Jaarverslag en slotwet van het Spaarfonds AOW 2009
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2021-10-12 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


Tweede Kamer der Staten-Generaal
 2
 Vergaderjaar 2009-2010
 
 
 
 KST139613
 2009-2010
 
 32 360 E
 Jaarverslag en slotwet Spaarfonds AOW 2009
 
 
 
 
 Nr. 
 2
 RAPPORT BIJ HET JAARVERSLAG 2009 VAN HET SPAARFONDS AOW (E)
 Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
 
 ’s-Gravenhage, 19 mei 2010
 
 Hierbij bieden wij u het op 6 mei 2010 door ons vastgestelde «Rapport
bij het Jaarverslag 2009 van het Spaarfonds AOW (E)» aan.
 
 Algemene Rekenkamer
 
 drs. Saskia J. Stuiveling,
 president
 dr. Ellen M.A. van Schoten RA,
 secretaris 
 
 Inhoud 
 
 
 
 
 
 
 
 
 1
 
 
 Inleiding
 
 
 5
 
 
 
 1.1
 Over dit onderzoek
 5
 
 
 1.2
 Over het Spaarfonds AOW
 5
 
 
 
 
 
 
 
 
 2
 
 
 Kwaliteitskaart
 
 
 7
 
 
 
 2.1
 Toelichting op het instrument kwaliteitskaart
 7 
 
 
 2.2
 Toelichting op de kwaliteitskaart
van het Spaarfonds AOW
 9 
 
 
 
 
 
 
 
 
 3
 
 
 Oordelen over het jaarverslag
 
 
 10
 
 
 
 3.1
 Oordeel over de financiële
informatie
 10 
 
 
 3.2
 Oordeel over saldibalans en toelichting
 10 
 
 
 3.3
 Oordeel over totstandkoming informatie
in jaarverslag over bedrijfsvoering
 11 
 
 
 
 
 
 
 
 
 4
 
 
 Reactie minister van SZW
 
 
 12
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Overzicht
fouten en onzekerheden niet van toepassing
 
 
 13
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Gebruikte
afkortingen
 
 
 14
 
 
 
 
 
 1 INLEIDING
 In dit rapport presenteren wij de resultaten van ons rechtmatigheidsonderzoek
bij het Spaarfonds AOW. Hieronder gaan we eerst in op onze onderzoeksaanpak
en wijze van rapporteren. Daarna volgt een korte beschrijving van het Spaarfonds
AOW. In hoofdstuk 2 tonen we de kwaliteitskaart van het Spaarfonds AOW. In
hoofdstuk 3 presenteren wij vervolgens onze oordelen over het Jaarverslag
2009 van het Spaarfonds AOW. In hoofdstuk 4 ten slotte, geven wij de reactie
van de minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid op dit onderzoek weer,
aangevuld met ons nawoord.
 1.1 Over dit onderzoek
 De Algemene Rekenkamer doet jaarlijks rechtmatigheidsonderzoek bij het
Rijk. Wij doen dit onderzoek uit hoofde van onze wettelijke taak zoals beschreven
in de Comptabiliteitswet 2001 (CW 2001).
 Wij gaan elk jaar na of de informatie in de jaarverslagen over het gevoerde
beleid, over de bedrijfsvoering en over de financiën tot stand is gekomen
volgens de daarvoor geldende regels en goed is weergegeven in de jaarverslagen.
 Daarnaast onderzoeken we ook de bedrijfsvoering zelf. Hiervoor gaan we
onder andere na of het financieel beheer en het materieelbeheer voldoen aan
de eisen die de CW 2001 (art. 82) stelt.
 De bedrijfsvoering van het Spaarfonds AOW is onderdeel van de bedrijfsvoering
van het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (SZW), waarover wij
rapporteren in ons Rapport bij het Jaarverslag 2009 van
het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid.
 
 In ons rapport bij het jaarverslag melden we zowel de fouten en onzekerheden
in de financiële informatie die de kwantitatieve
tolerantiegrenzen overschrijden als de fouten en onzekerheden in de financiële
informatie die naar hun aard de kwalitatieve tolerantiegrenzen
overschrijden.
 Onder ’fouten’ verstaan we financiële informatie die
niet rechtmatig tot stand gekomen is (dat wil
zeggen: het begrotingsgeld is niet volgens de regels ontvangen of uitgegeven),
of die niet deugdelijk is weergegeven (dat wil
zeggen: er is geen goede verantwoording afgelegd in het jaarverslag).
 Van ’onzekerheden’ spreken we wanneer we door onvolkomenheden
in het financieel beheer niet kunnen vaststellen of er al dan niet sprake
is van fouten.
 Op www.rekenkamer.nl kunt u meer lezen over hoe onze rapporten bij de
jaarverslagen tot stand komen. Afkortingen die specifiek zijn voor dit rapport,
zijn opgenomen in de bijlagen.
 1.2 Over het Spaarfonds AOW
 Wij rapporteren over de resultaten van ons onderzoek per jaarverslag.
In totaal zijn er 28 jaarverslagen. Dit rapport gaat over het jaarverslag
E: het Spaarfonds AOW.
 
 Het Spaarfonds AOW heeft als doel te waarborgen dat de Algemene Ouderdomswet
(AOW) vanaf 2020 betaalbaar blijft. Het Ministerie van SZW boekt elk
jaar de begrote bedragen ten gunste van de rekening-courant van het Spaarfonds
AOW bij het Ministerie van Financiën. Daarnaast boekt het Ministerie
van Financiën jaarlijks de rente over het saldo van het fonds
op deze rekening. Deze boekingen zijn administratieve transacties die niet
gepaard gaan met een werkelijke geldstroom.
 
 Het Spaarfonds AOW doet tot 2020 geen uitgaven. Met ingang van 2020 kunnen
uitgaven ten laste van het Spaarfonds AOW worden gerealiseerd door:
 – te bezuinigen;
 – de belastingen of premies te verhogen;
 – geld te lenen op de kapitaalmarkt, dat wil zeggen door de staatsschuld
op dat moment te vergroten.
 
 De bijboekingen in het Spaarfonds AOW in 2009 bedroegen in totaal € 4 793 649 000.
 
 Het saldo op 31 december 2009 bedroeg € 40 423 688 000. 
 2 KWALITEITSKAART
 2.1 Toelichting op het instrument kwaliteitskaart
 De kwaliteitskaart is een nieuw instrument van de Algemene Rekenkamer,
dat we voor het eerst hebben opgenomen in onze rapporten bij de jaarverslagen
2008.
 
 De kwaliteitskaart bestaat uit twee delen. In deel I zijn onze bevindingen
gekoppeld aan de begrotingsartikelen. Dit deel van de kaart laat per artikel
zien:
 • of het begrotingsartikel wordt geraakt door geconstateerde onvolkomenheden
in de bedrijfsvoering van het Ministerie van SZW, met mogelijk gevolgen voor
de rechtmatigheid, de betrouwbaarheid van gegevens of de kwaliteit van beleidsinformatie;
 • of wij als gevolg van geconstateerde onvolkomenheden daadwerkelijk
fouten en onzekerheden in de rechtmatigheid of deugdelijke weergave hebben
geconstateerd;
 • of de geconstateerde fouten en onzekerheden de kwantitatieve tolerantiegrenzen
overschrijden.
 
 In deel II van de kwaliteitskaart vormen de organisatieonderdelen en de
te beheersen bedrijfsvoeringsprocessen het uitgangspunt. Omdat de bedrijfsvoering
van het Spaarfonds AOW wordt gevoerd door het Ministerie van SZW is dit deel
van de kwaliteitskaart in dit rapport niet van toepassing.
 
 Voor een verdere toelichting op het instrument kwaliteitskaart verwijzen
wij naar onze website: www.rekenkamer.nl. Hier vindt u achtergrondinformatie
over de kwaliteitskaart en over de gehanteerde criteria en ordeningsprincipes.
 
 2.2 Toelichting op de kwaliteitskaart van het Spaarfonds
AOW
 Bedrijfsvoering
 Deel I van de kwaliteitskaart laat zien dat geen van de begrotingsartikelen
van het Spaarfonds AOW wordt geraakt door de (ernstige) onvolkomenheden die
wij bij het Ministerie van SZW hebben geconstateerd.
 Financiële informatie
 Uit deel I van de kwaliteitskaart van het Spaarfonds AOW blijkt dat bij
geen van de begrotingsartikelen de tolerantiegrens voor de omvang van fouten
en onzekerheden in de rechtmatigheid en de deugdelijke weergave wordt overschreden.
De tolerantiegrens voor het jaarverslag van het Spaarfonds AOW als geheel
wordt niet overschreden. 
 3 OORDELEN OVER HET JAARVERSLAG
 De Algemene Rekenkamer heeft het Jaarverslag 2009 van het Spaarfonds AOW
beoordeeld. Wij hebben onderzocht of de minister het begrotingsgeld volgens
de regels heeft ontvangen en uitgegeven en of hij daarover in het jaarverslag
goed verantwoording heeft afgelegd.
 Verder hebben we onderzocht of de informatie in het jaarverslag over de bedrijfsvoering en over het gevoerde beleid, deugdelijk tot stand is gekomen en voldoet aan de daaraan
te stellen kwaliteitsnormen.
 
 In dit hoofdstuk lichten wij ons oordeel over het jaarverslag toe. Dit
oordeel bestaat uit deeloordelen over:
 • de financiële informatie (§ 3.1);
 • de saldibalans (§ 3.2);
 • de totstandkoming van de informatie over de bedrijfsvoering (§ 3.3).
 3.1 Oordeel over de financiële informatie
 De financiële informatie in het jaarverslag bestaat uit de verantwoordingsstaat
waarin de verplichtingen, uitgaven en ontvangsten zijn weergegeven, en de
toelichting daarbij.
 
 De financiële informatie dient op grond van de CW 2001:
 • rechtmatig tot stand te zijn gekomen;
 • deugdelijk te zijn weergegeven;
 • te voldoen aan de verslaggevingsvoorschriften.
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Oordeel 
 
 
 De financiële informatie
in het Jaarverslag 2009 van het Spaarfonds AOW voldoet aan de eisen die de
CW 2001 stelt. Dit betekent dat wij geen belangrijke fouten en onzeker- heden
in de rechtmatigheid en de deugdelijke weergave hebben geconstateerd die onze
tolerantiegrenzen overschrijden, en dat de informatie voldoet aan de verslag-
gevingsvoorschriften.
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Het totaalbedrag aan geconstateerde fouten
en onzekerheden blijft onder de tolerantiegrens voor de financiële informatie
in het jaarverslag als geheel.
 
 
 
 
 
 Omdat we geen fouten en onzekerheden hebben aangetroffen in de financiële
informatie in dit jaarverslag, hebben we het gebruikelijke overzicht van fouten
en onzekerheden, in de bijlagen, niet opgesteld voor dit rapport.
 3.2 Oordeel over saldibalans en toelichting
 De saldibalans is een overzicht van de posten die aan het eind van het
jaar nog openstaan en die naar het volgende jaar moeten worden meegenomen.
Bij de saldibalans hoort een toelichting waarin nadere informatie wordt verstrekt
over de afzonderlijke posten op deze balans.
 
 De informatie in de saldibalans dient op grond van de CW 2001:
 • rechtmatig tot stand te zijn gekomen;
 • deugdelijk te zijn weergegeven;
 • te voldoen aan de verslaggevingsvoorschriften. 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Oordeel 
 
 
 De informatie in de saldibalans in het
Jaarverslag 2009 van het Spaarfonds AOW voldoet aan de eisen die de CW 2001
stelt. Dit betekent dat wij geen belangrijke fouten en onzekerheden in de
rechtmatigheid en de deugdelijke weergave hebben geconstateerd die de tolerantiegrenzen
overschrijden, en dat de informatie voldoet aan de verslaggevingsvoorschriften.
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Het totaalbedrag aan geconstateerde fouten
en onzekerheden in de saldibalansposten blijft onder de toterantiegrens voor
de saldibalans als geheel.
 
 
 
 
 
 Omdat we geen fouten en onzekerheden hebben aangetroffen in de saldibalans,
hebben we het gebruikelijke overzicht van fouten en onzekerheden, in de bijlagen,
niet opgesteld voor dit rapport.
 3.3 Oordeel over totstandkoming informatie in jaarverslag
over bedrijfsvoering
 In de bedrijfsvoeringsparagraaf van het jaarverslag verantwoordt de minister
zich over de rechtmatigheid van de begrotingsuitvoering (of het begrotingsgeld
volgens de regels is uitgegeven).
 
 De informatie over de bedrijfsvoering dient op grond van de CW 2001:
 • op deugdelijke wijze tot stand te zijn gekomen;
 • te voldoen aan de verslaggevingsvoorschriften.
 
 Deze twee aspecten, die geen betrekking hebben op de kwaliteit van de
informatie zelf, betrekken wij in ons oordeel over de informatie over de bedrijfsvoering.
 Om tot een oordeel te komen over de totstandkoming van de informatie hebben
wij de volgende aspecten ervan onderzocht:
 • Beschikt de minister over een procedure voor de totstandkoming
van de bedrijfsvoeringparagraaf waarin de bevoegdheden en verantwoordelijkheden
van alle actoren zijn vastgelegd?
 • Heeft de minister vooraf criteria geformuleerd om te bepalen wat
opmerkelijke zaken en tekortkomingen in de bedrijfsvoering zijn?
 • Is het verloop van het totstandkomingsproces controleerbaar en
is het afwegingsproces daarbij transparant vastgelegd?
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Oordeel 
 
 
 De informatie over de bedrijfsvoering
in het Jaarverslag 2009 van het Spaarfonds AOW is op deugdelijke wijze tot
stand gekomen en voldoet aan de verslaggevingsvoorschriften.
 
 
 
 
 
 De uitkomsten van ons onderzoek naar de bedrijfsvoering zelf van het fonds
zijn opgenomen in ons Rapport bij het Jaarverslag 2009 van het Ministerie
van Sociale Zaken en Werkgelegenheid, hoofdstuk 3. 
 4 REACTIE MINISTER VAN SZW
 De minister van SZW heeft op 22 april 2010 gereageerd op onze rapporten
bij de jaarverslagen 2009 van het Ministerie van SZW (XV) en van het Spaarfonds
AOW (E). De minister gaat niet in op specifieke bevindingen over het Spaarfonds
AOW. Zijn reactie gaf ons daarom geen aanleiding tot een nawoord. De volledige
tekst van de brief van de minister staat op onze website www.rekenkamer.nl. 
 OVERZICHT FOUTEN EN ONZEKERHEDEN NIET VAN TOEPASSING
 Omdat we geen fouten en onzekerheden hebben aangetroffen in de financiële
informatie in het jaarverslag en in de saldibalans, hebben we het gebruikelijke
overzicht van fouten en onzekerheden niet opgesteld voor dit rapport. 
 GEBRUIKTE AFKORTINGEN 
 
 
 
 
 
 
 AOW
 Algemene Ouderdomswet 
 
 
 CW 2001
 Comptabiliteitswet
2001 
 
 
 SZW
 (Ministerie van) Sociale
Zaken en Werkgelegenheid
 
 
 
 
 
 Op www.rekenkamer.nl staat een verklarende woordenlijst met begrippen
die veel voorkomen in onze rapporten bij de jaarverslagen.