Financiële relaties met grote ondernemingen; Brief minister over immateriële activa
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-10 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 25080, nr. 27

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum brief

28-01-1998

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1997-1998

25080 nr. 27

21-01-1998

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamAlgemeenWettelijk kaderDe bedrijfspraktijk van het activeren van immateriële
bedrijfsmiddelenHet belang van waardering van immateriële activa
vanuit maatschappelijk oogpuntGlobal Market Values and Intangible Assets April 1995
 (Internationale) ontwikkelingenSamenvatting en conclusieOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 25080Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 55 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
25 080Financiële relaties met grote ondernemingennr. 27BRIEF VAN DE MINISTER VAN ECONOMISCHE ZAKENAan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal's-Gravenhage, 21 januari 1998Tijdens het mondeling overleg d.d. 26 juni jl. over steunverlening aan
grote ondernemingen heeft het kabinet op verzoek van mevrouw Voûte-Droste
een notitie toegezegd over immateriële activa1. Enerzijds betreft het hierbij de vraag wat wettelijk gezien mogelijk
is. Anderzijds betreft het hierbij de vraag hoe het bedrijfsleven met deze
mogelijkheden omgaat in de praktijk. De voordelen die het bedrijf ziet in
activering of transparantie van immateriële investeringen zijn daarbij
leidend.Het kabinet hecht grote waarde aan immateriële investeringen, waaronder
investeringen in kennis, en het transparant maken van deze investeringen.
Om die reden is begin 1997 aan de Adviesraad voor het Wetenschaps- en Technologiebeleid
(AWT) advies gevraagd over dit onderwerp. Er is gevraagd inzicht te verschaffen
in de regels en procedures die ten grondslag liggen aan de financiële
waardering en verslaglegging van immateriële bedrijfsmiddelen. Daarnaast
is gevraagd welke belemmeringen deze opleveren voor het opnemen van immateriële
activa in die verslaglegging en hoe de overheid de belemmeringen kan wegnemen.
Het advies wordt februari 1998 verwacht.In afwachting daarvan willen we in deze brief ingaan op het economisch
belang van investeringen in kennis en andere immateriële bedrijfsmiddelen,
de afwegingen die ten grondslag kunnen liggen aan het zichtbaar maken van
deze investeringen en de ontwikkelingen die er op dit terrein gaande zijn. AlgemeenDe economie wordt in toenemende mate kennisintensief en daarmee is kennis
een cruciale concurrentiefactor geworden. Of het nu gaat om producten, processen
of diensten: de toegevoegde waarde – en dus het winstpotentieel –
schuilt vooral in de toegepaste technologie en/of de daarin verwerkte kennis.
Ook investeringen van bedrijven verschuiven van materiaal- en kapitaalintensief
naar kennis- en service-intensief. In de nota «Kennis in Beweging»1
is reeds de notie neergelegd dat economisch relevante kennis veel breder is
dan R&D. Een veelheid van factoren is bepalend voor de economisch relevante
kennisvoorraad in een land. In dit verband valt op dat immateriële investeringen
(onderwijs, R&D, software, opleidingen) in Westerse economieën verhoudingsgewijs
sneller groeien dan de materiële2.Met deze ontwikkelingen wordt het belang van de traditionele productiefactoren
arbeid, kapitaal en grondstoffen naar de achtergrond verdrongen, ten gunste
van immateriële productiefactoren. Deze immateriële productiefactoren
worden in de (Engelstalige) hedendaagse literatuur aangeduid als Intellectual
Capital, omdat het veelal gaat om het kapitaal dat belichaamd is in
of voortgebracht wordt door de kennis van mensen.Als kennis geïntroduceerd wordt als productiefactor, gelijkwaardig
aan arbeid en kapitaal, dan rijst ook de vraag naar activering van kennis
op de balans, ofwel de (wettelijke) mogelijkheden voor het activeren van immateriële
bedrijfsmiddelen. Wettelijk kaderIn de administratieve en boekhoudkundige praktijk wordt onderscheid gemaakt
in materiële-, financiële- en immateriële activa. Materiële
activa zijn activa die stoffelijk van aard zijn, zoals gebouwen, machines
en inventaris. Financiële activa zijn niet-stoffelijke activa met een
financieel karakter, zoals deelnemingen en vorderingen. Immateriële activa
zijn de overige activa van niet-stoffelijke aard, zoals onderzoek en ontwikkeling,
verkregen rechten, intellectueel eigendom en goodwill.De manier waarop in boekhoudkundige zin met immateriële activa wordt
omgesprongen wordt in eerste instantie bepaald door wettelijke voorschriften.
Deze stellen voorwaarden en grenzen aan de verwerking van immateriële
activa in het commerciële jaarverslag. De wettelijke voorschriften zijn
verwoord in titel 9 BW2.Daarnaast zijn er de Richtlijnen voor de jaarverslaggevingvan
de Raad voor de Jaarverslaggeving (RJ). Hierin worden de volgende algemene
criteria genoemd waaraan investeringen moeten voldoen om voor activering op
de balans in aanmerking te komen.– het activum moet het vermogen hebben om in de toekomst bepaalde
diensten te verschaffen;– het activum moet meetbaar zijn in monetaire termen;– het activum is eigendom van, of wordt beheerst door de boekhoudende
entiteit.Deze richtlijnen zijn gebaseerd op de wettelijke bepalingen, de bijbehorende
jurisprudentie van de ondernemingskamer en de internationale standaarden van
het International Accounting Standards Committee (IASC). De voorschriften
uit de Richtlijnen hebben geen bindende kracht, maar vertegenwoordigen de
«common practice» van accountants.De wettelijke eisen geven een activeringsmogelijkheid en impliceren
op geen enkele wijze een verplichting tot activering van immateriële
activa. In de Memorie van Toelichting bij het wetsontwerp3 staat vermeld dat «de immateriële vaste activa wegens
hun moeilijk grijpbare waarde met een zeker wantrouwen (plegen) te worden
bejegend» en dat «het achterwege laten van activering
niet zelden de voorkeur (zal) verdienen». In verband met een aantal
onzekerheden die immateriële activa omgeven, zullen accountants slechts
in goed gedefinieerde situaties tot activering overgaan (voorzichtigheidsbeginsel).Naast de boekhoudkundige/bedrijfseconomische praktijk is er de fiscale
praktijk. In het algemeen zal de voorkeur van ondernemers uitgaan naar niet
activeren van immateriële activa, omdat dit tot onmiddellijke kostenaftrek
en dus lagere belasting leidt. Daartegenover staat dat de kwalificatie
als bedrijfsmiddel met zich brengt dat investeringsaftrek en willekeurige
afschrijving in beginsel kunnen worden toegepast. Daarnaast kan een eventuele
vervreemdingswinst aan een vervangingsreserve worden toegevoegd. In een aantal
gevallen is het zo dat activering fiscaal geboden is. Dit is onder meer het
geval bij aangekochte goodwill. Deze goodwill kan vervolgens doorgaans in
5 jaar worden afgeschreven. De bedrijfspraktijk van het activeren van immateriële
bedrijfsmiddelenDe wettelijke eisen geven dus grenzen en mogelijkheden aan om tot activering
over te gaan. Bij de vraag of bedrijven al dan niet van deze mogelijkheden
gebruik maken, spelen externe en interne functies een rol. Deze komen hieronder
aan de orde.– externe functieHet al dan niet transparant maken van immateriële investeringen envoorraden
(al dan niet via activeren op de balans) heeft verschillende externe implicaties.
Argumenten voor bedrijven om terughoudend te zijn, zijn:– fiscale overwegingen: omdat bedrijfseconomische inzichten en de
commerciële jaarrekening als basis kunnen dienen bij de vraag of een
immaterieel activum fiscaal moet worden geactiveerd, kan er bij ondernemers
terughoudendheid bestaan in het activeren van immateriële activa op de
commerciële balans;– strategische overwegingen: immateriële investeringen zijn
strategische investeringen. Een onderneming kan besluiten deze niet zichtbaar
te maken, omdat dit de concurrent teveel inzicht geeft in de strategische
activiteiten (bijv. verhoogde R&D-activiteiten). Overwegingen voor bedrijven om (investeringen in) immateriële bedrijfsmiddelen
juist wel transparant te maken, zijn:– het afleggen van een betere en meer volledige verantwoording over
het management en de resultaten aan stakeholders, shareholders en financiers;– externe uitstraling: bedrijven die hun capaciteiten in volle omvang
transparant kunnen maken, zullen bijv. gemakkelijker talentvolle medewerkers
aantrekken;– fiscale overwegingen: de wens om een investering in een immaterieel
activum als een bedrijfsmiddel aangemerkt te zien in verband met de daaraan
verbonden fiscale voordelen, zoals investeringsaftrek.– het verkrijgen van kapitaal: voor beursvennootschappen is het
belangrijk dat ze hun (potentiële) aandeelhouders beter kunnen laten
zien wat zij waard zijn en wat het «verdienvermogen» is. Voor
niet beurs-genoteerde vennootschappen (dat zijn de meeste) zal transparantie
van capaciteiten, bijvoorbeeld door een uitgebreide toelichting in het jaarverslag,
banken meer vertrouwen geven in de prognose van de cash-flow waardoor
de kans op financiering groter wordt. Ten aanzien van het financieringsvraagstuk dient wel opgemerkt te worden
dat een bank in geval de immateriële activa op de balans worden meegenomen,
deze op dezelfde wijze zal benaderen als de materiële activa. Dit betekent
dat de marktwaarde bij directe executie dient te worden bepaald. Het huidige
beleid bij banken is dat immateriële activa in het algemeen moeilijk
contant (liquide) te maken zijn en daarom ten aanzien van de balanskengetallen,
het Eigen Vermogen en de zekerheidswaarde laag ingeschat worden.– interne functie Naast de beschreven externe functies kan het transparant maken van (investeringen in) immateriële bedrijfsmiddelen ook een interne
doelstelling hebben. Immers, een goed inzicht in de uitgaven die gedaan worden
in de sfeer van R&D, opleidingen, marktonderzoeken, software, etc. is
belangrijk als intern sturingsmiddel voor het management.De meest recente gegevens over de praktijk van het voorkomen van immateriële
activa op de commerciële balans zijn van december 1997. Toen heeft het
NIVRA de resultaten van een onderzoek naar de jaarverlaggeving 1996 van een
45-tal beursgenoteerde ondernemingen gepubliceerd1.
In dit onderzoek is ondermeer aandacht besteed aan de wijze waarop deze ondernemingen
immateriële (vaste) activa in de jaarrekeningen 1996 hebben verwerkt.
Daaruit blijkt dat bij 36 van de 45 onderzochte ondernemingen (=80%) immateriële
activa zijn verwerkt in de geconsolideerde balans en/of toelichting daarop
en bij 20 (=44%) in de geconsolideerde winst- en verliesrekening en/of de
toelichting daarop. Verder blijkt dat bijna alle ondernemingen melding maken
van immateriële activa in de jaarrekening onder de grondslagen voor waardering
en de resultaatbepaling. Het gaat bij deze bedrijven met name om kosten van
onderzoek en ontwikkeling, intellectueel eigendom en aangekochte goodwill.Samengevat kan wat betreft het transparant maken van (investeringen in)
immateriële bedrijfsmiddelen, bijvoorbeeld door ze te activeren, gesteld
worden dat er vanuit het perspectief van de onderneming zowel voor- en nadelen
zijn (verantwoording afleggen, externe uitstraling en aantrekken van kapitaal
versus fiscale en strategische overwegingen). Hoe dergelijke afwegingen in
de praktijk worden gemaakt zal blijken uit de jaarverslagen van ondernemingen. Het belang van waardering van immateriële activa
vanuit maatschappelijk oogpuntIn de huidige praktijk vormt de financiële verslaglegging de basis
waarop financiële instellingen besluiten om al dan niet risico-dragend
kapitaal aan de desbetreffende onderneming te verstrekken. Daarbij is een
feit dat banken immateriële activa in het algemeen laag inschatten, omdat
deze in het algemeen moeilijk contant te maken zijn.In de onlangs verschenen «Toets op het concurrentievermogen 1997»
springt Nederland er in de benchmark met VK, DK, D en VS ongunstig uit als
het gaat om de mogelijkheid voor seeders(«uitvinders»),
jonge, innovatieve en snelgroeiende bedrijven (de zgn. «gazellen»)
immateriële activa te gebruiken als onderpand bij financieringskwesties.
Tegelijkertijd blijkt dat deze groepen bedrijven veelal juist financiering
zoeken voor investeringen in immateriële activa. De Toets op het concurrentievermogen
laat zien dat deze groepen bedrijven hun problemen met het aantrekken van
extern risicodragend vermogen vaak «oplossen» door hun investeringsambities
neerwaarts bij te stellen.Illustratief voor het feit dat de gangbare boekhoudkundige methoden een
groot deel van de intrinsieke waarde (of het verdienvermogen) van een onderneming
niet in beeld kunnen krijgen, is het verschil tussen boekwaarde/balanswaarde
en marktwaarde (= de waarde in het economisch verkeer). De marktwaarde is
gebaseerd op inschattingen van financiële markten wat betreft toekomstige
winstverwachtingen van een bedrijf. Daarnaast spelen elementen als cash-flows, informatie over het management, voorgenomen investeringen, reorganisaties
en marktsentimenten een rol.Er blijkt in de praktijk een duidelijk verschil zichtbaar tussen de marktwaarde
en de balanswaarde van bedrijven. Het bijgaande overzicht geeft voor
de Amerikaanse situatie aan hoe in de verschillende bedrijfssectoren de beurswaarde
zich verhoudt tot de balanswaarde (de zg. Q-ratio)1. Global Market Values and Intangible Assets April 1995
 (bron: Karl S. Sveiby)2Uit deze grafiek blijkt dat het verschil tussen markt- en boekwaarde het
grootst is bij bedrijfssectoren waar de inzet van menselijk kapitaal, R&D,
merknamen en andere immateriële activa een belangrijke bijdrage levert
aan het bedrijfsresultaat.Dit en andere soortgelijke voorbeelden tonen volgens onderzoekers aan
dat er bij kennisintensieve bedrijven sprake is van «verborgen»
immateriële activa, die door middel van de klassieke boekhoudkundige
methode niet zichtbaar worden op de balans, terwijl de markt kennelijk wel
in staat en bereid is de verborgen potenties van bedrijven tot waardering
te brengen. Dit blijkt tot toenemende spanning te leiden tussen wat wettelijk
gezien mogelijk is en wat uit het oogpunt van het zichtbaar maken van de intrinsieke
waarde van ondernemingen wenselijk is. Het onvoldoende inzicht hebben in het
verdienvermogen van ondernemingen kan namelijk leiden tot mogelijke imperfecties
op de kapitaalmarkt, bijvoorbeeld als de allocatie van financiële middelen
richting bedrijven gehinderd wordt door het ontbreken van een goede waarderingsmaatstaf
voor deze immateriële bedrijfsmiddelen.Om die reden spreken diverse organisaties3
zich reeds enige tijd uit over de noodzaak tot vernieuwing van de financiële
berichtgeving. Op de OECD-conferentie in 1988 in Parijs werd reeds gepleit
voor een berichtgeving die meer recht doet aan de toekomstige (winst-)verwachtingen
en de waarde van een onderneming.Ook de Europese Commissie spreekt zich vaker in dergelijke bewoordingen
uit. In het Witboek over onderwijs en scholing (1996) wordt ten aanzien van
scholingsinvesteringen op de balans geconcludeerd «...treat capital
investment and investment in training on equal basis....».Eerder,
in het Groenboek over innovatie (1995), constateerde de Commissie reeds dat
het fiscale klimaat van de lidstaten niet erg bevorderlijk is voor innovatie
en investeringen in opleidingen. Verbetering zou mogelijk zijn door onder
andere een meer gelijkwaardige fiscale regeling voor immateriële
en materiële investeringen en verbetering van fiscale transparantie.
In Nederland zijn de fiscale regelingen voor immateriële en materiële
activa niet ongelijkwaardig. Speur- en Ontwikkelingsactiviteiten worden fiscaal
gestimuleerd door de Wet Vermindering afdracht loonbelasting en premie voor
de volksverzekeringen, toepassing van investeringsaftrek en verhoging van
de zelfstandigenaftrek. Voorts mag in het kader van de fiscale stimulering
van het ondernemerschap, in het bijzonder de verbetering van het vestigingsklimaat,
met ingang van 1996 onder meer op geïmporteerde innovatieve technologie
willekeurig worden afgeschreven. Om scholing tijdens het werken te stimuleren
is in het Wetsvoorstel tot wijziging van enkele belastingwetten c.a. 1998
(fiscale structuurversterking), nr. 25 688, de invoering van een fiscale
scholingsaftrek voor bedrijven voorgesteld. Deze faciliteit krijgt de vorm
van een extra aftrek op de fiscale winst.In Nederland heeft de SER in haar ontwerp-advies aan de Minister van Sociale
Zaken en Werkgelegenheid over de invloed van Informatie- en Communicatietechnologie
op arbeid (juli 1997) gepleit voor meer aandacht voor de financiële aspecten
van scholing en kennisvermeerdering in bedrijven. Ze stelt dat het toenemend
belang van kennis vraagt om onderzoek naar de mogelijkheden voor bedrijven
om investeringen in kennis en human resources te verantwoorden. De SER heeft
de overheid gevraagd de nodige impulsen te geven die onderzoek naar en de
ontwikkeling van Human Resource Accounting (HRA) kunnen bevorderen. Het kabinetsstandpunt
wordt in februari verwacht. (Internationale) ontwikkelingenHet belang van het zichtbaar maken van immateriële investeringen,
bijvoorbeeld in een jaarverslag, is zoals beschreven, groeiende. Diverse ontwikkelingen
zijn gaande, die hier een bijdrage aan leveren. Enerzijds zijn er ontwikkelingen
op het vlak van accountancy-normen, die de basis voor het activeren van immateriële
bedrijfsmiddelen breder moeten maken. Anderzijds wordt gepoogd alternatieve
methoden te ontwikkelen – buiten de accountancy-normen om – om
(investeringen in) immateriële bedrijfsmiddelen tot uitdrukking te helpen
brengen.– onderzoek naar aanpassing van accountancy normenEen belangrijke ontwikkeling vindt plaats bij de IASC1. De IASC overweegt haar voorwaarden ten aanzien van het activeren
van immateriële activa te versoepelen. De IASC stelt voor dat:– duidelijk gemaakt moet worden dat niet de uitgaveeen
immaterieel activum is, maar de output die die uitgave oplevert;– er geen lijst wordt opgezet (zoals nu) van mogelijke
immateriële activa;– het vanuit economisch oogpunt niet nuttig is om onderscheid te
maken tussen intern gegenereerde immateriële activa en extern verkregen immateriële activa;– als extra criterium moet worden gehanteerd dat het activum «separabel»
is (dat betekent dat het op zichzelf overdraagbaar is aan derden, afgezien
van het gevolg dat de overdracht zou hebben voor de waarde en operationaliteit
van de organisatie).Een recent gepubliceerd onderzoek van de OECD2
spoort met bovenstaande ontwikkelingen. In het onderzoek worden vier voorwaarden
genoemd waaraan human capital zou moeten voldoen om als accounting-activum
behandeld te worden:1 het moet meetbaar zijn in termen van de output-potentie van specifieke
competenties; 2 de investeerder moet zeggenschap hebben over de investering, wat betekent
dat hij over de baten van de investering kan beschikken;3 de kosten van aanschaf/huur moeten objectief te berekenen zijn;4 kapitaal- en arbeidsmarkt moeten de schattingen van de waarde van de
output-potentie van de investering erkennen.De OECD stelt wel dat op alle vier voorwaarden nog obstakels te vinden
zijn, die behandeling van kennis als activum in de weg staan. Het onderzoeken
van deze obstakels en het formuleren van oplossingen zou door zowel overheid,
bedrijfsleven als sociale partners opgepakt moeten worden.Tenslotte passen in deze categorie methoden rondom Human Resource
Accounting (HRA)1. Deze methode borduurt
voort op de boekhoudkundige systematiek en kostentechnische evaluaties van
immateriële investeringen.– niet-financiële methoden Naast bovengenoemde methoden zijn er alternatieven die gericht zijn
op het verstrekken van een aantal niet-financiële parameters. Deze worden
gepresenteerd als toelichting bij de financiële jaarverslaggeving, om
zo een beeld te schetsen van de kennispositie van een bedrijf. Voorbeelden
van deze richting zijn de Balanced Score Card (BSC) en de Intangible Assets Monitor (IAM). De Swedish Council for Service Industries2
heeft in 1993 aanbevelingen gedaan om te rapporteren over human capital volgens de BSC, met als doel meer inzicht te geven in de toegevoegde
waarde van de onbekende immateriële activa op de balanswaarde van een
bedrijf. Een andere exponent van deze stroming is Karl E. Sveiby3, die voorstelt om de jaarverslaggeving te vervangen door zijn IAM.
Deze techniek wordt door de zogenaamde Zweedse Konrad-groep (waaronder het
in deze sfeer veel publiciteit trekkende verzekeringsbedrijf Skandia) toegepast
en geperfectioneerd, en staat model voor de eerder genoemde OECD-initiatieven
op het gebied van Intellectual Capital.De studie «Kennis in balans» noemt de satellietbalans als
interessant alternatief om de verborgen immateriële activa van een onderneming
te objectiveren. In een dergelijke «balans» kunnen human-resource-indicatoren opgenomen worden als bijlage bij de jaarrekening. Samenvatting en conclusieDe laatste jaren wordt met enige regelmaat gepleit voor het versoepelen
van regels betreffende immateriële activa (EC, OECD, SER). Zoals blijkt
uit het voorgaande gaat het echter om een complexe materie. Enerzijds zijn
er wettelijke bepalingen van het BW en accountancy-normen, die grenzen stellen
aan de activering van immateriële activa. De IASC overweegt de basis
voor het activeren van immateriële bedrijfsmiddelen breder te maken.
Dit impliceert dat de resultaten van ontwikkelingen binnen HRA beperkt door
kunnen werken in de officiële balans.Anderzijds is er de praktijk van het bedrijfsleven, dat ten aanzien van
het transparant maken van immateriële activa zich vooral laat leiden
door de vraag «wat levert mij het meest op»; in fiscale, maar
ook in bedrijfseconomische zin (verantwoording afleggen, aantrekken van financiering,
externe uitstraling ten behoeve van werven van talentvolle medewerkers, strategische
overwegingen, etc.).De vraag in hoeverre de huidige wettelijke bepalingen ten aanzien van
activering de opname van deze immateriële activa op de balans belemmeren,
vraagt uitgebreider onderzoek. Dat moge uit bovenstaande duidelijk zijn. Wel
bestaat de indruk dat in Nederland een terughoudende opstelling
heerst wat betreft het benutten van de bestaande mogelijkheden. In dit verband
bedoelen we nadrukkelijk ook de alternatieve mogelijkheden die voor handen
zijn. Hier zou de voorzichtige opstelling van de accountant mede debet aan
kunnen zijn. Daarnaast is er het gevoel dat betrokkenen (accountants, bedrijven
én financiers) voor een deel ook onbekend zijn met de alternatieve
mogelijkheden die recent zijn ontwikkeld en welke voordelen die met zich mee
zouden kunnen brengen.Het Ministerie van Economische Zaken heeft dan ook een aantal acties op
stapel staan om een en ander nader te onderzoeken en daar waar mogelijk reeds
concrete stimulansen in gang te zetten. Reeds genoemd is het AWT-advies over
dit onderwerp.Daarnaast zijn er plannen om het Economisch Instituut voor het Midden-
en Kleinbedrijf (EIM), in samenwerking met NIVRA, een onderzoek uit te laten
voeren naar de mogelijkheden een instrument te ontwikkelen waarmee accountants
de mogelijkheid hebben om (ook) de immateriële activa van bedrijven systematischer
te beoordelen en deze transparant te maken in de financiële verslaglegging.
Dit moet leiden tot een meer objectieve «hardere» waardering van
«zachtere» investeringen.Verruiming van mogelijkheden via (wettelijke) regels is een lange weg.
Daarom zal EZ tevens een pilot in gang zetten waarbij accountants
ervaring op kunnen doen met alternatieve methoden van het «activeren»
van immateriële bedrijfsmiddelen. Concreet geven we enkele accountantbureaus
de mogelijkheid ervaring op te doen met het opstellen van «bijlages
bij de jaarrekening» met behulp van een aantal voor handen zijnde methoden.
Zij zullen dit experiment uitvoeren bij een aantal bedrijven uit hun klantenkring.
De op deze manier opgedane praktische ervaring zal tevens kunnen leiden tot
het verbeteren van de meting van deze «niet tastbare productiemiddelen».
Tevens kunnen deze ervaringen op den duur leiden tot een ontwikkeling dat
banken de kengetallen van deze productiemiddelen volwaardiger gaan meenemen
bij kredietbeoordelingen. Het resultaat van dit experiment zal tenslotte worden
neergelegd in een publicatie, waarin de accountantbureaus en betrokken bedrijven
hun bevindingen presenteren.Afhankelijk van de resultaten van bovengenoemde onderzoeken en activiteiten,
zal gekeken worden naar de consequenties voor het te voeren beleid op dit
terrein. De Minister van Economische Zaken,G. J. Wijers XNoot1In deze brief worden de begrippen immateriële activa en immateriële
bedrijfsmiddelen naast elkaar gebruikt.XNoot1Kamerstukken II, 1994/1995, 24 229 nr. 1).XNoot2Zie bijv. Nederland in Drievoud (CPB, Den Haag, 1992) en Onderzoek, ontwikkeling
en andere immateriële investeringen in Nederland (CPB Onderzoeksmemorandum
nr. 116, Den Haag, 1995).XNoot3De eisen die worden gesteld aan immateriële activa op de balans zijn
verwoord in Titel 9 BW2. De huidige bepalingen zijn tot stand gekomen met
de wet van 13 december 1989 «Enige vereenvoudigingen en verduidelijkingen
in het jaarrekeningenrecht».XNoot1Het jaar 1996 verslagen,NIVRA-geschriften nummer 67, 1997.XNoot1De Q-ratio is de verhouding beurswaarde/ boekwaarde. Deze is in de VS
gemiddeld lager, dan in Nederland vanwege de verplichting die daar bestaat
om immateriële activa te activeren en in 20 jaar af te schrijven.XNoot2Http://www.sveiby.com.au/intangass/market value.html.XNoot3Technology, Productivity & Job Creation, OECD, 1997.XNoot1Project Update Intangible Assets, Goodwill and R&D, IASC Board, IASC Insight, maart 1997.XNoot2Measuring what people know, OECD, 1996.XNoot1Kennis in Balans, Max Goote Rapport, KPMG Bureau voor Economische
Argumentatie, juli 1996.XNoot2Balances Score Card, Kaplan & Norton (1993).XNoot3Intangible Assets Monitor,Sveiby, 1996. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-25080-27.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl