderzoek van
de AMK’s omlaag moet van gemiddeld dertien weken naar tien weken. De
prestatieafspraken monitoren wij sinds kort heel precies, omdat de
cijfers voor april een ongunstig beeld lieten zien. Ik heb de Kamer
twee weken geleden in een overleg over de wachtlijsten namelijk niet
zomaar gezegd dat ik er bovenop zit en van elke provincie wil horen wat
zij precies doen, wat hun verwachtingen zijn en hoe zij de eerste
kwartaalcijfers waarderen. De voorzitter: Hiermee zijn wij gekomen aan het einde van
dit algemeen overleg. Wij zijn ruim binnen de tijd gebleven, zonder dat
dit ten koste ging van de diepgang. De toezeggingen zullen terug te
vinden zijn in het verslag.Ik bedank u allen voor uw aanwezigheid en wens u een fijne avond. 
XNoot11 Samenstelling: 
Leden: Van de Camp (CDA), De Wit (SP), Van der Staaij (SGP), Arib
(PvdA), ondervoorzitter, De Pater-van der Meer (CDA), voorzitter,
Çörüz (CDA), Joldersma (CDA), Gerkens (SP), Van Velzen (SP),
Van Vroonhoven-Kok (CDA), De Krom (VVD), Timmer (PvdA), Griffith (VVD),
Teeven (VVD), Verdonk (Verdonk), De Roon (PVV), Roemer (SP), Pechtold
(D66), Heerts (PvdA), Thieme (PvdD), Kuiken (PvdA), Bouwmeester (PvdA),
Van Toorenburg (CDA), Anker (ChristenUnie) en Heemelaar
(GroenLinks). Plv. leden: Sterk (CDA), Langkamp (SP), Van der Vlies
(SGP), Smeets (PvdA), Aasted-Madsen-van Stiphout (CDA), Jager (CDA),
Jonker (CDA), Leijten (SP), Ulenbelt (SP), Jan de Vries (CDA), Weekers
(VVD), Dijsselbloem (PvdA), Dezentjé Hamming-Bluemink (VVD), Van
Miltenburg (VVD), Zijlstra (VVD), Fritsma (PVV), Karabulut (SP)
Koşer Kaya (D66), Gill’ard (PvdA), Ouwehand (PvdD), Spekman
(PvdA), Bouchibti (PvdA), Koppejan (CDA), Slob (ChristenUnie) en Van
Gent (GroenLinks). 2 Samenstelling: Leden: Van der
Vlies (SGP), Kant (SP), Snijder-Hazelhoff (VVD), Ferrier (CDA),
ondervoorzitter, Joldersma (CDA), Jan de Vries (CDA), Smeets (PvdA),
voorzitter, Van Miltenburg (VVD), Schippers (VVD), Smilde (CDA), Timmer
(PvdA), Koşer Kaya (D66), Willemse-van der Ploeg (CDA), Van der
Veen (PvdA), Schermers (CDA), Van Gerven (SP), Wolbert (PvdA), Timmer
(PvdA), Zijlstra (VVD), Ouwehand (PvdD), Agema (PVV), Leijten (SP),
Bouwmeester (PvdA), Wiegman-van Meppelen Scheppink (ChristenUnie), Sap
(GroenLinks) en De Roos-Consemulder (SP). Plv. leden: Van der Staaij
(SGP), Van Velzen (SP), Neppérus (VVD), Atsma (CDA),
Aasted-Madsen-van Stiphout (CDA), Ormel (CDA), Van Dijken (PvdA),
Verdonk (Verdonk), Dezentjé Hamming-Bluemink (VVD), Vietsch (CDA),
Arib (PvdA), Van der Ham (D66), Uitslag (CDA), Gill’ard (PvdA),
Omtzigt (CDA), Langkamp (SP), Vermeij (PvdA), De Krom (VVD), Thieme
(PvdD), Bosma (PVV), Luijben (SP), Heerts (PvdA), Ortega-Martijn
(ChristenUnie), Halsema (GroenLinks) en De Wit (SP). 
3 Samenstelling: Leden: Van der Vlies (SGP),
Dijsselbloem (PvdA), Çörüz (CDA), Gerkens (SP),
ondervoorzitter, Sterk (CDA), Van Miltenburg (VVD), Van Dijken (PvdA),
Dezentjé Hamming-Bluemink (VVD), Aasted-Madsen-van Stiphout (CDA),
Koşer Kaya (D66), Jonker (CDA), Teeven (VVD), Wolbert (PvdA),
Voordewind (ChristenUnie), Zijlstra (VVD), Bouchibti (PvdA), Langkamp
(SP), Ouwehand (PvdD), Agema (BVV), Leijten (SP), Dibi (GroenLinks),
Heijnen (PvdA), voorzitter, Van Toorenburg (CDA) en Uitslag (CDA). 
Plv. leden: Heerts (PvdA), Omtzigt (CDA), Kant (SP), Blanksma-van den
Heuvel (CDA), Van der Burg (VVD), Eijsink (PvdA), Nicolaï (VVD),
Biskop (CDA), Van der Ham (D66), De Pater-van der Meer (CDA), Verdonk
(Verdonk), Bouwmeester (PvdA), Wiegman-van Meppelen Scheppink
(ChristenUnie), Schippers (VVD), Timmer (PvdA), Gesthuizen (SP), Bosma
(PVV), De Wit (SP), Arib (PvdA), Jan de Vries (CDA), Jan Jacob van Dijk
(CDA) en Karabulut (SP). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-28345-91.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl