De situatie in voormalig Joegoslavië; Verslag algemeen overleg op 6 september 2001 over vredesoperaties
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-08 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 22181, nr. 345

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

27-09-2001

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2001-2002

22181 nr. 345

25-09-2001

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamVragen en opmerkingen uit de commissieAntwoord van de ministerOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 22181Toon alle publicaties in het hoofddossier
Kamerdossier 28000-XToon alle publicaties in dit dossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 39 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
22 181De situatie in voormalig Joegoslavië28 000 XVaststelling van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van
het Ministerie van Defensie (X) voor het jaar 2002nr. 345VERSLAG VAN EEN ALGEMEEN OVERLEGVastgesteld 25 september 2001De vaste commissie voor Defensie1 heeft op
6 september 2001 overleg gevoerd met minister De Grave van Defensie over vredesoperaties, waarbij de volgende brieven waren betrokken:– de brief van de minister van Defensie
d.d. 11 mei 2001 ten geleide van het evaluatieverslag van de Nederlandse militaire
bijdrage aan KFOR (22 181, nr. 331);– de brief van de minister van Defensie
d.d. 17 mei 2001 ten geleide van de tussentijdse evaluatie van de vredesoperaties
SFOR, UNFICYP en ECMM (Def-01-87);– de brief van de minister van Defensie
d.d. 13 maart 2001 inzake de organisatie en de samenstelling van de peace-enforcing
brigade en de daarbij horende lijst van vragen en antwoorden d.d. 29 mei
2001 (27 400-X, nrs. 35 en 41).Van dit overleg brengt de commissie bijgaand beknopt verslag uit. Vragen en opmerkingen uit de commissieMevrouw Van Ardenne-van der Hoeven (CDA) spreekt
allereerst haar complimenten uit voor de heldere voorliggende verslaglegging
en de systematische aanpak via de elementen van het Toetsingskader. De aanbevelingen
van de Algemene Rekenkamer (ARK) over financieel inzicht in vredesoperaties
zijn, naar het zich nu laat aanzien, ter harte genomen door het ministerie
van Defensie, in die zin dat men dit keer wel binnen de begroting is gebleven.
Nog niet duidelijk is evenwel of de aanbevelingen van de ARK inzake de inzichtelijkheid
van de integrale kosten, de tariefsberekeningen van de verschillende krijgsmachtdelen
en de centrale sturing daarop zijn opgevolgd. Kan de minister die duidelijkheid
alsnog verschaffen? In hoeverre zijn bovendien de claims bij de VN tijdig
ingediend en vergoed en is er al iets te melden over de afwikkeling van death
and disability claims?De keuze van Nederland om uitsluitend artillerie en genisten voor de Kosovo
Implementation Force (KFOR) beschikbaar te stellen, wordt niet gemotiveerd.
Gelet op de opgedane ervaringen waar het gaat om de invulling van de eenheden
en het toegerust zijn op de taken ter plaatse, rijst de vraag of, terugkijkend,
dezelfde keuze zou zijn gemaakt en, zo ja, waarom. Voor het leveren van vuursteuncapaciteit
ten behoeve van de Multinationale Brigade Zuid (MNB-S) is deze
optie logisch, maar voor het verlenen van humanitaire hulp niet.Mevrouw Van Ardenne spreekt waardering uit voor de openheid waar het gaat
om de rapportage over de aanpassingsproblemen, maar belangrijker is de vraag
hoe die in de toekomst te voorkomen. Worden alle eenheden inmiddels permanent
getraind op flexibele inzet? Ten tijde van de rotatie KFOR-2 waarbij extra
pantserinfanterievoertuigen en infanteriecapaciteit zijn toegevoegd, is duidelijk
naar voren gekomen dat de registratie van meegenomen materieel onvoldoende
was. Wat zijn hieruit de lessons learned? Wat schortte er precies aan de samenwerking
met de Duitsers?Hoewel lof op z'n plaats is voor de Nederlandse wijze van optreden en
het hanteren van de rules of engagement blijkt dat die rules niet voor alle
nationaliteiten dezelfde zijn, met alle kans op verwarring van dien. Uniformiteit
op dit punt is van groot belang binnen een NAVO-operatie.Kwesties zoals rond Canuba Hill waarbij de aanwezigheid van asbest werd
vermoed, dat achteraf helemaal geen asbest bleek te zijn, zijn op zichzelf
niet altijd te voorkomen, maar gerealiseerd moet wel worden dat in dit geval
veel overbodig werk is verricht, hetgeen met name onder de militairen op de
compound tot veel irritatie heeft geleid.De activiteiten op het gebied van de civil and military co-operation (CIMIC)
verdienen waardering. Wel blijkt dat de rol van de UNHCR bij hulpverlening
niet als optimaal wordt ervaren. Is het niet verstandig om voortaan bij NAVO-operaties
de coördinatie terzake bij de NAVO zelf te leggen, aangezien men daar
over de meeste expertise beschikt zodat datgene wat gedaan moet worden effectief
en efficiënt gebeurt?Vervolgens vraagt mevrouw Van Ardenne aandacht voor gedrag en discipline
van militairen binnen en buiten de compound. Gerefereerd kan in dit verband
worden aan berichten in de media over UNMEE/Cambodja waar het gaat om de betrokkenheid
van vredesmilitairen bij prostitutie en vrouwenhandel. Volgens een recent
onderzoeksrapport van de Zweedse stichting Kvinna till Kvinna zou in de voorbereiding
van militairen op de KFOR-missie geen enkele aandacht aan deze eventualiteiten
zijn besteed en ontbreekt wat dat betreft een code of conduct. Klopt die informatie
en geldt die ook voor de andere missies? Is de minister het ermee eens dat
nadere maatregelen op dit punt noodzakelijk zijn?Uit de verslaglegging over de Stabilisation Force in Bosnië (SFOR)
blijkt sprake te zijn van een forse uitzenddruk, die voor een belangrijk deel
terug kan slaan op de motivatie van militairen. Overigens heeft mevrouw Van
Ardenne uit de bezoeken die de vaste commissie voor Defensie ter plaatse heeft
afgelegd niet de indruk gekregen dat het daar schort aan motivatie. Integendeel,
men is zeer gemotiveerd op de werkplaats bezig. Hetzelfde geldt overigens
voor degenen die uitgezonden zijn in het kader van de United Nations Mission
in Cyprus (UNFICYP). Wel is haar ter ore gekomen dat ten aanzien van de in
Cyprus aanwezige Nederlandse pantserinfanterie-eenheid men ten aanzien van
de geoefendheid een halfjaar achterloopt doordat men een halfjaar is uitgezonden.
Hoe kan bij dergelijke operaties de geoefendheid van de eenheden op peil worden
gehouden?Met betrekking tot de European Community Monitoring Mission (ECMM) kan
de vraag gesteld worden wat hiervan nog de meerwaarde is daar men in het gebied
van de Balkan zo sterk militair bezig is en men reeds zoveel informatie en
inlichtingen kan overdragen. Wordt niet te veel langs elkaar heen gewerkt?
Ten slotte vraagt zij om meer duidelijkheid over de rechtspositie van Nederlandse
militairen die worden uitgezonden in het kader van ECMM.Bij de heer Blaauw (VVD) wekt de in het evaluatieverslag
van de Nederlandse militaire bijdrage aan KFOR opgenomen zinsnede dat de NAVO
al in juni 1998 was begonnen met het plannen van een eventuele inzet van grondtroepen
in Kosovo enige verwondering, juist daar tezelfdertijd door de
Nederlandse ministers van Defensie en van Buitenlandse Zaken tijdens diverse
overleggen met de Kamer hard is ontkend dat er sprake zou zijn van dergelijke
voorbereidingen. Wat is de reden geweest van die ontkenning?Voor het uitoefenen van de gebiedsverantwoordelijkheid en de vuursteuntaak
in het kader van de MNB-S was gedurende de uitzending van KFOR-1 de Afdeling
Rijdende Artillerie verantwoordelijk, hetgeen gelet op de aanwezigheid van
Nederlandse artilleristen in Macedonië als onderdeel van de Extraction
Force ook wel in de lijn lag. Moet de keuze om bij de rotatie KFOR-2 wederom
artilleristen in te zetten zodanig beschouwd worden dat voortaan dieper ingezet
zal worden op de gedachtegang dat alle eenheden, welke hoofdtaak ze ook hebben,
een vredesoperatie moeten kunnen uitvoeren die veelal een infanteriekarakter
heeft?Met betrekking tot de inzet van het Geniehulpbataljon in Kosovo is tijdens
het bezoek van de vaste commissie voor Defensie aldaar gebleken dat uit maar
liefst 22 eenheden militairen zijn geplukt om dat bataljon tijdig operationeel
te krijgen. Is dat een aanpak die ook bij toekomstige operaties te verwachten
is? Worden hierdoor de eenheden waaraan mensen worden onttrokken niet onevenredig
getroffen in hun formatie die nodig is om hun specifieke taken te vervullen?Waar bij de operaties KFOR en SFOR tezamen sprake is van een inzet van
ruim 60 000 manschappen rijst de vraag hoe dat zich gaat verhouden met
de beschikbaarheid in 2003 van 60 000 militairen in het kader van het
Europees veiligheids- en defensiebeleid. Op welke manier denkt men dit operationeel,
zeker qua beschikbaarheid, te runnen?Verder is de heer Blaauw benieuwd te vernemen wanneer de evaluatie van
de Koninklijke landmacht inzake personeel en bedrijfsvoering is te verwachten
en of deze de Kamer dan ook zal worden voorgelegd. Klaarblijkelijk is wat
betreft de inzet van civiele politie in het kader van KFOR niets geleerd van
de ervaringen in Bosnië, aangezien ook in Kosovo sprake is geweest van
een tekort aan politiemedewerkers. Wordt er in NAVO-verband aan gewerkt om
dat in de toekomst te voorkomen?In het evaluatieverslag over KFOR wordt gesproken over overdracht van
arrestanten aan de United Nations Mission in Kosovo (UNMIK) zonder dat echter
duidelijk wordt wat er vervolgens met hen is gebeurd.De heer Blaauw sluit zich vervolgens aan bij de vragen van mevrouw Van
Ardenne over de registratie van materieel bij uitzendingen en over de effectiviteit
van ECMM en het voorkomen van overlap.Uit het evaluatieverslag inzake SFOR komt naar voren dat een algemene
interesse van vluchtelingen voor terugkeer naar minderheidsgebieden of oorspronkelijke
woonplaats aan het verminderen is. Moet hieruit opgemaakt worden dat er sprake
is van een sluipende ethnic cleansing?De heer Van den Doel (VVD) ziet de Nederlandse
bijdrage aan UNFICYP als een voorbeeld van een missie waarbij een niet-infanterie
eenheid ingezet wordt ten behoeve van algemene vredestaken die veelal een
infanteriekarakter hebben. Op zichzelf is dit een goed concept waarbij efficiënt
gebruikgemaakt wordt van eenheden waarover de krijgsmacht beschikt. Keerzijde
ervan is wel dat men eigenlijk een jaar lang de eigen hoofdtaak niet uitvoert.
Zeker waar het gaat om schaarse eenheden kan dat leiden tot een verlies aan
kwaliteit en minder beschikbaarheid. In hoeverre wordt het beleid daarop afgesteld
en worden er ook regelmatig retentieonderzoeken gedaan om na te gaan wat het
niveau is van de desbetreffende eenheden?Bij de evaluatie van de verschillende vredesoperaties is vooral van belang
de vraag welke lessen kunnen worden getrokken voor toekomstig beleid. In de
voorliggende verslagen ontbreekt evenwel een duidelijk inzicht op welke punten
bijstelling van beleid nodig is. Kan bovendien worden aangegeven hoe de voortgang
wordt bewaakt, ook door de Chef Defensie staf (CDS), in de zin
dat de lessons learned ook in de praktijk worden gebracht?Het heeft de heer Van den Doel zeer verbaasd in het evaluatieverslag KFOR
te hebben moeten lezen dat pas bij de rotatie KFOR-2 de CDS gaandeweg een
coördinerende rol heeft gekregen in de nationale planning. Het moet volstrekt
helder zijn dat de CDS in de voorbereiding, de aansturing en de afwikkeling
van vredesmissies een centrale rol heeft.In zijn algemeenheid blijkt uit de verslaglegging over de verschillende
vredesoperaties dat er sprake is van een hoog materieelslijtage en veel uitval
van materieel. Wat zijn de consequenties hiervan voor het huidige materieel-
en aanschaffingsbeleid?Uit de brief van de minister d.d. 13 maart 2001 over de peace-enforcing
brigade komt naar voren dat voor het daadwerkelijk uitsturen van één
brigade feitelijk twee brigades nodig zijn. Gaat dit niet ten koste van de
uitvoering van bepaalde andere taken? Ook bij het uitgangspunt dat zo'n brigade
een jaar lang haar taak moet uitvoeren zonder enige aanvulling of aflossing
plaatst de heer Van den Doel vraagtekens gezien de ervaringen met vredesoperaties
tot nu toe. Hij pleit dan ook voor een wat meer structurele benadering van
de voortzettingscapaciteit.De heer Harrewijn (GroenLinks) acht het een
grote stap vooruit dat tussentijds wordt geëvalueerd over voortgaande
operaties, zodat tijdig ingespeeld kan worden op bepaalde ontwikkelingen en
uitvoeringservaringen. Overigens is hij van mening dat in de voorliggende
evaluatieverslagen geen goede vergelijking is gemaakt tussen doelen en prestaties
en dat de problemen nog te globaal worden geduid en te weinig worden vergezeld
van achtergrondinformatie. Bovendien bevatten de verslagen nog te weinig kwantitatieve
gegevens, bijvoorbeeld over de inzet van materieel in Kosovo, en wordt er
te beperkt ingegaan op het vervolg dat zal worden gegeven aan de lessons learned.Doordat in het kader van KFOR troepen uit verschillende landen, waaronder
Nederland, overgeswitcht zijn vanuit de Extraction Force rijst de vraag of
er op dat moment wel sprake was van de juiste troepen en de juiste middelen,
aangezien KFOR een andere taakinvulling had. In het geval van Nederland zijn
de Gele Rijders naar Kosovo verplaatst, hetgeen op zichzelf uit pragmatisch
oogpunt te billijken valt, maar de vraag is wel of het voor hun taakuitvoering
in Kosovo wel nodig is geweest om kanonnen mee te nemen.Ook de heer Harrewijn plaatst vraagtekens bij de noodzaak van het voortzetten
van ECMM. Kan de minister aangeven wat nog precies de meerwaarde van deze
missie is?Met betrekking tot SFOR was het uiteindelijke doel om het Nederlandse
contingent te concentreren op de locaties Bugojno en Novi Travnik en dit gepaard
te laten gaan met een verdere reductie van de eenheden. In hoeverre is dat
laatste uiteindelijk gebeurd?De Nederlandse deelname aan UNFICYP wordt in juni 2001 naar het oordeel
van de heer Harrewijn terecht beëindigd, aangezien deze operatie toch
enigszins als het stiefkindje van de vredesoperaties tot nu toe kan worden
gezien. Opvallend is overigens wel dat in het evaluatieverslag weinig aandacht
wordt besteed aan het aspect van lessons learned, bijvoorbeeld waar het gaat
om de ervaringen met de samenwerking in VN-verband.De missiegerichte opleidingen zijn vaak nog te eenzijdig geënt gebleken
op de groenoperatie in Bosnië. Wat wordt er inmiddels gedaan om die opleidingen
zodanig in te richten dat aandacht wordt besteed aan missies van verschillende
aard?Een doorlopend probleem bij uitzendingen is de vulling van de desbetreffende
eenheden. Juist waar het bij vredesmissies gaat om een uiterst belangrijke
taak dient ervoor gezorgd te worden dat de eenheden die op het punt staan
om te worden uitgezonden, optimaal gevuld zijn. Uit de evaluatieverslagen blijkt verder dat een adequaat tracking- en
tracingsysteem hard nodig is. Tevens zou gestreefd moeten worden naar de opzet
van wat verfijndere mechanismen voor materieelkeuzen.Tijdens haar bezoek in 2000 aan de Nederlandse SFOR-troepen in Bosnië
is de vaste commissie voor Defensie gebleken van interne spanningen onder
de manschappen waar het ging om de discipline, waarover in het evaluatieverslag
SFOR 2000 evenwel niets is terug te vinden. Is de minister bereid de Kamer
hierover alsnog te informeren?Ten slotte zou de heer Harrewijn nog graag vernemen wat precies de Nederlandse
rol is ten aanzien van missies aangaande opsporing van oorlogsmisdaden.Mevrouw Van 't Riet (D66) vraagt allereerst
naar de oorzaak van het feit dat de evaluatieverslagen over SFOR en KFOR nogal
verschillend van karakter zijn wat betreft de wijze van informatievoorziening.
Is die er soms in gelegen dat de KFOR-operatie inmiddels is afgerond en de
SFOR-operatie nog gaande is?In de voorliggende stukken ontbreekt vooralsnog inzicht in de integrale
kosten. Wat is hiervan de reden en kan dat inzicht alsnog worden verstrekt?Uit het desbetreffende evaluatieverslag kan geconcludeerd worden dat de
Nederlandse bijdrage aan KFOR succesvol is geweest, in de zin dat voldaan
is aan de taakopdracht. Mede gelet op haar indrukken opgedaan tijdens het
bezoek van de vaste commissie voor Defensie aan Kosovo heeft mevrouw Van 't Riet
in tegenstelling tot mevrouw Van Ardenne absoluut niet ervaren dat de samenwerking
met de Duitsers slecht was. Hoewel er in het begin wat kinderziektes waren,
is de samenwerking vervolgens heel goed verlopen.De paragraaf in het KFOR-evaluatieverslag over de rol van de Koninklijke
marechaussee is qua informatievoorziening nogal mager. Zo wordt niet nader
ingegaan op de spanningen die zijn ontstaan vanwege het feit dat de brigade
geen relatie had met KFOR, waardoor geen assistentie kon worden verleend aan
KFOR of UNMIK. Ook de zinsnede dat de VN-autoriteit meermalen om assistentie
heeft verzocht verdient nadere toelichting. Kan bovendien nader worden ingegaan
op de status van het personeel?Tijdens de KFOR-operatie is het verkeer ter plekke als een van de grootste
risicofactoren naar voren gekomen. Het verdient dan ook aanbeveling om het
verkeersaspect ook bij toekomstige vredesoperaties bijzonder punt van aandacht
te laten zijn.Uit de evaluatie is gebleken dat de voor KFOR aangegeven eenheden niet
volledig bezet waren en dat er aanvullend personeel moest komen. Tevens bleek
het programma niet soepel genoeg. Wat betreft de rol van de artillerie die
eigenlijk belast werd met infanterietaken sluit mevrouw Van 't Riet zich
aan bij de vragen terzake van mevrouw Van Ardenne en de heer Blaauw. Verder
krijgt zij graag een nadere toelichting op het feit dat door de korte voorbereidingstijd
van het Geniehulpbataljon de eenheidsvorming in het gedrang kwam.In zijn algemeenheid blijkt het bij de Nederlandse krijgsmacht niet eenvoudig
te zijn om functies in de eigen bedrijfsvoering vrij te maken voor een vredesmissie.
Er is sprake van een spanning tussen de reguliere bedrijfsvoering en de voorbereiding
op de uitzending, terwijl toch uitgangspunt moet zijn dat bij een vredesoperatie
personeel met prioriteit wordt afgestaan. De indruk bestaat nu dat Defensie
in plaats van haar eigenlijke taken uit te voeren, alleen maar wil oefenen
en vooral niet wil worden uitgezonden.Uit de evaluatie blijkt dat KFOR-1, zijnde het vervolg van de operatie
Allied Force, in haast is samengesteld en dat er wat dat betreft helemaal
geen vervolgscenario van de NAVO was. Wat is de reden geweest van het ontbreken
van dat scenario en waarom is het zo'n haastklus geweest? In november 1999 werd in opdracht van de commandant van KFOR een groot
gedeelte van de Afdeling Rijdende Artillerie verplaatst van Orahovac naar
Suva Reka. Een batterij bleef achter in Orahovac die vervolgens een belangrijke
rol heeft kunnen spelen in de acceptatie van de Russische eenheden door de
bevolking. Terugkijkend is naar het oordeel van mevrouw Van 't Riet de
conclusie gerechtvaardigd dat het beter was geweest dat de gehele Afdeling
Rijdende Artillerie in Orahovac was gebleven.De ervaringen tijdens de KFOR-operatie die zijn opgedaan met elkaar in
de weg lopende niet-gouvernementele organisaties leren dat hun rol bij toekomstige
vredesoperaties beter gecoördineerd moet worden.Ook mevrouw Van 't Riet pleit voor een betere registratie van in te zetten
materieel bij vredesoperaties.Zij deelt de conclusie in het desbetreffende evaluatieverslag dat de UNFICYP-missie
de mogelijkheid heeft geboden om jonge militairen op te leiden en ervaring
op te doen.Daarnaast vraagt zij de minister nader in te gaan op de redenen achter
de vertaalslag van ECMM naar EUMM en op het bestaansrecht en de toegevoegde
waarde van deze missie.Wat betreft SFOR ligt een belangrijke taak van de internationale gemeenschap
in de wederopbouw van de economie en de versterking van de democratie in het
gebied. Bosnië lag na de oorlog voor een groot deel in puin en nog steeds
gaat het met de economie heel erg slecht, terwijl ook de situatie rond de
verkiezingen zorgen baart. Nederland heeft geld beschikbaar gesteld in het
kader van het Stabiliteitspact. Hoeveel is er nog beschikbaar en komt er een
nieuwe impuls?Naar het oordeel van de heer Valk (PvdA) komt
uit de voorliggende evaluaties over het verloop van de verschillende vredesoperaties
het beeld naar voren dat over het algemeen de inzet van de uitgezonden militairen
behoorlijk was en is. Wel zou het, mede gelet op de ervaringen die zijn opgedaan
in het kader van UNFICYP, wellicht aanbeveling verdienen dat er overleg plaatsvindt
tussen de diverse landen om de regels met betrekking tot discipline te harmoniseren,
zeker waar er sprake is van gezamenlijk optreden.Verder is de heer Valk benieuwd te vernemen of de bevindingen tijdens
de diverse vredesoperaties hebben geleid tot wijzigingen in het Toetsingskader.Waar de hoofddoelstelling van KFOR is geweest om het Servische deel van
de bevolking te beschermen tegen het Albanese deel van de bevolking is het
enigszins ontmoedigend te moeten constateren hoe gering de vooruitgang in
Kosovo is wat betreft de verzoening tussen de bevolkingsdelen.De heer Valk sluit zich aan het bij de vragen van mevrouw Van Ardenne
over de Duits-Nederlandse samenwerking in het kader van KFOR en over de vermeende
aanwezigheid van asbest op de compound Canuba Hill.De laatste weken circuleren berichten over wapensmokkel en illegale grensoverschrijdingen
tussen Kosovo en Macedonië door UCK-strijders, die zo ze al worden aangehouden,
vervolgens na een of twee dagen worden vrijgelaten. Waar een van de belangrijkste
taken van KFOR is om Kosovo af te zekeren, rijst derhalve dan ook de vraag
of in dezen niet harder zou moeten worden opgetreden.Ten opzichte van Kosovo is de situatie in Bosnië relatief rustig,
hetgeen ook te maken heeft met goede ontwikkelingen in de regio, zoals het
verdwijnen van het Tudjman-regime in Kroatië en van het Milosevic-regime
in Servië. De kans op het uitbreken van een grootschalig conflict aldaar
is inmiddels zeer klein. De vraag is dan ook in hoeverre het nog nodig is
het huidige aantal van 22 000 SFOR-militairen op peil te houden. Juist
ook om de bevolkingsgroepen te stimuleren zelf hun verantwoordelijkheid
weer op te pakken, zou het toch mogelijk moeten zijn om op termijn dat aantal
enigszins terug te brengen.Vervolgens vraagt de heer Valk de minister in te gaan op de recente mededeling
van de SFOR-commandant over de verblijfplaats van Mladic en Karadzic. Deze
heeft namelijk gezegd dat hun verblijfplaats bekend is maar de locatie wilde
hij niet noemen. Dat laatste is natuurlijk logisch als SFOR op het punt zou
staan ze in te rekenen, teneinde geen slapende honden wakker te maken en repercussies
te voorkomen. Gezien echter de record van KFOR de laatste jaren waarbij deze
misdadigers onder de neus van SFOR vrij hebben kunnen rondlopen, is dat evenwel
niet aannemelijk. De vraag laat zich derhalve stellen waarom niet wereldkundig
gemaakt kan worden waar beide personen verblijven.Hoewel de UNFICYP-bijdrage van Nederland belangrijk is geweest, moet geconcludeerd
worden dat het intriest is dat de VN de vrede moet handhaven tussen in feite
twee NAVO-lidstaten. Bij de heer Valk gaat in toenemende mate de indruk postvatten
dat door de stilzwijgende aanwezigheid van de VN-missie op Cyprus er geen
enkele prikkel uitgaat richting de bevolkingsgroepen om zelf met elkaar in
gesprek te raken om de onderlinge spanningen weg te nemen. In dat verband
zou het wellicht aanbeveling verdienen om op een gegeven moment de UNFICYP-missie
geleidelijk te vervangen door waarnemers.Antwoord van de ministerDe minister is erkentelijk voor de mildheid
waarmee de woordvoerders hun opmerkingen over de voorliggende evaluatieverslagen
hebben gemaakt, maar hij haast zich met hen tevens te onderkennen dat er op
het punt van de evaluaties nog wel het nodige blijft te verbeteren. Zo neemt
hij graag de suggestie over om voortaan aan het eind van elk evaluatieverslag
een concrete paragraaf op te nemen over de lessons learned. Overigens is inmiddels
in voorbereiding een aanscherping van de instructie van de CDS, die het mogelijk
maakt dat deze de voortgang bewaakt ten aanzien van de vertaling van lessons
learned in concreet beleid.Voor een goed inzicht in de financiële verantwoording is het niet
alleen van belang om te weten of de kosten uiteindelijk binnen de raming zijn
gebleven maar ook of de oorspronkelijke raming goed is gebleken. Zoals eerder
toegezegd zal er bij volgende evaluaties naar gestreefd worden meer inzicht
te geven in de integrale kosten en feitelijke uitgaven. Er vindt op dat punt
ook nauwe afstemming met de ARK plaats. Op basis van de ervaringen die zijn
opgedaan met UNMEE is besloten dat standaard bij vredesoperaties voortaan
een controller aan de staf van de CDS wordt toegevoegd. Daarnaast zal overgegaan
worden tot de implementatie van een geautomatiseerd verantwoordingssysteem
op grond waarvan lopende de operaties relevante informatie kan worden gegeven
aan de CDS.De vraag van mevrouw Van Ardenne over de stand van zaken rond de VN-claims
zal schriftelijk worden beantwoord. Voorzover er sprake is van concrete verrekeningselementen
zullen deze in toekomstige evaluaties worden meegenomen.Met betrekking tot de keuze voor het inzetten van een artillerie-eenheid
ten behoeve van KFOR geeft de minister aan daarbij in belangrijke mate te
zijn afgegaan op het integrale, afgewogen en alomvattende advies van de CDS
dat mede tot stand is gekomen op basis van een afstemming in NAVO-verband
van aanbiedingen van landen, het zogenaamde force generation proces. Daarmee
heeft Nederland invulling gegeven aan een deel van de gevalideerde behoefte
voor KFOR. Daarnaast geldt dat, zoals ook in de Defensienota is verwoord,
de Nederlandse krijgsmacht zoveel als mogelijk flexibel dient te worden ingezet
bij vredesoperaties, in de zin dat eenheden naast de eigen taken
ook andere militaire taken kunnen verrichten.Het gegeven dat vredesoperaties vaak onder grote tijdsdruk moeten worden
voorbereid, laat onverlet dat, zoals ook uit de voorliggende evaluaties blijkt,
er nog het nodige te verbeteren valt op het punt van het materieelbeheer.
In dit kader zijn inmiddels twee sporen ingezet. Het eerste betreft de middellange
termijn, te weten het tracing- en trackingsysteem waarvan de voorbereidingen
met grote voortvarendheid ter hand zijn genomen en waarvoor Nederland additionele
middelen ter beschikking zal stellen. Het tweede spoor betreft de korte termijn
en behelst in belangrijke mate administratieve maatregelen om een beter inzicht
te krijgen in wat er is aan materieel en vooral in wat er van terugkomt. Desgevraagd
door mevrouw Van Ardenne zegt de minister toe de Kamer ten aanzien van beide
sporen nader schriftelijk te informeren. Overigens spreekt hij tegen dat achteraf
bij bepaalde vredesoperaties zou zijn gebleken dat er materieel zoek is geraakt
of dat de verblijfplaats van materieel niet meer achterhaald kon worden.Naar zijn waarneming is de samenwerking tussen Duitsland en Nederland
in KFOR-verband, na enige aanpassingen in het begin, operationeel gezien voorspoedig
verlopen. In zijn algemeenheid geldt overigens dat er cultuurverschillen of
verschillen in disciplinevoorschriften kunnen zijn tussen bepaalde landen
die zich dan zeker in de beginperiode van een vredesoperatie kunnen manifesteren.
Het vergt dan enige weken om wat dat betreft weer tot een goede onderlinge
afstemming te komen. De zogenaamde rules of engagement zijn vastgesteld door
de uitzendende internationale organisatie en zijn derhalve voor alle deelnemende
landen gelijk. Bij de uitvoering van die rules zijn bepaalde, op nationale
overwegingen gestoelde afwijkingen ervan mogelijk. De minister aarzelt bij
de suggestie om alle regels exact op elkaar af te stemmen en te harmoniseren,
aangezien dit aanleiding zou kunnen geven tot forse complicaties, onder andere
omdat er altijd sprake blijft van een bepaalde mate van nationale verantwoordelijkheid.
De vraag is dan ook of een geforceerde poging om alles tot in de kleinste
details af te stemmen, niet meer schade oproept dan dat die helpt.De betrokkenheid van vredesmilitairen bij prostitutie en vrouwenhandel
is een punt dat bij de minister zeer hoog op de agenda staat en dat hij elke
keer heel nadrukkelijk aan de orde stelt bij voorbereidingen van missies.
Het Nederlandse beleid terzake komt erop neer dat een dergelijke betrokkenheid
op geen enkele wijze is toegestaan. Overigens zijn er tot nu toe ook geen
aanwijzingen over zo'n betrokkenheid van Nederlandse vredesmilitairen. De
suggestie van mevrouw Van Ardenne over het invoeren van een code of conduct
in NAVO- en wellicht ook VN-verband is naar het oordeel van de minister het
overdenken meer dan waard en zal door hem tevens bij zijn collega van Buitenlandse
Zaken onder de aandacht worden gebracht.Indien blijkt dat incidenten ten aanzien van de discipline een structurele
achtergrond hebben, verdient dat nadere aandacht. De minister erkent dat de
SFOR-evaluatie op dat punt wel wat uitvoeriger had mogen zijn, aangezien terzake
van dat aspect een aantal conclusies te trekken zijn die van breder belang
zijn. De eerste is dat handhaving van discipline zeer nauw samenhangt met
de aard van de operatie. Wanneer sprake is van zeer strikte discipline-eisen
in het kader van een bepaalde operatie, bijvoorbeeld in het geval van SFOR,
dan zal op een moment waarop de situatie zich stabiliseert goed nagegaan moeten
worden of de zwaarte van regels en beperkingen zich nog goed verhoudt met
de aard van de operatie. Een en ander heeft in het geval van SFOR geleid tot
een aantal versoepelingen of aanpassingen. Zo is besloten om de omvang van
het Nederlandse SFOR-detachement met 150 mensen te doen afnemen. De minister
geeft te kennen dat bij volgende evaluaties, wanneer daartoe aanleiding is,
dieper zal worden ingegaan op het aspect van de discipline. In het geval van Canuba Hill is naar het oordeel van de minister terecht
gehandeld volgens het principe voorkomen is beter dan genezen. Op het moment
dat er signalen komen over de aanwezigheid van asbest, ook al blijken ze achteraf
onterecht te zijn, behoort alles uit de kast gehaald te worden om daarop adequaat
in te spelen. Alles wat menselijkerwijze mogelijk is, moet gedaan worden om
te voorkomen dat militairen die toch al in een risicovolle situatie zitten,
later met gezondheidsproblemen als gevolg van de aanwezigheid van asbest worden
geconfronteerd.Over CIMIC zal de Kamer nog voor de komende behandeling van de Defensiebegroting
een uitvoerige brief ontvangen.De minister erkent dat er tussen het element van uitvoering van vredesmissies
en dat van geoefendheid een zekere spanning zit. De krijgsmacht moet die taken
uitvoeren waartoe op een bepaald moment wordt besloten. Tegelijkertijd geldt
dat voor een goede uitvoering van taken, men eerst goed geoefend moet zijn.
Een en ander vergt dan ook balans, die via het accentmodel ook is ingebouwd,
dat erop neerkomt dat een eenheid na een uitzendingsperiode van zes maanden,
het daaropvolgende gehele jaar niet mag worden uitgezonden. Overigens geldt
wel dat de uitzendingen zelf veel operationele ervaringen opleveren. In die
zin kan in feite geen enkele oefening op tegen een feitelijke uitzending.De opmerking van mevrouw Van 't Riet dat door de spanning tussen de reguliere
bedrijfsvoering van de krijgsmacht en de voorbereiding op uitzendingen de
indruk wordt gewekt dat Defensie in plaats van haar eigenlijke taken uit te
voeren, alleen maar wil oefenen en vooral niet wil worden uitgezonden, werpt
de minister verre van zich. Het is veeleer onberispelijk te noemen wanneer
commandanten wijzen op de gevolgen voor de geoefendheid en de paraatheid van
de eenheden waarvoor ze verantwoordelijk zijn, wanneer die eenheden ingezet
zullen worden voor een vredesoperatie. Dat draagt ook bij aan de integrale
afweging die in het kader van een uitzending moet worden gemaakt, teneinde
na te gaan of Nederland op een verantwoorde wijze kan deelnemen. Het bij voorbaat
verabsoluteren van het ene belang boven het andere belang is naar het oordeel
van de minister gevaarlijk. Daarnaast voorziet eerdergenoemd accentmodel erin
beide elementen in overeenstemming te brengen, zodat én uitgezonden
kan worden én kan worden voldaan aan de eis van een voldoende mate
van geoefendheid. Uiteraard geldt dat wanneer Nederland eenmaal een besluit
tot deelname aan een vredesoperatie heeft genomen, het zich vervolgens committeert
aan de daaraan verbonden consequenties.De heer Blaauw heeft gerefereerd aan de zinsnede in het KFOR-evaluatieverslag
dat de NAVO al in juni 1998 was begonnen met het plannen van een eventuele
inzet van grondtroepen in Kosovo. De minister wijst erop dat er binnen de
NAVO een nadrukkelijk onderscheid wordt gemaakt tussen het door militairen
plannen voor het geval er door de politiek een bepaald scenario op tafel wordt
gelegd enerzijds en het plannen waarom door de politiek is gevraagd anderzijds.
Over de eventuele inzet van grondtroepen in Kosovo is destijds alleen nagedacht
in het kader van de militaire planningsoperatie, maar er heeft daarover nooit
een terugkoppeling plaatsgevonden naar het politieke niveau. Er is toen dus
ook geen planningsopdracht uitgegaan van de Noord-Atlantische Raad. De informatie
van het kabinet hierover aan de Kamer is dan ook steeds correct geweest.Wat betreft de vraag van de heer Blaauw over het tekort aan civiele politie
verwijst de minister naar de recente brief van de minister van Buitenlandse
Zaken inzake de inspanningen die op dat punt Europees zullen moeten worden
verricht en naar de komende begroting van Buitenlandse Zaken.Naar de indruk van de minister heeft de ECCM absoluut toegevoegde waarde.
De missie heeft een diplomatieke status en is in staat elementen waar te nemen
die ook van belang zijn voor andere gremia, zoals het IMF. De
meer inhoudelijke vragen die vanuit de commissie terzake zijn gesteld, zal
de minister graag doorgeleiden naar zijn collega van Buitenlandse Zaken die
eerstverantwoordelijke is op dit punt.Het feit dat de evaluatieverslagen over SFOR en KFOR nogal verschillend
van karakter zijn wat betreft de wijze van informatievoorziening is er inderdaad
in gelegen dat de KFOR-operatie inmiddels is afgerond en de SFOR-operatie
nog gaande is.De ervaringen in met name Kosovo hebben ertoe geleid dat de groene marechaussee
is opgeheven en dat die integraal is gebracht onder de verantwoordelijkheid
van de bevelhebber van de Koninklijke marechaussee. Het is van belang dat
wanneer de marechaussee bij een toekomstige missie wordt ondergebracht, vooraf
goede afspraken worden gemaakt ter vermijding van onduidelijkheden over haar
taak.De reden van de verplaatsing in november 1999 van een groot gedeelte van
de Afdeling Rijdende Artillerie van Orahovac naar Suva Reka is simpelweg het
feit dat de NAVO daartoe het besluit had genomen. Uiteraard had Nederland
als lid van de NAVO geen andere keus dan aan dat besluit gehoor te geven,
maar uit de woordkeuze van de ministers van Binnenlandse Zaken en van Defensie
tijdens een eerder overleg met de Kamer waarin dit onderwerp aan de orde is
geweest, kon overigens wel opgemaakt worden dat zij niet in alle opzichten
gelukkig waren met dat besluit.De minister beschikt niet over nadere informatie over de verblijfplaats
van Mladic en Karadzic.De vragen van mevrouw Van Ardenne over de rechtspositie van Nederlandse
militairen die worden uitgezonden in het kader van ECMM en over de death and
disability claims zullen schriftelijk worden beantwoord.Ook ten aanzien van de samenstelling van de peace-enforcing brigade, waarvoor
de heer Van den Doel terecht aandacht vraagt, geldt als hoofdlijn dat gewerkt
wordt met een flexibele planning. De minister is overigens graag bereid om
bij de komende begrotingsbehandeling specifieker en dieper op dit onderwerp
in te gaan.De voorzitter van de vaste commissie voor Defensie,ValkDe griffier van de vaste commissie voor Defensie,De LangeXNoot1Samenstelling: Leden: Van den Berg (SGP), Valk (PvdA), voorzitter, Zijlstra
(PvdA), Apostolou (PvdA), Hillen (CDA), Hessing (VVD), ondervoorzitter, Ardenne-van
der Hoeven (CDA), Hoekema (D66), Stellingwerf (ChristenUnie), Van Lente (VVD),
Verhagen (CDA), M. B. Vos (GroenLinks), Van 't Riet (D66), Van den
Doel (VVD), De Haan (CDA), Koenders (PvdA), Van der Knaap (CDA), Harrewijn
(GroenLinks), Niederer (VVD), Timmermans (PvdA), Van Bommel (SP), Oplaat (VVD),
Albayrak (PvdA), Balemans (VVD), Herrebrugh (PvdA).Plv. leden: Dittrich (D66), Van Oven (PvdA), Swildens-Rozendaal (PvdA),
Arib (PvdA), Leers (CDA), Weisglas (VVD), Eurlings (CDA), Ter Veer (D66),
Van Middelkoop (ChristenUnie), De Swart (VVD), Van der Hoeven (CDA), Pitstra
(GroenLinks), Bakker (D66), Blaauw (VVD), Ten Hoopen (CDA), Hindriks (PvdA),
Ross-van Dorp (CDA), Karimi (GroenLinks), E. Meijer (VVD), Dijksma (PvdA),
Marijnissen (SP), Van Baalen (VVD), Van Gijzel (PvdA), Wilders (VVD), Duivesteijn
(PvdA). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-22181-345.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl