Wet implementatie EG-richtlijnen energie-efficiëntie; Memorie van Toelichting
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2019-09-23 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 31320, nr. 3

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer

11-01-2008

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2007-2008

31320 nr. 3

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamI. ALGEMEEN1. Doel en aanleiding van dit wetsvoorstel2. Positionering van dit wetsvoorstel ten opzichte
van bestaande wetgeving3. Richtlijnverplichtingen die niet met dit wetsvoorstel
in nationale regelgeving worden omgezet3.1 Algemeen3.2 Artikel 1Artikel 23.3 Artikel 3, onderdelen b tot en met m en o tot
en met s3.4 Artikel 4, eerste tot en met derde lid en vijfde
lid3.5 Artikel 53.7 Artikel 63.7.1 Artikel 6, eerste lid, onderdeel b3.7.2 Artikel 6, tweede lid3.7.3 Artikel 6, derde lid3.7.4 Artikel 6, vierde en vijfde lid3.8 Artikel 73.9 Artikel 83.10.1 Artikel 9, eerste lid3.10.2 Artikel 9, tweede lid3.11 Artikel 103.12 Artikel 113.13 Artikel 124. Richtlijnverplichtingen die met dit wetsvoorstel
in nationale regelgeving worden omgezet4.1 Artikel 134.2 Artikelen 4, vierde lid, en 6, eerste lid, onderdeel
a5. Administratieve lasten en overige effecten van
het wetsvoorstel 5.1 Administratieve lasten5.2 Advies van het Adviescollege toetsing administratieve
lasten5.3 Bedrijfseffecten5.3.1 Kosten en baten5.3.2 Sociaal-economische effecten5.3.3 Marktwerking5.3.4 Ervaringen in buitenland5.4 Milieueffecten6. Handhaving6.1 Algemeen6.2 Uitvoerbaarheids- en handhaafbaarheidstoetsII. ARTIKELENArtikel 1Onderdeel bOnderdeel cOnderdeel dOnderdeel eOnderdelen f en g en tweede lidArtikel 2Artikel 3Artikel 4Artikel 5Artikel 6Artikelen 7 en 8Artikel 9Artikelen 10 en 13Artikel 12Artikel 14Artikel 15Artikel 16Artikel 17Artikel 18Artikel 19Artikel 20Artikel 21Artikel 22Artikelen 23 tot en met 30Artikel 31Artikelen 32 en 33Artikel 34Artikelen 35 en 36Artikel 37Artikel 38Artikel 39Artikelen 40 en 41Artikel 42Artikel 43OndertekeningBIJLAGE ITransponeringstabelBIJLAGE IIOmzettingsoverzicht
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 31320Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 97 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
31 320Regels omtrent energie-efficiëntie (Wet implementatie EG-richtlijnen
energie-efficiëntie)nr. 3MEMORIE VAN TOELICHTINGI. ALGEMEEN1. Doel en aanleiding van dit wetsvoorstelDit wetsvoorstel strekt tot implementatie van de richtlijn energie-efficiëntie
bij het eindgebruik en energiediensten (hierna te noemen: de richtlijn).1 De richtlijn streeft ernaar binnen de Europese Unie (hierna
te noemen: de EU) de energie-efficiëntie bij eindgebruikers op kosteneffectieve
wijze te verbeteren. Naast een verbetering van de energie-efficiëntie
beoogt de richtlijn tevens een prikkel te geven aan zowel de vraag naar, als
het aanbod van energiediensten. Energie-efficiëntie wordt in de richtlijn
omschreven als de verhouding tussen de verkregen prestatie, dienst, goederen
of energie, en de energietoevoer die hiervoor noodzakelijk is. Een toename
of verbetering van de energie-efficiëntie bij het eindgebruik kan gerealiseerd
worden door technologische, gedrags- en/of economische veranderingen. Naast
een verbetering van de energie-efficiëntie spreekt de richtlijn tevens
over energiebesparingen. Energiebesparing wordt gedefinieerd als een hoeveelheid
bespaarde energie die wordt vastgesteld door meting van het verbruik na uitvoering
van een of meer maatregelen ter verbetering van de energie-efficiëntie
waarbij de externe omstandigheden die het energieverbruik beïnvloeden
genormaliseerd worden.Energiebesparing draagt bij aan een beperking van het verbruik van primaire
energie, en daarmee tot het terugdringen van de emissie van koolstofdioxide
en andere broeikasgassen. Naast klimatologische voordelen heeft energiebesparing
positieve economische effecten. Een beperking van het verbruik van primaire
energie helpt de EU haar afhankelijkheid van de invoer van energie te verkleinen.
Tot slot vormt de richtlijn een stimulans voor de ontwikkeling van energie-efficiënte
technologieën, waarmee het innovatie- en concurrentievermogen van de
EU wordt bevorderd. Op deze wijze wordt bijgedragen aan het bereiken van de
Lissabon-doelstellingen.Dit wetsvoorstel implementeert de richtlijn één-op-één.
Dat wil zeggen dat hierin ten opzichte van de richtlijn geen aanvullend nationaal
beleid is opgenomen conform vast kabinetsbeleid. De implementatie van de richtlijn
laat echter onverlet dat het kabinet in het coalitieakkoord een eigen ambitie heeft neergelegd. In het coalitieakkoord van 7 februari 2007
wordt immers een streefwaarde voor energiebesparing genoemd van 2%
op jaarbasis (Coalitieakkoord 2007, p. 20, Pijler III Duurzame Leefomgeving),
naast verregaande ambities op het terrein van hernieuwbare energie en een
reductie van de uitstoot van broeikasgassen. Om deze ambities te realiseren,
zal een majeure inspanning nodig zijn. In het werkprogramma Schoon en zuinig «Nieuwe
Energie voor het klimaat» is een overzicht opgenomen van acties, aanvullende
regulering en ondersteuning. Afspraken met sectoren zijn een belangrijk onderdeel
van dit beleidspakket.Tussen de EU-doelstelling van 1% op jaarbasis en de nationale streefwaarde
van 2% bestaan definitieverschillen over wat gerekend mag worden tot
energiebesparing. Zo worden besparingen van bedrijven die meedoen aan het
systeem van emissiehandel niet meegerekend met de EU-doelstelling.Overeenkomst tussen de richtlijn en het coalitieakkoord is dat beide tot
doel hebben om de energie-efficiëntie bij het eindgebruik op kosteneffectieve
wijze te verbeteren. De richtlijn beoogt dit doel op diverse manieren te realiseren.
In de eerste plaats door voor te schrijven dat lidstaten voorzien in indicatieve
streefwaarden voor energiebesparing. Daarnaast moeten lidstaten mechanismen,
stimulansen en institutionele, financiële en juridische raamwerken aanbieden
om de bestaande belemmeringen voor het efficiënte eindgebruik van energie
weg te nemen. Ten slotte door voorwaarden te scheppen voor de ontwikkeling
van de markt voor energiediensten en voor het aanbieden van andere maatregelen
ter verbetering van de energie-efficiëntie aan eindverbruikers.Ter invulling van de doelstelling bestrijkt de richtlijn een groot aantal
uiteenlopende onderwerpen. Kort weergegeven zijn de hoofdelementen van de
richtlijn als volgt.– Een indicatieve energiebesparingsstreefwaarde van negen procent,
te behalen voor het negende toepassingsjaar van de richtlijn.– Een voorbeeldrol voor de publieke sector op het gebied van energiebesparingen.– Het bevorderen van de markt voor energiedienstverleners door het
wegnemen van belemmerende maatregelen.– Het beschikbaar stellen van onafhankelijk uitgevoerde energieaudits
aan alle eindafnemers.– Het wegnemen van onnodige of onevenredige belemmeringen bij het
gebruik van financiële instrumenten ter verbetering van de energie-efficiëntie.– De invoering van slimme meters.– Facturering en informatieverstrekking voor eindgebruikers gebaseerd
op het daadwerkelijke energieverbruik.De richtlijn verplicht verder tot het indienen van verslagen (zogenaamde
Actie Plannen voor Energie Efficiëntie, APEEs) bij de Europese Commissie,
waarin de getroffen en te treffen maatregelen ter verbetering van de energie-efficiëntie
worden omschreven en de voortgang met betrekking tot het bereiken van de nationale
indicatieve energiebesparingsstreefwaarde. Het eerste verslag is op 12 september
vastgesteld en ingediend bij de Europese Commissie. In 2011 en 2014 dienen
het tweede en derde verslag te worden ingediend met onder meer een evaluatie
en beoordeling van het voorgaande verslag, alsmede maatregelen indien de streefwaarde
vermoedelijk niet gehaald wordt.2. Positionering van dit wetsvoorstel ten opzichte
van bestaande wetgevingIn dit wetsvoorstel is er voor gekozen een algemene wet op het gebied
van energiebesparing op te stellen, waarin de Wet energiebesparing toestellen
(hierna: de WET) wordt opgenomen. Met deze keuze wordt voor de
implementatie van de richtlijn één wettelijk kader gecreëerd,
dat aanvullend is op bepalingen uit bijvoorbeeld de Woningwet, de Wet milieubeheer,
de Elektriciteitswet 1998 en de Gaswet.De WET is in 1986 tot stand gekomen ter implementatie van Europese richtlijnen
die betrekking hebben op energiebesparing specifiek ten aanzien van toestellen
en installaties. De WET biedt een basis om over toestellen en installaties,
bijvoorbeeld wasmachines, verwarmingsketels of auto’s, regels te stellen,
onder andere met betrekking tot de etikettering. Deze etikettering geeft bijvoorbeeld
aan hoe zuinig een koelkast of wasmachine is. Het is niet logisch om naast
een wet, specifiek voor de energiebesparing van toestellen, een algemene wet
over energiebesparing ter uitvoering van de richtlijn op te stellen. Daarom
is de WET geïntegreerd in dit wetsvoorstel. De bepalingen over energiebesparing
van toestellen zijn inhoudelijk op hoofdlijnen gelijk aan de huidige bepalingen
in de WET, maar zijn gemoderniseerd, vereenvoudigd en redactioneel verbeterd.De richtlijn kent een brede definitie van het begrip energie. Naast elektriciteit
en gas heeft de richtlijn ook betrekking op bijvoorbeeld warmte en koude,
en transportbrandstoffen, bijvoorbeeld benzine en diesel. Om deze reden is
het niet mogelijk om de richtlijn geheel te implementeren in de Elektriciteitswet
1998 en de Gaswet, en is bredere wetgeving ter implementatie van de richtlijn
nodig.Teneinde de richtlijn tijdig te implementeren, worden met dit wetsvoorstel
alle uit de richtlijn voortvloeiende verplichtingen omgezet. De bepalingen
in dit wetsvoorstel hebben daarmee betrekking op elektriciteit, aardgas, warmte,
koude en – voor zover ingevolge de richtlijn nodig – andere soorten
van energie. Hierbij is het wetsvoorstel beperkt tot hetgeen door de richtlijn
is voorgeschreven. Ten opzichte van de richtlijn worden geen aanvullende eisen
gesteld.Dit wetsvoorstel bevat bepalingen betreffende meetinrichtingen en informatievoorziening
die mede betrekking hebben op elektriciteit en gas. Op basis van de Elektriciteitswet
1998 en de Gaswet zijn reeds bepalingen over meters opgenomen, die binnen
afzienbare tijd zullen worden aangepast met een wetsvoorstel dat thans in
voorbereiding is en dat beoogt de werking van de elektriciteits- en gasmarkt
te verbeteren (Kamerstukken II 2004/05, 28 982, nr. 44 en 2005/06,
28 982, nrs. 51 en 57)). Dat wetsvoorstel tot wijziging van de Elektriciteitswet
1998 en de Gaswet regelt voor elektriciteit en gas wat ingevolge de richtlijn
geregeld dient te worden, maar bevat ook andere voorstellen (waaronder een
verplichte uitrol van slimme meters voor kleinverbruikers). Wanneer de wijziging
van de Elektriciteitswet 1998 en Gaswet in werking treedt, zullen de bepalingen
betreffende elektriciteit en gas in dit wetsvoorstel vervallen.Met het oog op tijdige implementatie is dus ten aanzien van elektriciteit
en gas gekozen voor een twee stappen strategie. Volledige omzetting van de
richtlijn vindt plaats in dit wetsvoorstel, dus ook voor elektriciteit en
gas. Wanneer de wijziging van de Elektriciteitswet 1998 en Gaswet in werking
treedt, zullen de bepalingen betreffende elektriciteit en gas in dit wetsvoorstel
vervallen. De gewijzigde Elektriciteitswet 1998 en Gaswet zullen vanaf dat
moment namelijk (ook) voorzien in de benodigde bepalingen voor de implementatie
van de richtlijn.Dit wetsvoorstel is bezien in het licht van richtlijn 2006/123/EG van
het Europees Parlement en de Raad van 12 december 2006 (PbEU L 376) betreffende
diensten op de interne markt (hierna: Dienstenrichtlijn) met het oog op de
bijzondere motivering die op grond van deze richtlijn van de lidstaten wordt
gevraagd ten aanzien van het vaststellen van wet- en regelgeving. Hieruit
blijkt dat dit wetsvoorstel buiten de werkingssfeer van de Dienstenrichtlijn
valt, omdat het voorstel geen betrekking heeft op diensten in de zin van de
Dienstenrichtlijn. Gelet op artikel 3, eerste lid, van de Dienstenrichtlijn
wordt daarnaast opgemerkt dat de Dienstenrichtlijn specifieke
bepalingen van andere communautaire regelgeving en de daarbij behorende één
op één implementatie onverlet laat.Uit de tekst van de richtlijn blijkt dat deze richtlijn het begin is van
verdere ontwikkelingen, en dat de Europese Commissie, afhankelijk van de vorderingen
die lidstaten boeken ten aanzien van energiebesparing, verdergaande maatregelen
kan treffen. Zo biedt artikel 4, vijfde lid, van de richtlijn de Commissie
de mogelijkheid om energie-efficiënte door middel van «witte certificaten»
te bevorderen. Daarnaast geeft artikel 14, vijfde lid, van de richtlijn aan
dat afhankelijk van de resultaten die in de komende jaren worden bereikt op
het gebied van energiebesparing, het wenselijk kan zijn aanvullende maatregelen
te treffen op Europees niveau, waarbij de indicatieve streefwaarden van karakter
kunnen veranderen. Ook met richtlijn 2002/91/EG van het Europees Parlement
en de Raad van 16 december 2002 (PbEG L 2004,1) betreffende de energieprestatie
van gebouwen worden maatregelen op het gebied van energiebesparing ingevoerd.
Dit wetsvoorstel beoogt dan ook voor de toekomst een goede basis te bieden
voor Europese en nationale maatregelen op het gebied van energiebesparing,
die, indien nodig na aanpassing van het wetsvoorstel, in samenhang met de
reeds bestaande maatregelen kunnen worden getroffen.Energiebesparing zal ook in de nabije toekomst op zowel Europees niveau
als op nationaal niveau in belang toenemen. Zo heeft het kabinet haar ambitie
voor het verhogen van het energiebesparingstempo uitgesproken in het Energierapport
2005 «Nu voor later» (Kamerstukken II 2004/05, 29 023, nr. 14).
De afgelopen jaren schommelt de gemiddelde nationale energiebesparing rond
1,0% per jaar. In het Energierapport is de ambitie verwoord om de jaarlijkse
besparing te verhogen naar 1,3% vanaf 2008 en 1,5% vanaf 2012.
In het coalitieakkoord van 7 februari 2007 is deze doelstelling verder
aangescherpt. De coalitiepartijen hebben het ambitieuze streven uitgesproken
om 2% energiebesparing per jaar te realiseren. Dit is uitgewerkt in
het werkprogramma Schoon en Zuinig: Nieuwe energie voor het klimaat.3. Richtlijnverplichtingen die niet met dit wetsvoorstel
in nationale regelgeving worden omgezet3.1 AlgemeenVoor de implementatie van de richtlijn is op bepaalde punten geen aanvullende
regelgeving nodig, maar volstaat de bestaande regelgeving. Daarnaast behoeven
verschillende artikelen uit de richtlijn naar hun aard geen implementatie
in regelgeving. De richtlijnbepalingen die niet in dit wetsvoorstel zullen
worden omgezet, worden hieronder behandeld.3.2 Artikel 1Artikel 1 van de richtlijn beschrijft het doel van de richtlijn, te weten
het op kosteneffectieve wijze verbeteren van de energie-efficiëntie in
de lidstaten. Dit doel wordt in artikel 1 van de richtlijn niet concreet ingevuld
en behoeft daarom geen implementatie in dit wetsvoorstel.Artikel 2In artikel 2 van de richtlijn is de werkingssfeer vastgelegd. De lidstaten
kunnen besluiten dat de artikelen 6 en 13 niet van toepassing zijn op kleine
distributeurs, kleine distributienetbeheerders en kleine detailhandelaars
in energie. Van deze mogelijkheid is geen gebruik gemaakt. Het wetsvoorstel
richt zich op alle aanbieders, ongeacht hun omvang. Belangrijkste redenen
hiervoor zijn dat maatregelen ter bevordering van energie-efficiëntie
gelijkelijk behoren te rusten op alle leveranciers, netbeheerders en detailhandelaren
in energie en dat alle eindafnemers helder inzicht moeten kunnen krijgen in
hun energieverbruik. Indien niet alle netbeheerders verplicht
zouden worden een slimme meter te installeren, kan dat doel niet worden bereikt.Artikel 2, onderdeel c, van de richtlijn schenkt speciaal aandacht aan
de toepassing van de richtlijn op de strijdkrachten. In het wetsvoorstel zijn
geen bepalingen opgenomen over de toepasselijkheid van het wetsvoorstel voor
de strijdkrachten. Voor de bepalingen die in dit wetsvoorstel zijn geïmplementeerd,
is een dergelijke bepaling niet noodzakelijk omdat de bepalingen in het wetsvoorstel
die strekken tot implementatie van de richtlijn, zich voornamelijk richten
tot netbeheerders, leveranciers en handelaren in energie. Een bijzondere positie
voor de strijdkrachten is hierbij niet nodig.3.3 Artikel 3, onderdelen b tot en met m en o tot
en met sArtikel 3 van de richtlijn bevat een aantal definities. De definities
die zijn opgenomen in de onderdelen b tot en met m en o tot en met s zijn
in niet in dit wetsvoorstel overgenomen, omdat de richtlijn geïmplementeerd
kan worden zonder gebruik te maken van deze definities.3.4 Artikel 4, eerste tot en met derde lid en vijfde
lidArtikel 4 van de richtlijn draagt de lidstaten op een algemene indicatieve
energiebesparingsstreefwaarde van 9% vast te stellen, de wijze van
berekenen van de streefwaarde en het opstellen van actieplannen. Dergelijke
acties die gericht zijn tot de lidstaten zelf, en geen directe verplichtingen
voor derden bevatten, hoeven niet in wetgeving te worden vastgelegd. Overeenkomstig
de aanwijzingen voor de regelgeving worden bepalingen uit EU-regelingen die
verplichten tot feitelijk handelen, niet geïmplementeerd. Het vierde
lid van dit artikel, dat de lidstaten opdraagt een instantie te belasten met
de bewaking van de streefwaarde, wordt wel geïmplementeerd. Dit wordt
nader toegelicht in paragraaf 4.2.3.5 Artikel 5Artikel 5 van de richtlijn geeft de publieke sector in het kader van deze
richtlijn een voorbeeldrol. De publieke sector dient in dit kader zorg te
dragen voor maatregelen ter verbetering van de energie-efficiëntie binnen
haar eigen domein. In het programma Duurzame Bedrijfsvoering Overheid (hierna:
DBO) worden criteria geformuleerd met betrekking tot duurzaam inkopen en aanbesteden.
Per productgroep wordt een selectieve lijst van criteria opgesteld waaraan
het geleverde moet voldoen. Deze criteria grijpen aan op de belangrijkste
duurzaamheidsaspecten die voor de betreffende productgroep aan de orde zijn.
Energiegebruik (direct of in de productieketen) zal hier in veel gevallen
bij horen en dus zal er vaak een criterium worden opgenomen met betrekking
tot energiebesparing. Door opname in het offerteverzoek of het bestek en het
contract verplicht de overheid haar leverancier zich daar aan te houden. Voor
sommige productgroepen zullen naast de criteria ook aanbevelingen aan de overheden
worden gedaan voor de andere fasen van het inkoopproces. Zo kan in de voorbereidingsfase
reeds een keuze worden gemaakt voor een minder energievragend alternatief.
Ook kan in de contractfase worden aanbevolen in het contract te regelen dat
de leverancier gebruikstips verschaft aan de eindgebruiker.Het programma DBO vormt een samenwerkingsprogramma van het Rijk, het Interprovinciaal
Overleg, de Vereniging van Nederlandse Gemeenten en de Unie van Waterschappen.
Het doel van het programma is om in 2010 te komen tot 100% duurzaam
inkopen door de Rijksoverheid. Gemeenten hebben in het Klimaatakkoord Gemeenten
en Rijk 2007–2011 een ambitie van 75% duurzaam inkopen in 2010
uitgesproken en 100% in 2015. In de kamerbrief van 14 juli 2006
van de Staatssecretaris van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening
en Milieubeheer (Kamerstukken II 2005/2006, 30 300 XI, nr. 134)
is aangekondigd dat Nederland invulling zal geven aan artikel 5 van de richtlijn
middels het DBO-programma.In navolging van de voornoemde brief, en omdat energie-efficiëntie
als duurzaamheidscriterium een belangrijk onderdeel uitmaakt van het programma
DBO, wordt met dit programma op een adequate wijze invulling gegeven aan artikel
5 van de richtlijn. In verband met de voorbeeldrol van de overheid is dan
ook geen aanvullende wet- of regelgeving nodig.Artikel 5 van de richtlijn verwijst naar bijlage VI waarin maatregelen
zijn geformuleerd ter bevordering van de energie-efficiëntie bij overheidsopdrachten.
Volgens de derde alinea van artikel 5 van de richtlijn, moeten ten minste
twee maatregelen uit deze bijlage worden gekozen. Via de DBO-inkooprichtlijnen
zal uitvoering worden gegeven aan de onderdelen b en c van bijlage VI. De
maatregel onder b vereist dat er voorschriften worden geformuleerd voor de
aankoop van apparatuur en voertuigen op basis van lijsten van energie-efficiënte
productspecificaties van verschillende categorieën apparatuur en voertuigen.
De maatregel onder c schrijft voor dat aangeschafte apparatuur in alle modi
een efficiënt energieverbruik heeft. Deze twee maatregelen sluiten goed
aan bij het doel en de strekking van het DBO-programma. Om het inkoopproces
te vergemakkelijken worden richtsnoeren gepubliceerd over energie-efficiëntie
als beoordelingscriterium.SenterNovem is belast met de administratieve, beheerstechnische en uitvoerende
taken ten aanzien van het DBO-programma. Dit agentschap van het Ministerie
van Economische Zaken geeft via de internetsite www.senternovem.nl/duurzaaminkopen
bekendheid aan het DBO-programma.3.7 Artikel 63.7.1 Artikel 6, eerste lid, onderdeel bHet doel van artikel 6, eerste lid, onderdeel b, is om activiteiten die
een belemmering kunnen vormen voor de vraag naar of de levering van energiediensten
te beëindigen. Ook andere maatregelen ter verbetering van de energie-efficiency
of de ontwikkeling van een markt voor energiediensten mogen niet worden belemmerd.
Lidstaten moeten er voor zorgen dat dergelijke activiteiten worden beëindigd.
Het nationale en Europese mededingingsrecht biedt al mogelijkheden om tegen
activiteiten op te treden die belemmerend zijn voor bijvoorbeeld de ontwikkeling
van de markt voor energiediensten. Dergelijke belemmeringen zijn op dit moment
niet bekend. Waar deze in de toekomst zouden ontstaan, kan hiertegen op basis
van bestaande regelgeving worden opgetreden. Aanvullende maatregelen ter implementatie
van artikel 6, eerste lid, onderdeel b, zijn daarom niet nodig.3.7.2 Artikel 6, tweede lidArtikel 6, tweede lid, onderdeel a, schrijft lidstaten voor een keuze
te maken uit drie maatregelen ter verbetering van de energie-efficiëntie,
welke dienen te worden nageleefd door energiedistributeurs, distributienetbeheerders
en detailhandelaars in energie. Deze voorschriften dragen energiebedrijven
op te zorgen voor onder meer de stimulering van energiediensten en/of onafhankelijk
uitgevoerde energieaudits bij hun afnemers.Als alternatief voor deze voorschriften schrijft de richtlijn in artikel
6, tweede lid, onderdeel b, voor dat lidstaten zorg dienen te dragen voor
vrijwillige overeenkomsten of andere marktgerichte regelingen, met een effect
dat gelijkwaardig is aan één van de maatregelen van onderdeel
a van dit artikel. Om het gelijkwaardige effect vast te stellen, moeten lidstaten deze vrijwillige overeenkomsten evalueren en controleren.
Voorts schrijft de richtlijn voor dat deze vrijwillige overeenkomsten duidelijke
en ondubbelzinnige doelstellingen, toezicht- en verslagleggingsvoorschriften
moeten bevatten, welke gekoppeld zijn aan procedures die kunnen leiden tot
herziene of extra maatregelen.De Nederlandse overheid heeft met onder andere de energieleveranciers
een plan ontwikkeld voor energiebesparing in de gebouwde omgeving: Meer met
minder. Binnen dit plan wordt een convenant opgesteld. Onderdeel van het convenant
is een aantal verplichtende maatregelen dat van kracht zal worden als het
convenant te weinig resultaten oplevert.Sinds 1992 heeft de overheid in het kader van het energiebesparingsbeleid
met een groot aantal sectoren een Meerjarenafspraak (hierna: MJA) gemaakt
over de verbetering van de energie-efficiency.Het MJA-programma wordt door SenterNovem uitgevoerd in opdracht van de
Minister van Economische Zaken en de Minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit.
MJA-bedrijven zijn verplicht jaarlijks hun monitoringgegevens naar SenterNovem
te sturen. Uit deze gegevens blijkt of zij hun doelstellingen op energiegebied
hebben gerealiseerd. SenterNovem gebruikt deze gegevens voor het opstellen
van een monitoringsrapportage zowel per bedrijf als per branche. Deze monitoringresultaten
worden ook voorgelegd aan de Tweede Kamer. Bovendien zijn MJA-bedrijven verplicht
het bevoegd gezag te informeren over de resultaten en de vorderingen van de
onderneming in relatie tot het Energiebesparingplan (EBP).Op 6 juli 1999 heeft de Nederlandse overheid het Convenant Benchmarking
gesloten met de energie-intensieve industrie. In deze overeenkomst zegt de
industrie toe zich in te zetten voor het efficiënter gebruik van energie
bij installaties. Met deelnemende ondernemingen is overeengekomen dat de Nederlandse
industrie, uiterlijk in 2012, tot de wereldtop behoort op het gebied van energie-efficiëntie.
In ruil daarvoor zal de overheid de ondernemingen geen aanvullende nationale
maatregelen opleggen gericht op energiebesparing of CO2-reductie.
Informatie over de deelnemende partijen en de resultaten staan weergegeven
op de internetpagina van de Commissie Benchmarking op http://www.benchmarking-energie.nl.Aan de verplichting van artikel 6, tweede lid, onderdeel b, van de richtlijn,
wordt voldaan met de boven genoemde vrijwillige overeenkomsten. Nadere regelgeving
ter implementatie van dit artikellid in dit wetsvoorstel is daarom niet nodig.3.7.3 Artikel 6, derde lidArtikel 6, derde lid, van de richtlijn draagt de lidstaten op te zorgen
voor voldoende stimulansen, eerlijke concurrentie en gelijke kansen voor andere
marktdeelnemers dan distributeurs, netbeheerders en detailhandelaren om energiediensten,
-audits en overige maatregelen uit te voeren. In Nederland is sprake van voldoende
stimulansen, eerlijke concurrentie en gelijke kansen voor partijen om dergelijke
maatregelen uit te voeren. Indien op dit punt belemmeringen zouden ontstaan,
biedt het mededingingsrecht voldoende mogelijkheden om hiertegen op te treden.
Nadere regelgeving op dit punt is daarom niet noodzakelijk.Omdat een belangrijke rol in het kader van de richtlijn is toegekend aan
leveranciers van energiediensten, wordt hieronder nader ingegaan op energiediensten
en de invloed van onder andere de richtlijn is op de Nederlandse markt voor
energiediensten. Leveranciers van energiediensten, in de richtlijn ook wel
energie service company (hierna: ESCO) genoemd, kunnen een belangrijke rol
vervullen bij het realiseren van de besparingsdoelstellingen. Kenmerkend aan
de bedrijfsvoering van een ESCO is dat besparingsmaatregelen voor eigen rekening
en risico worden uitgevoerd. De inkomsten uit deze activiteiten zijn afhankelijk
van de energiebesparing die wordt gerealiseerd. Randvoorwaarden
voor de ontwikkeling van een nationale markt voor ESCO-dienstverlening zijn
tweeledig. In de eerste plaats dient de energieprijs dermate hoog te zijn
dat de gerealiseerde besparingen daadwerkelijk rendabel kunnen worden uitgevoerd.
Daarnaast dient er tevens een voldoende groot besparingspotentieel te zijn.
De inkomsten van de ESCO’s zijn afhankelijk van de gerealiseerde besparing.
Een hoge energieprijs vergroot het financiële effect van gerealiseerde
energiebesparingen en daarmee de mogelijkheden voor ESCO’s. Uit statistische
informatie blijkt dat de energieprijs van zowel gas als elektriciteit in Nederland
boven het Europees gemiddelde ligt. Daarnaast concludeert het Energieonderzoeks
Centrum Nederland (hierna:ECN) dat er voldoende besparingspotentieel aanwezig
is, in met name de gebouwde omgeving. Met een relatief hoge energieprijs en
voldoende besparingspotentieel voldoet Nederland aan twee belangrijke randvoorwaarden
die de ontwikkeling van een markt voor ESCO-diensten mogelijk maakt. Onafhankelijk
onderzoek concludeert eveneens dat de condities voor ESCO’s in Nederland
goed zijn (CE, Energiediensten voor de industrie,
2005).Een ander aspect van de activiteiten van een ESCO betreft de financiering
van investeringsprojecten. Certificering van ESCO’s draagt eraan bij
dat de activiteiten van een ESCO worden erkend en daarmee de toegang tot financieringsbronnen
wordt verbeterd. Certificering van ESCO’s zullen volgen op de Europese
Certificering (CEN/CLC TF 189) en via het Nederlands Normalisatie Instituut
(NEN) worden omgezet in nationale normen.De richtlijn verbetert de marktkansen van ESCO’s. Het gaat dan in
zijn algemeenheid om het realiseren van een energiebesparingsdoelstelling
en ook meer specifieke onderdelen als het beschikbaar stellen van modelcontracten
(artikel 9, tweede lid, van de richtlijn) en de invoering van zogenaamde «slimme
meters». Deze energiemeters zijn onder andere op afstand afleesbaar
en zullen het actuele energieverbruik weergeven. De invoering van deze meters
maakt het voor ESCO’s makkelijker de gerealiseerde energiebesparing
te bepalen. Ook de algemene beschikbaarheid van energieaudits en de voorbeeldrol
van de overheid dragen bij aan marktkansen voor ESCO’s. Hiermee is het
huidige, maar zeker ook het toekomstige vestigingsklimaat voor ESCO’s
in Nederland gunstig.3.7.4 Artikel 6, vierde en vijfde lidArtikel 6, vierde lid, van de richtlijn geeft aan dat bij het opleggen
van verplichtingen aan distributienetbeheerders op basis van artikel 6, tweede
en derde lid, van de richtlijn, Europese voorschriften inzake scheiding van
boekhouding in acht moeten worden genomen. Aangezien geen verplichtingen ter
implementatie van artikel 6, tweede en derde lid, aan distributienetbeheerders
worden opgelegd, ontstaat geen conflict tussen beide verplichtingen. Overigens
behoeft artikel 6, vierde lid, van de richtlijn, gelet op het karakter van
deze bepaling, geen implementatie.Artikel 6, vijfde lid, van de richtlijn geeft de verhouding aan tussen
de verplichtingen ingevolge artikel 6 van de richtlijn en de richtlijn 2003/54/EG
en richtlijn 2003/55/EG. Ook deze bepaling behoeft geen implementatie.3.8 Artikel 7Artikel 7, eerste en tweede lid, van de richtlijn draagt lidstaten op
zorg te dragen voor een ruime verspreiding van transparante informatie onder
marktdeelnemers over mechanismen voor energie-efficiëntie, en financiële
en juridische kaders. Daarnaast dienen lidstaten energie-efficiëntie
bij het eindgebruik sterker te stimuleren en moeten lidstaten zorgen voor
geschikte randvoorwaarden en prikkels voor meer informatie- en adviesverstrekking
over energie-efficiency aan eindafnemers door marktdeelnemers.
In de praktijk wordt op verschillende manieren aan deze verplichtingen invulling
gegeven.MilieuCentraal is een landelijke organisatie die consumenten praktische
en betrouwbare milieu-informatie biedt. De informatie is getoetst door een
forum van onafhankelijke deskundigen. Het Energiecentrum is een onafhankelijke
zelfstandige stichting die ondernemers uit het midden- en kleinbedrijf informeert
over besparingsmaatregelen. De mechanismen en financiële en juridische
kaders die worden vastgesteld ter verwezenlijking van de streefwaarde worden
veelal door SenterNovem gepubliceerd en onder de aandacht gebracht. Op deze
wijze wordt invulling gegeven aan de informatie- en adviesverstrekking aan
eindafnemers over energie-efficiency. Gerelateerd aan maatregelen uit het
werkprogramma Schoon en Zuinig zullen de informatie- en adviesverstrekking
sterk geïntensiveerd worden. Overeenkomstig de richtlijn worden optimale
energiebesparingpraktijken (best practices) uitgewisseld en ruim verspreid.
Daartoe neemt Nederland deel aan verschillende internationale netwerken op
energiegebied als de European Energy Network (EnR), diverse Implementing Agreements
van het Internationale Energie Agentschap (IEA) zoals Energy Conservation
in Buildings and Community Systems Programme (ECBCS), Demand Side Management
(DSM) en de Working Party on Energy End-Use Technologies.3.9 Artikel 8Artikel 8 van de richtlijn draagt lidstaten op, wanneer zij het nodig
achten, om regelingen op te stellen ter kwalificatie, erkenning en certificering
van leveranciers van energiediensten. Dit om de kwaliteit van energieaudits
zoals bedoeld in artikel 6, tweede lid, onderdeel a, onder i en ii van de
richtlijn, alsmede de kwaliteit van maatregelen ten verbetering van de energie-efficientie,
betrouwbaar en op een hoog niveau te houden. Omdat Nederland diverse regelingen
heeft betreffende de kwaliteitsbewaking van energieadviseurs en installatiebedrijven
worden in dit wetsvoorstel geen aanvullende voorschriften voorgesteld.Leveranciers van energiediensten kennen vooralsnog geen certificering,
maar Nederland zal aansluiten bij de internationale ontwikkelingen op dit
gebied, zoals bij het European Committee for Standardization (CEN) dat in
december 2006 gestart is met Taakgroep 189 «Energy management-General
requirements and qualification procedures». Het werk van de taakgroep
richt zich initieel op de definitie van eisen en kwalificatie procedures voor
leveranciers van energiediensten en op de ontwikkeling van Europese standaard
voor een energie managementsysteem. Het Nederlands Normalisatie-instituut
(NEN) zal dit traject volgen en nadat de resultaten van de taakgroep bekend
zijn geworden, onderzoeken of nationale normen op dit gebied opportuun zijn.3.10.1 Artikel 9, eerste lidArtikel 9, eerste lid, van de richtlijn schrijft voor dat wet- en regelgeving,
uitgezonderd die van fiscale aard, die een onnodige of onevenredige belemmering
vormt op het gebruik van financiële instrumenten voor energiebesparing,
dient te worden aangepast. In het kader van de uitvoering van dit artikel
is de Nederlandse wet- en regelgeving onderzocht op de aanwezigheid van barrières
in het gebruik van financiële instrumenten voor energiebesparing (CE,Richtlijn in zicht, 2007). Dit onderzoek heeft aangetoond
dat er geen belemmeringen in wet- en regelgeving bestaan die het gebruik van
financiële instrumenten voor energiebesparing beperken. Ter implementatie
van artikel 9, eerste lid, van de richtlijn is het daarmee niet noodzakelijk
dat regelgeving wordt ingetrokken of gewijzigd. 3.10.2 Artikel 9, tweede lidArtikel 9, tweede lid, van de richtlijn schrijft voor dat lidstaten modelcontracten
beschikbaar stellen aan de bestaande en potentiële afnemers van energiediensten
en andere maatregelen ter verbetering van energie-efficiëntie in de publieke
en private sector. Een belangrijk aspect van de bedrijfsvoering van een ESCO
is dat besparingsmaatregelen dienen te zorgen voor de inkomsten uit de gedane
investeringen. Dit kan voor zowel de ESCO gelden als voor degene die de ESCO
een opdracht heeft verstrekt. Het contract waarin dit is vastgelegd, dient
vertrouwen te geven aan de opdrachtgever over de realisatie en de voorwaarden
waaronder dit plaatsvindt. Hiertoe is onder andere een standaardisering van
metingen en verificatieprocedures van belang, waarbij zoveel mogelijk wordt
aangesloten bij reeds geldende en opgestelde metingen en procedures (in onder
andere de Verenigde Staten). In overleg en met medewerking van de leveranciers
van energiediensten zal een modelcontract worden opgesteld voor de levering
van energiediensten. Dit modelcontract zal beschikbaar worden gesteld aan
de afnemers van energiediensten door degene belast met de taak, bedoeld in
artikel 7, eerste lid, van het wetsvoorstel.3.11 Artikel 10Artikel 10 van de richtlijn bepaalt dat stimulansen in de transmissie-
en distributietarieven die leiden tot een onnodige verhoging van de hoeveelheid
gedistribueerde of getransporteerde energie, worden weggenomen. Met dit artikel
beoogt de richtlijn eventuele prikkels in de tariefstructuur weg te nemen
die bevorderend werken op het energieverbruik van de eindverbruiker. De tariefstructuur
bevat, in lijn met de richtlijn, geen stimulansen om méér energie
te verbruiken.3.12 Artikel 11Artikel 11 van de richtlijn biedt de mogelijkheid aan lidstaten tot het
oprichten van fondsen voor de subsidiëring van programma’s en maatregelen
ter verbetering van de energie-efficiëntie. Wanneer lidstaten overgaan
tot de oprichting van fondsen overeenkomstig artikel 11 van de richtlijn,
dan dienen de maatregelen te omvatten: stimulering van energieaudits, financiële
instrumenten voor energiebesparing en, indien van toepassing, verbeterde technieken
voor meteropneming en transparante facturering. Daarnaast dienen de fondsen
gericht te zijn op sectoren bij het eindverbruik met hoge transactiekosten
en hogere risico’s. Van de mogelijkheden die de richtlijn op dit punt
biedt, wordt geen gebruik gemaakt. Op dit moment vindt stimulering vooral
plaats door fiscale maatregelen zoals de EIA (Energie Investerings Aftrek)
en MIA (Milieu Investerings Aftrek).3.13 Artikel 12Artikel 12 van de richtlijn verplicht lidstaten tot de beschikbaarstelling
van energieaudits. Dergelijke audits beogen de energieprestatie van een gebouw
of installatie inzichtelijk te maken voor zowel de eigenaar als de gebruiker.
De richtlijn schrijft voor dat onafhankelijk uitgevoerde en kwalitatief hoogwaardige
energieaudits beschikbaar dienen te zijn voor alle eindafnemers.Naast de energieaudits uit hoofde van het Besluit Energieprestatie Gebouwen
kent Nederland diverse energieaudits op het terrein van onder meer de Wet
milieubeheer en de meerjarenafspraken. Omdat er reeds energieaudits beschikbaar
zijn voor eindafnemers, is het niet nodig ter implementatie van artikel 12
van de richtlijn in dit wetsvoorstel aanvullende regels op te
nemen. De beschikbare audits worden hieronder nader toegelicht.Ingevolge het Besluit Energieprestatie Gebouwen zijn in Nederland energieaudits
beschikbaar die in overeenstemming zijn met artikel 7 van richtlijn 2002/91/EG
van het Europees Parlement en de Raad van 16 december 2002 betreffende
de energieprestatie van gebouwen (PbEG L 2004, 1). Artikel 7 van richtlijn
2002/91/EG schrijft onder meer voor dat een prestatiecertificaat wordt verstrekt
bij de bouw, verkoop of verhuur van een gebouw. Een dergelijk energieprestatiecertificaat
dient onder andere aanbevelingen en referentiewaarden te bevatten waarmee
consumenten de energieprestatie van het gebouw kunnen vergelijken.– In de loop van 2007 wordt het mogelijk gemaakt om zelf via het
internet een «proef energieaudit» uit te voeren. Verder zijn er
de volgende energieaudits beschikbaar. Voor consumenten bestaat het Energie
Prestatie Advies (EPA). Het maatwerk EPA bevat ten minste het EP-certificaat,
specifieke maatregeladviezen en gebruiksadviezen. Daarnaast bestaat een door
de markt ontwikkeld keurmerk (BeoordelingsRichtLijn 9500/2).– Voor de utiliteit bestaat eveneens een maatwerk EPA-advies, hiervan
zijn de kenmerken vastgelegd in (BRL 9500/4).– Voor industriële afnemers is het energieverbruik veelal gerelateerd
aan het productieproces en niet aan de gebouwen. Voor afnemers met een energieverbruik
groter dan 50 000 kWh of groter dan 25 000 m3 gas,
bestaat uit hoofde van de milieuvergunning de verplichting een energiebesparingsonderzoek
uit te (laten) voeren. Dit energiebesparingsonderzoek wordt ter goedkeuring
voorgelegd aan het bevoegd gezag.– Bedrijven die deelnemen aan vrijwillige afspraken (convenanten)
hebben de verplichting tot het opstellen van een energiebesparingsplan dat
dient te worden goedgekeurd door een onafhankelijke organisatie. Daarbij is
een energiebesparingsplan meteen de invulling van de energieparagraaf van
de milieuvergunning.– Bedrijven die een verbruik hebben minder dan 50 000 kWh of
25 000 m3 gas en niet deelnemen aan vrijwillige afspraken
kunnen door een onafhankelijke instantie een quickscan laten uitvoeren. Hier
bestaat geen formele toetsing of certificering voor. Het Energiecentrum zal
voor deze bedrijven een digitale versie van deze quickscan beschikbaar maken.4. Richtlijnverplichtingen die met dit wetsvoorstel
in nationale regelgeving worden omgezetIn de vorige paragraaf is beschreven welke richtlijnverplichtingen niet
in dit wetsvoorstel worden geïmplementeerd. De bepalingen uit de richtlijn
die wel door dit wetsvoorstel in regelgeving worden omgezet, worden in deze
paragraaf toegelicht.4.1 Artikel 13Ingevolge artikel 13, eerste lid, van de richtlijn dienen de lidstaten
ervoor te zorgen dat eindafnemers van elektriciteit, aardgas, stadsverwarming
of -koeling en warm water voor huishoudelijke doeleinden de beschikking krijgen
over individuele meters die informatie geven over het energieverbruik en die
op afstand zijn af te lezen (de zogenoemde slimme meters). De verplichtingen
ten aanzien van meters voor warmte en koude worden met artikel 2 geïmplementeerd
in dit wetsvoorstel. Ten aanzien van elektriciteit en gas wordt artikel 13,
eerste lid, van de richtlijn geïmplementeerd met artikel 6 van dit wetsvoorstel.
Het voorgestelde artikel 3 verplicht de gebouweigenaar ofgebruiker onder meer
toegang te verlenen voor het plaatsen en onderhouden van de meter.Ingevolge de artikelen 2 en 6 van dit wetsvoorstel kunnen eindafnemers van warmte, koude, elektriciteit en gas de beschikking krijgen over
individuele slimme meters die het actuele energieverbruik nauwkeurig kunnen
weergeven. De meters worden conform artikel 13, eerste lid, van de richtlijn
geïnstalleerd bij ingrijpende renovatie, nieuwbouw, ter vervanging en
op verzoek. Voor installatie in de laatste twee situaties zijn een aantal
uit de richtlijn voortvloeiende uitzonderingsmogelijkheden opgenomen, die
voornamelijk verband houden met de kosten en de technische haalbaarheid.Artikel 13, tweede lid, van de richtlijn schrijft voor dat de facturering
gebaseerd dient te zijn op het actuele energieverbruik en in duidelijke en
begrijpelijke taal moet worden gesteld. Verder dient de frequentie van de
facturering zodanig te zijn dat afnemers in staat zijn hun eigen energieverbruik
te regelen. Dit wordt met artikel 4 van het wetsvoorstel voor warmte en koude
en met artikel 6 voor elektriciteit en gas, geïmplementeerd. De frequentie
van facturen inzake het verbruik van warmte, koude, elektriciteit en gas zal
in lagere regelgeving worden vastgelegd. Gedacht wordt aan een frequentie
van 6 maal per jaar. Of dit inderdaad de optimale frequentie voor het bereiken
van energiebesparing is, zal nader worden onderzocht.Voorts is van belang dat het begrip facturering in het wetsvoorstel betrekking
heeft op het verzenden van een factuur en niet de daadwerkelijke inning van
de in de factuur genoemde bedragen. Dit betekent dat het huidige systeem van
voorschotrekeningen, waarbij maandelijks vooruitbetalingen op de jaarafrekening
van de energieleverancier worden gedaan, kan worden gecontinueerd, maar door
de meer frequente factuur het inzicht wordt geboden op het daadwerkelijke
periodieke verbruik en de bijbehorende kosten.Ingevolge artikel 13, derde lid, van de richtlijn dient verder informatie
te worden verschaft, waarmee eindafnemers duidelijk inzichtelijk wordt gemaakt
hoe hun energieverbruik zich verhoudt tot eenzelfde periode en waar mogelijk
tot een gemiddelde verbruiker van dezelfde categorie. Verder betreft het informatie
over het daadwerkelijke verbruik en de actuele prijzen. Ten slotte omvat de
informatie contactgegevens van instellingen waar informatie kan worden verkregen
over beschikbare maatregelen en technieken voor energiebesparing. Artikel
13, derde lid, van de richtlijn wordt met artikel 6 van het wetsvoorstel voor
elektriciteit en gas en met artikel 5 voor de overige vormen van energie omgezet
in nationale regelgeving. Het geheel aan informatie biedt eindgebruikers de
mogelijkheid om vast te stellen of er energie bespaard kan worden en hoe energie
bespaard kan worden.Voor de implementatie van artikel 13 van de richtlijn bevat dit wetsvoorstel
bepalingen die mede betrekking hebben op elektriciteit en gas. Deze bepalingen
zullen vervallen, indien het voorstel tot wijziging van de Elektriciteitswet
1998 en Gaswet dat thans in voorbereiding is en beoogt de werking van de elektriciteits-
en gasmarkt te verbeteren, in werking treedt. De gewijzigde Elektriciteitswet
1998 en Gaswet zullen dan namelijk in de bepalingen voorzien die benodigd
zijn voor de implementatie van de richtlijn. Aangezien het wetsvoorstel tot
wijziging van de Elektriciteitswet 1998 en Gaswet ook nog andere onderwerpen
regelt naast hetgeen op grond van de richtlijn wordt voorgeschreven, is gekozen
voor een initiële volledige omzetting van de richtlijn in dit wetsvoorstel.
Hiermee wordt een tijdige implementatie van de richtlijn bevorderd.Met het oog op een goede uitvoerbaarheid en handhaafbaarheid van de uitvoeringsregelgeving
ter implementatie van artikel 13 van de richtlijn, d.w.z. lagere regelgeving
op grond van de artikelen 2, tweede lid, 4 en 5 in samenhang met artikel 6
van dit wetsvoorstel, zal de Nederlandse mededingingsautoriteit bij het opstellen
hiervan worden betrokken. 4.2 Artikelen 4, vierde lid, en 6, eerste lid, onderdeel
aTen behoeve van het monitoren van de voortgang van de nationale indicatieve
doelstelling, die is opgenomen in artikel 4, eerste lid, van de richtlijn,
van 9% in het negende jaar na implementatie, zullen gegevens omtrent
energieverbruik en maatregelen ter verbetering van energiebesparing worden
verzameld, geanalyseerd en bewerkt. Met de artikelen 7 en 8 van het wetsvoorstel
wordt uitvoering gegeven aan artikel 4, vierde lid, en artikel 6, eerste lid,
onderdeel a, van de richtlijn. Belangrijk element is dat wordt bewaakt dat
deze streefwaarde wordt bereikt. Deze taak wordt primair verricht door SenterNovem
in nauwe samenwerking met het Energieonderzoek Centrum Nederland (ECN). Beide
partijen hebben belangrijke kennis en ervaring op het gebied van het monitoren
van energiebesparing.In artikel 7 van het wetsvoorstel wordt het mogelijk gemaakt om bijvoorbeeld
distributiebedrijven, netbeheerders of leveranciers te verplichten om verbruiksinformatie
over hun afnemers te verstrekken. Om te voorkomen dat een dergelijke verplichting
tot een toename van de administratieve lasten leidt, zal zo veel mogelijk
aansluiting worden gezocht bij bestaande informatiebronnen. Hierbij kan worden
gedacht aan informatie waarover via het Centraal Bureau voor de Statistiek
kan worden beschikt. Waar de gegevens onvoldoende zijn voor de uitvoering
van de taak, kunnen verschillende partijen worden verplicht deze informatie
aan te leveren. Deze informatie zal uitsluitend voor het doel van monitoring
worden gebruikt.5. Administratieve lasten en overige effecten van
het wetsvoorstel 5.1 Administratieve lastenAdministratieve lasten zijn de kosten die bedrijven of burgers moeten
maken om te voldoen aan in wet- en regelgeving opgenomen informatieverplichtingen.
Aangezien dit wetsvoorstel implementatie van Europese regels betreft, zijn
de mogelijkheden om de administratieve lasten te verminderen, beperkter dan
bij niet-implementatieregelgeving.In dit wetsvoorstel is de WET geïncorporeerd. De WET is in 2002 onderzocht
op administratieve lasten, waarbij is vastgesteld dat de structurele administratieve
lasten van de wet 1 miljoen euro per jaar bedragen. Voor een verantwoording
hiervan zij verwezen naar Nulmeting administratieve lasten,
EZ-regelgeving, EIM, 2003, p. 48 e.v. Aangezien met de incorporatie
van de WET in dit wetsvoorstel de bepalingen over de energiebesparing van
toestellen en installaties inhoudelijk op hoofdlijnen gelijk zijn gebleven,
zullen de eerder geschatte administratieve lasten ten aanzien van dit deel
van het wetsvoorstel niet zijn gewijzigd. De verdere beschouwingen in deze
paragraaf zullen dan ook uitsluitend betrekking hebben op het algemene energiebesparingsdeel
van dit wetsvoorstel.Dit wetsvoorstel heeft geen gevolgen voor de administratieve lasten van
burgers. Het wetsvoorstel kent geen wettelijke informatieverplichtingen voor
burgers, maar burgers zouden juist kunnen profiteren van het wetsvoorstel.
De invoering van de slimme meter en de hiermee samenhangende facturering op
basis van werkelijke verbruik en informatieverstrekking, biedt meer mogelijkheden
om het individuele energieverbruik te monitoren. De kosten voor de slimme
meter zullen bovendien niet resulteren in hogere lasten voor de burger. Per
1 januari 2008 worden de meterhuurtarieven gereguleerd door de Nederlandse
mededingingsautoriteit (hierna: NMa). Bij deze regulering worden behalve de
operationele en investeringskosten, ook de aanzienlijke baten die de slimme
meter voor de netbeheerder oplevert expliciet meegenomen. Door de NMa is eerder
al vastgesteld dat de stijging van het meterhuurtarief voor de huidige
meter niet kan worden verklaard door gestegen kosten. Beoogd wordt derhalve
om in de tariefregulering rekening te houden met de extra tariefruimte die
de laatste jaren door de netbeheerders is gecreëerd. De consument zal
als gevolg daarvan niet worden geconfronteerd met extra lasten.Op grond van artikel 2 (in samenhang met artikel 6) worden regels gesteld
voor de uitrol van slimme meters voor de meting van warmte, koude, elektriciteit
en gas. Deze meters kennen als basisfunctionaliteiten het vaststellen en opslaan
van het actuele energieverbruik en de mogelijkheid om het verbruik zowel lokaal
als op afstand uit te lezen. De specifieke eisen worden uitgewerkt in lagere
regelgeving. De meters moeten verplicht worden geïnstalleerd in geval
van nieuwbouw en ingrijpende renovatie. Verder vindt installatie plaats op
verzoek en bij vervanging, echter alleen dan als de baten van de installatie
opwegen tegen de kosten. Vooral bij warmtemeters kunnen de technische oplossingen
in sommige gevallen kostbaar zijn. De uitrol kan gezien worden als een transitie
of conversie naar een nieuw systeem van meten en informatie verstrekken over
de meetgegevens. Deze conversie is eerder onderzocht door middel van een maatschappelijke
kosten-batenanalyse, welke een positieve uitkomst had (SenterNovem, Advies Invoering slimme meetinfrastructuur bij kleinverbruikers, oktober 2005 en KEMA, Domme meters worden slim,
kosten-batenanalyse slimme meetinfrastructuur, 2005).Op grond van de voorwaarden in de richtlijn, is niet op voorhand aan te
geven wanneer de uitrol van de slimme meters volledig is. De hieraan gerelateerde
conversielasten zijn afhankelijk van de snelheid van uitrol en daarom presenteren
we twee uitersten. In het ene geval vindt de uitrol geleidelijk plaats en
worden de meters vervangen wanneer ze zijn afgeschreven (levensduur 30 jaar),
in het andere uiterste worden alle meters in een keer vervangen. In het eerste
geval zijn de lasten minimaal, in het tweede (theoretische) geval zijn de
lasten maximaal.De lasten van de uitrol zijn voor het grootste deel eenmalige lasten (conversielasten)
en zijn opgebouwd uit de volgende componenten:• Aanschaf en installatie slimme meters.  Minimale conversielasten. Plaatsing vindt uitsluitend plaats op
het moment dat een conventionele meter zou moeten worden geïnstalleerd.
De geschatte meerkosten van aanschaf van een slimme elektriciteitsmeter bedragen
ongeveer € 30 en voor een slimme gasmeter € 20 (KEMA,
2005). De warmte- en koudemeters zijn beschouwd op kostenbasis in eerste benadering
gelijkwaardig aan een gasmeter. De slimme meter voor elektriciteit heeft een
levensduur van 15 jaar en meters die in de eerste 15 jaar zijn geplaatst zullen
binnen de 30 jaar weer vervangen dienen te worden. Hier gelden de totale nieuwkosten
van een slimme meter van € 50 per stuk en extra installatiekosten
van € 25 per stuk. In totaal worden 10,5 miljoen (omvang aantal
van toepassing zijnde aansluitingen in 30 jaar) slimme meters voor het elektriciteitsgebruik
en 7 miljoen slimme meters voor warmte- of koude dan wel gasgebruik geïnstalleerd
en resulteren totale eenmalige conversielasten van ongeveer € 612
miljoen.  Maximale conversielasten: alle meters worden op zo kort mogelijke
termijn vervangen. De kosten zijn in dit geval de totale kosten van de meter
en bovendien dienen bij elke aansluiting de installatiekosten te worden meegeteld.
De kosten voor elektriciteits- en gasmeter bedragen € 50 per stuk
en de installatiekosten € 25 per stuk. In dit geval worden bovendien
de oude meters vervangen voordat de restwaarde 0 is. Er is een extra vervroegde
afschrijving op de oude meters van in totaal € 175 miljoen. De conversielasten
bedragen dan in totaal € 1225 miljoen.  In de praktijk is de omvang van de conversielasten tussen de € 612
en € 1225 miljoen voor deze component van de administratieve lasten.• Inrichten data-infrastructuur.   Om de meetdata over te brengen naar de netbeheerder dient een data-infrastructuur
te worden opgezet. Daarbij is de veronderstelling dat de verschillende meters
(bijvoorbeeld elektriciteit en gas) de communicatie delen. Dus de infrastructuur
is uitgerold voor 7 miljoen aansluitingen. Er zijn hiertoe verschillende mogelijkheden
die naast eenmalige lasten ook structurele lasten met zich meebrengen door
het aantal benodigde «belminuten» en/of abonnementskosten. Bij
een veronderstelde mix van communicatiemiddelen van PLC, GSM/GPRS en ADSL/kabel
resulteren eenmalige (conversie) lasten van € 175 miljoen en structurele
lasten na volledige uitrol van € 18,1 miljoen (KEMA, 2005). Hierbij
zijn de lasten van verplichte fysieke meteropname eens in de drie jaar (Meetcode
elektriciteit en gas) ten bedrage van € 12 miljoen als vermindering
van administratieve lasten verdisconteerd.• Inrichten data centra voor meetdata.  De meetdata van de energiemeters worden op afstand uitgelezen en
komen uiteindelijk terecht in datacentra. Deze data worden vervolgens gebruikt
om informatie aan de eindverbruiker te verstrekken en de rekening op te maken.
Dit proces brengt eenmalige kosten met zich mee in de vorm van de aanschaf
en implementatie van dataservers, waarvan de geschatte kosten € 53
miljoen zijn. Structurele lasten worden gevormd door het jaarlijks onderhoud
en bedragen ongeveer € 8 miljoen.Op grond van artikel 4 in samenhang met artikel 6 zullen in uitvoeringsregelgeving
regels worden gesteld over de inrichting van facturen en het verstrekken van
gegevens betreffende het verbruik van warmte, koude, gas en elektriciteit
en de frequentie van facturering. Hiermee zal de exacte kwantificering van
deze lasten dan ook plaatsvinden bij het opstellen van de lagere regelgeving
ter uitwerking van dit wetsvoorstel.De frequentie waarmee de meetdata worden teruggekoppeld is door de lidstaat
vrij te bepalen, echter dient frequent genoeg te zijn om afnemers in staat
te stellen hun eigen energieverbruik te regelen. Uit de literatuur (Environmental
Change Institute, The effectiveness of feedback on energy
consumption, 2006) is bekend dat een hogere frequentie van terugkoppeling
van de meetdata de consument beter in staat stelt het energieverbruik te regelen.
Naast een directe terugkoppeling van de meetgegevens op de meter, is het in
proefprojecten veelal zo dat de bewerkte informatie maandelijks wordt verstrekt.
Dit sluit aan bij de frequentie van rekeningen of voorschotnota’s (zoals
in Nederland). Beoogd wordt om in lagere regelgeving in eerste instantie een
verplichte minimale frequentie van 6 keer per jaar voor te schrijven. Dit
wordt als minimale frequentie gezien waarbij de consument in staat kan worden
geacht met de informatie het verbruik te regelen. De minimale frequentie dient
nog nader te worden uitgewerkt in lagere wetgeving en de effectiviteit hiervan
zal in proefprojecten nader worden onderzocht.De administratieve lasten die voor bedrijven uit artikel 4 in samenhang
met artikel 6 voortvloeien, betreffen voornamelijk aanpassingen in de administratie
en investeringen die daarvoor in software gedaan moeten worden. De data die
beschikbaar komen van de individuele slimme meters dienen te worden verwerkt
en met een nog nader te bepalen frequentie te worden teruggekoppeld aan de
eindafnemers. De kosten die hiermee gepaard gaan zijn eerder onderzocht door
KEMA (KEMA, 2005). De lasten die resulteren uit deze informatieverplichting
van energieleveranciers aan hun afnemers resulteert in structurele lasten
die zich gedurende de uitrol ontwikkelen tot een stabiel niveau wanneer elke
aansluiting voorzien is van een slimme meter. De lasten zijn afhankelijk van
de informatiefrequentie. Bij een informatiefrequentie van 6 keer per jaar
resulteren jaarlijkse structurele lasten (na volledige uitrol) van € 17,5
miljoen. Vooralsnog zal niet worden gekozen voor het alternatief met een informatiefrequentie
van 12 keer per jaar. De administratieve lasten die voor bedrijven uit artikel 5 in samenhang
met artikel 6 voortvloeien, betreffen hoofdzakelijk aanpassingen in de administratie
en investeringen die daarvoor in software gedaan moeten worden. De lasten
hiervoor zijn eenmalig en bedragen maximaal circa € 1,5 per eindafnemer
(KEMA, 2005). De eenmalige kosten voor deze informatievoorziening, welke worden
opgenomen in de jaarlijkse factuur en de periodieke informatieverstrekking
van meetdata (na installatie van een slimme meter), bedragen in totaal € 10,5
miljoen. Omdat het informatie betreft die voorhanden is en merendeels al wordt
gecommuniceerd, zijn de aanpassingen naar verwachting gering. De uitwerking
zal plaatsvinden bij algemene maatregel van bestuur.Op grond van artikel 7, eerste lid, kunnen inlichtingen en gegevens worden
gevraagd omtrent energieverbruik en aanverwante maatregelen. Het streven bij
het vragen van de gegevens is om zoveel mogelijk aan te sluiten bij de reeds
bij betrokken bedrijven en instellingen beschikbare gegevens, om tot zo min
mogelijk bewerkingen van deze gegevens te verplichten. Echter, waar nodig
om aan de Europese verplichtingen te voldoen, zullen de gegevens moeten worden
gevraagd en verstrekt. Omdat thans nog niet duidelijk is welke bedrijven welke
gegevens op basis van dit artikel aan moeten leveren, is een kwantificering
op dit moment niet mogelijk. Echter, zoals gezegd, zal gestreefd worden naar
een zo beperkt mogelijke uitvraag van gegevens.Er zal zo veel mogelijk gebruik worden gemaakt van gegevens die reeds
aan het Centraal Bureau voor de Statistiek (hierna: CBS) worden verstrekt
en deze zullen uitsluitend voor dit doel vanuit het CBS beschikbaar worden
gesteld. Vanwege de hogere administratieve lasten zal van het alternatief
om de relevante gegevens separaat bij de energiebedrijven op te vragen in
beginsel geen gebruik worden gemaakt. Echter vanwege een zekerheidsstelling
wordt wel het wettelijk kader geschapen om dit te doen, wanneer de gegevens
vanuit het CBS bijvoorbeeld niet toereikend of niet tijdig beschikbaar zijn
om te voldoen aan de richtlijn.Naar de huidige inzichten zijn er geen kosten van bezwaar en beroep te
voorzien. De lasten voor kennisname bedragen ongeveer € 15 000.
Deze zijn relatief gering omdat het wetsvoorstel slechts implicaties heeft
voor een gering aantal bedrijven (ongeveer 60) in de energiesector.De totale eenmalige conversielasten van het wetsvoorstel bedragen tussen
de € 850 miljoen en de € 1500 miljoen, de jaarlijkse structurele
lasten (na volledige uitrol) bedragen bij benadering € 44 miljoen.5.2 Advies van het Adviescollege toetsing administratieve
lastenHet Adviescollege toetsing administratieve lasten heeft op 11 juni
2007 advies uitgebracht over dit wetsvoorstel. Het college adviseert het wetsvoorstel
in te dienen nadat in de toelichting rekening is gehouden met een aantal punten
van het advies. Het betreft allereerst het advies om de investeringskosten
als structurele administratieve lasten mee te nemen. Aangezien er sprake is
van vervanging na 30 jaar voor slimme gasmeters, respectievelijk 15 jaar voor
slimme elektriciteitsmeters, is dit niet beschouwd als regelmatige vervanging,
maar als conversielasten. Regelmatige vervanging zou betekenen dat er voor
deze investeringen sprake is van structurele lasten. Bovendien geldt dat de
betreffende investeringen conform de methodiek die in ontwikkeling is en door
het nieuwe kabinet zal worden toegepast, de slimme meters als conversielasten
worden beschouwd. Het is om deze redenen en in overleg met de Interdepartementale
Projectdirectie Administratieve Lasten (IPAL) opgenomen als conversielasten
en niet als structurele lasten. De halvering van de levensduur van slimme
elektriciteitsmeter ten opzichte van de conventionele variant is conform het
advies aangepast in de toelichting.Overeenkomstig het advies is de vervroegde afschrijving van de conventionele
meters bij voortijdige vervanging opgenomen in de toelichting. Ten
slotte is het advies om aan te sluiten bij de reguliere vervangingstermijn
van de meters in lijn met de huidige één opéén
implementatie van de richtlijn, waarbij geen vervangingstermijn is opgenomen.5.3 Bedrijfseffecten5.3.1 Kosten en batenDe bedrijfseffecten die voortvloeien uit dit wetsvoorstel hebben betrekking
op de invoering van slimme meters voor warmte, koude, elektriciteit en gas
en de hiermee samenhangende verplichting tot meer frequente en gedetailleerde
facturering en informatieverstrekking. Daarnaast kan aan een distributeur,
netbeheerder of detailhandelaar van elke andere vorm van energie worden gevraagd
nadere informatie te verstrekken omtrent onder meer de prijzen en het energieverbruik
van de afnemers. De invoering van de warmte- en koude-, elektriciteit- en
gasmeters en facturering en informatieverstrekking biedt de zakelijke afnemers
van deze energie slechts voordelen, omdat de afnemers beter worden geïnformeerd
over hun energieverbruik na installatie van een slimme meter.Met dit wetsvoorstel wordt de richtlijn één op één
geïmplementeerd. Dit betekent dat de mogelijk negatieve gevolgen voor
het bedrijfsleven tot het minimum worden beperkt, maar dat het wetsvoorstel
daarbij wel afdoende is voor correcte implementatie van de richtlijn.Het bedrijfsleven waarvoor dit wetsvoorstel gevolgen heeft, maakt deel
uit van de energiesector, met als belangrijke partijen energieleveranciers
en netbeheerders. Het betreft in omvang een beperkte groep bestaande uit 12
netbeheerders, ongeveer 30 leveranciers en bij benadering 20 meetbedrijven.
Naast deze bedrijven kan bij de levering van warmte binnen een wooncomplex
ook nog de woningbouwvereniging (of meer algemeen: de gebouweigenaar) betrokken
zijn. Het merendeel van de technische uitvoeringsvormen van deze systemen
maken het plaatsen van slimme warmtemeters binnen een wooncomplex echter technisch
vrijwel onmogelijk. Daarom zullen deze partijen ook niet apart beschouwd worden.
De levering van koude vindt nog zeer beperkt plaats en wordt daarom verder
niet beschouwd.De grootste kosten voor de implementatie van slimme meters liggen bij
de netbeheerders, omdat zij tot taak hebben zorg te dragen voor de installatie
van deze meters. Kosten bij de leverancier betreffen vooral de eisen aan facturatie
en het aanpassen van ICT-systemen aan de koppeling met op afstand uitleesbare
meetdata. Tegenover deze kosten staan efficiencywinsten en baten die voor
een groot deel bij de netbeheerder vallen, maar ook bij de leverancier. Het
wegvallen van de meteropnemer, efficiënter asset management, het opsporen
van storingen in het netwerk en fraudedetectie leiden bij de netbeheerder
tot kostenbesparingen. Accuratere facturen en daardoor lagere belasting van
de callcentra en reductie van de foutkansen omdat meterstanden niet meer geschat
hoeven te worden, levert kostenvoordeel op bij de leverancier. Dat de leverancier
daarbij de klant betere en innovatieve diensten kan aanbieden op basis van
telemetrie levert ook nog een belangrijk positief effect.De financiële gevolgen voor de energiesector zijn in onderstaande
tabellen samengevat middels conversielasten en structurele lasten en baten.
De structurele lasten en baten betreffen de jaarlijkse lasten en baten die
resulteren na volledige uitrol. De lasten zijn voor het merendeel administratieve
lasten en eerder beschreven in paragraaf 5.1 van deze toelichting (€ 850 – € 1500
miljoen conversielasten en € 44 miljoen structureel). In de onderstaande
tabel zijn de lasten samengevat en bevat bovendien lasten of kosten die betrekking
hebben op verminderd energieverbruik door afnemers als gevolg van het energiebesparende
effect van slimme meters (ingeschat op 2%). Deze kosten (€ 47
miljoen) zijn niet aan te merken als overige nalevingskosten, aangezien zij
niet het gevolg zijn van inhoudelijke verplichtingen voor energiebedrijven,
maar het gevolg zijn van verwacht gedrag van afnemers. LastenLastendragerOmvang (miljoen €)  ConversieStructureel Aanschaf en installatie slimme meters (AL*)Netbeheerder612–1225 Inrichten data-infrastructuur voor meetdata (AL)Netbeheerder22826Inrichten infra tbv terugkoppeling meetdata naar
verbruikers (AL)Netbeheerder11 Frequent informeren afnemers mbt energieverbruik
(facturatie) (AL)Leverancier 18Vermindering energieverbruik door eindafnemers**Netbeheerder*** Leverancier Energieproducent**** 13 23 11 Vermindering afzet producent door detectie fraude
e-metersProducent 1SubTotaalNetbeheerder
Leverancier Energieproducent 39 41 12Totaal 851–146492* AL staat voor Administratieve lasten, zie ook paragraaf 5.1.** Door energiebesparing eindafnemers.*** Het transporttarief is voor een deel afhankelijk van de getransporteerde
hoeveelheid. De marge hierop voor de netbeheerder is niet openbaar bekend
en hier is een inschatting gemaakt. Met de verwachte invoering van het capaciteitstarief
(Kamerstukken II 2006/07, 28 982, nrs. 60 en 62) zijn de transporttarieven
niet meer afhankelijk van de hoeveelheid afgenomen energie.**** De marge op de hoeveelheid geleverde energie is niet openbaar bekend,
hier is sprake van een inschatting.De belangrijkste bedrijfsbaten en de baathebbers zijn in onderstaande
tabel samengevat. Baten BaathebberOmvang (miljoen €)
StructureelBesparing jaarlijkse bepaling meterstanden via opgave
afnemersNetbeheerder22 Vermindering klachten via call center Netbeheerder Leverancier 27 40Efficiënt switch proces Netbeheerder
Leverancier0,6 0,3 Verschuiving elektriciteitsverbruik door vraagrespons*Leverancier18 Snellere detectie fraude e-meters Netbeheerder Leverancier 1 1 Effectievere aanpak wanbetalers Netbeheerder
Leverancier 2 2Subtotaal Netbeheerder
Leverancier 53 61Totaal 114* Baten doordat het verbruik verschuift naar momenten met lagere
inkoopprijzen (zogenaamde off-peak prijzen).De hierboven vermelde kosten en baten maken deel uit van een maatschappelijke
kosten-batenanalyse door KEMA uitgevoerd (KEMA, Domme meters
worden slim, kosten-batenanalyse slimme meetinfrastructuur, 2005)
en tot een advies is verwerkt door SenterNovem (SenterNovem, Advies invoering slimme meetinfrastructuur bij kleinverbruikers,
oktober 2005) en komt uit op een positieve netto contante waarde van € 1,2
miljard (over een periode van 50 jaar). Hierbij zijn echter meer posten betrokken
zoals maatschappelijke baten van energiebesparing. Accenture heeft
vanuit de sector een business-case opgesteld en komt tot een positieve netto
contante waarde van € 800 miljoen. De gepresenteerde cijfers bevatten
een aantal onzekerheden, waardoor niet met zekerheid is vast te stellen dat
de uitkomst van de business case positief zal zijn (Kamerstukken II 2005/06,
28 982, nr. 57).De betrokken partijen hebben een aanzienlijke draagkracht en verwacht
wordt dan ook dat zij deze initiële investeringskosten kunnen opvangen
in de reguliere bedrijfsvoering.In deze beschouwing zijn warmtemeters niet separaat beschouwd en zijn
zij meegenomen als zijnde gasmeters. Warmtemeters zullen naar verwachting
slechts circa 10% uitmaken van de te installeren slimme meters omdat
warmte-aansluitingen in geringe mate voorkomen en in veel gevallen installatie
technisch niet mogelijk is.5.3.2 Sociaal-economische effectenDe invoering van de slimme meter en het op afstand uitlezen daarvan zal
een besparing in arbeidskosten opleveren. Dit wordt vooral veroorzaakt door
het wegvallen van de noodzaak tot handmatige opname en de administratieve
verwerking van handmatig opgenomen meterstanden. Ook de benodigde capaciteit
in callcenters voor onder andere klachtenafhandeling zal op termijn moeten
kunnen afnemen. Zoals in paragraaf 5.3.1 weergegeven zijn de baten vooral
efficiency verbeteringen en besparing op arbeidskosten. Het zal hier naar
schatting gaan om 1000 arbeidsplaatsen. Nieuwe werkgelegenheid zal ontstaan
in de installatiebranche en de dienstverlenende sector. De installatiebranche
zal de slimme meters installeren, de dienstverlenende sector zal inspelen
op de mogelijkheden die ontstaan door het beschikbaar komen van verbruiksdata
met onder andere het verstrekken van energiebesparingsadviezen. Verwacht wordt
dat het totaal aan nieuwe arbeidsplaatsen van dezelfde grootte zal zijn als
de bovengenoemde besparing.5.3.3 MarktwerkingDe slimme meter is een belangrijk instrument dat op meerdere vlakken de
marktwerking zal bevorderen. Middels de slimme meter wordt een efficiëntere
werking van de markt gefaciliteerd vanwege het on line beschikbaar zijn van
de meest actuele meterstanden. De administratieve verwerking van mutaties
kan daardoor sterk worden verbeterd. Voorts is een bredere producten dienstendifferentiatie
van leveranciers mogelijk. Ten slotte biedt de beschikbaarheid van frequente
meetdata op afstand potentie voor energiebesparingsdiensten. Hiermee kunnen
leveranciers zich onderscheiden van concurrenten en worden mogelijkheden geboden
aan andere dienstverleners op besparingsgebied.De warmtemeter maakt deel uit van de fysieke infrastructuur voor warmtelevering
en het beheer van de fysieke infrastructuur berust bij de netbeheerder. Daarom
is ervoor gekozen de netbeheerder verantwoordelijk te maken voor plaatsing
van de slimme meter. Doordat hiermee de fysieke infrastructuur wordt losgekoppeld
van de feitelijke levering wordt een mogelijke wijziging van leverancier ook
bij warmtelevering in de toekomst bevorderd.5.3.4 Ervaringen in buitenlandIn Italië is het distributiebedrijf Enel in 2002 begonnen met de
installatie van slimme meters. Sinds begin 2007 zijn alle huishoudens voorzien
van een slimme meter. De uitrol had tot doel een betere controle op de meterstanden
en vermogensvraag, de mogelijkheid om andere tariefsystemen aan te bieden
en de mogelijkheid voor het aanbieden van andere diensten. De
geschatte programma kosten bedroegen € 2,1 miljard en de opbrengsten
500 miljoen op jaarbasis.In Zweden is een wet aangenomen die leveranciers verplicht om maandelijks
de actuele meterstand af te lezen. Hoewel de wet niet voorschrijft hoe dit
moet gebeuren, betekent het in de praktijk dat alle kleinverbruikers vanaf 1 juli
2009 met een slimme meter zijn uitgerust. De kosten-batenanalyse laat een
jaarlijks maatschappelijk overschot zien van ruim € 60 miljoen.Grootschalige proefprojecten worden ondernomen op verschillende plaatsen,
waarbij vooral Canada en Scandinavië actief zijn.In mei 2007 is de European Smart Metering Alliance (ESMA) opgericht met
als belangrijkste doel het verzamelen en verspreiden van ervaringen en best
practices op het gebied van slimme meters. Samen met 10 andere landen is Nederland
actief betrokken bij de opzet en uitvoering van dit initiatief.5.4 MilieueffectenIn deze paragraaf wordt ingegaan op de gevolgen van het wetsvoorstel voor
het milieu. Op enkele onderdelen van het wetsvoorstel zijn enkele belangrijke
milieueffecten te verwachten, welke zich richten op energiebesparing, de bijbehorende
beperking van emissies en beperking van het verbruik van grondstoffen.De milieueffecten van het wetsvoorstel richten zich met name op de metermarkt.Ingevolge dit wetsvoorstel kunnen eindafnemers van warmte en koude, elektriciteit
en gas de beschikking krijgen over individuele slimme meters die het actuele
energieverbruik nauwkeurig kunnen weergeven. De meters worden geïnstalleerd
bij ingrijpende renovatie, nieuwbouw, vervanging en op verzoek. Voor installatie
in de laatste twee situaties zijn een aantal uitzonderingsmogelijkheden opgenomen,
die voornamelijk verband houden met de kosten en de technische haalbaarheid.Door de installatie van de slimme meter en de verplichting om de eindafnemers
frequent te informeren over hun werkelijke energieverbruik, wordt een effect
op energiebesparing verwacht. Een slimme meter vergemakkelijkt het geven van
feedback op het energieverbruik. Door de afnemers van energie beter te informeren
over hun werkelijke verbruik, wordt een besparing verwacht door gedragsverandering
(bewustwording). Bepalend hierbij is dat afnemers in staat moeten zijn om
hun eigen verbruik te kunnen beïnvloeden en dat de facturering gebaseerd
is op dit verbruik.De grootte van het verwachte besparingseffect bij de installatie van slimme
meters bedraagt 2% tot 10%. Deze getallen worden aangehaald
in de literatuur en worden bereikt in proefprojecten (Sarah Darby, Making it obvious: Designing feedback into energy consumption
en KEMA, Domme meters worden slim, kosten-batenanalyse
slimme meetinfrastructuur, 2005). Voor slimme warmtemeters zijn nog
geen data beschikbaar. De verwachting is dat het besparingspercentage vergelijkbaar
is met een slimme gasmeter, omdat warmte grotendeels voor dezelfde doelen
wordt ingezet (verwarming en warmwater voorziening). De levering van koude
is nog van zeer beperkte omvang en wordt daarom verder niet beschouwd.In totaal leidt een energiebesparing van 2% voor gas, warmte en
elektriciteit tot een CO2-reductie van 850 kton, bij een besparing
van 10% is dit 4255 kton, voor SO2 achtereenvolgens 70 tot
352 ton, en NOx 890 tot 4708 ton bij 2% tot 10%.De besparing in het energiegebruik heeft naast emissiereductie ook gevolgen
voor de reductie van het grondstofgebruik. De reductie van grondstofgebruik
in relatie tot elektriciteitsopwekking bij een energiebesparing van 2%
is 60 kton kolen en 107 miljoen m3 gas, tot achtereenvolgens
300 kton kolen en 533 miljoen m3 gas bij een besparing van
10%. De reductie van grondstofgebruik in relatie tot het
directe gasgebruik is 300 miljoen m3 bij een energiebesparing
van 2%, tot 1500 miljoen m3 gas bij een besparing van
10%. Voor het toegepaste rekenmodel zijn gegevens gebruikt over het
aantal kleinverbruikers, de samenstelling ervan en de hoeveelheid gebruik
van kleinverbruikers bij elektriciteit en gas uit een recentelijk rapport
van Energiened(Energie in Nederland, Energiened 2006).De milieu-effecten voor warmtevoorziening worden in eerste benadering
toegerekend aan projecten met warmtevoorziening afkomstig van industriële
restwarmte, warmte van elektriciteitsproductie en afvalverbranding. Het gemiddelde
warmteverbruik van een huishouden met warmtelevering bedraagt 35 GJ. Deze
warmte heeft een geringe emissiefactor, waardoor een installatie van slimme
meters met de bijbehorende informatieverstrekking bij 400 000 huishoudens
in een totale reductie van 6 tot 28 kton CO2 per jaar resulteert.In een eerste aanname wordt er vanuit gegaan dat doordat er minder warmte
wordt verbruikt, er minder gasverbruik plaatsvindt, waarmee warmtemeters een
beperkte vermindering van het aardgasverbruik tot gevolg hebben.De emissies die gepaard gaan met het verbruik van gas, elektriciteit en
warmte naar bodem of oppervlaktewater zijn te verwaarlozen. Wat betreft afvalstromen
betekent de installatie van slimme meters dat oude meters worden gedemonteerd.
Deze oude meters zullen gecontroleerd worden afgevoerd, zodat de afvalmaterialen
niet ongecontroleerd in het milieu terecht komen.Er is geen sprake van significante invloed op de mobiliteit. Enerzijds
zal er in verminderde mate sprake zijn van handmatige meteropname. Deze invloed
is echter gering omdat de meterstanden veelal door de consument zelf worden
doorgegeven. Bovendien zullen in eerste instantie de meters geïnstalleerd
moeten worden, waar monteurbezoek voor nodig is. Er is geen effect op de voor
gebruik beschikbare fysieke ruimte.6. Handhaving6.1 AlgemeenHandhaving van dit wetsvoorstel valt uiteen in twee delen, te weten het
toezicht op de naleving van hoofdstuk 1 (energiebesparing) en de handhaving
betreffende hoofdstuk 2 (energiebesparing toestellen en installaties). Ter
verduidelijking van dit onderscheid zijn in dit wetsvoorstel voor de twee
onderdelen aparte handhavingshoofdstukken opgenomen: hoofdstuk 3 voor energiebesparing
en hoofdstuk 4 betreffende energiebesparing toestellen en installaties.Voorgesteld wordt om de raad van bestuur van de mededingingsautoriteit
te belasten met het toezicht op de naleving van het merendeel van de bepalingen
die betrekking hebben op energiebesparing in het algemeen. Hiermee wordt aangesloten
bij de taken en bevoegdheden die de raad van bestuur van de mededingingsautoriteit
heeft bij de handhaving van de Elektriciteitswet 1998 en de Gaswet.De raad van bestuur van de mededingingsautoriteit en de door hem voor
het toezicht aangewezen ambtenaren zullen beschikken over de gebruikelijke
bevoegdheden van toezichthouders in de zin van de Algemene wet bestuursrecht.
Bij de handhaving staat enerzijds de herstelsanctie oplegging van een last
onder dwangsom en anderzijds de punitieve sanctie oplegging van een bestuurlijke
boete ter beschikking. De keuze voor bestuursrechtelijke handhaving van het
algemene energiebesparingsdeel is ingegeven door de administratieve aard van
de vaststelling van de overtreding. Daarnaast is er geen behoefte aan een
opsporingsfase met bijbehorende dwangmiddelen en opsporingbevoegdheden.Op de hoofdregel van bestuursrechtelijke handhaving van hoofdstuk 1 is een uitzondering gemaakt voor de handhaving van artikel 3. Dit artikel,
dat inhoudelijk gelijk is aan artikel 8, tweede lid, van de WET, richt zich
tot de eigenaar of gebruiker van een gebouw en niet tot de energiesector.
In verband daarmee is bestuursrechtelijk toezicht door de raad van bestuur
van de mededingingsautoriteit minder aangewezen. Daarnaast ligt de verwachte
inzet van het soort bevoegdheden meer in lijn met strafrechtelijke handhaving
via de WED. Daarom wordt voorgesteld het toezicht op de naleving van artikel
3 van dit wetsvoorstel overeenkomstig de handhaving van artikel 8, tweede
lid, van de WET, door de bij besluit van Onze Minister aangewezen ambtenaren
en via de WED plaats te laten vinden.In paragraaf 2 van deze toelichting is uiteengezet dat met de incorporatie
van de Wet energiebesparing toestellen in dit wetsvoorstel de bepalingen over
de energiebesparing van toestellen en installaties op hoofdlijnen inhoudelijk
gelijk blijven. In lijn hiermee zal het toezicht op de naleving van de bepalingen
betreffende toestellen en installaties ook niet worden gewijzigd. Hierbij
zij opgemerkt dat de bepalingen uit de WET die geen betrekking hebben op energiebesparing
bij toestellen en installaties (namelijk de artikelen 8 en 9 van de WET) in
hoofdstuk 1 van dit wetsvoorstel zijn opgenomen, dat met uitzondering van
artikel 3 langs bestuursrechtelijke weg wordt gehandhaafd.Het voorgaande betekent dat de artikelen ten aanzien van de energiebesparing
van toestellen en installaties via de Wet op de economische delicten zullen
blijven gehandhaafd, waarbij door de toezichthouder gebruik kan worden gemaakt
van de reeds opgebouwde expertise.6.2 Uitvoerbaarheids- en handhaafbaarheidstoetsHet onderdeel van het wetsvoorstel dat betrekking heeft op het algemene
energiebesparingsdeel is voor een uitvoerbaarheids- en handhaafbaarheidstoets
voorgelegd aan de raad van bestuur van de Nederlandse mededingingsautoriteit.
Bij brief van 28 juni 2007 heeft de raad van bestuur twee opmerkingen
gemaakt.Ten eerste geef de raad van bestuur aan dat het hier gaat om zowel toezichtstaken
die vergelijkbaar zijn met, of in het verlengde liggen van het huidige wettelijke
takenpakket als om een aantal nieuwe taken. Het toezicht op het ter beschikking
stellen van slimme meters aan eindafnemers is nieuw, met name voor wat betreft
het toezicht op de verplichting voor beheerders van een warmte- of koudenet
(artikel 2 van het wetsvoorstel). De raad van bestuur stelt vast dat beheerders
van een warmte- of koudenet niet bekend zijn, omdat warmte en koude op dit
moment niet wettelijk zijn gereguleerd. De raad van bestuur geeft aan dat
een reële inschatting van de uitvoerbaarheids- en handhaafbaarheidsaspecten
hierdoor wordt bemoeilijkt.Ten tweede kiest de raad van bestuur ervoor de capaciteitsgevolgen samen
te bezien met het wetsvoorstel dat beoogt de werking van de elektriciteits-
en gasmarkt te verbeteren (Kamerstukken II 2004/05, 28 982, nr. 44
en 2005/06, 28 982, nrs. 51 en 57) en hier later op terug te komen.
Wel wordt de verwachting uitgesproken dat de uit het wetsvoorstel voortvloeiende
benodigde extra capaciteit naar verwachting beperkt zal zijn voor de taken
die vergelijkbaar zijn met het huidige wettelijke takenpakket.II. ARTIKELENArtikel 1Dit artikel strekt tot regeling van de voor de toepassing van dit wetsvoorstel
en de daarop berustende lagere regelgeving noodzakelijke begripsomschrijvingen.
De definities zijn voor zover mogelijk ontleend aan de richtlijn. De meeste
definities van artikel 3 van de richtlijn behoeven niet in dit
wetsvoorstel te worden opgenomen. Enkele behoeven geen implementatie, omdat
de betekenis ervan in het Nederlandse recht duidelijk is. Zo komt het begrip
distributienetbeheerder van artikel 3, onderdeel p, van de richtlijn overeen
met de definitie van een netbeheerder als bedoeld in artikel 1, onderdeel
k, van de Elektriciteitswet 1998 en artikel 1, onderdeel e, van de Gaswet.
Omzetting van sommige andere begripsbepalingen (bijv. artikel 3, onderdelen
f en g) is niet nodig, omdat de richtlijnbepalingen waarin deze definities
voorkomen, niet met dit wetsvoorstel in nationale regelgeving worden omgezet.Onderdeel bMet deze begripsbepaling is aangesloten bij artikel 3, onderdeel a, van
de richtlijn. Onder het brede begrip van energie vallen onder andere elektriciteit,
aardgas, LPG, warmte, koude, steenkool, bruinkool, biomassa en transportbrandstoffen
zoals benzine (met uitzondering van bunkerbrandstoffen voor het lucht- en
zeevervoer).Onderdeel cOnder de definitie van warmte valt zowel warmte ten behoeve van ruimteverwarming
als warm tapwater bedoeld voor huishoudelijke doeleinden. Het gaat hier dus
niet om warm tapwater dat binnenshuis door bijvoorbeeld een boiler wordt verwarmd.Onderdeel dHet begrip koude is in dit wetsvoorstel beperkt tot koud water dat is
bedoeld voor ruimtekoeling. Koud tapwater valt dus niet onder de definitie
van koude. Koud tapwater valt onder de bepalingen van de Waterleidingwet,
waarin leidingwater wordt omschreven als water, bestemd om te drinken, te
koken, voedsel te bereiden of andere huishoudelijke doeleinden, dat door een
waterleidingbedrijf of een collectieve watervoorziening aan derden ter beschikking
wordt gesteld. Deze beide definities overlappen dus niet.Onderdeel eMet deze definitie wordt de brede begripsbepaling van eindafnemers van
artikel 3, onderdeel n, van de richtlijn overgenomen. Bij eindverbruikers
gaat het dus om afnemers die energie gebruiken, bijvoorbeeld benzine gebruiken
om een auto op te laten rijden. Dit in tegenstelling tot afnemers, die bijvoorbeeld
handelen in benzine, en benzine dus kopen en weer verkopen.Onderdelen f en g en tweede lidDeze begripsbepalingen zijn ongewijzigd overgenomen uit artikel 1 van
de Wet energiebesparing toestellen en zijn met name van belang voor de hoofdstukken
2 en 4 van dit wetsvoorstel.Een toestel is een technisch hulpmiddel dat bij aanwending energie verbruikt
of dat geschikt om energie op te slaan, over te brengen of om te vormen. Technische
hulpmiddelen kunnen voor uiteenlopende doeleinden als ruimteverwarming, energieomvorming,
industriële processen en voortbeweging worden gebruikt. De vraag welke
brandstof of andere energiebron voor het toestel wordt gebruikt doet daarbij
niet ter zake. Verder wordt onder toestel ook begrepen hulpmiddelen als warmtewisselaars
en zonnecollectoren alsmede leidingen voor elektriciteit, gas en (warm) water.
Dit laatste is van belang met het oog op isolatie-eisen.Het begrip installatie is breder dan toestel. Een installatie is een samenstel van meerdere toestellen, voorwerpen of materialen dat naar zijn aard
geschikt is om als een geheel te functioneren, voor zover het bij de aanwending
energie verbruikt of geschikt om energie op te slaan, over te brengen of om
te vormen. Hierbij kan worden gedacht aan klimaatregelings- en verwarmingsinstallaties
en aan industriële apparatuur.Artikel 2Ingevolge artikel 13, eerste lid, van de richtlijn dienen de lidstaten
ervoor te zorgen dat eindafnemers van elektriciteit, aardgas, stadsverwarming
of -koeling en warm water voor huishoudelijke doeleinden de beschikking krijgen
over individuele meters die informatie geven over het actuele energieverbruik
en over de tijd waarin sprake was van verbruik. Met deze slimme meters, die
op afstand zijn af te lezen, kan het energiemanagement worden gefaciliteerd.
De verplichtingen betreffende meters voor warmte en koude worden met dit artikel
geïmplementeerd. De verplichtingen die ingevolge de richtlijn voortvloeien
voor meters van elektriciteit en gas, worden geïmplementeerd door middel
van het van overeenkomstige toepassing verklaren van dit artikel op elektriciteit
en gas in artikel 6.Artikel 2 richt zich nadrukkelijk tot de beheerders van een warmte- of
koudenet door toedeling van de taak aan deze beheerders tot het ter beschikking
stellen van individuele meetinrichtingen aan eindafnemers. Deze netbeheerders
zijn degenen die het warm- of koudwaterleidingnet beheren dat de warmte of
koude tot in de woning distribueert. De netbeheerder wordt ook wel aangeduid
als distributeur. In het geval van warmtelevering is de netbeheerder veelal
ook de leverancier.Het eerste lid, onderdeel a, verplicht beheerders van een warmte- of koudenet
ertoe slimme meters aan eindafnemers ter beschikking te stellen indien de
eindafnemers daarom verzoeken. Aan dit verzoek zal op een redelijke termijn
moeten worden voldaan. Wat deze redelijke termijn is, hangt af van een aantal
omstandigheden, bijvoorbeeld de feitelijke beschikbaarheid van meters, het
aantal verzoeken dat is gedaan en de beschikbare capaciteit om meters ook
daadwerkelijk te plaatsen. De beheerder zal niet aan het verzoek van de eindafnemer
te hoeven voldoen indien het ter beschikking stellen van een slimme meter
technisch onmogelijk is, financieel niet redelijk is of niet in verhouding
staat tot de potentiële energiebesparingen. Met deze uitzonderingsgronden
wordt aangesloten bij de eerste alinea van artikel 13, eerste lid, van de
richtlijn.Voorgesteld wordt om de netbeheerder verantwoordelijk te maken voor de
plaatsing van de meter. Hiermee wordt ten eerste aangesloten bij de structuur
van de elektriciteits- en gasmarkt zoals die met een wijziging van de Elektriciteitswet
1998 en Gaswet, welke thans in voorbereiding is, zal worden geïntroduceerd
ter verbetering van de werking van de elektriciteits- en gasmarkt (Kamerstukken
II 2004/05, 28 982, nr. 44 en 2005/06, 28 982, nrs. 51
en 57). Daarnaast maakt de meter fysiek deel uit van de netinfrastructuur,
waardoor de voorgestelde taak goed aansluit bij de competentie en verantwoordelijkheden
van een netbeheerder.Op grond van het eerste lid, onderdeel b, zullen slimme meters zonder
verzoek ter beschikking dienen te worden gesteld indien een bestaande meetinrichting
wordt vervangen. Alleen als het technisch onmogelijk is of niet kostenefficiënt
is in verhouding tot de geraamde potentiële besparingen op lange termijn,
zal een beheerder niet aan deze verplichting hoeven te voldoen. Deze uitzonderingsgronden
volgen uit de tweede alinea van artikel 13, eerste lid, van de richtlijn.Op grond van het eerste lid, onderdelen c en d, zullen slimme meters zonder
verzoek in ieder geval ter beschikking dienen te worden gesteld voor nieuwe
aansluitingen in nieuwe gebouwen of in geval van ingrijpende renovaties overeenkomstig
Richtlijn 2002/91/EG van het Europees Parlement en de Raad van de Europese
Unie van 16 december 2002 betreffende de energieprestatie van gebouwen
(PbEG L 2003, 1). De preambule van richtlijn 2002/91/EG stelt
dat er sprake is van een ingrijpende renovatie van een bestaand gebouw indien
de totale kosten van de renovatie met betrekking tot de buitenschil of energie-installaties
zoals verwarming, warmwatervoorziening, airconditioning, ventilatie en verlichting
hoger zijn dan 25% van de waarde van het gebouw, exclusief de waarde
van de grond waarop het gebouw zich bevindt, dan wel die waarbij meer dan
25% van de buitenschil van het gebouw gerenoveerd wordt. Dit betekent
dus concreet dat er bij nieuwe aansluitingen en ingrijpende renovaties altijd
een slimme meter zal moeten worden geïnstalleerd.De delegatiebepaling van het tweede lid biedt de mogelijkheid om in uitvoeringsregelgeving
concreet aan te geven aan welke eisen de meter zal moeten voldoen. Artikel
13, eerste lid, van de richtlijn schrijft voor dat de meters het actuele energieverbruik
van de eindafnemer nauwkeurig moeten weergeven en informatie dienen te geven
over de tijd waarin sprake was van daadwerkelijk verbruik. De slimme meter
zal dan ook in ieder geval aan deze technische eisen moeten voldoen. De eisen
die aan de meetinrichting worden gesteld, moeten uiteraard in overeenstemming
zijn met de (Europese) metrologieregelgeving, zoals geïmplementeerd met
de Metrologiewet.In het tweede lid is verder een grondslag opgenomen om bij of krachtens
algemene maatregel van bestuur regels te stellen over de tarieven voor de
koop of huur van een slimme meter. Ingevolge artikel 13, eerste lid, van de
richtlijn zullen de meters in ieder geval tegen concurrerende prijzen ter
beschikking moeten worden gesteld.Artikel 3Artikel 2, eerste lid, verplicht beheerders van een warmte- of koudenet
in bepaalde gevallen een slimme meter aan te brengen. Artikel 3 maakt het
mogelijk voor de eigenaar of gebruiker van of rechthebbende op het desbetreffende
gebouw de meters ook daadwerkelijk te plaatsen. Deze mogelijkheid ontstaat
door bewoners of gebruikers van een gebouw te verplichten de nodige medewerking
te verlenen voor onder meer het plaatsen en onderhouden van de meter. Door
enerzijds tot het aanbrengen van slimme meters te verplichten en anderzijds
voor te schrijven dat hiertoe door de desbetreffende gebouweigenaar of -gebruiker
medewerking moet worden verleend, wordt aan artikel 13, eerste lid, van de
richtlijn voldaan voor zover het warmte en koude betreft. Ten aanzien van
elektriciteit en aardgas wordt aan deze richtlijnverplichting invulling gegeven
door het van overeenkomstige toepassing verklaren van dit artikel op elektriciteit
en gas in artikel 6.Op hoofdlijnen komt het voorgestelde artikel 3 overeen met het huidige
artikel 8, tweede lid, van de WET. Ten opzichte artikel 8, tweede lid, van
de WET is de reikwijdte van artikel 3 uitgebreid met koude om het artikel
in overeenstemming te brengen met artikel 13, eerste lid, van de richtlijn.Artikel 4Op grond van artikel 13, tweede lid, van de richtlijn moeten lidstaten
ervoor zorgen dat de facturering van energiedistributeurs, -netbeheerders
en detailhandelaars in energie is gebaseerd op het actuele energieverbruik
en in duidelijke, begrijpelijke taal is gesteld. Hiertoe is in artikel 4,
onderdeel a, bepaald dat in uitvoeringsregelgeving regels zullen worden gesteld
over de inrichting van facturen betreffende het verbruik van warmte of koude.
In onderdeel c is een delegatiegrondslag opgenomen waarmee regels worden gesteld
over het verstrekken van informatie over het verbruik en de ontwikkeling van
dat verbruik. Vergelijkbare bepalingen zijn ook opgenomen in artikel 9, tweede
lid, van de WET. Ten opzichte van de WET is de reikwijdte van
artikel 4 met koude uitgebreid, zodat artikel 4 in lijn is met artikel 13,
tweede lid, van de richtlijn.Verder dient de frequentie van de facturering van het gebruik van warmte
en koude ingevolge artikel 13, tweede lid, van de richtlijn zodanig te zijn
dat afnemers in staat zijn met kennis van zaken beslissingen te nemen over
het eigen energiegebruik. Ter omzetting van deze richtlijnverplichting biedt
artikel 4, onderdeel b, de mogelijkheid regels te stellen over de frequentie
van de informatievoorziening door leveranciers van warmte en koude. Voor elektriciteit
en gas wordt gedacht aan een frequentie van 6 maal per jaar. Het voornemen
is om aan te sluiten bij deze frequentie. Op grond van onderdeel d worden
in de uitvoeringsregelgeving regels gesteld over degenen die de informatie,
bedoeld in het eerste lid, verstrekt. Opgemerkt wordt dat de regels die ingevolge
de delegatiegrondslagen van de onderdelen a, b, c en d, worden gesteld, per
categorie van ontvangers van informatie kunnen verschillen.Ten aanzien van elektriciteit en gas wordt aan de verplichtingen van artikel
13, tweede lid, van de richtlijn invulling gegeven door het van overeenkomstige
toepassing verklaren van artikel 4 op elektriciteit en gas in artikel 6.Ten slotte heeft het begrip facturering in dit wetsvoorstel betrekking
op het verzenden van een rekening aan bijvoorbeeld (eind)afnemers en niet
op de daadwerkelijke inning van in de factuur genoemde bedragen. Nederland
kent een systeem van voorschotrekeningen, waarbij maandelijks vooruitbetalingen
op de jaarafrekening van de energieleverancier worden gedaan. Dit systeem
wordt met dit wetsvoorstel niet gewijzigd.Artikel 5Artikel 13, derde lid, van de richtlijn schrijft voor dat energiedistributeurs,
-netbeheerders of detailhandelaars in energie bepaalde informatie aan hun
eindafnemers geven. Deze informatie omvat actuele prijzen en het daadwerkelijke
verbruik van energie, een vergelijking van het huidige energieverbruik van
de eindafnemer met het verbruik in dezelfde periode en indien mogelijk een
vergelijking met een gemiddelde energieverbruiker van dezelfde categorie.
Daarnaast moet in contactgegevens worden voorzien van instanties waar informatie
kan worden verkregen over onder andere maatregelen ter verbetering van de
energie-efficiëntie en technische specificaties voor energieverbruikende
apparatuur. Artikel 5 geldt voor alle vormen van energie met uitzondering
van elektriciteit en gas. Dit artikel is, voor zover het warmte en koude betreft,
aanvullend op de verplichtingen die voortvloeien uit artikel 4. Voor zover
artikel 13, derde lid, van de richtlijn betrekking heeft op het gebruik van
elektriciteit en gas, wordt dit door middel van een van overeenkomstige toepassingsverklaring
van artikel 5 op elektriciteit en gas in artikel 6 geïmplementeerd. Voor
een toelichting op dit voorstel zij verwezen naar de toelichting bij artikel
6.Artikel 5 maakt het mogelijk netbeheerders, leveranciers van energie of
handelaren in energie te verplichten om informatie aan onder meer eindafnemers
te verstrekken. Deze informatie kan in contracten, facturen en ontvangstbewijzen
over energie worden opgenomen. Uitgangspunt is dat de informatieverplichting
bij moet dragen aan het doel waar deze informatieverplichting voor is opgenomen,
namelijk het besparen van energie. In eerste instantie zal dit doel worden
bereikt door de in artikel 13, derde lid, van de richtlijn genoemde onderwerpen.
Waar nodig voor energiebesparing zullen echter aan de in de richtlijn genoemde
punten ook onderwerpen kunnen worden toegevoegd. Artikel 6Ingevolge artikel 13, eerste lid, van de richtlijn dienen de lidstaten
ervoor te zorgen dat eindafnemers van onder meer elektriciteit en aardgas
de beschikking krijgen over individuele meters die informatie geven over het
actuele energieverbruik en die informatie geven over de tijd waarin sprake
was van daadwerkelijk verbruik. Op grond van artikel 13, tweede lid, van de
richtlijn moeten lidstaten ervoor zorgen dat de facturering van energiedistributeurs,
-netbeheerders en detailhandelaars in energie is gebaseerd op het actuele
energieverbruik en in duidelijke, begrijpelijke taal is gesteld. Ten slotte
schrijft artikel 13, derde lid, van de richtlijn voor dat energiedistributeurs,netbeheerders
of detailhandelaars in energie bepaalde informatie aan hun eindafnemers geven.
Met artikel 6 wordt voorzien in implementatie van artikel 13 van de richtlijn
ten aanzien van elektriciteit en gas. Ingevolge deze bepaling worden de artikelen
2 en 3 (betreffende meetinrichtingen), 4 (inzake facturering) en 5 (over informatievoorziening)
namelijk van overeenkomstige toepassing verklaard op elektriciteit en gas.
Hierbij dient in deze artikelen voor «beheerder van een warmtenet of
koudenet» beheerder van een elektriciteitsnet of gasnet gelezen te worden
overeenkomstig de in artikel 6, onderdelen a en b, genoemde definities.Over meters zijn in de Elektriciteitswet 1998 en de Gaswet reeds bepalingen
opgenomen. Deze zullen binnen afzienbare tijd worden aangepast met een wetsvoorstel
dat thans in voorbereiding is en dat beoogt de werking van de elektriciteits-
en gasmarkt te verbeteren (Kamerstukken II 2004/05, 28 982, nr. 44
en Kamerstukken II 2005/06, 28 982, nrs. 51 en 57). Dat wetsvoorstel
tot wijziging van de Elektriciteitswet 1998 en de Gaswet regelt voor elektriciteit
en gas ook wat ingevolge de richtlijn geregeld dient te worden, maar bevat
ook andere voorstellen (waaronder een verplichte uitrol van slimme meters
voor kleinverbruikers). Met het oog op tijdige implementatie is daarom gekozen
voor volledige omzetting van de richtlijn in dit wetsvoorstel. Wanneer de
wijziging van de Elektriciteitswet 1998 en Gaswet in werking treedt, zullen
de bepalingen betreffende elektriciteit en gas in dit wetsvoorstel ingevolge
artikel 37 vervallen. De gewijzigde Elektriciteitswet 1998 en Gaswet zullen
dan namelijk voorzien in de bepalingen benodigd voor de implementatie van
de richtlijn.Artikelen 7 en 8Op basis van artikel 4 van de richtlijn stellen de lidstaten een nationale
indicatieve streefwaarde vast, die negen jaar na het van toepassing worden
van de richtlijn moet zijn bereikt. Daarnaast moeten ook tussentijdse nationale
streefwaarden worden vastgelegd. De richtlijn geeft aan hoe deze streefwaarden
berekend moeten worden en geeft een eerste indicatie over de wijze van monitoren.
De nationale streefwaarde als vermeld in het coalitieakkoord van 7 februari
2007 is met 2% belangrijk hoger dan de 1% uit de richtlijn.
Opgemerkt wordt dat de calculatiemethodes hiervan onderling afwijken. Uiteraard
zullen maatregelen gericht op energiebesparing doorgaans aan het bereiken
van beide doelen bijdragen (zie ook paragraaf 1 van het algemeen deel
van deze memorie).Artikel 4, vierde lid, van de richtlijn geeft aan dat een instantie verantwoordelijk
moet zijn voor de bewaking van de streefwaarden, het hiertoe vastgestelde
kader van meetmethodieken en de vraag wat de effecten zijn van maatregelen
op het gebied van energiebesparing. Per lidstaat moet dus worden vastgesteld
of de (tussentijdse) nationale indicatieve streefwaarden worden gehaald. Met
het onderzoek ontstaat tevens inzicht in de effecten van de maatregelen op
het gebied van energiebesparing.Ingevolge artikel 6, eerste lid, onderdeel a, van de richtlijn zorgen
de lidstaten ervoor dat energiedistributeurs, netbeheerders of detailhandelaars
in energie op verzoek statistische informatie verstrekken over hun eindafnemers
direct of indirect aan de instantie, bedoeld in artikel 4, vierde lid, van
richtlijn.Artikel 14 van de richtlijn schrijft voor dat lidstaten op gezette tijden
aan de Europese Commissie moeten rapporteren. In deze rapporten moeten de
getroffen maatregelen op het gebied van de energiebesparing worden beschreven
en moet ook worden aangegeven tot welke resultaten deze maatregelen leiden.
Voor het opstellen van deze rapporten is het dus noodzakelijk om inzicht te
hebben in het energieverbruik en de vraag op welke wijze dit energieverbruik
wordt beïnvloed door maatregelen op het gebied van energiebesparing.Het voorgestelde artikel 7 strekt ertoe mogelijk te maken dat de gegevens
over het energieverbruik en de effecten van de maatregelen van energiebesparing
door de Minister worden verzameld, om zo aan de artikelen 4, 6, eerste lid,
onderdeel a, en 14 van de richtlijn te kunnen voldoen. Voorgesteld wordt de
taak om deze gegevens te verzamelen in eerste instantie neer te leggen bij
de Minister. Naar verwachting zal de Minister deze taak in praktijk opdragen
aan SenterNovem, een agentschap van het Ministerie van Economische Zaken,
dat specifieke kennis en ervaring heeft met het monitoren van programma’s
in het algemeen, en in het bijzonder kennis heeft op het gebied van energiebesparing.
Een andere partij die veel kennis en ervaring op dit gebied heeft, is het
Energieonderzoek Centrum Nederland (hierna: ECN). Het kan dan ook wenselijk
zijn bepaalde onderdelen van de in dit artikel omschreven taak neer te leggen
bij het ECN. Om deze reden is in artikel 8, eerste lid, voorgesteld de mogelijkheid
op te nemen om specialisten zoals bijvoorbeeld ECN, ook te betrekken bij de
monitoring van energieverbruik en maatregelen.Bij de uitvoering van de monitoringstaak van artikel 7, eerste lid, is
uiteraard de kwaliteit en consistentie van de gehanteerde monitoringmethodiek
van belang. Deze methodiek wordt echter niet in dit wetsvoorstel vastgelegd,
maar zal in overleg tussen de Minister en SenterNovem worden ontwikkeld. De
methodiek omvat behalve gegevensverzameling ook dataverwerking, interpretatie
en vastlegging van de uitkomsten.De verzamelde gegevens bevatten veel informatie, die wellicht ook voor
andere trajecten van belang kan zijn. Het is echter niet de bedoeling dat
deze gegevens breed worden gebruikt voor andere doeleinden. Dit zou er bovendien
toe kunnen leiden dat terughoudendheid ontstaat bij het verstrekken van gegevens.
Om deze reden zijn de artikelen 7, tweede lid, en 8, tweede lid, opgenomen.
Deze artikelen zijn vergelijkbaar met bijvoorbeeld artikel 78, derde en vierde
lid, van de Elektriciteitswet 1998.In artikel 7, derde lid, is een delegatiebepaling opgenomen. In de uitvoeringsregelgeving
zal concreet worden aangegeven wie welke gegevens moet verstrekken, op welk
tijdstip en in welke vorm. Om de administratieve lasten te beperken zullen
gegevens die reeds beschikbaar zijn voor de Minister en gebruikt kunnen worden
voor de monitoring, niet opnieuw worden gevraagd. Ook ter beperking van de
administratieve lasten zullen niet meer gedetailleerde gegevens worden gevraagd
dan noodzakelijk. Tot slot is het streven bij het vragen van de gegevens zo
veel mogelijk aan te sluiten bij de reeds bij de betrokken bedrijven en instellingen
(met name het Centraal Bureau voor de Statistiek) beschikbare gegevens, om
tot zo min mogelijk bewerkingen van deze gegevens te verplichten. Echter,
waar nodig om aan de Europese verplichtingen te voldoen, zullen de gegevens
moeten worden gevraagd en verstrekt.Artikel 9Dit artikel geeft een delegatiebasis voor een algemene maatregel van bestuur,
welke kan worden gemaakt in het belang van een tijdige omzetting van communautaire
regelgeving op het gebied van energiebesparing. Zoals in het algemeen deel
van deze toelichting is beschreven, valt te verwachten dat energiebesparing
in de nabije toekomst op Europees niveau in belang zal toenemen.
Met name met het oog op een tijdige omzetting van bindende Europese besluiten
is het dan ook van belang om te beschikken over de mogelijkheid bij algemene
maatregel van bestuur de noodzakelijke voorzieningen te treffen.Strevend naar een goede uitvoerbaarheid en handhaafbaarheid van een dergelijke
algemene maatregel van bestuur zal de Nederlandse mededingingsautoriteit bij
het opstellen van een dergelijk besluit worden betrokken.Artikelen 10 en 13De artikelen 10 en 13 bevatten bevoegdheden die bedoeld zijn om greep
te kunnen krijgen op het energieverbruik dat door het functioneren van toestellen
en installaties wordt teweeggebracht. Deze artikelen komen overeen met de
artikelen 2 en 6 van de WET. Bij algemene maatregel van bestuur kunnen regels
worden gesteld voor aan te wijzen categorieën van toestellen of installaties.
Deze regels kunnen specifieke eisen inhouden, eventueel te koppelen aan een
keuringsregime. De eisen die aan toestellen of installaties worden gesteld
zullen veelal betrekking hebben op het energetisch rendement bij gebruik van
het toestel of de installatie. In het algemeen kunnen die eisen worden gesteld,
waarmee het energieverbruik door de betreffende apparatuur kan worden beperkt,
al dan niet rechtstreeks. Zo kan bijvoorbeeld ook bijbehorende regelapparatuur
worden voorgeschreven of een zodanig constructie, dat onderhoud goed mogelijk
is, (mede) ter beïnvloeding van het energieverbruik. Er kunnen geen eisen
met betrekking tot duurzaamheid, repareerbaarheid en dergelijke als zodanig
worden gesteld. Indien niet aan de gestelde eisen wordt voldaan of geen goedkeuring
is verkregen mogen geen commerciële handelingen (in- of uitvoeren, ten
verkoop voorhanden hebben, ten verkoop aanbieden, tentoonstellen, verkopen,
verhuren, afleveren of installeren, gebruiken) met betrekking tot het toestel
of de installatie worden verricht. Ten aanzien van het keuringsregime kunnen
bij algemene maatregel van bestuur regels worden gegeven ten aanzien van het
aanvragen van een goedkeuring, de wijze waarop de keuringen plaatshebben,
het gebruik en van aanduidingen inzake de goedkeuring alsmede de gevallen
waarin en de wijze waarop een goedkeuring kan worden geschorst of ingetrokken.
Ook kan de geldingsduur van goedkeuring worden begrensd.Op grond van de artikelen 2 en/of 6 van de WET zijn de volgende algemene
maatregelen van bestuur vastgesteld: het Besluit energie-efficiëntienormen
koel- en vriesapparatuur, het Besluit energierendementseisen voorschakelapparaten
voor fluorescentielampen, het Besluit Energy Star-etiketteringsprogramma,
het Besluit etikettering energiegebruik personenauto’s, het Besluit
gastoestellen, het Besluit rendementseisen cv-ketels en het Kaderbesluit etikettering
energiegebruik huishoudelijk apparatuur.Artikel 12Artikel 12 bevat de verplichting voor de vervaardiger en de importeur
van toestellen en installaties, behorende tot een goedgekeurd type, om de
keuringsinstelling in de gelegenheid te stellen te controleren of toestellen
of installaties overeenkomstig het goedgekeurde type zijn of worden vervaardigd
(nacontrole). Bij algemene maatregel van bestuur kunnen aangaande de normen
en procedure volgens welke die controle plaatsvindt en de kostenvergoeding
ter zake regels worden gegeven.Verder is een medewerkingsplicht van de hierboven bedoelde vervaardiger
en importeur vastgelegd jegens degenen die namens de keuringsinstantie de
nacontrole uitvoeren. Artikel 14De op grond van artikelen 10 en 13 te stellen regels zijn niet van toepassing
op het gebruik of onderhoud van toestellen of installaties in woningen en
op erven in de sfeer van de particuliere huishouding of een daarmee bij algemene
maatregel van bestuur gelijk te stellen huishouding. Hierbij kan worden gedacht
aan verzorgingstehuizen of internaten.Artikel 15In artikel 15 is een waarborg neergelegd dat regeling wordt gehouden met
de nadelige aspecten van de inwerkingtreding van krachtens artikel 10 gegeven
regels met betrekking tot reeds vervaardigde en hier te lande ten verkoop
of voorhanden zijnde toestellen of installaties. Hiervoor dient ingevolge
artikel 12 afzonderlijk een overgangstermijn te worden gesteld.Artikel 16In verband met het verlenen van de bevoegdheid tot het instellen van een
vergunningsplicht in artikel 10 is in artikel 11 voorzien in de mogelijkheid
om nader te regelen op welke wijze de aanvragen om een vergunning dienen te
worden gedaan en welke gegevens daarbij dienen te worden overgelegd. Artikel
16 bevat verder bepalingen over modaliteiten van de vergunning, alsmede weigering,
wijziging en intrekking daarvan.Artikel 17Voorzien wordt in de mogelijkheid van het vragen van retributies ter gelegenheid
van aanvragen voor keuringen, vergunningen of ontheffingen. Met de opbrengst
van deze bijdragen zullen de kosten, welke de behandeling van de betreffende
verzoeken met zich meebrengt, worden bestreden.Artikel 18Dit artikel geeft een delegatiebasis voor een algemene maatregel van bestuur,
welke kan worden gemaakt in het belang van tijdige implementatie van communautaire
regelgeving ten aanzien van de energiebesparing betreffende toestellen en
installaties. Zoals in het algemeen deel van deze toelichting is beschreven,
valt te verwachten dat energiebesparing in de nabije toekomst op Europees
niveau in belang zal toenemen. Met name met het oog op een tijdige omzetting
van bindende Europese besluiten is het dan ook van belang om te beschikken
over de mogelijkheid bij algemene maatregel van bestuur de noodzakelijke voorzieningen
te treffen.Artikel 19Op basis van artikel 19, eerste en tweede lid, wordt de raad van bestuur
van de mededingingsautoriteit belast met het toezicht op de naleving van de
bepalingen genoemd in deze leden en worden de met het toezicht bevoegde ambtenaren
aangewezen. Het door de raad van bestuur van de mededingingsautoriteit uit
te oefenen toezicht beperkt zich daarmee tot bepalingen ten aanzien van energiebesparing.
Na aanwijzing door de raad van bestuur van de mededingingsautoriteit worden
de betreffende ambtenaren toezichthouders in de zin van artikel 5:11 van de
Algemene wet bestuursrecht met de daarbij behorende bevoegdheden.Artikel 19, derde lid, regelt dat de bij besluit van Onze Minister aangewezen
ambtenaren belast worden met het toezicht op de naleving van artikel 3, dat
inhoudelijk gelijk is aan artikel 8, tweede lid, van de WET. In paragraaf 6.1
van het algemeen deel van deze memorie is toegelicht waarom voorgesteld
wordt de handhaving van deze bepaling door de bij besluit van Onze Minister
aangewezen ambtenaren en via de WED plaats te laten vinden.Artikel 20Ingevolge dit artikel kunnen een last onder dwangsom en een bestuurlijke
boete ook aan een rechtspersoon worden opgelegd. Hierbij worden eveneens begrepen
andere vennootschappen, niet zijnde rechtspersonen, zoals de maatschap en
de vennootschap onder firma. Met het de overeenkomstige toepassing verklaring
van artikel 51 van het Wetboek van Strafrecht is het daarnaast mogelijk om
de feitelijk leidinggevende of de opdrachtgever een last onder dwangsom of
bestuurlijke boete op te leggen.Bij de formulering van deze bepaling is ervan uitgegaan dat het wetsvoorstel
Vierde tranche van de Algemene wet bestuursrecht (Kamerstukken II 2003/04,
29 702, nr. 2) op het tijdstip van de inwerkingtreding van dit wetsvoorstel
nog niet in werking is getreden. Als het wetsvoorstel Vierde tranche Algemene
wet bestuursrecht tot wet wordt verheven en in werking treedt, kan dit artikel
vervallen, omdat hierin dan door artikel 5.0.1, derde lid, van de Vierde tranche
Algemene wet bestuursrecht wordt voorzien. Voor een meer uitgebreide toelichting
op dit artikel, wordt kortheidshalve verwezen naar de memorie van toelichting
bij het wetsvoorstel Vierde tranche Algemene wet bestuursrecht (Kamerstukken
II 2003/04, 29 702, nr. 3).Artikel 21Dit artikel heeft betrekking op het opleggen van een last onder dwangsom.
Voorgesteld wordt aan de raad van bestuur van de mededingingsautoriteit de
bevoegdheid te geven om een last onder dwangsom op te leggen ter handhaving
van de bepalingen genoemd in dit artikel. Hierbij is aansluiting gezocht bij
het handhavingsysteem ingevolge artikel 77hc van de Elektriciteitswet 1998
en artikel 60ac van de Gaswet. In overeenstemming met artikel 77k van de Elektriciteitswet
en artikel 60af van de Gaswet wordt bij de vaststelling van een overtreding
als bedoeld in artikel 21, een rapport opgemaakt door de raad van bestuur
van de mededingingsautoriteit.De last onder dwangsom is geregeld in de artikelen 5:32 tot en met 5:36
van de Algemene wet bestuursrecht. Het enige dat daarom nog in dit wetsvoorstel
geregeld hoeft te worden, is de bevoegdheid tot oplegging hiervan.Artikel 22In plaats van of in combinatie met oplegging van een last onder dwangsom
is de raad van bestuur van de mededingingsautoriteit ingevolge dit voorgestelde
artikel bevoegd een bestuurlijke boete op te leggen bij de handhaving van
het bij of krachtens de artikelen 2, 4, 5, 6, 7, derde lid, en 9 bepaalde.
Daarnaast kan een bestuurlijke boete worden opgelegd om artikel 5:20, eerste
lid, van de Algemene wet bestuursrecht (meewerkplicht) af te dwingen. Een
bestuurlijke boete impliceert een onvoorwaardelijke verplichting tot betaling
van een geldsom door de overtreder. Bij de keuze voor de toekenning van de
bevoegdheid tot het opleggen van een bestuurlijke boete en de vormgeving daarvan
is aansluiting gezocht bij artikel 77i van de Elektriciteitswet 1998 en artikel
60ad van de Gaswet.Conform het wetsvoorstel Vierde tranche Algemene wet bestuursrecht is
een maximumboete voorgeschreven. Hierbij is overeenkomstig soortgelijke overtredingen
in de Elektriciteitswet 1998 en de Gaswet een maximale boete per overtreding
van € 450 000 mogelijk gemaakt. De raad van bestuur van de mededingingsautoriteit stemt de hoogte van
de boete in elk geval af op de omstandigheden van de overtreding. Hierbij
kan rekening worden gehouden met de aard, ernst en duur van de overtreding
en de mate waarin deze aan de overtreder kan worden verweten.Artikelen 23 tot en met 30In de artikelen 23 tot en met 30 is een regeling getroffen voor bestuurlijke
boetes. De artikelen zijn overeenkomstig de boetebepalingen van hoofdstuk
5A van de Elektriciteitswet 1998 en hoofdstuk 5.5a van de Gaswet vormgegeven.
Bij de formulering van de artikelen is er vanuit gegaan dat het wetsvoorstel
Vierde tranche van de Algemene wet bestuursrecht (Kamerstukken II 2003/04,
29 702, nr. 2) op het tijdstip van de inwerkingtreding van dit wetsvoorstel
nog niet in werking is getreden. Als het wetsvoorstel Vierde tranche Algemene
wet bestuursrecht tot wet wordt verheven en in werking treedt, kan het merendeel
van de bepalingen betreffende de bestuurlijke boete in dit wetsvoorstel, vervallen
(zie artikel 42). Echter, zolang de Vierde tranche Algemene wet bestuursrecht
nog niet in werking is getreden, is een uitgebreide regeling voor bestuurlijke
boetes in de sectorspecifieke wetgeving noodzakelijk. De artikelen van het
wetsvoorstel Vierde tranche Algemene wet bestuursrecht zijn derhalve voor
zover relevant overgenomen. Voor een uitgebreidere toelichting op de artikelen
inzake de bestuurlijke boete, wordt kortheidshalve verwezen naar de memorie
van toelichting bij het wetsvoorstel Vierde tranche Algemene wet bestuursrecht
(Kamerstukken II 2003/04, 29 702, nr. 3).Artikel 31Met deze bepaling wordt artikel 11 van de WET ten aanzien van toestellen
en installaties in dit wetsvoorstel overgenomen. Op basis van dit artikel
worden de bij besluit van Onze Minister aangewezen ambtenaren belast met het
toezicht op de naleving van de bepalingen genoemd in dit artikel. Dit toezicht
heeft daarmee uitsluitend betrekking op de genoemde bepalingen ten aanzien
van energiebesparing betreffende toestellen en installaties. Hierin ligt het
verschil van deze bepaling ten opzichte van artikel 11 van de WET, waarin
de door Onze Minister aangewezen ambtenaren ook zijn belast met het toezicht
op de naleving van paragraaf 4 van de WET. Die paragraaf bevat regels
over het in rekening brengen van de kosten van energieverbruik en heeft geen
betrekking op energiebesparing omtrent toestellen en installaties. De desbetreffende
artikelen van de WET (artikelen 8 en 9) zijn daarom opgenomen in hoofdstuk
1 van dit wetsvoorstel, dat over energiebesparing in den brede gaat. Dit hoofdstuk
wordt, met uitzondering van artikel 3, langs bestuursrechtelijke weg gehandhaafd.Bij besluit van de Minister van Economische Zaken van 17 augustus
1999, nr. WJZ/JZ 99 052 575, houdende mandaatverlening aanwijzing
toezichthoudende ambtenaren (Stcrt. 161) in samenhang met het besluit van
de Minister van Economische Zaken van 1 september 1999, nr. CDJZ/WBI/19 991 309,
houdende aanwijzing buitengewoon opsporingsambtenaren ex artikel 11, eerste
lid, van de Wet energiebesparing toestellen (Stcrt. 172) zijn met het toezicht
op de naleving van artikel 11 van de WET, de aangewezen ambtenaren van de
Belastingdienst/ECD belast. Met de incorporatie van artikel 11 van de WET
in artikel 31 van dit wetsvoorstel wordt hierin geen wijziging aangebracht. Artikelen 32 en 33Met deze bepalingen zijn de artikelen 12 en 17 van de WET inhoudelijk
ongewijzigd overgenomen. Kortheidshalve wordt daarom verwezen naar de memorie
van toelichting bij voornoemde artikelen van de WET (Kamerstukken II 1981/82,
17 251, nr. 3).Artikel 34Evenals in de WET wordt voor het College van Beroep voor het bedrijfsleven
als bevoegde bestuursrechter gekozen voor zover het gaat om een op grond van
deze wet genomen besluit. Het college is ook de bevoegde rechter in de Elektriciteitswet
1998 en de Gaswet, zodat met deze aanwijzing als bevoegde rechter gebruik
kan worden gemaakt van de opgebouwde expertise met betrekking tot energiewetgeving.Artikelen 35 en 36Voorgesteld wordt tot een algemene wet op het terrein van energiebesparing
te komen, waarin de WET is geïncorporeerd. Hierdoor dienen de verwijzingen
naar de WET in andere wetten te worden aangepast, waartoe de artikelen 35
en 36 strekken.Op dit moment wordt de WET strafrechtelijk gehandhaafd via een bepaling
in de Wet op de economische delicten (hierna: WED). In artikel 1, onderdeel
4°, van de Wet op de economische delicten is overtreding van de daar genoemde
WET-bepalingen aangewezen als economisch delict. In dit wetsvoorstel worden
de verwijzingen naar de desbetreffende bepalingen aangepast, maar blijft deze
systematiek in beginsel ongewijzigd. De bepalingen betreffende energiebesparing
toestellen en installaties worden namelijk ook in dit wetsvoorstel via de
WED gehandhaafd. In dit verband zij verwezen naar de toelichting in paragraaf 6.1
van het algemeen deel van deze memorie van toelichting.Artikel 37Met paragraaf 5 van hoofdstuk 1 wordt voorzien in implementatie van
artikel 13 van de richtlijn ten aanzien van elektriciteit en gas. De verplichtingen
van artikel 13 van de richtlijn hebben betrekking op meetinrichtingen en informatievoorziening.Momenteel is een wetsvoorstel in voorbereiding dat beoogt de werking van
de elektriciteits- en gasmarkt te verbeteren (Kamerstukken II 2004/05, 28 982,
nr. 44 en 2005/06, 28 982, nrs. 51 en 57). Dat wetsvoorstel
zal onder meer voorzien in een delegatiegrondslag voor het stellen van eisen
aan meetinrichtingen en aan de informatie die aan eindafnemers moet worden
verstrekt, waarmee aan de uit de richtlijn voortvloeiende verplichtingen betreffende
elektriciteit en gas in de Elektriciteitswet 1998 en Gaswet kan worden voldaan.
Het wetsvoorstel tot wijziging van de Elektriciteitswet 1998 en Gaswet regelt
echter ook andere zaken dan hetgeen ingevolge de richtlijn geregeld dient
te worden. Met het oog op tijdige implementatie is daarom gekozen voor volledige
omzetting van de richtlijn in dit wetsvoorstel.Wanneer de wijziging van de Elektriciteitswet 1998 en Gaswet in werking
treedt, zullen de bepalingen betreffende elektriciteit en gas in dit wetsvoorstel
vervallen. Omdat niet op voorhand is te zeggen wanneer dat wetsvoorstel in
werking zal treden, wordt voorgesteld met artikel 37 de mogelijkheid op te
nemen de desbetreffende bepalingen van dit wetsvoorstel bij koninklijk besluit
te laten vervallen. Artikel 38Aangezien dit wetsvoorstel mede basis biedt voor de bepalingen die thans
in de WET zijn opgenomen, kan de WET worden ingetrokken.Artikel 39In het wetsvoorstel Implementatiewet EG-richtlijn ecologisch ontwerp energieverbruikende
producten (Kamerstukken II 2006/07, 30 958, nr. 2) is een bepaling
opgenomen, waarmee een artikel aan de WET wordt toegevoegd. De voorgestelde
toevoeging houdt in dat voor zover ingevolge de WET met betrekking tot installaties
of toestellen voorschriften zijn gesteld over onderwerpen waarvoor tevens
ingevolge titel 9.4 van de Wet milieubeheer voorschriften zijn gesteld, eerstgenoemde
voorschriften niet gelden. Aangezien met dit wetsvoorstel de WET wordt ingetrokken
en bovendien op dit moment nog niet duidelijk is welk wetsvoorstel eerder
in werking zal treden, is in dit artikel een samenloopbepaling opgenomen.
Hiermee wordt de samenhang tussen de relevante bepalingen van beide wetsvoorstellen
in de verschillende mogelijke tijdpadscenario’s geregeld.Artikelen 40 en 41Door de voorgestelde intrekking van de WET en de incorporatie hiervan
in dit wetsvoorstel, kan onduidelijkheid bestaan over de grondslag van besluiten
die thans op de WET zijn gebaseerd. Met artikel 40 wordt duidelijk dat deze
besluiten niet door de intrekking van de WET vervallen, maar blijven bestaan
op basis van dit wetsvoorstel. Met dit artikel wordt namelijk aan deze besluiten
en nieuwe grondslag gegeven.Artikel IV, eerste lid, van het wetsvoorstel Implementatiewet EG-richtlijn
ecologisch ontwerp energieverbruikende producten (Kamerstukken II 2006/07,
30 958, nr. 2) breidt daarnaast de grondslag van het Besluit energie-efficiëntienormen
koel- en vriesapparatuur, het Besluit energierendementseisen voorschakelapparaten
voor fluorescentielampen en het Besluit rendementseisen cv-ketels uit met
artikel 9.4.4 van de Wet milieubeheer. In artikel 41 is daarom in een samenloopbepaling
voorzien voor het geval artikel IV, eerste lid, van het wetsvoorstel Implementatiewet
EG-richtlijn ecologisch ontwerp energieverbruikende producten eerder in werking
treedt dan de bepalingen inzake energiebesparing toestellen en installaties
van dit wetsvoorstel.Artikel 42Indien het wetsvoorstel Vierde tranche Algemene wet bestuursrecht tot
wet wordt verheven en in werking treedt, wordt aangesloten bij het algemene
regime van de Algemene wet bestuursrecht en kunnen de artikelen genoemd in
deze bepaling vervallen. Dit artikel strekt hiertoe.Artikel 43Het kan wenselijk zijn om bepaalde artikelen niet onmiddellijk in werking
te laten treden. Te denken valt bijvoorbeeld aan de bepalingen over meters
voor levering van warmte of koude indien dit wetsvoorstel voor de implementatietermijn
van de richtlijn tot wet wordt verheven. Streven is zo veel mogelijk bepalingen
onmiddellijk in werking te laten treden. Indien het nodig is dat artikelen
of onderdelen hiervan later in werking treden, zal de termijn dat deze artikelen
later in werking treden zo veel mogelijk worden beperkt.De minister van Economische Zaken,M. J. A. van der Hoeven BIJLAGE ITransponeringstabelIn de navolgende tabel is in de rechterkolom aangegeven in welke artikelen
van dit wetsvoorstel de in de linkerkolom vermelde bepalingen van de richtlijn
zijn verwerkt.Het betreft richtlijn 2006/32/EG van het Europees Parlement en de Raad
van de Europese Unie van 5 april 2006 betreffende energie-efficiëntie
bij het eindgebruik en energiediensten en houdende intrekking van richtlijn
93/76/EEG van de Raad (PBEG L 114).Uiterste implementatiedatum van de richtlijn is 17 mei 2008. RICHTLIJNWETSVOORSTELArtikel 1Behoeft geen
implementatie Artikel 2Behoeft geen
implementatie Artikel 3, onderdeel aArtikel 1, eerste lid, onderdeel b Artikel 3, onderdelen b tot en met mBehoeft geen implementatie Artikel 3, onderdeel nArtikel 1, eerste lid, onderdeel e Artikel 3, onderdelen o tot en met sBehoeft geen implementatie Artikel 4, eerste tot en met derde lidBehoeft geen implementatie Artikel 4, vierde lidArtikelen 7 en 8Artikel 4, vijfde lidBehoeft geen implementatie Artikel 5Behoeft geen
implementatie Artikel 6, eerste lid, onderdeel aArtikelen 7 en 8 Artikel 6, eerste lid, onderdeel bBehoeft geen implementatie Artikel 6, tweede tot en met vijfde lidBehoeft geen implementatie Artikel 7Behoeft geen
implementatie Artikel 8Behoeft geen
implementatie Artikel 9Behoeft geen
implementatie Artikel 10Behoeft geen
implementatie Artikel 11Behoeft geen
implementatie Artikel 12Behoeft geen
implementatie Artikel 13, eerste lidArtikelen 2, 3 en 6 Artikel 13, tweede en derde lidArtikelen 4, 5 en 6 Artikel 14Behoeft geen
implementatieArtikel 15Behoeft geen
implementatie Artikel 16Behoeft geen
implementatie Artikel 17Behoeft geen
implementatieArtikel 18Behoeft geen
implementatie Artikel 19Behoeft geen
implementatie Artikel 20Behoeft geen
implementatieBIJLAGE IIOmzettingsoverzichtIn de navolgende tabel is in de rechterkolom aangegeven in welke artikelen
van dit wetsvoorstel de in de linkerkolom vermelde bepalingen van de Wet energiebesparing
toestellen zijn opgenomen. WET ENERGIEBESPARING TOESTELLENWETSVOORSTEL Artikel 1, eerste lidArtikel 1, onderdelen f en g Artikel 1, tweede lidArtikel 1, tweede lidArtikel 2, eerste tot en met derde lidArtikel 10 Artikel 2, vierde lidArtikel 14 Artikel 3Artikel 15 Artikel 4Artikel 11 Artikel 5Artikel 12 Artikel 6, eerste tot en met vierde lidArtikel 13 Artikel 6, vijfde lidArtikel 14Artikel 7Artikel 15 Artikel 8, eerste en derde lidArtikel 4 Artikel 8, tweede lidArtikel 3 Artikel 9, eerste lidArtikel 4 in samenhang met artikel 6 Artikel 9, tweede lidArtikel 4 Artikel 10Artikel 34 Artikel 11Artikel 31 Artikel 12Artikel 32 Artikel 17Artikel 33 Artikel 19Artikel 16 Artikel 20Artikel 17Artikel 21Artikel 18De volgende bepalingen uit de Wet energiebesparing toestellen worden niet
in dit wetsvoorstel overgenomen.• De artikelen 13, 14, 15, 16 en 22 waren al vervallen.• In het bepaalde van artikel 18 wordt voorzien door interdepartementale
afspraken (zie Handleiding medebetrokkenheid en medeondertekening, Draaiboek
voor de wetgeving).• Artikel 23 bevatte wijzigingen in andere regelgeving.• Artikel 24 regelde de citeertitel en inwerkingtreding van de Wet
energiebesparing toestellen.XNoot1Richtlijn 2006/32/EG van het Europees Parlement en de Raad van de Europese
Unie van 5 april 2006 betreffende energie-efficiëntie bij het eindgebruik
en energiediensten en houdende intrekking van richtlijn 93/76/EEG van de Raad
(PBEG L 114). Uiterste implementatietermijn van de richtlijn is 17 mei
2008. Voor verdere implementatie-aspecten zij verwezen naar de transponeringstabel
in de bijlage bij deze memorie van toelichting. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-31320-3.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl