Wijziging o.m. Wet studiefinanciering 2000 en WHOO (verhoging collegegeld, aanpassing aflossingssysteem studieschulden); Nota naar aanleiding van het verslag
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2019-09-24 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 31790, nr. 7

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum indiening

11-02-2009

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2008-2009

31790 nr. 7

03-02-2009

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 31790Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 43 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
31 790Wijziging van onder meer de Wet studiefinanciering 2000 en de Wet op
het hoger onderwijs en wetenschappelijk onderzoek in verband met de verhoging
van het collegegeld en de aanpassing van het aflossingssysteem studieschuldennr. 7NOTA NAAR AANLEIDING VAN HET VERSLAGOntvangen 3 februari 2009I. ALGEMEEN1. InleidingGraag wil ik de leden van de vaste commissie voor Onderwijs, Cultuur en
Wetenschap danken voor de opmerkingen en vragen die zij in het verslag hebben
gemaakt en gesteld.De leden van de SP-fractie hebben kennisgenomen van
het wetsvoorstel. Zij constateren dat twee verschillende voorstellen in één
wet worden vastgelegd, namelijk een verhoging van het collegegeld en een aanpassing
van het aflossingssysteem van studieschulden. De leden van deze fractie stellen
voor om deze beide onderwerpen los te koppelen, zodat beide ook zorgvuldig
kunnen worden behandeld; nu worden fracties immers geconfronteerd met een
zgn. «package deal». Zij willen weten of de regering deze mening
deelt.Het is een bewuste keuze geweest om in één wetsvoorstel
een samenhangend pakket van maatregelen voor te leggen. Zoals aangekondigd
in de Strategische agenda voor het hoger onderwijs en besproken in de Tweede
Kamer, bestaat dit pakket uit een geleidelijke collegegeldverhoging in een
zo soepel mogelijk arrangement van een hogere aanvullende beurs en gunstiger
terugbetalingsvoorwaarden voor studieleningen. Het is het streven om deze
onderdelen in onderlinge samenhang vanaf het komende studiejaar te laten ingaan.2. Uitwerking van de maatregelen2.1 Verhoging van het collegegeld en de wijziging van
de aanvullende beurs en de basisleningDe leden van de SP-fractie stellen vast dat de regering
voorstelt om het collegegeld in tien stappen te verhogen met jaarlijks 22
euro. Zij vragen de regering hoe hoog het collegegeld na alle verhogingen
en indexeringen zal zijn voor het collegejaar 2019/2020.De vraag van de leden van de SP-fractie hoe hoog het collegegeld na alle verhogingen en indexeringen zal zijn voor het collegejaar 2019/2020
laat zich niet eenduidig beantwoorden aangezien de omvang van de indexering
in de komende jaren nog ongewis is.Uitgaande van het huidige prijspeil (2009, zonder indexering) stijgt het
collegegeld na tien jaarlijkse verhogingen van € 22 van €1 597
tot € 1 817 per jaar in 2019/2020.Via de indexering wordt jaarlijks rekening gehouden met de ontwikkeling
van het prijspeil. Indien verondersteld wordt dat de indexering van het collegegeld
2008/2009 naar 2009/2010 gelijk zou zijn aan de indexering die ook de komende
jaren wordt toegepast, dan zou in collegejaar 2019/2020 sprake zijn van een
wettelijk collegegeld van € 2 207. Dit is puur indicatief:
rekening houdend met de veronderstelde prijsontwikkeling is dat gelijk aan
het hierboven genoemde bedrag van € 1 817 naar de maatstaf
van nu.Voor studenten van ouders uit lagere inkomensgroepen
is er een hogere aanvullende beurs; andere studenten zullen meer moeten betalen.
Het effect hiervan kan zijn dat studenten in spe worden afgeschrikt, zodat
minder mensen gaan studeren. De leden van de SP-fractie vragen de regering
om hoeveel studenten dit gaat. Ook vragen zij hoe de regering wil voorkomen
dat studenten meer gaan werken naast hun studie, wat immers ten koste gaat
van de tijd die studenten in hun studie steken.Voor studenten van ouders uit hogere inkomensgroepen is een hogere veronderstelde
ouderlijke bijdrage van belang. Over het algemeen is de ouderlijke bijdrage
vooral een zaak tussen studenten en ouders, waarbij ook eigen keuzes van de
student een rol spelen. Voor een student die niet de gehele veronderstelde
ouderlijke bijdrage ontvangt vormt de lening een van de mogelijkheden om dit
verschil op te vangen. In de informatiesystemen kan niet worden nagegaan hoe
vaak en in welke mate om deze reden wordt geleend, maar uit de studentenmonitor
komt het beeld naar voren dat zowel het willen ontlasten van ouders (score
van 47% van de ondervraagde studenten in het hoger onderwijs) als de
mening dat ouders onvoldoende bijdragen (29%) belangrijke motieven
zijn om te gaan lenen. Daarbij gaat het om een combinatie van redenen zoals
de gunstige leenvoorwaarden (65%) en het minder hoeven te werken naast
de studie (42%). Een beperkte en geleidelijke verhoging van het collegegeld
in combinatie met een hogere aanvullende beurs en veronderstelde ouderlijke
bijdrage en met gunstiger terugbetalingsvoorwaarden zal studenten in spe met
andere woorden waarschijnlijk niet weerhouden om te gaan studeren. De collegegeldverhoging
is ook niet van zo»n omvang dat studenten daarvoor ineens veel meer
zouden moeten gaan werken. De versoepeling van de terugbetalingsvoorwaarden
maakt het daarbij voor studenten mogelijk om een evenwichter afweging te kunnen
maken tussen bijverdiensten versus lenen en de tijd die studenten in hun studie
steken.De leden van de SP-fractie zien graag dat het voor
studenten mogelijk wordt om snel een traject te starten om de aanvullende
beurs te krijgen, in de situatie dat er nog geen aangifte is gedaan, of wanneer
het inkomen van de ouders is gedaald. Zij vragen wat de regering daarvan vindt.
Verder vragen zij of de regering ook vindt dat het nu vaak erg lastig is voor
een student om een aanvullende beurs aan te vragen wanneer er slecht contact
is met een van de ouders en wanneer een van de ouders geen belastingaangifte
heeft gedaan. Zij willen weten hoe de regering deze problematiek wil aanpakken.Zoals in de brief van 24 april 2008 (Kamerstukken II 2007/08, 24 724,
nr. 74) over studiefinanciering, lenen en IB-Groep is aangegeven zijn
op een verantwoorde manier voorzieningen getroffen voor de behandeling van
aanvullende beurs-aanvragen van studenten die een moeilijke relatie hebben
met hun ouders of van wie de ouders geen belastingaangifte hebben
gedaan. Geconstateerd werd dat de behandelingsduur inderdaad kan uitlopen
wanneer er sprake is van bijzondere omstandigheden, zoals ontbrekende inkomensgegevens
van een ouder, een slechte relatie met ouders, complicaties bij het aanvragen
van peiljaarverlegging als het ouderlijk inkomen gedaald is of ouders die
geen belastingaangifte hebben gedaan. De meest eenvoudige manier om die behandelingsduur
te overbruggen is een beroep op de aanvullende leenmogelijkheid. De lening
om de behandelingsduur te overbruggen kan vervolgens, bij toekenning van de
aanvullende beurs, alsnog worden omgezet in een aanvullende beurs. Tegenover
deze aanpak heeft een versnelde toekenning van de aanvullende beurs, zoals
de leden van de SP-fractie graag zien, nadelen. Het kan namelijk leiden tot
nieuwe beslismomenten waarop de toekenning achteraf weer herzien moet worden,
met extra administratieve lasten en uitvoeringskosten tot gevolg. Een versnelde
toekenning op basis van bijvoorbeeld voorlopige informatie kan immers leiden
tot een ten onrechte te hoge of te lage toekenning als blijkt dat de definitieve
informatie tot een andere uitkomst leidt. Eerdere beslissingen zouden dan
herroepen moeten worden en er zouden alsnog financiële correcties moeten
worden doorgevoerd. Daarnaast zijn voor deze aanpak wetswijziging en ingrijpende
aanpassingen in de uitvoeringssystemen van de IB-Groep noodzakelijk. De mogelijkheid
gebruik te maken van de aanvullende lening om de periode te overbruggen kent
deze nadelen niet.Voorts vinden de leden van de SP-fractie dat een student
een hem of haar ten onrechte, bijvoorbeeld door een fout van de IB-Groep,
verstrekte aanvullende beurs rentevrij moet kunnen terugbetalen. Zij vragen
of de regering dit ook vindt en of de regering haar mening kan toelichten.Indien aan een studerende door de IB-Groep ten onrechte een te hoge aanvullende
beurs wordt toegekend, worden twee situaties onderscheiden: in de eerste plaats
de situatie dat de studerende op het moment van het ontstaan van deze schuld
nog in aanmerking komt voor studiefinanciering. Indien dit het geval is, wordt
de ten onrechte toegekende aanvullende beurs verrekend met de toekenning van
de studiefinanciering. Er wordt dan geen rente berekend over dit schuldbedrag.Het is ook mogelijk dat de studerende op het moment van het ontstaan van
de schuld uit ten onrechte uitbetaalde aanvullende beurs, niet meer in aanmerking
komt voor studiefinanciering, omdat hij zijn studie reeds beëindigd heeft.
In dat geval wordt hem eerst de mogelijkheid geboden om deze schuld zonder
extra kosten of rente ineens aan de IB-Groep terug te betalen. Indien de debiteur
van deze mogelijkheid geen gebruik wenst te maken, wordt deze schuld opgeteld
bij de (eventueel) bestaande studieschuld. Vanaf dat moment wordt rente over
dit bedrag berekend, waarbij het algemene, gunstige rentepercentage wordt
gehanteerd. Deze maatregelen zijn ingevoerd in 1995.Daarnaast is in 2007 aan de orde geweest de problematiek van studerenden,
die (nog) niet in aanmerking kunnen komen voor een aanvullende beurs, omdat
de belastingdienst niet in staat is om op tijd de betreffende inkomensgegevens
van de ouder(s) te verstrekken aan de IB-Groep. Aan uw Kamer is toegezegd
dat de studerende niet de dupe zou worden van het feit dat de IB-Groep niet
kan beschikken over de inkomengegegevens van de ouder(s). Is het inkomen van
de ouder(s) nog niet bekend op het moment dat de IB-Groep de aanvullende beurs
voor het volgende kalenderjaar wil vaststellen, dan kan de studerende het
bedrag aan aanvullende beurs in eerste instantie lenen in de vorm van een
(aanvullende) lening. Voorwaarde is wel dat de studerende aangeeft een aanvullende
lening te willen ontvangen.Op het moment dat de belastingdienst het inkomen van de betreffende ouder(s)
bekendmaakt, kan de aanvullende beurs worden vastgesteld. De aanvullende beurs
wordt dan alsnog vastgesteld over het betreffende tijdvak, namelijk vanaf
het moment dat de studerende deze aanvullende beurs heeft aangevraagd.
De studerende kan zelf kiezen of hij dit bedrag aan aanvullende beurs wil
gebruiken om het tijdelijk geleende bedrag af te lossen. Betaalt hij binnen
drie maanden nadat de aanvullende beurs is berekend het geleende bedrag terug,
dan kan de studerende tevens verzoeken om kwijtschelding van de rente over
het terugbetaalde bedrag.Wanneer ouders zijn gescheiden, is het voor hen in
verband met dubbele lasten, bijvoorbeeld woonlasten, vaak moeilijk om te voldoen
aan de veronderstelde ouderlijke bijdrage. De leden van de SP-fractie vragen
de regering of zij ook vindt dat het gerechtvaardigd zou zijn om voor deze
groep de inkomensgrens voor de aanvullende beurs te verhogen.Het uitgangspunt van de studiefinanciering is dat beide ouders een bijdrage
leveren aan de kosten van hun studerende kinderen. Deze veronderstelde ouderlijke
bijdrage wordt bepaald aan de hand van de door de belastingdienst vastgestelde
gegevens over het verzamelinkomen van de ouders. Daarin wordt al rekening
gehouden met lasten van ouders in de vorm van specifieke aftrekposten. Bovendien
wordt in de berekeningsgrondslag voor de veronderstelde ouderlijke bijdrage
rekening gehouden met het feit dat een ouder een alleenstaande ouder kan zijn
(voor hem of haar geldt een verhoogde vrije voet). Er is geen aanleiding om
daarnaast een groter onderscheid te gaan maken in de aanvullende beurs voor
studerenden van wie de ouders wel of niet gescheiden zijn.De leden van de VVD-fractie zijn van mening dat deze
wetswijziging om de verkeerde reden wordt ingevoerd. Het collegegeld gaat
met 22 euro per jaar omhoog om actieplan Leerkracht te kunnen bekostigen.
De student wordt als melkkoe gebruikt terwijl hij/zij daar geen hogere onderwijskwaliteit
voor terugkrijgt. Weliswaar worden de terugbetalingsvoorwaarden van een lening
versoepeld en zal er meer worden kwijtgescholden, maar dat veroorzaakt, mede
door de gelijkblijvende rente, over 17 jaar een structureel tekort van naar
verwachting 35 miljoen euro. De leden van deze fractie maken zich zorgen over
deze feitelijk ongedekte cheque, die wordt neergelegd bij een toekomstig kabinet.Zoals in de brief over de bijverdiengrens en terugbetalingsvoorwaarden
bij studieleningen van 31 oktober 2008 (Kamerstukken II 2008/09, 31 288,
nr. 42) is aangegeven moet rekening worden gehouden met meer kwijtschelding
van studieschulden 17 jaar na invoering. Gegeven dit tijdsbestek is de omvang
ervan niet met zekerheid aan te geven, maar is op basis van simulaties een
inschatting gemaakt. Gezien de doelstelling en het flankerende karakter bij
de collegegeldverhoging is dit aanvaardbaar en door de studieleningen, aflossingen
en kwijtscheldingen goed te bewaken is dit beheersbaar.Verder stellen de leden van deze fractie vast dat volgens
de regering door de wetswijziging het studiefinancieringsbedrag voor levensonderhoud
hetzelfde blijft. Volgens deze leden geldt dit echter niet voor studenten
die alleen recht hebben op een basisbeurs en studenten die geen aanspraak
hebben op de maximale aanvullende beurs: die kunnen namelijk geen gebruik
maken van de verhoogde aanvullende beurs, maar zullen toch de collegegeldstijging
van 22 euro per jaar moeten betalen.In het wetsvoorstel probeert de regering dit op te
lossen door de veronderstelde ouderbijdrage te verhogen, maar de leden van
deze fractie vragen de regering of het realistisch is dat ouders ook daadwerkelijk
meer gaan betalen terwijl hun inkomen niet hoger wordt. In dit verband vragen
deze leden ook hoe groot de regering het risico inschat dat deze verhoging
toch op het bordje van de student terechtkomt.De maximale aanvullende beurs is in de wet gelijkgesteld aan de veronderstelde
maximale ouderlijke bijdrage. Op deze wijze kan de aanvullende beurs worden
afgestemd op het inkomen van minder draagkrachtige ouders. Dit betekent ook
dat met een stijging van de maximale aanvullende beurs de maximale
veronderstelde ouderbijdrage automatisch meestijgt. Deze veronderstelde ouderlijke
bijdrage is geen verplichte ouderlijke bijdrage, maar is wel een redelijke
bijdrage die voor veel ouders richtinggevend kan zijn. Er kunnen echter ook
andere afspraken tussen studenten en ouders worden gemaakt, zoals bijvoorbeeld
ouderlijke ondersteuning in de vorm van kost en inwoning, betaling van de
huur en/of leermiddelen of het voldoen van collegegeld. Voor een niet nader
te kwantificeren aantal studenten kan dit betekenen dat zij een gedeelte van
de collegegeldverhoging zelf zullen moeten dragen. Zij kunnen daarvoor lenen
bij de overheid. Dit betekent dat zij geacht worden om geleidelijk aan iets
meer van de investering in hun opleiding bij te dragen.Voorts wijzen de leden van de VVD-fractie erop dat
een student al dan niet recht heeft op een maximale aanvullende beurs, gebaseerd
op het inkomen van de ouders van twee jaar eerder. Deze leden vragen of de
regering hun inschatting deelt dat dit kan betekenen dat een student geen
recht heeft op de maximale aanvullende beurs, terwijl de verhoging van 22
euro gebaseerd op het huidige inkomen inmiddels niet meer door de ouders kan
worden betaald, en dat in dat geval de enige uitweg is dat een student meer
zal moeten lenen dan in de oude situatie.Ouders die te maken hebben met een inkomensachteruitgang in de twee jaar
na het peiljaar voor de aanvullende beurs van 15% of meer kunnen in
aanmerking komen voor peiljaarverlegging. Ouders die een inkomensachteruitgang
hebben van minder dan 15% worden verondersteld een hogere ouderlijke
bijdrage van € 22 op jaarbasis te kunnen dragen. Is dat niet het
geval, dan is het lenen één van de uitwegen voor studenten om
deze iets hogere eigen bijdrage te financieren.De leden van de VVD-fractie vragen de regering of ook
zij verwacht dat de wetswijziging aldus zal leiden tot meer dan wel hogere
leningen, hoeveel leningen dit zullen zijn en wat de financiële omvang
daarvan zal zijn.Het uiteindelijke effect van de wetswijziging op het totale leenvolume
is waarschijnlijk beperkt. Omdat het leenvolume mede afhankelijk is van bijvoorbeeld
de inkomensontwikkeling van ouders, studievoortgang en bijverdienmogelijkheden
voor studenten is dit effect niet afzonderlijk te bepalen. Er kunnen meer
studenten een lening aangaan of maandelijks iets meer gaan lenen vanwege het
hogere collegegeld en de soepeler terugbetalingsvoorwaarden. Zij verschuiven
daarmee de lasten naar achteren, die zij als afgestudeerden over het algemeen
beter kunnen dragen dan dat zij dat in hun studententijd kunnen. Soepeler
terugbetalingsvoorwaarden geven hun daar meer duidelijkheid en zekerheid bij.
Tegelijkertijd betekent dit niet dat het uiteindelijk ook om hogere leningen
zal gaan, omdat hiervoor de studievoortgang en studie-uitval van belang zijn.
Hogere studievoortgang betekent dat minder lang geleend hoeft te worden. Minder
studie-uitval leidt ertoe dat de prestatiebeurs minder vaak een lening blijft.
Soepeler terugbetalingsvoorwaarden kunnen helpen bij de afweging om meer tijd
in de studie in plaats van bijverdiensten te steken of om de studie af te
maken.Ten slotte vragen deze leden de regering om een cijfermatig
overzicht van de gevolgen van de wetswijziging voor studenten met ouders uit
verschillende inkomensgroepen.In onderstaand overzicht worden de financiële gevolgen van de verhoging
van de aanvullende beurs weergegeven voor studenten met ouders met verschillende
inkomens (niveau 2009). De aanvullende beurs wordt, uitgaande van prijzen
van 2009, in 10-jaarlijkse stappen tot en met 2019/2020 uiteindelijk verhoogd
met in totaal € 220,–, zijnde € 18,33 per maand.Voor wetswijzigingNa wetswijziging Hoogte aanvullende
beurs per maandHoogte ouderlijk inkomen
per jaarHoogte aanvullende beurs per
maandHoogte ouderlijk inkomen per
jaar Maximale aanvullende beurs voor uitwonenden€ 231,43t/m € 32 000€ 249,76t/m € 32 000 Maximale aanvullende beurs voor thuiswonenden€ 211,99 € 230,32 Aanvullende beurs voor uitwonenden wordt nihil–> € 44 300–> € 45 150 Aanvullende beurs voor thuiswonenden wordt nihil.–> € 43 400–> € 44 2502.2 Duidelijkere en flexibelere terugbetalingsvoorwaarden
bij studieleningenDe leden van de SP-fractie merken op dat de nieuwe
terugbetalingsregeling gaat gelden voor de nieuwe en huidige studenten voor
wie de terugbetalingsperiode per 1 januari 2010 nog niet is ingegaan.
De leden van deze fractie vragen de regering waarom de veranderingen niet
gaan gelden voor een grotere doelgroep, bijvoorbeeld iedereen die een lening
heeft bij de IB-Groep.Om studerenden die lenen niet tussentijds met veranderde leenvoorwaarden
te confronteren, is ervoor gekozen het nieuwe terugbetalingssysteem voor toekomstige
studiefinancieringgenieters te laten gelden. Desondanks kunnen huidige studerenden
ervoor kiezen over te stappen naar het nieuwe systeem, mits voor hen de aflosfase
nog niet is aangevangen (de aflosfase start twee jaar na aanvang van de terugbetalingsperiode).
Het is daarbij administratief niet mogelijk om de groep die al aan het afbetalen
is te laten overstappen naar de nieuwe terugbetalingsvoorwaarden.Verder vinden deze leden het wrang dat mensen die een
schuldsaneringstraject hebben doorlopen, wel nog steeds een studieschuld kunnen
hebben. Zij vragen of de regering dit ook van mening is en of het daarom mogelijk
zou moeten worden om een studieschuld bij de IB-Groep onder te brengen bij
een schuldsanering.Studieleningen zijn langlopende leningen die over een periode van 15 jaar
moeten worden terugbetaald. Zoals in de brief van 24 april 2008 (Kamerstukken
II 2007/08, 24 724, nr. 74) over studiefinanciering, leningen en
de IB-groep is aangegeven wordt daarbij op een zorgvuldige manier rekening
gehouden met schuldsanering. In de periode dat iemand in de schuldsanering
zit, wordt de terugbetaling stopgezet en wordt er in die tijd geen rente over
de studieschuld gerekend, terwijl de datum waarop de resterende studieschuld
zal worden kwijtgescholden ongewijzigd blijft. Dat geeft meer financiële
ruimte om schulden te kunnen saneren. Als de schuldenaar vervolgens zijn financiële
positie weer op orde heeft, kan hij weer gewoon aflossen en blijft de mogelijkheid
van draagkrachtmeting bestaan. Er is geen aanleiding om aan het einde van
het schuldsaneringstraject de volledige studieschuld kwijt te schelden als
de terugbetalingstermijn van 15 jaar nog niet verstreken is.Daarbij moet bedacht worden dat de schuldsanering met name is bedoeld
voor direct opeisbare termijnen, zoals betalingsachterstanden. Voor zover
iemand in een schuldsaneringstraject ook betalingsachterstanden heeft bij
het terugbetalen van zijn studielening, neemt de IB-Groep voor deze direct
opeisbare termijnen wel degelijk deel aan schuldsaneringstrajecten, mits een
dergelijk traject met voldoende waarborgen is omgeven.Ook vragen de leden van de SP-fractie de regering in
hoeverre het voor mensen met een lening bij de IB-Groep mogelijk is om af
te zien van het principe van automatische incasso, of is onderzocht hoe afbetalers
staan tegenover het voorstel om over te gaan tot automatische incasso en zo
ja, wat de uitkomst daarvan was.Het wetsvoorstel schept de juridische basis voor het principe van automatische
incasso. Uitgangspunt is dat iedereen die een studielening aangaat deze in
de terugbetaalfase via automatische incasso gaat terugbetalen. Voor oud-studenten
die al aan het terugbetalen zijn verandert de situatie niet. In de huidige
situatie kiest het merendeel van de debiteuren al voor automatische incasso.
De ervaring leert dat de kans op terugbetalingsproblemen het grootst is bij
debiteuren die geen gebruik maken van automatische incasso, maar via acceptgiro’s
betalen. Er is geen onderzoek gedaan naar hoe toekomstige debiteuren tegenover
automatische incasso zullen staan. Aangezien in de huidige situatie de meeste
debiteuren al gebruik maken van automatische incasso en terugbetalingsproblemen
leiden tot hoge kosten voor zowel debiteuren als de uitvoeringsorganisatie,
evenals vervelende situaties met deurwaarders, wordt de automatische incasso
als een legitiem en doeltreffend instrument beschouwd.Voorts vragen deze leden de regering om uiteen te zetten
hoe het terug te betalen bedrag per maand wordt berekend voor een debiteur
met onvoldoende draagkracht om de vastgestelde termijnen te betalen indien
deze een partner heeft met een ruimer inkomen. In dit verband willen zij ook
weten of iemand met een niet-draagkrachtige partner kan worden verplicht om
meer dan 12% van het meerdere inkomen boven de draagkrachtvrije voet
te betalen, wanneer er precies sprake is van een «partner» en
hoe de mogelijkheid van het niet laten meetellen van de draagkracht van een
partner naar de debiteur zal worden gecommuniceerd.Het terug te betalen bedrag wordt voor beide partners zo berekend dat
de debiteuren samen nooit een groter gedeelte hoeven in te zetten dan 12%
van het meerdere inkomen boven de draagkrachtvrije voet. Dat is soepeler en
duidelijker dan bij de huidige draagkrachtregeling het geval is.Eerst wordt de draagkracht op basis van het gezamenlijke inkomen van beide
debiteuren berekend als 12% van het meerdere inkomen boven de draagkrachtvrije
voet van 120% van het wettelijk minimum loon.Als deze draagkracht voldoende is om de vastgestelde termijnen voor beide
debiteuren te voldoen, dan betaalt elke debiteur zijn vaste termijn.Als de draagkracht lager is, wordt de draagkracht naar rato van het inkomen
per debiteur ingezet voor de gehele of gedeeltelijke betaling van de vaste
termijn van beide partners afzonderlijk. Wordt hiermee bij de ene debiteur
meer draagkracht ingezet dan nodig is om de vaste termijn te voldoen en is
er bij de partner juist meer draagkracht nodig, dan wordt het resterende gedeelte
ingezet om een deel van de vaste termijn van de partner te voldoen.Op deze wijze hoeven de debiteur en zijn partner nooit meer in te zetten
dan 12% van hun gezamenlijke inkomen boven 120% van het minimum
loon. Wie als partner wordt beschouwd is geregeld in de Algemene wet inkomensafhankelijke
regelingen (AWIR), hoofdzakelijk zijn dat fiscale partners. Nadat voorliggende
wijzigingen zijn doorgevoerd kunnen debiteuren die terugbetalen op grond van
het nieuw geïntroduceerde terugbetalingssysteem, op grond van de AWIR
het partnerinkomen niet meer buiten beschouwing worden gelaten. Studenten
aan wie de keuze wordt geboden om volgens de nieuwe terugbetalingsvoorwaarden
terug te betalen, zullen op dit verschil worden gewezen.De leden van de VVD-fractie merken op dat het nieuwe
terugbetalingssysteem van toepassing zal zijn op alle studerenden voor wie
de terugbetalingsperiode per 1 januari 2010 nog niet is ingegaan. Deze
leden willen weten of voor studenten die uit vrije wil alvast eerder een bedrag
hebben afgelost, dit ook geldt, of dat voor deze studenten de
terugbetalingsperiode al eerder is ingegaan.De terugbetalingsperiode vangt aan op 1 januari van het jaar volgend
op het jaar waarin iemand is opgehouden studerende te zijn. De aanvangsdatum
is niet afhankelijk van het eventueel eerder terugbetalen van bedragen die
nog niet opeisbaar zijn. Ook voor een debiteur die al eerder dan nodig een
bedrag heeft afgelost, geldt dat als voor hem de aflosfase nog niet is aangevangen,
hij kan overstappen naar het nieuwe systeem.Verder vragen de leden van deze fractie of studenten
die vallen onder het oude terugbetalingsregime, ervoor kunnen kiezen om over
te stappen naar het nieuwe regime.Ja, zie ook het antwoord op de vorige vraag en het antwoord op een vergelijkbare
vraag van de SP-fractie.Voorts wijzen deze leden erop dat nieuwe terugbetalingsvoorwaarden
gunstiger zijn als het latere inkomensrendement van een studie blijkt tegen
te vallen. Zij vragen of de regering het met hen eens is dat dit geen aanmoediging
vormt om een studie te volgen die een grotere kans op rendement oplevert.Het uitgangspunt van het Nederlandse studiefinancieringsstelsel is dat
studerenden geen financiële belemmeringen ondervinden om de studie van
hun keuze te kunnen volgen als zij daarvoor de juiste kwalificaties hebben.
Dat uitgangspunt blijft volledig overeind.Het is niet waarschijnlijk dat de studiekeuze door soepeler terugbetalingsvoorwaarden
van de voorgestelde omvang wordt beïnvloed. Om niet te hoeven aflossen
moet iemand tot vijftien jaar na zijn studie niet of nauwelijks verdienen.
Het is een hele prestatie om dat vol te houden en voor strategisch gedrag
hoeft dan ook niet gevreesd te worden. Het lijkt niet waarschijnlijk dat een
debiteur gedurende een periode van 15 jaren of meer economisch inactief blijft
om zodoende de studieschuld niet te hoeven afbetalen.Omgekeerd zou men ook kunnen beargumenteren dat soepeler terugbetalingsvoorwaarden
studenten zouden kunnen uitdagen om moeilijkere studies te kiezen met een
grotere kans op een hoog rendement en een hoger risico op het uitblijven daarvan.
Maar ook daar zijn geen aanwijzingen voor.2.3 Overige aanpassingen in de WSF 2000De leden van de SP-fractie stellen vast dat de leeftijdsgrens
wordt versoepeld door de afschaffing van de harde 34-jaarsgrens, de leeftijd
waarna je volgens de huidige wetgeving geen beroep meer op studiefinanciering
kunt doen. De leden van deze fractie vragen de regering om uitputtend aan
te geven voor wie deze regel gaat gelden.De beoogde wijziging geldt voor alle studerenden, zowel studenten in het
hoger onderwijs als deelnemers aan het beroeponderwijs. Zolang voor het dertigste
levensjaar aanspraak is gemaakt op studiefinanciering en de studiefinanciering
aaneengesloten wordt genoten, blijft de aanspraak op de studiefinanciering
bestaan totdat deze is verbruikt. Van de wijziging zullen voornamelijk díe
studerenden profiteren die met een beroep op hun resterende leenrechten hun
opleiding na hun 34ste jaar kunnen afronden. Ook studerenden die een opleiding
volgen waarvan de nominale studieduur langer is dan de gebruikelijke vier
jaar, zoals bijvoorbeeld een studie geneeskunde of studerenden voor wie de
prestatiebeurs is verlengd wegens een lichamelijke of geestelijke functiestoornis,
hebben met deze wijziging meer mogelijkheid hun prestatiebeurs ten volle in
te zetten, ook al beginnen zij pas op latere leeftijd aan een studie.3. Gevolgen voor administratieve lastenDe leden van de VVD-fractie vragen de regering om uitgebreider
in te gaan op de te verwachten administratieve lasten voor de IB-Groep. Deze
leden vinden de inpassing van de «vijf jokerjaren» een aardig
idee, maar vragen de regering wat de bepaling of een zekere omstandigheid
voor de inzet van een jokerjaar in aanmerking komt, aan bureaucratie kan meebrengen.Om extra uitvoeringslasten voor de IB-Groep en administratieve lasten
voor de burger zoveel mogelijk te beperken bevat het wetsvoorstel geen bepalingen
voor omstandigheden waarin de jokerjaren kunnen worden ingezet. Nadere voorwaarden
hieromtrent zullen bij ministeriële regeling worden vastgesteld. Hierbij
zullen de admninistratieve lasten voor de debiteur tot een minimum worden
beperkt. Uiteraad geldt als uitgangspunt dat indien de debiteur een jokerjaar
wil inzetten hij dat zelf kan bepalen. De IB-Groep heeft aangegeven dat de
jokerjaren qua uitvoering sterke overeenkomsten vertonen met het stopzetten
van de terugbetalingsverplichting als de debiteur weer gaat studeren, zoals
dat nu al wordt uitgevoerd. Wel zal de debiteur er in de voorlichting op gewezen
worden dat de jokerjaren niet gratis zijn, maar dat de rente bij de inzet
van die jokerjaren blijft doorlopen. Ook de terugbetalingstermijn schuift
navenant op.Deze leden vragen de regering tevens of het wetsvoorstel
is bekeken door toetsingscollege Actal, of dat alleen aan de IB-Groep zelf
is gevraagd of het uitvoerbaar is.Het wetsvoorstel is door het toetsingscollege Actal getoetst. Het college
heeft geadviseerd het wetsvoorstel in te dienen. Met name doordat de aanvraagprocedure
voor een draagkrachtregeling komt te vervallen ontstaat met het wetsvoorstel
voor burgers een administratieve lastenverlichting.4. Financiële gevolgenDe leden van de VVD-fractie vragen de regering wat
het afschaffen van de harde 34-jaarsgrens zal betekenen voor de groei van
de aanspraak op de studiefinanciering, of de regering het te verwachten bedrag
per jaar kan noemen en of zij de dekking daarvoor kan geven. Tevens vragen
de leden van deze fractie de regering wat de verruiming van de 1-februari-regeling
zal betekenen voor de groei van het aantal giften en daarmee voor de overheidsuitgaven,
of de regering het te verwachten bedrag per jaar kan noemen en of zij kan
aangeven hoe een en ander wordt gedekt.De voorstellen om de harde 34-jaarsgrens af te schaffen en de 1-februari-regeling
te verruimen vloeien voort uit de parlementaire behandeling van het eerdere
wetsvoorstel inzake de financiering van het hoger onderwijs (dat wetsvoorstel
is inmiddels voor intrekking voorgedragen). De afschaffing van de harde 34-jaarsgrens
vloeit voort uit de notie dat het onrechtvaardig zou zijn om een beperkte
groep studenten niet in staat te stellen om hun studie na het bereiken van
de 34-jarige leeftijd af te maken met de studiefinancieringsrechten die op
dat moment nog zouden resteren. In de praktijk gaat het vooral om studenten
die op 28- of 29-jarige leeftijd zijn begonnen, vanaf die leeftijd ononderbroken
hebben doorgestudeerd en vooral nog resterend leenrecht en recht op een OV-studentenkaart
zouden hebben waarmee ze de middelen zouden hebben om de studie af te ronden.
De verruiming van de 1-februari-regeling vindt haar grondslag in de destijds
geuite wens van de Tweede Kamer om studenten die halverwege het studiejaar
in het hoger onderwijs instromen op gelijke wijze te behandelen als studenten
die op 1 september instromen. In de praktijk gaat het vooral om een beperkte
groep mbo-studerenden die halverwege het studiejaar in het hoger onderwijs
instromen en dan binnen een half jaar kunnen besluiten om definitief
weer te stoppen. In totaliteit hebben beide voorstellen samen betrekking op
een beperkte groep van naar verwachting in totaal zo’n drie tot vierhonderd
mensen, waarmee een bedrag is gemoeid van ca. vier tot vijfhonderdduizend
euro (relevante uitgaven). Een dergelijk bedrag kan via de lopende begroting
worden opgevangen.Ten slotte merken de leden van deze fractie op dat
het wetsvoorstel leidt tot een groei van private bijdragen aan het hoger onderwijs
tot € 100 miljoen per jaar vanaf 2019. Deze leden vragen in
hoeverre de regering het acceptabel acht dat dit extra bedrag totaal niet
is gekoppeld aan extra kwaliteit van het hoger onderwijs, maar wordt uitgesmeerd
over alle studenten ongeacht (de kwaliteit van) hun opleiding.De verhoging van de private bijdragen gaat gepaard met een even grote
verlaging van de publieke bijdrage aan het hoger onderwijs via een aanpassing
van de rijksbijdrage die universiteiten en hogescholen ontvangen. In dat verband
acht de regering het niet gerechtvaardigd om aan de collegegeldverhoging nadere
eisen te stellen. Over het algemeen zullen de maatregelen voortvloeiende uit
het actieplan Leerkracht ook een kwaliteitsimpuls voor het hoger onderwijs
betreffen.5. OverigDe leden van de CDA-fractie hebben twee vragen die
een wet over studiefinanciering aangaan, maar niet in dit wetsvoorstel worden
geregeld. Het eerste vraagstuk betreft het peiljaar dat wordt gebruikt door
de IB-Groep ter vaststelling van de aanvullende beurs voor een student. Vooral
voor ondernemers met een sterk wisselend inkomenspatroon kan het problemen
opleveren dat de t-2-regel wordt toegepast. Dat wil zeggen: het inkomen van
de ouders in 2006 is bepalend voor de hoogte van de aanvullende beurs voor
het jaar 2008.De leden van deze fractie vragen de regering of niet
ook de mogelijkheid moet worden geboden dat het gemiddelde van een periode
van drie jaar als uitgangspunt geldt voor de bepaling van de aanvullende beurs.
Verder vragen zij in dit verband of een ondernemer gebruik mag maken van de
t-3- in plaats van de t-2-regeling.Het vraagstuk van het peiljaar betreft de keuze van enerzijds een peiljaar
waarover de inkomensgegevens kunnen worden vastgesteld en anderzijds een peiljaar
dat het meest recht doet aan de actuele inkomenssituatie, zodat ook het meest
adequaat kan worden ingespeeld op sterk wisselende inkomenspatronen. Verkend
is in hoeverre de problemen hiermee kunnen worden weggenomen met de door de
leden van de CDA-fractie aangedragen oplossingsrichtingen. Daarbij is gevraagd
een eerste beoordeling van de uitvoerbaarheid te geven. Een voortschrijdend
driejaarsgemiddelde over de periode t-2 tot en met t-5 zal in situaties van
sterk schommelende inkomens waarschijnlijk geen oplossing bieden voor sterk
terugvallende inkomsten in een bepaald jaar: in dat gemiddelde werken immers
ook de voorgaande jaren met hogere inkomsten door. Als voor ondernemers een
t-3-regel wordt toegepast wordt de kans dat in de tussenliggende periode het
inkomen sterk fluctueert groter. Om zo goed mogelijk rekening te kunnen houden
met variaties in het inkomen is dat in het verleden de reden geweest om over
te stappen van de t-3 naar de t-2-systematiek. Daarbij is het de vraag of
er een grondslag is om alleen voor ondernemers een afwijkende regel toe te
passen. In de sfeer van de uitvoering is vanuit de IB-Groep geconstateerd
dat zowel de toepassing van een meerjarig voorschrijdend gemiddelde als het
hanteren van verschillende peiljaarregels naast de mogelijkheid tot peiljaarverlegging
waarschijnlijk zware aanpassingen in de uitvoeringssystemen vereisen. Tegen
deze achtergrond moet bij de huidige stand van de techniek de t-2-regel, inclusief
de mogelijkheid om een peiljaarverlegging aan te vragen en de
mogelijkheden die de aanvullende lening biedt, vooralsnog als best passende
mogelijkheid worden beschouwd.Verder is het de leden van deze fractie opgevallen
dat de aanpassing van de bijverdiengrens in deze wetswijziging niet is opgenomen.
Zij vragen of de regering van plan is om deze via een nota van wijziging in
de wet aan te brengen.De regering is dat inderdaad van plan. De nota van wijziging is op 12 januari
jl. aan uw Kamer aangeboden.De leden van de ChristenUnie-fractie lezen in het wetsvoorstel
dat van dit moment gebruik wordt gemaakt om tevens de leeftijdsgrens te versoepelen
en enige andere aanpassingen door te voeren in de WSF 2000. Deze leden verzoeken
de regering om na te gaan of deze gelegenheid ook niet dient te worden aangegrepen
om artikel 5.16 van de WSF 2000 te wijzigen. Het eerste lid van artikel 5.16
van de WSF 2000 regelt dat de diplomatermijn van tien jaar kan worden verlengd
als een student als direct gevolg van bijzondere omstandigheden van tijdelijke
aard niet in staat is binnen de diplomatermijn met goed gevolg het afsluitend
examen te behalen. In het tweede lid van artikel 5.16 van de WSF 2000 is geregeld
dat de toegekende prestatiebeurs wordt omgezet in een gift indien een student
als direct gevolg van bijzondere omstandigheden van structurele aard niet
in staat is met goed gevolg het afsluitend examen te behalen. Er lijkt echter
een voorziening te ontbreken voor de situatie dat een student ten gevolge
van bijzondere omstandigheden van structurele aard, zoals een chronische ziekte
of een handicap, wel een diploma kan halen, maar dit niet kan doen binnen
de gestelde diplomatermijn. De leden van deze fractie vragen of de regering
aanleiding ziet om artikel 5.16 van de WSF 2000 zo te wijzigen, dat ook voor
deze situatie een voorziening wordt getroffen. Deze leden willen graag een
toelichting als de regering deze aanleiding niet ziet.De regering begrijpt de zorgen van de Kamer, maar wijst erop dat in de
Wet studiefinanciering 2000 wel degelijk een voorziening voor deze specifieke
situatie is opgenomen. Artikel 5.16 van die wet is zo vormgegeven dat er zowel
in het geval van bijzondere omstandigheden van tijdelijke aard als in het
geval van bijzondere omstandigheden van structurele aard een passende en uitvoerbare
voorziening is getroffen. Bij bijzondere omstandigheden van tijdelijke aard
is het mogelijk om deze omstandigheden te relateren aan tijd: er is immers
aan te geven hoeveel tijd een student door de bijzondere omstandigheden is
verloren en daaruit kan worden afgeleid met hoeveel tijd de diplomatermijn
dus moet worden verlengd, om een gelijkwaardige situatie te creëren.In het geval het echter bijzondere omstandigheden van structurele aard
betreft, zijn deze omstandigheden niet te relateren aan tijd. Voor studenten
die te kampen hebben met bijzondere omstandigheden van structurele aard, is
daarom in het tweede lid van artikel 5.16 een andere voorziening getroffen:
de toegekende prestatiebeurs wordt omgezet in een gift. De regering kan zich
voorstellen dat de zinsnede «niet in staat om met goed gevolg het afsluitend
examen te behalen» hierbij vragen oproept. Bedoeld is de situatie weer
te geven waarin de student binnen de diplomatermijn niet in staat is met goed
gevolg het afsluitend examen te behalen. In dat geval wordt de toegekende
prestatiebeurs omgezet in een gift. De student met een structurele beperking
is daarna niet meer gebonden aan een diplomatermijn om zijn opleiding, eventueel
met steun van een hogeronderwijsinstelling via het afstudeerfonds, af te ronden.
Om onduidelijkheid hierover weg te nemen is de regering bereid om in een later
wetstraject bedoelde zinsnede alsnog te verduidelijken.II. ARTIKELSGEWIJZE TOELICHTINGArtikel 6.10. Draagkracht debiteur uit inkomen op
jaarbasisDe leden van de SP-fractie stellen vast dat de regering
de draagkrachtvrije voet wil verhogen: voor fiscale partners samen en voor
alleenstaande ouders naar 120% van het wettelijk minimumloon, en voor
alleenstaanden naar 84% van het wettelijk minimumloon. De leden van
deze fractie vragen de regering waarom de draagkrachtvrije voet voor alleenstaanden
is gesteld op 84% en waarom er niet voor is gekozen de draagkrachtvrije
voet voor alleenstaanden te stellen op het minimumloon.Als uitgangspunt is een gezinsinkomen met twee fiscale partners genomen.
Waar in de huidige draagkrachtregeling is uitgegaan van 100% van het
minimumloon is in het wetsvoorstel de draagkrachtvrije voet verhoogd naar
120% van het minimumloon. Volgens gangbare maatstaven is vervolgens
de draagkrachtvrije voet voor alleenstaanden gesteld op 70% daarvan.
70% van 120% minimumloon is 84% minimumloon. Uiteraard
betekent dit in de praktijk dat iemand die uitkomt onder deze verhoogde draagkrachtvrije
voet in deeltijd werkt of een uitkering heeft.Ook willen deze leden weten of de terugbetaling wordt
berekend op basis van het bruto-inkomen of op basis van het netto besteedbaar
inkomen.Het toetsingsinkomen voor de terugbetaling wordt conform de AWIR berekend
op basis van het gezamenlijke verzamelinkomen. Dit is het bruto-inkomen minus
een aantal aftrekposten, waarop de belastingdienst de aanslag voor de inkomstenbelasting
baseert. Dat ligt tussen het bruto- en het netto besteedbaar inkomen.Deze nota naar aanleiding van het verslag onderteken ik mede namens de
minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit.De minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap,R. H. A. Plasterk 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-31790-7.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl