Uitbreiding van de Europese Unie; Brief van de Minister en Staatssecretaris van Buitenlandse Zaken
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2019-09-03 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 23987, nr. 93

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum brief

27-11-2008

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2008-2009

23987 nr. 93

21-11-2008

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamOndertekeningLichaamAppreciatie uitbreidingspakket Europese CommissieInleiding1. Mededeling «The Enlargement Strategy and
Main Challenges 2008–2009»Vijf jaar «Laken 10»Het Verdrag van Lissabon en uitbreidingHet uitbreidingspakket van de Europese CommissieAlgemene OverwegingenNabuurschapsbetrekkingen en «people tot people»-contactenPre-accessie steunKandidaat-lidstatenTurkijeKroatiëMacedoniëOverige landen met toetredingsperspectiefAlbaniëBosnië-HerzegovinaMontenegroServiëKosovoII VoortgangsrapportagesKandidaat-lidstatenKroatiëTurkijeMacedoniëAlbaniëBosnië-HerzegovinaMontenegroServiëKosovo
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 23987Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 68 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
23 987Uitbreiding van de Europese Unienr. 93BRIEF VAN DE MINISTER EN STAATSSECRETARIS VAN BUITENLANDSE ZAKENAan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 21 november 2008Met verwijzing naar onze brief, kenmerk (Kamerstuk 23 987, nr. 92),
d.d. 5 november jl. bieden wij u hierbij graag aan de appreciatie van
het kabinet van het jaarlijkse uitbreidingspakket van de Europese Commissie.
De ontwerpraadsconclusies over het uitbreidingspakket staan geagendeerd voor
de Raad Algemene Zaken en Externe betrekkingen van 8 december a.s.De minister van Buitenlandse Zaken,M. J. M. VerhagenDe staatssecretaris van Buitenlandse Zaken,F. C. G. M. Timmermans Appreciatie uitbreidingspakket Europese CommissieInleidingIn deze appreciatie van het uitbreidingspakket van de Europese Commissie
gaat het kabinet in op de vraag in hoeverre de weergave van de feiten en de
analyse van de Commissie overeenkomen met de Nederlandse beoordeling en in
hoeverre Nederland de conclusies van de Commissie kan delen. Het kabinet zal
haar visie actief uitdragen in contacten met de Commissie, de lidstaten en
de (potentiële) kandidaat-lidstaten. Deze appreciatie vormt de basis
voor de Nederlandse inbreng in de voorbereidingen voor de conclusies die de
Raad Algemene Zaken en Externe Betrekkingen op 8 december 2008 over het
uitbreidingspakket zal aannemen.1. Mededeling «The Enlargement Strategy and
Main Challenges 2008–2009»Vijf jaar «Laken 10»Binnenkort is het vijf jaar geleden dat de Europese Unie tien nieuwe lidstaten
in haar midden opnam. Het lidmaatschap van de «Laken 10» bracht
structurele veranderingen met zich mee voor het functioneren van de Unie.
Ondanks de grondige voorbereidingen die met het toetredingsproces van de nieuwe
lidstaten waren gemoeid, werden veel burgers binnen de Unie toch nog overvallen
door deze grootschalige uitbreiding. Mede in reactie hierop kwam de Europese
Raad in december 2006 een strategie overeen die de basis vormt voor de verdere
uitbreiding van de EU. Deze strategie staat ook centraal in het uitbreidingspakket
dat de Commissie dit jaar presenteert.Inmiddels zijn de nieuwe lidstaten goed geïntegreerd – een
Unie zonder hen is niet meer voor te stellen. Tsjechië, één
van die nieuwe lidstaten en inkomend EU Voorzitter, zal in het voorjaar van
2009 uitgebreid aandacht besteden aan het eerste lustrum van de Laken 10.
Tsjechië zal in dit kader een conferentie organiseren, waarbij met name
de financieel-economische voordelen van de uitbreiding worden belicht. De
conferentie zal een goede gelegenheid bieden om de opgedane ervaringen te
evalueren en tevens stil te staan bij de uitdagingen van huidige uitbreidingsproces.Het Verdrag van Lissabon en uitbreidingHet kabinet spreekt de wens uit dat medio 2009 meer duidelijkheid bestaat
over de toekomst van het Verdrag van Lissabon. Het Verdrag van Lissabon is
hard nodig om de slagvaardigheid, transparantie en het democratisch functioneren
van de Unie te verbeteren. Dat geldt voor een Unie van 27 lidstaten, maar
wordt nog urgenter bij verdere uitbreiding. De Unie moet zelf institutioneel
in staat zijn nieuwe leden te verwelkomen. Nederland hecht er daarom politiek
sterk aan dat het verdrag in werking treedt voor de eerstvolgende uitbreiding
van de Unie en draagt, met enkele anderen, dit standpunt ook actief uit. De
ontwikkelingen rond het Verdrag van Lissabon doen overigens niets af aan het
EU perspectief van de kandidaat-lidstaten en de potentiële kandidaat-lidstaten;
als zij voldoen aan de criteria, zal de EU niet terugkomen op eerder gedane
toezeggingen.Het uitbreidingspakket van de Europese CommissieOp 5 november jl. publiceerde de Europese Commissie haar jaarlijkse
uitbreidingspakket. Het pakket bestaat dit jaar uit een Mededeling, waarin de Commissie haar visie uiteenzet op de uitdagingen in het pre-accessie
traject van Turkije en de landen van de Westelijke Balkan, en de reguliere
voortgangsrapportages. De voortgangsrapportages bevatten het oordeel van de
Commissie over de vorderingen die zijn geboekt in het toenaderingsproces van
de drie kandidaat-lidstaten (Kroatië, Turkije en Macedonië) en de
vijf overige landen met EU toetredingsperspectief (Albanië, Bosnië-Herzegovina,
Montenegro, Servië en Kosovo).Algemene OverwegingenHet kabinet constateert dat het uitbreidingspakket van de Commissie in
hoofdlijnen overeenkomt met de Nederlandse visie. Het kabinet onderschrijft
de meeste bevindingen en conclusies van de Commissie. Terecht stelt de Commissie
dat een consistente implementatie van de uitbreidingsstrategie van 2006 belangrijker
is dan ooit. Uitgangspunt van deze strategie is dat het tempo van toenadering
tot de EU afhankelijk is van de mate waarin de noodzakelijke hervormingen
in de individuele landen worden doorgevoerd. Daarbij wordt ieder land op zijn
eigen merites beoordeeld. Van een groepsgewijze benadering van de kandidaat-lidstaten
en potentiële kandidaat-lidstaten kan geen sprake zijn. Sleutelwoorden
blijven consolidatie, conditionaliteit en communicatie:– consolidatie: het perspectief op EU toetreding heeft in Turkije
en op de Westelijke Balkan ambitieuze hervormingsprocessen in gang gezet;
consolidatie van het transitieproces is cruciaal.– conditionaliteit: nieuwe stappen in het pre-accessie traject kunnen
alleen worden genomen op basis van objectief meetbare hervormingen en onomkeerbare
resultaten.– communicatie: om het draagvlak voor het uitbreidingsproces in
de (potentiële) kandidaat-lidstaten én de huidige lidstaten te
behouden en te vergroten is het van groot belang dat de voordelen van integratie
met de EU duidelijk over het voetlicht worden gebracht en moeten de toetredingscriteria
aantoonbaar strikt worden nageleefd.Een overweging die in de onderhavige Mededeling van de Commissie in de
visie van het kabinet onderbelicht blijft is de absorptiecapaciteit van de
Unie. Het kabinet zal de Commissie eraan blijven herinneren dat het tempo
van de uitbreiding, nog los van de ontwikkelingen rond het Verdrag van Lissabon,
afgestemd moet zijn op de capaciteit van de Unie om nieuwe leden op te nemen.In haar Mededeling refereert de Commissie aan de lessen die vorige uitbreidingsrondes
ons hebben geleerd. De recente kritische rapportages van de Commissie over
het Verificatie en Samenwerkingsmechanisme met Roemenië en Bulgarije
demonstreren eens te meer het belang van een zorgvuldig en kwalitatief hoogwaardig
uitbreidingsproces, waarin niet wordt gemarchandeerd met criteria en condities.
Terecht staat de noodzaak van hervormingen op het terrein van goed bestuur
en JBZ mede door de ervaring met deze twee nieuwe lidstaten nu nog prominenter
op ons netvlies. Nederland onderschrijft de waarschuwing van de Commissie
volledig en draagt deze notie ook pro-actief uit in raadskader en bilaterale
contacten.De krediet- en financiële crises hebben eens te meer aangetoond hoezeer
landen in Europa, lidstaten en niet-lidstaten, afhankelijk zijn van elkaar
en dat lidmaatschap van de Unie zorg draagt voor grotere politieke en economische
stabiliteit. De EU werkt beschermend tegen de grootste schokken van de mondialisering.
Dit gegeven, en de crisis in Georgië, zijn voor de Commissie aanleiding
om – meer dan in voorgaande jaren – de strategische belangen van de EU bij verdere uitbreiding te benadrukken. Nieuwe
stappen in het pre-accessie traject lijken door de Commissie mede te worden
gerechtvaardigd door overwegingen die betrekking hebben op stabiliteit,
veiligheid, conflictpreventie en energievoorzieningszekerheid. Het kabinet
heeft altijd het strategische belang van uitbreiding onderschreven, maar is
tegelijkertijd van mening dat de Commissie uiterst zorgvuldig en integer met
deze analyse om moet gaan. De kwaliteit van het uitbreidingsproces dient wat
Nederland betreft altijd voorop te staan. Het noemen van concrete streefdata
is wat Nederland betreft niet aan de orde.In dit verband signaleert het kabinet tevens dat de Commissie de onderlinge
samenhang tussen de landen van de Westelijke Balkan sterk aanzet. De Mededeling
benadrukt dat de gehele regio kampt met vergelijkbare problemen: ontoereikende
bestuurlijke capaciteiten, gebrekkige implementatie van justitiële hervormingen
en inter-etnische spanningen. Dit roept de vraag op of de Commissie de landen
wel strikt op eigen merites beoordeelt, zoals de uitbreidingsstrategie voorschrijft.
Nederland zal zich verzetten tegen eventuele pogingen de landen van de Westelijke
Balkan in een groepsgewijs proces dichter aan de EU te binden.Nabuurschapsbetrekkingen en «people tot people»-contactenGoede nabuurschapsbetrekkingen zijn essentieel in het toenaderingsproces
tot de EU. Dit betreft zowel de betrekkingen tussen de (potentiële) kandidaat-lidstaten
onderling als de betrekkingen met de huidige lidstaten. De naamkwestie tussen
Macedonië en Griekenland en het geschil over de ecologische- en visserijzone
(ZERP) tussen Kroatië en Slovenië en in mindere mate Italië
zijn in het oog springende voorbeelden van moeilijke bilaterale vraagstukken
die het toenaderingsproces tot de EU de afgelopen periode hebben gecompliceerd.
De Commissie roept alle betrokken partijen op voorrang te geven aan de oplossing
van eventuele bilaterale geschillen. Het kabinet steunt deze oproep. In de
visie van Nederland dienen bilaterale kwesties zoveel mogelijk buiten het
pre-accessie proces te blijven.De Commissie betoont zich in haar Mededeling een groot voorstander van
versterking van de contacten tussen de bevolkingen van de (potentiële)
kandidaat-lidstaten en de lidstaten. De Commissie wil hierbij voortbouwen
op de eerder in gang gezette beurzenprogramma’s, deelname aan gemeenschapsprogramma’s
en agentschappen en contacten tussen het maatschappelijk middenveld. Het kabinet
zou een verdere invulling van dit streven verwelkomen. Nederland werkt ook
bilateraal aan versterking van de onderlinge contacten, onder meer door het
onlangs voor de Westelijke Balkan opengestelde Matra-programma. Het kabinet
kan zich vinden in het voornemen van de Commissie meer gericht informatie
te verstrekken over het toenaderingsproces, mits dit bij de beoogde doelgroepen
geen onrealistische of verkeerde verwachtingen wekt met betrekking tot het
toetredingsproces.De Commissie heeft zich het afgelopen jaar tevens ingezet om een succes
te maken van de visumdialoog met de landen van de Westelijke Balkan, die in
het uitbreidingspakket van 2007 werd aangekondigd. De dialoog heeft geresulteerd
in stappenplannen voor alle landen van de regio die uiteindelijk tot visumvrijdom
moeten leiden. Nederland zal zich ook in dit verband houden aan gemaakte afspraken;
als landen voldoen aan de gestelde criteria, waaronder functionerende Terug-
en Overnameovereenkomsten, komen zij in aanmerking voor verdere stappen.Pre-accessie steunUit het Instrument voor Pre-Accessie Steun (IPA), dat in 2007 de programma’s
CARDS en PHARE verving, bekostigt de Commissie activiteiten die
het toetredingsproces bevorderen. De Commissie beoogt de inzet van middelen
uit dit instrument – € 1,4 mrd. voor 2008 – aan te laten
sluiten bij de uitdagingen die zijn geïdentificeerd in eerdere voortgangsrapportages
en partnerschappen. Het kabinet waardeert de inspanningen van de Commissie,
maar ziet ruimte voor verdere verbetering. Het kabinet acht de afgestemde
inbreng van lokale vertegenwoordigingen van Commissie en lidstaten hierbij
essentieel. Het kabinet verwelkomt in dit verband het initiatief van de Commissie
om de coördinatie tussen de verschillende donoren prominenter op de agenda
te zetten. Een sterke coördinerende en begeleidende rol van de Commissie
is te meer van belang daar het European Agency for Reconstruction, dat in
2000 werd opgericht om de wederopbouw van Kosovo en later Servië, Montenegro
en Macedonië te begeleiden, zijn taken per december 2008 definitief aan
de Commissie overdraagt. Nederland draagt bilateraal ook ruimhartig bij aan
het pre-accessieproces: zowel via deelname in EU-twinning en het MATRA programma
als door middel van de samenwerkingsprogramma’s van onder meer de ministeries
van Economische Zaken, Financiën, Justitie, BZK, VROM, Landbouw en Verkeer
en Waterstaat.De Commissie snijdt in haar mededeling niet alleen thema’s van een
meer algemene aard aan, maar geeft ook een politiek oordeel over het EU-perspectief
van de kandidaat-lidstaten en de overige landen met toetredingsperspectief.
Hieronder treft u per land een appreciatie aan van dit politieke oordeel.Kandidaat-lidstatenTurkijeDe Commissie constateert terecht dat het hervormingsproces in Turkije
het afgelopen jaar weinig concrete resultaten heeft opgeleverd. De Commissie
wijt dit vooral aan de binnenlandspolitieke onrust die in het voorjaar van
2008 ontstond door de aanklacht tegen de regerende AK Partij en lijkt enig
begrip te tonen voor het resulterende gebrek aan voortgang. De Commissie verwijst
opvallend direct naar de constructieve stabiliserende rol die Turkije het
afgelopen jaar speelde in de regio (Kaukasus, Midden-Oosten) en refereert
tevens aan de rol van Turkije in de energievoorzieningszekerheid van de EU.
Het kabinet erkent dat Turkije een waardevolle strategische partner is, maar
is van oordeel dat dit de aandacht niet mag afleiden van de uitdagingen in
het hervormingsproces. Deze boodschap is ook overgebracht door minister Verhagen
tijdens zijn bezoek aan Turkije op 10 oktober jl. Bijzondere aandacht
dient wat Nederland betreft uit te gaan naar de vrijheid van meningsuiting,
de vrijheid van godsdienst en de positie van vrouwen en minderheden. Turkije
dient daarnaast een constructieve rol te spelen in de door de Verenigde Naties
gefaciliteerde onderhandelingen over de mogelijke hereniging van Cyprus. Normalisering
van de betrekkingen tussen Turkije en Cyprus is in de visie van het kabinet
een cruciaal onderdeel van het toenaderingsproces. Omdat Turkije het aanvullende
protocol bij het Verdrag van Ankara nog steeds niet volledig heeft geïmplementeerd,
zal ook het komende jaar niet worden onderhandeld over de acht hoofdstukken
van het acquis communautaire die in 2006 werden bevroren1. De derde en laatste evaluatie van de Turkse implementatie van het
Ankara Protocol zal in het najaar van 2009 plaatsvinden.KroatiëDe Commissie stelt vast dat de onderhandelingen met Kroatië voorspoedig
verlopen. In haar Mededeling zet de Commissie Kroatië neer als voorbeeld
voor de regio. Mede vanuit dat oogpunt doet de Commissie een voorstel voor
een indicatief tijdpad voor afronding van de onderhandelingen eind 2009. Nederland
verwelkomt weliswaar de aanzienlijke voortgang die Kroatië
het afgelopen jaar heeft geboekt in het toenaderingsproces tot de EU, maar
is tegen het noemen van data. Het kabinet is voorts van mening dat het voorgestelde
tijdpad niet realistisch is wegens het gebrek aan voortgang op een aantal
cruciale dossiers, onder meer op het gebied van justitiële hervormingen
en mededinging. Ook moet op een aantal terreinen de implementatie van regelgeving
nog overtuigend gerealiseerd worden. De ervaring leert bovendien dat het voortijdig
noemen van streefdata in het onderhandelingsproces de druk op een land vermindert
om tijdig de noodzakelijke hervormingen door te voeren. In de visie van het
kabinet handelt de Commissie hiermee in strijd met de geest van de uitbreidingsstrategie.
Minister Verhagen heeft de bedenkingen van het kabinet over dit advies van
de Commissie reeds overgebracht aan de Commissaris belast met uitbreiding,
de heer Rehn. Ook op andere bilaterale en multilaterale niveaus heeft Nederland
dit aan de orde gesteld. In de komende onderhandelingen over de formulering
van de conclusies van de Raad over het uitbreidingspakket zal Nederland zich
verzetten tegen het noemen van een datum, zelfs al is die geclausuleerd. De
kwaliteit van het proces moet leidend zijn.MacedoniëDe Commissie schetst een gebalanceerd beeld van de voortgang die Macedonië
het afgelopen jaar heeft geboekt. Zij uit zich onder meer positief over de
Macedonische resultaten ten aanzien van de economische criteria en op het
visumdossier. Anderzijds wijst de Commissie op de vele uitdagingen die nog
wachten op een daadkrachtige aanpak van de autoriteiten. De Commissie refereert
daarbij aan de voortdurend haperende dialoog tussen regering en parlement,
de voortschrijdende politisering van het overheidsapparaat en de aanhoudende
corruptie, die symptomatisch zijn voor het politieke klimaat in Macedonië.
Het teleurstellende verloop van de verkiezingen in juni jl. heeft de Commissie
verder gesterkt in haar oordeel dat Macedonië de afgelopen twaalf maanden
onvoldoende resultaten heeft behaald om het geven van een datum voor de start
van de onderhandelingen te kunnen rechtvaardigen. Dit oordeel wordt gedeeld
door het kabinet.Overige landen met toetredingsperspectiefAlbaniëHet kabinet deelt de constructief kritische beoordeling van de Commissie
ten aanzien van Albanië. De Commissie constateert terecht dat de grootste
uitdagingen voor Albanië betrekking hebben op de versterking van het
democratiseringsproces, de ontwikkeling van de rechtsstaat, de bestrijding
van corruptie en georganiseerde misdaad en de opbouw van bestuurlijke capaciteit.
Het kabinet huldigt de opvatting dat, voordat sprake kan zijn van nieuwe stappen
in het toenaderingsproces tot de EU, het land eerst verder zal moeten werken
aan de implementatie van zijn Stabilisatie- en Associatieovereenkomst die
in april 2006 werd ondertekend. Het kabinet onderschrijft het oordeel van
de Commissie dat een transparant en democratisch verkiezingsproces in 2009
een belangrijke toetssteen voor het Albanese toenaderingsproces zal zijn.Bosnië-HerzegovinaHet kabinet erkent dat de afgelopen periode voortgang is geboekt op een
aantal belangrijke terreinen, waaronder op het gebied van de politiehervormingen
en in de samenwerking met het Joegoslavië Tribunaal die thans als «bevredigend»
wordt gekwalificeerd. Desalniettemin worden de zorgen die de Commissie uitspreekt
over de situatie in Bosnië-Herzegovina gedeeld. Het gebrek aan een gedeelde
visie over de toekomst van het land en het onverwerkte oorlogsverleden ondermijnen
het pre-accessie traject en het Dayton vredesakkoord. Hervormingen stagneren
en het ontbreekt aan politieke wil en daadkracht om de impasse
te doorbreken. Een lichtpuntje vormt het zeer recente akkoord tussen de leiders
van de drie grootste etnische partijen, dat op punten als de pragmatische,
Dayton-conforme, grondwetshervormingen en de voorziene volkstelling met het
oog op afronding van de terugkeer van vluchtelingen het potentieel heeft dit
tij te keren. Bosnië-Herzegovina zal zich de komende tijd moeten concentreren
op de implementatie van de Stabilisatie- en Associatieovereenkomst, die in
juni jl. werd ondertekend.MontenegroHet kabinet onderschrijft de aanmoediging van de Commissie aan de Montenegrijnse
autoriteiten om de inspanningen gericht op de implementatie van de Stabilisatie-
en Associatieovereenkomst, die in oktober 2007 werd ondertekend, te continueren.
Deze boodschap heeft minister Verhagen ook neergelegd bij zijn Montenegrijnse
ambtgenoot Rocen, die hij sprak op 4 november jl. Naar verluidt zou Montenegro
voornemens zijn op korte termijn een lidmaatschapsaanvraag in te dienen. In
Nederlandse ogen is het op dit moment nog te vroeg voor nieuwe kwalitatieve
stappen in het uitbreidingsproces. De jonge republiek heeft nog veel huiswerk
op het gebied van de strijd tegen de georganiseerde misdaad en corruptie.
De Montenegrijnse autoriteiten ontberen vooralsnog de benodigde capaciteit
om een daadkrachtige aanpak te realiseren.ServiëIn april 2008 ondertekende de Raad de Stabilisatie- en Associatieovereenkomst
met Servië. Tegelijkertijd besloot de EU – mede op aandringen van
Nederland – de aanbieding aan de parlementen van de lidstaten van de
overeenkomst ter ratificatie aan te houden, totdat de Raad constateert dat
Servië volledig samenwerkt met het Joegoslavië Tribunaal. Voorts
besloot de Raad de inwerkingtreding van de interim-overeenkomst (waarmee grote
delen van de overeenkomst vooruitlopend op de ratificatie reeds in werking
treden en die bij overeenkomsten als deze gebruikelijk is) aan te houden.
Hoewel de Commissie terecht constateert dat met de uitlevering van Radovan
Karadzic een belangrijke stap is gezet, is van volledige samenwerking met
het Joegoslavië Tribunaal op dit moment nog steeds geen sprake. In haar
Mededeling stelt de Commissie dat Servië in 2009 de status van kandidaat-lidstaat
tegemoet kan zien, mits het land voldoet aan alle gestelde voorwaarden. De
Commissie, die de sleutelrol van Servië in de regio benadrukt, verbindt
aan deze uitspraak niet de in de uitbreidingsstrategie vastgelegde noodzaak
eerst de Stabilisatie- en Associatieovereenkomst in voldoende mate te implementeren
(opbouw van een overtuigend «track record»). Het kabinet is van
oordeel dat de Commissie zich had moeten onthouden van het noemen van een
datum, maar onderschrijft wel de nadruk die de Commissie legt op de voorwaarden,
waaraan Servië moet voldoen om de status uiteindelijk te verkrijgen.
Ook dit punt heeft minister Verhagen aangekaart bij Commissaris Rehn.KosovoHoewel met Kosovo nog geen Stabilisatie- en Associatieovereenkomst werd
ondertekend, heeft ook dit land – op langere termijn – perspectief
op lidmaatschap van de EU. Complicerende factor daarbij is dat niet alle lidstaten
Kosovo hebben erkend, hetgeen een obstakel vormt voor de afsluiting van een
dergelijk gemengd akkoord. Het kabinet steunt het voornemen van de Commissie
in het najaar van 2009 een haalbaarheidsstudie te presenteren over de wijze
waarop het integratieproces van Kosovo nader vorm kan krijgen. II VoortgangsrapportagesKandidaat-lidstatenKroatiëNederland deelt de mening van de Commissie dat Kroatië het afgelopen
jaar aanzienlijke voortgang heeft geboekt in het toetredingsproces, met name
waar het gaat om het aannemen van nieuwe wetgeving en het formuleren van strategieën
en actieplannen. Het is echter nog te vroeg om te kunnen beoordelen in hoeverre
de behaalde resultaten beklijven. Het kabinet wijst er op dat het nu vooral
op implementatie van geformuleerde actieplannen aankomt, zowel op nationaal
als op lokaal niveau.De voortgangsrapportage schetst een helder en realistisch beeld van de
vorderingen ten aanzien van de politieke criteria en de 35 onderhandelingshoofdstukken
van het acquis communautaire. Op vrijwel alle terreinen is voortgang geboekt,
maar blijkt verdere verbetering wenselijk en zelfs noodzakelijk. In de visie
van het kabinet schijnt enig licht tussen de behoudende en ook terecht kritische
analyse die de Commissie heeft neergelegd in de voortgangsrapportage en de
positieve boodschap in de Mededeling. Van de vijf condities die de Commissie
eerder dit jaar formuleerde om het geven van een indicatief tijdpad voor de
afronding van de onderhandelingen met Kroatië eind 2009 te rechtvaardigen,
is aan één voorwaarde geheel en de overige vier niet of slechts
gedeeltelijk voldaan. Mede daar op een aantal cruciale hervormingsdossiers
nog de nodige stappen gezet dienen te worden, acht het kabinet het voorgestelde
tijdpad vooralsnog niet realistisch.De Commissie spreekt zich positief uit over het actieplan voor de rechtsprekende
macht dat werd aangenomen in juni 2008. Het kabinet deelt evenwel de zorg
van de Commissie ten aanzien van het uitblijven van voortgang op de onderhandelingshoofdstukken
23 en 24 die betrekking hebben op de rechterlijke macht en fundamentele rechten,
resp. justitie, vrijheid en veiligheid. Teneinde de inspanningen van de Kroatische
overheid te steunen heeft het Nederlandse ministerie van BZK onlangs met Kroatië
afspraken gemaakt over samenwerking op het gebied van binnenlandse veiligheid
en civiele crisisbeheersing. Ook het ministerie van Justitie en het ministerie
van Buitenlandse Zaken en de EVD steunen de Kroatische overheid op deze gevoelige
onderwerpen, onder meer via het Matra pre-accessie programma.Het voortgangsrapport gaat niet in op de meest recente kabinetswijziging
van premier Sanader, die begin oktober een nieuwe minister van Justitie en
minister van Binnenlandse Zaken, alsmede een nieuw hoofd van politie benoemde
in reactie op een moordaanslag op een advocate in Zagreb. De nieuwe ministers
hebben sinds hun aantreden (kort na de sluiting van het voortgangsrapport)
een aantal hervormingen in gang gezet die vooralsnog voorzichtig positief
worden beoordeeld.Nederland hecht veel belang aan het op juiste wijze afhandelen van de
resterende rechtszaken inzake oorlogsmisdaden. Op dit moment zijn de door
Kroatië geleverde inspanningen op zijn best gemengd. De Kroatische autoriteiten
erkennen een zekere etnische vooringenomenheid in lokale rechterlijke uitspraken
in deze zaken, maar verbinden hieraan geen praktische consequenties. De voorstellen
van de Kroatische regering inzake de herbehandeling van in de jaren ’90
afgedane in absentia zaken zijn een belangrijke indicatie voor voortgang op
dit terrein. De Commissie merkt terecht op dat zich opnieuw problemen hebben
voorgedaan in de samenwerking met het Joegoslavië Tribunaal. De laatste
berichten in dat verband zijn weinig bemoedigend, problemen doen zich voor
met de overhandiging van documenten. Het kabinet blijft van oordeel
dat volledige samenwerking met het Tribunaal uiteindelijk voorwaarde blijft
voor toetreding. Minister Verhagen heeft dit tijdens zijn bezoek aan Zagreb
op 7 oktober jl. opnieuw benadrukt.Het kabinet kan zich vinden in de analyse van de Commissie dat de wijdverbreide
corruptie op politiek, economisch en institutioneel niveau te wijten is aan
het gebrek aan een cultuur van politieke verantwoording. Het kabinet onderschrijft
de voorzichtig positieve lijn van de Commissie ten aanzien van het functioneren
van USKOK (Office for the Fight against Corruption and Organised Crime). Evenals
vorig jaar zal Kroatië op dit gebied extra inspanningen moeten leveren,
niet alleen in de sfeer van sancties, maar ook op het gebied van preventie
en bewustwording. Terecht constateert de Commissie dat de vrije media waar
het gaat om rapportages over corruptie en georganiseerde misdaad in de praktijk
onder druk staat. Recente aanslagen in Zagreb hebben dit nog eens onderstreept,
hetgeen voor het kabinet aanleiding is op snelle en effectieve maatregelen
op dit terrein aan te blijven dringen.Terecht wordt door de Commissie geconstateerd dat de implementatie van
wet- en regelgeving ten aanzien van nationale minderheden te wensen overlaat.
De terugkeer en re-integratie van vluchtelingen verdient verdere aandacht.
Een en ander wordt onder meer bemoeilijkt door etnisch gemotiveerde incidenten
en discriminatie op lokaal overheidsniveau. De Commissie merkt op dat de door
Kroatië voor 2007 geformuleerde doelstelling voor huisvesting voor terugkerende
vluchtelingen grotendeels is behaald. Het kabinet hecht veel belang aan dit
punt en zal mede op grond van rapportages van andere internationale organisaties
en instellingen beoordelen of dit een terechte constatering is.Ten aanzien van het milieu wil het kabinet het volgende opmerken. Het
acquis op het gebied van milieu is omvangrijk. Het proces van omzetting in
nationale regelgeving, en vervolgens uitvoering en naleving van deze regels
is langdurig en kostbaar. Het kabinet heeft daar begrip voor. In het toetredingsproces
zou in de Nederlandse visie voorrang moeten worden gegeven aan een viertal
punten:1) bevordering van publieke participatie in de totstandkoming van het
milieubeleid;2) implementatie, naleving en handhaving van kaderregelgeving;3) horizontale milieuregelgeving (m.n. milieueffectrapportage en integrale
milieuvergunning);4) klimaatverandering.Nederland is bereid zich in de onderhandelingen over de toetreding van
de kandidaatlidstaten ruimhartig op te stellen ten aanzien van gevraagde overgangstermijnen.
Wanneer de effecten van uitstel onomkeerbaar zijn (bijvoorbeeld achteruitgang
in biodiversiteit) of indien sprake is van grensoverschrijdende effecten (met
name bij de preventie en aanpak van luchtvervuiling of watervervuiling), is
uitstel van implementatie van het acquis echter ongewenst.Op het gebied van economische criteria steunt het kabinet het oordeel
van de Commissie dat Kroatië beschouwd kan worden als een functionerende
markteconomie. Op middellange termijn zou het land in staat moeten zijn de
concurrentiekracht binnen de Unie het hoofd te bieden, mits Kroatië voortgang
maakt met de implementatie van het hervormingsprogramma. Consolidatie van
de overheidsfinanciën, met name aan de uitgavenkant, geniet prioriteit.Het kabinet is verheugd over het feit dat over het algemeen de Europese
integratie ten aanzien van handel en investeringen voorspoedig verloopt en
dat handel met omringende landen verder groeit. Het kabinet onderstreept
evenwel de beperkte voortgang van het juridische systeem, met name het feit
dat de tekortkomingen van het juridisch apparaat verdere economische groei
kunnen beperken. Rechtszaken worden te traag afgehandeld en eigendomsrechten
worden onvoldoende beschermd. Dit is met name van belang voor de MKB-sector
die aan belang heeft gewonnen in de afgelopen periode. Privatisering van de
staalindustrie en de scheepswerven verdient prioritaire aandacht, conform
de onderhandelingen over het mededingingshoofdstuk uit het acquis communautaire.TurkijeHet kabinet onderschrijft de algemene lijn van het voortgangsrapport en
constateert met de Commissie dat het afgelopen jaar maar heel beperkt resultaat
is geboekt op het gebied van de politieke Kopenhagencriteria.Het kabinet is bezorgd over de beperkte voortgang, die ook door de Commissie
wordt geconstateerd, op het gebied van de vrijheid van meningsuiting. Het
kabinet wijst in dit verband op de vervolgingen die nog steeds plaatsvinden
op grond van artikel 301 (en de gerelateerde artikelen 215, 216 en 217) van
de Turkse strafwet, dat belediging van het turkendom strafbaar stelt. Zelfs
als vervolging niet leidt tot veroordeling, heeft het aanhangig maken van
een zaak al schadelijke effecten voor de betrokken journalist of schrijver.
Vooralsnog is onduidelijk of de recente amendering van artikel 301 het gewenste
effect zal hebben. Zo heeft minister Verhagen opheldering gevraagd en zorgen
uitgesproken over de recente arrestatie van de Turkse schrijver Temel Demirer
naar aanleiding van diens uitlatingen over de Armeense kwestie. Daarnaast
vormen de beperkingen op het gebruik van elektronische media, waaronder de
sluiting van websites als Youtube, een bron van zorg.De vrijheid van godsdienst wordt volgens de Commissie algemeen gerespecteerd.
Het kabinet is op dit punt minder positief. Voor het kabinet weegt zwaar dat,
zoals de Commissie terecht opmerkt, niet-Moslim gemeenschappen op diverse
terreinen nog steeds worden gediscrimineerd. Nederland steunt de oproep van
de Commissie aan Turkije de vrijheid van religie en de dialoog tussen religieuze
organisaties verder te bevorderen. Het kabinet kan nog geen oordeel vellen
over de implementatie van de in februari 2008 geamendeerde Wet op de Stichtingen,
daar de uitvoeringsregelingen pas op 9 oktober jl. in werking zijn getreden.Nederland is van mening dat de Turkse autoriteiten onvoldoende aandacht
besteden aan vrouwenrechten. Het gebrek aan gendergelijkheid baart het kabinet
zorgen: 60% van de vrouwen tussen 15–30 jaar gaat niet naar school
of werk en de participatie van vrouwen in het arbeidsproces is het laagste
van alle OESO-landen. Geweld tegen vrouwen, gedwongen huwelijken en eerwraak
blijven serieuze problemen. De Commissie merkt terecht op dat de bestaande
instrumenten om aan deze praktijken een halt toe te roepen niet volstaan.
Een extra inspanning is nodig om de kloof tussen mannen en vrouwen te dichten.
De oprichting van een Gender Equality Body en een parlementair comité
op dit gebied kan hiertoe bijdragen. Het Nederlandse ministerie van SZW heeft
een twinning project ter zake uitgevoerd.Dat nog steeds gevallen van martelingen worden gerapporteerd, baart Nederland
grote zorgen. De Commissie constateert dat het aantal klachten bij mensenrechtenorganisaties
over gevallen van marteling, vooral buiten detentie-instellingen, is gestegen.
Het pleidooi van de Commissie voor de strikte implementatie van een zero-tolerance
beleid ten aanzien van martelingen wordt door het kabinet onderschreven. De
straffeloosheid van daders van martelingen is het kabinet een doorn in het
oog. Terecht dringt de Commissie aan op de spoedige ratificatie
van het optioneel protocol bij het VN-martelingenverdrag.De oplossing van het Koerdische probleem vergt een bredere aanpak. Daarin
past de erkenning van de (culturele) rechten van de Koerdische minderheid
en de sociaal-economische ontwikkeling van het Zuid-Oosten. In de visie van
het kabinet oordeelt de Commissie te positief over het voorgenomen besluit
van het kabinet de ontwikkeling van het Zuid-Oosten verder ter hand te nemen.
Eerst zal moeten blijken of het besluit ook daadwerkelijk wordt geïmplementeerd.Het kabinet houdt de vinger aan de pols ten aanzien van illegale migratie
en asielkwesties. Mede in dit licht is het kabinet teleurgesteld dat Turkije
de onderhandelingen over terug- en overname overeenkomsten met de EU sinds
december 2006 heeft opgeschort. Nederland steunt de Commissie in haar streven
de onderhandelingen voort te zetten.Mede naar aanleiding van de sluitingszaak die de hoogste aanklager in
het voorjaar van 2008 aanspande tegen de AKP onderschrijft het kabinet het
pleidooi van de Commissie de wetgeving met betrekking tot de politieke partijen
in lijn te brengen met de jurisprudentie van het Europees Hof voor de Rechten
van de Mens.Ten aanzien van de interactie van de Turkse regering met andere politieke
actoren kan het volgende worden opgemerkt. Terecht uit de Commissie zorgen
over de onafhankelijkheid en onpartijdigheid van de rechterlijke macht. In
dit verband spreekt het kabinet de hoop uit dat de Turkse autoriteiten uitvoering
geven aan hun voornemen aan het eind van het jaar een alomvattend plan voor
de hervorming van de justitiële sector aan te nemen. Aandacht dient eveneens
uit te gaan naar de nog steeds moeizame civiel-militaire relaties. De legerleiding
doet nog steeds politieke uitlatingen op terreinen waarvoor het leger geen
primaire verantwoordelijkheid draagt, zoals ten aanzien van Cyprus, de sociaal-economische
situatie in het Zuid-Oosten en de sluiting van politieke partijen. Het kabinet
is van mening dat de Turkse regering een serieuze dialoog moet aangaan met
het maatschappelijk middenveld over het democratisch proces en de mensenrechten
en daarbij ook de meest kritische organisaties moet betrekken. In dat verband
acht het kabinet het positief dat niet alleen de oppositiepartijen maar ook
het maatschappelijk middenveld zich heeft kunnen uitspreken over het Nationaal
Programma voor de Adoptie van het Acquis, de werkkalender van de Turkse autoriteiten
voor het EU hervormingsproces.Voor de visie van de Nederland ten aanzien van het milieu kan worden verwezen
naar het gestelde bij de appreciatie van de voortgangsrapportage over Kroatië.Het kabinet steunt het oordeel van de Commissie dat Turkije kan worden
aangemerkt als een functionerende markteconomie op grond van de economische
Kopenhagencriteria. Het land moet de concurrentie binnen de EU op de middellange
termijn aankunnen, als het verder werkt aan de benodigde hervormingen. Turkije
heeft een krachtig stabilisatieprogramma geïmplementeerd en moet zich
nu richten op versterking van het groeipotentieel door middel van overheidsinvesteringen
en sectorale hervormingen. De Turkse economie blijft relatief goed presteren
en lijkt de financiële crisis tot nu toe redelijk goed het hoofd te bieden.
De Commissie constateert evenwel terecht dat de aanzienlijke afhankelijkheid
van buitenlandse financieringsbronnen risico’s met zich meebrengt voor
de macro-economische stabiliteit. Het aflopen van het IMF-programma in mei
2008 onderstreept het belang van een strak fiscaal beleid en terugdringing
van de overheidsuitgaven. Op het terrein van budgettair en monetair beleid,
arbeidsmarktbeleid, privatisering en staatssteun zijn meer hervormingen nodig.Ondanks een zekere stabilisering van de handel tussen de EU en Turkije,
blijft de EU voor Turkije de grootste handels- en investeringspartner. Van
verdere marktopenheid en EU-integratie zou een stimulerende invloed kunnen
uitgaan. De toename van het tekort op de lopende rekening zou kunnen duiden
op een negatieve concurrentieontwikkeling.Mede in het licht van bovenstaande appreciatie, hecht Nederland sterk
aan de besluitvormingsprocedure in de uitbreidingsstrategie volgens welke
onderhandelingshoofdstukken louter met unanimiteit kunnen worden geopend.
Het gebrek aan voortgang bij de implementatie van het Ankara protocol betekent
dat de acht «bevroren» onderhandelingshoofdstukken niet geopend
kunnen worden.MacedoniëHet kabinet deelt de evenwichtige appreciatie en het gros van de bevindingen
van de Commissie. Ofschoon zeker de nodige positieve resultaten zijn geboekt
in de uitvoering van de door de Commissie gestelde voorwaarden en prioriteiten,
concludeert de Commissie in de visie van het kabinet met recht dat Macedonië
nog niet toe is aan een volgende stap in het toetredingsproces.De Commissie benadrukt in haar rapportage de nog steeds duidelijk haperende
dialoog tussen regering en parlement. Ontegenzeggelijk is met het aantreden
van de nieuwe regering een betere basis voor constructieve besluitvorming
ontstaan. Niettemin tonen de ontwikkelingen rondom de boycot van het wetgevende
proces door twee oppositiepartijen dat nog de nodige stappen moeten worden
gemaakt alvorens van een functionerende parlementaire democratie kan worden
gesproken. Ook het in de afgelopen periode oneigenlijk toegepaste gebruik
van de noodprocedure voor wetgeving door de Macedonische regering heeft de
kwaliteit van wetten en democratiseringsproces ondermijnd. Aan deze praktijk
is overigens inmiddels een einde gekomen door de aanvaarding van een nieuw
reglement van orde voor het parlement. De gespannen samenwerking tussen de
president en de premier heeft een negatief effect op de noodzakelijke eenheid
in beleid, hetgeen zich met name wreekt in het dispuut met Griekenland over
de naamkwestie. Het kabinet deelt de zorgen van de Commissie met betrekking
tot de beperkte invloed van het maatschappelijk middenveld op het politieke
proces.Het kabinet deelt het oordeel van de Commissie dat verdere hervorming
en versterking van het overheidsapparaat noodzakelijk is. De voortschrijdende
politisering en de gebrekkige transparantie bij rekrutering en benoemingen
binnen de ambtenarij ondermijnen het functioneren van de overheid. De zwakke
capaciteit van de overheid werkt ook door op de implementatie van het acquis
communautaire, zowel op centraal als gemeentelijk niveau.De uitvoering van het Ohrid Framework (OFA) verloopt relatief goed. Wel
is het kabinet met de Commissie van mening dat meer inspanningen nodig zijn
met betrekking tot de integratie van etnische minderheden. Deze verloopt met
name in de onderwijssector slecht en is de oorzaak van inter-etnische spanningen.
Het kabinet deelt de zorgen van de Commissie met betrekking tot de slechte
levensomstandigheden van Roma. Deze worden zichtbaar achtergesteld en leven
in grote armoede.Positief is de voortgang met betrekking tot de justitiële hervormingen
waarbij de onafhankelijkheid van de magistratuur geleidelijk verbetert, hoewel politiek gemotiveerde benoemingen nog steeds voorkomen. Personeels-
en financieringstekorten ondermijnen echter de efficiency van de justitiële
sector. Het kabinet is van mening dat de Commissie meer zou mogen benadrukken
dat het nog vaak schort aan uitvoering van (nieuwe) wetgeving.Het kabinet is het eens met de aandacht die de Commissie besteedt aan
de bestrijding van corruptie en constateert dat enige voortgang wordt geboekt,
hetgeen onder meer blijkt uit enkele prominente zaken die onder de rechter
liggen. De uitvoering van aanbevelingen van de State Audit
Office en de State Anti-Corruption Commission blijft echter dikwijls achterwege. Macedonië blijft een doorgangsland
voor mensenhandel. Bestrijding van de georganiseerde misdaad dient serieus
ter hand te worden genomen.Het Nederlandse ministerie van BZK onderzoekt de mogelijkheden voor het
aangaan van structurele niet-operationele samenwerking met Macedonië.Het kabinet constateert dat de economie zich goed blijft ontwikkelen.
De macro-economische stabiliteit werd verbeterd door effectiever belastinginning,
verlaging van de arbeidsbelasting en toegenomen investeringen in het onderwijs
en de infrastructuur. Tegelijkertijd wordt een toename van zowel de inflatie
als ook het handelstekort waargenomen en lijkt de Macedonische regering voor
2009 aan te sturen op een begrotingstekort van 3%, in weerwil van de
adviezen van het IMF. Deze ontwikkelingen, gecombineerd met de huidige mondiale
financiële crisis, kunnen afbreuk doen aan de recent gerealiseerde macro-economische
verbeteringen.Op termijn moet de Macedonische economie in staat worden geacht concurrentie
uit de EU aan te kunnen. Maar dat vereist wel dat Macedonië vast blijft
houden aan een stevig hervormingsprogramma. De werkloosheid is nog steeds
erg hoog. Er is sprake van een grote informele economie. Corruptie en georganiseerde
misdaad hinderen een gezonde economische ontwikkeling. Met betrekking tot
de overname van het acquis communautaire zijn op veel economische terreinen
duurzame resultaten geboekt. Voortgang blijft evenwel achter op het terrein
van vrij verkeer van werknemers en diensten, de overname van intellectuele
eigendomsrechten en op het terrein van voedselzekerheid en het veterinaire
en fytosanitair beleid.AlbaniëHet kabinet onderschrijft de voorzichtig positieve toon van het voortgangsrapport.
De verbeterde samenwerking tussen politieke actoren heeft inmiddels tot tastbare
resultaten in de uitvoering van de hervormingen geleid. Positief is ook het
gevoerde buitenlands beleid dat op handhaving van de stabiliteit in de regio
is gericht. Niettemin resteert, zoals de Commissie terecht aangeeft, een groot
aantal serieuze uitdagingen.Net als de Commissie is het kabinet van oordeel dat het politieke klimaat
weliswaar verbeterd is, maar dat het functioneren van de parlementaire democratie
voortdurende aandacht behoeft. Naar de mening van het kabinet zou in dat verband
in het rapport een verwijzing naar het nog altijd heersende nepotisme en de
autocratische stijl van regeren van minister-president Berisha op zijn plaats
zijn. Ook de bij tijd en wijle dreigende vermenging van uitvoerende, wetgevende
en rechtsprekende macht had prominenter benoemd kunnen worden. Terecht wijst
de Commissie erop dat de aanpassing van de kieswet, mede met het oog op de
parlementaire verkiezingen in 2009, prioritaire aandacht verdient. Een ordelijk, transparant en democratisch verloop van die verkiezingen
is voor Albanië van cruciaal belang.Nederland onderschrijft de zorgen van de Commissie over de zwak functionerende
Albanese overheid. Positief is dat institutionele aanpassingen zijn doorgevoerd
ter bevordering van de EU-coördinatie, de uitvoering van verplichtingen
die voortvloeien uit de Stabilisatie- en Associatieovereenkomst en de implementatie
van het acquis communautaire. Deze dienen verder versterkt te worden. De ambtenarij
is verregaand gepolitiseerd; er is sprake van frequente stafwisselingen en
een gebrek aan transparantie in de uitvoering van wet- en regelgeving. Verantwoordingsstructuren
zijn zwak ontwikkeld waardoor misbruik en willekeur worden bevorderd.Net als de Commissie is het kabinet van mening dat slechts beperkte voortgang
is geboekt ten aanzien van de benodigde justitiële hervormingen. De rechterlijke
macht functioneert weinig efficiënt. De rechtsgang verloopt traag en
is weinig transparant. Dit is mede het gevolg van het ontbreken van een omvattende
strategie voor de hervormingen, een onvolledig wettelijk kader en personele
en financiële tekorten.Nederland onderschrijft de hoge prioriteit die de Commissie geeft aan
corruptiebestrijding. De resultaten die op dit terrein zijn geboekt beperken
zich voornamelijk tot de kleinschalige «administratieve» corruptie.
De Commissie benadrukt terecht dat het voor de geloofwaardigheid van de Albanese
regering cruciaal is dat het lopend onderzoek naar vermeende corruptie en
illegaliteit rond de Gerdec-ramp doortastend wordt aangepakt. De Commissie
had echter in de Nederlandse visie ook moeten verwijzen naar het grote aantal
andere prominente zaken waarbij betrokkenheid van (zeer) hooggeplaatsten aan
de orde zou kunnen zijn.Het kabinet kan zich vinden in het oordeel van de Commissie dat de Albanese
economie zich verder heeft ontwikkeld richting een functionerende markteconomie.
De economische groei in Albanië zet door, de overheid wist de inflatie
te bedwingen en belangrijke stappen zijn gezet ter verbetering van het ondernemersklimaat.
Desalniettemin kampt Albanië nog steeds met grote problemen. De gebrekkige
infrastructuur, haperende elektriciteitsvoorziening, een tekort aan gekwalificeerd
personeel en corruptie blijven de concurrentiekracht van de economie ondermijnen.
Het bestaan van een grote informele economie wijst verder op een inadequaat
functionerend handhavingsapparaat en is een bedreiging voor de verdere ontwikkeling
van de formele economie. Eigendomsrechten zijn nog niet volledig gegarandeerd
hetgeen de instroom van noodzakelijke buitenlandse investeringen niet ten
goede komt. En nog steeds hinderen corruptie en de georganiseerde misdaad
een gezonde economische ontwikkeling in Albanië. Verdere structurele
hervormingen en investeringen op genoemde terreinen zijn cruciaal om op termijn
met succes toe te kunnen treden tot de EU.Bosnië-HerzegovinaHoewel de Commissie enige voortgang in Bosnië-Herzegovina constateert,
legt zij in haar rapportage nadruk op de politieke onwil om serieus werk te
maken van de benodigde hervormingen.De Commissie uit terecht bezorgdheid over de niet aflatende retoriek van
de politiek leiders en de resulterende stagnatie in het hervormingsproces.
In haar rapportage wijst de Commissie met name de Republika Srpska aan als
schuldige partij. De Commissie stelt een gebrekkige voortgang vast ten aanzien
van de grondwetsherziening, hetgeen ten koste gaat van de opbouw
van functionele en duurzame institutionele structuren –één
van de prioriteiten van het Europese Partnerschapsdocument.Met betrekking tot de kwaliteit van het bestuur worden de inmiddels bekende
gebreken vastgesteld. Het legislatieve proces is traag, wordt vaak onderbroken
en levert zeer weinig wetgeving op. In het parlement en door het presidentschap
wordt grotendeels langs etnische lijnen gewerkt en gestemd. De gehanteerde
etnische verdeelsleutel vertraagt benoemingen en heeft niet zelden tot gevolg
dat belangrijke functies worden bezet door minder gekwalificeerde personen.
De Commissie belicht onvoldoende de nadelen van de rotatieafspraken met betrekking
tot het voorzitterschap van parlement en presidentschap.De samenwerking van Bosnië-Herzegovina met het Joegoslavië Tribunaal
wordt beschouwd als bevredigend. Wel zou de Republika Srpska in gebreke blijven
om de ontsnapte Radovan Stankovic te arresteren. Het State Court heeft de
zaken die het Tribunaal heeft overgedragen naar tevredenheid in behandeling
genomen en houdt zich tevens bezig met een aantal verwante zaken.De Commissie benoemt in haar rapportage de aanhoudende corruptie, maar
had hier in de visie van het kabinet nog meer aandacht aan kunnen schenken.
Dat Bosnië-Herzegovina op dit terrein hekkensluiter van de regio dreigt
te worden, baart het kabinet zorgen. De Commissie noteert onvoldoende inspanning
van de Bosnische autoriteiten om de rechten van teruggekeerde vluchtelingen
te waarborgen. In algemene termen is beperkte voortgang geboekt ten aanzien
van economische en sociale rechten, maar schort het nog aan de uitvoering
van wettelijke bepalingen ter zake.Het kabinet deelt de mening van de Commissie dat de voortgang van Bosnië-Herzegovina
richting een functionerende markteconomie matig is. De Commissie constateert
dat de economie van Bosnië-Herzegovina blijft groeien. De coördinatie
van het economisch beleid is verbeterd. De macro-economische stabiliteit van
Bosnië-Herzegovina is daarentegen afgenomen ten gevolge van toegenomen
buitenlandse schulden en inflatie, evenals de expansiegerichte fiscale politiek.
De grote publieke sector drukt nog steeds zwaar op de economie en het privatiseringsproces
is nog steeds traag. Werkloosheid blijft daarnaast hoog. De regelgeving voor
het zakendoen is enigszins versoepeld, maar de Commissie constateert dat verbeteringen
nodig zijn om tot een aantrekkelijke «business environment» te
komen. Op verschillende aan de interne markt gerelateerde terreinen, zoals
staatssteun, aanbesteding en intellectueel eigendom, is ook in de visie van
het kabinet onvoldoende vooruitgang geboekt.MontenegroHet beeld dat de Commissie schetst ten aanzien van de voortgang in Montenegro
is voorzichtig positief. Het kabinet deelt de observatie van de Commissie
dat Montenegro het afgelopen jaar niet alleen een grondwet, maar ook belangrijke
wetgeving op het gebied van onder meer energie en ruimtelijke planning heeft
aangenomen. Tegelijkertijd signaleert de Commissie in haar voortgangsrapportage
een gebrek aan politiek draagvlak binnen en buiten het parlement, dat de duurzame
implementatie van deze wetgeving kan belemmeren.De zorgen van de Commissie over het rechtssysteem van Montenegro, dat
kampt met een gebrek aan onafhankelijkheid en capaciteitsproblemen, worden
door het kabinet onderschreven. Het parlement en de president zijn betrokken
bij de benoeming van openbaar aanklagers en de rechters van het constitutionele
hof. Aanklagers beschikken over te weinig personeel, onvoldoende
technische apparatuur en ontberen actuele kennis over moderne onderzoekstechnieken
op het gebied van bijvoorbeeld fraude.Ten onrechte maakt de Commissie in haar rapportage nauwelijks melding
van de problematiek die wordt veroorzaakt door de regels die gelden voor dubbele
nationaliteit (Montenegrijns en Servisch), die gevolgen heeft voor de kiesregisters.
Dit is niet alleen van belang voor het functioneren van de interne democratie,
maar heeft ook een negatieve weerslag op de betrekkingen met Servië.De Commissie constateert dat corruptie een groot probleem blijft in Montenegro.
Weliswaar hebben de Montenegrijnse autoriteiten een begin gemaakt met de versterking
van het juridische kader voor corruptiebestrijding, zijn de salarissen van
ambtenaren verhoogd en werden anti-corruptie instellingen beter uitgerust,
maar van adequate controle op het staatsbudget, financiering van politieke
partijen, privatiseringen en openbare aanbestedingen is nog geen sprake. Het
kabinet onderschrijft de conclusie van de Commissie dat de Montenegrijnse
autoriteiten gedane beloftes ten aanzien van corruptiebestrijding met voorrang
moeten waarmaken.De Montenegrijnse economie is sterk gegroeid, maar vertoont nogal wat
onevenwichtigheden. Van verdere diversificatie van de economie was de afgelopen
periode geen sprake. De lopende rekening vertoont een groot tekort. De financiering
daarvan is onder druk komen te staan door de recente kredietcrisis. Ondanks
het grote aantal inactieven nemen de lonen toe, omdat vraag en aanbod op de
arbeidsmarkt niet op elkaar aansluiten. Eveneens bleef een adequate verbetering
van de regelgeving achterwege. Het kabinet is bezorgd over de corruptie en
criminele activiteiten, die een gezonde ontwikkeling van de formele economie
verhinderen en een obstakel vormen voor een efficiënte en transparante
vergunningverlening en eigendomsregistratie. Met betrekking tot de overname
van het acquis communautaire is de voortgang op veel economische terreinen
slechts marginaal.ServiëUit de rapportage van de Commissie blijkt dat Servië het afgelopen
jaar weinig voortgang heeft geboekt in het aannemen en implementeren van nieuwe
wetgeving. De samenwerking tussen regering en parlement verliep de afgelopen
periode uiterst moeizaam. Dit kan onder meer worden verklaard door de binnenlandspolitieke
spanningen als gevolg van de onafhankelijkheidsverklaring van Kosovo en de
daarmee samenhangende presidents-verkiezingen in februari respectievelijk
mei 2008 alsmede de uitlevering van de van oorlogsmisdaden verdachte Radovan
Karadzic, die op politieke weerstand stuitte.Het kabinet onderschrijft de kritische observatie van de Commissie dat
in Servië de scheiding der machten onvoldoende gewaarborgd is. Politieke
partijen hoeven parlementariërs niet volgens de verkiezingslijsten aan
te stellen en kunnen hen op ieder moment uit hun functie ontheffen. Daarnaast
heeft het parlement een rol bij de aanstelling van rechters. De Commissie
signaleert dat de Servische autoriteiten onvoldoende middelen beschikbaar
stellen voor het adequaat functioneren van onafhankelijke overheidsorganen
als de ombudsman, de nationale rekenkamer, de commissaris voor vrije toegang
tot openbare informatie en de publieke aanbestedingscommissie. De Commissie
geeft aan dat zij van de betrokken instanties klachten heeft ontvangen over
de werkomstandigheden die hun onafhankelijkheid ondermijnen. Hun aanbevelingen
zouden bovendien onvoldoende worden opgevolgd. Het kabinet meent dat Commissie
Servië hier namens de lidstaten directer op mag aanspreken. De Commissie beschrijft op evenwichtige wijze het gebrek aan voortgang
op de voor Nederland prioritaire gebieden. Zij vraagt aandacht voor de problemen
rond de rechterlijke macht (wegwerken van achterstanden, bevorderen van de
onafhankelijkheid en het uitbreiden van de mogelijkheden voor hoger beroep)
en voor de noodzaak witwaspraktijken tegen te gaan. Daarnaast wordt Servië
opgeroepen de bewegingsvrijheid van het maatschappelijk middenveld te vergroten
en het minderhedenbeleid te versterken, met name ten aanzien van LGBT, religieuze
minderheden en Roma. Ook benoemt de Commissie met een verwijzing naar de intimidatie
van kritische journalisten het belang van bescherming van de vrijheid van
meningsuiting.De Commissie schetst een gemengd beeld van het functioneren van de Servische
politie. Servië heeft in september 2008 een overeenkomst voor strategische
samenwerking met Europol getekend en onlangs een nieuwe politieschool geopend.
Daarnaast ratificeerde Servië de Conventie voor Zuid-Europese Politiesamenwerking.
Tegelijkertijd constateert de Commissie dat geloofwaardige strategieën
voor de strijd tegen georganiseerde misdaad, terrorisme, drugsmisbruik en
buurtpolitie ontbreken. Voor de goede orde merkt het kabinet op dat de gevraagde
strategieën te zijner tijd ook met bevredigende resultaten geïmplementeerd
zullen moeten worden. Het Nederlandse ministerie van BZK beziet thans de mogelijkheden
voor intensivering van de structurele niet-operationele politiesamenwerking
met Servië.Het kabinet is het eens met de Commissie dat in Servië nauwelijks
voortgang is richting een functionerende markteconomie. Het voortgangsrapport
meldt stijgende groeicijfers en intensievere handel met de EU. De Commissie
waarschuwt dat Servië met het oog op de financiële crisis en grote
overheidsuitgaven moet werken aan hogere belastinginkomsten. Ook een minder
expansief monetair beleid is gewenst. Het kabinet kan zich vinden in deze
aanbevelingen en in de bevinding van de Commissie dat de regeldruk nog steeds
te hoog is en de arbeidsmarkt te rigide. In de strijd tegen corruptie is te
weinig voortgang geboekt. Het kabinet onderschrijft de opvatting van de Commissie
dat privatisering van staatsbedrijven dient te worden voortgezet. Structurele
hervormingen blijven hard nodig. De overheidsbureaucratie moet worden teruggedrongen,
mede om de ontwikkeling van de private sector meer kansen te geven.KosovoHet kabinet kan zich in grote lijnen vinden in de appreciatie van de Commissie.
De uitdagingen voor Kosovo, dat in februari 2008 de onafhankelijkheid uitriep,
zijn talrijk.Positief is dat de veiligheidssituatie in Kosovo relatief goed is. Sinds
het land zich begin dit jaar onafhankelijk verklaarde, is er weinig inter-etnisch
geweld geweest en zijn er geen vluchtelingenstromen op gang gekomen. Het kabinet
verwelkomt de beheerste en soms zelfs verzoenende houding van de Kosovaarse
regering ten opzichte van de Servische gebieden. Dit blijft onderbelicht in
de rapportage van de Commissie. De Commissie verwijt de autoriteiten in Pristina
dat de doelstellingen ten aanzien van de vertegenwoordiging van de Servische
minderheid niet zijn gehaald en dat de rechtshandhaving in de Servische gebieden
te wensen overlaat. In het oordeel van het kabinet had de Commissie in dit
verband meer aandacht mogen vragen voor de rol van de andere betrokken partijen.
De medewerking van de Kosovo-Servische autoriteiten is immers beperkt en het
massale vertrek van leden van de Kosovo-Servische politiedienst heeft de situatie
evenmin verbeterd. De rapportage bevat een positief oordeel over het juridische kader (grondwet,
lagere regelgeving) dat in lijn is met Europese en internationale standaarden.
Het komt nu aan op implementatie en de capaciteit die daarvoor nodig is –
politieke beïnvloeding en nepotisme moeten worden uitgebannen. Het kabinet
acht vooral de rechten van minderheden van belang. Corruptie en georganiseerde
misdaad blijven, ondanks de door de Commissie geconstateerde vooruitgang,
een punt van grote zorg. De Kosovaarse regering ontbeert op dit punt een geloofwaardige
strategie.De Commissie constateert dat de Kosovaarse economie sneller groeit dan
in vorige jaren. Buitenlandse investeringen nemen toe en de economie wordt
steeds meer gedreven door de private sector. Tegelijkertijd drukken ongeplande
budgettekorten, stijgende inflatie, hoge werkloosheid en oplopende tekorten
in de handel met het buitenland de macro-economische prestaties. De economische
ontwikkeling wordt belemmerd door de stagnerende privatisering, haperende
energievoorziening, onvoldoende rechtszekerheid, gebrekkige infrastructuur,
en ontoereikende scholing en capaciteit. Het kabinet acht verdere voortgang
in de harmonisatie met Europees beleid met name ten aanzien van douane, landbouw
en vrij verkeer van goederen van groot belang en betreurt het dat de implementatie
en handhaving vooralsnog beperkt blijft.XNoot1Vrij verkeer van goederen; transport; douane unie; landbouw; visserij;
externe betrekkingen; vrij verkeer van vestiging en diensten; financiële
diensten. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-23987-93.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl