Wijziging titels 6 en 8, Boek 1 Burgerlijk Wetboek (rechten en plichten echtgenoten en geregistreerde partners); Verslag over het voorbereidend onderzoek door de vaste commissie voor Justitie
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-09 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 27084, nr. 4

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

20-07-2000

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1999-2000

27084 nr. 4

14-07-2000

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaam1. Inleiding2. Algemene opmerkingen titel 6 Boek 1 BW3. Artikelen (titel 6 Boek 1 BW)Artikel 1:82Artikel 1:83Artikel 1:84Artikel 217 BBWArtikel 221 BBWArtikelen 1:85 en 1:864. Algemene opmerkingen over titel 8 Boek 1 BW5. Artikelen (titel 8 Boek 1 BW)Artikel 1:118Artikel 1:119 en 1:1206. Overgangsbepalingen7. Overige opmerkingenOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 27084Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 66 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
27 084Wijziging van de titels 6 en 8 van Boek 1 van het Burgerlijk Wetboek
(rechten en plichten echtgenoten en geregistreerde partners)nr. 4VERSLAGVastgesteld 14 juli 2000De vaste commissie voor Justitie1, belast
met het voorbereidend onderzoek van dit wetsvoorstel, heeft de eer als volgt
verslag uit te brengen van haar bevindingen.Onder het voorbehoud dat de hierin gestelde vragen en gemaakte opmerkingen
tijdig zullen zijn beantwoord, acht de commissie de openbare behandeling van
het wetsvoorstel voldoende voorbereid. De commissie heeft zich bij haar werkzaamheden
laten bijstaan door prof. mr. A.L.G.A. Stille.1. InleidingDe leden van de vaste commissie voor Justitie hebben met bijzondere belangstelling
kennisgenomen van het voornemen het huwelijksvermogensrecht grondig te herzien.
Zij hebben er goede nota van genomen dat het rapport van de werkgroep Commissie
rechten en plichten van echtgenoten (de Commissie RPE) ten grondslag heeft
gelegen aan de bevindingen van de huidige staatssecretaris en zijn besluit
om het daaruit voortvloeiende wetgevingstraject op te splitsen. Allereerst
wordt een wetsvoorstel tot wijziging van titel 6 (persoonlijke rechten en
verplichtingen van de echtgenoten) en van titel 8 (voor zover het gaat om
een wijziging van de goedkeuringsprocedure voor huwelijkse voorwaarden staande
huwelijk) behandeld. Dit wordt gevolgd door een wetsvoorstel dat algemene
regels geeft voor verrekeningbedingen (een dergelijke algemene regel ontbreekt
thans in Boek 1 BW). Het traject wordt afgesloten door een wetsvoorstel dat
het basishuwelijksgoederenstelsel regelt (en dus in plaats komt van artikel
1:93 e.v. BW).Ondanks de onderbouwing van het voorgenomen tijdpad voor de indiening
van deze drie onderdelen vragen de leden van de PvdA-fractie de regering waarom,
gezien het samenhangend karakter van de drie onderdelen, niet gekozen is voor
een gezamenlijke behandeling. Deze vraag wordt mede ingegeven door de opmerking
op pagina 10 van de toelichting dat vooruitlopend op eventuele wijzigingen
met betrekking tot vereisten die gesteld worden aan de procedure van het maken
of wijzigen van huwelijkse voorwaarden staande huwelijke, deze vereisten met
het onderhavige wetsvoorstel reeds te laten vervallen. Op deze manier doorkruist
de regering haar eigen schema. Tot slot van de inleiding nog een opmerking over de in de toelichting
vermelde literatuur. Het is de leden van de commissie opgevallen dat daarbij
naar eerdere edities dan de meest recente van de geraadpleegde werken wordt
verwezen. Zo was van De Bruijn/Soons/Kleijn ten
tijde van het indienen van het onderhavige wetsvoorstel inmiddels een nieuwe
druk verschenen, terwijl ook van de losbladige Personen- en Familierecht
een nieuw supplement het licht had gezien dat op de behandelde materie betrekking
heeft. Ook op andere punten wekt de toelichting de indruk dat de verwijzingen
niet geheel bij de tijd zijn. De commissie vraagt de regering om een verklaring
op dit punt.2. Algemene opmerkingen titel 6 Boek 1 BWZoals gezegd gaat het in het thans aan de orde zijnde wetsvoorstel om
de eerste tranche van de voorgenomen wijzigingen van het huwelijksvermogensrecht.
De in titel 6 Boek 1 opgenomen bepalingen zijn naar huidig en voorgesteld
komend recht alle dwingendrechtelijk, dat wil zeggen dat afwijking daarvan
alleen mogelijk is indien de wet zulks toelaat. De wet geeft in artikel 1:84
lid 3 de mogelijkheid om van de leden 1 en 2 van artikel 1:84 (de regeling
van de draagplicht van de kosten van de huishouding) af te wijken. Ofschoon
in de memorie van toelichting daarover niets wordt opgemerkt, moet, gelet
op de samenhang met de fourneerplicht van artikel 1:84 met de draagplicht
van artikel 1:85 lid 2 worden aangenomen dat ook van de regeling in artikel
1:85 lid 2 BW kan worden afgeweken; in gelijke zin Asser/De
Boer, nr. 215 in fine. De mogelijkheid tot afwijking van de verplichting
tot samenwoning – artikel 1:83 BW – wordt weer wèl vermeld
in de memorie van toelichting (Kamerstukken II, 1999–2000, 27 084,
nr. 3, p. 2) alhoewel de wet zwijgt op dat punt. Ondanks het feit dat in de
voorstellen van de regering deze verplichting tot samenwoning zal vervallen,
zouden de leden van de commissie de regering om een toelichting op haar standpunt
willen vragen.Het uitgangspunt dat artikel 1:81 gehandhaafd blijft lijkt de leden van
de commissie juist. Bovendien blijkt deze bepaling in de praktijk nogal eens
een vangnet te zijn in die gevallen dat de daaraan ontleende bepalingen (in
het bijzonder moet dan gedacht worden aan de artikelen 1:84 en 85 BW) tekort
schieten.Een wijziging van de artikelen 1:88–89 BW laat de regering buiten
beschouwing omdat zulks naar haar mening samenhangt met een eventuele wijziging
van het basishuwelijksvermogensstelsel. De leden van de commissie vragen de
regering wat daarmee nu precies wordt bedoeld, aangezien titel 6 (en dus ook
de artikelen 1:88–89 BW) geldt voor ieder huwelijk, ongeacht het vermogensrechtelijk
regime dat voor de echtgenoten geldt.Met het ongemoeid laten van de artikelen 1:90–92 BW kan door de
leden van de commissie worden ingestemd, aangezien deze uitgebreid aan de
orde zijn geweest bij de aanpassing van Boek 1 aan de invoering van de Boeken
3, 5 en 6 BW en van gewijzigde inzichten of praktische problemen niet is gebleken.In de memorie van toelichting wordt opgemerkt dat er sinds de wijziging
van de artikelen 90 tot en met 92 niet gebleken is van nieuwe inzichten. Kan
de regering aangeven hoe zij tot deze conclusie is gekomen, vragen de leden
van de PvdA-fractie. In de toelichting wordt medegedeeld dat, voor zover bekend,
weinig procedures gevoerd worden over de regels, opgenomen in titel 6. Kan
de regering de leden van deze fractie aan de hand van cijfers inzicht geven
in het aantal procedures dat per jaar wordt gevoerd?Met het oog op het geregistreerd partnerschap merken de leden van de VVD-fractie
op dat het wellicht aanbeveling verdient de naam van titel 6, zijnde «Rechten
en verplichtingen van echtgenoten», te wijzigen in «Rechten en
verplichtingen van echtgenoten en geregistreerde partners». 3. Artikelen (titel 6 Boek 1 BW)Artikel 1:82De Commissie RPE heeft voorgesteld de term «hun kinderen»
te verduidelijken om aldus te laten uitkomen dat daaronder ook stief- en pleegkinderen
zijn begrepen. Door nu voor te stellen «de (...) tot het gezin behorende
kinderen», lijkt het beoogde doel te zijn bereikt.De leden van de CDA-fractie merken op dat de echtgenoten, of één
van de echtgenoten, niet perse in familierechtelijke relatie hoeft te staan
tot die minderjarige kinderen. Dit in tegenstelling tot het huidige artikel
waarin duidelijk wordt gesproken over «hun kinderen» als over
de rechten en plichten van de echtgenoten ten opzichte van kinderen wordt
gesproken. Hoe verhoudt dit voorstel zich tot de rechten en plichten van de
ouder of ouders die wel in familierechtelijke relatie tot de kinderen staan,
maar geen deel (meer) uitmaken van het gezin, bijvoorbeeld als gevolg van
echtscheiding. Worden de belangen van deze buiten het gezin staande ouders
en daarmee, indirect, de belangen van de kinderen met dit wetsvoorstel geen
geweld aangedaan?De leden van de fracties van GPV en RPF willen weten of de verplichting
tot verzorging en opvoeding op grond van de nieuwe formulering van artikel
82 ook geldt voor meerderjarige kinderen die niet zelfstandig zijn, zoals
verstandelijk gehandicapte kinderen. Deze leden willen eveneens weten wat
het gewijzigde artikel 82 betekent voor minderjarige kinderen die niet meer
bij hun ouders wonen. Hebben echtgenoten voor deze kinderen de plicht hen
op te voeden en te verzorgen?De toevoeging «minderjarige» daarentegen lijkt de leden van
de commissie overbodig, aangezien – zoals in de memorie van toelichting
(Kamerstukken II, 1999–2000, 27 084, nr. 3, p. 4) terecht wordt
opgemerkt – gesproken wordt van «verzorging en opvoeding»,
zodat reeds daarom de verplichting beperkt blijft tot de minderjarige kinderen.
Dit sluit niet alleen aan bij artikel 1:247, maar ook bij de artikelen 1:404
lid 1 en 1:406 BW zoals de regering eveneens met juistheid vermeldt in de
memorie van toelichting. Voor meerderjarige kinderen geldt daarentegen, tot
het bereiken van de leeftijd van 21 jaar, een verplichting tot het voorzien
in de kosten van levensonderhoud en studie op grond van artikel 1:395a BW
en nadien op grond van artikel 1:392 BW tot het verstrekken van (slechts)
levensonderhoud.Nu de wetgever door het gebruik van deze verschillende begrippen steeds
heeft aangegeven of het om minderjarige, dan wel (jong) meerderjarige kinderen
ging, brengt de toevoeging van het woord «minderjarig» in artikel
1:82 de (verwarrende) gedachte met zich dat er ook sprake zou kunnen zijn
van meerderjarige kinderen die aanspraak kunnen maken op «verzorging
en opvoeding». Uitgaande van de huidige terminologie en gelet op HR
13 oktober 1950, NJ 1950, 573 lijkt het niet nodig hier het woord «minderjarig»
toe te voegen. Terecht heeft de regering die aanvulling dan ook niet voorgesteld
bij artikel 84 lid 1, waar zulks in haar gedachtegang wel voor de hand zou
hebben gelegen. Daarbij komt nog dat de Commissie RPE op dit punt geen suggestie
heeft gedaan.De regering zegt in haar toelichting op de ruime opvatting die ten aanzien
van artikel 1:82 wordt gevolgd, dat men toch mag aannemen dat stief- en pleegkinderen
met instemming van de beide echtgenoten in het gezin zijn opgenomen. In WPNR
2000/6405, p. 417 is door C.A. Kraan in dat verband
de vraag opgeworpen of die instemming dan ook een voorwaarde is voor de verplichting
van de echtgenoten jegens elkaar tot verzorging en opvoeding van de kinderen.
Voorts geeft hij als voorbeeld een echtpaar met drie kinderen. De echtgenoten
wonen in onderling overleg gescheiden en de kinderen bij hun moeder.Kraan neemt – zij het met enige twijfel –
aan dat de kinderen nog steeds behoren tot het gezin. Hij vraagt zich dan
af of in geval de vrouw, zonder overleg met de man een (minderjarig) pleegkind in het gezin opneemt, de man ook ten aanzien van dat kind moet voldoen
aan zijn verplichting tot verzorging en opvoeding? Kraan zelf is geneigd die vraag ontkennend te beantwoorden, alhoewel naar
zijn mening het kind wel tot het gezin behoort. De leden van de commissie
vernemen graag van de regering haar standpunt in dezen.De leden van de PvdA-fractie zouden in aanvulling op het voorgaande van
de regering willen vernemen of dit betekent dat de stiefouder ook alimentatieplichtig
is jegens de stiefkinderen? Wat is in een dergelijke situatie de positie van
de biologische ouder met wie het kind voorheen een gezinsband heeft gehad,
nog leeft, en voldoende draagkrachtig is?Tot slot merkt Kraan bij artikel 1:82 op,
dat de regering geen gebruik heeft gemaakt van de gelegenheid om duidelijk
te maken wat onder de verplichting tot verzorging en opvoeding moet worden
verstaan. Hij vraagt zich af of de regering «met deze modieuze, maar
weinig heldere taal [bedoelt] te zeggen dat artikel 82 ook betrekking heeft
op de financiering van de kosten van verzorging en opvoeding van de kinderen».
De leden van de commissie vragen de regering op deze vraag een antwoord te
geven.Artikel 1:83De Commissie RPE heeft aanbevolen om de verplichting tot samenwoning te
vervangen door een vermoeden van samenwoning in lid 1, met schrapping van
de leden 2 en 3. Deze aanbeveling is door de regering niet gevolgd. Zij is
van mening dat door de suggestie van de Commissie RPE te volgen de betreffende
verplichting die alleen op de echtgenoten ziet, ook een betekenis krijgt in
de verhouding tot derden. Zo ver wil de regering niet gaan en zij stelt in
plaats daarvan voor om artikel 1:83 te schrappen. De leden van de commissie
vragen of de bezwaren van de regering tegen het wettelijk vermoeden van samenwonen
wel juist zijn. Het is immers toch mogelijk om tevens in de wet te bepalen
dat dit vermoeden alleen geldt tussen de echtgenoten? Aldus wordt de door
de regering gevreesde werking ten opzichte van derden weggenomen.Bezwaar kan ook gemaakt worden tegen de door de regering gevolgde gedachtegang
dat, nu de echtgenoten van de verplichting tot samenwoning van artikel 1:83
lid 1 in onderling overleg kunnen afwijken en er met uitzondering van het
geval omschreven in artikel 1:84 lid 6 BW geen sanctie op het niet nakomen
van de verplichting staat, de bepaling het beste maar kan vervallen. Zelfs
hiervan uitgaande zijn dat toch geen, althans onvoldoende argumenten om (de
verplichting tot) het samenwonen van echtgenoten uit de wet te schrappen?
Wordt inderdaad de door de regering verdedigde opvatting gevolgd dat artikel
1:83 lid 1 BW geschrapt kan worden, dan is het juist de leden 2 en 3 van die
bepaling, alsmede artikel 1:168 BW ook te schrappen.De leden van de PvdA-fractie hebben op dit artikel nog een aantal aanvullende
vragen. Heeft het schrappen van dit wetsartikel geen gevolgen voor andere
wettelijke bepalingen? Denk bijvoorbeeld aan regelgeving aangaande scheiding
van tafel en bed. In de memorie van toelichting wordt opgemerkt dat schrapping
van deze bepaling niet weg neemt dat elders in de regelgeving en beleid de
eis gesteld kan worden dat echtgenoten samenwonen, wil een bepaald rechtsgevolg
in werking treden. Als voorbeeld noemt de toelichting de eis van samenwonen
door echtgenoten die in het vreemdelingenrecht wordt gesteld, wil men bijvoorbeeld
in aanmerking komen voor verblijf bij de echtgenoot. De toelichting sluit
af met de opmerking dat deze uitzondering op het uitgangspunt van vermoeden
van samenwonen niet disproportioneel of discriminerend is. De leden van deze
fractie ontvangen graag een uitvoerige toelichting van de regering op deze
conclusie. Deze leden verzoeken de regering bij de beantwoording van de vorige
vraag de strijdigheid met het gelijkheidsbeginsel te betrekken. Wanneer handhaving
van de samenwoningsplicht in het vreemdelingenbeleid uitgangspunt
is hoe lang dienen gehuwde vreemdelingen dan samen te blijven wonen? Is er
een moment dat voor vreemdelingen het vermoeden van samenwonen gaat gelden
en zo ja, welk moment is dat?De leden van de VVD-fractie is het onvoldoende duidelijk waarom de regering
voorstelt artikel 1:83 te schrappen. Deze leden is niet gebleken dat dit artikel
op enigerlei wijze problematisch gebruikt of misbruikt wordt. De symboolfunctie
van dit artikel lijkt de leden van de VVD-fractie niet bijzonder bezwaarlijk.
Gesteld kan worden dat de wetgever daarmee benadrukt dat het huwelijk een
zodanig hechte relatievorm is, dat partijen als karakteristiek in beginsel
samenwonen. Subsidiair ondersteunen zij het voorstel van de Commissie rechten
en plichten echtgenoten in die zin dat zij zich kunnen voorstellen dat in
geval van een huwelijk of een geregistreerd partnerschap het rechtsvermoeden
van samenwonen als uitgangspunt geldt. Ongeacht hoe partijen hun relatie vorm
geven middels de bewoning van één of meerdere woningen, zijn
deze leden van oordeel dat derden daarvan geen nadeel moeten ondervinden.
Deze leden stellen voor dat ten aanzien van iedere woning die door één
of beide partijen tijdens het huwelijk of geregistreerd partnerschap wordt
bewoond, het rechtsvermoeden te laten gelden dat partijen die woning gezamenlijk
bewonen. Hoe staat de regering daar tegenover?Zowel de leden van de CDA-fractie als de leden van de GroenLinks-fractie
zijn het in het licht van de voorgestelde wijziging niet eens met de stelling
dat het logisch is dat, wil een vreemdeling in aanmerking komen voor een vergunning
tot verblijf bij de echtgenoot, de eis gesteld kan worden dat ook werkelijk
verbleven wordt bij de desbetreffende echtgenoot. Immers, in de moderne uitleg
van verblijf bij de echtgenoot kan het heel goed mogelijk zijn dat de echtgenoten
er de voorkeur aan geven niet onder één dak te wonen. Waar deze
keus bij twee Nederlanders volkomen wordt gerespecteerd, kunnen deze leden
in redelijkheid niet begrijpen waarom dit voor het vreemdelingenbeleid anders
zou moeten zijn. Zij zijn dan ook van mening dat dit wel degelijk een discriminerende
uitwerking kan hebben. De regering wordt verzocht hierop inhoudelijk in te
gaan, waarbij gevraagd wordt ook andere wetgeving op dit punt te betrekken.Voorts vragen de leden van de CDA-fractie zich af wat er gebeurt, wanneer
zich in Nederland een echtpaar vestigt dat volgens vreemd recht is getrouwd
en waarbij in dat vreemde recht wordt uitgegaan van de plicht dat echtgenoten
bij elkaar moeten wonen, maar de echtgenoten in Nederland apart van elkaar
gaan wonen. Zijn deze echtgenoten dan nog wel getrouwd? Of zijn ze dan wel
getrouwd in Nederland, maar niet meer in het land van herkomst, of andersom?
Kan de regering in deze duidelijkheid verschaffen? Heeft – zo vragen
deze leden zich eveneens af – het loslaten van de samenlevingsplicht
ook rechtsgevolgen voor het in het Nederland gesloten huwelijk of geregistreerd
partnerschap in de onze omringende rechtssystemen? Lopen gehuwden en geregistreerde
partners straks het risico dat hun huwelijk of geregistreerd partnerschap
in het buitenland niet wordt erkend?Het niet nakomen van de verplichting tot samenwoning wordt volgens de
regering niet gesanctioneerd. De leden van de GroenLinks-fractie zijn het
daar niet mee eens. Wellicht wordt het niet samenleven jegens elkander formeel
niet gesanctioneerd, maar in de verhouding naar derden wordt het niet samenleven
in diverse regelgevingen wel degelijk gesanctioneerd. De samenlevingsplicht
voor gehuwden wordt veelvuldig als uitgangspunt genomen. De regering wordt
verzocht hier dieper op in te gaan.De leden van de SGP-fractie stellen de vraag of meegedeeld kan worden
wat de achtergrondgedachte van de wetgever is geweest bij de opneming van
de samenwoningsbepaling (-verplichting) in het Burgerlijk Wetboek. Zij vragen
verder welke overwegingen, anders dan feitelijke ontwikkelingen, de regering
tot het voorstel hebben gebracht om deze bepaling te doen vervallen.
Voorts stellen zij de vraag in welke landen, die een vergelijkbaar stelsel
van huwelijksgoederenrecht kennen als Nederland, de samenwoningsverplichting
bestaat, dan wel recent uit de wetgeving is verwijderd.Met betrekking tot de opmerking van de regering in het licht van de invoering
van de Wet inkomstenbelasting 2001, rijst voor de leden van de commissie de
vraag of de regering daarmee bedoelt dat voor duurzaam gescheiden wonende
echtgenoten tezamen slechts één van die woningen voor de zogeheten
«eigenwoningregeling» in aanmerking komt? De leden van de commissie
vragen zich voorts af of de regering heeft onderzocht welke fiscale gevolgen
het laten vervallen van artikel 1:83 nog meer kan hebben en zo ja, tot welke
gevolgtrekking dat heeft geleid. Kan de regering hierover duidelijkheid verschaffen?Kraan (WPNR 2000/6405, p. 417–418) stelt
de vraag aan de orde of in geval de verplichting tot samenwoning niet meer
in de wet is opgenomen, niet alle gevallen van niet samenwonen gelijk moeten
worden behandeld. Hij wijst er op dat onder het huidige recht bij toepasselijkheid
van artikel 84 lid 6 wordt teruggegrepen op artikel 81 in plaats van op artikel
84.Artikel 1:84In artikel 1:84 lid 1 wordt de draagplicht van de kosten van de huishouding
geregeld. Of anders gezegd, er wordt in bepaald wie uiteindelijk voor die
kosten opdraait. Zolang er geen sprake is van goederen die buiten de huwelijksgemeenschap
vallen is deze bepaling niet van groot praktisch belang, aangezien in dat
geval de draagplicht feitelijk rust op de gemeenschap. Dat wordt echter anders
indien naast de gemeenschap ook eigen inkomsten en vermogens van ieder van
de echtgenoten aanwezig zijn. Het is dan immers denkbaar dat de draagplicht
(ook) ten laste van zo'n inkomen en/of vermogen kan worden gebracht. Zowel
de Commissie RPE als de regering constateren dat de huidige regeling niet,
althans slecht wordt nageleefd. Daartegen is op zich niet zo veel bezwaar
aan te voeren, zolang de echtgenoten het eens zijn en blijven over hun –
kennelijk in afwijking van de wettelijke regeling – andersluidende afspraken.
Komen er problemen dan is, veelal op grond van het feit dat echtgenoten over
de kosten van de huishouding geen, althans zeer gebrekkig boekhouden, het
niet eenvoudig om een draagplicht conform de wet, of zelfs overeenkomstig
de daarvan afwijkende afspraken, tot zijn recht te laten komen. Doordat de
Hoge Raad bovendien in zijn beslissingen van 22 mei 1987, NJ 1988, 231 en
29 april 1994, NJ 1995, 561 heeft beslist dat de mogelijkheid tot verrekening
aan een korte termijn van rechtsverwerking is gebonden, is het belang van
deze bepaling in de praktijk tot nul gereduceerd. De Commissie RPE heeft voorgesteld
om lid 1 van artikel 1:84 te vervangen door een algemene regel inhoudende
dat beide echtgenoten naar evenredigheid van ieders draagkracht moeten bijdragen
in de kosten van de huishouding. Volgens de Commissie RPE betekent dit dat
de evenredigheid naar maatstaven van redelijkheid en billijkheid moeten worden
bepaald, rekening houdende met de inkomens- en vermogenspositie van de beide
echtgenoten. De door de regering voorgestelde wijziging wijkt naar de letter
van dit voorstel af door in het nieuwe lid 1 te bepalen dat op de echtgenoten
de verplichting rust om bij te dragen in de kosten van de huishouding naar
evenredigheid van ieders inkomen en vermogen. Uit de memorie van toelichting
(Kamerstukken II, 1999–2000, 27 084, nr. 3, p. 7) blijkt vervolgens
dat wat in een concreet geval een evenredige verdeling van de kosten der huishouding
is, naar maatstaven van redelijkheid en billijkheid te worden bepaald. Het
is de leden van de commissie niet geheel duidelijk waarom dit dan niet in
het voorstel van de wettekst is opgenomen, zoals door de Commissie RPE is
voorgesteld. De vraag rijst dan ook waarom de regering het advies van de Commissie
RPE niet heeft gevolgd en heeft bepaald als algemene regel dat de beide echtgenoten naar evenredigheid van ieders draagkracht moeten bijdragen in de kosten
van de huishouding? Het lijkt de leden van de commissie dat aldus ook veel
van de door Kraan in WPNR 2000/6405, p. 418 geuite
bezwaren kunnen worden weggenomen. Zij verwijzen in dit verband ook naar de
hierna aangeduide vergelijkbare buitenlandse wettelijke regelingen, waarin
vermeden wordt om al te zeer in finesses te gaan bij de regeling van de draagplicht.Het moge duidelijk zijn dat de leden van de fracties van GPV en RPF voorstander
zijn van het handhaven van artikel 83. Deze leden zien ook argumenten om het
zesde lid van artikel 84, naast artikel 83, in het Burgerlijk Wetboek te laten
staan. Dit lid bevat een sanctie wanneer de plicht tot samenwonen wordt geschonden
door een van de echtgenoten op onredelijke gronden. De leden van de fracties
van GPV en RPF vinden het goed dat deze sanctie bestaat omdat op deze wijze
wordt voorkomen dat echtgenoten gemakkelijk uit elkaar gaan. Dat op de echtgenoot
die schuldig is aan het uit elkaar gaan de verplichting rust de andere echtgenoot
van een bedrag te voorzien voor zijn of haar levensonderhoud vinden genoemde
leden billijk. Deze echtgenoot is namelijk verantwoordelijk voor het niet
meer samenwonen en daarom is het logisch dat hij of zij daarvan de consequenties
draagt.Bij dit alles is door de regering een zeer principieel punt niet aan de
orde gesteld, namelijk het rekening houden bij de voldoening aan de draagplicht
van de kosten van de huishouding op een andere wijze dan door een louter financiële
bijdrage. Door J. van Duijvendijk-Brand is er onlangs andermaal op gewezen
(in «Naar een nieuw huwelijksvermogensrecht? Verslag van de studiedag
Vereniging FJR en KNB 21 januari 1998», Ars Notariatus XCIII, Deventer:
Kluwer, p. 25 e.v., onder de titel «Waardering voor (van) huishoudelijke
en andere niet-betaalde arbeid») dat de beloning van huishoudelijke
arbeid door de Commissie RPE in het geheel niet te berde is gebracht. Zie
eerder J. van Duijvendijk-Brand, Afrekenen bij
(echt)scheiding, Deventer: Kluwer 1990, diss. RUL 1990 (Serie Ars Notariatus
XLVI), p. 4 en 84–92. Ter vermijding van ieder misverstand merken de
leden van de commissie op dat de auteur aldaar niet spreekt over het rekening
houden met huishoudelijke arbeid in het kader van kosten van de huishouding,
doch in het kader van het huwelijksvermogensrecht.
Dat neemt niet weg dat zij wel een voorstander blijkt te zijn van het rekening
houden daarmee, en wel op grond van de lotsverbondenheid van de echtgenoten.
Het thans ingediende wetsvoorstel zwijgt – kennelijk in het verlengde
van het zwijgen op dit punt van het rapport van de Commissie RPE op dit punt –
eveneens bij de kosten van de huishouding over het al dan niet rekening houden
met huishoudelijke arbeid. Het hiervoor weergegeven uitgangspunt van Van Duijvendijk-Brandpleit er voor naar de mening van de commissie
om de wenselijkheid van rekening houden met arbeid bij het vaststellen van
de bijdrageplicht niet (alleen) te verbinden aan het stelsel van huwelijksvermogensrecht,
maar (ook) aan de persoonlijke gevolgen van het huwelijk voor de echtgenoten.
In het kader van een aanpassing van titel 6 van Boek 1 lijkt het de leden
van de commissie in ieder geval niet passend aan dit punt stilzwijgend voorbij
te gaan. Dit geldt te meer nu ook in een aantal van de ons omringende landen
wèl met niet financiële factoren – in het bijzonder het
doen van de huishouding – rekening is gehouden in de wet, hetzij uitdrukkelijk,
hetzij stilzwijgend.Er zij in dit verband op gewezen dat in opdracht van de regering voor
de derde tranche van de voorgenomen wijzigingen van het huwelijksvermogensrecht
kort gezegd: handhaving wettelijke gemeenschap of invoering aangepast (wettelijk)
deelgenootschap, dan wel een wettelijk keuzestelsel, een uitgebreid rechtsvergelijkend
onderzoek heeft plaatsgehad door het Molengraaff Instituut voor Privaatrecht
van de Universiteit Utrecht (Huwelijksvermogensrecht in rechtsvergelijkend
perspectief, 1999). Het zou goed denkbaar zijn geweest om in dat verband ook
te bezien hoe in de onderzochte landen de draagplicht van de kosten van de huishouding is geregeld. Nu voor een uitbreiding van dat onderzoek
in die richting niet is gekozen, zal aan de hand van de desbetreffende wetgeving
en na raadpleging van enkele locale handboeken een summier overzicht worden
gegeven van het recht in Frankrijk, Zwitserland, Duitsland en België.In artikel 214 van de Franse Code Civil wordt een ruimere, veel algemenere
regeling aangetroffen, dan de thans door de regering voorgestelde:Si les conventions matrimoniales ne règlent pas la contribution
des époux aux charges du mariage, ils y contribuent á proportion
de leurs facultés respectives.1En in artikel 163 van het Zwitserse Zivilgesetzbuch wordt sedert 1 januari
1988 in vergelijkbare bewoordingen gesproken:1 Die Ehegatten sorgen gemeinsam, ein jeder nach seinen Kräften,
für den gebührenden Unterhalt der Familie.2 Sie verständigen sich über den Beitrag, den jeder von ihnen
leistet, namentlich durch Geldzahlungen, Besorgen des Haushaltes, Betreuen
der Kinder oder durch Mithilfe im Beruf oder Gewerbe des andern.3 Dabei berücksichtigen sie den Bedürfinsse der ehelichen Gemeinschaft
und ihre persönlichen Umstände.2In het Duitse Bürgerliches Gesetzbuch is § 1360 bepalend:1 Die Ehegatten sind einander verpflichtet, durch ihre Arbeit und mit
ihrem Vermögen die Familie angemessen zu unterhalten.2 Ist einem Ehegatten die Haushaltsführung überlassen, so erfüllt
er seine Verpflichtung, durch Arbeit zum Unterhalt der Familie beizutragen,
in der Regel durch die Führung des Haushalts.3Tot slot de artikelen 217 en 221 van het Belgisch Burgerlijk Wetboek:Artikel 217 BBWIedere echtgenoot ontvangt zijn inkomsten alleen en besteedt ze bij voorrang
aan zijn bijdrage in de lasten van het huwelijk. (...)Artikel 221 BBWIedere echtgenoot draagt in de lasten van het huwelijk bij naar zijn vermogen.4(...)Hieruit blijkt dat de buitenlandse wetgevers zich geen van allen gewaagd
hebben aan een nadere precisering van de draagplicht. Bovendien valt het op
dat aan de draagplicht in de genoemde wetgevingen ook voldaan kan worden door
andere dan louter financiële prestaties te verrichten. De gedachten waar
deze buitenlandse wetgevers vanuit zijn gegaan, wijken evenwel niet af van
wat de regering in het kader van dit wetsvoorstel voor ogen staat. Wellicht
dat de Nederlandse wetgever deze weg ook zou kunnen volgen. De leden van de
commissie vragen de regering waarom er in de memorie van toelichting geen
rechtsvergelijkend onderzoek is opgenomen en willen de regering tevens uitnodigen
deze regelingen nader te bestuderen.Na dit rechtsvergelijkend intermezzo terug naar het voorstel zelf. Bij
de bespreking van artikel 1:82 werd al gewezen op het – naar de mening
van de leden terechte – niet opnemen van het woord «minderjarig»
vóór het woord «kinderen». Kraan (WPNR 2000/6405, p. 419) wijst erop
dat de nieuwe regels evenmin in de praktijk zullen worden gebracht, omdat
zij nog ingewikkelder zijn dan de oude. In dit verband heeft Kraan bezwaar tegen de term «verrekenregels», waar naar
zijn mening de term «regels van draagplicht» beter zouden zijn.
Om de ingewikkeldheid van de nieuwe regels te demonstreren geeft hij als voorbeeld
het geval van een echtpaar, gehuwd in de algehele gemeenschap van goederen.
De man heeft een inkomen van 100, het gemeenschappelijk vermogen bedraagt
200, de vrouw heeft een eigen vermogen van 300 en daaruit eigen inkomsten
van 40. De kosten van de huishouding bedragen 70. Kraan schrijft te begrijpen dat in dat geval de kosten gedragen moeten
worden in de verhouding 100:200:300:40. Omdat dit nogal wat rekenwerk verlangt,
lijkt het Kraan onwaarschijnlijk dat het echtpaar
zich aan de (nieuwe) regels zal houden. Hij maakt er bezwaar tegen als regel
de kosten van de huishouding te financieren uit zowel vermogen als inkomen.
Naar zijn mening is het vaak redelijker eerst de inkomens aan te spreken.
Daarvoor geeft hij als voorbeeld het geval van een in gemeenschap van goederen
gehuwd echtpaar waarvan de man het grootste gedeelte van het gezinsinkomen
verdient en de vrouw parttime werkt en daarnaast het grootste gedeelte van
haar tijd besteedt aan de verzorging en opvoeding van de kinderen. Vervolgens
krijgt de vrouw een erfenis onder de uitsluitingsclausule (artikel 1:94 lid
1 BW). Kraan ziet niet in, als de inkomsten van
de echtgenoten voldoende zijn, waarom voor de kosten van de huishouding ook
steeds de erfenis door de vrouw verkregen moet worden aangesproken. Een antwoord
voor dat probleem zou gelegen kunnen zijn in de toepasselijkheid van de redelijkheid
en billijkheid, waardoor het geërfde vermogen in dat geval buiten beschouwing
kan worden gelaten.Voorts stelt Kraan aan de orde het geval waarin
de kosten van de huishouding niet ten laste zijn gekomen van de echtgenoot
te wiens laste zij op grond van de wet, dan de huwelijkse voorwaarden dienden
te komen. Hij vraagt zich af waarom de regering geen afstand heeft genomen
van de door de Hoge Raad in zijn arrest van 29 april 1994, NJ 1995, 561 toegepaste
methode van rechtsverwerking, die hij te rigoureus en niet begrijpelijk acht
wanneer men de ten aanzien van de verrekening van de kosten van de huishouding
door de Hoge Raad toegepaste beperking vergelijkt met het laten voortduren
van vergoedingsrechten in puur vermogensrechtelijke gevallen. Aangenomen mag
worden dat Kraan met die laatstgenoemde gevallen
op het oog heeft de «verrekenarresten» van de HR 19 januari 1996,
NJ 1996, 617, m.nt. W.M. Kleijn, alsmede 18 februari
1994, NJ 1994, 463, 25 november 1988, NJ 1989, 529 en 5 oktober 1990, NJ 1991,
576, 7 april 1995, NJ 1996, 486. Naar de mening van Kraan zou de wetgever er goed aan doen van de rechtspraak van de Hoge
Raad af te wijken en te bepalen dat de vordering tot verrekening van de te
veel betaalde kosten, ook bij ontbinding van het huwelijk nog kan worden gevorderd,
tenzij de echtgenoten uitdrukkelijk anders overeenkomen. De leden van de commissie
vragen de regering te reageren op het bovenstaande.Voorts merkt Kraan op dat van de met het wetsvoorstel
in dit verband beoogde flexibiliteit niets uit het wetsvoorstel blijkt, omdat
het nieuwe artikel 84 lid 1 de draagplicht zonder nuances legt op het inkomen
en de vermogens van de echtgenoten naar evenredigheid. Ook ontbreekt in de
voorgestelde tekst dat de draagplicht niet geldt voor zover de omstandigheden
van het geval zich daartegen verzetten, al zal het naar zijn mening wel de
bedoeling zijn dat die regel ook hier geldt. Ook op deze stelling vragen de
leden van de commissie een toelichting van de regering.De leden van de VVD-fractie stellen voor dat artikel 1:84 als volgt vereenvoudigd
zou kunnen worden: «Echtgenoten en geregistreerde partners zorgen gezamenlijk,
ieder naar diens mogelijkheden voor het levensonderhoud van het gezin».
Wat is daarop de reactie van de regering? De thans bestaande mogelijkheid tot afwijking van de draag- en fourneerplicht
langs de weg van huwelijkse voorwaarden (artikel 1:84 lid 3 BW) wordt vervangen
door een mogelijkheid tot het aangaan door de echtgenoten van een van de wet
afwijkende regeling in (slechts) schriftelijke vorm. De Commissie RPE had
in haar rapport geen vormvereisten aangegeven en dit was door de regering
ook zo overgenomen in het oorspronkelijke ontwerp dat aan te Raad van State
om advies werd gezonden. De Raad meende dat hier de schriftelijke vorm geboden
was, omdat daarmee enerzijds wordt bereikt dat echtgenoten zich ervan bewust
zijn dat zij een afwijkende regeling treffen, en anderzijds bewijsproblemen
worden voorkomen. (Kamerstukken II, 1999–2000, 27 084, A, p. 1
en Kamerstukken II, 1999–2000, 27 084, B, p. 1–2). De leden
van de commissie vragen of bij dit advies wel voldoende is uitgegaan van de
realiteit bij de meeste gezinnen. Op gelijke wijze als thans feitelijk op
volstrekt informele wijze wordt afgeweken van de vigerende wetgeving, zal
door een ieder ook onder de voorgestelde regelgeving op een zelfde wijze op
informele wijze worden afgeweken. Niet valt in te zien dat de echtgenoten
wel geneigd zouden zijn een regeling omtrent het dragen van de kosten van
de huishouding op papier te zetten. Bovendien zullen zij veelal heel goed
weten welke (veelal stilzwijgend overeengekomen) regels tussen hen gelden
en hebben zij daarvoor een regeling met betrekking tot vormvoorschriften niet
nodig, nog er van afgezien dat de noodzaak tot een bijzondere bescherming
van de echtgenoten – mede gelet op hun eigen verantwoordelijkheid –
niet wordt aangetoond. Bovendien rijst de vraag wat enerzijds het nut is van
een dergelijke regeling als anderzijds de gevolgen van HR 29 april 1994, NJ
1995, 561 (korte termijn van rechtsverwerking bij niet invorderen van «voorgeschoten»
gelden) niet worden weggenomen? In dat geval heeft ook een eventuele bewijsfunctie
weinig of geen enkele zin meer. Bovendien biedt een vormvoorschrift slechts
bewijs ten aanzien van de gemaakte afspraken, en behoudens uitzonderingen
niet ten aanzien van de gedane betalingen, noch van de omvang daarvan. Al
met al is er dus veel voor te zeggen het oorspronkelijke voorstel strekkende
tot het toestaan van vormvrije afspraken overeenkomstig de in de praktijk
bestaande gang van zaken te handhaven, te meer nu niets de echtgenoten in
de weg staat die afspraken in een onderhandse of notariële akte op te
nemen, zo zij dit wensen.De leden van de CDA-fractie constateren dat middels het nieuwe derde lid
van artikel 84 aan echtgenoten ruimte wordt geboden om afwijkende afspraken
te maken met betrekking tot de bijdragen die de echtgenoten behoren te leveren
aan het onderhoud van de huishouding en de verzorging van de kinderen. Kan
dit zover gaan dat partners helemaal niet behoeven te voldoen aan de in lid
1 en 2 gestelde bepalingen? Kan de regering aangeven wat volgens haar de minimale
wederzijdse verplichtingen zijn om nog van een huwelijk te kunnen spreken?De gedachte van Kraan in WPNR 2000/6405, p.
419, om de notariële akte in dit geval als vormvereiste voor te schrijven
is vanuit het oogpunt van voorlichting een goede, maar lijkt eveneens aan
de hiervoor geschetste werkelijkheid voorbij te gaan. Zij dient naar de mening
van de leden van de commissie dan ook niet te worden gevolgd.Niet geheel duidelijk is wat bedoeld wordt met het voorgestelde lid 4
van artikel 1:84 BW voor zover het betrekking zou hebben op geschillen tussen
de echtgenoten met betrekking tot lid 3 van dat artikel. Overigens komt deze
bepaling – in iets afwijkende bewoordingen – ook al in de huidige
wetgeving voor.In verband met het voornemen de thans in artikel 1:83 neergelegde samenwoningsverplichting
te laten vervallen stelt Kraan zich de vraag (WPNR
2000/6405, p. 419) of de regeling met betrekking tot de kosten van de huishouding
geldt in alle gevallen van niet samenwonen. Als voorbeeld geeft hij een echtpaar,
gehuwd in gemeenschap van goederen, dat de samenwoning in het zicht van een
echtscheiding zonder overleg verbreekt. De man heeft een inkomen
van 100, de vrouw een onder de uitsluitingsclausule geërfd vermogen van
250. De kosten van ieders huishouden bedragen 70. Kraan vraagt zich af hoe de kosten van de huishouding moeten worden gedragen.
Volgens de regels van het voorgestelde artikel 1:84 stelt Kraan dat de kosten gedragen moeten worden in de verhouding 100:250,
dus de man 40 en de vrouw 100. De leden van de commissie vragen of deze redenering
van Kraan juist is, of moet in zo'n geval worden
aangenomen dat nu in lid 1 wordt gesproken van «de» huishouding,
hiermede bedoeld is de gemeenschappelijke huishouding (of de met beider instemming
gevoerde enkele huishoudingen), zodat artikel 1:84 lid 1 in dit geval niet
toepasselijk is? Als artikel 1:84 lid 1 BW (op welke grond dan ook) hier niet
toepasselijk is, geldt artikel 1:81 (HR 26 juni 1971, NJ 1972, 58) in dat
geval als hoofdregel, zodat – aldus Kraan –
ieder der echtgenoten zijn eigen kosten moet dragen? Kraan vraagt zich in dit verband voorts af welke betekenis artikel 1:81
nog heeft naast artikel 1:84 en in hoeverre de jurisprudentie van de Hoge
Raad over de gevolgen van het al dan samenwonen door dit voorstel tot wetswijziging
zal zijn achterhaald. De leden van de commissie vragen de regering om een
nadere toelichting op het wetsvoorstel aan de hand van bovenstaande vragen.Artikelen 1:85 en 1:86Het voorstel tot afschaffing van artikel 1:85 en – als sequeel daarvan –
artikel 1:86 kan zowel als een voordelige als een nadelige verandering worden
uitgelegd. Het afschaffen van deze bepaling geeft een partij die levert of
anderszins zaken doet met een wederpartij een extra zekerheid wanneer de wederpartij
de overeenkomst niet nakomt. Het grote nadeel is dat voor een echtgenoot,
een derde, wel verplichtingen voortvloeien uit een overeenkomst die deze niet
zelf is aangegaan, maar dat aan deze overeenkomst – naar de heersende
opvatting – geen rechten kunnen worden ontleend door die derde partij.
Of de toelichting op dat punt nu in alle opzichten sluitend is (zie ook Kraan, WPNR 2000/6405, p. 419) is voor twijfel vatbaar.Naar is gebleken, heeft het Hof Arnhem in zijn arrest van 3 mei 1983,
NJ 1984, 573 geoordeeld dat medehuurderschap in de zin van artikel 7A:1623g
lid 1 BW slechts kan ontstaan voor echtgenoten voor wie een verplichting tot
samenwoning bestaat. In dit geval ging het om van tafel en bed gescheiden
echtgenoten. De leden van de commissie zouden de regering willen vragen wat
de gevolgen zijn van het laten vervallen van artikel 1:85 BW in het licht
van deze uitspraak.Tevens zouden de leden van de commissie van de regering willen vernemen
of bij afschaffing van de artikelen 1:85 en 1:86 BW, ook artikel 2 Wet conflictenrecht
huwelijksbetrekkingen (Stb. 1993, 514) afgeschaft, dan wel gewijzigd zou moeten
worden, omdat deze bepaling kennelijk ziet op artikel 1:85 BW.De leden van de VVD-fractie achten de argumentatie op het laten vervallen
van deze artikelen niet helder. Deze leden plaatsen serieuze vraagtekens bij
de vragen die de regering zich in dit verband heeft gesteld. Zij gaan ervan
uit dat zowel in geval van een huwelijk als van een geregistreerd partnerschap
sprake is van een op continuïteit gerichte relatie. Om die continuïteit
te waarborgen is hoe dan ook noodzakelijk dat de kosten ten behoeve van de
gewone gang van huishouding aangegane verbintenissen en meer in het algemeen
de kosten van de huishouding worden voldaan. Daarbij past dat deze schuldeisers
een bevoorrechte positie in geval van verhaal hebben, mede om hen in staat
te stellen langer door te leveren. Bovendien wordt de kredietwaardigheid van
deze samenlevingsvorm vergroot, indien beide partners elk voor zich voor het
geheel van deze schulden ten opzichte van de betrokken derden aansprakelijk
blijven. Dat draagt bij aan de stabiliteit van het gezin. Bovendien kunnen
deze leden een associatie met enkele rechtspersonen niet onderdrukken. Ook
bij een V.O.F. zijn de vennoten ieder hoofdelijk aansprakelijk. Deze verruiming
van een het verhaalsrecht compenseert het feit dat de schuldeiser te maken
heeft met schuldenaren die ieder voor zich invloed hebben op de relatie schuldeiser-schuldenaar.
De leden van de VVD-fractie houden aldus sympathie voor beide artikelen. Naast
de verruimde waarborg voor verhalende schuldeisers, stralen beide artikelen
ook de geest uit dat echtgenoten en geregistreerde partners verantwoordelijk
zijn voor hun gemeenschappelijke rechtshandelingen. Daarbij gaat het om rechtshandelingen
die ten goede zijn gekomen aan de gewone gang van de huishouding en derhalve
beide echtgenoten c.q. geregistreerde partners rechtstreeks regarderen. Zij
vragen de regering nader in te gaan op de relevantie van het schrappen van
deze artikelen?Ook de leden van de fracties van GPV en RPF verbazen zich erover dat de
regering inzake de afschaffing van artikel 85 en 86 in het geheel niet wijst
op de verantwoordelijkheid die echtgenoten op grond van artikel 81 Boek I
BW voor elkaar hebben. Wederzijdse aansprakelijkheid voor de door beide echtgenoten
ten behoeve van de gewone gang van de huishouding aangegane verbintenissen,
waarover artikel 85 spreekt, is een uitwerking van deze verantwoordelijkheid.
De leden van de genoemde fracties zien daarom niet in waarom artikel 85 zou
moeten vervallen. Dat schuldeisers door artikel 85 een extra waarborg ten
aanzien van gehuwden hebben terwijl zij dat ten aanzien van ongehuwd samenwonenden
niet hebben, ontkennen de leden van de fracties van GPV en RPF niet. Deze
extra waarborg is in hun ogen ondergeschikt aan de verantwoordelijkheid die
gehuwden voor elkaar hebben, zoals deze onder meer is uitgewerkt in artikel
85. De vergelijking met ongehuwd samenwonenden gaat volgens deze leden niet
op. Mensen die kiezen voor deze vorm van samenwonen, kiezen er ook voor in
wettelijke zin niet die verantwoordelijkheid voor elkaar te nemen die gehuwden
wel nemen. Dat leidt er inderdaad toe dat schuldeisers die verhaal willen
halen bij één van de partners uit een niet-huwelijkse relatie
minder mogelijkheden hebben.4. Algemene opmerkingen over titel 8 Boek 1 BWAlvorens de voorgestelde wijzigingen in de procedure ter verkrijging van
de rechterlijke goedkeuring voor het aangaan van huwelijkse voorwaarden staande
huwelijk te bespreken, zou de vraag aan de orde dienen te komen op welke grond
het vereiste van die goedkeuring is gehandhaafd? In dit verband vragen de
leden van de commissie de aandacht voor de bijdrage van A.L.G.A. Stille aan de Soonsbundel (1995), p. 265–279 onder
de titel «Weg met de rechter bij huwelijkse voorwaarden staande huwelijk».
De auteur gaat in zijn artikel in op een aantal aspecten die een rol hebben
gespeeld bij het invoeren van de mogelijkheid huwelijkse voorwaarden aan te
gaan staande huwelijk en op enkele gevallen van jurisprudentie. Het huidige
artikel 1:119 BW dat zijn voorganger kende in artikel 204 oud BW, is ontleend
aan artikel 1.8.1.5 van het Ontwerp Meijers. In zijn toelichting suggereerde
Meijers dat in de wetgevingen van Duitsland, Zwitserland, Griekenland, Oostenrijk
en Hongarije het vereiste zou bestaan van een rechterlijke goedkeuring in
geval van het aangaan van huwelijkse voorwaarden staande huwelijk. De Bruijn heeft in zijn Vevanosrede (A.R. de Bruijn, De rechterlijke goedkeuring van artikel 204 B.W.,
Voordrachten t.g.v. de zesde lustrumviering van de Vereniging van Notariële
Studenten «Vevanos» te Utrecht op 5 oktober 1963, Deventer/Antwerpen:
Kluwer, z.j., p. 3) die stelling reeds als feitelijk
onjuist bestreden. Ook Soons (P.L. Dijk/A.L.M. Soons, De Lex van Oven en de Invoeringswet Boek
1 van het nieuw Burgerlijk Wetboek, prae-advies Broederschap der Notarissen
in Nederland, 1966, blz. 109) klaagt over het gebrek aan motivering bij het
voorstel tot handhaving van de rechterlijke goedkeuring in artikel 1.8.1.5a. Van de beide door Meijers voorgestelde gronden
tot weigering van de rechterlijk goedkeuring – zoals die ook in de wet
zijn opgenomen – te weten de redelijke grond en het bestaan van gevaar
voor benadeling van schuldeisers, wordt in het onderhavige wetsvoorstel voorgesteld
om de eerste grond te laten vervallen. De benadeling van crediteuren blijft
evenwel gehandhaafd. Bij de meeste schrijvers wordt deze bescherming van crediteuren,
naast de bestaande actio pauliana, evenwel als overbodig beschouwd. In zijn
preadvies voor de Vereniging voor Burgerlijk Recht in 1989 (Echtscheidingsconvenant
en Boedelscheiding, preadviezen uitgebracht voor de Vereniging voor Burgerlijk
Recht, door E.A.A. Luijten en J.A.M.P. Keijser, Lelystad, 1989, blz. 35) pleit inmiddels ook Luijten voor afschaffing van goedkeuring van artikel 1:119,
omdat hij meent dat «de wapenen van het gemene recht tegen misbruik
m.i. in voldoende mate aanwezig [zijn], wat met name de praktijk in de Duitse
Bondsrepubliek, waar geen bepaling als art. 1:119 bestaat, ons leert».
Deze opvatting heeft hij sedertdien gehandhaafd (zie E.A.A.
Luijten, Het Nederlandse Personen- en Familierecht, deel II, Zwolle,
1998, blz. 126). Een zelfde opvatting wordt aangetroffen bij Hidma in zijn proefschrift (Tj.R. Hidma,
Huwelijksvoorwaarden staande huwelijk, Arnhem: Gouda Quint, 1986, blz. 41–87)
waar hij ingaat in den brede op de rechterlijke goedkeuring voor het aangaan
van huwelijkse voorwaarden staande huwelijk, waarvan hij constateert dat artikel
1:199 in de praktijk niet functioneert. In zijn inaugurele rede pleit hij
voor afschaffing van de rechterlijke goedkeuring omdat «deze rechterlijke
bemoeienis met notariële werkzaamheden gemist kan worden. Afschaffen dus, (...).» (Tj.R. Hidma,
Op het kruispunt van notariële en rechterlijke functie, rede RUG, Arnhem:
Gouda Quint, 1992, blz. 12). In gelijke zin bepleit Van
der Burght – onder aanhaling van de auteurs die wijzen op het
beperkte nut van de rechterlijke goedkeuring en onder verwijzing naar de hoge
kosten daarvan – «schaf de rechterlijke goedkeuring af»
(Gr. van der Burght, De notaris en de huwelijksvoorwaarden,
in: Notariaat en 150 jaar BW, Ars Notariatus XXXVIII, Deventer, 1988, blz.
40).Naast de bescherming van de crediteuren is de invoering van de rechterlijke
goedkeuring ook gemotiveerd met de bescherming van de juridisch «zwakkere»
echtgenoot. De vraag kan worden gesteld of deze bescherming niet door het
gewone recht – te denken valt aan dwang, dwaling, bedrog en misbruik
van omstandigheden – kan worden geboden. Daarbij komt dat uit een aantal
door Stille op p. 272–273 van zijn genoemde
artikel genoemde rechterlijke uitspraken blijkt, dat het vereiste van de rechterlijke
goedkeuring niet heeft kunnen verhinderen dat een van partijen toch benadeeld
werd. De door de schrijvers geuite twijfel lijkt daarin te worden bevestigd.
In het arrest van Hof 's-Gravenhage 22 december 1983, NJ 1985, 860 ontstond
het nadeel voor de vrouw – een kandidaat-notaris – eerst nadat
de akte van huwelijkse voorwaarden (na verkregen rechterlijke goedkeuring)
was verleden en de man – als gevolmachtigde van de vrouw – door
het inschrijven van een (in blanco door de vrouw getekende) akte van afstand
in het huwelijksgoederenregister (artikel 1:104 lid 1 BW) het gehele huwelijksvermogen
ontving. In het arrest van HR 20 januari 1989, NJ 1989, 766 nt E.A.A. Luijten vraagt – naast het optreden van de notaris –
ook het optreden van de Kamer van Toezicht en van de rechtbank om nadere beschouwing.
Zo kan men zich afvragen of dit toezichthoudend college (artikel 50 lid 1
oud Wet op het Notarisambt 1842 en artikel 93 Wet op het notarisambt 1999),
waarvan de president van de arrondissementsrechtbank qualitate qua de voorzitter
is (artikel 50a lid 2 oud Wet op het Notarisambt
1842 en artikel 94 lid 2 Wet op het notarisambt 1999), niet afwijzend had
moeten reageren op het voorstel (zie de conclusie van de advocaat-generaal
Mr Biegman-Hartogh (sub 2) bij laatstgenoemd arrest) van haar notaris-lid –
de veroordeelde notaris – tot het invoeren van de wettelijke algehele
gemeenschap van goederen voor een echtpaar waarvan de man – als notaris –
aan een onderzoek door diezelfde Kamer onderworpen was. En waarom heeft de
rechtbank in wier midden zich een en ander afspeelde de ex artikel
1:119 BW verzochte goedkeuring niet geweigerd?De conclusie van Stille is dat justitiabelen
niet erg veel opschieten met een rechterlijk toezicht waarvan het de vraag
is of het adequaat is, dat hen wel (veel) geld en tijd kost en dat hen –
als dat toezicht blijkt te hebben gefaald – geen, althans zeer moeilijk
verhaal biedt.Stille heeft zijn standpunt herhaald in zijn
bijdrage aan de bundel «Naar een nieuw huwelijksvermogensrecht»
Verslag studiedag FJR en KNB, Serie Ars Notariatus XCIII, Deventer: Kluwer,
p. 45–55, onder de titel «De rol van de notaris bij huwelijkse
voorwaarden».Het wordt niet duidelijk waarom in het wetsvoorstel op de opvattingen
van deze auteurs niet is gereageerd. Het is mogelijk dat zulks achterwege
is gebleven omdat ook de Commissie RPE hieraan geen aandacht heeft besteed.
Dit lijkt de leden van de commissie echter onvoldoende grond.In dit verband zij voorts nog gewezen op stemmen uit de praktijk (onder
anderen: Duynstee, Verslag Algemene Ledenvergadering
Koninklijke Notariële Broederschap op 5 oktober 1990, p. 13, en het reeds
genoemde preadvies van Luijten, preadvies Vereniging
Burgerlijk Recht 1989, p. 35) die ook op praktische gronden voor afschaffing
pleiten.Ook moet de aandacht worden gevraagd voor het rechtsvergelijkende deel
van het artikel van Stille, waaruit kenbaar wordt
dat in de meeste Europese landen die de mogelijkheid van het aangaan van huwelijkse
voorwaarden tijdens het huwelijk aanvankelijk niet kenden, inmiddels die mogelijkheid
wel hebben ingevoerd in hun wetgeving. Zo verwijst hij naar Spanje dat in
de derecho común eerst sedert 1975 huwelijkse
voorwaarden staande huwelijk kent en dat geen rechterlijke bemoeienis daarbij
heeft voorgeschreven. De in het Zwitserse recht eerst wel bestaande tussenkomst
van deVormundschaftsbehörde (artikel 181
oud ZGB) is met ingang van 1 januari 1988 afgeschaft. Uit het door Stille aangehaalde artikel van M. Revillard, La Loi du 28 octobre 1997 modifiant le Code Civil pour l'adapter
aux stipulations de la Convention de La Haye sur la Loi applicable aux Régimes
Matrimoniaux, Rép. Défrenois, nr 36 700, p. 1381, nr 7,
blijkt dat in Luxemburg inmiddels ook de «homologation
judiciaire» voor huwelijkse voorwaarden staande huwelijk is
afgeschaft. Er zijn – naar Stille meedeelt
in zijn bijdrage in de Van Mourik-bundel (2000) onder de titel «Franse
plannen met de langstlevende echtgenoot», p. 369–379 – thans
nog slechts drie landen in Europa waar de rechterlijke goedkeuring voor huwelijkse
voorwaarden staande huwelijk vereist is, te weten België, Frankrijk en
Nederland. In Frankrijk is inmiddels een sterke roep kenbaar geworden om ook
aldaar over te gaan tot afschaffing van de homologation
judiciaire, zoals artikel 1397 Code Civil die verlangt. De door de
Franse minister van justitie Elisabeth Guigou op 31 augustus 1998 ingesteldegroupe de travail «Droit de Famille» onder
voorzitterschap van de Rijsselse hoogleraar Françoise Dekeuwer-Defossez
(zie het desbetreffende persbericht ophttp://www.justice.gouv.fr/publicat/famille/htm) heeft in een rapport van 119 bladzijden dat in extenso op internet
is gepubliceerd (http://www.justice.gouv.fr/actua/rapfamil.htm) in een van haar voorstellen er op aangedrongen om de goedkeuring
voor het aangaan van huwelijkse voorwaarden staande huwelijk te laten vervallen.De leden van de commissie zouden graag van de regering vernemen of zij
het – gelet op de wijze van totstandkoming van het vereiste van de rechterlijke
goedkeuring, de rechtspraktijk en de internationale omstandigheden in dit
opzicht – toch nog wenselijk acht het vereiste van de rechterlijke goedkeuring
van artikel 1:119 te handhaven en zo ja, waarom. 5. Artikelen (titel 8 Boek 1 BW)De behandeling van de voorgenomen wijzigingen in de daarvoor in aanmerking
komende bepalingen vindt plaats voor het geval de regering voornemens blijft
de rechterlijke goedkeuring van artikel 1:119 BW te handhaven.Artikel 1:118Met het voorstel om de wachttermijn van één jaar te doen
verdwijnen kan door de leden van de commissie worden ingestemd. Het advies
van de Commissie RPE is hier geheel gevolgd en ook de argumenten die aan die
afschaffing ten grondslag zijn gelegd overtuigen volledig.De leden van de CDA-fractie zijn echter van mening dat het in ieder geval
verstandig is om in de wet een minimum termijn te verankeren waarbinnen eenmaal
opgestelde huwelijkse voorwaarden niet mogen veranderen. Dit om te voorkomen
dat huwelijkse voorwaarden maar op ieder moment en naar willekeur kunnen worden
gewijzigd en er voor de gehuwden en hun omgeving duidelijkheid blijft bestaan
over welke afspraken er gelden. Kan de regering haar antwoord motiveren?Artikel 1:119 en 1:120Ook het laten vervallen van de eis van de tussenkomst van een procureur
voor de indiening van een verzoekschrift houdende het verkrijgen van goedkeuring
ter zake van aangaan van huwelijkse voorwaarden staande huwelijk verdient
aller instemming. Dit geldt evenzeer voor het laten vervallen van de –
kort gezegd – publicatie van de voorgenomen huwelijkse voorwaarden,
zoals nu geregeld in artikel 1:119 lid 2. Op voorstel van de Raad van State
is het oorspronkelijke voorstel zo gewijzigd dat het straks ook mogelijk wordt
om een gedeeltelijke goedkeuring te verkrijgen op het ontwerp van de huwelijkse
voorwaarden (zie Kamerstukken II, 1999–2000, 27 084, A, p. 1 en
Kamerstukken II, 1999–2000, 27 084, B, p. 2). Daarbij rijst de
vraag bij de leden van de commissie of dat in zijn algemeenheid nu wel zo
gewenst is. Immers, het geweigerde en het goedgekeurde gedeelte kunnen zo
zeer met elkaar samenhangen dat een gedeeltelijke goedkeuring wel eens niet
de bedoeling kan zijn van de echtgeno- ten. In zo'n geval dient het ten tweede
male een verzoekschrift in te dienen om – na mogelijke aanpassing van
het eerste verzoek – alsnog de gehele goedkeuring te verkrijgen. Zou
het in dat geval niet aanbeveling verdienen voor te schrijven dat de rechter,
in geval hij overweegt het verzoekschrift slechts ten dele in te willigen,
verzoekers in de gelegenheid stelt op dat voornemen te reageren en hen daarbij
in de gelegenheid stelt het verzoek aan te passen opdat de door het echtpaar
gewenste wijzigingen zoveel mogelijk worden bereikt? Wellicht dient de thans
in de praktijk veel voorkomende gang van zaken dat bij een voorgenomen afwijzing
van het verzoek tot goedkeuring van de zijde van de griffie contact wordt
opgenomen met verzoekers, in de wet verplicht te worden voorgeschreven in
die zin dat de rechter alsdan verzoekers in de gelegenheid stelt het verzoek
nader toe te lichten en zonodig te wijzigen; vgl. artikel 429i Rv. Gewezen
zij ook op de vraag van Kraan (WPNR 2000/6405,
p. 420) inhoudende dat gedeeltelijk goedgekeurde huwelijkse voorwaarden exclusief
de niet goedgekeurde voorwaarden kunnen worden verleden. In dat verband doet
zich bij de leden van de commissie verder de vraag voor of geheel goedgekeurde
huwelijkse voorwaarden ook slechts ten dele kunnen worden verleden?Voorts is Kraan het niet eens met het laten
vervallen van de eis van een redelijke grond. De leden van de commissie vragen
de regering naar haar commentaar op die afwijkende opvatting. Kraan signaleert verder dat in de memorie van toelichting (Kamerstukken
II, 1999–2000, 27 084, nr. 3, p. 11) wordt besproken
dat de rechter de goedkeuring slechts mag weigeren
in de aldaar genoemde gevallen. Hij meent dat hier sprake is van een vergissing.
De leden van de commissie menen dat gelet op de imperatieve voorgesteld wettekst –
«De (...) goedkeuring wordt slechts geweigerd» – deze opmerking
juist is. De vernummering van de leden 3 en 4 is een logisch gevolg van de
voorgaande wijzigingen. Dat geldt ook het voorstel artikel 1:120 lid 3 te
laten vervallen.Het is voor de leden van de commissie niet begrijpelijk dat in het kader
van het voorstel tot schrapping van de publicatieregels van artikel 1:119
lid 2 en 1:120 lid 3 als onderdeel van de goedkeuringsprocedure, wordt opgemerkt
dat de rechter in de meeste gevallen als voorwaarde stelt dat de Dozy-clausule
in de akte van huwelijkse voorwaarden wordt opgenomen. Het lijkt erop alsof
bij het schrijven van dit deel van de toelichting geen kennis werd gedragen
van het arrest HR 21 februari 1997, NJ 1998, 205, m.nt. W.M. Kleijn. Waarom is aan dat arrest en de gevolgen daarvan geen
aandacht besteed in de memorie van toelichting en – als het voorschrijven
van de Dozy-clausule in weerwil van de uitspraak van de Hoge Raad blijft gehandhaafd –
waarom is niet voorgesteld die clausule in de wet op te nemen?In de toelichting wordt opgemerkt dat publicatieplicht van gemaakte huwelijkse
voorwaarden in het huwelijksgoederenregister blijft gehandhaafd. Volgens de
leden van de PvdA-fractie impliceert dit dat dergelijke publicaties gelezen
worden. Deze leden kunnen het voorgaande dan ook niet rijmen met de opmerking
in de toelichting dat de door de rechter gelaste publicatie doorgaans niet
door de schuldeisers zullen worden opgemerkt. Zij vragen een reactie van de
regering hierop. De leden van de PvdA-fractie vernemen graag van de regering
hoe zij tot de slotsom komt dat schuldeisers zich er niet van bewust zijn
dat door de wijziging van de huwelijksvoorwaarden de schuldeiser in gevaar
zou kunnen komen.6. OvergangsbepalingenDe tekst van de overgangsbepalingen met de toelichting daarop zijn in
het algemeen voldoende duidelijk, zodat daarmee ingestemd zou kunnen worden.
Er rijzen evenwel enkele vragen.Is met artikel II lid 2, dat spreekt van hoofdelijke aansprakelijkheid
op grond van artikel 1:85, nu vastgesteld dat de aansprakelijkheid van vóór
 1 januari 1992 (de invoeringsdatum van de Boeken 3, 5 en 6 BW) ook een hoofdelijke
aansprakelijkheid is?Is het juist – in verband met artikel II lid 3 – dat een verzoekschrift
strekkende tot goedkeuring van het aangaan van huwelijkse voorwaarden staande
huwelijk als ingediend geldt als het feitelijk ter griffie van de rechtbank
is ingekomen?Met betrekking tot het overgangsrecht is voorts nog van belang te weten
of een eenmaal onder het oude recht ontstane hoofdelijke aansprakelijkheid
na het vervallen van artikel 1:85 blijft voortbestaan. In de meeste gevallen
zal dit niet veel problemen opleveren omdat – gelet op de aard van de
schulden – in de meeste gevallen de «hoofd»-verplichting
toch op korte termijn zal worden voldaan, waardoor de medeaansprakelijkheid
reeds uit dien hoofde eindigt. Dit geldt mogelijk evenwel niet ten aanzien
van duurovereenkomsten. In het algemeen zijn in de litteratuur hierover twee
opvattingen aan te treffen. De ene houdt in dat de medeaansprakelijkheid voor
verplichtingen voortvloeiende uit een duurovereenkomst, aangegaan ten behoeve
van de gang van de huishouding, blijft bestaan ook nadat het huwelijk zal
zijn ontbonden (nagenoeg alle auteurs die schrijven over huwelijksvermogensrecht
zijn deze mening toegedaan). De andere opvatting gaat ervan uit dat bij duurovereenkomsten
de hoofdelijke aansprakelijkheid alleen dan aanwezig is, zolang het huwelijk
bestaat en de vervallen termijnen opeisbaar zijn (alleen Asser/De Boer, nr 234 hangt deze leer aan) Voorbeelden van de meest
voorkomende gevallen zijn de huurovereenkomst van een woning
en de arbeidsovereenkomst met betrekking tot huispersoneel (zie wat dit laatste
betreft artikel 1:85 lid 1, laatste zin, BW). In de laatstgenoemde leer zullen
zich na het vervallen van artikel 1:85 BW al spoedig weinig problemen meer
voordoen, omdat de medeaansprakelijkheid zich beperkt tot de tijdens het van
kracht zijn van die bepaling vervallen huur- of loontermijnen beperkt. In
de eerstgenoemde leer daarentegen kan op grond van artikel 1:85 BW de hoofdelijke
aansprakelijkheid nog heel lang voortduren. Zeker bij huurovereenkomsten kan
dat het geval zijn, ook als het huwelijk al lang is ontbonden en de «andere»
echtgenoot al lang niet meer in het gehuurde woont, maar de «ene»
nog wel. Nu de eerste leer (die van het laten voortduren van de medeaansprakelijkheid)
de heersende is, moet de vraag onder ogen worden gezien of deze voortdurende
medeaansprakelijkheid – in het geval artikel 1:85 BW reeds is verdwenen –
wel wenselijk is. Zien de leden van de commissie het goed, dan zal een dergelijke
vordering uit medeaansprakelijkheid ter zake van huurpenningen verjaren na
vijf jaren (artikel 3:308 BW).Voor de huurovereenkomsten van de gezinswoning is daarnaast een aparte
regeling gegeven in artikel 7A:1623g BW, op grond waarvan de echtgenoot van
de huurder steeds van rechtswege medehuurder is van de woonruimte die de echtgenoot
tot hoofdverblijf strekt. Opgemerkt zij dat de aansprakelijkheid van artikel
7A:1623g lid 2 BW in het algemeen eerder ophoudt, omdat bij vertrek van de
«andere» echtgenoot uit de woning het medehuurderschap van rechtswege
eindigt (artikel 7A:1623g lid 1) en mitsdien lid 2 van artikel 7A:1623g BW
niet meer toepasselijk is, nu de «andere» echtgenoot alsdan geen
medehuurder meer is.Door mw. B.E. Reinhartz wordt er in JBN februari 2000, nr. 17 op gewezen dat in huwelijkse voorwaarden
een bepaling kan voorkomen die inhoudelijk overeenkomt met het thans nog vigerende
artikel 1:85 BW. Allereerst vraagt zij zich af wat een afschaffing van artikel
1:85 tot gevolg zal hebben voor die regel van huwelijkse voorwaarden. Zou
het geen aanbeveling verdienen om bij wege van overgangsbepaling in de wet
op te nemen dat ook een bepaling in huwelijkse voorwaarden die (nagenoeg)
een zelfde strekking heeft als artikel 1:85 van rechtswege buiten werking
treedt als wanneer artikel 1:85 wordt afgeschaft? Het zou toch wel wonderlijk
zijn dat artikel 1:85 (dat overigens niet voor wijziging vatbaar is) komt
te vervallen, maar dat de echtgenoten op grond van huwelijkse voorwaarden
toch aansprakelijk zouden blijven als ware die (wettelijke) bepaling niet
verdwenen. Daarbij komt dat de desbetreffende bepaling in een akte van huwelijkse
voorwaarden (nagenoeg) steeds zal zijn opgenomen ter voorlichting van de echtgenoten
en niet met de bedoeling daardoor een extra zekerheid te scheppen ten behoeve
van «gewone gang»-crediteuren.Met betrekking tot de overgangsbepalingen werpen de leden van de VVD-fractie
nog de volgende vraag op. De Raad van State signaleert terecht dat de voorgestelde
wijziging van artikel 1:84, lid 3 inconsistent is met artikel 1:115, waarbij
bepaalt is dat huwelijkse voorwaarden op straffe van nietigheid bij notariële
akte worden aangegaan. De regering heeft hieromtrent een overgangsregeling
opgenomen. Het komt de leden van de VVD-fractie voor dat deze overgangsregeling
niet voldoende is en de inconsistentie met artikel 1:115 BW niet ondervangt.
Wat is de zienswijze van de regering hieromtrent?7. Overige opmerkingenIn haar rapport (onder punt 5.4) spreekt de Commissie RPE in dit verband
ook nog de wens uit dat de toegankelijkheid van het huwelijksgoederenregister
wordt verbeterd door gebruik te maken van de moderne technieken, zodat via
één griffie in feite alle griffies en dus alle huwelijksgoederenregisters
in Nederland bereikbaar zijn. Ofschoon aangenomen moet worden dat deze verbetering
niet via wijziging van de wet in formele zin, maar via wijziging
van het Besluit Huwelijksgoederenregister 1969 moet worden gerealiseerd, vinden
de leden van de commissie het toch goed om te weten of de regering overweegt
om die wens in te willigen. Voor de volledigheid zij er aan herinnert dat
een dergelijke mogelijkheid van raadpleging van de onderscheiden handelsregisters
reeds is gerealiseerd.Gelet op de invoering per 1 januari 1998 van het geregistreerd partnerschap
rijst – mede in het kader van het vorenstaande – voorts de vraag
of het geen aanbeveling verdient om de naam huwelijksgoederenregister te vervangen door een beter bij de huidige wetgeving aansluitende
tekst. Ofschoon het niet eenvoudig zal zijn daarvoor een goede term te vinden
zou het woord relatievermogensregister al een
vooruitgang betekenen. Aan die term is het nadeel verbonden dat zij in internationaal
verband wellicht niet zo gemakkelijk herkenbaar is, maar dat euvel kleeft
eveneens aan de thans gebruikte term. De leden van de SGP-fractie delen mee
dat zij, bij gebrek aan beter, op dit moment geen behoefte hebben aan wijziging
van de naam «huwelijksgoederenregister».De voorzitter van de vaste commissie voor Justitie,Van HeemstDe griffier voor dit verslag,FenijnXNoot1Samenstelling: Leden: Swildens-Rozendaal (PvdA), Van de Camp (CDA), Biesheuvel
(CDA), Scheltema-de Nie (D66), Zijlstra (PvdA), Kalsbeek-Jasperse (PvdA),
Apostolou (PvdA), Middel (PvdA), Van Heemst (PvdA), voorzitter, Rouvoet (RPF),
Rabbae (GroenLinks), Van Oven (PvdA), Kamp (VVD), Dittrich (D66), ondervoorzitter,
O.P.G. Vos (VVD), Van Wijmen (CDA), De Wit (SP), Weekers (VVD), Wijn (CDA),
Van der Staaij (SGP), Ross-van Dorp (CDA), Patijn (VVD), Niederer (VVD), Nicolaï
(VVD) en Halsema (GL).Plv. leden: Wagenaar (PvdA), Balkenende (CDA), Verhagen (CDA), Van Vliet
(D66), Duijkers (PvdA), Arib (PvdA), Kuijper (PvdA), Albayrak (PvdA), Barth
(PvdA), Schutte (GPV), Karimi (GroenLinks), Santi (PvdA), Passtoors (VVD),
Hoekema (D66), Van den Doel (VVD), Rietkerk (CDA), Marijnissen (SP), De Vries
(VVD), Eurlings (CDA), Van Walsem (D66), Buijs (CDA), Rijpstra (VVD), Van
Baalen (VVD), Van Blerck-Woerdman (VVD) en Oedayraj Singh Varma (GroenLinks).XNoot1In (eigen) Nederlandse vertaling: Indien de huwelijkse voorwaarden de
bijdrage van de echtgenoten aan de lasten van het huwelijk niet regelen, zullen
zij daaraan bijdragen in evenredigheid naar hun onderscheidenlijke vermogens.XNoot2In (eigen) Nederlandse vertaling: (1) De echtgenoten zorgen gemeenschappelijk,
ieder naar zijn vermogen (in de Franse tekst van het ZGB staat: «facultés»;
in de Italiaanse: «forze»), voor een passend onderhoud van het
gezin. (2) Zij komen de bijdrage overeen, die ieder van hun voldoet, te weten
door betaling in geld, het zorgen van de huishouding, het zorgen voor de kinderen
dan wel door medewerking in het beroep of het bedrijf van de andere echtgenoot.
(3) Daarbij houden zij rekening met de behoeften van de huwelijkse gemeenschap
en hun persoonlijke omstandigheden.XNoot3In (eigen) Nederlandse vertaling: (1) De echtgenoten zijn jegens elkander
verplicht, door hun arbeid en met hun vermogen het gezin op aangepaste wijze
te onderhouden. (2) Is aan een der echtgenoten het voeren van de huishouding
overgelaten, dan vervult hij in het algemeen zijn verplichting om door arbeid
in het onderhoud van de familie bij te dragen met het voeren van de huishouding.XNoot4Met «vermogen» is hier eveneens bedoeld «mogelijkheden»;
in de Franse tekst van het Belgisch Burgerlijk Wetboek wordt hier het woord
«facultés» gebruikt. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-27084-4.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl