Interimwet betaalbaarheidsheffing huurwoningen; Memorie van antwoord
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-05 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 20062007-30410, nr. D

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer

13-11-2006

Eerste Kamer der Staten-Generaal

2006-2007

30410 nr. D

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamAlgemeenTerughoudendheid regeringDoel en rechtsgrond van de betaalbaarheidsheffingVerhouding tot de belastingwetgevingAfwenteling op de huurdersAdministratieve lastenSamenhang met voorstellen betreffende modernisering van
het huurbeleidToekomstscenario’sHuurquoteNoodzakelijkheid moderniseringHerstructureringEuropaVerzelfstandigingOpen einde regelingLangdurige proceduresOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 30410Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 68 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
30 410Regels met betrekking tot het heffen van een bijdrage van verhuurders
van woningen ten behoeve van de uitgaven van het Rijk in het kader van de
betaalbaarheid van het wonen (Interimwet betaalbaarheidsheffing huurwoningen)DMEMORIE VAN ANTWOORD31 oktober 2006Met belangstelling heb ik kennis genomen van het voorlopig verslag van
de vaste commissie voor volkshuisvesting en ruimtelijke ordening. In het navolgende
ga ik in overeenstemming met mijn ambtgenoot van Financiën in op de vragen
en opmerkingen uit het voorlopig verslag waarbij de volgorde van het voorlopig
verslag is aangehouden. In de beantwoording is een aantal vragen van verschillende
fracties geclusterd.AlgemeenDe leden van de fractie van de PvdA vroegen waarom een wet wordt ingevoerd
voor een zo korte werkingstermijn die zulke aanzienlijke administratieve lasten
met zich meebrengt.De totale administratieve lasten die met de voorgestelde Interimwet betaalbaarheidsheffing
huurwoningen gemoeid zijn, bedragen naar schatting gemiddeld per jaar minder
dan € 5 miljoen, ofwel minder dan 2% van de verwachte gemiddelde
jaarlijkse opbrengst van de voorgestelde betaalbaarheidsheffing huurwoningen.
Dat is relatief gezien niet een aanzienlijk bedrag.Verder wordt opgemerkt dat het beleid gericht op vermindering van administratieve
lasten (met 25% in 2007 t.o.v. 2002) een norm (plafond) per departement
inhoudt voor het saldo van lastenreducerende maatregelen en lastentoename
als gevolg van nieuwe wet- en regelgeving. Het saldo van de lastenreducerende
maatregelen en lastentoename op het terrein van het Ministerie van Volkshuisvesting,
Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer (hierna: VROM) ligt beneden deze norm
(zie ook bijlage 7 bij de Miljoenennota 2007 (Kamerstukken 11 2006/07,
30 800, nr. 1, p. 107–108)).Terughoudendheid regeringDe leden van de fractie van GroenLinks wilden weten hoe de regering het
doorzetten van onderhavig wetsvoorstel rijmt met de ambitie om terughoudend
te zijn bij het doorvoeren van, in de ogen van deze leden, controversiële
maatregelen. Het zou in de ogen van deze leden beter zijn om dit wetsvoorstel
over te laten aan een nieuwe regering en een nieuw parlement tegen de achtergrond
van een bredere tijdshorizon.Het wetsvoorstel regelt een financiële bijdrage van verhuurders in
het licht van de jarenlange inspanningen van de rijksoverheid om via daarop
gericht beleid, zoals het huurbeleid en het beschikbaar stellen van huurtoeslagen,
een stabiele markt voor betaalbare huurwoningen op te bouwen en in stand te
houden. Deze stabiele markt voor betaalbare huurwoningen kent waarborgen voor
de betaalbaarheid voor huurders, inclusief de laagstbetaalden onder hen, maar
ook voor de verhuurbaarheid voor verhuurders. Dit maakt dat het redelijk is
dat van verhuurders een financiële bijdrage wordt gevraagd ten behoeve
van de uitgaven van het Rijk gericht op het in stand houden van deze markt.
Hoewel de regering constateert dat verschillende fracties kanttekeningen plaatsen
bij het voorliggende wetsvoorstel meent zij dat de voornoemde onderbouwing
van de redelijkheid van het wetsvoorstel ook in de komende jaren geldig zal
zijn, waarmee het wetsvoorstel zich onttrekt aan een korte termijn-horizon.
Wel is van belang in het oog te houden of het waarborgen van de betaalbaarheid
van het wonen ook op andere wijze kan worden vorm gegeven. In artikel 3 van
het wetsvoorstel is daarom vastgelegd dat de voorgestelde Interimwet betaalbaarheidsheffing
huurwoningen per 1 januari 2010 zal komen te vervallen, als op 1 juli
2009 bij wettelijk voorschrift zal zijn voorzien in een in omvang gelijke
bijdrage in de uitgaven ten behoeve van de betaalbaarheid van het wonen. De
regering meent daarom dat er geen goede gronden zijn om te wachten met de
behandeling in het parlement van dit wetsvoorstel.Doel en rechtsgrond van de betaalbaarheidsheffingDe leden van de CDA-fractie vroegen of de Minister van VROM nogmaals kan
beargumenteren waarom hij de mening is toegedaan dat van enige vorm van willekeur
geen sprake is. Deze leden vroegen voorts of de geïntroduceerde differentiatie
in de heffingsgrondslag het rechtsgelijkheidsbeginsel niet verder heeft aangetast.Van willekeur is sprake als een overheidsmaatregel een willekeurige groep
burgers of ondernemingen treft. Willekeurig in de zin dat er geen draagkrachtige
motivering is voor het treffen van juist deze groep burgers of ondernemingen.
Een belangrijke rol hierin is weggelegd voor het gelijkheidsbeginsel, dat
inhoudt dat gelijke gevallen gelijk behandeld moeten worden naar de mate waarin
ze gelijk zijn.De Raad van State schreef in zijn advies dat er in zijn ogen geen goede
grondslag was voor de voorgestelde heffing en dat daarom de keuze om deze
te heffen van bepaalde verhuurders willekeurig was. In het aan de Raad van
State voorgelegde wetsvoorstel ontbrak het, volgens de Raad, aan een draagkrachtige
motivering voor het opleggen van een heffing aan de verhuurders van betaalbare
huurwoningen. Naar aanleiding van het advies van de Raad van State is de rechtvaardiging
van de voorgestelde betaalbaarheidsheffing huurwoningen opnieuw overwogen.
Die heroverweging heeft geleid tot een gewijzigde memorie van toelichting.
Daarin is uiteengezet waarom het redelijk is om van de verhuurders van betaalbare
huurwoningen een bijdrage te vragen aan de uitgaven van het Rijk ten behoeve
van de betaalbaarheid van het wonen. De voorgestelde betaalbaarheidsheffing
huurwoningen wordt opgelegd aan natuurlijke en rechtspersonen die van 25 of
meer huurwoningen met een WOZ-waarde die niet hoger is dan de heffingsgrens
krachtens eigendom, bezit of beperkt recht het genot hebben. De verhuurders
van betaalbare huurwoningen worden als heffingsplichtig aangemerkt omdat deze
groep belang heeft bij de inspanningen, financieel en anderszins, die de rijksoverheid
zich sedert langere tijd heeft getroost om een markt van betaalbare huurwoningen
te creëren en in stand te houden. Van een willekeurige aanwijzing van
een groep heffingsplichtigen is derhalve geen sprake.Een heffing behoeft geenszins algemeen te zijn. Het gelijkheidsbeginsel eist wel dat – indien een heffing niet algemeen is – er
een rechtvaardiging bestaat voor het aanslaan van een beperkte(re) groep heffingsplichtigen.
Zoals hiervoor al aangegeven, is die rechtvaardiging er in gelegen dat de
groep van verhuurders van huurwoningen met een WOZ-waarde die niet hoger is
dan de heffingsgrens gebaat is bij de inspanningen van de rijksoverheid ten
aanzien van de markt van betaalbare huurwoningen. De differentiatie in de
heffingsgrondslag erkent de verschillende belangen die toegelaten instellingen
respectievelijk particuliere verhuurders vanwege hun doelstellingen hebben
bij de inspanningen van de rijksoverheid ten aanzien van de markt voor betaalbare
huurwoningen. De ongelijkheid van de verschillende groepen verhuurders werkt
daarmee door in de voorgestelde betaalbaarheidsheffing huurwoningen. Om het
verschil in behandeling tussen verhuurders met minder dan 25 huurwoningen
met een WOZ-waarde die niet hoger is dan de heffingsgrens en verhuurders met
25 of meer huurwoningen met een WOZ-waarde die niet hoger is dan de heffingsgrens
te mitigeren voorziet het wetsvoorstel in een forfaitaire korting. Deze korting
wordt in mindering gebracht op de te betalen betaalbaarheidsheffing huurwoningen
en komt de facto overeen met de heffing over 25 huurwoningen.De voorgestelde betaalbaarheidsheffing huurwoningen is geen retributie
in die zin dat er geen heffing wordt geheven als vergoeding voor een specifieke
tegenprestatie. Voorgesteld wordt om een heffing in te voeren ten behoeve
van uitgaven van het Rijk met betrekking tot de betaalbaarheid van het wonen,
in den brede. De groep heffingsplichtigen is bepaald op grond van de hiervoor
genoemde rechtvaardiging en derhalve niet willekeurig.Ook vroegen de leden van de CDA-fractie waarop het percentage van 35 is
gebaseerd en waarom niet is gekozen voor een ander percentage. Ook wilden
deze leden weten wat moet worden begrepen uit de opmerking van de regering
dat hiermee sprake is van «een zorgvuldige balans tussen het gelijkheidsbeginsel
en een betekenisvol verschil in bijdrage» en wat in dat verband onder
betekenisvol moet worden verstaan.Woningcorporaties hebben als doelstelling en primaire activiteit het betaalbaar
huisvesten van huurders, met name huurders met lage inkomens. Commerciële
verhuurders richten zich in hun investeringsbeslissingen op de huurwoningmarkt
minder dan sociale verhuurders op het gereguleerde huurwoningsegment. De regering
heeft dit verschil tot uitdrukking willen brengen in een substantiële
verlaging van de bijdrage van commerciële verhuurders aan het waarborgen
van de betaalbaarheid. Die verlaging kan echter, gezien het gelijkheidsbeginsel,
niet zodanig zijn dat daarmee onvoldoende tot uitdrukking komt dat ook voor
commerciële verhuurders een stabiele markt voor betaalbare huurwoningen
en daarop gerichte overheidsinspanningen van belang zijn. Dat afwegende, is
een verlaging met ongeveer eenderde opgenomen in het wetsvoorstel.De leden van de fractie van de PvdA vroegen of het juist is dat er sprake
is van een onderbouwde politieke keuze van het koppelen van huurbeleid en
betaalbaarheid, te verrekenen via een baatbelasting dan wel een hernieuwde
onroerende zaakbelasting.Het onderhavige wetsvoorstel legt een relatie tussen het blijven waarborgen
van de betaalbaarheid van het wonen en de inspanningen van de rijksoverheid
terzake. Die inspanningen strekken verder dan alleen het huurbeleid. Zo is
ook het beschikbaar stellen van huurtoeslagen een belangrijke maatregel in
dit verband. Een bijdrage van verhuurders, voor wie een stabiele markt voor
betaalbare huurwoningen, met waarborgen voor een goede verhuurbaarheid van
hun bezit, van groot belang is, wordt redelijk geacht. Er is derhalve geen
sprake van een directe koppeling tussen het voorgenomen huurbeleid
en de voorgestelde betaalbaarheidsheffing huurwoningen.Die bijdrage heeft overigens niet het karakter van een baatbelasting,
aangezien de bijdrage niet wordt berekend op basis van een berekende ondervonden
baat. Er is sprake van een bijdrage op basis van de WOZ-waarde van het in
het wetsvoorstel afgebakende woningbezit van verhuurders. Ook is geen sprake
van een hernieuwde onroerende zaak belasting omdat de heffing zich niet richt
op alle huur- en koopwoningen, maar alleen op de categorie betaalbare huurwoningen.De leden van de PvdA-fractie stelden dat bij de voorgestelde betaalbaarheidsheffing
huurwoningen een specifieke groep wordt belast om een algemene inkomensondersteunende
maatregel van de rijksoverheid te betalen. Ook de leden van de VVD-fractie
wilden graag de zienswijze van de Minister vanVROM over dit principiële
punt. De leden van de fractie van de PvdA beschouwen dit als een ingrijpende
verandering in de opvatting over belastingen en heffingen die voorafgegaan
zou moeten worden door een fundamentele politieke discussie. Zij vroegen zich
af waarom de regering en daarbinnen vooral de Minister van Financiën
daarvoor geen aanleiding heeft gezien.De door de leden van de fractie van PvdA bedoelde fundamentele politieke
discussie is in een eerder stadium niet gevoerd, omdat het wetsvoorstel een
verband legt tussen het voordeel van verhuurders bij een door de overheid
gecreëerde stabiele markt voor betaalbare huurwoningen en de rechtvaardiging
om in ruil voor deze stabiliteit een bijdrage te vragen. Bij de totstandkoming
van het voorliggende wetsvoorstel is derhalve bewust gekozen voor een bestemmingsheffing,
omdat deze heffing niet bestemd is voor de financiering van rijksuitgaven
in het algemeen. De heffing komt ten goede aan de VROM-begroting, met name
met het oog op de uitgaven ten behoeve van de huurtoeslag, en draagt daarmee
bij aan een stabiele markt voor betaalbare huurwoningen, die waarborgen kent
voor de betaalbaarheid voor huurders, maar ook voor de verhuurinkomsten van
verhuurders.Bij de behandeling in de Tweede Kamer heeft een aantal fracties gepleit
om het wetsvoorstel te beschouwen als een tijdelijke maatregel ter dekking
van de uitgaven van het Ministerie van VROM ten behoeve van de betaalbaarheid
van het wonen. Om die reden is het wetsvoorstel zodanig aangepast dat de voorgestelde
Interimwet betaalbaarheidsheffing huurwoningen zal komen te vervallen per
1 januari 2010, op voorwaarde dat bij wettelijk voorschrift wordt voorzien
in vervangende maatregel met een gelijke opbrengst. In deze discussie die
in de volgende kabinetsperiode gevoerd zal moeten worden kunnen de bedenkingen
van deze fractie over de financieringswijze worden meegewogen.De leden van de fractie van de PvdA vroegen waarom de voorgestelde betaalbaarheidsheffing
huurwoningen niet omgeslagen wordt over het totale huurwoningenbestand maar
redelijk willekeurig wordt opgelegd aan huishoudens die wonen in sociale huurwoningen
die een zodanig lage WOZ waarde hebben dat ze daardoor niet tot de geliberaliseerde
huurwoningenvoorraad gaan behoren.De voorgestelde betaalbaarheidsheffing huurwoningen wordt niet opgelegd
aan huishoudens maar aan verhuurders. Vervolgens gelden er maximale huurstijgingen
dus daar waar sprake zou zijn van een huureffect kan dat nooit meer zijn dan
mogelijk is op grond van de huurprijsregelgeving.De voorgestelde betaalbaarheidsheffing huurwoningen is beperkt tot het
marktsegment voor betaalbare huurwoningen. Dit marktsegment kent, zoals in
de memorie van toelichting (Kamerstukken II 2005/06, 30 410, nr. 3,
p. 2–5) is aangegeven, door het rijksbeleid een hoge mate van stabiliteit
en gewaarborgde verantwoorde inkomsten voor de verhuurders. Gezien het grote
belang dat verhuurders op deze markt hierbij hebben alsmede de omvangrijke
kosten die het Rijk de komende jaren maakt om dit stelsel in stand te houden
(met name ten aanzien van de kosten voor de huurtoeslag), is het redelijk
om van deze verhuurders een financiële bijdrage te vragen.Verder wordt opgemerkt dat ruim 90% van alle huurwoningen in principe
onder de grondslag van de voorgestelde betaalbaarheidsheffing huurwoningen
valt.De leden van de PvdA-fractie vroegen of de veronderstelling juist is dat
uitsluitend de huurders met een inkomen net boven de huursubsidiegrens oplopend
naar modaal, op basis van de voorgestelde Interimwet betaalbaarheidsheffing
huurwoningen een financiële bijdrage moeten leveren ten bate van de huurders
die onder de huursubsidiegrens zitten, waardoor tevens de armoedeval duidelijk
wordt vergroot.Nee, die veronderstelling is niet juist.Ten eerste worden verhuurders aangeslagen voor de voorgestelde Interimwet
betaalbaarheidsheffing huurwoningen en niet de huurders.Ten tweede genieten de huurders van betaalbare huurwoningen huurprijsbescherming.
Dat geldt ook voor de huurders met een inkomen net boven de huurtoeslaggrens.Ten derde heeft een algemene stijging van het huurniveau normaliter ook
gevolgen voor de eigen bijdrage (normhuur) in de huur van huurtoeslagontvangers,
waardoor de armoedeval niet hoeft toe te nemen.De leden van de fractie van de PvdA suggereerden dat het in de gedachtegang
van de regering te billijken zou zijn om van de ene groep huurders een financiële
bijdrage te vragen voor een andere groep huurders. De leden van de fractie
van de PvdA vroegen of het in deze gedachtegang voor de hand ligt dat de ene
groep kopers (bijvoorbeeld zij die het meest profiteren van de hypotheekrenteaftrek)
een heffing opgelegd krijgen ten gunste van een andere groep kopers (bijvoorbeeld
starters op de woningmarkt). De leden van de SP-fractie vroegen zich af of
de heffing in strijd is met het beginsel van rechtsgelijkheid, waarbij hypotheekrenteaftrek
gefinancierd wordt uit de algemene middelen, terwijl deze heffing wordt gefinancierd
door een heffing in de sector betaalbare huurwoningen. Verder vroegen de leden
van de SP-fractie zich af waarom niet gekozen is voor een solidariteitsheffing
van eigen woningbezitters met lage woonlasten.Vooropgesteld moet worden dat de voorgestelde betaalbaarheidsheffing huurwoningen
wordt geheven van de verhuurders en niet van huurders.Verhuurders kunnen alleen (een deel van) de kosten afwentelen op de zittende
huurders voor zover de wettelijke ruimte om de huur te verhogen dat toelaat.
Mede gezien hun sociale doelstelling zullen woningcorporaties naar verwachting
de grenzen van de maximale huurverhoging lang niet altijd opzoeken.De overheidsinterventie ten aanzien van de sector betaalbare huurwoningen
is van een andere orde dan de interventie ten aanzien van de markt van koopwoningen.
De hypotheekrenteaftrek is een onderdeel van de primaire heffingsstructuur
van de inkomstenbelasting en beperkt zich niet tot bepaalde eigen woningen
(zij het dat slechts de eerste, zelf bewoonde, eigen woning voor aftrek in
aanmerking komt). Ook de relatie verhuurder en huurder in de sector betaalbare
huurwoningen is een andere relatie dan de relatie tussen zittende eigenaren
van eigen woningen en starters op de woningmarkt. De verhuurder levert een
woondienst aan de huurder en ontvangt in ruil hiervoor een maandelijkse huurprijs. In de sector betaalbare huurwoningen bepalen niet alleen vraag
en aanbod de hoogte van de huurprijs, maar wordt deze mede bepaald door het
beleid van de rijksoverheid, waartoe ook de huurtoeslag en huurprijsregulering
gerekend worden.De leden van de fractie van de PvdA vroegen uitleg waarom de directe baat
als duidelijke grondslag is voorgesteld en waarom alternatieven als de fiscale
aanslag om fiscaaljuridische redenen zijn afgewezen.Allereerst moet worden opgemerkt dat onderhavig wetsvoorstel, gezien de
strekking van het advies van de Raad van State, niet (meer) gestoeld is op
een directe baat die verhuurders hebben bij de beschikbaarheid van huurtoeslagen.
De onderbouwing van onderhavig wetsvoorstel zit in het belang dat verhuurders
van woningen in de betaalbare huursector hebben bij de inspanningen van het
Rijk om te komen tot een stabiele huurwoningmarkt die voor huurders, ook diegenen
met de laagste inkomens, waarborgen biedt voor blijvende betaalbaarheid, en
voor verhuurders waarborgen biedt voor de verhuurbaarheid van hun woningen.
Er is daarbij sprake van een forfaitaire heffing op basis van de kenmerken
van het woningbezit van verhuurders, maar niet van een individuele koppeling
tussen het profijt dat verhuurders genieten en de heffing die zij in dat licht
zouden moeten betalen.Het alternatief van een fiscale aanslag ( zoals vennootschapsbelasting)
specifiek voor bepaalde huurders van woningen is niet voorgesteld, omdat die
niet zou aansluiten bij het doel van de voorgestelde maatregel. Een belastingheffing
is naar zijn aard een generieke heffing. Daarbij dienen zoveel mogelijk gelijke
gevallen gelijk behandeld te worden. De grondslag van de heffing is echter
beperkt tot een gedeelte van de verhuurde woningen en tot een beperkte groep
verhuurders. Dat betekent dat de ene verhuurder van woningen wel en de andere
niet onder die belastingheffing zou vallen. Een dergelijkebelastingheffing
heeft een risico in zich van strijdigheid met het gelijkheidsbeginsel. Bij
een bestemmingsheffing is dit risico in veel mindere mate aanwezig, omdat
het verschil in behandeling daarbij juist is ingegeven door het doel van de
maatregel. Daarmee hangt ook samen dat de opbrengst van een belastingheffing
in de algemene middelen vloeit en niet ten behoeve van de betaalbaarheid van
het wonen ingezet zou kunnen worden.De leden van de fractie van de PvdA vroegen een reactie van de regering
op de stellingname met betrekking tot de verhouding van het wetsvoorstel tot
de algemene rechtsbeginselen in de aan de leden van de Eerste Kamer gezonden
brief van de heren Freudenthal en Boer.In de brief waarnaar deze leden verwijzen wordt gesteld dat het feit dat
de heffingsplichtige verhuurders geprofiteerd hebben van de overheidsinspanningen
op het terrein van de markt van betaalbare huurwoningen een dubieuze rechtvaardiging
vormt. Hier zou sprake zijn van strijdigheid met het gelijkheidsbeginsel nu
slechts de verhuurders van nietgeliberaliseerde huurwoningen heffingsplichtig
zijn.Het gelijkheidsbeginsel vereist gelijke behandeling van gelijke gevallen.
De verhuurders van niet-geliberaliseerde huurwoningen zijn in die zin niet
gelijk aan verhuurders van geliberaliseerde huurwoningen dat de verhuurders
van niet-geliberaliseerde woningen belang hebben bij de inspanningen van de
rijksoverheid terzake van de markt voor betaalbare huurwoningen. Gezien dat
verschil is hier geen sprake van strijd met het gelijkheidsbeginsel.In de brief wordt voorts gesteld dat de grens van 25 huurwoningen zonder
meer arbitrair is. Voorts wordt gesteld dat de rechtsgrond voor de voorgestelde
betaalbaarheidsheffing huurwoningen daarmee ondeugdelijk is.De grens in het wetsvoorstel met betrekking tot een minimum aantal woningen
is ingegeven uit efficiency-overwegingen voor zowel de verhuurders als het
Rijk. Zonder een dergelijke grens zou de voorgestelde betaalbaarheidsheffing
voor kleine verhuurders een onevenredige administratieve last betekenen. Tevens
zouden de uitvoeringskosten voor het Rijk zonder zo’n grens onevenredig
veel hoger worden omdat er veel verhuurders zijn met een klein aantal woningen.
Een te hoog minimum-aantal zou daarentegen leiden tot een ongewenste grondslagversmalling
voor de voorgestelde betaalbaarheidsheffing huurwoningen. Om die reden is
als uitgangspunt gekozen die verhuurders onder de voorgestelde betaalbaarheidsheffing
huurwoningen te laten vallen waarvan kan worden aangenomen dat ze op een bedrijfsmatige
manier actief zijn bij de verhuur van hun woningbezit. Van verhuurders met
een woningbezit van meer dan 10 huurwoningen mag dit worden verondersteld.
Gezien het grote belang van een goede uitvoering van onderhavig wetsvoorstel
die niet ten koste gaat van de overige taken van de Belastingdienst, is er
voor gekozen om tijdelijk de grens op 25 woningen te leggen. Zodra dit uitvoeringstechnisch
mogelijk is zal de grens worden verlaagd naar 10 woningen. De Hoge Raad heeft
recentelijk in een aantal procedures over gemeentelijke belastingen (zie onder
meer HR 13 mei 2005, nr. 38 402 (BNB 2005/213) geoordeeld dat een
heffingssystematiek die meebrengt dat slechts wordt geheven indien en voorzover
een bepaalde grens overschreden wordt, niet reeds op zichzelf in strijd is
met gelijkheidsbeginsel, ook al zou die systematiek tot gevolg hebben dat
slechts een gering percentage van de belastingplichtigen daadwerkelijk in
de heffing wordt betrokken, Van een ondeugdelijke rechtsgrond voor de voorgestelde
betaalbaarheidsheffing huurwoningen is geen sprake.Volgens de brief valt niet in te zien waarom slechts verhuurders van woningen
en niet ook andere beleggers worden onderworpen aan een profijtheffing ten
aanzien van overheidsinspanningen ter bevordering of regulering van de beleggersmarkt.De rechtvaardiging voor het heffingsplichtig maken van de verhuurders
van huurwoningen met een WOZ-waarde die niet hoger is dan de heffingsgrens
is gelegen in het belang dat die verhuurders hebben bij de inspanningen van
de rijksoverheid terzake van de markt voor betaalbare huurwoningen. Er is
geen enkele relatie tussen de voorgestelde betaalbaarheidsheffing huurwoningen
en overheidsinspanningen ter bevordering of regulering van de beleggersmarkt.
Het heffingsplichtig maken van beleggers is dan ook niet aan de orde.De leden van de VVD-fractie wilden weten waarom niet is gekozen voor een
echte bezuiniging in de begroting van VROM of elders in de uitgaven van het
Rijk. Deze leden gaven aan moeite te hebben met de keuze voor een nieuwe heffing
om afgesproken bezuinigingen te financieren. Deze leden vroegen naar de zienswijze
van de Minister van VROM met betrekking tot de vraag of nog wel van bezuinigingen
kan worden gesproken indien het Rijk deze bezuinigingen doorvoert door simpelweg
de lasten te verhogen. Ook de leden van de fracties van SGP en ChristenUnie
vroegen hiernaar.In de afgelopen jaren hebben, binnen het relatief beperkte uitgavenkader
van de begroting van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer,
reeds verschillende bezuinigingen plaatsgevonden. Ten eerste heeft een bezuiniging
plaatsgevonden van ruim € 200 miljoen op de huurtoeslagen.Daarnaast heeft reeds een bezuiniging plaatsgevonden op de financiële
middelen die via het Investeringsbudget Stedelijke Vernieuwing (hierna: ISV)
ter beschikking worden gesteld. Het kabinet heeft het met het oog op de betaalbaarheid
en het belang van een voortvarende stedelijke vernieuwing niet
opportuun geacht verdergaande bezuinigingen door te voeren.Geconstateerd is dat er een blijvende druk is op de uitgaven voor de huurtoeslagen,
die ten laste komen van de begroting van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening
en Milieubeheer. Gezien het belang van het blijvend waarborgen van de betaalbaarheid
voor huurders is, zoals gezegd, niet gekozen voor een (verdere) bezuiniging
op de toeslagen die aan huurders worden toegekend. In plaats daarvan is, gezien
het feit dat ook verhuurders een belang hebben bij de overheidsinspanningen
gericht op een stabiele markt voor betaalbare huurwoningen, die waarborgen
bevat voor huurinkomsten voor verhuurders, gekozen voor een financiële
bijdrage van verhuurders aan de uitgaven voor het waarborgen van de betaalbaarheid
van het wonen.De leden van de VVD-fractie vroegen waarom niet helemaal is afgezien van
een heffing bij commerciële verhuurders (in plaats van de korting van
35%), gezien de relatief beperkte jaarlijkse opbrengst van € 32,5
miljoen en de hoge administratieve lasten omdat het gaat om duizenden commerciële
verhuurders en om «slechts» 500 corporaties.Sociale verhuurders hebben als kernactiviteit het zorgen voor betaalbaar
wonen van huurders en vooral die met lage inkomens. Zij hebben belang bij
het marktsegment voor betaalbare huurwoningen dat door het rijksbeleid een
hoge mate van stabiliteit en gewaarborgde verantwoorde inkomsten voor de verhuurders
kent. Dat geldt ook voor commerciële verhuurders, zij het in wat mindere
mate. Het zou daarom in strijd zijn met het gelijkheidsbeginsel om alleen
woningcorporaties de lasten op te leggen van de voorgestelde betaalbaarheidsheffing
huurwoningen.Wat betreft de administratieve lasten bij commerciële verhuurders
kan worden opgemerkt dat deze worden geraamd op gemiddeld ca. € 1,4
miljoen per jaar (incl. toegerekend deel van de eenmalige lasten). In relatie
tot de opbrengsten van de voorgestelde betaalbaarheidsheffing huurwoningen
bij commerciële verhuurders is dit ca. 4%. Er is gekozen voor
een eenvoudige heffingssystematiek op basis van de WOZ-waarde van huurwoningen.De leden van de VVD-fractie stelden dat de woningcorporaties een forse
overmaat aan vermogen hebben en commerciële verhuurders niet, en vroegen
in dat verband hoe de Minister van VROM dit verschil in vermogenspositie mee
heeft laten wegen bij de beslissing ook commerciële verhuurders mee te
laten betalen aan de voorgestelde betaalbaarheidsheffing huurwoningen.De vermogenspositie van woningcorporaties en commerciële verhuurders
is geen factor geweest in de beslissing om ook commerciële verhuurders
mee te laten betalen aan de voorgestelde betaalbaarheidsheffing huurwoningen.
De vermogenspositie van een verhuurder wordt bepaald door een veelheid van
factoren. Er is bij de beslissing om ook commerciële verhuurders mee
te laten betalen aan de voorgestelde betaalbaarheidsheffing huurwoningen enkel
gekeken naar het belang dat ook commerciële verhuurders hebben bij de
markt voor betaalbare huurwoningen dat door het rijksbeleid een hoge mate
van stabiliteit en gewaarborgde verantwoorde inkomsten voor de verhuurders
kent.De leden van de fractie van GroenLinks vroegen welke garanties de regering
kan bieden dat de betaalbaarheidsheffing in combinatie met de verruiming van
het huurbeleid zal leiden tot een dynamischer woningmarkt.Voor het stagneren van de woningmarkt zijn verschillende oorzaken te benoemen
en het kabinetsbeleid is er dan ook op gericht om de stagnatie op
verschillende terreinen aan te pakken. De beoogde modernisering van het huurbeleid
is daar een onderdeel van. Voorop staat dat er voor een dynamischer woningmarkt
meer gebouwd moet worden. Zo is om het tempo en omvang van die bouwproductie
te beïnvloeden geld beschikbaar gesteld en zijn hier afspraken met de
woningmarktgebieden over gemaakt. Ook voor een voortvarende aanpak van de
oude wijken zijn er middelen beschikbaar gesteld en afspraken met partijen
gemaakt. Daarnaast maakt de Nota Ruimte het gemakkelijker om nieuwe locaties
voor woningbouw aan te wijzen en is een wetsvoorstel in procedure waarmee
het vergunningenstelsel wordt vereenvoudigd (het wetsvoorstel aangaande de
zogenoemde «omgevingsvergunning»). De modernisering van het huurbeleid
met de toegroei naar een groter geliberaliseerd segment en meer ruimte om
prijs en kwaliteit beter met elkaar in evenwicht te brengen, richt zich op
het realiseren van een beter investeringsklimaat voor huurwoningen dat op
termijn zal zorgen voor een betere doorstroming op de woningmarkt. Het door
het kabinet ingezette beleid is de beste waarborg dat een verhoging van de
woningbouwproductie plaatsvindt. De laatste gegevens over de gerealiseerde
bouwproductie en het aantal afgegeven bouwvergunningen (welke laatste reeds
in het licht van deze instrumentenmix tot stand is gekomen) zijn wat dat betreft
illustratief en bemoedigend.De leden van de fractie van GroenLinks vroegen of de regering kan aantonen
dat de WOZwaarde een betrouwbaar instrument is om als berekeningsgrondslag
van de betaalbaarheidsheffing te dienen. Voorts vroegen zij of de regering
alternatieven heeft overwogen om als grondslag voor een mogelijke heffing
te nemen.Het systeem van de Wet waardering onroerende zaken is erop gericht dat
voor alle onroerende zaken een waarde wordt vastgesteld die aansluit bij de
markt en waarbij de onderlinge verhoudingen tussen de waarden ook overeenkomen
met verschillen in «verkoopprijzen» die op de markt betaald worden.
De WOZ-waarde wordt steeds zo nauwkeurig mogelijk vastgesteld. Bij volledig
identieke woningen zal dan ook in principe sprake moeten zijn van een gelijke
WOZ-waarde. In welke gevallen een woning echt identiek is, kan moeilijk in
zijn algemeenheid vastgesteld worden. Het is bijvoorbeeld mogelijk dat binnen
een complex de waarde van een woning op de tweede verdieping hoger is dan
die van een woning op de vierde verdieping in verband met eenvoudigere toegankelijkheid.
Zowel de betrokken gemeenten als het toezicht door de Waarderingskamer moeten
ervoor zorg dragen dat onjuiste onderlinge verhoudingen worden vermeden. Juist
wanneer de waardebepaling jaarlijks wordt uitgevoerd, zoals vanaf 2007
het geval zal zijn, is dit eenvoudiger te verwezenlijken. Er is geen aanleiding
voor de in de vraag opgenomen veronderstelling dat bezwaren tegen de WOZ-waarde
op andere dan objectieve gronden worden gehonoreerd. De uitspraak op een bezwaarschrift
moet altijd worden gemotiveerd. Als er sprake is van een verlaging dan ligt
daaraan dus een zorgvuldige beoordeling van het bezwaarschrift en van de aangedragen
grieven ten grondslag. Vaak is er een tweede taxatie verricht. Het eindoordeel
over de vastgestelde waarde is aan de belastingrechter die daarover in drie
instanties kan beslissen (rechtbank, gerechtshof en Hoge Raad). Gezien de
genoemde kenmerken en de relatieve eenvoud en objectiviteit van de hantering
van []-waarden, die ook voor andere heffingen een aanvaarde grondslag
is gebleken, is voor deze grondslag gekozen.Gelet op het voorgaande is de regering van mening dat de WOZ-waarde van
huurwoningen (tot een bepaald maximum) een deugdelijke grondslag vormt voor
de voorgestelde betaalbaarheidsheffing huurwoningen.De leden van de SP-fractie vroegen of artikel 2, eerste lid, van het wetsvoorstel
op gespannen voet staat met het beginsel van de rechtsgelijkheid, aangezien
de heffingsdrempel bij andere (belasting)wetgeving veel lager is dan bij dit
wetsvoorstel.In artikel 2, eerste lid, van het wetsvoorstel is bepaald dat verhuurders
die van 25 huurwoningen met een WOZ-waarde die niet hoger is dan de heffingsgrens
krachtens eigendom, bezit of zakelijk recht het genot hebben heffingsplichtig
zijn. Deze ondergrens van 25 huurwoningen met een WOZ-waarde die niet hoger
is dan de heffingsgrens bewerkstelligt dat een verhoudingsgewijs gering aantal
huurwoningen buiten de heffing blijft en dat het aantal feitelijk heffingsplichtigen
enorm wordt gereduceerd, hetgeen de uitvoering aanzienlijk vereenvoudigt en
leidt tot een minimale toename van de administratieve lasten.De heffingsgrens behelst de afbakening van de categorie betaalbare huurwoningen
waarop dit wetsvoorstel ziet. Zoals bij de behandeling in de Tweede Kamer
in de nota naar aanleiding van het verslag (Kamerstukken II 2005/06, 30 410,
nr. 8, p. 11) is uiteengezet behoren woningen met een WOZ-waarde
die hoger is dan de heffingsgrens in principe niet tot het marktsegment dat
dankzij het rijksbeleid een hoge mate van stabiliteit en gewaarborgde inkomsten
kent voor de verhuurders. De huurtoeslag, de huurprijsregelgeving en de woonruimteverdeling
zijn hier of niet of in beperkte mate van toepassing en dat geldt ook voor
in het verleden verstrekte objectsubsidies. Daarom wordt voor deze woningen
van verhuurders geen financiële bijdrage gevraagd.De leden van de SP-fractie vroegen zich af hoeveel de fiscale kosten ten
gevolge van de hypotheekaftrek in de periode 2000–2005 zijn gestegen.Opgemerkt zij dat dit wetsvoorstel geen betekenis heeft voor de hypotheekrenteaftrek.
In de onderstaande tabel is de ontwikkeling van het budgettaire beslag van
de hypotheekrenteaftrek in de periode 2000–2005 weergegeven. Hypotheekrenteaftrek
(mid euro) 20007,9 20018,3 20029,3200310,7 200411,3 200511,7De leden van de SP-fractie vroegen of de Minister van VROM bekend is met
de kritiek van de Vereniging Sociale Advocatuur Nederland zoals geuit in brieven
van 16 januari 2006 en 23 juni 2006, over de koppeling van WOZ en
huurprijzen. Deze leden vroegen tevens of de Minister van VROM op de hoogte
is van de soortgelijke kritiek van de Raad van State. Deze leden vroegen waarom
de Minister deze kritiek niet deelt.Allereerst wordt opgemerkt dat onderhavig wetsvoorstel geen wijzigingen
aanbrengt in het huurbeleid.Ik ben bekend met de kritiek van de Vereniging Sociale Advocatuur Nederland
zoals geuit in brieven van 16 januari 2006 en 23 juni 2006, over
de koppeling van WOZ en huurprijzen in de voorstellen voor de modernisering
van het huurbeleid per 1 januari 2007. De Vereniging Sociale Advocatuur
gaat in haar brief van 16 januari 2006 in op onderwerpen als vermenging
van rechtsgebieden, rechtszekerheid, praktijkervaringen met de WOZ-taxatie,
schending van de beginselen van behoorlijke regelgeving, neveneffecten en
kosten. In haar brief van 23 juni 2006 wijst zij er op dat de Raad van
State zijn bezwaren omtrent onduidelijke rechtsbescherming en
het vermengen van de rechtsgebieden belasting- en huurrecht deelt, waar de
Raad van State in zijn advies bij het wetsvoorstel modernisering huurbeleid
2007 (Kamerstukken II 2005/06, 30 595, nr. 4) ingaat op versnippering
van de rechtsbescherming en adviseert tot een eenduidig traject van rechtsbescherming.
Hierover kan worden opgemerkt dat reeds sprake is van een eenduidig traject
van rechtsbescherming.Voor zowel de WOZ-waarde als bij huurgeschillen geldt een laagdrempelige
vorm van geschillenbeslechting. Met betrekking tot de WOZ-waarde is dat de
bezwaar- en beroepsprocedure op grond van de Algemene wet bestuursrecht en
met betrekking tot huurgeschillen de procedure bij de huurcommissie.Daarbij moet worden bedacht dat in de voorstellen voor het huurbeleid
de WOZ-waarde niet één op één de huurprijs bepaalt.
De WOZ-waarde wordt gebruikt om de maximumhuur te bepalen c.q. om te bepalen
of en welke huurprijsregelgeving voor de woning van toepassing is. Omdat in
het huurbeleid in alle gevallen wordt uitgegaan van de WOZwaarde van het voorgaande
jaar (t-1), zal bij deze procedures over het algemeen sprake zijn van volgtijdelijkheid.Gezien de specifieke expertise van de huurcommissie is het niet wenselijk
dat de huurcommissie beslist over de WOZ-waarde van huurwoningen. Bij de beslechting
van huurprijsgeschillen wordt de WOZ-waarde van een huurwoning daarom als
gegeven beschouwd, en wordt, indien nog onduidelijk is wat de WOZ-waarde is
omdat er nog een bezwaar- of beroepsprocedure loopt, het geschil door de huurcommissie
aangehouden. Ter verduidelijking is in de memorie van toelichting (algemeen
deel: hoofdstuk 7) bij het wetsvoorstel modernisering huurbeleid 2007 (Kamerstukken
II 2005/06, 30 595, nr. 3) de rechtsbescherming, waaronder de eventuele
samenloop van procedures in het kader van de WOZ-waarde en procedures in het
kader van de huurgeschillenbeslechting, nog eens nader uiteengezet.Aangezien in het huurbeleid in alle gevallen gewerkt wordt met de WOZ-waarde
van het voorgaande jaar zullen de procedures met betrekking tot de WOZ voor
het overgrote deel zijn afgerond wanneer de WOZ-waarde een rol gaat spelen
in het huurbeleid.Slechts in incidentele gevallen wordt beroep aangetekend tegen de WOZ-waarde:ten aanzien van ruim 8 miljoen WOZ-beschikkingen met betrekking tot onroerend
goed in 2005, is ten aanzien van woningen 877 000 keer bezwaar gemaakt,
waarbij vervolgens 14 000 keer beroep is aangetekend. Slechts bij 1,5%
van de bezwaarschriften wordt dus uiteindelijk beroep aangetekend. Dat is
0,175% van het totaal aantal WOZ-beschikkingen.Het is gezien deze aantallen dan ook niet te verwachten dat in een groot
aantal gevallen nog een procedure met betrekking tot de WOZ-waarde loopt,
wanneer een procedure bij de huurcommissie aanhangig wordt gemaakt.Al met al ben ik van mening dat op zorgvuldige wijze is omgegaan met en
op afdoende wijze tegemoet gekomen is aan eventuele bezwaren met betrekking
tot de koppeling van de WOZ-waarde en de huurprijsbepaling.Verhouding tot de belastingwetgevingDe leden van de fractie van het CDA wilden antwoord op de vraag hoe het
voorliggende wetgevingsvoorstel zich verhoudt tot de belastingwetgeving. De
leden van de fractie van de VVD vroegen naar de samenloop met box III en hoe
dit verschil te rechtvaardigen is.De verwijzing naar de fiscale wetgeving heeft betrekking op het gekozen
systeem van heffing en inning. Hierdoor is de voorgestelde betaalbaarheidsheffing
huurwoningen vormgegeven op een wijze die aansluit bij de aangiftebelastingen.
Eén en ander betekent niet dat hierdoor sprake is van een belasting.
Het genoemde standpunt van de Minister van VROM in de brief van 7 juni
2006 (Kamerstukken II 2005/06, 30 410, nr. 17) heeft betrekking
op de situatie dat de opbrengst van de voorgestelde betaalbaarheidsheffing
huurwoningen in de algemene middelen zou vallen. Hiervoor is nadrukkelijk
niet gekozen, derhalve spreken wij hier van een bestemmingsheffing en niet
van een belasting. Het voorgestelde artikel 2 van de Wet WOZ is een fictiebepaling
die juist nodig is, omdat de voorgestelde betaalbaarheidsheffmg huurwoningen
niet als een belasting wordt aangemerkt.De samenloop met de belastingheffing (met name box III) is als volgt.
De kosten van de bestemmingsheffing kunnen als kosten worden afgetrokken in
box 1 en in de vennootschapsbelasting (hierna: Vpb). Als voorheffing op de
inkomstenbelasting en de Vpb zijn opgenomen die belastingen (dividendbelasting,
loonbelasting, kansspelbelasting) die zonder verrekening tot dubbele heffing
over dezelfde grondslag leiden. Derhalve komt de voorgestelde betaalbaarheidsheffing
huurwoningen daarvoor niet in aanmerking. De verruiming van het huurbeleid
kan het rendement op het geïnvesteerde vermogen van verhuurders vergroten.
Een deel van het rendement kan door de voorgestelde betaalbaarheidsheffing
huurwoningen worden weggenomen. In box III wordt uitgegaan van een fictief
rendement over het vermogen, waarbij geen rekening wordt gehouden met externe
factoren, derhalve wordt geen rekening gehouden met de voorgestelde betaalbaarheidsheffing
huurwoningen.De leden van de fractie van de PvdA vroegen hoe kan aan de buitenwereld
duidelijk gemaakt kan worden dat het hier niet om een belastingmaatregel gaat
maar om iets geheel anders, terwijl de uitvoeringsinstantie juist wel de Belastingdienst
is.Het Ministerie van VROM zal, indien het wetsvoorstel wordt aanvaard, de
communicatie over de beleidsmatige kant van de voorgestelde Interimwet betaalbaarheidsheffing
huurwoningen verzorgen. In deze communicatie zal aandacht worden besteed aan
de aard van de voorgestelde betaalbaarheidsheffing huurwoningen. Ook in de
communicatie van de Belastingdienst – over de meer proces- en heffingstechnische
aspecten – zal op het karakter van de voorgestelde betaalbaarheidsheffing
huurwoningen worden gewezen. Dit is overigens niet uitzonderlijk ook bij andere
wetten, niet zijnde belastingen, is de Belastingdienst belast met de uitvoering,
zoals bijvoorbeeld bij de huur- en de zorgtoeslag.De leden van de fractie van de PvdA vroegen voorts of de Belastingdienst
zonder al te veel problemen deze nieuwe, volgens de staatssecretaris wezensvreemde
activiteit, voor haar rekening kan nemen.De uitvoering van de voorgestelde betaalbaarheidsheffing huurwoningen
vraagt een, gezien de totale personeelsbezetting van de Belastingdienst, relatief
beperkte inspanning. Zoals reeds hiervoor vermeld, is het systeem van heffing
en inning niet nieuw voor de dienst, waardoor aangesloten kan worden op bestaande
automatiseringssystemen en gebruik kan worden gemaakt van de ervaring die
reeds bij de medewerkers aanwezig is. Er worden dan ook geen bijzondere problemen
verwacht bij de uitvoering door de Belastingdienst van de voorgestelde betaalbaarheidsheffing
huurwoningen.De leden van de fractie van de PvdA vroegen of de kosten, als de Belastingdienst
extra personeel moet inhuren voor de uitvoering van deze maatregel,
daarvan dan worden doorberekend in de heffing voor het volgende jaar.De verwachting bestaat dat er geen inhuur van extra personeel hoeft plaats
te vinden voor de uitvoering van de voorgestelde betaalbaarheidsheffing huurwoningen.
Als de uitvoering toch tot onvoorziene extra werkzaamheden leidt zullen deze,
gezien het geringe bereik van de voorgestelde betaalbaarheidsheffing huurwoningen,
beperkt van omvang zijn. De eventuele meerkosten worden in dat geval niet
doorberekend.De leden van de fractie van de PvdA vroegen hoe bijvoorbeeld juridisch
(heffing achteraf) en administratief wordt omgegaan met de heffing voor het
jaar 2006, wanneer de behandeling van deze wet pas plaats vindt in het najaar
in deze Kamer.Voor het heffingsjaar 2006 zijn de peildatum voor het woningbezit en de
datum waarop de voorgestelde betaalbaarheidsheffing huurwoningen verschuldigd
is afhankelijk van het tijdstip van inwerkingtreding van de voorgestelde Interimwet
betaalbaarheidsheffing huurwoningen. De uiterste betaaldatum is gekoppeld
aan dit tijdstip, in die zin dat de betaaldatum ligt vier maanden na de datum
van inwerkingtreding. Het aangifte- en betaalproces voor het heffingsjaar
2006 zal daarmee in het jaar 2007 plaatsvinden.In de berekeningsgrondslag van de voorgestelde Interimwet betaalbaarheidsheffing
huurwoningen wordt, na amendering in de Tweede Kamer teruggebracht van 5 naar
3%, de oninbaarheid verwerkt. Dat betekent dat de goede betaler moet
opdraaien voor de slechte betaler van deze wet en het niet de inner is, cq
het Rijk middels de Belastingdienst, die de schade oploopt bij nalatigheid.
De leden van de fractie van de PvdA vroegen zich af of het gevaar dan niet
groot is dat de inner zich niet tot het uiterste zal inspannen om de opbrengst
binnen te krijgen.De Belastingdienst zal de invorderingsmaatregelen treffen die nodig zijn
om de verschuldigde betaalbaarheidsheffing huurwoningen ook daadwerkelijk
te innen. Het betreft hier immers een wettelijk aan de dienst opgedragen taak.
Dit is niet anders dan voor alle belastingmaatregelen die door de Belastingdienst
worden uitgevoerd. De Belastingdienst legt over dit invorderingsbeleid via
het zogeheten Beheersverslag verantwoording af aan de Algemene Rekenkamer
en aan het parlement.De leden van de fractie van de PvdA vroegen of de regering kan aangeven
bij wie de inningsproblemen verwacht worden en of dat vooral de particuliere
investeerders zijn, die soms niet meer dan 25 woningen in hun bezit hebben.Op voorhand valt niet aan te geven bij welke categorieën heffingsplichtigen
inningsproblemen te verwachten zijn.Bij de opsporing van de heffingsplichtigen gaat de Belastingdienst uit
van de WOZgegevens. Deze systematiek is onafhankelijk van het aantal woningen
van de heffingsplichtige. De verwachting bestaat dat een belangrijk deel van
de heffingsplichtigen op deze wijze kan worden getraceerd. Mocht een heffingsplichtige
niet op deze wijze worden ontdekt dan is hij verplicht zich zelf te melden.
In de voorlichting ter gelegenheid van de invoering van de voorgestelde betaalbaarheidsheffing
huurwoningen zullen potentiële heffingsplichtigen expliciet op deze verplichting
worden gewezen.De leden van de fractie van de PvdA vroegen of in het wetsvoorstel is
voorzien dat volgend jaar alle eigenaren met meer dan 10 woningen onder
deze wet gaan vallen. Ook vroegen deze leden of er inmiddels maatregelen worden
getroffen om verhuurders met tenminste 10 maar minder dan 25 huurwoningen
op te sporen.Dat is nog niet het geval. In de memorie van toelichting bij het wetsvoorstel
(Kamerstukken II 2005/06, 30 410, nr. 3) is aangegeven dat zodra
het voor het Rijk uitvoeringstechnisch mogelijk is, zo mogelijk vanaf het
tweede heffingsjaar, de voorgestelde betaalbaarheidsheffing huurwoningen zal
worden geheven bij verhuurders met ten minste 10 huurwoningen met een WOZ-waarde
die niet hoger is dan de heffingsgrens. De Belastingdienst, die de voorgestelde
Interimwet betaalbaarheidsheffing huurwoningen zal uitvoeren, is thans in
een afrondend stadium met het inregelen van het uitvoeringsproces. De Belastingdienst
zal vervolgens bezien op welke termijn het uitvoeringstechnisch haalbaar is
uit te gaan van verhuurders met ten minste 10 huurwoningen met een WOZ-waarde
die niet hoger is dan de heffingsgrens. Overigens is een wetswijziging benodigd
om de verlaging van de heffingsgrens van 25 naar 10 huurwoningen door te voeren.De leden van de VVD-fractie vroegen waarom niet is aangesloten bij bestaande
groepsdefinities zoals opgenomen in artikel 10a, vierde lid, van de Wet op
de vennootschapsbelasting 1969, of artikel 2:24b van het Burgerlijk Wetboek.Binnen de context van het voorstel is gekozen voor een eigen groepsbegrip.
Daarbij is gelet op de uitvoerbaarheid gekozen voor een groepsdefinitie die
eenvoudiger en beperkter is dan de definitie die is opgenomen in artikel 1
Oa, vierde lid, van de Wet op de vennootschapsbelasting 1969. Zo geldt voor
de voorstelde betaalbaarheidsheffing huurwoningen een 50%-grens (in
plaats van de grens van eenderde) en wordt alleen gekeken naar rechtspersonen
(en niet naar door natuurlijke personen gehouden belangen). Verder is gekozen
voor een definitie die concreter is dan de meer algemene omschrijving in artikel
2:24b van het Burgerlijk Wetboek. Voorop staat een in de praktijk eenvoudiger
toe te passen groepsdefinitie die rechtvaardig uitwerkt en waarmee ontwijkingconstructies
worden voorkomen. Het is immers niet de bedoeling dat verhuurders door een
wijziging in de juridische structuur zich eenvoudig aan de voorgestelde betaalbaarheidsheffing
huurwoningen zouden kunnen onttrekken.De leden van de VVD-fractie vroegen of het begrip «belang»
van het voorgestelde artikel 1, tweede lid, identiek is aan het begrip «belang»
van artikel 1 Oa, vierde lid, van de Wet op de vennootschapsbelasting 1969.Voor de uitleg van het begrip belang kan worden aangesloten bij de uitleg
die is gegeven aan het begrip belang, bedoeld in artikel 1 Oa, vierde lid,
van de Wet op de vennootschapsbelasting 1969. Dit is slechts anders voorzover
de aard, het doel en de strekking van de bepalingen verschillen.De leden van de VVD-fractie vroegen of een hybride lening meetelt in het
belang.In het kader van een materiële toetsing ligt het voor de hand dat
een lening die feitelijk als eigen vermogen functioneert ook voor de beoordeling
van het belang als kapitaaldeelname wordt gezien.De leden van de VVD-fractie vroegen zich af hoe het belang in een coóporatie
moet worden beoordeeld.Een cooperatie bezit op grond van artikel 2:3 van het Burgerlijk Wetboek
rechtspersoonlijkheid. Cooperaties vallen daarom onder het groepsbegrip.De leden van de VVD-fractie vroegen of een vennootschap onder firma en
een commanditaire vennootschap per definitie buiten het groepsbegrip vallen.
Ook vroegen zij zich af hoe in dit verband moet worden omgegaan met buitenlandse
rechtsvormen die geen rechtspersoonlijkheid bezitten.Samenwerkingsverbanden zonder rechtspersoonlijkheid moeten voor de toepassing
van de voorgestelde Interimwet betaalbaarheidsheffing huurwoningen als transparant
worden beschouwd. Het gaat er om of de natuurlijk persoon, de rechtspersoon
of de groep het genot heeft van 25 of meer huurwoningen. Indien bijvoorbeeld
twee rechtspersonen op basis van gelijkwaardigheid deelnemen in een vennootschap
onder firma die 60 betaalbare huurwoningen bezit, hebben beide vennoten
materieel het genot van 30 betaalbare huurwoningen. Zij zijn dan beide afzonderlijk
heffingsplichtig. Zou één van de vennoten 40 huurwoningen bezitten
en de andere vennoot 20, dan is alleen de vennoot met 40 huurwoningen heffingsplichtig.De leden van de VVD-fractie vroegen waarom voor natuurlijke personen geen
groepsbegrip geldt en welke invloed het getrouwd zijn in gemeenschap van goederen
in dit verband heeft.Bij natuurlijke personen geldt geen groepsbegrip omdat het risico van
ontwijkgedrag hier niet groot wordt geacht. Omwille van de uitvoerbaarheid
zijn natuurlijke personen daarom buiten het groepsbegrip gebleven. Indien
tot een huwelijksgemeenschap 25 of meer kwalificerende huurwoningen met een
WOZ-waarde behoren, zijn beide echtgenoten voor hun aandeel heffingsplichtig.
Uiteraard zal slechts één van de echtgenoten aangifte hoeven
te doen en zal ook slechts aan één van beide echtgenoten een
eventuele naheffingsaanslag worden opgelegd.Ook vroegen de leden van VVD-fractie of leegstaande woningen die ter verkoop
worden aangeboden meetellen in de heffingsgrondslag.Iedere woning die op de peildatum in het bezit is van de verhuurder kan
op dat moment door de verhuurder ter verhuur worden aangeboden. Dit wijzigt
pas indien de woning niet langer in zijn bezit is. Derhalve worden alle huurwoningen
met een WOZ-waarde die niet hoger is dan de heffingsgrens die op de peildatum
in het bezit van een verhuurder zijn in aanmerking genomen.Afwenteling op de huurdersDe leden van de CDA-fractie informeerden of inmiddels meer inzicht kon
worden gegeven in de mogelijke gevolgen van dit wetsvoorstel voor de huurders.
Zij informeerden of reeds cijfers beschikbaar zijn op dit punt op basis van
de kerngegevens van woningcorporaties over 2005. Ook informeerden zij hoe
dit is uitgepakt bij commerciële verhuurders.Daar waar sprake zou zijn van effecten op de huurprijzen (welke zich in
dat geval naar verwachting zouden kunnen voordoen op de huurharmonisatie ineens),
zullen deze pas rond 1 november 2006 mogelijk kunnen worden afgeleid
uit de resultaten van de jaarlijkse huurenquête.Wel kan het te verwachten effect van de voorgestelde betaalbaarheidsheffing
huurwoningen op de bedrijfswaarde van de woningcorporaties worden geschat.
Dat effect bedraagt ultimo 2005 bijna 1 miljard (er van uitgaande dat de voorgestelde
betaalbaarheidsheffing huurwoningen met ingang van 2006 wordt geheven). Deze
schatting gaat er voorts, op ramingstechnische gronden, van uit
dat de heffing tot en met 2009 wordt geheven. Het effect op de bedrijfswaarde
zal ten laste komen van de zogeheten vermogensovermaat. De in de woningcorporatiesector
aanwezige vermogens zijn zodanig dat dit vermogenseffect naar verwachting
geen nadelige effecten zal hebben op de noodzakelijke investeringen in woningbouw,
herstructurering en andere activiteiten, ook gezien de ongewijzigde doelstellingen
van woningcorporaties.De leden van de fractie van het CDA informeerden hoe de in het belastingplan
2006 geregelde vennootschapsbelastingplicht voor woningcorporaties voor commerciële
activiteiten zich verhoudt tot de voorgestelde betaalbaarheidsheffing. Met
name informeerden zij of sprake is van overlap en of het risico van afwenteling
van de lasten op de huurders hierdoor groter wordt.De voorgestelde betaalbaarheidsheffing huurwoningen houdt de verplichting
in voor alle verhuurders met 25 of meer huurwoningen met een WOZ-waarde die
niet hoger is dan de heffingsgrens om bij te dragen aan de betaalbaarheid
van het wonen. Hierbij is sprake van een heffing op basis van de WOZ-waarde
van hun woningen. De opbrengst heeft een specifieke bestemming. De Vpb is
een belasting op behaalde winst op ondernemersactiviteiten (bij woningcorporaties
ook bijvoorbeeld over de winst op nieuw gebouwde koopwoningen), waarvan de
opbrengst vloeit in de algemene middelen. Woningcorporaties zijn voor de activiteiten
ten aanzien van de sociale huurwoningen vrijgesteld voor de heffing van Vpb.
Voor zover er verhuurders zijn die als ondernemer wel onder de heffing van
Vpb vallen vormt de voorgestelde betaalbaarheidsheffing huurwoningen een kostenpost
voor de winstbepaling. Derhalve is geen sprake van overlap tussen de voorgestelde
betaalbaarheidsheffing huurwoningen en de Vpb. Zo er al sprake zou zijn van
effecten op de huurprijzen van de per 1 januari 2006 ingevoerde Vpb-plicht
voor woningcorporaties, dan kan dat nooit meer zijn dan mogelijk is op grond
van de huurprijsregelgeving.De leden van de fractie van het CDA vroegen of inmiddels meer kan worden
gezegd dan in eerder in het kader van dit wetsvoorstel gezonden stukken over
de gevolgen van onderhavig wetsvoorstel voor de investeringsbereidheid van
woningcorporaties en commerciële verhuurders. Zij vroegen wat betreft
deze laatste categorie in te gaan op de mededeling van de IVBN dat de nieuwbouwplannen
voor circa 20 000 huurwoningen van beleggers gevaar lopen.In de door uw Kamer aangehaalde brief van 24 mei 2006 (Kamerstukken
II 2005/06, 30 410, nr. 19) is aangegeven dat, gezien de beschikbare
gegevensbestanden, geen concrete berekening kan worden gemaakt van de effecten
van onderhavig wetsvoorstel voor individuele woningcorporaties.Het effect van de voorgestelde betaalbaarheidsheffing huurwoningen zal
ten laste komen van de zogeheten vermogensovermaat. De in de woningcorporatiesector
aanwezige vermogens zijn zodanig dat dit vermogenseffect naar verwachting
geen nadelige effecten zal hebben op de noodzakelijke investeringen in woningbouw,
herstructurering en andere activiteiten, ook gezien de ongewijzigde doelstellingen
van woningcorporaties. Uit de signalen uit de corporatiesector en verschillende
ambitieuze voornemens tot investeringen in de grote steden valt dan ook niet
op te maken dat de aangekondigde heffing een remmend effect zou hebben op
de investeringen van woningcorporaties. Uit de prestatiegegevens van woningcorporaties
over 2004 valt een toename op te tekenen van de bouwproductie en de investeringen
in de woningvoorraad. Deze gunstige tekenen lijken zich op basis van de thans
in bewerking zijnde gegevens over 2005 voort te zetten.Het door het kabinet ingezette beleid is derhalve de beste waarborg dat
een verhoging van de woningbouwproductie plaatsvindt. De laatste gegevens
over de gerealiseerde bouwproductie en het aantal afgegeven bouwvergunningen
(welke laatste reeds in het licht van deze instrumentenmix tot stand is gekomen)
zijn wat dat betreft illustratief en bemoedigend.Wat betreft de investeringen van commerciële verhuurders, aangesloten
bij de IVBN, merk ik op dat de mededeling van de IVBN dateert van maart 2006.
Sindsdien zijn enkele wijzigingsvoorstellen in het onderhavige wetsvoorstel
opgenomen die een verbetering betekenen voor (met name commerciële) verhuurders.Ten eerste is in overleg met de Tweede Kamer besloten de grondslag voor
de voorgestelde betaalbaarheidsheffing huurwoningen voor verhuurders die geen
toegelaten instelling zijn te verlagen van 100% naar 65% van
de gesommeerde WOZ-waarde van hun woningbezit met een WOZ-waarde die niet
hoger is dan de heffingsgrens. Ten tweede is voor het jaar 2006 de voorgestelde
betaalbaarheidsheffing huurwoningen voor alle verhuurders verlaagd van (aanvankelijk
voorgesteld) € 328 miljoen naar € 154 miljoen.Ook is toegezegd om, zodra dit volgens de Belastingdienst qua uitvoering
mogelijk is, op basis van een register de thans reeds geliberaliseerde huurwoningen
vrij te stellen van de voorgestelde betaalbaarheidsheffing huurwoningen.Terzijde zij overigens opgemerkt dat de mededeling van de IVBN zich ook
richtte op de voorstellen inzake de modernisering van het huurbeleid.Over deze beleidsvoorstellen, zoals deze met de brief van 19 november
2004 (Kamerstukken II 2004/05, 27 926, nr. 39) zijn gepresenteerd,
is zowel politiek als maatschappelijk breed gediscussieerd. De discussie concentreerde
zich daarbij op de spanning op de woningmarkt in relatie tot de uitbreiding
van het geliberaliseerde segment en de mogelijke ongewenste neveneffecten
voor huishoudens die dat met zich meebrengt. Dit heeft er toe geleid dat de
voorstellen zijn aangepast waarbij – zolang de woningmarkt gespannen
is – naast een gereguleerd en geliberaliseerd segment tijdens een overgangsperiode
sprake zal zijn van een overgangssegment met een gematigde huurontwikkeling.
Een en ander is verwoord in een brief van 4 februari 2005 aan de Tweede
Kamer (Kamerstukken II 2004/05, 27 926, nr. 43). Zolang de investeringen
onvoldoende van de grond komen en daarmee de keuzemogelijkheden op de woningmarkt
niet zijn vergroot, zal verdere uitbreiding van het geliberaliseerde segment
achterwege blijven.Onderkend wordt dat de keuze om voor groepen huurders extra beschermende
maatregelen te nemen een vertragend effect heeft op de doorstroming in de
woningmarkt. Het Centraal Planbureau (CPB) heeft dat ook geconstateerd bij
de validatie van de berekeningen die ten grondslag hebben gelegen aan het
nieuwe huurbeleid (Validatie ABF berekeningen nieuw huurbeleid (CPB, 2004/51,
10 november 2004): bijlage bij de brief van 19 november 2004).Het CPB constateert daarbij echter ook dat met het geïntroduceerde
beleid een proces van liberalisering op de woningmarkt in gang wordt gezet.
Het beleid zorgt ervoor dat het grote aantal gereguleerde woningen afneemt
en dat een groter deel in een meer marktconforme omgeving terechtkomt. Dit
zal de woningmarkt beter laten functioneren waarbij de effecten door de mutaties
gaandeweg in de tijd toenemen.De leden van de VVD-fractie informeerden waardoor de terugloop van het
aantal particuliere huurwoningen van circa 1 miljoen tot circa 650 000
kan zijn veroorzaakt en of dit te wijten is aan het regulerende overheidsbeleid.
Ook informeerden deze leden of de voorgestelde heffing niet zal leiden tot
minder investeringen van particuliere verhuurders in huurwoningen en een verdere
terugtrekking van particuliere verhuurders uit de woningmarkt.
Ook de leden van de fracties van SGP en ChristenUnie informeerden hiernaar.De omstandigheden in de woningmarkt in de jaren negentig, waarin de belangstelling
voor het kopen van woningen sterk toenam en de (ver)koopprijzen sterk stegen,
leidden tot minder nieuwbouw van particuliere huurwoningen en relatief veel
verkoop van bestaande particuliere huurwoningen. Dit zal waarschijnlijk hebben
bijgedragen aan de verkleining van het aantal particuliere huurwoningen. Precieze
cijfers over de oorzaken van de verkleining van de particuliere huursector
staan niet ter beschikking. Ook de eventuele invloed van overheidsmaatregelen
is dus niet nader aan te geven. Voor het overige zij verwezen naar het hiervoor
gegeven antwoord op de vraag van de leden van de fractie van het CDA inzake
de bereidheid tot investeren van leden van de IVBN.Administratieve lastenDe leden van de CDA-fractie vroegen of er nog nieuwe aanvullende regels
komen met ingewikkelde uitvoeringsbepalingen en of er meer procedures over
de WOZ-waarde vaststelling zijn te verwachten.Het wetsvoorstel voorziet in twee soorten aanvullende regels. Bij ministeriële
regeling van de Minister van Financiën worden de inspecteur en de ontvanger
aangewezen (zie artikel 1, eerste lid, onderdelen i en j, van het wetsvoorstel).
Bij ministeriële regeling van de Minister van Volkshuisvesting, Ruimtelijke
Ordening en Milieubeheer wordt jaarlijks op 1 juni het tarief voor dat
heffingsjaar, dat wordt berekend op basis van artikel 8, eerste lid, van het
wetsvoorstel vastgesteld (zie artikel 8, tweede lid, van het wetsvoorstel).
Beide regelingen zijn noodzakelijk voor de uitvoering van de voorgestelde
Interimwet betaalbaarheidsheffing huurwoningen.Daarnaast bepaalt artikel 7, tweede lid, van het wetsvoorstel dat bij
algemene maatregel van bestuur regels worden gegeven voor de verrekening met
de heffingsplichtigen indien de opbrengst in het heffingsjaar 2009 afwijkt
van het voor dat heffingsjaar geraamde heffingsbedrag. Dit is nodig omdat
er in beginsel na 2009 geen betaalbaarheidsheffing huurwoningen wordt geheven.
Deze algemene maatregel van bestuur hoeft niet eerder dan in 2009 te worden
vastgesteld.Alleen de genoemde ministeriële regelingen zijn noodzakelijk voor
een goede uitvoering van de voorgestelde betaalbaarheidsheffing huurwoningen.
Van ingewikkelde uitvoeringsbepalingen die het voor verhuurders ingewikkeld
maken is derhalve geen sprake.De leden van de CDA-fractie stelden dat een substantieel deel (3 tot 5
miljoen?) van het bedrag van 7 miljoen dat is gemoeid met de uitvoering is
bedoeld voor betaling van de WOZ-gegevens. Zij vroegen of het redelijk is
dat door verhuurders uiteindelijk betaald moet worden voor gegevensverstrekking
tussen departementen onderling.Bij de voorbereiding van het wetsvoorstel is ervoor gekozen om de feitelijke
uitvoeringskosten integraal te bekostigen uit de opbrengst. De WOZ-gegevens
vormen een essentieel onderdeel voor de voorgestelde betaalbaarheidsheffing
huurwoningen. Het wordt redelijk geacht deze kosten, zolang deze van relatief
beperkte omvang zijn, in de heffing te betrekken.De leden van de VVD-fractie stelden dat de administratieve lasten vanwege
de voorgestelde Interimwet betaalbaarheidsheffing huurwoningen nog zullen
toenemen als de ondergrens van 25 woningen per verhuurder wordt verlaagd naar
10 woningen en vroegen wat hierover de mening is van de Minister van VROM.De administratieve lasten per jaar per verhuurder voor de groep verhuurders
met 10 tot 25 huurwoningen met een WOZ-waarde die niet hoger is dan de heffingsgrens
zullen relatief laag zijn (ca. € 100 tot € 150) omdat
de uit de voorgestelde betaalbaarheidsheffing huurwoningen resulterende administratieve
handelingen bij een dergelijk gering aantal woningen betrekkelijk beperkt
en weinig gecompliceerd zijn.Samenhang met voorstellen betreffende modernisering van
het huurbeleidDe leden van de fracties van het CDA, de VVD, GroenLinks en de SP gaven
alle aan dat ze het wetsvoorstel wilden bezien in samenhang met de wetsvoorstellen
van de regering inzake het huurprijsbeleid.Het wetsvoorstel ontleent zijn redelijkheid niet in overwegende mate aan
de modernisering van het huurbeleid, het huurtoeslagbeleid, noch aan het beleid
inzake woningbouw en herstructurering. Het beginsel dat het redelijk is van
verhuurders een bijdrage te vragen aan een stelsel dat ook waarborgen biedt
voor verhuurders zelf, wordt weliswaar onderstreept door een verdere verruiming
in het huurbeleid, maar behoudt ook zijn geldigheid als dergelijke maatregelen
in het huurbeleid niet op korte termijn in werking treden. Overigens gaat
de regering ervan uit dat de betreffende voorstellen inzake het huurprijsbeleid
uw Kamer op korte termijn zullen bereiken.Los van vorenstaande zij opgemerkt dat er in juridische zin geen koppeling
tussen beide wetsvoorstellen bestaat.De regering meent dat er daarmee geen goede gronden zijn om te wachten
met de behandeling van dit wetsvoorstel.Toekomstscenario’sDe leden van de PvdA-fractie wilden weten in welke richting de regering
denkt voor mei 2007 met andere oplossingen te komen, zoals verzocht in de
motie Hofstra (Kamerstukken II 2005/06, 30 410, nr. 29). Ook de
leden van de fractie van GroenLinks informeerden naar mogelijke alternatieve
scenario’s die mogelijk in 2010 operationeel kunnen worden.De motie Hofstra roept de regering op per mei 2007 een eerste perspectief
te bieden op alternatieven die voor 1 januari 2008 aan de Tweede Kamer
moeten worden voorgelegd. Voorts regelt het onderhavige wetsvoorstel dat per
1 januari 2010 een alternatief stelsel in werking zou moeten treden.
Deze termijnen maken het voor het huidige kabinet niet noodzakelijk dat reeds
nu de gevraagde perspectieven of scenario’s worden geschetst, zo deze
reeds zouden bestaan.De leden van de VVD-fractie en de leden van de fracties van SGP en ChristenUnie
vroegen om een reactie op de vrees van de organisaties van commerciële
verhuurders dat in de toekomst verdere bezuinigingen zullen worden afgewenteld
op verhuurders door een hoger tarief in de voorgestelde betaalbaarheidsheffing
huurwoningen.In het wetsvoorstel is voor een reeks van vier jaren een vooraf geraamde
opbrengst opgenomen. Daarmee kent de voorgestelde Interimwet betaalbaarheidsheffing
huurwoningen geen open einde, behoudens de bepaling dat als alle gemiddelde
huurstijging van aan huurtoeslagontvangers verhuurde huurwoningen meer dan
2%-punt hoger is dan in het wetsvoorstel is geraamd, het heffingsbedrag
voor het eerstvolgende heffingsjaar zal worden verhoogd. Buiten deze omstandigheid
kunnen de heffingsbedragen zoals in het wetsvoorstel opgenomen slechts worden
gewijzigd door een wetswijziging, die door het parlement zal
moeten worden aanvaard.HuurquoteDe leden van de fractie van GroenLinks verzochten aan te geven of de regering
een gemiddelde huurquotestijging van 20 naar 26 procent, die volgens het rapport «Uitgerekend
wonen» Sociaal en Cultureel Planbureau zou optreden indien de huurprijzen
marktconform worden, acceptabel vindt, en welke instrumenten ter beschikking
staan deze tendens te keren.Dit wetsvoorstel heeft geen directe invloed op de huurquotes van huurders.
Daarvoor zijn de inkomensposities en de huurprijzen bepalend. Voor de ontwikkeling
van de huurprijzen zijn de voorstellen inzake de modernisering van het huurbeleid
(Kamerstukken II 2005/06, 30 595, nrs. 2 en 3) van belang.Ook vroegen de leden van de fractie van GroenLinks of de regering inzicht
kan bieden in de ontwikkeling van de huurquote (na verrekening van de huurtoeslag)
van het laagste kwart van de Nederlandse huishoudinkomens vanaf de brutering.
23 Opgemerkt zij dat dit wetsvoorstel geen (directe) invloed heeft op de huurquotes
van huurders. In het kader van de voorstellen inzake de modernisering van
het huurbeleid zijn op 23 februari 2005 aan de Tweede Kamer onder andere
de volgende gegevens gemeld (Kamerstukken II 2004/05, 27 926, nr. 44). Netto micro-huurquote199419982002sociaal minimum tot huurtoeslaggrens23,3%25,7%24,4%huurtoeslaggrens21,2%24,0%22,3%Deze tabel, ontleend aan de themapublicatie «Betaalbaarheid van
het wonen» op basis van het Woningbehoefteonderzoek (oktober 2004) laat
zien dat voor de laagste inkomenscategorie de netto micro-huurquotes iets
zijn gestegen tussen 1994 en 2002. De gepresenteerde micro-huurquotes zijn
gemiddelden voor groepen van huurders. In individuele gevallen kunnen de micro-huurquotes
of de ontwikkelingen daarin hiervan afwijken.Actueler gegevens op basis van onderzoek zijn thans niet voorhanden.Ook vroegen de leden van de fractie van GroenLinks wat de regering een
acceptabele huurquote vindt voor lagere en middeninkomens en of een dergelijk
oordeel toetssteen zou moeten zijn voor het succes van haar interventies.Er zijn van rijkswege geen normen vastgelegd voor wat een acceptabele
huurquote is. Binnen de mogelijkheden van hun inkomen bepalen huurders zelf
welk deel daarvan zij aan hun huur willen besteden. Daartoe moeten er voor
de lagere inkomens, wier keuzemogelijkheden kleiner zijn, voldoende passende
huurwoningen beschikbaar zijn. De diverse inspanningen van het kabinet, zoals
het woningbouw- en herstructureringsbeleid alsook het huurprijsen huurtoeslagbeleid,
dragen daaraan bij.Noodzakelijkheid moderniseringDe leden van de GroenLinks fractie vroegen of het dynamiseren van de woningmarkt
niet op een minder riskante en controversiële manier bereikt kan worden,
bijvoorbeeld door de huur te baseren op een intelligenter waarderingssysteem,
waarin bijvoorbeeld voor de aantrekkelijkheid van de locatie
een grotere rol is weggelegd. Deze leden hadden een dergelijk systeem regionaal
ontwikkeld willen zien, binnen raamvoorwaarden, waarbij budgettering van de
huurtoeslag werd genoemd.Allereerst wordt opgemerkt dat dit wetsvoorstel geen wijzigingen aanbrengt
in het huurbeleid en een heffing beoogt op te leggen aan verhuurders, niet
aan huurders.Met de introductie van de WOZ in het woningwaarderingstelsel komt er meer
nadruk te liggen op de waardering van de locatie. Daarmee wordt ook aangesloten
op de consumentenvoorkeur op dit punt. Hoewel dit een eenduidig en transparant
landelijk systeem is, komen door ten dele gebruik te maken van de WOZ-waarde,
regionale verschillen ook tot uitdrukking.De leden van de fractie van GroenLinks vroegen waarom het huurbeleid niet
meer subjectgericht wordt vormgegeven en rekening houdt met het inkomen van
huurders, bijvoorbeeld in de vorm van een huurheffing bij huurders met een
hoger inkomen.Allereerst wordt opgemerkt dat dit wetsvoorstel geen wijzigingen aanbrengt
in het huurbeleid. De regering heeft nadrukkelijk gekozen voor een financiële
bijdrage van verhuurders aan de uitgaven voor de betaalbaarheid van het huren
die het Rijk maakt. Deze verhuurders hebben immers belang bij de inspanningen
van het Rijk gericht op een stabiele huurwoningmarkt.Overigens wordt in de voorstellen inzake de modernisering van het huurbeleid
op onderdelen rekening gehouden met het inkomen van huurders. In die voorstellen
zijn voor huishoudens die in aanmerking komen voor de huurtoeslag specifieke
huurregimes opgenomen.HerstructureringDe leden van de fractie van GroenLinks informeerden welke betekenis het
wetsvoorstel in relatie tot een verruimd huurbeleid kan hebben voor de aanpak
van herstructureringswijken. De stagnatie van die aanpak is volgens deze leden
een van de grootste problemen van de woningmarkt. Zij vroegen dit te illustreren
aan de hand van de herstructureringsopgave van de Westelijke Tuinsteden te
Amsterdam.Dit wetsvoorstel heeft als zodanig geen substantieel effect op de aanpak
van herstructureringswijken en dat geldt ook voor de relatie tussen dit wetsvoorstel
en de voorstellen met betrekking tot het huurbeleid. Dit wetsvoorstel heeft
wel een effect op de financiële positie van verhuurders, waaronder woningcorporaties.
De financiële positie van woningcorporaties is in principe relevant voor
de herstructurering, met name voor wat betreft de investeringscapaciteit.
De financiële positie van de woningcorporaties is evenwel zo robuust
dat de voorgestelde betaalbaarheidsheffing huurwoningen bedoelde investeringscapaciteit
niet substantieel vermindert. Zoals hiervoor reeds aangegeven zal de vermindering
van de financiële mogelijkheden van de woningcorporaties ten laste gaan
van de zogeheten overmaat.De aanpak in de Westelijke Tuinsteden te Amsterdam is onderdeel van de
onderhandelingen over de beleidsovereenkomst die woningcorporaties, stadsdelen
en gemeente Amsterdam met elkaar willen sluiten. Die beleidsovereenkomst moet
afspraken gaan omvatten over de herstructurering en nieuwbouw, maar ook over
grondprijzen en de verkoop van huurwoningen. Voor de financiering van de opgave
zijn eerst en vooral de mogelijkheden tot verkoop van huurwoningen van belang.
Die verkoop van huurwoningen is overigens ook wenselijk met oog op meer keuzemogelijkheden
en differentiatie in aanbod in de stad. De situatie in de Westelijke
Tuinsteden zal naar verwachting niet afwijken van de verwachting dat de aanpak
van de herstructurering niet wordt beïnvloed door dit wetsvoorstel.De leden van GroenLinks vroegen de Minister van VROM waarom de voorgestelde
betaalbaarheidsheffing huurwoningen niet gerelateerd is aan de onevenwichtige
vermogensvorming van woningcorporaties.Zoals in antwoord op een vraag van de leden van de VVD-fractie reeds is
opgemerkt, is de vermogenspositie van verhuurders geen element geweest in
de beslissing rond de vormgeving van de voorgestelde betaalbaarheidsheffing
huurwoningen. De vermogenspositie van een verhuurder wordt immers bepaald
door een veelheid van factoren. Er is enkel gekeken naar het belang dat verhuurders
in het algemeen hebben bij de inspanningen van de rijksoverheid met betrekking
tot de stabiele markt voor betaalbare huurwoningen. Daarbij is gekozen voor
een eenvoudige en objectieve heffingssystematiek op basis van de WOZ-waarde
van woningen maar is aan de corporatiesector tevens de mogelijkheid geboden
om via een algemeen verbindend verklaring tot een herverdeling nadien van
de lasten te komen op basis van bijvoorbeeld vermogen.EuropaDe leden van de PvdA-fractie vroegen een reactie van de regering op het
standpunt van advocaat Van der Wal, verwoord in zijn brief van 11 september
2006 aan de leden van de Eerste Kamer. De heer Van der Wal stelt in die brief
dat de voorgestelde Interimwet betaalbaarheidsheffing huurwoningen niet kan
worden uitgevoerd voordat deze is aangemeld bij en goedgekeurd door de Europese
Commissie.Ingevolge artikel 88, derde lid, van het Verdrag tot oprichting van de
Europese Gemeenschap (hierna: EG-Verdrag) dient de Europese Commissie (hierna:
de Commissie) van elk voornemen tot invoering of wijziging van steunmaatregel
tijdig op de hoogte te worden gebracht, teneinde haar opmerkingen te kunnen
maken. De betrokken lidstaat kan de voorgenomen (steun)maatregel niet tot
uitvoering brengen voordat de Commissie een eindbeslissing heeft genomen (zogenoemde «standstill-verplichting»).
Deze aanmeldingsprocedure komt echter eerst in zicht als sprake is van mogelijke
(onverenigbare) staatssteun. Indien duidelijk is dat de betreffende maatregel
niet aangemerkt wordt als staatssteun in de zin van artikel 87, eerste lid,
van het EG-Verdrag, hoeft de maatregel niet aangemeld te worden.De regering is van mening dat de voorgestelde Interimwet betaalbaarheidsheffing
huurwoningen geen staatssteun behelst en derhalve niet ingevolge artikel 88,
derde lid, van het EG-Verdrag, bij de Commissie hoeft te worden aangemeld.
Artikel 87, eerste lid, van het EG-Verdrag bepaalt «Behoudens de afwijkingen
waarin dit Verdrag voorziet, zijn steunmaatregelen van de Staten of in welke
vorm ook met staatsmiddelen bekostigd, die de mededinging door begunstiging
van bepaalde ondernemingen of producties vervalsen of dreigen te vervalsen,
onverenigbaar met de gemeenschappelijke markt, voor zover deze steun het handelsverkeer
tussen de lidstaten ongunstig beïnvloedt».Slechts als aan alle voorwaarden van artikel 87, eerste lid, van het EG-Verdrag
is voldaan, moet de betreffende maatregel gekwalificeerd worden als (meldingsplichtige)
staatssteun. In het geval van de voorgestelde Interimwet betaalbaarheidsheffing
huurwoningen wordt in ieder geval niet voldaan aan één voorwaarde,
namelijk dat er sprake moet zijn van verlening van een voordeel
aan ondernemingen, welk voordeel niet verstrekt zou worden onder de voorwaarden
van normaal economisch handelen.Volgens vaste rechtspraak van het Hof van Justitie van de Europese Gemeenschappen
vallen heffingen niet binnen de werkingssfeer van de bepalingen van het EG-Verdrag
betreffende staatssteun, tenzij zij de wijze van financiering van een steunmaatregel
vormen, zodat zij integrerend deel uitmaken van deze maatregel. Om een heffing
als een integrerend onderdeel van een steunmaatregel te kunnen aanmerken,
moet er krachtens de relevante nationale regeling een (volledig) dwingend
bestemmingsverband bestaan tussen de heffing en de steun, in die zin dat de
opbrengst van de heffing noodzakelijkerwijs voor de financiering van de steun
wordt bestemd, en een rechtstreekse invloed heeft op de omvang ervan en bijgevolg
op de beoordeling van de verenigbaarheid van deze steun met de gemeenschappelijke
markt (zie HvJ-EG van 7 september 2006, C-526/04, «Labaratoires
Boiron SA»; HvJ-EG van 15 juni 2006, C-393/04 en C-41/05, «Air
Liquide Industries Belgium SA»; HvJ-EG van 27 oktober 2005, C-266/04
t/m C-270/04, C-276/04, C-321/04 en C-325/04, «Distribution Casino France
SAS e.a.»).Een heffing als de voorgestelde betaalbaarheidsheffing huurwoningen valt
dus slechts binnen de reikwijdte van het EG-Verdrag betreffende staatssteun
als wordt voldaan aan alle volgende criteria:a. de huurtoeslag moet worden aangemerkt als steunmaatregel in de zin
van artikel 87, eerste lid, van het EG-Verdrag, enb. krachtens nationale regelgeving bestaat er een dwingend bestemmingsverband
tussen de heffing en de steun, in die zin dat de opbrengst van de heffing
noodzakelijkerwijs voor de financiering van de steun wordt bestemd en een
rechtstreekse invloed heeft op de omvang ervan.Ad a. Huurtoeslag voldoet niet aan de eerste voorwaarde van staatssteun,
aangezien de huurtoeslag niet ten goede komt aan ondernemingen maar aan particulieren.Ad b. Onverminderd het feit dat huurtoeslag niet te kwalificeren is als
staatssteun, wordt de huurtoeslag slechts tijdelijk en deels gefinancierd
met de opbrengst van de betaalbaarheidsheffing huurwoningen en was het instrument
en het budget van de huurtoeslag al vastgesteld voorafgaand aan de invoering
van de voorgestelde betaalbaarheidsheffing huurwoningen. Zo bepaalt artikel
2, eerste lid, van de voorgestelde Interimwet betaalbaarheidsheffing huurwoningen
dat de voorgestelde betaalbaarheidsheffing huurwoningen wordt geheven in verband
met de betaalbaarheid van het wonen in het algemeen.Er is derhalve geen dwingend bestemmingsverband tussen de voorgestelde
betaalbaarheidsheffing huurwoningen en de huurtoeslag.De voorgestelde betaalbaarheidsheffing huurwoningen voldoet daarmee niet
aan de criteria voor (meldingsplichtige) staatssteun. Er is dan ook geen reden
om de voorgestelde Interimwet betaalbaarheidsheffing huurwoningen aan te melden
bij de Commissie.De leden van de fractie van GroenLinks informeerden of er in andere lidstaten
van de Europese Unie een vergelijkbaar heffingsinstrument bestaat.Voorzover bekend bestaat er in andere lidstaten geen vergelijkbaar instrument.Ook vroegen de leden van de fractie van GroenLinks welke positie Nederland
inneemt in de Europese context als het gaat om de betaalbaarheid voor de laagste
inkomenscategorieën.Allereerst zij opgemerkt dat onderhavig wetsvoorstel geen (directe) betekenis
heeft voor de huurquoten van huurders. Daarvoor zijn de inkomensposities en
de huurprijzen bepalend. Overigens ligt de zogeheten macro-woonquote, waarin
de woonconsumptie wordt uitgedrukt als percentage van de totale huishoudconsumptie,
in Nederland iets onder het Europese gemiddelde. Daarbij steekt de kwaliteit
van de Nederlandse woningvoorraad er in Europees verband sterk bovenuit en
zijn op microniveau de woonlasten evenwichtiger verdeeld over de verschillende
inkomensgroepen dan in vergelijkbare andere Europese landen (gegevens ontleend
aan Housing Statistics in the EU 2004, zoals opgenomen in «Ruimte geven,
bescherming bieden», een visie op de woningmarkt (Kamerstukken II 2005/06,
30 607, nr. 1)).VerzelfstandigingDe leden van de fractie van GroenLinks stelden dat met de voorgestelde
betaalbaarheidsheffing huurwoningen weer een band wordt gecreëerd tussen
nationale overheid en sociale huursector terwijl het beleid sinds de brutering
is gericht op het idee dat de corporaties «los» van de overheid
zouden moeten komen te staan. Zij vroegen of de regering met dit wetsvoorstel
terugkomt van het eerdere uitgangspunt van een «losser» verband
en tevens hoe dit wetsvoorstel past in het overheidsbeleid dat gekenmerkt
wordt door het ruimte laten en creëren voor maatschappelijke ondernemingen.Met de voorgestelde betaalbaarheidsheffing huurwoningen wordt geenszins
getracht de band tussen woningcorporaties en overheid opnieuw te versterken.
De voorgestelde betaalbaarheidsheffing huurwoningen geldt niet alleen voor
woningcorporaties maar voor alle verhuurders die aan de voorwaarden voldoen.
Groot verschil met de subsidiebanden tussen Rijk en woningcorporaties voor
de brutering is bovendien dat aan de verstrekking van de subsidie allerlei
voorwaarden waren gekoppeld die in sterke mate sturend werkten op het gedrag
van een woningcorporatie. Dat is op geen enkele wijze vergelijkbaar met de
voorgestelde Interimwet betaalbaarheidsheffing huurwoningen waarbij slechts
een bepaald bedrag wordt geheven van een verhuurder zonder bijkomende voorwaarden
of andere gedragssturende elementen.Open einde regelingDe leden van de fractie van de PvdA vroegen of een groter beroep op de
huurtoeslag leidt tot een hogere bijdrage en of die verhoging kan plaatsvinden
door een eenvoudige administratieve aanpassing.Zoals hiervoor al is opgemerkt in antwoord op vragen van de leden van
de VVD-fractie is er geen automatische koppeling tussen een stijging van de
huurtoeslaguitgaven en de voor enig heffingsjaar geraamde opbrengst van de
voorgestelde betaalbaarheidsheffing huurwoningen. De enige koppeling in de
voorgestelde Interimwet betaalbaarheidsheffing huurwoningen betreft de koppeling
van de vereiste bijdrage aan de stijging van de huurprijzen van de aan huurtoeslagontvangers
verhuurde huurwoningen. Indien die huurprijzen meer dan 2%-punt harder
stijgen dan in dit wetsvoorstel is aangenomen wordt op grond van artikel 6
van het wetsvoorstel het effect daarna doorberekend in de voor het eerstvolgende
heffingsjaar. Iedere andere ontwikkeling, of het nu de gemiddelde WOZwaarde
of het effect van de inkomensontwikkeling op de huurtoeslaguitgaven
betreft, kan slechts na een wetswijziging van invloed zijn op de geraamde
opbrengst.De leden van de PvdA-fractie vroegen of het aantal woningen waarover de
voorgestelde betaalbaarheidsheffing huurwoningen wordt berekend nog kan dalen
als gevolg van een toename van de WOZ-waarde in de komende jaren en daarmee
een groter aantal geliberaliseerde woningen of indien woningcorporaties een
groter aandeel van hun woningen verkopen.De voorgestelde betaalbaarheidsheffing huurwoningen kent voor ieder van
de heffingsj aren een vastgestelde opbrengst. Die opbrengst wordt via de berekening
van het tarief omgeslagen over alle huurwoningen met een WOZ-waarde die niet
hoger is dan de heffingsgrens waarvan een heffingsplichtige verhuurder het
genot heeft. Indien de WOZwaarde van een huurwoning tot boven de heffingsgrens
stijgt, valt die woning niet langer onder de voorgestelde betaalbaarheidsheffing
huurwoningen. Hetzelfde geldt voor een huurwoning die wordt verkocht aan een
eigenaar-bewoner – en dus niet langer verhuurd wordt – of wordt
verkocht aan een verhuurder met minder dan 25 huurwoningen met een WOZ-waarde
die niet hoger is dan de heffingsgrens.Als het aantal huurwoningen met een WOZ-waarde die niet hoger is dan de
heffingsgrens (waarvan een natuurlijk of rechtspersoon het genot heeft, die
van 25 of meer van dergelijke huurwoningen het genot heeft) afneemt, wordt
de bijdrage per «overblijvende» huurwoning hoger aangezien de
vastgestelde opbrengst over minder woningen moet worden verdeeld. Ook de sloop
van bestaande huurwoningen met een WOZ-waarde die niet hoger is dan de heffingsgrens
of de bouw van nieuwe huurwoningen met een WOZ-waarde die niet hoger is dan
de heffingsgrens heeft een effect op de verdeling van de geraamde opbrengst
over de huurwoningen met een WOZ-waarde die niet hoger is dan de heffingsgrens.
Het ligt op dit moment niet in de rede te veronderstellen dat de hiervoor
bedoelde ontwikkelingen zich in een zodanige mate zullen voordoen dat de voorgestelde
betaalbaarheidsheffing huurwoningen per woning aanzienlijk zal stijgen of
afnemen.Langdurige proceduresDe leden van de SP-fractie vroegen of de Minister van VROM beseft dat
bij het bezwaar maken tegen een huurprijs de toetsing van de WOZ-waarde van
essentieel belang is. De leden vroegen tevens of de Minister weet dat de rechtsgang
van de inspecteur der gemeentebelasting, het beroep bij de rechtbank, hoger
beroep bij het Gerechtshof en ten slotte cassatie bij de Hoger Raad jaren
kan duren, en dat al die tijd de exacte huurprijs ongewis blijft.Voor het antwoord op deze vraag verwijs ik naar het antwoord op een hiermee
samenhangende vraag van de SP-fractie onder «Doel en rechtsgrond van
de betaalbaarheidsheffing».De Minister van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer,P. Winsemius 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-20062007-30410-D.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl