Kwaliteit van de Internationale Financiële Instellingen als kanaal voor ontwikkelingssamenwerking; Lijst van vragen en antwoorden
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-09 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 26967, nr. 2

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer

25-05-2000

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1999-2000

26967 nr. 2

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamOndertekeningLichaam123456789101112131415161718192021222324252627282930313233343536373839404142434445464748495051525354555657585960616263646566676869707172737475767778798081828384858687888990
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 26967Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 89 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
26 967Kwaliteit van de Internationale Financiële Instellingen als kanaal
voor ontwikkelingssamenwerkingnr. 2LIJST VAN VRAGEN EN ANTWOORDENVastgesteld 16 mei 2000De vaste commissies voor Buitenlandse Zaken1
en voor Financiën2 hebben een aantal vragen
aan de regering voorgelegd over de notitie inzake de kwaliteit van de Internationale
Financiële Instellingen als kanaal voor ontwikkelingssamenwerking (26 967,
nr. 1).De minister voor Ontwikkelingssamenwerking heeft deze vragen, mede namens
de minister van Financiën, beantwoord bij brief van 15 mei 2000.Vragen en antwoorden zijn hierna afgedrukt.De voorzitter van de vaste commissie voor Buitenlandse Zaken,De BoerDe voorzitter van de vaste commissie voor Financiën,Van GijzelDe griffier van de vaste commissie voor Buitenlandse Zaken,Hommes 1Wanneer mag de Kamer de brief inzake de samenwerking
tussen de internationale financiële instellingen (IFI's) (met name de
Wereldbank) en de V.N.-instellingen (in het bijzonder UNDP) tegemoet zien?Deze brief, met kenmerk 00/CI/012, is op 7 februari 2000 aan de Voorzitter
van de Tweede Kamer gestuurd.2Tot welke concrete acties geeft de rapportage in Uw
notitie U aanleiding? Welk resultaat verwacht u van die acties en op welke
termijn?Wat betreft de concrete acties kan ik verwijzen naar de notitie over Multilateraal
Hulpbeleid die de Kamer binnenkort toe zal gaan.3Hoe vindt de aansturing en verantwoording van bewindvoerders
bij de onderscheidene IFI's plaats?IMF en Wereldbank: Het uitdragen van het Nederlandse
beleid met betrekking tot IMF en Wereldbank vindt plaats via de jaarvergadering
van IMF en Wereldbank en het halfjaarlijkse overleg van het International
Monetary and Financial Committee (IMFC) en het Development Committee (DC).
De Nederlandse standpuntbepaling voor deze bijeenkomsten vindt plaats in de
Ministerraad. De interventies door de Nederlandse Gouverneurs in het IMFC
en DC worden in kiesgroepoverleg vastgesteld. Overigens wordt de Vaste Kamercommissie
voor Buitenlandse Zaken en voor Financiën zowel voorafgaand aan als na
iedere bijeenkomst van het IMFC en het DC geïnformeerd ten behoeve van
de te volgen koers en de stand van zaken. Voor beleidsonderwerpen die in de
Raad van Bewindvoerders worden besproken, alsmede voor besprekingen over individuele
landen, programma's en projecten, wordt door het Ministerie van Financiën
gezamenlijk met de Nederlandsche Bank (wat betreft IMF) en het Ministerie
van BZ/OS (wat betreft Wereldbank en bepaalde IMF-onderwerpen) een brief opgesteld
waarin het Nederlandse standpunt over het desbetreffende onderwerp is verwoord.
De Nederlandse bewindvoerder bepaalt mede op basis van dit standpunt en de
standpunten van de overige kiesgroeplanden (de bewindvoerder is gekozen door
de kiesgroep en naast Nederland sturen ook de kiesgroeplanden de bewindvoerder
van IMF en Wereldbank aan) het standpunt dat hij/zij namens de gehele kiesgroep
in de Raad van Bewindvoerders naar voren brengt. De bewindvoerder doet vervolgens
schriftelijk verslag van de vergadering.Regionale ontwikkelingsbanken (IDB, AsDB, AfDB):
Het uitdragen van het Nederlandse beleid vindt plaats via de jaarvergaderingen
van de regionale instellingen. De Ministers van Financiën en voor Ontwikkelingssamenwerking
vervullen respectievelijk het Gouverneurschap en het plaatsvervangend Gouverneurschap
bij de regionale ontwikkelingsbanken. Analoog aan de Wereldbank worden door
het Ministerie van Financiën en het Ministerie van Buitenlandse Zaken
de Nederlandse standpunten opgesteld, welke aan onze bewindvoerder bij de
betreffende instelling worden voorgelegd. De bewindvoerders bij deze instellingen
hebben in geen van de instellingen de Nederlandse nationaliteit. Aangezien
ook hier Nederland de bewindvoerder deelt met andere landen, wordt door de
bewindvoerder het standpunt voor de gehele kiesgroep bepaald (m.u.v. de AsDB,
waar de bewindvoerder de stemmen van de landen die hij/zij vertegenwoordigt
afzonderlijk kan uitbrengen). 4Wordt in het kader van armoedebestrijding prioriteit
gegeven aan het bevorderen van het verwerven van een eigen inkomen door armeren,
c.q. aan onderwijs, opleiding en het stimuleren van ondernemerschap en werkgelegenheid?Met de richtlijn «ownership» in gedachte wordt in eerste instantie
prioriteit gegeven aan aspecten die de landen zelf aangeven. Deze hebben doorgaans
betrekking op het verbeteren van de inkomens en het welbevinden van de armen,
met name door middel van het verbeteren van basisonderwijs, basisgezondheidszorg,
basisvoorzieningen als water en sanitatie, het stimuleren van particuliere
sectorontwikkeling en het verhogen van de productiviteit van de armen. Het
is algemeen erkend dat armoede een multi-dimensionaal fenomeen is, waaruit
voortvloeit dat op velerlei terreinen interventies noodzakelijk zijn, wil
men effectief armoede bestrijden. In dit verband kan ook worden gewezen op
de zogenaamde pro-poor growth benadering, waarvoor
verwezen kan worden naar het antwoord op vraag 35.5Bent u bereid om de Kamer een notitie te doen toekomen
met daarin een evaluatie van het effect van de structurele aanpassingsprogramma's
op armoede, welke gevolgtrekkingen u hieruit trekt en hoe u deze kennis wilt
omzetten in nieuw beleid (bijvoorbeeld hoe u vindt dat omgegaan moet worden
met de Poverty Reduction Strategy Papers (PRSP's)?Het beleid van de Wereldbank wordt door de eigen onafhankelijke evaluatiedienst
(OED) geëvalueerd en het structurele aanpassingsbeleid van het IMF voor
ontwikkelingslanden is recentelijk onderwerp geweest van zowel een interne
als een externe evaluatie. Mede op basis van de betreffende bevindingen werd
in 1999 het PRSP-concept geïntroduceerd en daarenboven wat betreft het
IMF het ESAF-programma omgevormd tot de Poverty Reduction and Growth (PRGF)-faciliteit,
waaromtrent in de notitie uitvoerig werd bericht.6Kunt u een beoordeling geven van de ontwikkelingen
ten aanzien van armoede in de landen waarmee Nederland momenteel een structurele
bilaterale relatie onderhoudt? Kunt u daarbij aangeven wat het beleid van
de Wereldbank en IMF is geweest in deze landen en wat voor effect de structurele
aanpassingsprogramma's hebben gehad (specifiek op de Nederlandse aandachtsvelden
armoedebestrijding, gender en milieu)?Volgens gegevens van de Wereldbank waren er in 1998 bijna 2 miljard mensen
wereldwijd die over minder dan één dollar per dag beschikten.
Dit is 24% van de wereldbevolking. Hoewel het percentage armen in de wereldbevolking
afneemt, neemt het absolute aantal armen toe. Steeds duidelijker wordt dat
armoede samenhangt met sociale, culturele en politieke aspecten. In het Nederlandse
beleid hebben aspecten als milieu, gender, onderwijs, mensenrechten, institutionele
ontwikkeling en goed bestuur, naast economische aspecten, een centrale plaats
gekregen. Voor zover dat is na te gaan is het effect van de aanpassingsprogramma's
van het IMF en de Wereldbank op de ontwikkelingssamenwerking groot geweest.
Zij vormen vaak het kaderscheppend raamwerk waarbinnen ontwikkelingsbeleid
wordt geformuleerd. Macro-economische stabiliteit is immers een voorwaarde
voor duurzame armoedebestrijding. In veel recente aanpassingsprogramma's zijn
specifieke doelstellingen t.a.v. bijvoorbeeld onderwijs en institutionele
ontwikkelingen opgenomen, naast macro-economische doelstellingen. 7De Algemene Rekenkamer stelt in haar rapport Bijdragen
aan internationale organisaties dat geoormerkte vrijwillige bijdragen de beste
mogelijkheid bieden om verantwoording en beleidsbeïnvloeding af te dwingen.
Kunt u hier een reactie op geven? Bent u bereid te overwegen om deze vorm
van financiering zoveel mogelijk door te voeren bij de IFI's? Zijn hier ook
mogelijkheden toe (graag uitsplitsing naar alle behandelde IFI's)?Het rapport van de AR gaat niet over IFI's en derhalve zijn de bevindingen
in dit verband niet relevant. Bij de IFI's wordt Nederland vertegenwoordigd
door bewindvoeders die het beleid bepalen, alsmede projecten en programma's
goedkeuren. Nederland zit zelf in de Raad of wordt door een andere bewindvoerder
vertegenwoordigd en doet dus mee aan de besluitvorming (zie ook het antwoord
op vraag 5). Wat betreft de IDA-bijdragen, deze worden in detail beheerd door
de IDA-deputies. Het gaat hierbij om een bedrijfsproces waarvan de uitkomsten
door de parlementen worden geratificeerd.8Kunt u een reactie geven op de kritiek van de vertrekkende
Wereldbank econoom Stiglitz, die stelt dat het beleid van de Wereldbank om
voorwaarden aan landen op te leggen in ruil voor economische steun heeft gefaald
en de democratie in die landen heeft ondermijnd? Wat voor conclusies trekt
u uit deze kritiek en hoe wilt u deze gebruiken voor uw eigen beleid?Er is een groeiend besef in de internationale ontwikkelingssamenwerking
dat «ouderwetse» ex ante conditionaliteit niet werkt. Zonder «ownership»
en institutionele capaciteit werkt het opleggen van voorwaarden niet. Ik heb
hier bij diverse gelegenheden aan gerefereerd, onder andere in een toespraak
vorig jaar voor Afrikaanse leiders bij de Economic Commission for Africa in
Addis Abeba. Collier en anderen (onder andere David Dollar in «Assessing
Aid») stellen terecht dat hulp beter tot zijn recht komt in een goede
beleidsomgeving. Om die reden zijn het Nederlandse bilaterale OS-beleid en
de landenkeuze op dit uitgangspunt gebaseerd.Ten aanzien van de stelling dat de voorwaarden van de Wereldbank de democratie
hebben ondermijnd geldt dat de inschakeling van maatschappelijke groeperingen
en NGO's bij de opstelling van PRSP's en CDF, alsmede door het organiseren
van Consultatieve Groepen in het betrokken land zelf de beleving van ownership
is versterkt. Daarnaast moet de internationale gemeenschap door middel van
technische assistentie, met name voor institutionele versterking en capaciteitsopbouw,
pogen de beleidsomgeving in landen te helpen verbeteren.9Kunt u een reactie geven op de vraagtekens die door
ontwikkelingseconomen Collier (hoofd Onderzoek Wereldbank) en Gunning (Vrije
Universiteit) geplaatst zijn bij de ineffectiviteit van de hantering van strikte
voorwaarden bij het geven van leningen (artikelen Financial Times, 25 en 29
november 1999)? Wat voor conclusies trekt u uit deze kritiek en hoe wilt u
deze gebruiken voor uw eigen beleid?Zie het antwoord op vraag 8.10Kunt u aangeven welke instrumenten de ontvangende landen
en donoren ter beschikking staan om democratische controle uit te oefenen
op het beleid van Wereldbank en IMF in die landen? Wordt democratische controle
ook aangemoedigd door genoemde instellingen, en zo ja, op welke wijze en met
welke instrumenten? Vindt u het bijvoorbeeld een goed idee om
het voorbeeld van Brazilië te volgen, in welk land een programma pas
doorgang mag vinden na goedkeuring door het parlement? Zo nee, waarom niet?
Zijn er meer landen waarin het zo werkt? Wat is de situatie ten aanzien van
democratische controle in landen waarmee Nederland een bilaterale structurele
relatie onderhoudt (graag uitsplitsing naar land)?De controle op het beleid van de Wereldbank en het IMF vindt plaats via
de Raad van Bewindvoerders, die rapporteren aan regeringen, die op hun beurt
weer verantwoording afleggen aan het parlement. Niet alleen in Brazilië,
maar in een toenemend aantal ontvangende landen worden Wereldbankprogramma's
enleningen ter goedkeuring aan het parlement voorgelegd. Ik acht dit een gezonde,
zij het soms tijdrovende, ontwikkeling. Om in aanmerking te komen voor IDA/PRGF
is in de nabije toekomst een (interim) PRSP vereist. In de PRSP-spelregels
is participatie van maatschappelijke groeperingen voorzien. In de landen waarmee
Nederland een structurele hulprelatie onderhoudt is dit van toepassing, aangezien
dat landen zijn die in aanmerking komen voor IDA-kredieten.11Hoe kijkt u aan tegen de doelmatigheid van toekenning
van ontwikkelingssamenwerkinggelden via de kanalen van de Europese Unie?In de notitie over de kwaliteit van de Europese hulp, die de Kamer op
12 mei 1999 toeging, werd de conclusie getrokken dat de kwaliteit en de effectiviteit
van de EU-OS voor verbetering vatbaar zijn. Die conclusie staat nog steeds
overeind. De inspanningen van de Europese Commissie voor verbetering van de
hulp zijn sinds het aantreden van Commissaris Nielson in september 1999 wel
in een voortvarend tempo doorgezet. De Commissie is zelf ook overtuigd van
het feit dat er snel vergaande veranderingen nodig zijn om de effectiviteit
van de hulp te verbeteren. Zo is de Commissie bezig met het ontwikkelen van
een algemene beleidsstrategie (Overall Development Strategy, ODS), zoals werd
aanbevolen in de programma-evaluaties die vorig jaar zijn uitgevoerd (en waarnaar
in de genoemde notitie is verwezen). De Mededeling ter voorbereiding van de
ODS, die de Commissie eind april publiceerde, zet een hoopgevende lijn uit,
die aansluit bij het beleid dat Nederland voert en dat door de Wereldbank
en de VN wordt uitgedragen. Armoedebestrijding wordt in dit ODS genoemd als
de belangrijkste beleidsdoelstelling voor de Europese ontwikkelingssamenwerking.
Bovendien streeft de Commissie naar een grotere rol voor het ontvangende land,
en een betere samenwerking met de Wereldbank, het IMF en de VN. Tenslotte
zal de Commissie haar inspanningen op een beperkter aantal beleidsterreinen
concentreren, en meer en meer overgaan op het geven van programmahulp in plaats
van projecthulp. In de uiteindelijke tekst van de ODS zal Nederland een aantal
punten nog aangescherpt willen zien. Daaraan zal de komende maanden worden
gewerkt. Naast deze beleidsinhoudelijke vernieuwing is een discussie op gang
gekomen binnen de Commissie over verbeterde samenwerking, en mogelijk een
herverdeling van taken tussen de DG's Handel, Buitenlands beleid en Ontwikkelingssamenwerking,
alsmede over decentralisatie van de uitvoering van de ontwikkelingsprogramma's.Al deze ontwikkelingen zijn erop gericht de effectiviteit van de ontwikkelingssamenwerking
van de EU te verbeteren. Of dit inderdaad gaat lukken zal in het komend jaar
zichtbaar moeten worden. De Commissie is er door Nederland herhaaldelijk op
gewezen, niet alleen in de OS-Raad maar ook in bilaterale contacten met de
Commissie, dat Nederland alleen steun kan geven aan de hervormingsvoorstellen
indien die ervan kunnen overtuigen dat daadwerkelijk verbetering zal optreden
op termijn. 12Welke rol kan Nederland spelen in het verbeteren van
de samenwerking tussen de IFI's en de VN-instellingen en op welke manier kan
Nederland bijdragen aan de implementatie en evaluatie van dit proces? (blz.
3)Voor het antwoord op deze vraag wordt verwezen naar de brief aan de Kamer
van 7 februari 2000 inzake de Studie Berteling over de relatie tussen de Wereldbank
en de VN-organisaties en de notitie over Multilateraal Hulpbeleid die de Kamer
binnenkort toe zal gaan.13Hoe ziet u de relatie tussen bilaterale en multilaterale
hulp? Hoe zouden de twee zich moeten verhouden? Wat is de toegevoegde waarde
van bilaterale hulp of wat zou deze moeten zijn? Gaat uw voorkeur uit naar
hulp volledig gegeven via multilaterale kanalen, indien in de toekomst de
situatie ontstaat dat deze kanalen optimaal werken? Of zal er altijd een toegevoegde
waarde zijn voor bilaterale hulp? Zo ja, waaruit bestaat deze? (blz. 3)Ik heb er bij verschillende gelegenheden op gewezen dat multilaterale
hulp in beginsel een aantal voordelen biedt ten opzichte van bilaterale hulp
als het gaat om efficiency en effectiviteit. Dat wil echter niet zeggen dat
er geen rol zou zijn weggelegd voor bilaterale hulp. Bilaterale en multilaterale
hulpkanalen zullen ook in de toekomst naast elkaar voortbestaan en elkaar
aanvullen. Uitgangspunt is dat de verschillende hulpkanalen worden benut op
die terreinen waarop zij het meest effectief zijn. Belangrijk is daarbij tevens
dat de activiteiten via de verschillende kanalen elkaar daadwerkelijk aanvullen
en passen in een gemeenschappelijk kader: het nationale ontwikkelingsbeleid
van het ontvangende land. Er is de laatste jaren vooruitgang geboekt bij het
versterken van samenhang, coördinatie en harmonisatie van de verschillende
hulpmodaliteiten. Het PRSP-concept, waarover in de notitie wordt bericht,
biedt een goede mogelijkheid om die samenhang in de komende periode verder
te verdiepen. Zie verder het antwoord op vraag 40.14In hoeverre controleert en evalueert u de afgeleide
doelstellingen van Multilaterale ontwikkelingsbanken enfondsen, zoals de doelstelling
van de Inter-Amerikaanse Ontwikkelingsbank (IDB) om inkomensongelijkheid in
de regio te verminderen, op feitelijke ontwikkelingen en haalbaarheid? (blz.
4)Zoals in de notitie opgemerkt hebben de banken hun eigen interne procedures
voor het monitoren, controleren en evalueren van de inzet van de aan de betreffende
instellingen toevertrouwde middelen. De procedures hiervoor worden door de
Raad van Bewindvoerders vastgesteld. Voor de evaluatie is er de interne evaluatieafdeling,
die aan de Raad rapporteert. De bewindvoerders rapporteren op hun beurt aan
de hoofdsteden van de lidstaten. Ook de Nederlandse ambassades verschaffen
informatie over activiteiten van de banken.15Van alle ODA die wereldwijd wordt verstrekt, verloopt
meer dan de helft via de Multilaterale ontwikkelingsbanken en -fondsen. Hoe
verloopt het monitoren, controleren en evalueren van deze enorme middelenstroom
door individuele donorlanden, waaronder Nederland? (blz. 5)Zie het antwoord op vraag 14. Daaraan kan worden toegevoegd dat in de
onderhandelingen over middelenaanvullingen door de respectieve banken
doorgaans een evaluatie van de resultaten van de vorige middelenaanvullingen
wordt gepresenteerd.16Hebben thans alle Multilaterale ontwikkelingsbanken
en -fondsen een triple A rating (blz. 5)De ontwikkelingsbanken hebben een triple-A rating, met uitzondering van
de Afrikaanse Ontwikkelingsbank, die van de meeste credit
rating agencies een triple-A rating heeft gekregen, maar niet van
Standard and Poor (AA+ rating). De fondsen van de ontwikkelingsbanken hebben
geen rating omdat de fondsen geen middelen op de kapitaalmarkt aantrekken.17In hoeverre kan Nederland de aanzienlijke middelenstroom
die via de Multilaterale ontwikkelingsbanken en -fondsen verloopt oormerken?
(blz. 5)Afgezien van de bijdragen aan de kapitaalverhogingen en de middelenaanvullingen
worden de Nederlandse bijdragen aan de IFI's altijd geoormerkt. Daarbij gaat
het enerzijds om landenspecifieke bijdragen in de vorm van cofinanciering
en anderzijds om bijdragen in het kader van het Partnership Programma met
de Wereldbank. Via dit programma worden naast regionale en wereldwijde programma's
waarvoor de Bank de fondsen verwerft, activiteiten gefinancierd die een door
Nederland gewenste beleidswijziging dan wel beleidsintensivering van de Bank
beogen op specifieke terreinen als armoedebestrijding, gender en goed bestuur.18Voor welk bedrag worden Nederlandse OS-middelen overgemaakt
aan de Wereldbank en andere regionale banken voor cofinanciering? Is de verwachting
dat dit bedrag in de toekomst verder zal toenemen? Ook hier is de vraag relevant
in hoeverre andere donoren gebruik maken van deze instellingen voor cofinanciering.
(blz. 6)In 1999 is in totaal NLG 323 mln overgemaakt aan de Wereldbank voor cofinanciering.
Aan de AsDB is NLG 7,4 mln overgemaakt, aan de AfDB 0,2 mln en aan de IDB
0,9 mln.Zoals in de notitie op pagina 39 is aangegeven zal de Wereldbank een belangrijke
rol spelen als kanaal voor de hulp aan de 17+4 landen. Het is mogelijk dat
daardoor de Wereldbank als kanaal voor onze bilaterale hulp in belang zal
toenemen. Samenwerking met de IDB zal worden versterkt op het terrein van
milieu. Wat betreft de landenspecifieke cofinanciering in de 17+4 landen hebben
de ambassades een gedelegeerde taak.19Kunt U aangeven welke projecten onder de noemer sociale
sectoren vallen en specificeren hoeveel de leningen bedragen die verstrekt
worden aan sociale projecten? (blz. 6)De omschrijving is niet voor alle banken dezelfde, maar bedoeld zijn projecten
en programma's op het terrein van drinkwater en sanitatie, onderwijs, gezondheidszorg,
voedsel-zekerheid, sociale voorzieningen, gezinsplanning etc..20Staan aanbestedingen via het Nederlandse consultancy
trustfund, onderdeel van het Partnership Programma met de Wereldbank, ook
open voor lokale consulenten in ontwikkelingslanden? (blz. 6–7) Ja, het trustfund staat tot 25% van de jaarlijks beschikbare middelen
open voor consultants uit de lenende landen, met een voorkeur voor consultants
uit landen ten behoeve waarvan een opdracht wordt uitgevoerd.21Wat is de aard van de projecten van het Partnership
Programma van de Wereldbank? Hoe verhoudt zich dit programma ten opzichte
van de overige committeringen? (blz. 7)Voor het antwoord op het eerste deel van deze vraag kan worden verwezen
naar het antwoord op vraag 17.Met het Partnership Programma was in 1999 NLG 65 mln gemoeid. De totale
cofinanciering via de Wereldbank, d.w.z. de bijdrage aan het Partnership Programma
alsmede de landenspecifieke cofinanciering, bedroeg in 1999 NLG 323 mln.22In welke mate is het vanzelfsprekend dat Nederlandse
bedrijven opdrachten krijgen uit het Nederlandse consultancy trustfund? Met
andere woorden, in welke mate is hier sprake van gebonden hulp? (blz. 7)Het consultancy trustfund is voor 75 % gebonden. De binding is ingegeven
om te voorkomen dat het overgrote deel van de contracten terecht zou komen
bij bedrijven die sterk vertegenwoordigd zijn in Washington. Voor het ongebonden
gedeelte, maximaal 25%, zie het antwoord op vraag 20.23Bestaat grosso modo tevredenheid over de mate waarin
Nederland het beleid van de Wereldbank heeft kunnen beïnvloeden op voor
Nederland aangelegen punten als armoedeonderzoek, gender en anti-corruptie?
(blz. 7)Ja, grosso modo ben ik hierover tevreden, met uitzondering van het beleid
ten aanzien van gender, dat weer is weggezakt. Desondanks blijft er natuurlijk
ruimte voor verbetering en voor het dichten van de hier en daar bestaande
kloof tussen beleid en praktijk.24Bent u tevreden met het volume aan leningen tegen concessionele
voorwaarden aan ontwikkelingslanden? Hoe verhoudt zich deze leningenstroom
tot de schuldenlast van ontwikkelingslanden? Hoe kan deze schuldenlast het
meest effectief worden verminderd c.q. opgelost? Welke bijdragen gaat Nederland
daar bijvoorbeeld uit het overschot 1999 aan leveren? (blz. 7)Zoals in de brief van 20 april 1999 aan de Kamer over de deelname door
Nederland aan de twaalfde middelenaanvulling van IDA vermeld, waren de donoren
waaronder Nederland zeer tevreden met het resultaat van de onderhandelingen,
namelijk een jaarlijks uitleenniveau van SDR 5 miljard, tegen SDR 4,8 miljard
per jaar voor IDA-11 en SDR 4,3 miljard voor IDA-10. Wat betreft de verhouding
van deze concessionele leningen tot de schuldenlast het volgende: IDA-kredieten
kennen zeer lange looptijden, een aflossingsvrije periode en zijn praktisch
rentevrij (er wordt geen rente betaald, maar wel een geringe vergoeding voor
administratieve kosten). Hierdoor bedraagt het schenkingselement van IDA-kredieten
75 a 80%. Niettemin behoren aflossingen op de hoofdsom de schuldenlast van
het land. De zeer concessionele IDA-kredieten zijn slechts beschikbaar voor
de armste en minst krediet-waardige ontwikkelingslanden. De totale buitenlandse
schuld van lage inkomenslanden en HIPC's bestond in 1998 dan ook
voor 45 a 50% uit concessionele leningen. Voor alle ontwikkelingslanden tezamen
bedroeg dit percentage 17%. Hieruit blijkt dat met name de armste en zwaarst
verschuldigde landen gebruik maken van leningen tegen concessionele voorwaarden.
Een belangrijke reden hiervoor is dat zij veelal beperkt toegang hebben tot
de internationale kapitaalmarkt.Het volume aan leningen tegen concessionele voorwaarden wordt niet alleen
bepaald door het aanbod vanuit multilaterale banken en fondsen en bilaterale
donoren, maar ook door de kredietwaardigheid, het beleid en de absorptiecapaciteit
van de betreffende ontwikkelingslanden. Het uiteindelijke doel van deze leningen
is dat zij effectief bijdragen aan armoedebestrijding en economische ontwikkeling.
Om deze reden ziet Nederland het als een zeer positieve ontwikkeling dat IDA-kredieten,
IMF-leningen tegen concessionele voorwaarden (vallend onder de Poverty Reduction
and Growth Facility) en HIPC-schuldverlichting nu gekoppeld zijn aan door
ontwikkelingslanden op te stellen Poverty Reduction Strategies.Het volume aan leningen tegen concessionele voorwaarden hangt met ander
woorden nauw samen met de capaciteit en bereidheid van ontwikkelingslanden
deze leningen op een effectieve manier in te zetten voor armoedebestrijding
en duurzame economische ontwikkeling. Dit verschilt van land tot land en er
is dan ook geen eenduidig antwoord te geven op de vraag of het volume aan
leningen tegen concessionele voorwaarden aan ontwikkelingslanden voldoende
is. Een «debt sustainability analysis» dient uit te wijzen in
hoeverre een land gebaat is bij meer leningen; deze kunnen immers ook tot
een onhoudbare schuldenlast leiden en daarmee ten koste gaan van duurzame
ontwikkeling.Naar mijn mening is de meest effectieve wijze waarop de schuldenlast verminderd
c.q. opgelost kan worden schuldverlichting en -kwijtschelding voor zwaar verschuldigde
ontwikkelingslanden die positief scoren op het gebied van macro-economisch
beleid, goed bestuur, institutionele capaciteit en sociaal beleid (zie de
criteria zoals uiteengezet in de «Notitie macro-georiënteerde programmahulp»,
Kamerstuk 26 433, nr. 22). Het HIPC-initiatief is gebaseerd op deze criteria
en Nederland acht deze aanpak daarom effectief. Daarnaast blijft het belangrijk
om deze landen te ondersteunen bij het uitvoeren van hun economische hervormingsprogramma's
en (andere) activiteiten die bijdragen tot armoedebestrijding en duurzame
economische ontwikkeling. De Nederlandse financiële hulp zal zo nauw
mogelijk aansluiten op de prioriteiten van deze ontwikkelingslanden zoals
vastgelegd in de Poverty Reduction Strategy Papers.25Zijn er nog andere voorbeelden van specifiek Nederlandse
expertise dan alleen waterbeheer? (blz. 7)Nederlandse consultants hebben op een aantal terreinen een goede naam
binnen de Wereldbank. Het gaat dan met name om activiteiten op het gebied
van kadastraal beheer, alternatieve energie, coöperatief bankwezen, gender,
afvalverwerking en pensioenstelsels.26Kunt u aangeven hoe de politieke aansturing van de
Nederlandse bewindvoerders bij Wereldbank / IMF precies plaatsvindt? In hoeverre
geven de ministers van Financiën en voor Ontwikkelingssamenwerking de
beleidsprioriteiten aan en zijn zij betrokken bij projecten op landenniveau?
Hoe vindt in het geval van het IMF de politieke aansturing plaats, aangezien
de Gouverneur de President van de Nederlandsche Bank is? Met andere woorden:
waar houdt de directe betrokkenheid van de ministers op en begint
die van de bewindvoerders (graag in de beantwoording uitsplitsen naar Wereldbank
en IMF)? (blz. 8)Zie het antwoord op vraag 3.27Er wordt vermeld dat Nederland door het lidmaatschap
van de Board van de Wereldbank invloed heeft op het beleid van deze instelling.
Op welke terreinen zet Nederland zich in teneinde beleidswijzigingen van de
Wereldbank in de toekomst te bewerkstelligen? (blz. 8)Nederland zet zich in op tal van beleidsaspecten, waarover de Kamer in
het kader van het halfjaarlijkse IMFC/DC-overleg wordt geïnformeerd en
waarover de Kamer bij gelegenheid van verslaglegging over middelenaanvullingen
wordt geïnformeerd. Wat betreft IDA laatstelijk in de brief van april
1999, waarin expliciet werd ingegaan op de thema's «Performance based
lending» (inclusief goed bestuur), armoedefocus van IDA, IDA en de particuliere
sector en uitleenbeleid. Terreinen waarop Nederland zich met name inzet zijn
ontwikkelingseffectiviteit, armoedebestrijding, gender, transitielanden en
goed bestuur. Het lidmaatschap van de Nederlandse bewindvoerder van het (Board)
Committee on Development Effectivenes (bekend als CODE en verantwoordelijk
voor toezicht op de ontwikkelingseffectiviteit van de Bank en evaluaties,
ingesteld in 1994 op aandrang van de toenmalige Nederlandse bewindvoerder)
is instrumenteel wat dit aangaat. Verder kan in dit verband verwezen worden
naar de notitie over Multilateraal Hulpbeleid, die de Kamer binnenkort toe
zal gaan.28Is er concrete aanleiding voor zorg over de samenstelling
van de «Nederlandse» kiesgroep en handhaving van de Nederlandse
bewindvoerders bij IMF en Wereldbank? (blz. 8)Ik heb geen signaal ontvangen dat erop duidt dat leden van onze kiesgroep
ontevreden zouden zijn met de huidige constellatie. Toch blijft met betrekking
tot de positie van Nederland in het IMF en de Wereldbank enige oplettendheid
geboden. Met name vanuit de Verenigde Staten, Japan en de «emerging
market»-landen gaan er bij gelegenheid stemmen op om het aantal Europese
bewindvoerders te verminderen. De toenemende coördinatie van beleid op
Europees niveau speelt de VS daarbij in de kaart. Deze ontwikkelingen zullen
met het oog op de Nederlandse belangen nauwgezet worden gevolgd.29Is het wenselijk bij andere banken te streven naar
een Nederlandse bewindvoerder of is dit volstrekt onhaalbaar? (blz. 8)In zijn algemeenheid biedt een Nederlandse bewindvoerder de meeste garantie
dat het Nederlandse standpunt doorklinkt in de Raad van Bewindvoerders. Dit
wil echter niet zeggen dat bij regionale banken waar Nederland vertegenwoordigd
wordt door een bewindvoerder met een andere nationaliteit de Nederlandse stem
niet in voldoende mate wordt gehoord. Tot nu toe is Nederland zeer tevreden
over de wijze waarop de buitenlandse bewindvoerders bij de regionale banken
het Nederlands standpunt weergeven. Intensieve contacten tussen Nederland
en de betreffende bewindvoerders staan hier borg voor. Bovendien zijn de kiesgroepen
waarvan Nederland deel uit maakt bij de regionale banken uitsluitend samengesteld
uit donoren, waaronder enkele gelijkgezinde landen. De kansen op een Nederlandse
bewindvoeder nemen toe naarmate Nederland een groter aandeel in het kapitaal
van de betreffende bank zou hebben. In de praktijk is dit alleen
mogelijk bij een kapitaalverhoging, indien andere landen bereid zijn om hun
aandeel in het kapitaal van de betreffende instelling te verminderen.30De doelstellingen van ontwikkelingssamenwerking zijn
vervat in de zogenaamde «Zeven Beloftes» en Nederland steunt de
internationale uitgangspunten aangaande «ownership» en goed bestuur.
Zijn deze doelstellingen en uitgangspunten allen van het gelijke belang of
hecht de minister aan de ene doelstelling of uitgangspunt meer belang toe
dan aan een ander? (blz. 9)De «Zeven Beloftes» beschrijven de internationale consensus
over de doelstellingen van ontwikkelingssamenwerking. Daarnaast steunt Nederland
de internationaal aanvaarde uitgangspunten aangaande «ownership»
en het belang van goed bestuur als voorwaarden om deze doelstellingen effectief
te bereiken. In het kader van de informatie over de landenkeuze en landenbeleid
voor de structurele bilaterale hulp is de Kamer uitgebreid geïnformeerd
over het belang van genoemde uitgangspunten.31In hoeverre creëert het «gate keeper»-principe
een monopoliepositie van het IMF ten opzichte van arme landen? Wordt door
dit principe te hanteren niet teveel de nadruk gelegd op economische criteria,
aangezien het IMF van oudsher beslist geen organisatie is die sociale eisen
en armoedebestrijding hoog in het vaandel heeft staan? (blz. 10)Andere Internationale Financiële Instellingen (IFI's) dan het IMF
zijn in beginsel vrij om steun te verlenen aan een land, via giften of leningen,
ook als dit land geen overeenkomst (meer) heeft met het IMF. Dat deze instellingen
zich in hun ontwikkelingsrelatie met landen toch veelal laten leiden door
de relatie die het IMF met het land heeft, kan in de praktijk betekenen dat
het IMF een soort gate-keeper functie vervult.
Een dergelijke monopoliepositie meet het IMF zich echter niet zelf toe. Goed
macro-economisch beleid is voorwaarde voor effectieve financiële assistentie
door de andere IFI's.32Wat zijn de huidige tekortkomingen bij de IFI's, en
wat zijn de verbeteringen bij de praktische implementatie die Nederland voor
de IFI's nodig acht? (blz. 10)In de notitie is bij de bespreking van de verschillende instellingen aangegeven
welke de sterke en zwakke punten zijn, evenals de verbeteringen die Nederland
nodig acht. Een en ander is samengevat in Hoofdstuk 5 Conclusies.33Kan worden aangegeven in welke mate de door de Internationale
Financiële Instellingen vrijgemaakte middelen voor het Highly Indebted
Poor Countries Initiative (HIPC)-initiatief (USD 27 miljard) additionele middelen
zijn, dus middelen die niet ten laste gaan van de normale committeringen?
(blz. 11)Tijdens de jaarvergaderingen van IMF en Wereldbank in september 1999 is
mede op aandringen van Nederland expliciet vastgelegd dat de financiering
van het HIPC-initiatief niet ten koste zal mogen gaan van voor de armste landen
bestemde concessionele vormen van multilaterale kredietverlening zoals IDA-kredieten.
Nederland zal zich ervoor inzetten dat de normale committeringsprogramma's
van deze concessionele instrumenten onverkort zullen worden uitgevoerd.34Op welke termijn zal het kader, waarin expliciet rekening
gehouden wordt met de vorderingen die een land maakt op het gebied van sociale
ontwikkelingen, goed bestuur en het tot stand brengen van een geïntegreerde
armoedebestrijdingsstrategie, geïmplementeerd worden? Hoe worden bovenstaande
vorderingen gemeten en onderzocht? (blz. 11)Tijdens de onderhandelingen voor de twaalfde middelenaanvulling van IDA
werd het principe van «performance based lending» geïntroduceerd.
Daartoe heeft de Wereldbank «Country Performance and Insititutional
Assesments» (CPIA) ontwikkeld, die een indicatie van de vorderingen
van een land geven op onder meer de terreinen van economisch bestuur, structuur-beleid,
sociaal/armoedebeleid en goed bestuur. Op basis van de score in deze categorieën
wordt thans – sinds de uitvoering van IDA-12 een aanvang heeft genomen –
mede besloten in welke mate een land aanspraak kan maken op IDA-kredieten.
Een soortgelijk beoordelingssyteem is geïntroduceerd voor het concessionele
loket van de Afrikaanse Ontwikkelingsbank, en zal naar verwachting worden
ingevoerd voor het concessionele loket van de Aziatische Ontwikkelingsbank.In september 1999 besloten het IMF en de Wereldbank voorts tot de introductie
van Poverty Reduction Strategy Papers (PRSP's). Ontwikkelingslanden dienen
voortaan een PRSP te hebben ontwikkeld om in aanmerking te kunnen komen voor
HIPC-schuldverlichting, IDA-kredieten en IMF-leningen (PRGF). Armoedebestrijding
wordt hiermee het centrale uitgangspunt van het overheidsbeleid en dat van
de IFI's en donoren. De PRSP's vormen het kader dat ertoe dient te leiden
dat schuldverlichting direct ten goede komt aan de armste bevolkingsgroepen.Het Development Committee van april 2000 bevestigde dat HIPC-landen die
op korte termijn het «decision point» bereiken een interim-PRSP
kunnen opstellen in plaats van een volledige PRSP. Zo kan een land zowel schuldverlichting
als concessionele leningen alvast verkrijgen terwijl nog verder wordt gewerkt
aan een alomvattende, definitieve PRSP. Voor het bereiken van het «completion
point» dienen ontwikkelingslanden in beginsel te beschikken over een
volwaardig PRSP die dan minstens een jaar in uitvoering is. Dit geldt niet
voor de retroactieve landen die reeds schuldverlichting hebben gekregen onder
HIPC-1.De in het kader van een Poverty Reduction Strategy gemaakte vorderingen
op het gebied van armoedebestrijding, sociaal beleid en goed bestuur zullen
worden gemeten aan de hand van korte- en lange termijn doelstellingen en «outcome
indicators» die deel uitmaken van de strategie. Hiertoe zal zoveel mogelijk
gebruik worden gemaakt van de bestaande statistische informatiesystemen van
zowel ontwikkelingslanden als IFI's en donoren. In de PRSP-documenten wordt
in detail aangegeven hoe de monitoring geschiedt. Overigens zijn zowel donoren
als Wereldbank zich er van bewust dat in veel ontvangende landen technische
assistentie noodzakelijk zal zijn om de benodigde statistische capaciteit
(verder) te ontwikkelen.35Verwacht u een verdere ontwikkeling van de discussie
over «pro-poor» economische groei met betrekking tot het Enhanced
Structural Adjustment Facility (ESAF)-programma van het IMF? (blz. 11) In september 1999 is de Enhanced Structural Adjustment
Facility (ESAF) omgevormd tot de Poverty Reduction
and Growth Facility (PRGF). Daarmee werd tot uitdrukking gebracht
dat het IMF in haar macro-economische stabilisatie- en aanpassingsprogramma's
in ontwikkelings-landen sterker dan voorheen de situatie van de armen in de
analyse betrekt. Daarmee is de nadruk komen te liggen op wat inmiddels bekend
is geworden als pro-poor growth: realiseren van
economische groei die ook, en liefst vooral, ten goede komt aan de armen.
Binnen Internationale Financiële Instellingen wordt momenteel gepoogd
nadere invulling gegeven aan het concept van pro-poor growth. Naarmate ervaringen met PRGF-programma's en Poverty Reduction Strategy Papers concreter worden zal de pro-poor growth-insteek verder kunnen worden verfijnd.
Immers, daaraan kan alleen landenspecifiek vorm worden gegeven.36Welke garanties bestaan er dat schuldverlichting de
allerarmsten ten goede komt en niet bijvoorbeeld wordt misbruikt voor overbodige
overheidsuitgaven? (blz.11)De beste garantie dat schuldverlichting de allerarmsten ten goede komt
en niet wordt misbruikt voor overbodige overheidsuitgaven is een goed beleid
in het ontvangende land waarin armoedebestrijding centraal staat. Voor kwalificatie
voor HIPC-schuldverlichting is een (interim) PRSP vereist, waarin het armoedebestrijdingsbeleid
wordt geformuleerd. Het beleid betreft niet alleen sociale uitgaven e.d.,
maar ook de macro-economische, structurele en institutionele aanpassingen
die benodigd zijn voor een voorwaardescheppend klimaat voorpro-poor groei. PRSP's stellen daarmee zeker dat begrotingsruimte,
geschapen door schuldkwijt-schelding, wordt aangewend voor duurzame armoedebestrijding.37Is Nederland tevreden met de huidige verdeling van
kosten tussen donoren met betrekking tot schuldverlichting? (blz. 11)De kosten van schuldkwijtschelding binnen het HIPC-initiatief bestaan
uit bilaterale kosten en kosten bij multilaterale organisaties. Het bilaterale
deel van de kosten dient proportioneel te worden gedragen naar rato van de
vorderingen die donoren c.q. crediteuren op HIPC-landen hebben uitstaan. De
kosten bij multilaterale organisaties dienen door de betrokken instellingen
te worden gedragen in zoverre als dit mogelijk is zonder dat de financiële
integriteit en de concessionele financieringsinstrumenten worden aangetast.
De resterende multilaterale kosten dienen door donorbijdragen te worden gedekt.Nederland hecht groot belang aan de proportionele verdeling van de bilaterale
lasten en stemt in met de huidige procedure afspraken daarover, te weten tussentijdse
schuldverlichting na het beslispunt en onherroepelijke kwijtschelding uiterlijk
bij het eindpunt. Nederland heeft echter grote moeite met het tot nu toe ontbreken
van een eerlijke lastenverdeling bij de donorbijdragen ter financiering van
de multilaterale kosten. Nederland is van mening dat met name de grote industrielanden
(G-7) meer inspanning zouden kunnen leveren om de financiering van het uitgebreide
HIPC-initiatief (HIPC-II) rond te krijgen.38Kunt u aangeven hoe Nederlandse ambassades zijn toegerust
op de aan hen toebedeelde taak om in toenemende mate en op gestructureerde
wijze in kaart te brengen op welke wijze de Nederlandse armoededoelstellingen
multilaterale vertaling vinden? En kunt u aangeven hoe de ambassades zijn
toegerust om nauwgezet te rapporteren over de feitelijke prestaties
van IFI's en ontvangende landen in relevante sectoren? (blz. 11–13)De armoedebestrijdingsstrategie dient in beginsel door het ontvangende
land te worden opgesteld en het hieruit resulterende PRSP moet als basis dienen
voor de activiteiten van de donorgemeenschap, bilateraal en multilateraal.
De totstandkoming van de PRSP's, zoals bijvoorbeeld de mate van betrokkenheid
van het maatschappelijk middenveld, wordt door de Nederlandse ambassades in
de 17+4 landen actief gevolgd en daar waar nodig en opportuun gefaciliteerd.Hiertoe worden de ambassades gevoed met informatie en
aanwijzingen vanuit Den Haag en worden werkbesprekingen georganiseerd en trainingen
gegeven. Eerder werden de ambassades gevraagd een vinger aan de pols te houden
met betrekking tot ESAF-programma's in de praktijk (ESAF heet thans PRGF),
om te helpen bevorderen dat de aanbevelingen uit de evaluaties, die door mij
worden gedeeld, ten volle tot uitvoering worden gebracht.39U pleit voor het «pro-actief» beïnvloeden
van de IFI's, «gevoed door observaties van ambassades», om te
voorkomen dat «ownership» vertaald wordt in een ontwikkelingsstrategie
met een te laag ambitieniveau. Kunt u aangeven welk gewicht u in dit verband
zal geven aan observaties van Nederlandse ambassades in verhouding tot observaties
vanuit de civiele samenleving in deze landen? (blz. 12)Zie het antwoord op vraag 38. De observaties vanuit de civiele samenleving,
voorzover deze betrekking hebben op multilateraal armoedebestrijdingsbeleid
en structurele aanpassing, dienen onderdeel te vormen van de rapportage door
Nederlandse ambassades. Ambassades houden zich immers, via hun contactennetwerk,
voortdurend op de hoogte van wat er leeft in het maatschappelijk middenveld.40Kan nader worden verduidelijkt wat de effectieve betekenis
is van het Comprehensive Development Framework? In welke zin houdt dit programma
een beleidswijziging van de Wereldbank in? (blz. 12)Het CDF is een mechanisme dat beoogt door middel van informatie-uitwisseling
en samenwerking/partnership met een zo breed mogelijke groep van betrokkenen
(multilaterale en bilaterale donoren, NGO's, bedrijfsleven etc.) te komen
tot een holistische lange termijnvisie op nationale ontwikkeling en armoedebestrijding.
Het mechanisme staat nadrukkelijk onder leiding van het ontvangende land.
Van een beleidswijziging van de Wereldbank is niet zozeer sprake, wel van
meer nadruk, ook door de Wereldbank op het belang van ownership, partnership
en participatie. Dit is van belang gezien het gewicht dat de Wereldbank in
de schaal kan leggen om daadwerkelijke harmonisatie van de hulpinspanning
tot stand te brengen. Overigens is de PRSP de concrete vormgeving van het
CDF-gedachtengoed in landen die toegang hebben tot concessionele leningen.41Het begrip «ownership» speelt in het Nederlandse
ontwikkelingsbeleid een centrale rol. In hoeverre is het mogelijk deze beleidslijn
ook door te voeren via de multilaterale hulp? Staat de vaak overheersende
rol van kapitaalverstrekker van de IFI's de toepassing van de ownershipgedachte
niet in de weg? (blz. 12)Juist de concepten als PRSP en CDF zijn gericht op de eigen verantwoordelijkheid
van het ontvangende land voor de ontwikkelingsstrategie en de verantwoordelijkheid
van de donoren om deze strategie tezamen met het ontvangende land uit te voeren.
Van IFI's en andere donoren wordt een accommoderende opstelling verwacht.42De IFI's zouden een belangrijke coördinerende
rol tussen de verschillende donoren moeten spelen. In hoeverre doen zij dit
metterdaad? (blz. 12)Voor het antwoord op deze vraag moge worden verwezen naar een notitie
over hulpcoördinatie die de Kamer op niet al te lange termijn zal toegaan.43Op welke wijze kan volgens de Nederlandse regering
voorkomen worden dat IFI's het principe van «ownership» te weinig
tot gelding laten komen? Is geformaliseerde betrokkenheid van de ontvangende
landen hier de panacee? (blz. 12)Zie het antwoord op vraag 41.44Hoe verloopt het monitoren en evalueren van sectorale,
ongebonden hulp door de IFI's? En welke rol speelt Nederland hierbij? (blz.
14)De Wereldbank hanteert verschillende instrumenten, waarvan het programmatisch
gehalte verschilt. Normaal wordt een onderscheid gemaakt tussen «investment
lending» (over het algemeen projectgebonden) en aanpassings- en niet-projectleningen.
Aanpassingsleningen vertegenwoordigen traditioneel 25 tot 35 procent van het
totale volume aan leningen. Bij deze leningen is sprake van «benchmarks»
of «triggers», door middel waarvan voortgang op hoofdlijnen kan
worden nagegaan. Ook hanteert de Wereldbank sinds het begin van de jaren negentig
landenstrategieën, en heeft men sinds de jaren tachtig een systeem om
de capaciteit van landen in te schatten (Country Performance and Institutional
Assessment). Ontwikkelingseffectiviteit en «ownership» zijn beter
gediend met een programmatische benadering. Programmatisch lenen stelt echter
eisen aan de beleidsomgeving en de capaciteit van de overheid: heeft men een
programma waarbij aangesloten kan worden (Poverty Reduction Strategy) en is
er een adequate structuur voor goed beheer, inclusief (financiële) verantwoording
en het bestrijden van corruptie?45Wordt donorcoördinatie ook met andere landen dan
de Utstein-groep beoogd? (pag .14)Ja, hulpcoördinatie wordt in velerlei vorm nagestreefd, zoals bijvoorbeeld
in DAC-verband, in SPA-verband, in het kader van de EU-hulp, op landenniveau
door de belangrijkste donoren etc.In de notitie over hulpcoördinatie, die de Kamer binnenkort zal toegaan,
zal hierop uitvoerig worden ingegaan.46Wat is de positie en rol van USAID binnen de Wereldbank?
Kunt u dit met argumenten onderbouwen en aangeven waarop u uw informatie baseert?
Indien u van mening bent dat USAID een (belangrijke) rol speelt binnen de
Wereldbank, waaruit blijkt dit en wat voor beleidsgevolgen heeft dit? (blz.
15)USAID vervult geen rol binnen de Wereldbank. De VS-bewindvoerder staat
in direct contact met de US Treasury, die verantwoordelijk is voor het formuleren
van het Amerikaanse beleid vis à vis de Wereldbank. 47Wil de regering aangeven hoe de relatie is tussen de
Wereldbank en het UNDP? Voldoet deze relatie, wat betreft uitwisseling en
afstemming? Kan de regering in haar antwoord hierop ingaan op de conclusies
en aanbevelingen in het rapport van dhr. J. Berteling, «Relatie Wereldbank –
VN-organisaties», dat in opdracht van de Minister voor Ontwikkelingssamenwerking
geschreven is? (blz. 15–22)Zoals in de brief van 7 februari 2000 over de Studie Berteling over de
relatie tussen de Wereldbank en de VN-organisaties is aangegeven, worden de
conclusies en aanbevelingen van de heer Berteling in zijn studie door mij
gedeeld. Hierop zal nader worden ingegaan in de notitie Multilateraal Hulpbeleid
die de Kamer binnenkort toe zal gaan.48Waar baseert u uw positieve oordeel op ten aanzien
van het armoedebeleid van Wereldbank / IMF en de gevolgen van ESAF op armoede?
Van welke bronnen heeft u gebruik gemaakt (naast inventarisatie door ambassades)?
Heeft u kennis genomen van de recente studie door het Operations Evaluation
Department (OED) (de interne evaluatiedienst van de Wereldbank), die o.a.
spreekt van een alarmerende kloof tussen beleid en praktijk, zeker waar het
armoedebestrijding betreft? Wat is uw reactie op deze evaluatie? Heeft u ook
informatie ingewonnen bij Non Governmental Organisations (NGO's) (zowel in
Nederland als in ontvangende landen)? Zo ja, bij welke NGO's en wat is hieruit
gebleken? (blz. 16–19)Mijn oordeel over het eerdere armoedebeleid van de Wereldbank en ESAF
van het IMF is absoluut niet ongekwalificeerd positief. Ik ben van mening
dat er, mede op basis van kritiek door Nederland en gelijkgezinde landen,
door de dialoog die de Wereldbank geïnitieerd heeft met de NGO's, alsmede
op basis van voortschrijdende inzichten, verbeteringen zijn aangebracht in
het beleid van zowel Wereldbank als IMF t.a.v. ontwikkelingslanden. De Nederlandse
inzet op het armoedebeleid wordt o.a. door de bewindvoerder ingebracht in
de Raad en in het Committee on Development Effectiviness (CODE).Ik heb kennis genomen van de OED-studie en deel de zorg t.a.v. de kloof
tussen beleid en praktijk. Onder de Nederlandse NGO's verschillen de meningen;
een aantal van hen staat kritisch tegenover de Bretton Woods-instellingen.49Nederland is een groot voorstander van armoedebestrijding
in de landenbeleidsdocumenten van de Wereldbank. Ons land dringt aan op verbetering
aangezien de Wereldbank zich nog te zeer richt op economische groei en investeringen
in de sociale sectoren. Wordt met deze constatering niet een kunstmatige tegenstelling
gecreëerd? Zijn economische groei en investeringen in sociale sectoren
geen wezenlijke elementen van armoedebestrijding? (blz. 16)In de traditionele landenbeleidsdocumenten van de Wereldbank werden economische
groei en investeringen in sociale sectoren niet systematisch in de overkoepelende
context van armoedebestrijding geplaatst. Hierdoor konden op deze terreinen
doelstellingen worden nagestreefd die niet of nauwelijks bijdroegen tot armoedevermindering.
Op basis van de principes van CDF en PRSP is het de bedoeling dat in landenbeleidsdocumenten
alle activiteiten primair beoordeeld op hun bijdrage aan de centrale doelstelling
van armoedevermindering. Hiermee wordt zeker gesteld dat ook investeringen
in sociale sectoren en economische groei (op zichzelf inderdaad noodzakelijk
voor armoedebestrijding en -vermindering) daaraan ook maximaal bijdragen.
Er is derhalve geen sprake van een tegenstelling, maar van een
kwalitatieve bijstelling van doelstellingen.50Waarom komt implementatie en supervisie van de Wereldbank
bij milieu niet goed uit de verf? (blz. 17)Zie het antwoord op vragen 56 en 53.51Zijn uit de Wereldbank-evaluatie naar het succes van
het armoedebestrijdingbeleid wezenlijk nieuwe inzichten te verwachten? (blz.
17)Het rapport van de onafhankelijke Wereldbank Operations and Evaluation
Department (OED) gaat met name in op het gebrek aan toezicht op en inzicht
in resultaten die zouden moeten voortvloeien uit armoedebestrijdingsbeleid.
Het beleid zelf heeft volgens het rapport een hoogst relevante betekenis voor
het totale functioneren van de Wereldbank, en wordt in dat opzicht als geslaagd
beschouwd. OED constateert voorts dat het inzicht in de wijze waarop (pro-poor)
economische groei en armoedebestrijding elkaar wederzijds beïnvloeden
nog steeds onvoldoende is, zoals Nederland al jaren betoogt. OED raadt de
Bank aan meer aandacht te besteden aan controleerbare «benchmarks»,
en daartoe nadere instructies op te stellen. Voorts raadt men aan om systematischer
de armoedebestrijding activiteiten te evalueren. Staf zou in dit opzicht additionele
training moeten krijgen. 52De regering geeft toe dat de uitwerking van beleid
bij de Wereldbank niet erg consequent of landenspecifiek is. Welke initiatieven
onderneemt zij om het beleid tot het gewenste doel te leiden? Is het –
in dit verband – bijvoorbeeld mogelijk om vast te leggen dat in de toekomst
de Country Assistance Strategies zonder meer gezamenlijk met de overheid van
het ontvangende land opgesteld worden, zodat er meer garantie voor «ownership»
en dus voor landenspecificiteit is? (blz. 17, 19)Voor wat betreft het aspect «ownership» kan verwezen worden
naar het antwoord op vraag 41. Met betrekking tot de Country Assistance Strategy,
het landenbeleidsplan van de Wereldbank, impliceert de implementatie van het
PRSP dat de opzet hiervan wordt gewijzigd en dat de CAS meer het «business
plan» van de Wereldbank zal worden.53In welk stadium is de ontwikkeling van de nieuwe algehele
milieustrategie van de Wereldbank en hoe komt die eruit te zien? (blz. 17)De Wereldbank bereidt inderdaad een algemene milieustrategie voor, die
rond de jaarwisseling gereed moet zijn.54Is er op momenten dat de Wereldbank de neiging heeft
«te veel de leiding te willen nemen» naast het negeren van de
inbreng van bilaterale donoren en ter plaatse actieve VN-instellingen, ook
sprake van het negeren van de lokale civiele samenleving? (blz. 18)Voor het antwoord op deze vraag wordt verwezen naar het antwoord op vragen
10 en 38. 55Hoeveel Nederlands geld gaat er naar de HNP (health
nutrition and population) sector van de Wereldbank? Wat zijn de trends door
de jaren heen en wat zijn de verwachtingen voor de toekomst? Zijn of worden
er inhoudelijke voorwaarden gesteld aan deze vorm van financiering, zo ja
welke? Zo nee, waarom niet? Heeft u kennis genomen van de HNP-evaluatie, (Lessons
from experience in HNP) uitgevoerd door de OED in 1998? Wat is er sindsdien
gebeurd met deze evaluatie Heeft het bijvoorbeeld geleid tot veranderingen
in de HNP-sector, zo ja welke? Wat is uw reactie op deze evaluatie? (blz.
18)De Nederlandse bijdrage aan activiteiten in Wereldbankverband in genoemde
sector bedroeg in 1999 NLG 30 mln, waarvan NLG 6 mln via het Partnership Programma.
Voor de toekomst wordt een beperktere financiering van de HNP-sector (Health,
Nutrition and Population) via de Wereldbank verwacht. Ambassades in de 17+4
landen, waar is gekozen voor de sector gezondheid, zullen in de toekomst bij
voorkeur rechtstreeks fondsen overmaken aan de overheid. Alleen indien daartoe
speciale aanleiding bestaat zal de Nederlandse bijdrage worden verstrekt via
cofinanciering met de Wereldbank. Wat betreft de bijdrage vanuit centraal
beheerde fondsen aan het HNP-programma is overeengekomen dat de komende jaren
30% van de middelen van het Partnership Programma wordt besteed aan HNP (inclusief
de bijdrage aan het water- en sanitatieprogramma). Over de besteding van de
gelden vindt nauw overleg plaats. De komende jaren wordt vooral bijgedragen
aan programma's gericht op bestrijding van rivierblindheid in Afrika, op beleidsontwikkeling
op het terrein van armoede en gezondheid, op de ontwikkeling van een cursus
over bevolking/reproductieve gezondheid en hervorming van de gezondheidssector,
op de integratie van voeding binnen de gezondheidssector en de PRSP's en op
instutionele versterking van de sector drinkwater en sanitatie.Wat de OED evaluatie betreft het volgende. Het Human Development Network
(dat mede omvat) heeft twee personen aangesteld voor kwaliteitscontrole, en
scoorde reeds eind 1999 beter wat betreft kwaliteit van activiteiten in een
evaluatie van de interne Quality Assurance Group van de Wereldbank.56Heeft u kennis genomen van de «desk review»
Social and environmental aspects, a desk review of SECALs and SALs Approved
during fy98 and fy99, uit september 1999? Wat vindt u van de bevindingen,
met name waar het de sociale en milieuaspecten betreft van de programma's?
Wat is de status van dit document en is er iets gedaan met de conclusies,
zo ja wat? Wat is uw reactie op deze review en heeft dit gevolgen voor uw
beoordeling van de Wereldbank? (blz. 18)Het betreft hier een interne Wereldbankstudie, alleen gebaseerd op projectdocumenten,
die niet door de Raad van Bewindvoerders is besproken. Het «mainstreamen»
van aandacht voor milieu, armoede en sociale ontwikkeling heeft de aandacht
van Nederland en de Wereldbank. Dat geldt ook voor het meten van resultaat
bij aanpassings- en programmatische leningen. Binnen de Wereldbank betekent
dit dat voldoende middelen beschikbaar moeten worden gesteld voor de afdelingen
die zich met deze onderwerpen bezighouden. Men heeft toegezegd de kwaliteits-bewakende
rol van deze afdelingen binnen de Wereldbank te versterken. Nederland heeft
een dergelijke versterking bepleit, en de bewindvoerder zal een en ander blijven
volgen. Binnen de Bank wordt nader gewerkt aan training, en is de evaluatie
afdeling gevraagd om een onderzoek uit te voeren naar het verband tussen milieu
en aanpassingsleningen. Uiteindelijk zal ook de capaciteit van
landen om zelf te evalueren moeten worden versterkt.57Kunt u een beleidsreactie geven op de evaluatie van
de Inspectie Ontwikkelingssamenwerking en beleidsvorming (IOB) van de Wereldbank?
Hoe wilt u omgaan met de kritiek dat bij cofinanciering van projecten weinig
aandacht werd besteed aan de positie van vrouwen en aan milieuaspecten? Hoe
wilt u deze tekortkomingen verbeteren? Wat is uw reactie op de kritiek van
de IOB dat projectmatige cofinanciering weliswaar doeltreffend is in de zin
dat doelstellingen worden gerealiseerd, maar dat armoedebestrijding vaak niet
expliciet als doelstelling is opgenomen? Hoe wilt u de projectmatige cofinanciering
op dit punt concreet verbeteren? (blz. 18 en 21)De beleidsreactie op de evaluatie van de Inspectie Ontwikkelingssamenwerking
en Beleidsvorming inzake de cofinanciering met de Wereldbank zal de Kamer
zo spoedig mogelijk toegaan.58Is er sprake van rivaliteit van Wereldbank en VN in
Afrika? (blz. 18)Voor het antwoord op deze vraag wordt verwezen naar de brief aan de Kamer
van 7 februari 2000 inzake de studie Berteling over de relatie tussen de Wereldbank
en de VN-instellingen.De taakafbakening tussen Wereldbank en de VN is niet altijd eenduidig,
temeer als gevolg van enkele ontwikkelingen van de laatste jaren:a. de inkomsten van de verschillende VN-instellingen vertonen over de
jaren een neergaande tendens waardoor de VN minder dan in het verleden in
staat is ontwikkelingsactiviteiten te ontplooien enb. de Wereldbank heeft het scala van zijn ontwikkelingsactiviteiten aanzienlijk
verbreed teneinde meer inhoud te geven aan het gegroeide inzicht bij de Bank
dat directe armoedebestrijding de hoofdtaak van de Wereldbank is.Hierdoor kan het inderdaad gebeuren dat Wereldbank en VN in de praktijk
op elkaars terrein komen. Op zichzelf is dat niet bezwaarlijk zolang de effectiviteit
van de verstrekte hulp daar niet onder lijdt. Wat betreft Afrika blijkt dat
in het Special Programme for Africa (SPA) de daarin participerende landen
en instellingen, waaronder Wereldbank en VN, bevredigend samenwerken. Op deze
kwestie zal worden ingegaan in de notitie Multilateraal Hulpbeleid, die de
Kamer binnenkort toe zal gaan.59Is het Special Programme of Assistance for Africa (SPA)
een ook elders bruikbaar samenwerkingsmodel? Wordt geheel Afrika hiermee gecoverd?
(blz. 18)De Afrikaanse landen die vallen onder het Strategic Partnership with Africa
(voorheen Special Program of Assistance for Africa) moeten voldoen aan drie
criteria: 1) het niveau van armoede: het in aanmerking komen voor IDA-kredieten;
2) het niveau van de schuldenlast: een schuldendienst t.o.v. exportinkomsten
van 30% of meer; 3) een door Wereldbank en/of IMF ondersteund aanpassingsprogramma.
Op dit moment voldoen niet alle Afrikaanse landen aan deze criteria; 31 landen
kwalificeren voor SPA. Invoering van een SPA-mechanisme voor andere regio's
dan Afrika ligt niet voor de hand aangezien op geen enkel ander continent
meer dan 1 a 2 landen aan deze criteria voldoen. Het SPA bewijst zijn nut
door de veelheid van landenspecifieke aangelegenheden bijeen te brengen in
een Afrika-brede dialoog en coördinatie. 60Op welke wijze wordt good governance als toetssteen
door Wereldbank en andere ontwikkelingslanden verwerkt? (blz. 18)IDA-kredieten worden gealloceerd op basis van het zogenaamde «Country
Performance and Institutional Assessment» (CPIA). Over deze allocatiemethode
(het zogenaamde «performance based lending») werd de Kamer geïnformeerd
in april 1999 in het verslag van de onderhandelingen over de twaalfde middelenaanvulling
van IDA. Dit CPIA meet een twintigtal factoren in vier hoofdgroepen: macro-economisch
beleid, structureel beleid, armoede, milieu en genderbeleid en als vierde
hoofdgroep, met extra gewicht, goed bestuur.61Kan de regering een toelichting verschaffen op de criteria
die zijn toegepast in de tabel op blz. 20. Waneer is een project bevredigend,
wanneer heeft het een blijvend effect, wanneer draagt het bij aan institutionele
opbouw? Wat wordt met dit laatste bedoeld? (blz. 20)Het Operations Evaluation Department evalueert alle afgesloten activiteiten
op bevredigende uitkomst, blijvend effect, en resultaat in de vorm van institutionele
opbouw. Een evaluator kent op basis van beschikbare informatie een waarde
toe op deze drie parameters. Daarbij wordt allerlei relevante informatie gebruikt,
inclusief Loan Completion Reports, soms evaluaties van derden, en in een kwart
van de gevallen veldbezoek en interviews. De beoordelingen hebben natuurlijk
een zekere mate van subjectiviteit, maar door de jarenlange ervaring van OED,
de inzet van evaluatoren met praktijkkennis en de opbouw van een systeem van
«checks and balances» heeft OED een voorbeeldfunctie voor andere
evaluatoren verworven.Bij de uitkomst gaat het om een score op basis van het halen van gestelde
doelen, de ontwikkelingsrelevantie van die doelen, de efficiëntie van
de relatie tussen doel en middelen en tenslotte het verdisconteren van eventuele
problemen.Bij institutionele ontwikkeling wordt geëvalueerd in welke mate een
activiteit bijdraagt aan de capaciteit van een instelling of land om menselijke
en financiële middelen effectief en efficiënt in te zetten. Dit
wordt beoordeeld als aanzienlijk, bescheiden of te verwaarlozen. Bij duurzaamheid
wordt geëvalueerd of een activiteit kans heeft op beklijfbaarheid. Hierbij
wordt op basis van gegevens over het land, betrokken instellingen, en de betreffende
sector als score aangegeven of duurzaamheid waarschijnlijk, onzeker of onwaarschijnlijk
wordt geacht.62In de notitie wordt o.a. bij de Wereldbank en de IDB
gewezen op evaluaties van programma's die erop wijzen dat de laatste jaren
vooruitgang is gemaakt in het realiseren van de doelstellingen ervan. Deze
presentatie is echter dermate algemeen, dat de Tweede Kamer die niet zonder
nadere specificatie kan beoordelen. Wil de regering voor die specificatie
zorgen? Welke doelstellingen / prioriteiten zijn (goeddeels) gerealiseerd?
Waar is de verbetering aan te danken? (blz. 20–21, 23–24)In de loop van de jaren negentig is het bewustzijn gegroeid dat beter
bekeken moet worden wat met de door de Bank beschikbaar gestelde gelden bereikt
wordt. Allerlei stappen zijn genomen om dergelijke aandacht voor ontwikkelingseffectiviteit
mogelijk te maken:– er werd op Nederlands initiatief een Committee on Development
Effectiveness van de Raad van Bewindvoerders ingesteld om de dialoog tussen het management, het Operations Evaluation Department en de
aandeelhouders te bevorderen;– de Bank heeft meer activiteiten ontplooid gericht op sociale factoren,
kwetsbare groepen en institutionele ontwikkeling;– er werd een Quality Assurance Group ingesteld, die elk jaar een
kwart van de lopende projecten onder de loep neemt, en heeft bijgedragen aan
meer realistische en relevante doelstellingen;– er is op Nederlands initiatief een Inspection Panel opgericht
om mensen die menen gedupeerd te zijn door activiteiten waar de Bank bij betrokken
is een middel te geven om deze problemen aan de orde te stellen;– sinds de aanname van het Strategic Compact door de raad van bewindvoerders
in 1997 zijn extra middelen beschikbaar gesteld voor kwaliteitsbewaking;– een toenemend aantal landendirecteuren is mede op Nederlands aandrang
in het veld geplaatst en staat daardoor dichter bij de samenleving van het
land en het Wereldbankprogramma en– de WB heeft de financiële controle op activiteiten versterkt,
en volgt sinds 1997 een actief anti-corruptiebeleid.Al deze acties hebben geleid tot steeds positievere beoordelingen van
de kwaliteit van Wereldbankoperaties, zoals onder andere gedocumenteerd door
de algemeen als zeer betrouwbaar beschouwde, onafhankelijke evaluatieafdeling,
het Operations Evaluation Department. De uitdaging die men nu heeft aangenomen
is om de operaties nog sterker op armoede te richten. Ook zal men moeten blijven
zoeken naar de balans tussen een sterk centrum van kennis in Washington, en
grotere aanwezigheid in het veld. Nederland speelt in de discussies terzake
een prominente rol.63Hoe verklaart U de aan de ene kant groeiende aandacht
voor armoedevraagstukken bij de Wereldbank en het aan de andere kant ontoereikend
armoedeperspectief in het optreden van de Wereldbank? Hoe zou de Nederlandse
regering deze kloof kunnen helpen dichten? (blz. 21)Er is hier sprake van een inhaaleffect. De groeiende aandacht voor en
kennis van armoede-vraagstukken bij de Wereldbank vertaalt zich weldegelijk
in een steeds concreter en operationeel armoedeperspectief. Door de traditioneel
vaak grootschalige interventies van de Wereldbank is de aandacht voor, en
de kennis van de effecten van armoede op meso- en microniveau echter niet
zo goed als deze behoort te zijn. De specifieke landenkennis van de Wereldbank
is momenteel te gering om negatieve effecten op meso- en microniveau van aanpassingen
in macro-economische beleid effectief te mitigeren. De Nederlandse regering
tracht deze kloof te helpen dichten door enerzijds voortdurend het belang
van onderzoek hiervan onder de aandacht te brengen van relevante Wereldbankstaf
in bilaterale gesprekken en in interventies in de Raad van Bewindvoerders
en anderzijds door financiële ondersteuning te geven ten behoeve van
verdieping van landenkennis omtrent de aard van armoede.64Hoe verloop de discussie omtrent de armoedefocus binnen
de Wereldbank? Vindt de discussie voornamelijk plaats op beleidsniveau of
is er al sprake van implementatie op uitvoerend niveau? Kunt u een reactie
geven op de stelling dat er een kloof is tussen de onderzoek- en leningafdeling
van de Wereldbank? Indien u de stelling onderschrijft: hoe zou in uw ogen
de kloof gedicht kunnen worden? (blz. 19–21)«Mainstreaming» van armoedekennis die bij de Bank aanwezig
is in de concrete activiteiten die de Bank in landen ontplooit blijft een
punt van zorg. De armoedebenadering binnen de Wereldbank heeft
met de introductie van de CDF en PRSP-concepten een flinke impuls gekregen.
De verwachting is dat de internationale aanvaarding van het herziene HIPC
met de nadruk op PRSP's deze mainstreaming tot stand zal helpen brengen. De
indicaties zijn tot op heden positief. Verder geeft publicatie in het najaar
van het World Development Report over armoede een nieuwe impuls. 65Is het juist dat het Inspection Panel van de Wereldbank
alleen mag toetsen aan de vraag of de Wereldbank zich gehouden heeft aan de
eigen doelstellingen? Zo ja, vindt u dit niet een erg magere doelstelling
voor een klachtenbureau? Wilt u zich inzetten voor een steviger klachtenbureau
met verdergaande bevoegdheden? Denkt u dat een sterker klachtenbureau een
kans maakt, gezien de weerstand van regeringen uit Zuidelijke landen bij de
evaluatie in 1999? Zo nee, ziet u andere mogelijkheden om de klachtenprocedure
steviger te verankeren in het beleid van de Wereldbank? (blz. 19–21)Het is m.i. terecht dat het mandaat van het Inspection Panel van de Wereldbank
zich uitstrekt tot alle onder verantwoordelijkheid van de Wereldbank vallende
zaken. In de praktijk betekent dit dat het Panel voor inspectie aangedragen
zaken toetst aan alle van toepassing zijnde procedures en doestellingen van
de Wereldbank. Een nog verdergaand mandaat kan derhalve alleen maar betrekking
hebben op buiten het mandaat en verantwoordelijkheid vallende zaken en dat
zou al ras neerkomen op het inspecteren van het beleid van lenende aandeelhouders.Verder heeft de Wereldbank in de loop van de jaren tachtig en negentig
regels opgesteld (een aantal zogenaamde «safeguard policies»),
onder andere op het gebied van milieu, inheemse volken en het verplaatsen
van bevolkingen. Doel van deze regels was om er zorg voor te dragen dat Wereldbankactiviteiten
geen negatieve sociale en milieu-effecten hebben. Het mandaat van het Inspection
Panel houdt in dat men op basis van een klacht van bij een Wereldbankproject
betrokken persoon, of op basis van een verzoek van een bewindvoerder, nagaat
of de Wereldbank aan deze regels heeft voldaan. Het Panel heeft uitdrukkelijk
niet als primair doel de activiteiten van het land te onderzoeken, hoewel
natuurlijk sprake is van grote gezamenlijke betrokkenheid van Wereldbank en
land. De «safeguard policies» van de Wereldbank zijn in onze ogen
een bevredigende standaard. Het Inspection Panel heeft op basis van deze regels
de afgelopen jaren uitstekend werk gedaan, dat tot verbeteringen in diverse
projecten heeft geleid. Er zijn ook indicaties dat de discussie over het mandaat
in 1999 heeft geleid tot een breder draagvlak voor het werk van het Panel.66Hoe verhouden zich de positieve conclusies in het IOB-rapport
over programmahulp tot de vrij negatieve conclusies op blz. 21–22 van
deze notitie van de regering? Op welke wijze zullen de aanbevelingen van het
IOB-rapport uitgevoerd worden? (blz. 21–22)Ik ben niet van mening dat de conclusies op blz. 21–22 van de notitie
gekwalificeerd kunnen worden als vrij negatief en zie uit dien hoofde dan
ook geen tegenstelling tussen de opmerkingen in de notitie en de vrij positieve
bevindingen van IOB met betrekking tot programmahulp.67Welke contacten heeft de Nederlandse regering met de
IDB? (blz. 22–24)De contacten met de IDB vinden, naast het gebruikelijke contact met het
kiesgroepkantoor, plaats op zowel politiek als ambtelijk niveau. Op politiek niveau vindt periodiek een formele ontmoeting plaats met de President
van de Bank, laatstelijk op 25 januari 2000, naast frequente informele contacten
tijdens internationale fora. Op ambtelijk niveau verscheidene keren per jaar,
hetzij via een bezoek aan het hoofdkwartier van de IDB in Washington, hetzij
op de jaarvergadering (laatstelijk op 27–29 maart 2000), op de jaarlijkse
vergadering van de niet-regionale leden van de IDB (laatstelijk op 17 januari
2000) of op de incidentele vergaderingen van het Committee van de Raad van
Bewindvoerders. Daarnaast onderhouden de Nederlandse ambassades in de Latijns-Amerikaanse
en Caraïbische regio, afhankelijk van het land, in meer of mindere mate
contact met de lokale IDB-vertegenwoordiging.68U wilt het Comprehensive Development Framework (CDF)
ondersteunen, kunt u een overzicht geven van de stand van zaken ten aanzien
van het CDF? In hoeverre lukt het al om NGO's te betrekken bij het CDF? In
hoeverre kan gesteld worden dat bij betrokken landen de regiefunctie inderdaad
in handen is van de ontvangende landen? Kunt u aangeven in welke landen inmiddels
zogeheten «pilots» gestart zijn en wat de stand van zaken in deze
landen is? Is het juist dat één van de pilots plaatsvindt in
Ethiopië, terwijl de reguliere hulp aan dit land is stopgezet wegens
de oorlog met Eritrea? Zo ja, hoe beoordeelt u deze gang van zaken en zou
er in uw ogen ook ten aanzien van het CDF geen coherentie van beleid moeten
zijn?(blz. 22)Het CDF wordt thans in een aantal landen uitgevoerd, te weten Bolivia,
Ivoorkust, de Dominicaanse Republiek, Eritrea, Ethiopië, Ghana, Jordanië,
Kyrgyzië, Marokko, Roemenië, Oeganda, Vietnam alsmede in West Bank/Gaza.
De mate waarin van succesvolle bewerkstelliging van CDF-doelstellingen kan
worden gesproken varieert echter in ruime mate. In sommige landen is bepaald
sprake van een grote inspanning onder assertief leiderschap van het land zelf
(Ghana, Oeganda), terwijl in sommige andere landen meer sprake is van een
partieel proces (Jordanië). Het is nog te vroeg om over resultaten van
het CDF te speken, maar de inzet van de Wereldbank op het gebied van ownership,
partnership en participatie is duidelijk verbeterd en in de CDP-pilots is
al wel een duidelijke vooruitgang in de coherentie van beleid en beleidsafspraken
tussen de verschillende partijen te bespeuren (regering, NGO's, donoren).69Wordt de Wereldbank ook afgerekend op de hoeveelheid
leningen die zij weet uit te zetten? Maken donoren hun bijdrage hier bijvoorbeeld
van afhankelijk? (blz. 23)Nee, in beginsel niet. Anderzijds geven de lidstaten door de omvang van
de kapitaalbijdragen en de omvang van de IDA-bijdragen wel in belangrijke
mate de marges aan waarbinnen de Wereldbank qua uitleenvolume zich kan bewegen.
De relatie tussen de bijdragen van de donoren en de omvang van het uitleenvolume
is dus een andere dan die welke besloten lijkt in de vraag.70U gebruikt in uw beschrijving van de Aziatische Ontwikkelingsbank
(AsDB) het «aantal projecten en uitleenvolume per medewerker»
als criterium voor de «efficiëntie» van de AsDB. Waarom wordt
dit criterium ook niet toegepast op de andere in deze nota beschreven instellingen?
Hoe verhoudt zich dit criterium met de in het «Wapenhans rapport»
uit 1992 al weergegeven kritiek op de «approval culture» in de
Wereldbank? (blz. 25) De appreciaties in de Notitie zijn niet gebaseerd op genoemde criteria.
Doelmatigheid is één van de ijkpunten geweest en op dit punt
springt de AsDB er in positieve zin uit en genoemde criteria zijn daarvan
een illustratie. Er is geen bezwaar om deze criteria ook toe te passen op
de andere ontwikkelingsbanken. De «approval culture» zoals die
in het Wapenhans Rapport wordt aangeduid heeft betrekking op het feit dat
de staf van de Wereldbank in belangrijke mate werd beoordeeld op het aantal
projecten dat werd goedgekeurd c.q. leningen dat werd afgesloten, terwijl
het toezicht op de uitvoering en de evaluatie achteraf veel minder zwaar wogen,
hetgeen zijn uitwerking had op de kwaliteit. Op dit terrein is mede door de
inzet van OED en CODE veel ten goede veranderd.71Heeft Nederland kritiek geuit op de Aziatische Ontwikkelingsbank
toen zij ten tijde van de Aziatische crisis in feite betalingsbalanssteun
gaf aan één of meerder landen? (blz. 25–26)Mede vanwege de aanslag op de financiële positie van de AsDB door
dergelijke leningen en omdat het verstrekken van dergelijke leningen naar
Nederlandse mening niet tot het mandaat van de AsDB behoort, heeft Nederland
consequent kritische kanttekeningen geplaatst bij het verlenen van betalingsbalanssteun
door de AsDB, bij besprekingen van de Raad van Bewindvoerders, de jaarvergaderingen
en bij ontmoetingen met bankstaf en management. Mede als gevolg van de inspanningen
van onze kiesgroep heeft de AsDB besloten in het vervolg alleen in de context
van een internationale reddingsoperatie en met een opslag van 400 basispunten
betalingsbalansleningen ter ondersteuning van financiële herstructurering
te verstrekken.72Hoe stelt de Nederlandse regering zich in de kiesgroep
op daar waar het gaat om transparantie in de besluitvorming van de AsDB? (blz.
27)Nederland pleit, samen met o.a. onze kiesgroeppartners, zowel in de Raad
van Bewindvoerders als tijdens de jaarvergaderingen voor meer invloed van
de aandeelhouders op de besluitvorming binnen de AsDB. Daarnaast maakt Nederland
gebruik van de momenteel lopende onderhandelingen over de middelenaanvulling
van het AsDF om te pleiten voor vergroting van de bevoegdheden van de Raad
van Bewindvoerders (zoals goedkeuring van landenstrategieën, de mogelijkheid
om Boardcomité's op te richten zoals de «Board Committee on Development
Effectiveness» en inspraak in het opstellen van de agenda). Inmiddels
heeft AsDB-President Chino voorstellen in die richting aangekondigd.73Op welke manier kan Nederland bijdragen aan het betrekken
van de Afrikaanse Ontwikkelingsbank (AfDB) bij donor-coördinatiefora,
hetgeen de ontwikkeling van de AfDB als volwaardige partner bij de Sector
Wide Approaches (SWAps) stimuleert? (blz. 30 en 31)Nederland heeft de AfDB wat betreft de in Afrika liggende 17+4 landen
aangegeven in welke sectoren Nederland betrokken is. Ook werd de AfDB verzocht
om AfDB-missies, die in verband met projectvoorbereiding het betreffende land
bezoeken, de Nederlandse ambassade te laten raadplegen in relevante gevallen,
o.a. voor het uitwisselen van informatie over de diverse donoractiviteiten
in de betreffende sector. De Nederlandse ambassades werd verzocht de AfDB-missies
te ontvangen en waar nodig te assisteren, bijvoorbeeld door het faciliteren
van lokale contacten. Daarnaast steunt Nederland het beleid van de AfDB om
geleidelijk het kantorennet uit te breiden, waardoor structureel
contacten ter plaatse opgebouwd kunnen worden.74Op welke wijze kan Nederland het meest effectief zijn
zorgen over de opstelling van de AfDB ten aanzien van de SWAps tot uitdrukking
brengen en extra aandacht vragen voor het milieubeleid? Welke kanalen zijn
daarvoor het meest geschikt? Ligt, gezien het feit dat de helft van de 17+3
landen op het Afrikaanse continent gelegen is, niet een veel actievere houding
richting de AfDB voor de hand, met het oog op spoedig verlopende hervormingen
binnen die regionale instelling? (blz. 31)Via de bewindvoerder en de plaatsvervangend bewindvoerder (laatste van
Nederlandse nationaliteit) van de kiesgroep waar Nederland toe behoort wordt
nadrukkelijk aandacht gevraagd voor milieubeleid en voor de opstelling van
de AfDB ten aanzien van SWAP's. Voor wat betreft het milieubeleid wordt de
AfDB ondersteund met een door Nederland gefinancierd trustfund voor milieu-activiteiten.
De Nederlandse houding ten aanzien van de AfDB kan reeds gekenschetst worden
als actief, betrokken en opbouwend kritisch. Nederland levert een constructieve
inbreng bij de vergaderingen, de commissiebijeenkomsten van de Raad van Bewindvoerders
en bij de jaarvergadering van de AfDB. Inhoudelijke discussies met de AfDB
staf en management vinden daarnaast geregeld plaats, onder andere via het
kantoor van de bewindvoerder en door middel van werkbezoeken over en weer.
Zie ook het antwoord op vraag 73 in verband met de betrokkenheid van de Nederlandse
ambassades.75Heeft de recent ontwikkelde armoedefocus van het IMF,
die tot uitdrukking komt in de PRSP, tot gevolg dat er naast de voorwaarden
die donoren verbinden aan hun (betalingsbalans)steun op het gebied van economisch
beleid, ook concreet geformuleerde eisen worden gesteld aan sociaal beleid
in het desbetreffende land? Zo ja, kunt U deze eisen benoemen? (blz. 31 en
32)De Poverty Reduction Strategy Papers worden door landen zelf, in overleg
met maatschappelijke groeperingen en desgewenst, bilaterale en multilaterale
donoren en andere betrokkenen opgesteld. Het is de bedoeling dat het IMF de
PRSP als basis gebruikt voor zijn PRGF-programma. De PRS stelt duurzame armoedebestrijding
centraal. Het gaat hier niet alleen om sociale uitgaven, maar ook om noodzakelijke
aanpassingen in het macro-economische, structurele en institutionele beleid,
teneinde een voorwaardescheppend klimaat voor duurzamepro-poor groei te creëren Dit betekent dat op beide beleidsterreinen
doelstellingen worden geformuleerd en in de PRSP worden opgenomen. Voldoende
voortgang in de implementatie van de PRSP is een voorwaarde voor het positief
beoordelen van de voortgang van een PRGF-programma en dus voor het ter beschikking
stellen van een volgende tranche PRGF-middelen. Doelstellingen die in een
PRSP worden geformuleerd op het gebied van sociaal beleid zullen van land
tot land verschillen, maar liggen bijvoorbeeld op het terrein van kindersterfte,
analfabetisme, beschikbaarheid over schoon water, onderwijsdeelname, arbeidsomstandigheden
en wegenaanleg in plattelandsgebieden.76Zal bij het vaststellen van een PRSP door een ontvangend
land toch sprake zijn van condities die vooraf gesteld worden door IMF / Wereldbank
of krijgt het ontvangende land in eerste instantie de vrije hand? Bij wie
ligt de eindbeoordeling of het voorgestelde PRSP goedgekeurd zal worden:
bij IMF, Wereldbank, regering ontvangend land, donoren? En vindt in dat proces
consultatie plaats van NGO's of parlementen? (blz. 32)Een PRSP zal door het ontvangende land worden opgesteld, zonder voorafgaande
condities doorIMF/Wereldbank. Uiteraard gelden er voor ieder land beperkingen,
zoals de beschikbaarheid van financiële middelen en de uitvoerende capaciteit
in het land, waarmee rekening gehouden moet worden. Voor de interne goedkeuring
van het PRSP zijn geen regels. Doorgaans zal het PRSP door het parlement moeten
worden goedgekeurd, na een proces van consultatie met het maatschappelijk
middenveld. De beoordeling door Wereldbank en IMF wordt weergegeven in een
Joint Staff Assessment dat, tezamen met het onderliggende PRSP, aan de Raden
van Bewindvoerders van Wereldbank en IMF wordt voorgelegd. De Raden van Bewindvoerders
van IMF en Wereldbank dienen de PRSP te kunnen onderschrijven teneinde deze
als kader te stellen voor HIPC schuldkwijtschelding en kredietverlening uit
hoofde van PRGF en IDA.77Is het juist dat bij het geven van een lening aan Jamaica
er vooraf condities zijn gesteld ten aanzien van liberalisering en privatisering
van de landbouwsector? Vindt dit vaker plaats in landen, zo ja, kunt u hier
voorbeelden van geven? Wat is uw mening over het vooraf stellen van condities
op het terrein van privatisering en liberalisering? (blz. 32)Aan het verstrekken van leningen aan landen als Jamaica, dat zich gelet
op het gemiddeld inkomen per hoofd van de bevolking niet kwalificeert voor
het concessionele loket van de Wereldbank, worden inderdaad doorgaans specifieke
voorwaarden verbonden. Soms vindt dit vooraf plaats. Het doel hiervan is onder
meer te bewerkstelligen dat het verstrekken van financiële faciliteiten
maximaal bijdraagt aan de verbetering van de situatie van de arme delen van
de bevolking. Inzake het stellen van voorwaarden op het terrein van privatisering
en liberalisering in het algemeen is Nederland van mening dat waar dergelijke
condities kunnen bijdragen aan het blijvend verhogen van het levensniveau
van de arme groepen in de samenleving, dergelijke voorwaarden positief gewaardeerd
moeten worden. Of dit laatste het geval is dient steeds tegen de achtergrond
van het specifieke land in kwestie te worden beoordeeld. Ten aanzien van de
landbouwsector in Jamaica speelt de kwestie van het Europese landbouwbeleid,
een kwestie die buiten het kader van de beantwoording van deze vragen valt.78In hoeverre verwacht u dat het PRSP een daadwerkelijk
nieuwe opzet zal zijn of slechts een bijsturing van het ESAF? Kunt u uw verwachting
onderbouwen met argumenten? Klopt de stelling dat het PRSP en het ESAF voor
Honduras inhoudelijk dezelfde programma's zijn? Zo ja, hoe beoordeelt u dit?
(blz. 32)De PRSP komt in de plaats van de vroegere Policy Framework Paper (PFP).
De PRSP geeft concreet invulling aan het concept van pro-poor
growth en somt toetsbare maatregelen op die een land wil nemen in
het kader van armoedebestrijding. De PRSP staat aan de basis van een PRGF-programma,
dat mede daardoor een sterkere armoedefocus heeft dan het vroegere ESAF (zie
ook de antwoorden op vragen 35 en 75).De inhoud van het PFP (1999) en het PRSP (in voorbereiding) voor Honduras
zal niet hetzelfde zijn, omdat zowel het uitgangspunt als het proces dat tot
het PRSP moet leiden van dat van het PFP verschillen. Het PFP richtte zich
met name op macro-economische stabiliteit en economische groei. De analyse
en de strategie van het PRSP zijn daarentegen gebaseerd op het in ontwikkeling
zijnde concept van pro-poor growth, waarbij
economische groei en armoedebestrijding zijn geïntegreerd. In Honduras
wordt het opstellen van het PRSP, conform de opzet, getrokken door de regering.
De regering betrekt de donorgemeenschap en maatschappelijke groeperingen bij
het consultatie- en besluitvormingsproces. Dit proces zal naar verwachting
een nieuwe samenstelling van beleidsmaatregelen met zich mee brengen. De totstandkoming
van het PRSP in Honduras wordt door de donorgemeenschap, waaronder Nederland,
nauwgezet gevolgd.79Welke consequenties heeft deze armoedefocus van het
op betalings- balanssteun georiënteerde IMF ten aanzien van haar relatie
met zuster- organisatie de Wereldbank? (blz. 32)De vergrote armoedefocus van het IMF in haar PRGF-programma's maakt verbeterde
samenwerking met de Wereldbank noodzakelijk en mogelijk. Via de PRSP's, die
niet alleen de basis vormen voor PRGF-programma's van het IMF maar ook voor
IDA-kredietverlening door de Wereldbank, wordt de samenwerking vergemakkelijkt
en geïntensiveerd. Onlangs hebben IMF en Wereldbank een gezamenlijk implementatiecomite
voor HIPC en PRSP programma's opgezet, dat de werkzaamheden van beide instellingen
op deze terreinen moet coördineren.80Hoe zal de implementatie en evaluatie van de safety
nets concreet verlopen? Hoe verhoudt zich het streven naar ownership met compenserende
maatregelen en wat zijn de voorwaarden die hieraan verbonden zijn? (blz. 32)De genoemde safety nets, sociale vangnetten,
worden vaak ondersteund door Wereldbank-projecten die in de context staan
van een groter aanpassingsprogramma. Deze projecten kunnen verschillende vormen
aannemen: bijvoorbeeld die van een zgn. sociaal investeringsfonds, dat micro-kredieten
verstrekt aan de armste bevolkingsgroepen op momenten dat formele werkgelegenheid
ten gevolge van aanpassingsprogramma's sterk terug loopt of een bijdrage aan
een sociale uitkeringskas, onder voorwaarde van een meer nauwkeurige «targetting»
op de armste en meest kwetsbare groepen. Evaluatie van deze sociale vangnetten
vindt plaats op reguliere projectbasis, volgens de daartoe bestaande regels
van de Wereldbank. Een generieke evaluatie van alle projecten in de categorie
ondersteuning «sociale vangnetten» is voorzien in 2001.De compenserende maatregelen van sociale vangnetten kunnen er toe leiden
dat een overigens hard aanpassingsprogramma op een groter politiek/sociaal
draagvlak kan rekenen in het land van uitvoering. In het verleden is gebleken
dat op zich zelf noodzakelijke economische aanpassingen onuitvoerbaar bleven
vanwege de sociale en politieke gevolgen voor de bevolking op korte termijn.
Vangnetten kunnen deze effecten verzachten, en zo het «ownership»
van regeringen aanvaardbaar en mogelijk maken. De voorwaarden verbonden aan
vangnetten zijn niet eenvoudig onder één noemer te vangen, maar
verschillen naar context van aanpassingsprogramma en land van uitvoering.
Over het algemeen zullen ze een faciliterend effect voor economische hervormingen
moeten hebben, en zullen ze over de loop der tijd of overbodig moeten worden,
of financierbaar op basis van reguliere (overheids)bijdragen.81De doelmatigheid respectievelijk doeltreffendheid van
het ESAF van het IMF wordt negatief beoordeeld. In de analyse wordt niet of
nauwelijks gewag gemaakt van samenwerking met de Wereldbank, de organisatie
die zich bij uitstek richt op armoedebestrijding. Was van samenwerking
geen of nauwelijks sprake? Zo deze vraag bevestigend wordt beantwoord, wekt
dat dan verwondering? (blz. 32–33)De samenwerking tussen IMF en Wereldbank is de laatste jaren steeds intensiever
geworden, mede n.a.v. de externe ESAF-evaluatie
waarin bij het IMF werd aangedrongen op het beter benutten van de Wereldbankcapaciteit
en een verbeterde onderlinge afstemming op het gebied van structureel aanpassingsbeleid
zoals privatisering en civil service reform. Het Policy Framework Paper (PFP)
was een document dat zowel door het IMF als de Wereldbank werd onderschreven.
Inhoudelijk bestrijkt de PRSP een breder scala aan onderwerpen dan het PFP.
Waar het PFP zich concentreerde op de macro-economische en structurele kant
van de economie, stelt de PRSP duurzame armoedebestrijding centraal, zowel
door het doen van sociale uitgaven als het voeren van het benodigde macro-economische,
structurele en institutionele beleid teneinde een voorwaardescheppend klimaat
voor duurzame pro-poor groei te creëren.
Met betrekking tot de samenwerking tussen IMF en Wereldbank kan verwezen worden
naar het antwoord op vraag 79.82Wil de regering duidelijk maken in hoeverre zij het
ambigue karakter van ESAF-programma's een sta-in-de-weg vindt voor ontwikkeling?
Op welke wijze wordt armoedebestrijding verwerkt in ESAF? Zal het een vast
onderdeel worden van de consultaties die vooraf gaan aan het opzetten van
een programma? Hoe wordt de coördinatie tussen de Wereldbank en het IMF
op dit punt vorm gegeven? (blz. 34)Het ligt in de bedoeling dat PRGF-programma's een sterkere armoedefocus
zullen hebben dan de ESAF-programma's. Het tweezijdige karakter van PRGF-programma's
komt tot uitdrukking in de twee pijlers waarop een PRGF-programma rust: armoedebestrijding
wordt ingepast in het macro-economische programma. Aangezien macro-economische
stabiliteit een noodzakelijke voorwaarde is voor economische groei en dus
voor armoedebestrijding (en vice versa), schuilt hierin geen tegenstrijdigheid.
Armoedebestrijding is de hoofddoelstelling van het PRSP en zal richting geven
aan de consultaties die voorafgaan aan het opzetten van een programma. De
samenwerking tussen IMF en Wereldbank zal vorm krijgen in de voorbereiding
van, verleende technische assistentie bij en de beoordeling van PRSP's. Ook
in het kader van schuldverlichting onder het Heavily Indebted
Poor Countries Initiative (HIPC) is versterkte samenwerking tussen Fonds en
Bank een feit. Beide instellingen stellen gezamenlijk documenten op voor de
Raadsvergaderingen van de Wereldbank en het IMF (PRSP's en HIPC-documenten).
Voor wat betreft het recente samenwerkingsinitiatief van IMF en Wereldbank
kan verwezen worden naar het antwoord op vraag 79.83U stelt dat voorkomen moet worden dat het IMF expertise
opbouwt op het terrein van armoedebestrijding of zelfs adviezen geeft zonder
over expertise te beschikken. Wat is het alternatief volgens u, in ogenschouw
nemend dat de samenwerking met de Wereldbank (die wellicht over meer expertise
beschikt) nog altijd zeer stroef verloopt? Indien u wel wilt inzetten op betere
samenwerking met de Wereldbank, hoe denkt u dit te kunnen verbeteren? (blz.
34)Het IMF dient geen eigen armoede-expertise op te bouwen, maar wat betreft
de PRGF-faciliteit wel in toenemende mate «armoedebewust» te opereren.
Dit maakt samenwerking met de Wereldbank en regionale ontwikkelingsbanken
noodzakelijk. Via gezamenlijke bezoeken (missies) naar landen
kunnen IMF en Wereldbank vanuit hun eigen verantwoordelijkheden invulling
geven aan hun programma's. Ook kunnen de instellingen, indien daar om wordt
verzocht, ondersteuning bieden aan landen bij de opstelling van de PRSP. Ter
voorbereiding op vergaderingen in de Raad van Bewindvoerders stellen IMF en
Wereldbank gezamenlijke documenten op over PRSP's en HIPC-landen. Dit voorkomt
dubbel werk en maakt het mogelijk dat beide instellingen van elkaars expertise
gebruik maken. Zie tevens het antwoord op de vragen 79 en 82. 84Hoe verloopt binnen het IMF de discussie over de armoedefocus?
Is er, en zo ja op welk niveau, overleg hierover met de Wereldbank? (blz.
34)De discussie over de armoedefocus van het IMF is binnen het Fonds met
name gevoerd naar aanleiding van de interne en externe evaluatie van ESAF.
Tijdens de vergadering van het Interim Committee
(IC) van september 1999 is formeel de omvorming van ESAF in PRGF bekrachtigd.
Hiermee kreeg de armoedefocus een duidelijker plaats in IMF-programma's voor
ontwikkelings-landen. Tijdens het International Monetary
and Financial Committee (het vroegere IC) werd in april 2000 de voortgang
met de omvorming van de faciliteit besproken. Dit jaar worden de eerste (Interim)
PRSP's in de Raad van Bewindvoerders van zowel IMF als Wereldbank behandeld.
Ook wordt een groot aantal HIPC-landen in beide Raden besproken. Tijdens deze
vergaderingen is duidelijk geworden op welke manier het IMF praktisch omgaat
met de versterkte armoedefocus. Papers ten behoeve van vergaderingen, die
zowel in IMF als Wereldbank worden gehouden, worden door staf van IMF en Wereldbank
gezamenlijk voorbereid. Besluitvorming in beide instellingen volgt zoveel
mogelijk dezelfde lijn. Afstemming tussen IMF en Wereldbank vindt ook plaats
door gezamenlijke missies naar de betreffende landen. Zie tevens het antwoord
op de vragen 79 en 82.85Kunt U het Nederlandse standpunt inzake de ESAF-programma's
ophelderen, aangezien er enerzijds sprake is van duidelijke steun aan de nieuwe
IMF-benadering en anderzijds het belang van beperking van IMF-taken tot strikt
macro-economische doelstellingen wordt bepleit? (blz. 34)Centraal in het mandaat van het IMF blijft staan het bewerkstelligen van
macro-economische en financiële stabiliteit. Bij de concrete invulling
van de macro-economische component in PRGF stabilisatie- en aanpassingsprogramma's
houdt het IMF sterker dan voorheen rekening met de consequenties die zijn
beleid heeft voor de armen, bijvoorbeeld door de volgorde van te nemen maatregelen
aan te passen. De armoedefocus van het IMF dient dus te worden ingepast in
het macro-economische kader (pro-poor growth concept).
Meer micro- en meso-economisch georiënteerde aanpassingen behoren evenwel
niet bij het IMF maar bij de Wereldbank thuis.86Er wordt gesteld dat multilaterale hulpkanalen de doelmatigheid
van de totale hulp vergroot. Hoe is het mogelijk dat de regering deze stelling
aanvaart op grond van de toch kritische beschouwing in de brief over de kwaliteit
van de IFI's? (blz. 37)De visie van de regering dat het besteden van de Nederlandse hulp via
multilaterale kanalen de doelmatigheid van de hulp vergroot betekent niet
dat de kwaliteit van de IFI's, inclusief de Wereldbank, altijd en op elk terrein
even goed is en op onderdelen geen verbetering zou behoeven. Het één
sluit het ander niet uit. 87Kunt u aangeven in welke van de 17 + 3 landen u binnen
een termijn van enkele jaren verwacht de Nederlandse bilaterale hulp direct
over te kunnen maken?(blz. 39)Zie het antwoord op vraag 88.88In beginsel streeft Nederland naar verschuiving van
bilaterale projecthulp naar programmahulp die uiteindelijk rechtstreeks naar
de landen wordt overgemaakt. De minister geeft aan dat dit voorlopig niet
gerealiseerd kan worden. Kan de minister aangeven waaraan de landen dienen
te voldoen teneinde dit te realiseren? (blz. 39)Het streven is er inderdaad op gericht een geleidelijke overgang van projecthulp
naar programmahulp te bewerkstelligen. Een absolute termijn voor een volledige
overgang naar deze vorm van hulp is niet te geven, te meer daar in dit opzicht
de situatie per land zal verschillen. In algemene zin kan worden gesteld dat
een land in aanmerking komt voor macro-georiënteerde programmahulp (schuldverlichting,
betalingsbalanssteun, algemene begrotingssteun) indien sprake is van een adequaat
sociaal-economisch beleid, voldoende kwaliteit van bestuur en voldoende institutionele
en beheerscapaciteit op macro niveau, incl. een transparant begrotingsraamwerk.
Voor sectorale programmahulp geldt dat naast deze algemene condities tevens
sprake dient te zijn van een adequaat, breed gedragen sectorbeleid en voldoende
institutionele en beheerscapaciteit in de betreffende sector.89Waarom moet de projectgerichtheid van de Asian Development
Bank worden verminderd? Binnen sectorale programma's kan/moet toch met projecten
worden gewerkt? (blz. 40)Projecten nemen ook in de toekomst een belangrijke plaats binnen het werk
van de AsDB in. Het is hier echter van belang dat de projecten passen binnen
een coherent programma. De werkzaamheden van de AsDB zouden op het hoofdkantoor
en in het veld meer op sectoraal niveau benaderd moeten worden, waarbij meer
rekening wordt gehouden met de wisselwerking van activiteiten van andere donoren.
Op hoofdkantoorniveau zou een sectorale benadering zich idealiter vertalen
in goedkeuring van landenstrategieën (en niet zozeer van aparte projecten)
in de Raad van Bewindvoerders. In het veld zou het vertaald kunnen worden
in projecten die binnen een sectorinvesteringsprogramma vallen, dat met de
ontvangende overheid en andere donoren is afgestemd. 90Wat moet er gebeuren om de African Development Bank
op korte termijn effectief te laten functioneren? Wat kan Nederland daaraan
doen? Wat kan de Wereldbank daaraan doen? Kan de Europese Unie en/of het Europese
Ontwikkelingsfonds daar een bijdrage aan leveren?De AfDB moet, om effectief te functioneren, in eerste instantie de uitvoering
van haar beleid verder verbeteren. Het beleid is doorgaans van voldoende kwaliteit,
maar de vertaalslag naar de praktijk schiet nog te kort. Daarnaast zal de
AfDB nog de nodige inspanningen moeten verrichten ten aanzien van het trainen
van staf en het opvullen van vacatures teneinde haar capaciteit te verbeteren
op belangrijke beleidsterreinen, met name armoedebestrijding. Nederland kan
hierbij op enkele terreinen ondersteuning bieden, onder meer door ook in de
toekomst in te stemmen met een budgetallocatie die aansluit bij deze prioriteiten,
en zal er verder op toezien dat de vertaalslag van beleid naar
praktijk ook daadwerkelijk plaatsvindt.De Wereldbank kan een rol spelen in het verhogen van de effectiviteit
van de AfDB door te zorgen voor betere onderlinge afstemming van activiteiten
en door de AfDB meer te betrekken bij het Wereldbankbeleid ten aanzien van
Afrikaanse landen, vice versa. Beide instellingen hebben in het kader van
een betere taakverdeling en coördinatie recentelijk een samenwerkings-overeenkomst
getekend. Op korte termijn kan van de EU geen directie bijdrage aan het verbeteren
van de efficiëntie van de AfDB worden verwacht, aangezien de EU geen
formele relatie met de AfDB onderhoudt en overigens zelf evenmin een lichtend
voorbeeld is van effectiviteit. Voor het eind van het jaar zullen de EU-landen
echter via het EOF een substantiële financiële bijdrage leveren
aan het HIPC-initiatief die mede ingezet wordt voor schuldverlichting door
de AfDB. XNoot1Samenstelling: Leden: Blaauw (VVD), Weisglas (VVD), Van den Berg (SGP),
Ter Veer (D66), Van Middelkoop (GPV), Valk (PvdA), Apostolou (PvdA), Hillen
(CDA), Verhagen (CDA), ondervoorzitter, M. B. Vos (GroenLinks),
Marijnissen (SP), Hessing (VVD), Hoekema (D66), Dijksma (PvdA), Van Ardenne-van
der Hoeven (CDA), Van den Doel (VVD), Koenders (PvdA), De Boer (PvdA), voorzitter,
Timmermans (PvdA), Van Ross-van Dorp (CDA), Remak (VVD), Van der Knaap (CDA),
Karimi (GroenLinks), Bussemaker (PvdA), Wilders (VVD). Plv. leden: Dijkstal (VVD), Van Baalen (VVD), De Graaf (D66), Van 't Riet
(D66), Rouvoet (RPF), Zijlstra (PvdA), Belinfante (PvdA), Visser-van Doorn
(CDA), Eurlings (CDA), Harrewijn (GroenLinks), Van Bommel (SP), Cherribi (VVD),
Scheltema-de Nie (D66), Gortzak (PvdA), De Haan (CDA), Snijder -Hazelhoff
(VVD), Albayrak (PvdA), Van Oven (PvdA), Feenstra (PvdA), Leers (CDA), Patijn
(VVD), Van den Akker (CDA), Rosenmöller (GroenLinks), Duivesteijn (PvdA),
Balemans (VVD).XNoot2Samenstelling: Leden: Schutte (GPV), Reitsma (CDA), Witteveen-Hevinga
(PvdA), Rosenmöller (GroenLinks), Van Zijl (PvdA), Van Gijzel (PvdA),
voorzitter, Voûte-Droste (VVD), De Vries (VVD), Noorman-den Uyl (PvdA),
Marijnissen (SP), Kamp (VVD), Giskes (D66), Crone (PvdA), Van Dijke (RPF),
Bakker (D66), Hofstra (VVD), De Haan (CDA), ondervoorzitter, Vendrik (GroenLinks),
Wijn (CDA), Stroeken (CDA), Remak (VVD), Van Beek (VVD), Balkenende (CDA),
Kuijper (PvdA), Dijsselbloem (PvdA). Plv. leden: Van der Vlies (SGP), Verburg (CDA), Koenders (PvdA), Harrewijn
(GroenLinks), Smits (PvdA), Duijkers (PvdA), Balemans (VVD), Wilders (VVD),
Van Oven (PvdA), De Wit (SP), Patijn (VVD), Schimmel (D66), Kalsbeek-Jasperse
(PvdA), Hoekema (D66), Van Walsem (D66), Blok (VVD), Dankers (CDA), Rabbae
(GroenLinks), Van den Akker (CDA), Hillen (CDA), Hessing (VVD), Weekers (VVD),
Bijleveld-Schouten (CDA), Timmermans (PvdA), Hindriks (PvdA). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-26967-2.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl