Wet afschaffing malus en bevordering reïntegratie; Nota n.a.v. het verslag
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-12 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 24221, nr. 5

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum indiening

29-06-1995

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1994-1995

24221 nr. 5

21-06-1995

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaam1. Inleiding2.1 Algemeen2.2 Uitspraken van de Centrale Raad van Beroep2.3 Bonus2.4 Samenvatting2.5 Overgangsrecht3. Afschaffing bonus-malussysteem en de reïntegratie
van personen met een arbeidshandicap4.1 Algemeen4.2 De bemiddelingspopulatie5. Concrete reïntegratie-instrumenten5.1.1 Loonkostensubsidie5.1.2 Toepassing Regeling Vergoeding persoonlijke ondersteuning
gehandicapte werknemers5.1.3 Startersregeling voor zelfstandigen5.1.4 Scholing met behoud van uitkeringInkomensvoorziening tijdens opleiding of scholingFinanciering opleidings- en scholingskosten5.2.1 Loonsuppletie5.2.2 Inkomenssuppletie voor zelfstandigen5.2.3 Garantieregeling voor oudere arbeidsongeschikten)5.2.4 Herziening of toekenning van de arbeidsongeschiktheidsuitkering
bij toename van de arbeidsongeschiktheid die voortkomt uit dezelfde oorzaak
als op grond waarvan de uitkering eerder is toegekend of herzien5.2.5 Proefplaatsing5.2.6 Budgettering reïntegratiemaatregelen5.2.7 Overig6. Volume- en financiële effectenCPB-verwachtingen6.2 Afschaffing bonus- malussysteem Opbrengst bonus-malussysteem en de relatie met de AAW-premieTabel 1. Gerealiseerde en verwachte inkomsten en uitgaven
BMS (mln. gld en op transactiebasis) Kosten intrekking bonus-malusregelingEffecten bonus-malusregeling6.3 Intensivering flankerende maatregelen gericht op (re)integratie
 Reïntegratiemaatregelen LoonkostensubsidieregelingLoonsuppletieregelingVerruiming van scholingsmogelijkhedenToepassing regeling vergoeding persoonlijke ondersteuning
gehandicapte werknemersProefplaatsing met behoud van uitkeringAantal reïntegratiesOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 24221Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 117 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
24 221Wijziging van een aantal sociale verzekeringswetten (Wet afschaffing
malus en bevordering reïntegratie)nr. 5NOTA NAAR AANLEIDING VAN HET VERSLAGOntvangen 21 juni 1995 1. InleidingMet grote waardering hebben wij kennisgenomen van het gedetailleerde verslag
van de leden van de fracties van de Tweede Kamer. Wij zijn de fracties zeer
erkentelijk voor hun bijdrage aan de voorspoedige behandeling van dit wetsvoorstel.Naar aanleiding van de vraag van de leden van de PvdA-fractie wanneer
de voorstellen tot toepassing van Amber in de overheidssector naar de Tweede
Kamer worden gezonden, kunnen wij meedelen, dat in de bij deze nota naar aanleiding
van het verslag gevoegde nota van wijzigingen, onder III, de doorvertaling
van de in het wetsvoorstel Amber opgenomen regelingen naar de overheidssector
haar beslag heeft gekregen. Voor een toelichting daarop verwijzen wij naar
de bij die nota van wijziging behorende toelichting.De leden van de fracties van het CDA, het GPV en de RPF hebben gevraagd
naar de reden van late indiening van het wetsontwerp, terwijl al in een interview
van 6 april jl. door de Staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid
was aangekondigd dat tot afschaffing van de malusregeling zal worden overgegaan.
In antwoord op deze vragen willen wij opmerken dat het betreffende voorstel
reeds op 3 mei jl., derhalve twee en halve week na het betreffende interview,
ter advisering aan de Raad van State is gezonden. Mede gezien het feit dat
het wetsontwerp naast de afschaffing van de malusregeling ook een groot aantal
reïntegratie-maatregelen bevat, kan niet gesteld worden dat het wetgevingsproces
een te lange tijd in beslag heeft genomen.In antwoord op de vraag van de leden van de fractie van het GPV, waarom
invoering reeds per 1 juli a.s. moet plaatsvinden, kunnen wij het volgende
opmerken.Wij zijn van mening dat het om een belangrijk wetsontwerp gaat. Na de
uitspraken van de Centrale Raad van Beroep deed de vraag zich voor of het
systeem van de malus gehandhaafd zou moeten blijven tot aan het moment dat
het, overeenkomstig de in het regeerakkoord opgenomen voornemens, zou worden
afgeschaft. De uitkomst van deze afweging is dat de malus zo snel
mogelijk moet worden afgeschaft. Deze vervroegde afschaffing heeft echter
tot gevolg dat een financiële prikkel, gericht op het door de werkgever
in dienst houden van werknemers met een arbeidsongeschiktheidsuitkering, vervalt.
Ook wordt daardoor de verdeling van financiële prikkels tussen werkgevers
en werknemers, zoals die was opgenomen in de Wet Terugdringing Arbeidsongeschiktheidsvolume,
gewijzigd. Deze verbreking van het evenwicht is voor ons slechts dan acceptabel
als tegenover het vervallen van de malus voldoende positieve maatregelen staan
gericht op reïntegratie op de arbeidsmarkt van personen met een arbeidshandicap.
In het nu voorliggende wetsvoorstel is het beoogde evenwicht aanwezig. Bij
de voorbereiding en de indiening bij de Tweede Kamer is grote spoed betracht.
De reden dat wij, voorzover mogelijk, streven naar inwerkingtreding van de
in dit wetsvoorstel opgenomen maatregelen op 1 juli 1995 is dat wij groot
belang hechten aan de voorgestelde maatregelen inclusief de afschaffing van
de malus. Wij zijn verheugd dat de Kamer op voortvarende wijze meewerkt aan
een snelle invoering.De leden van de fractie van het GPV waarschuwen voor overhaaste wetgeving.
Naar onze opvatting is er weliswaar sprake van een snelle procedure, maar
niet van overhaaste wetgeving.De leden van de SP-fractie constateren dat onderdelen van het wetsvoorstel
nog nader uitgewerkt dienen te worden in maar liefst 8 algemene maatregelen
van bestuur en 2 ministeriële regelingen. Naar aanleiding daarvan merken
wij op, dat niet de haast waarmee dit wetsvoorstel moet worden besproken,
debet is aan het verschuiven van een aantal zaken naar een latere fase, doch
het feit, dat regeling van deze zaken, gelet op het niet te vermijden gedetailleerde
karakter daarvan, zich minder leent voor verankering in de wet. Het heeft
zeker niet in onze bedoeling gelegen om over deze onderwerpen een discussie
met de Kamer te ontlopen. In de memorie van toelichting is namelijk bij een
aantal maatregelen aangegeven wat de inhoud van de regeling op hoofdlijnen
zal zijn. Verwezen moge worden naar de punten 5.2.1. en 5.2.2. van de toelichting,
waarin respectievelijk de loonsuppletie en de inkomenssuppletie voor zelfstandigen
aan de orde komen. Hetzelfde geldt voor de op artikel 16, derde lid, van de
WAGW te baseren ministeriële regeling.De mogelijkheden tot het treffen van algemene maatregelen van bestuur,
zoals deze voorkomen in het voorgestelde artikel 62 WAO inzake de loonkostensubsidie
zijn, op enkele aanpassingen na, ontleend aan de huidige tekst van artikel
59n van de AAW.De leden van de SGP-fractie vragen waarom het voornemen om oudere arbeidsongeschikten
in aanmerking te laten komen voor een verlengde WW-uitkering niet in dit wetsvoorstel
is opgenomen of zelfs maar wordt genoemd.Het voorliggende wetsontwerp voorziet in de afschaffing van de bonus-malussysteem
en in daarvoor in de plaats komende nieuwe reïntegratie-instrumenten
voor personen met een arbeidshandicap. De voorstellen in dit wetsontwerp hebben
dan ook niet in directe zin te maken met de in de Wet terugdringing beroep
op de arbeidsongeschiktheidsregelingen (TBA) neergelegde aanscherping van
het arbeidsongeschiktheidscriterium, noch met de opvang van de inkomensgevolgen
die voor betrokkenen op kunnen treden na herbeoordeling aan de hand van dat
nieuwe criterium. Zij kunnen dan ook los van de maatregelen die het kabinet
in dit laatste kader voorstaat in werking treden. Overigens was het ook niet
mogelijk laatstbedoelde maatregelen reeds in het voorliggende wetsontwerp
op te nemen, aangezien ten tijde van het opstellen van het wetsvoorstel nog
niet beschikt kon worden over een aantal rapporten over de gevolgen
van de toetsing aan het nieuwe arbeidsongeschiktheidscriterium en van het
Schattingsbesluit. Het kabinet achtte het noodzakelijk over deze rapporten
te beschikken, alvorens een besluit te nemen over aanpassing van (de toepassing
van) het Schattingsbesluit en over het verzachten van de inkomensgevolgen
van de personen die op grond van een herbeoordeling aan de hand van het nieuwe
arbeidsongeschiktheidscriterium hun arbeidsongeschiktheidsuitkering geheel
of gedeeltelijk verliezen. Als bekend zijn deze rapporten inmiddels beschikbaar,
hetgeen heeft geleid tot de op 2 juni 1995 aan de Kamer gerichte brief over
de toepassing van het arbeidsongeschiktheidscriterium. 2.1 AlgemeenDe leden van de CDA-fractie informeren naar de inschatting van het kabinet
of de wetsvoorstellen inzake de privatisering van de Ziektewet en de introductie
van premiedifferentiatie en opting out in de WAO op een voldoende parlementair
draagvlak kunnen rekenen. Zij wijzen daarbij op het SER-advies en op de wens
van de fracties van D66 en de PvdA om de uitgangspunten van het SER-advies
nadrukkelijk te betrekken bij de behandeling van de kabinetsplannen.Zoals door deze leden terecht wordt opgemerkt, zijn de wetsvoorstellen
inzake de versterking van de marktwerking in de ZW en WAO voor advies voorgelegd
aan de Raad van State. In de wetsvoorstellen wordt uitvoerig ingegaan op het
SER-advies. Na bestudering van het advies van de Raad van State zal het kabinet
de wetsvoorstellen zo snel mogelijk bij de Kamer indienen. Uiteraard mag worden
verwacht dat het SER-advies bij de discussie over de voorstellen zal worden
betrokken. Het kabinet ziet die discussie met vertrouwen tegemoet, maar acht
het thans prematuur om op die discussie vooruit te lopen.Met de leden van de GPV-fractie zijn wij van mening dat de premiedifferentiatie
in de arbeidsongeschiktheidsregelingen het alternatief is voor de afschaffing
van de malus. In het regeerakkoord is deze koppeling ook gemaakt. De uitspraken
van de Centrale Raad van Beroep hebben echter tot gevolg gehad dat het kabinet
voor een hernieuwde afweging kwam te staan. Het eerder invoeren van de maatregelen
op het terrein van het flankerend beleid die aanvankelijk deel uitmaakte van
de voorstellen inzake de versterking van marktwerking maakte het echter mogelijk
de malus versneld af te schaffen en tegelijkertijd de kansen op de arbeidsmarkt
voor mensen met arbeidshandicap te vergroten.De leden van de RPF-fractie geven aan dat één van de argumenten
voor het afschaffen van het bonus-malussysteem is dat het als onredelijk wordt
ervaren dat de malus ook verschuldigd is als de oorzaak van de arbeidsongeschiktheid
geheel, dan wel nagenoeg geheel in de privésfeer ligt en vragen zich
af of dit niet pleit voor een bezinning op de vraag naar herinvoering van
het onderscheid tussen het «risque social» en het «risque
professionel», dit mede in het licht het streven van het kabinet de
verdeling van de verantwoordelijkheden fundamenteel aan de orde te stellen.In de passage uit de memorie van toelichting waar de leden van de RPF-fractie
op duiden wordt de kritiek op de malus verwoord. De verwoording van de hierboven
omschreven kritiek op de malus, zoals geuit door organisaties van werkgevers,
moet niet uitgelegd worden als het onderschrijven van de wenselijkheid van
het onderscheid tussen het «risque social» en het «risque
professionel». De leden van de RPF-fractie stellen in verband met de kabinetsvoornemens
inzake introductie van marktwerking en premiedifferentiatie in de WAO de vraag
of het reëel is te veronderstellen dat de individuele ondernemer zich
zal laten leiden door de eventuele dreiging van een hogere premie. Voorts
wijzen de leden van de RPF-fractie op de dreigende selectie op gezondheidsrisico's.
Zij stellen de vraag of het kabinet denkt dat het nu gepresenteerde pakket
reïntegratiemiddelen dit risico in voldoende mate kan ondervangen.Ook de leden van de SP-fractie hebben op dit punt vragen gesteld. Zij
vragen nader in te gaan op de problemen die bij invoering van premiedifferentiatie
in de WAO zullen rijzen voor werkzoekenden met een slechte gezondheid. Hoe
denkt de regering aan die problemen het hoofd te kunnen bieden, zo vragen
deze leden.Inderdaad is het kabinet van mening dat individuele werkgevers zich in
hun gedrag en bedrijfsbeleid in belangrijke mate zullen laten leiden door
het instrument van de premiedifferentiatie. Het kabinet acht hierbij het uitgangspunt
dat kosten daar moeten worden neergelegd waar ze het beste beheerst en beïnvloed
kunnen worden, zeer belangrijk. Een aanwijzing voor de effectiviteit van financiële
instrumenten wordt mede gevormd door de effecten bij het reeds ingezette beleid
inzake bestrijding van ziekteverzuim en arbeidsongeschiktheid, waar het betreft
de invoering van premiedifferentiatie en de invoering van de zogenoemde twee/zeswekenmaatregel
in de ZW.Overigens zal in de toelichting bij de wetsvoorstellen betreffende de
ZW, AAW/WAO nadrukkelijk worden ingegaan op de wijze waarop de voorgenomen
maatregelen van invloed kunnen zijn op het gedrag van bedrijven. Eveneens
zal daar uitvoerig aandacht besteed worden aan het te voeren flankerend beleid,
dat noodzakelijk is om risico's van gezondheidsselectie zoveel mogelijk te
mitigeren. Het kabinet onderkent dat meer verantwoordelijkheid voor de werkgever
voor ziekteverzuim en arbeidsongeschiktheid kan leiden tot een selectie op
gezondheidsrisico's bij het vervullen van vacatures.De leden van de fractie van de SP stellen de vraag aan de orde of het
niet meer voor de hand ligt om de debatten over het wetsvoorstel Amber uit
te stellen tot er meer duidelijkheid bestaat over de plannen rond privatisering
van de ZW en de premiedifferentiatie/marktwerking in de WAO.Zoals hiervoor vermeld hechten wij grote waarde aan de afschaffing van
de malus en het zo snel mogelijk van kracht worden van de in Amber opgenomen
reïntegratiemaatregelen. Dit met het oog op de verbetering van de positie
op de arbeidsmarkt van arbeidsgehandicapten. Er is derhalve geen reden om
het debat over het wetsvoorstel Amber uit te stellen. 2.2 Uitspraken van de Centrale Raad van BeroepBij het opstellen van de malusregeling, de leden van de RPF-fractie vroegen
hiernaar, zijn de strenge eisen die de Centrale Raad van Beroep aan de motivering
van de beschikking stelt, niet voorzien. De nieuwe eisen omtrent de inhoud
en motivering van beschikkingen vloeien voor een belangrijk deel voort uit
de codificatie van dit algemeen beginsel van behoorlijk bestuur in de Algemene
wet bestuursrecht.Het kabinet deelt de opvatting van de fractie van het RPF, dat de rechterlijke
macht de bonus-malus-regeling voor een belangrijk deel heeft ontkracht, niet.
De Centrale Raad van Beroep heeft de aan haar voorgelegde beslissingen namelijk
niet op de door de werkgevers aangevoerde principiële gronden vernietigd,
doch uitsluitend vanwege de ontoereikende motivering. Er is vooralsnog in
de jurisprudentie geen aanwijzing te vinden voor de door de fractie
van de RPF aangevoerde stelling, dat alleen malusbeslissingen mogen worden
uitgevoerd, indien duidelijk is dat de werkgever mede verantwoordelijk is
voor de arbeidsongeschiktheid van de werknemer. 2.3 BonusDe leden van de fractie van GroenLinks stellen de vraag nader te motiveren
waarom de bonus geen zelfstandige toegevoegde waarde heeft ten opzichte van
de loonkostensubsidie.De bonus heeft geen zelfstandig toegevoegde waarde omdat in alle gevallen
waarin een bonus kan worden verstrekt, het ook mogelijk is een loonkostensubsidie
toe te kennen. Daarnaast heeft de loonkostensubsidie het voordeel dat de betaling
zich uitstrekt over een langere periode en er dus een stimulans voor de werkgever
blijft bestaan om de werknemer in dienst te houden. 2.4 SamenvattingHet kabinet is van mening, dat het voorliggende wetsvoorstel op geen enkele
manier afhankelijk is van de voorstellen ter versterking van de marktwerking
op het terrein van de ZW en WAO. Derhalve zal een eventuele politieke meerderheid
voor (één van) de SER-adviezen geen consequenties hebben voor
wetsvoorstel AmberNaar het oordeel van het kabinet dient dit wetsvoorstel op zijn eigen
merites te worden beoordeeld en is het van belang dat de in dit voorstel opgenomen
reïntegratiemaatregelen, ter versterking van de arbeidsmarktpositie van
degenen met een arbeidshandicap zo spoedig mogelijk in werking treden. 2.5 OvergangsrechtIn het nader rapport is een overzicht gegeven van de kosten, die verband
houden met de uitvoering van de voorgestelde overgangsregeling. In dit overzicht
is rekening gehouden met alle kosten die door de Raad van State zijn genoemd.
Derhalve is de indruk die bij de CDA-fractie bestaat, dat het overzicht niet
volledig is, onjuist.Door de fracties van het CDA, SGP en VVD is gevraagd naar de mogelijkheid
de malusregeling met terugwerkende kracht af te schaffen. Het kabinet heeft
tegen een dergelijke regeling ernstige bezwaren. Zoals bekend had de bonus-malusregeling
meerdere doelstellingen. Enerzijds was deze regeling bedoeld als financiële
prikkel voor de werkgever om een bijdrage te leveren aan het verminderen van
het arbeidsongeschiktheidsvolume, anderzijds als kostendekkend financieringssysteem
voor het stimuleren van het in dienst nemen van arbeidsongeschikte werknemers
door de toekenning van de bonus. Door het afschaffen van de malus met terugwerkende
kracht zou de nauwe samenhang tussen deze instrumenten komen te vervallen.
Het met terugwerkende kracht afschaffen van de bonusregeling is immers uit
het oogpunt van de rechtszekerheid niet mogelijk.Bovendien zijn aan de afschaffing van de malusregeling belangrijke financiële
gevolgen verbonden. Hierbij gaat het niet alleen om de terugbetaling van de
reeds geïnde malussen, maar ook om kosten die door de uitvoering moeten
worden gemaakt bij de afhandeling van de verzoeken om terugbetaling. Bovendien
moet niet worden uitgesloten dat werkgevers, die naar achteraf blijkt ten
onrechte een malus hebben betaald, de hiermee verband houdende schade, zoals
rente over het betaalde bedrag aan de malus en eventuele procesrechtelijke
kosten die zij hebben gemaakt, zullen proberen te verhalen bij
de bedrijfsvereniging. Hetzelfde geldt voor de kosten die werkgevers hebben
gemaakt aan wie een malus is opgelegd, en die zij nog niet hebben betaald.
Derhalve bestaat een reële kans dat het bedrag dat bij het volledig afschaffen
van de malusregeling moet worden terugbetaald, beduidend hoger zal zijn dan
het totaal dat aan malussen door de bedrijfsverenigingen is geïnd. Deze
kosten dienen dan bijvoorbeeld door een tijdelijke opslag op de premie te
worden betaald door alle werkgevers, derhalve ook door degenen, die met veel
inspanning en ter voorkoming van de malus passende arbeid voor hun gedeeltelijk
arbeidsongeschikte werknemers hebben gerealiseerd. Ook om die redenen acht
het kabinet het afschaffen van de malusregeling met terugwerkende kracht niet
wenselijk.Hetzelfde geldt voor de mogelijkheid om aan de afschaffing van de malusregeling
een beperkte terugwerkende kracht te geven tot 15 februari 1995, zoals de
leden van de VVD-fractie hebben voorgesteld. Bovendien kunnen aan de uitspraken
van de Centrale Raad van Beroep op zich onvoldoende redenen voor de afschaffing
van de malusregeling per die datum worden ontleend. Immers in de betreffende
uitspraken is de Raad wel tot vernietiging van de betreffende beslissingen
overgegaan, doch deze vernietiging heeft plaatsgevonden vanwege een onvoldoende
motivering en niet vanwege principiële redenen, zoals onverbindendheid
van de malusregeling. Derhalve zou ook het aanknopen van de afschaffing van
de malusregeling aan de datum van de betreffende uitspraken een zekere willekeur
inhouden.Door de leden van de fractie van het GPV is gevraagd naar de mogelijkheid
vanaf 1 juli geen malussen meer op te leggen, maar de malusregeling eerst
per 1 januari 1996 af te schaffen. Ook dit voorstel acht het kabinet geen
begaanbare weg. Het verschuldigd zijn van de malus vloeit immers rechtstreeks
voort uit de wet en is geen bevoegdheid van het uitvoeringsorgaan. Derhalve
zou het voorstel om per 1 juli geen malussen meer op te leggen neerkomen op
het gedogen van een contra legem uitvoering. Het is vanzelfsprekend dat het
kabinet hiermee niet kan instemmen.In het nader rapport hebben wij aangegeven dat het beperken van het overgangsrecht
tot het mogelijk maken van de inning van de nog niet betaalde, maar onherroepelijk
geworden malussen tot rechtsongelijkheid zal leiden. In tegenstelling tot
de leden van de fractie van de RPF acht het kabinet een dergelijke beperking
dan ook niet mogelijk.Door de leden van de GPV- en SGP-fracties is gevraagd naar de middelen
welke het kabinet ter beschikking staan om de bedrijfsverenigingen te dwingen
met het opleggen van de malusbeslissingen door te gaan. Het kabinet wil voorop
stellen dat zij er van uitgaat, dat wanneer de bedrijfsverenigingen bij wet
een taak krijgen opgedragen, zij deze correct en loyaal zullen uitvoeren en
dat er derhalve op voorhand geen reden is over te gaan tot middelen om zulks
af te dwingen. Mocht echter blijken dat geen – correcte – uitvoering
plaatsvindt, dan is het allereerst aan het Ctsv, als toezichthoudend orgaan,
om hiertegen op te treden. In de Osv zijn hiervoor aan Ctsv verscheidene instrumenten
gegeven, zoals het onthouden van goedkeuring aan (uitvoerings-)besluiten van
de bedrijfsverenigingen of het geven van aanwijzingen.Door de leden van de D66- fractie is nog gevraagd welke bedrijfsverenigingen
achterstanden hebben bij de malusoplegging. In het algemeen kan worden gesteld
dat met name door de vernietigingen van de bij de rechtbanken en de Centrale
Raad van Beroep aanhangige beroepszaken bij alle bedrijfsverenigingen achterstanden
zijn ontstaan bij de malusopleggingen. Bovendien heeft de uitwerking door
het Tica van de eisen die de Centrale Raad van Beroep stelt aan
de malusbeslissing, en de implementatie daarvan in de uitvoeringsorganisatie
voor een verdere onvermijdelijke vertraging gezorgd.Gezien de eisen, waaraan de motivering van de malusbeschikking volgens
de opvatting van de Centrale Raad van Beroep moet voldoen, wordt verwacht
dat veel werkgevers door deze motivering overtuigd zullen raken van de juistheid
van de afgegeven beslissing. Om die reden is bij de nog op te leggen malussen,
de leden van de RPF-fractie vroegen hiernaar, uitgegaan van een beperkt aantal
beroepszaken. Bij deze schatting heeft ook een rol gespeeld dat in de uitspraken
van de Centrale Raad van Beroep de principiële door de werkgever aangevoerde
bezwaren tegen de malusregeling niet gegrond zijn verklaard.In antwoord op vragen van de D66-fractie over de medische onderbouwing
van de malusbeslissingen, willen wij het volgende opmerken. Zoals uit de uitspraken
van de Centrale Raad van Beroep blijkt, behoeft de bedrijfsvereniging bij
de malusbeschikking niet integraal de medische en arbeidskundige gegevens
van de werknemer te verstrekken, doch kan zij volstaan met een transcriptie
hiervan.Voorts dient, volgens de Raad, in beroep door de rechter slechts toetsing
van die medische en arbeidskundige gegevens plaats te vinden, indien de werkgever
tegen deze gegevens gemotiveerde bezwaren heeft ingebracht. Ook al is sprake
van een gemotiveerd bezwaar van de werkgever, dan betekent dit niet zonder
meer dat de betreffende gegevens aan de werkgever moeten worden overgelegd.
Met name wanneer de werknemer geen toestemming tot overlegging van de stukken
verleent, bieden de artikelen 8:29 en 8:32 van de Algemene wet bestuursrecht
de mogelijkheid om de betreffende gegevens niet aan de werkgever maar wel
bijvoorbeeld aan zijn advocaat te verstrekken. De Raad meent dat de rechter
per geval moet beoordelen in hoeverre ten aanzien van bepaalde stukken het
belang van de bescherming van de persoonlijke levenssfeer moet leiden tot
uitsluiting of tot enige vorm van beperkte kennisname zoals is geregeld in
eerder genoemde artikelen van de Awb. Deze procedure kan er in bijzondere
gevallen – zoals bij ernstige psychische problemen – toe leiden
dat bepaalde medische gegevens niet in de procedure gebracht kunnen worden.
Een gevolg hiervan kan zijn dat de bedrijfsvereniging niet in staat is aan
te tonen dat zij een juiste beslissing heeft genomen, zodat de malusbeslissing
alsnog moet worden vernietigd. 3. Afschaffing bonus-malussysteem en de reïntegratie
van personen met een arbeidshandicapLeden van de fracties van de PvdA, D66, GroenLinks en de RPF hebben vragen
gesteld over de toenemende selectie op gezondheid en de negatieve effecten
daarvan voor de arbeidsmarktpositie van mensen met een arbeidshandicap.Wij hebben goede nota genomen van het advies «Werk op maat»
van de Nationale Commissie Chronisch Zieken en de daarin aangegeven knelpunten
en mogelijke oplossingen. Diverse elementen uit dit advies zijn terug te vinden
in de hier voorgestelde maatregelen. Het kabinet beseft dat deze maatregelen
selectie op gezondheidsrisico niet kunnen voorkomen, maar wel verzachten,
om met de woorden van de leden van de SGP te spreken. Het antwoord op de vraag
van de leden van D66 of de voorliggende reïntegratie-instrumenten voldoende
countervailing power zullen genereren en een vergelijkbare vraag van de leden
van de RPF, kan dus niet met zekerheid positief worden beantwoord. Wij nemen
aan dat deze problematiek aandacht zal blijven vragen. Overigens willen wij
u wijzen dat ook in het wetsvoorstel inzake de premiedifferentiatie en marktwerking
in arbeidsongeschiktheidsverzekeringen (PEMBA) nadere maatregeleen
aan u zullen worden voorgelegd. Terwijl de hier voorgestelde maatregelen beogen
de reïntegratie van mensen met een arbeidshandicap te bevorderen, zijn
de bedoelde beleidsmaatregelen in het wetsvoorstel PEMBA meer gericht op het
voorkomen van een oneigenlijke selectie.Ook wij onderkennen de noodzaak van een terughoudend gebruik van de medische
aanstellingskeuring. Tijdens het hoofdlijnendebat over de medische keuringen
in uw Kamer op 7 en 8 februari jl. heeft de Staatssecretaris van SZW gepleit
tegen het oneigenlijk gebruik van deze keuringen; met name de onmogelijkheid
en onwenselijkheid om eventueel toekomstig ziekteverzuim en arbeidsongeschiktheid
te voorspellen is daarbij aan de orde geweest. Benadrukt is de noodzaak van
een goed arbeidsomstandigheden- en verzuimbeleid, dat op het niveau van ondernemingen
in Nederland gestalte moet krijgen. Dit zal een preventief effect hebben op
het ontstaan van ziekte en arbeidsongeschiktheid.Het kabinet hecht grote waarde aan het Protocol Aanstellingskeuringen
en spant zich in om de opname van dit protocol en de totstandkoming van een
goede klachtenregeling in CAO's te stimuleren. Tijdens voornoemd debat is
toegezegd de werking van dit protocol over twee tot drie jaren te evalueren.
Aan de hand van de resultaten van deze evaluatie zal bezien worden of deze
vorm van zelfregulering voldoende effect in de praktijk heeft gehad en of
eventuele nadere maatregelen, in wetgevende zin, noodzakelijk zijn.In het, door de leden van de fractie van Groen Links aangehaalde, jaarverslag
van het Breed Platform Verzekeringen, staat dat het er op lijkt dat de selectie
op gezondheid steeds verder naar voren in de sollicitatieprocedure verschuift.
Deze ontwikkeling baart ook het kabinet zorgen. Het wervings- en selectiebeleid
is primair de verantwoordelijkheid van werkgevers en werknemers. In het kabinetsstandpunt
van 1993 (Tweede Kamer 1992/1993, 23 020, nrs. 1 en 2) heeft het vorige
kabinet zijn waardering uitgesproken over de Aanbevelingen van de Stichting
van de Arbeid uit 1991. Maar ook heeft het zijn zorgen geuit ten aanzien van
de effectiviteit van de aanbevelingen, gelet op de te geringe doorwerking
op ondernemingsniveau. In 1996 zal de overheid de doorwerking van deze aanbevelingen
in CAO's en in het ondernemingsbeleid onderzoeken. Verder zal de Stichting
van de Arbeid advies worden gevraagd over de mogelijkheden om zelfregulering
en deskundigheidsbevordering door middel van CAO-afspraken te stimuleren.
In antwoord op de vraag van de leden van de fractie van GroenLinks naar de
taak van de overheid in deze, kan gezegd worden, dat deze vooral een stimulerende
en signalerende taak is.Echter bescherming dient gewaarborgd te zijn in situaties waar fundamentele
waarden in het geding zijn. Daarbij moet ondermeer aan het non-discriminatiebeginsel
worden gedacht. In de Algemene wet gelijke behandeling is dit beginsel niet
voor leeftijd en handicap opgenomen. Daarom wordt de noodzaak en de mogelijkheid
onderzocht om tot non-discriminatie wetgeving te komen. Als de resultaten
van een onderzoek naar discriminatie op handicap bekend zijn (eind 1995) zal
een nader standpunt worden ingenomen. Hiermee is tevens een antwoord gegeven
op de vraag van de leden van de fractie van de PvdA, welke nadere maatregelen
de regering denkt te nemen om ongewenste risicoselecties te voorkomen.Deze leden hebben voorts gevraagd of de regering nog nadenkt over verdere
verbeteringen voor de arbeidsmarktpositie van chronisch zieken. Het verbeteren van de arbeidsmarktpositie van mensen met een arbeidshandicap
zal meer inspanningen, dan de voorgestelde reïntegratiemaatregelen en
maatregelen op het terrein van werving en selectie, vergen. Wij
willen u, ondermeer, wijzen op de voorgenomen aanscherping van de ontslagbescherming
voor arbeidsongeschikten in het kader van de preventieve toets, zoals aangekondigd
in de reaktie van 2 juni jl. op vragen van het kamerlid Adelmund.Verder zal de Nationale Commissie Chronisch Zieken gevraagd worden een
activiteitenprogramma op te starten ten behoeve van deskundigheidsbevordering,
voorlichting en bewustmaking van de verschillende actoren op de arbeidsmarkt
(werkgevers, arbeidsbemiddelaars, arbeidsdeskundigen, organisatiedeskundigen,
beroepskeuzeadviseurs, ondernemingsraden, personeelsfunctionarissen). Dit
zal kunnen bijdragen aan een beter inzicht in de potentiële mogelijkheden
van de mensen met een arbeidshandicap en aan het wegnemen van vooroordelen.
Het kabinet heeft hiervoor een bedrag van drie miljoen in drie jaar uitgetrokken.Naast de Nationale Commissie Chronisch Zieken, is ook aan de Koninklijke
Nederlandse Maatschappij ter bevordering der Geneeskunst (KNMG) gevraagd een
mogelijke bijdrage te leveren waar het de deskundigheidsbevordering van artsen
betreft.In overleg met de Commissie zal in de komende periode worden geïnventariseerd,
waar mogelijkheden liggen om binnen de kaders van het overheidsbeleid een
(verdere) bijdrage te leveren. Verder zal de overheid de arbeidsmarktpositie
van mensen met een arbeidshandicap de komende jaren monitoren. Binnenkort
zal de Commissie hierover advies uitbrengen.Of de arbeidsmarktpositie van mensen met een arbeidshandicap zal verbeteren,
zal niet alleen afhangen van de effectiviteit van voornoemde maatregelen.
Ook de inzet van alle betrokken partijen en hun bereidheid om zich hiervoor
in te zetten, zullen bepalende factoren zijn. Het is dan ook verheugend dat
de NCCZ voornemens is, in vervolg op het debat «Mensen met gezondheidsproblemen
aan het werk», een rol te spelen als «belangenmaker en bruggenbouwer».
De Commissie zal met partijen verder praten over concretisering van plannen
voor behoud en verbetering van de arbeidsmarktpositie in brede zin. In het
binnenkort te verschijnen meerjarenprogramma chronisch zieken van de NCCZ
wordt hieraan aandacht besteed. Het kabinet acht de inzet van alle partijen
hierbij van groot belang.De leden van de fracties van D66, PvdA en GroenLinks hebben een vraag
gesteld over de Wet arbeid gehandicapte werknemers (WAGW). Door de leden van
de fractie van D66 wordt onder meer verwezen naar de behandeling van het wetsvoorstel
loonkostensubsidie reïntegratie eigen werkgever in het kader waarvan
de toenmalige Staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid is ingegaan
op de registratieverplichting en de quotumverplichting.Hoewel hij in eerste instantie niet onwelwillend stond tegenover een verdere
uitwerking van de registratieverplichting heeft hij in het verdere verloop
van de behandeling aangegeven dat de registratieverplichting een nadrukkelijke
relatie heeft met de quotumverplichting en tevens aangegeven de quotumverplichting
als een ultimum remedium te beschouwen. Dit alsmede de voornemens van het
kabinet om tot een administratieve lastenverlichting voor werkgevers te komen,
heeft er toe geleid dat is gezocht naar een alternatief voor de registratieverplichting.Op ambtelijk niveau is bij het GAK nagegaan of het mogelijk is om op basis
van reguliere informatiestromen inzicht te krijgen in het aantal gehandicapte
werknemers per bedrijfstak. Bij het GAK blijkt dit inderdaad mogelijk te zijn.
Ook bij de andere uitvoeringsinstellingen lijken zich geen problemen voor
te doen. In aansluiting hierop is begin juni een brief aan het College van
toezicht sociale verzekeringen (Ctsv) verzonden waarin het college wordt verzocht
om de verschillende uitvoeringsinstellingen te benaderen om de gewenste gegevens
ter beschikking te stellen. Het is onder meer de bedoeling om
met deze gegevens als uitgangspunt overleg te voeren met de sociale partners
over de deelname van mensen met een handicap aan het arbeidsproces. Vooralsnog
wordt ervan uitgegaan dat via de weg van overleg hetzelfde, zo niet meer,
bereikt kan worden dan met het dwingend opleggen van een quotumverplichting. 4.1 AlgemeenDe leden van de D66-fractie maken zich zorgen over de bemiddeling van
gedeeltelijk arbeidsgeschikten. Zij vragen of «tijdens de verbouwing
de verkoop wel doorgaat». Verder vragen de leden van de fractie van
D66 welke vorderingen er zijn gemaakt met betrekking tot taakstellingen voor
reïntegratie voor gedeeltelijk arbeidsgeschikten.Het Ctsv heeft onderzocht hoe de overdracht van de arbeidsbemiddeling
van de GMD naar de bedrijfsverenigingen is verlopen. In de vergadering van
24 mei heeft het Ctsv geconcludeerd dat de continuïteit van de uitvoering
van de taak «arbeidsbemiddeling voor gedeeltelijk arbeidsgeschikten»
in de overgangssituatie van de GMD naar de bedrijfsverenigingen is gewaarborgd.De 13 bedrijfsverenigingen, die bij het GAK een contract hebben, hebben
begin 1995 aan het GAK de opdracht gegeven om voor het eerste half jaar van
1995 de arbeidsbemiddelende taak voor gedeeltelijk arbeidsgeschikten uit te
voeren. De bedrijfsverenigingen hebben in hun begroting van 1995 daar ook
een budget voor opgenomen. Ook de andere bedrijfsverenigingen hebben via hun
eigen uitvoeringsinstelling met het GAK een contract gesloten voor de uitvoering
van de arbeidsbemiddeling voor het eerste half jaar van 1995.Dat betekent dat alle bedrijfsverenigingen zich zelf een taak hebben gesteld
op het gebied van reïntegratie van gedeeltelijk arbeidsgeschikten.Op dit moment voeren alle bedrijfsverenigingen contractbesprekingen met
het GAK, Arbeidsvoorziening en/of particuliere bemiddelaars voor de uitvoering
van de bemiddelingsactiviteiten in het tweede half jaar van 1995.Het Tica zal mij binnenkort informeren over de concrete plannen van de
bedrijfsverenigingen.Ik kan u dus verzekeren dat tijdens de verbouwing de verkoop zeker doorgaat
en dat de bedrijfsverenigingen hun taak actief oppakken.De leden van de VVD-fractie zijn van mening dat de regie van de arbeidsbemiddeling
bij de uitkerende instantie moet liggen en dat de procescoördinatie dus
niet automatisch bij arbeidsvoorziening moet liggen en dat er daarnaast een
mogelijkheid moet zijn voor de uitkerende instantie om ook elders in te kopen.Op dit moment ligt de regie voor de bemiddeling van gedeeltelijk arbeidsongeschikten
bij de bedrijfsvereniging. De bedrijfsvereniging is daarvoor tenslotte verantwoordelijk.
De bedrijfsvereniging kan zelf bepalen waar de bemiddelingsactiviteiten kunnen
worden ingekocht (zie mijn brief van 4 november 1994). Op dit punt is er dus
geen verschil van mening tussen de visie van het kabinet en de leden van de
VVD-fractie.In de toekomst als er meer structureel wordt samengewerkt tussen arbeidsvoorziening
en de bedrijfsverenigingen zullen deze instanties gezamenlijk cliënten
indiceren. De bedrijfsvereniging blijft verantwoordelijk voor de uitstroom
van de gedeeltelijk arbeidsongeschikten.De leden van de PvdA-fractie vragen of de begrippen «bemiddelingspopulatie
van de bedrijfsvereniging» en «inkoop van arbeidsbemiddeling bij
Arbeidsvoorziening» impliceren dat Arbeidsvoorziening zonder die inkoop
geen taak heeft ten aanzien van de gedeeltelijk arbeidsgeschikten. In de Invoeringswet Osv is er voor gekozen om gezien het belang van de
bemiddeling van gedeeltelijk arbeidsgeschikten, deze taak voorlopig over te
dragen van de Gemeenschappelijk Medische Dienst naar de bedrijfsverenigingen.
De bedoeling is dat de bedrijfsverenigingen zoveel mogelijk actieve traject-bemiddelingsactiviteiten
voor deze doelgroep inzetten, hetzij via de bemiddelingseenheid van het GAK,
via Arbeidsvoorziening of via particuliere bemiddelaars. Arbeidsvoorziening
heeft net zoals naar alle andere werkzoekenden een algemene taak (informatie,
advies, verwijzing).Op deze wijze wordt op een zakelijke manier tussen de Arbeidsvoorzieningsorganisatie
en de bedrijfsverenigingen samengewerkt. 4.2 De bemiddelingspopulatieDe leden van de RPF-fractie vragen waarom de staatssecretaris ervan afziet
de bemiddelingspopulatie in de wet zelf op te nemen. Is dat gebeurd met het
oog op verdergaande wijzigingen van de arbeidsongeschiktheidsregelingen? De
leden van de VVD-fractie merken in dit verband op dat het voornemen om de
bemiddelingspopulatie uit te breiden met hen, die geen relatie hebben tot
een arbeidsongeschiktheidsregeling of de WW en als gevolg van een functionele
beperking een extra belemmering hebben bij de toetreding tot de arbeidsmarkt,
sympathiek overkomt. Ze stellen daarbij wel de vraag, in hoeverre een dergelijke
groep eenduidig te benoemen is en hoe in de praktijk goed en controleerbaar
vast te stellen is of iemand tot deze groep behoort?De Partij van de Arbeid ondersteunt dit voornemen, maar vraagt in dit
verband tegelijk duidelijk aan te geven hoe lang personen die tot minder dan
15% of 25% zijn afgeschat en personen die na het ziektewetjaar niet in aanmerking
komen voor een arbeidsongeschiktheidsuitkering tot de bemiddelingspopulatie
blijven behoren.Impliceren de begrippen «bemiddelingspopulatie van de bedrijfsvereniging»
en «inkoop van arbeidsbemiddeling bij Arbeidsvoorziening» dat
Arbeidsvoorziening zonder die inkoop geen taak heeft ten aanzien van deze
populatie? Hoe wordt voorkomen dat zich ten aanzien van de reïntegratie
van ex-arbeidsongeschikten en gedeeltelijk arbeidsongeschikten een geheel
eigen circuit gaat ontwikkelen?Wij hebben bewust gekozen voor een «kapstokartikel» in de
WAGW en een nadere invulling in een ministeriële regeling om daarmee
ook flexibeler te kunnen inspelen op de in de praktijk gebleken behoefte aan
gecoördineerde inzet van arbeidsmarktgerichte instrumenten en middelen,
zoals ook in het NCCZ-advies «Werk op maat» ten aanzien van mensen
met een arbeidshandicap is aangegeven. Daarbij zal ook worden ingegaan op
de procedure voor de beoordeling van de onderhavige categorie.De leden van de fractie van D66 onderschrijven de duidelijker omschrijving
van de bemiddelingspopulatie waarop de reïntegratie- maatregelen van
toepassing zijn. De leden van de D66-fractie vragen de staatssecretaris of
dat ook geldt voor alle reïntegratiemaatregelen. Ook vragen de leden
van de D66-fractie zich af of ongerijmdheden zoals vermeld in het rapport
van het Hugo Sinzheimerinstituut (niet verdiend?) daarmee tot de verleden
tijd gaan behoren. Daarbij gaat het om de volgende ongerijmdheden. Verzekerde
wordt in het kader van de arbeidsongeschiktheidswetgeving als geheel of gedeeltelijk
arbeidsgeschikt beoordeeld, maar wordt vervolgens door dezelfde of andere
instanties als arbeidsongeschikt (bedrijfsvereniging afdeling WW, particuliere
verzekering) als «niet bemiddelbaar (bemiddeling bedrijfsvereniging,
RBA) of als niet plaatsbaar (Sociale Werkvoorziening) behandeld. Soms wordt
een WW-uitkering geweigerd. «Een arbeidsdeskundige geeft aan dat er
sprake is van discrepantie tussen de systematiek van de schatting en die van
de arbeidsbemiddeling: verpleegkundigen (functieniveau 5) worden wel afgeschat
of lagere functieniveaus (bijvoorbeeld functieniveau 2 van plantenstekker)
maar worden daar vervolgens niet naar bemiddeld».In een ander geval wordt een verzekerde afgeschat op minder dan 15% maar
blijkt hij niet in aanmerking te komen voor werk bij het Werkvoorzieningschap
omdat hij medisch arbeidsongeschikt wordt bevonden.Ook lijkt de groep vroeggehandicapten duidelijk afgebakend te zijn, maar
ook hier kan een samenloop van omstandigheden tot onverwachte complicaties
leiden. De leden van de D66-fractie verwijzen naar hetgeen daaromtrent op
pagina 54/55 van het desbetreffende rapport is gesteld.Wij zijn van mening, dat met de nader aangeduide groepen alsmede een nadere
in de ministeriële beschikking te regelen groep van mensen met een arbeidshandicap
veel van de in het rapport van het Hugo Sinzheimerinstituut gegeven voorbeelden
tot het verleden zullen behoren.Naar analogie van de Wagw toepassing zullen personen die tot minder dan
15% resp 25% worden afgeschat en geen recht meer hebben op een AAW/WAO-uitkering
gedurende 1 jaar na afschatting tot de bemiddelingspopulatie worden gerekend.In artikel 16 van de Wagw is de bemiddelingstaak voor de bedrijfsverenigingen
geregeld, met daaraan verbonden de bevoegdheid om diensten in te kopen gericht
op herinschakeling van gedeeltelijk arbeidsongeschikten in het arbeidsproces,
een en ander zal nader vorm krijgen in het kader van de komende samenwerking
tussen bedrijfsverenigingen, gemeenten en de RBAs.Deze bemiddelingstaak voor de bedrijfsverenigingen is tijdelijk en zal
op termijn worden overgedragen aan de arbeidsvoorziening.In de beoogde samenwerking tussen arbeidsvoorziening en de uitvoeringsorganisaties
voor de sociale zekerheid zal geen plaats meer zijn voor aparte circuits. 5. Concrete reïntegratie-instrumentenDe leden van de fracties van CDA en D66 refereren aan de werkzaamheden
van een projectgroep die de diverse maatregelen op het terrein van de reïntegratie
moest inventariseren. Het is inderdaad juist, dat – zoals de leden van
de fractie van het CDA vragenderwijs constateren – de in het wetsvoorstel
voorgestelde reïntegratiemaatregelen het resultaat zijn van de werkzaamheden
van deze projectgroep. Met dit pakket van maatregelen kan de eerder aangekondigde
stroomlijning van reïntegratie-instrumenten – de leden van de VVD-fractie
hebben hierna gevraagd – worden bereikt.De leden van de fractie van D66 wijzen erop dat geen uitvoeringstechnisch
advies is ontvangen van het Tica. Deze leden betreuren dit, aangezien goede
uitvoering van eminent belang is voor de effectiviteit van de maatregelen.Ik deel deze zienswijze over het belang van een goede uitvoering. Daarom
is bij de voorbereiding van het wetsvoorstel zoveel mogelijk gebruik gemaakt
van de technische kennis van de uitvoeringsorganisatie via persoonlijke netwerken
van de beleidsvoorbereiders en wetstechnici. Daarnaast is ook over het wetsvoorstel
Amber een technisch commentaar gevraagd aan het Tica. Naar men van die zijde
heeft verzekerd, zal dit commentaar tijdig beschikbaar zijn om bij het gedetailleerd
uitwerken van de maatregelen in lagere regelgeving te kunnen worden gebruikt. De leden van de fracties van CDA en RPF, stellen de vraag aan de orde
naar de samenhang tussen de diverse reïntegratie-maatregelen.Bij de samenstelling van het pakket van reïntegratiemaatregelen is
uitgegaan van de verminderde arbeidsmarktpositie en de financiële gevolgen
daarvan voor gedeeltelijk arbeidsongeschikten. Daarbij is het bestaande instrumentarium
zodanig aangepast en uitgebreid dat enerzijds werkzoekenden met een arbeidshandicap
worden gestimuleerd om werk te aanvaarden, en anderzijds financiële prikkels
worden versterkt om de door werkgevers ervaren belemmeringen voor het in dienst
nemen van gedeeltelijk arbeidsongeschikten weg te nemen.Gezien de uiteenlopende categorieën en de verschillende situaties
waarmee de onderhavige doelgroep kan worden geconfronteerd is hierbij maatwerk
geboden, waarbij diverse instrumenten naar gelang de individuele situatie
kunnen worden ingezet. In dat licht achten wij de voorgestelde diversiteit
aan maatregelen, die op het eerste gezicht de indruk kan wekken van versnippering,
noodzakelijk, willen de inspanningen van de bedrijfsverenigingen tot herinschakeling
in het arbeidsproces van werkzoekenden met een functiebeperking kans van slagen
hebben.De fracties van PvdA, VVD, D66, GroenLinks, SGP en RPF vragen naar de
werking van reeds bestaande reïntegratie-instrumenten. Gezien de door
enkele leden al geconstateerde veelheid aan regelingen is het zeer relevant
om zicht te hebben op de mate van gebruik en effectiviteit van het reïntegratie-instrumentarium
als geheel en van de onderscheiden regelingen. Het is tot nu toe niet gelukt
een betrouwbaar beeld te krijgen van de mate waarin het instrumentarium wordt
toegepast. Daar informatie over de mate van toepassing al moeilijk te verkrijgen
is, blijkt door de verscheidenheid aan instrumenten en de verschillende aangrijpingspunten
in het geheel niet vast te stellen welke effecten aan welk instrument moet
worden toegerekend.Dit houdt niet tegen dat over een aantal van deze instrumenten enige informatie
beschikbaar is.Bewust van het belang van deze vragen is enige malen aan eerst SVr en
later CTSV verzocht het aantal toepassingen van de verschillende regelingen
te onderzoeken. Dit blijkt in de praktijk grote problemen op te leveren. Een
belangrijke reden is dat toekenning van een voorziening vaak niet in een geautomatiseerd
systeem wordt opgenomen en alleen vermeld staat in het dossier. Voorts verschillen
de rapportages van bedrijfsverenigingen aan de SVr en het CTSV onderling en
zijn daardoor moeilijk te vergelijken.Voor zover bekend wordt van een aantal regelingen (exclusief het bonus/malussysteem)
hieronder het gebruik aangegeven: tijdens het eerste ziektejaar:– artikel 30/31 ZW (aanvulling ziekengeld bij gedeeltelijke werkhervatting)toepassingen in 1993: 207 577– artikel 30 ZW (sanctie werknemer/werkgever bij niet aanvaarden/aanbieden
passende arbeid)toepassingen in 1993: sancties werknemers onbekend, sancties werkgevers
± 25 (1992).– artikel 71a WAO (vervolgplan/reïntegratieplan en sanctiemogelijkheid)toepassingen in 1993: GAK: 52 616 (gemeten in de 12e week van arbeidsongeschiktheid)na het eerste ziektejaar:– artikel 31.4 AAW; artikel 42.4 WAO (uitstel schatting na scholing) toepassingen in 1994 (alleen BVG bekend): ca. 60– artikel 12.3 AAW; artikel 21.4 WAO (direct afschatten bij niet
volgen van scholing)toepassingen in 1994 (alleen BVG bekend): geen– artikel 21a AAW; artikel 21.4 WAO (herziening naar hoger dagloon
of hogere grondslag)toepassingen in 1994 (alleen BVG bekend): ca. 400geldend tijdens en na het eerste ziektejaar:– artikel 59n AAW (loonkostensubsidie (lks) en inwerk- en begeleidingssubsidie
(ibs) voor reïntegratie bij eigen [vanaf 1-1-1995] of nieuwe werkgever):toepassingen in 1993: lks 2189, ibs 1336toepassingen in 1994: lks 2725, ibs 1693– artikel 57.1 en 57.a AAW (subsidie individuele resp. collectieve
voorzieningen werknemers)toepassingen in 1993: 7200 (individueel), 1800 (collectief).– artikel 57.6 AAW (verhaal van loonkosten)toepassingen in 1993: voor zover bekend geen.– artikel 8 WAGW (loondispensatie)toepassingen in 1993: 850– artikel 11 Regeling samenloop arbeidsongeschiktheidsuitkering
met inkomsten uit arbeid (verhoging som van loon en uitkering tot het minimumloon)toepassingen in 1993: geen (recentelijk ingevoerd).– TAW (Besluit taakverlichting alleenstaande werkenden/AAW)toepassingen in 1993: onbekend, (uit SVr onderzoek bleek in1990: 31 toekenningen)– Regeling vergoeding persoonlijke ondersteuning gehandicapte werknemerstoepassingen in 1993: geen (1-4-94 ingevoerd)toepassingen in 1994 (alleen BVG bekend): ca. 5Onderzoek naar de effectiviteit heeft tot nu toe slechts fragmenten geleverd
van het gewenste beeld. Het voornemen is de nieuw in te voeren instrumenten
tezamen met de bestaande instrumenten op te nemen in een monitor die kwantitatieve
ontwikkelingen volgt. Daarnaast moet kwalitatief onderzoek vragen naar effectiviteit,
bekendheid en ervaringen met de toepassing van de verschillende instrumenten
beantwoorden. Zoals gebruikelijk zal de Kamer zo snel mogelijk over de resultaten
van deze onderzoeken en rapportages geïnformeerd worden.Op dit moment is het dan ook niet mogelijk van elk van deze instrumenten
aan te geven of de resultaten voldoen aan de gestelde doelstellingen. Men
dient zich hierbij overigens te bedenken dat een aanzienlijk aantal werkgevers
naast de wettelijke instrumenten ook zelf werkaanpassingen treft en bekostigt
voor langdurig zieke werknemers.Naar aanleiding van de vraag van de leden van de PvdA-fractie aan te geven
welke data de regering nastreeft met betrekking tot de inwerkingtreding van
de diverse voorgestelde maatregelen, kunnen wij meedelen, dat het streven
erop is gericht de voorgestelde reïntegratiemaatregelen zo snel als mogelijk
is, in werking te laten treden. Een en ander zal mede afhankelijk zijn van
de mogelijkheden tot implementatie van de regelingen door de uitvoeringsinstanties.
Uiteraard is in dit kader ook van belang, of er op grond van de voorgestelde
wijziging van artikel 76 WAO door het Tijdelijk instituut voor coördinatie
en afstemming ten laste van het Arbeidsongeschiktheidsfonds voor de betreffende
reïntegratiemaatregel tijdig een budget is vastgesteld dat door het College
van toezicht sociale verzekeringen is goedgekeurd. Voor sommige van de nieuw voorgestelde maatregelen, zoals de loonsuppletie
en de inkomenssuppletie voor zelfstandigen, geldt voorts dat deze in een algemene
maatregel van bestuur nader moeten worden uitgewerkt. Deze zullen in ieder
geval niet in werking kunnen treden voordat de betreffende algemene maatregelen
van bestuur tot stand zijn gekomen. Uiteraard zal ook daarmee de nodige spoed
worden betracht.Uit een eerste steekproef is gebleken dat nieuwe instrumenten zoals de
proefplaatsing een invoeringstijd vergen van zeker enige maanden.De implementatie van de voorgestelde garantieregeling voor oudere arbeidsongeschikten
en de bepalingen die strekken tot uitvoering van de motie Van Dijke (herziening
of toekenning van arbeidsongeschiktheidsuitkering bij toename van de arbeidsongeschiktheid
die voortkomt uit dezelfde oorzaak als op grond waarvan de uitkering eerder
is toegekend of herzien) zal naar verwachting een kortere invoeringstijd vergen
en kunnen daarom op kortere termijn in werking treden. Dit geldt overigens
ook voor de voorgestelde verbetering van reeds bestaande reïntegratie-instrumenten,
zoals beschreven in § 5.1. van het algemeen deel van de toelichting.De leden van de fractie van de Partij van de Arbeid vragen zich af of
het gewenst is een deel van de banen in het kader van het 40 000-banenplan
te oormerken voor ex-arbeidsongeschikten en gedeeltelijk arbeidsgeschikten.In het kader van het 40 000-banenplan is het aan de gemeente om kandidaat-werknemers
voor te dragen. De gemeente heeft op grond van artikel 2 van de regeling extra
werkgelegenheid werkzoekenden ook de mogelijkheid andere personen voor te
dragen dan de primaire doelgroep van uitkeringsgerechtigen in het kader van
de Algemene Bijstandswet en aanverwante gemeentelijke uitkeringsregelingen,
mits deze langer dan een jaar werkloos werkzoekend zijn.Daartoe behoren nadrukkelijk ook de groepen die de vragenstellers bedoelen.
Bij de monitoring van de uitvoering van de regeling zal worden nagegaan welk
gebruik gemeenten van deze bevoegdheid maken. Het oormerken van arbeidsplaatsen
voor specifieke doelgroepen is op dit moment niet aan de orde.De leden van de fractie van de SP stellen de vraag of de genoemde reïntegratiemaatregelen
bedoeld zijn om de negatieve gevolgen van de nieuwe WAO te verzachten.De in Amber opgenomen reïntegratiemaatregelen hebben tot doel om
de kansen op de arbeidsmarkt voor personen met een arbeidshandicap te verbeteren.
Het instrument van de loonsuppletie levert daaraan een bijdrage. Het pakket
maatregelen zou ook zonder de per 1 augustus 1993 gewijzigde arbeidsongeschiktheidsregelingen
van groot belang zijn geweest. 5.1.1 LoonkostensubsidieDe leden van de VVD-fractie zijn berichten ter ore gekomen dat van de
zijde van de bedrijfsverenigingen zeer terughoudend wordt omgegaan met de
eind vorig jaar tot stand gekomen loonkostensubsidieregeling bij reïntegratie
van de eigen werknemer. Dit omdat deze niet zou aansluiten bij de toch al
bestaande verplichting van de werkgever tot reïntegratie van de eigen
werknemer.Hoewel op de werkgever de verplichting rust al het mogelijke te doen om
de betreffende werknemer in dienst te houden en ander passend werk te
bieden, zijn er, zoals destijds in het kader van de parlemenaire behandeling
van het wetsvoorstel tot uitbreiding van de loonkostensubsidieregeling is
opgemerkt, grenzen aan de mogelijkheden tot reïntegratie. Met name in
deze grensgevallen kan een duwtje in de rug helpen. Aangezien de desbetreffende
wet, bezien tegen deze achtergrond, een beperkte strekking. heeft, lag het
ook niet voor de hand, dat op uitgebreide schaal van die mogelijkheid gebruik
zou worden gemaakt.Voorts vragen de leden van de SGP-fractie of het niet voor de hand ligt
om, nu het loonkosten-subsidie-instrument nog verder wordt uitgebouwd, een
integratie te bewerkstelligen met de wet ter bevordering van de werkgelegenheid
voor werkzoekenden die zeer langdurig werkloos zijn (Wet Vermeend/Moor).Wij hebben begrip voor de gedachte die deze leden opwerpen, maar achten
deze integratie niet opportuun om de volgende redenen: Aan de expliciete keuze
voor een pakket van maatregelen toegespitst op de groep (ex-)arbeidsongeschikten
heeft de overweging ten grondslag gelegen dat er weliswaar vergelijkbare omstandigheden
denkbaar zijn wat de arbeidsmarktpositie van deze groep en die van langdurig
werklozen betreft, maar dat de belemmeringen voor reïntegratie in het
arbeidsproces voor de groep mensen met een arbeidshandicap over het geheel
genomen hardnekkiger van aard zijn en extra ondersteuning vragen.In het verlengde daarvan wijzen wij erop dat de hoogte van de loonkostensubsidie
van 25% substantieel hoger is dan de WBA- vrijstelling (die in de nieuwe constellatie
van een – veel lager – vast bedrag uitgaat). 5.1.2 Toepassing Regeling Vergoeding persoonlijke ondersteuning
gehandicapte werknemersHet toepassen van de Regeling vergoeding persoonlijke ondersteuning gehandicapte
werknemers op chronisch zieken met een uitkering of een voorziening komt de
leden van de RPF-fractie oneigenlijk voor. Is deze regeling niet bij uitstek
bedoeld voor mensen die zichzelf beslist niet zelfstandig kunnen redden, zoals
verstandelijk gehandicapten en chronisch psychiatrische patiënten? Deze
leden dringen erop aan een kostenraming te maken van de gevolgen van de voorgestelde
bredere toepassing van deze regeling.De leden van de D66-fractie zijn het met de verruiming eens maar vragen
zich af wat moet worden begrepen onder de volgende zinsnede: De veronderstellingen
ten aanzien van het gebruik van de regeling zijn gebaseerd op de ruime uitleg
zoals die nu ook zal worden uitgedragen. Derhalve worden hiervoor ook geen
extra lasten geraamd. De leden van de fractie van D66 constateren dat het
gebruik van deze regeling vaak veel problemen met zich mee brengt. De bedrijfsvereniging
kan aan de werkgever een persoonlijke vergoeding geven voor de persoonlijke
ondersteuning.Op grond van artikel 3 van de Regeling vergoeding persoonlijke ondersteuning
gehandicapte werknemers kunnen organisaties deze persoonlijke ondersteuning
verlenen. Deze organisaties kunnen te maken krijgen met verschillende bedrijfsverenigingen,
dit heeft als gevolg dat er extra inspanningen moeten worden geleverd om die
persoonlijke ondersteuning te leveren. De leden van de fractie van D66 zijn
van mening dat deze extra inspanningen de kwaliteit en kwantiteit van de reïntegratie
niet ten goede komt. De bedrijfsvereniging kan aan de werkgever een vergoeding
geven voor noodzakelijke persoonlijke ondersteuning van deze werknemer. Dit
betekent dat de werkgever deze persoonlijke ondersteuning eerst moet voorschieten
en daar zijn werkgevers niet zo happig op. De leden van de D66-fractie vragen
de regering hierop te reageren. De leden van de PvdA-fractie vragen zich af of de regering nog nadenkt
over verdere verbeteringen voor de specifieke categorie chronisch zieken?De leden van de fractie van GroenLinks werpen de vraag op hoe vaak die
regeling op dit moment wordt toegepast. Is het gewaagd te stellen dat deze
regeling niet bepaald als een reïntegratie-instrument bij uitstek geldt?
En wat moeten we in redelijkheid van de voorgestelde verruiming verwachten?
Zullen daar nu werkelijk meer dan hoogstens een handvol arbeidsongeschikten
mee geholpen zijn?Het in het NCCZ-advies «Werk op maat» voorgelegde voorstel
tot uitbreiding van de «Regeling vergoeding persoonlijke ondersteuning
gehandicapte werknemers» tot de doelgroep chronisch zieken is aanleiding
geweest om de feitelijke beperkte toepassing van de regeling, te heroverwegen.
De NCCZ pleit er krachtig voor deze beperking terug te draaien.De regeling staat nu al open voor de gehele doelgroep van de Wagw, maar
wordt door de uitvoering slechts toegepast voor verstandelijk gehandicapten
en mensen met een psychische handicap. Bij de begroting van de maatregel is
reeds uitgegaan van een ruime toepassing. Dit betekent in feite dat momenteel
sprake is van onderuitputting. Het Tica zal daarom worden verzocht, zoals
in de toelichting bij het wetsvoorstel toegezegd, de uitvoeringsinstructie
aan te passen.Gezien het persoonsgebonden karakter van de regeling kan de procedure
voor het in aanmerking komen voor deze ondersteuning enige inspanning van
de werkgever vergen. Wij achten dit echter geen onoverkomenlijke belasting
voor werkgevers. Afzonderlijke werkgevers zullen over het algemeen slechts
in een gering aantal gevallen een beroep hoeven te doen op de regeling. Deze
inspanning hoeft tenslotte slechts bij aanvraag te worden verricht.Ten onrechte veronderstellen de leden van de fractie van D66 dat de vergoeding
slechts ter beschikking komt wanneer de kosten eenmaal zijn gemaakt.In tegenstelling tot de verwachting van de leden van de fractie van GroenLinks,
verwachten wij dat de verruimde toepassing van de regeling werkgevers aanleiding
zal geven om hiervan ook voor chronisch zieken met een arbeidshandicap in
toenemende mate gebruik te maken. 5.1.3 Startersregeling voor zelfstandigenDe leden van de fractie van de SGP willen graag weten hoe de bestaande
startersregeling zelfstandigen functioneert. De leden van de RPF-fractie hebben
niet de illusie dat een verbetering van de benutting van de bestaande regelingen
zal leiden tot substantiële verbeteringen in de sfeer van de reïntegratie.
Zij vragen of er voldoende inzicht bestaat in het gebruik en de effectiviteit
van deze regelingen. Ook de leden van de fractie van GroenLinks zijn niet
enthousiast over de voorstellen ten aanzien van de startersregeling voor zelfstandigen.
Zij merken op dat deze voorstellen niet tegemoet komen aan in de praktijk
gerezen knelpunten van zelfstandigen, bijvoorbeeld het knelpunt dat na drie
jaar werken als zelfstandige de WAO-bescherming vervalt en zelfstandigen in
de positie kunnen komen dat voortzetting van hun bedrijf om die reden economisch
niet langer verantwoord is. Over de antwoorden op de Kamervragen die hierover
onlangs zijn gesteld, waren de leden van de fractie van GroenLinks niet tevreden.Voor zover op dit moment bekend, functioneert de startersregeling neergelegd
in het Bijstandsbesluit zelfstandigen (Bz) goed. De uitgaven in het kader
van dit besluit hebben de afgelopen jaren een stijgende lijn vertoond. Er
werd in 1993 in totaal voor ruim f 150 mln. aan Bz-uitkering verstrekt.
In het eerste kwartaal van 1994 lag het totaalbedrag aan Bz-uitgaven
op meer dan f 50 mln. Jaarlijks wordt aan enkele duizenden zelfstandigen
een Bz-uitkering verstrekt; in 1993 ging het om uitkeringen aan ongeveer1500
startende ondernemers.De levensvatbaarheid van nieuwe ondernemingen die een Bz-starterskrediet
hebben ontvangen lijkt groter te zijn dan die van andere startende ondernemingen.
Dit jaar wordt een evaluatie-onderzoek van het Bz uitgevoerd, waarbij ook
de effectiviteit van de regeling aan de orde zal komen. Wellicht ten overvloede
wordt opgemerkt dat tegelijk met de inwerkingtreding van de (heringerichte)
Algemene bijstandswet (Abw), ook een nieuw, op deze Abw aansluitend Besluit
bijstandsverlening zelfstandigen in werking zal treden (zie Staatsblad 1995,
203). De hoofdlijnen t.a.v. beginnende zelfstandigen in dit nieuwe besluit
in combinatie met de nieuwe Abw wijken niet in belangrijke mate af van die
van het huidige Bz.Op het voorbeeld dat de leden van de fractie van GroenLinks aan de orde
stellen, wordt elders in deze nota onder het kopje «inkomenssuppletie
gedeeltelijk arbeidsongeschikte zelfstandigen» ingegaan.In de memorie van toelichting is opgenomen dat voor die werknemers met
een arbeidshandicap, die geen beroep kunnen doen op het Bijstandsbesluit zelfstandigen,
voorzieningen kunnen worden verstrekt in het kader van artikel 57, eerste
lid, AAW. Dit kan worden overwogen indien de arbeid als zelfstandige als de
enige of allerbeste mogelijkheid voor iemand moet worden gezien om zijn arbeidsongeschiktheid
te verbeteren. Bovendien moet aannemelijk zijn, dat de betrokkene ook de capaciteiten
bezit als zelfstandige te werken en zich als zodanig te handhaven. De leden
van de fractie van D66 vragen, hoe het bovenstaande aannemelijk kan worden
gemaakt.In de uitvoeringspraktijk zal in dit soort gevallen onder meer gekeken
worden naar het ondernemingsidee van de betrokkene, naar de soort en de omvang
van zijn arbeidshandicap en de te verwachten ontwikkelingen daarvan, naar
zijn kennis en persoonlijke vaardigheden en zijn persoonlijke situatie, en
ten slotte ook naar de marktsituatie, de voorgenomen lokatie voor het bedrijf
en de daarvoor geldende vestigingseisen. Al naar gelang de betrokkene beter
op deze punten «scoort», heeft hij meer kans op inzet van een
voorziening op grond van art. 57, eerste lid, AAW.Het bevreemdt de leden van de fractie van D66, dat in de memorie van toelichting
wordt aangekondigd dat de uitvoerders van het Bijstandsbesluit zelfstandigen
en van artikel 57, eerste lid, AAW erop gewezen zullen worden dat deze instrumenten
voor daarvoor in aanmerking komende gevallen daadwerkelijk dienen te worden
ingezet. Zij vragen of dit impliceert dat aan de inzet daarvan wordt getwijfeld,
en tevens vragen zij hoe de staatssecretaris deze instrumenten onder de aandacht
zal brengen.Wij kunnen niet inzien waarom het vreemd zou zijn bij de uitvoerders van
het Bz en van artikel 57, eerste lid, AAW, nog eens extra aandacht te vragen
voor de inzet van deze instrumenten voor personen met een arbeidshandicap
die een eigen bedrijf willen starten. Wij zullen hiervoor in een aan deze
uitvoeringsorganen gerichte brief aandacht vragen.Deze leden hebben ten slotte nog een opmerking gemaakt over artikel 57,
eerste lid, AAW. Dit artikel regelt de bevoegdheid van de bedrijfsvereniging
om de kosten die de werkgever maakt om de werkplek aan te passen, te vergoeden.
Deze leden zijn van mening dat dit artikel belemmerend kan werken omdat de
werkgever eerst geld moet investeren en pas (veel) later het geld zou terug
krijgen.Allereerst zij er op gewezen dat de aanpassing op de werkplek met name
wordt vergoed op basis van artikel 57a AAW, althans voorzover het aanpassingen
voor werknemers betreft. Zelfstandigen kunnen deze kosten vergoed
krijgen op basis van artikel 57 AAW. Naast aanpassingen op de werkplek bestaan
er de werkvoorzieningen. Het betreft dan veeleer voorzieningen die kunnen
worden meegenomen. Deze voorzieningen kunnen worden verstrekt op grond van
artikel 57, eerste lid, AAW.Reeds in 1990 is onderkend dat de lange aanvraagprocedure van met name
de aanpassingen op de werkplek een knelpunt kunnen vormen bij de reïntegratie.
Dit kwam naar voren uit het evaluatie-onderzoek naar de werking van de WAGW
waarover de Tweede Kamer in 1990 werd gerapporteerd. Tevens werd in dit onderzoek
geconstateerd dat specifieke voorzieningen die ten laste komen van het Algemeen
arbeidsongeschiktheidsfonds slechts een ondergeschikte rol spelen bij de reïntegratie.In het najaarsoverleg van 1990 werd overigens wel afgesproken dat de uitvoeringsorganen
zou worden verzocht er naar te streven om de beslistermijnen met betrekking
tot voorzieningen, met name die in de werksfeer, terug te brengen. Er zou
moeten worden gestreefd naar een termijn van drie maanden. Inmiddels is het
Besluit beslistermijnen sociale verzekeringswettten in werking getreden. In
dit besluit is vastgelegd dat een beschikking met betrekking tot de verstrekking
van voorzieningen dertien weken na ontvangst van de aanvraag dient te worden
afgegeven. Hiervan uitgaande lijkt het ons dat indien een werkgever tijdig
contact zoekt met de uitvoeringsinstelling en overleg voert over de werkplekaanpassing,
er sprake kan zijn van een spoedige vergoeding van kosten zodat de werkgever
deze kosten niet hoeft voor te schieten. 5.1.4 Scholing met behoud van uitkeringDe CDA-fractie vraagt of, nu per 1 april jl. de subsidie van het CBA voor
opleidings- en scholingskosten van gedeeltelijk arbeidsongeschikten is beëindigd,
de financiering ter zake in voldoende mate vanuit artikel 57, eerste lid AAW
wordt opgevangen. Ook de leden van de VVD-fractie maken zich zorgen over de
beschikbaarheid van voldoende middelen voor de financiering van de opleidings-
en scholingskosten en of die middelen ook worden ingezet voor degenen die
dat nodig hebben.De bedrijfsverenigingen zijn per 1 januari 1995 verantwoordelijk geworden
voor de bemiddeling van gedeeltelijk arbeidsongeschikten. Op grond van deze
taak en mede op grond van artikel 57 van de AAW kunnen bedrijfsverenigingen
alle kosten in verband met de bemiddeling, inclusief de daarvoor noodzakelijke
scholing, bekostigen. De kosten van de opleidingen en scholing zullen door
het Tica primair worden vergoed uit het overgebleven CBA-budget (2 miljoen)
en zodra het budget is uitgeput, ten laste komen van het Aaf.Het kabinet gaat er vanuit dat de bedrijfsverenigingen, conform de wetgeving
de middelen doelmatig en doeltreffend inzetten. Het Ctsv zal daar toezicht
ophouden en zonodig maatregelen nemen. Inkomensvoorziening tijdens opleiding of scholingHet verheugt ons dat de leden van de fracties van de VVD en D66 met ons
van mening zijn dat het op artikel 76 WW getroffen scholingsbesluit van het
Tica verruimd en verduidelijkt moet worden. Zoals in de memorie van toelichting
gesteld, zal hiertoe een verzoek worden gericht aan het Tica. Uiteraard –
dit in antwoord op een vraag van de leden van de VVD-fractie – zal daarin
de door het kabinet en parlement wenselijk geachte richting en doelstelling
van de gevraagde aanpassingen worden aangegeven. De leden van de RPF-fractie
vragen te reageren op het standpunt van de RCO (brief van 19 juni 1995), dat
het huidige systeem voldoende mogelijkheden biedt om op effectieve wijze scholing
tijdens werkloosheid mogelijk te maken, omdat de een-jaarstermijn in de meeste
gevallen voldoende moet zijn, terwijl bij een langere scholing aanspraak kan worden gemaakt op een uitkering op grond van de Algemene Bijstandswet
(ABW). De leden van de SP-fractie vragen naar aanleiding van hetgeen in de
inleiding van paragraaf 5.1.4 van de toelichting is gesteld voor wie een vervolguitkeringsduur
WW van drieënhalf jaar geldt.Zoals in de memorie van toelichting is aangegeven, zijn de criteria waaraan
een bepaalde opleiding of scholingsmogelijkheid moet voldoen, wil deze met
behoud van WW-uitkering (alsmede, indien nodig, met doorbreking van de maximumduur
van de WW-uitkering) kunnen worden gevolgd, neergelegd in een op grond van
artikel 76 WW getroffen scholingsbesluit van het Tica. Eén van de daarin
opgenomen regels is, dat de opleiding of scholing niet langer mag duren dan
een jaar. Deze regel is indertijd in het besluit opgenomen omdat, mede gezien
eerdere ervaringen, werd aangenomen dat het mogelijk moest zijn iedere WW-gerechtigde
via een opleiding van een jaar of korter weer voldoende mogelijkheden te geven
op de arbeidsmarkt. Deze aanname is echter onjuist gebleken voor WW-gerechtigden
met een arbeidshandicap. Zij zullen immers juist door hun handicap vaker ingrijpender
moeten om-, her- of bijscholen dan andere WW-gerechtigden. Met het oog daarop
zal met name voor deze groep aan het Tica worden verzocht zijn besluit bij
te stellen. De opmerking dat bij scholing van langer dan een jaar ook een
beroep zou kunnen worden gedaan op de Algemene Bijstandswet is in haar algemeenheid
niet juist. Allereerst staat de wettelijke bepaling in combinatie met het
Tica-besluit scholing met behoud van WW-uitkering in het geheel niet toe,
indien de scholing langer duurt dan een jaar. Een constructie ingevolge welke
het eerste scholingsjaar met behoud van WW-uitkering zou kunnen worden gevolgd,
en de rest van de scholingsduur met behoud van uitkering ingevolge de ABW,
is derhalve niet mogelijk. Zou dat wèl mogelijk worden gemaakt, dan
zou vervolgens het risico onstaan dat de sociale dienst anders over de noodzakelijkheid
van de opleiding oordeelt dan de bedrijfsvereniging, met als gevolg dat de
kans aanwezig zou zijn dat betrokkene achteraf de opleiding zou moeten afbreken.
Ook dit zou wel weer kunnen worden opgelost, maar daarmee zouden betrokkenen
uiteindelijk toch in een beduidend slechtere positie terechtkomen dan de positie
die door ons wordt voorgesteld. Immers, alle betrokkenen zouden dan na een
jaar aangewezen raken op de bijstand. De bijstandsuitkering is niet alleen
vaak lager dan die van de WW, maar is bovendien, anders dan de WW-uitkering,
afhankelijk van het partnerinkomen en het vermogen. Wij zijn van mening dat
ons voorstel, namelijk uitbreiding voor de betrokken groep van de maximumduur
op grond waarvan met behoud van WW-uitkering (en overigens ook van eventuele
AAW/WAO-uitkering) scholing kan worden gevolgd zowel eenvoudiger (één
loket), als efficiënter (geen risico van verschillende oordelen t.a.v.
de noodzakelijkheid) als gunstiger voor betrokkenen is.Aan de leden van de SP-fractie kan nog worden geantwoord dat de duur van
de vervolguitkering WW drieënhalf jaar is voor personen die op hun eerste
werkloosheidsdag 57,5 jaar of ouder waren. Door deze vervolguitkeringsduur
wordt bereikt dat de WW-uitkering van deze groep precies door kan lopen tot
de maand waarin men de leeftijd van 65 jaar bereikt, op welk moment de WW-uitkering
stopt en de uitkering ingevolge de Algemene Ouderdomswet ingaat.De leden van de fractie van D66 hebben vernomen dat het in de praktijk
lang kan duren voordat men toestemming krijgt voor het volgen van een opleiding
of een scholing. De scholingsbepaling zou moeilijk uitvoerbaar, dan wel arbeidsintensief
zijn. Zij vragen hierop een reactie te geven.Bij de beoordeling van de vraag of het aan een individuele WW-gerechtigde
zal worden toegestaan scholing met behoud van uitkering te volgen, moeten
twee sub-vragen worden beantwoord. Allereerst moet worden onderzocht of de
gewenste opleiding of scholing voldoet aan de criteria uit het bovenbedoelde
Tica-besluit. Dit is de zogenaamde «objecttoets».
Bij het verrichten van de objecttoets speelt het oordeel van het arbeidsbureau
over de arbeidsmarktrelevantie van de opleiding een belangrijke rol. Daarnaast
moet worden nagegaan of de betreffende opleiding of scholing voor betrokkene
noodzakelijk kan worden geacht (subjecttoets). Ook hier zal het oordeel van
het arbeidsbureau veelal van belang zijn. In het verleden is de samenwerking
tussen arbeidsbureaus en bedrijfsverenigingen op het punt van scholing soms
stroef verlopen, hetgeen er onder omstandigheden inderdaad toe kon leiden
dat het lang duurde voordat men antwoord kreeg op de vraag of men met behoud
van uitkering aan een opleiding kon beginnen. De afgelopen jaren is de samenwerking
op dit punt echter verbeterd, onder andere door het instellen van een duidelijke
procedure die in acht moet worden genomen bij de behandeling van aanvragen
tot scholing met behoud van WW-uitkering. Verwacht wordt dat de samenwerking
en daarmee ook de besluitvormingsprocedure, nog zullen verbeteren naarmate
de betrokken uitvoeringsorganen nauwer met elkaar zullen gaan samenwerken.
Als bekend heeft het kabinet vergaande beleidsvoornemens op dit punt (m.n.
één-loketmodel voor de dienstverlening van arbeidsbureaus, uitvoeringsinstellingen
werknemersverzekeringen en sociale diensten).De leden van de fractie van GroenLinks vragen of niet ook het scholingsbeleid
ten aanzien van personen met een volledige WAO- of AAW-uitkering mede voor
verruiming in aanmerking komt. Tevens vragen zij in hoeverre bij een intensief
scholingsbeleid door de bedrijfsverenigingen financiële tekorten zijn
te verwachten en of de regering bereid is in financiële zin garanties
te treffen opdat (gedeeltelijk) arbeidsongeschikten optimaal gebruik kunnen
maken van het scholingsinstrument. De leden van de VVD-fractie maken zich
zorgen over de beschikbaarheid van voldoende middelen voor de financiering
van de opleidings- en scholingskosten. Hoe kan worden bewerkstelligd dat er
voldoende middelen beschikbaar zullen komen en dat daarvan ook waar nodig
gebruik zal kunnen worden gemaakt?Het scholingsbeleid voor personen met een volledige arbeidsongeschiktheidsuitkering
is naar onze mening ruim genoeg, zeker na inwerkingtreding van het voorliggende
wetsvoorstel. Anders dan de WW, kennen de AAW en de WAO niet de uitkeringsvoorwaarde
dat men beschikbaar dient te zijn voor arbeid. Daar waar het volgen van een
opleiding of scholing afbreuk doet aan die beschikbaarheid, hoeft, anders
dan in de WW, in de AAW of WAO dan ook niet geregeld te worden dat desondanks
het recht op uitkering blijft bestaan: dat gebeurt in principe automatisch.
Ook kennen de AAW en de WAO geen maximum-uitkeringsduren, zodat een duurdoorbreking
in die wetten niet geregeld hoeft te worden. Het enige dat wèl mogelijk
is, is dat tijdens en ten gevolge van de opleiding of scholing de mate van
arbeidsongeschiktheid afneemt. In dat geval zou zonder nadere bepaling de
uitkering moeten worden herzien of ingetrokken. In het voorliggende wetsontwerp
wordt nu voorgesteld een dergelijke herziening of intrekking onmogelijk te
maken (men leze de voorgestelde vierde leden van de artikelen 32 AAW en 43
WAO). Wat betreft de niet met de voorziening in het inkomen verband houdende
kosten van een opleiding of scholing kan een beroep worden gedaan op het (ruim
geformuleerde) artikel 57 AAW. Voor zover ons bekend, zijn er geen signalen
dat verruiming van (de toepassing van) dit artikel nodig is.Aangenomen dat het scholingsbeleid doelmatig zal worden toegepast –
hierop ziet het College van toezicht sociale verzekeringen toe – valt
van een intensiever scholingsbeleid ook een grotere uitstroom naar betaalde
arbeid en daarmee een besparingseffect in de werknemersverzekeringen te verwachten.
Wij voorzien bij een intensief scholingsbeleid dan ook geen financiële
tekorten. Het zal de taak van het Tica worden, per reïntegratiemaatregel
en per kalenderjaar een budget, afkomstig uit het Arbeidsongeschiktheidfonds
(Aof), vast te stellen, onder goedkeuring van het Ctsv en met toestemming
van de Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid. Indien het voor scholing
gereserveerde budget naar de mening van de Minister ontoereikend is, zal deze
toestemming aan het Tica-besluit kunnen worden onthouden.De leden van de fractie van D66 vragen of artikel 77 van de WW ook geldt
ten aanzien van de bemiddelingspopulatie van de bedrijfsvereniging.Artikel 77 van de WW, een artikel dat gaat over werken met behoud van
WW-uitkering, is nog niet in werking getreden. Wij nemen hier dan ook aan
dat de leden van de fractie van D66 bedoelen te vragen, of artikel 76 WW ook
zal gelden ten aanzien van de bemiddelingspopulatie van de bedrijfsvereniging.
Het antwoord daarop is, dat artikel 76 WW kan gelden voor iedere WW-gerechtigde,
derhalve ook voor WW-gerechtigden die tevens behoren tot de bemiddelingspopulatie
van de bedrijfsvereniging.De leden van de fractie van D66 stellen ook een vraag over de in het wetsvoorstel
opgenomen nieuwe vierde leden van de artikelen 32 AAW en 43 WAO. In die leden
wordt voorgesteld te bepalen dat de bedrijfsvereniging de uitkering van een
AAW/WAO-gerechtigde tijdens het volgen van een opleiding of scholing niet
ter zake van een daaruit voortvloeiende afname van de arbeidsongeschiktheid
mag intrekken of herzien, tenzij artikel 12, derde lid, AAW of artikel 21,
vierde lid, WAO van toepassing is. Dat wil zeggen: tenzij betrokkene in onvoldoende
mate meewerkt aan het bereiken van een gunstig resultaat van de opleiding
of scholing. De leden van de fractie van D66 vragen nu hoe kan worden vastgesteld
of sprake is van «voldoende meewerken».Vooropgesteld zij dat het antwoord op deze vraag in de uitvoeringspraktijk
zal moeten worden gevonden. Daarbij zal er ten aanzien van de personen waar
het hier om gaat, dat wil zeggen ten aanzien van personen die reeds met een
opleiding zijn gestart, logischerwijze in eerste instantie van worden uitgegaan
dat zij voldoende zullen meewerken aan het bereiken van een gunstig resultaat
ervan. De vraag zal dan veeleer zijn, in welke gevallen geconstateerd moet
worden dat er sprake is van een «onvoldoende meewerken». Hiervan
zal in ieder geval sprake zijn indien de opleiding zonder redelijke gronden
wordt afgebroken dan wel zonder redelijke gronden examens worden gemist, toetsen
onvoldoende worden gemaakt omdat deze duidelijk slecht zijn voorbereid, of
werkstukken niet worden ingeleverd. In andere gevallen zal het aan de uitvoeringsorganisatie
zijn om na te gaan of sprake is van onmacht of van onwil. Zonodig is er de
rechter, die in individuele gevallen het oordeel van de bedrijfsvereniging
zal kunnen toetsen.De leden van de fractie van D66 wijzen op een in het rapport van het Hugo
Sinzheimer Instituut gegeven voorbeeld waarin de uitkomst van de schatting
de reïntegratie van de verzekerde belemmert omdat de verzekerde geen
gelegenheid meer krijgt om een reeds gevolgde opleiding of scholing af te
maken. De leden van deze fractie vroegen om een reactie hierop in relatie
met het voorliggende wetsvoorstel.Zoals in het bovenstaande reeds op een vraag van de leden van de fractie
van GroenLinks is geantwoord, is in het voorliggende wetsvoorstel geregeld
dat de AAW/WAO-uitkering van degene die schoolt met behoud van uitkering tijdens
die scholing ten gevolge van een eventuele hierdoor toegenomen arbeidsgeschiktheid
niet mag worden ingetrokken of herzien. Dit doet echter niet af aan de mogelijkheid
dat deze uitkering tijdens het volgen van de scholing om andere redenen dan
een ten gevolge van de scholing toegenomen arbeidsgeschiktheid kan worden
herzien. Dit kan bijvoorbeeld het geval zijn indien betrokkene tijdens het
volgen van de scholing geconfronteerd wordt met een herbeoordeling op basis
van het nieuwe arbeidsongeschiktheidscriterium. Heeft betrokkene
een WAO-uitkering, dan zal in dit soort gevallen echter veelal recht op WW-uitkering
ontstaan. Mede gezien het voornemen het Tica te verzoeken zijn besluit inzake
scholing met behoud van WW-uitkering voor de betrokken groep te verruimen,
zal de scholing na een dergelijke afschatting vaak kunnen worden voortgezet
met behoud van WW-uitkering (en met een eventueel restant van de AAW/WAO-uitkering).De leden van de fractie van D66 gaan nog in op het feit dat diverse vroeggehandicapte
jongeren sinds de invoering van de wet TBA niet in aanmerking komen voor een
AAW-uitkering en dat dit voor hen tevens inhoudt dat zij niet in aanmerking
komen voor een AAW-voorziening in de vorm van een opleiding aan een specifiek
scholingsinstituut voor gehandicapten.Deze problemen hebben zich inderdaad voorgedaan. Dit kwam ondermeer voort
uit het feit dat de bedrijfsverenigingen en de voormalige Gemeenschappelijke
Medische Dienst een verschillende opvatting hadden over het scholingsbeleid
op grond van artikel 57 van de AAW.In tegenstelling tot de GMD waren de bedrijfsverenigingen van mening dat
de groep personen die minder dan 15/25% arbeidsongeschikt was geen scholingsvoorziening
op basis van artikel 57 kon worden toegekend. Inmiddels heeft het Tijdelijk
instituut voor coördinatie en afstemming (Tica) een mededeling doen uitgaan
waarin de bedrijfsverenigingen wordt aanbevolen bij de toekenning van scholingsvoorzieningen
de doelgroepen van de voormalige GMD te hanteren, waaronder personen die minder
dan 15/25% arbeidsongeschikt zijn. De doelgroepomschrijving voor scholing
komt overeen met de bemiddelingspopulatie zoals deze altijd door de GMD werd
gehanteerd.Een en ander houdt in dat daarmee de belemmering voor de onderhavige groep
om een opleiding te kunnen volgen aan een specifiek scholingsinstituut voor
gehandicapten is weggenomen. Voorts zal vóór 1 september van
dit jaar het bestuur van het Tica zich opnieuw beraden op de rëintegratieproblematiek
en een nader standpunt bepalen. Ten slotte is bij het Tica een projectgroep
ingesteld die zich bezig houdt met alle reïntegratiemogelijkheden van
personen met een arbeidshandicap. Deze projectgroep zal zich op korte termijn
onder meer buigen over de stroomlijning van de toegang van gehandicapten tot
de specifieke scholingsinstituten. Financiering opleidings- en scholingskostenHet voorstel inzake de financiering van opleidings- en scholingskosten
heeft bij de leden van de CDA-fractie de vraag opgeroepen of de bekostiging
hiervan in voldoende mate vanuit art. 57, eerste lid, AAW wordt opgevangen.
Immers, per 1 april jongstleden is de subsidie van het CBA weggevallen.Naar aanleiding van het vervallen van de CBA-subsidie per 1 april jl.
heeft het Tica de bedrijfsverenigingen bij mededeling van 20 maart 1995 onder
meer de mogelijkheid van inzet van middelen op grond van artikel 57, eerste
lid, AAW onder de aandacht gebracht. Wij hebben nog geen signalen opgevangen
die erop zouden kunnen duiden dat inzet van dit artikel niet of niet in voldoende
mate mogelijk is. Wel is het zo, dat met de CBA-subsidie tevens het aanknopingspunt
voor het aanvragen van een subsidie uit het Europees Sociaal Fonds (ESF) is
vervallen, en dat de beoordeling op basis van artikel 57 AAW per individuele
arbeidsgehandicapte dient te geschieden, daar waar bij betaling uit het voormalige
CBA-budget ook een collectieve beoordeling mogelijk was. De projectgroep van
het Tica waaraan in het bovenstaande reeds is gerefereerd, zal zich inspannen
om deze twee problemen op te lossen. Wat betreft het eerste probleem wordt
daarbij in eerste instantie onderzocht of het mogelijk is de
voorzieningen ex artikel 57 AAW aanknopingspunt te laten zijn bij aanvraag
van een subsidie uit het ESF. 5.2.1 LoonsuppletieDe leden van de fractie van D66 betwijfelen of het inzetten van loonsuppletie
dezelfde structurele reïntegratie-effecten zal genereren als het veranderen
van de schatting op de hoogst bereikbare theoretische loonwaarde. Het veranderen
van de hoogst bereikbare theoretische loonwaarde doet naar de mening van de
leden van de D66-fractie meer recht aan de verzekeringsgedachte van de arbeidsongeschiktheidsverzekeringen.
Daarnaast wijzen deze leden er op dat de loonsuppletie tijdelijk is.Na het van kracht worden van de Wet TBA is het niet meer mogelijk om bij
de vaststelling van de mate van arbeidsongeschiktheid rekening te houden met
de werkelijke verdiensten van een belanghebbende. Dit omdat arbeidsmarktelementen
in het geheel geen rol meer mogen spelen bij de vaststelling van de mate door
arbeidsongeschiktheid. Op het vervallen van deze mogelijkheid is onder andere
van arbeidsdeskundigen veel kritiek geuit, omdat dit nadelige gevolgen zou
hebben op de mogelijkheid om gedeeltelijk arbeidsongeschikten weer in te schakelen.
Aan deze kritiek wordt tegemoet gekomen door het introduceren van een loon-
en inkomenssuppletie.Deze loon- en inkomenssuppletie kan gedurende maximaal 4 jaar worden toegekend
en heeft tot gevolg dat het «gat» tussen de theoretische verdiencapaciteit
en de werkelijke verdiensten tijdelijk geheel of gedeeltelijk kan worden overbrugd.
Dit zal de reïntegratie in dat soort gevallen vergemakkelijken. Het feit
dat de loon- en inkomenssuppletie in de tijd afloopt stimuleert de betrokkene
om te streven naar het realiseren van de maximale verdiensten. Dit draagt
bij aan de maximale reïntegratie van de belanghebbende. Dit kan zich
temeer voordoen omdat in de meeste gevallen zal blijken dat de werknemer het
voor de krachten en bekwaamheden berekende werk goed aankan.Het is naar onze mening niet waarschijnlijk dat de tijdelijkheid van de
loon- en inkomenssuppletie belangrijke nadelige gevolgen zal hebben voor de
reïntegratie. Het verrichten van betaalde arbeid zal in het algemeen
voor de belanghebbende in financiële zin voordeliger zijn dan het langdurig
aangewezen zijn op een uitkering. Ook uit overwegingen van participatie en
integratie in de samenleving is het verrichten van betaalde arbeid te prefereren
boven het ontvangen van een uitkering.De verzekeringsgedachte zoals die ten grondslag ligt aan het sociaal verzekeringstelsel
houdt in dat diegenen die verzekerd zijn ook recht op een uitkering kunnen
verkrijgen als voldaan wordt aan de voorwaarden die de verzekering daaraan
verbindt. Of bij het vaststellen van het eventuele recht op uitkering uitgegaan
wordt van de hoogst bereikbare loonwaarde dan wel van een andere loonwaarde
is niet van wezenlijke invloed op de het feit of al dan niet recht gedaan
wordt aan de verzekeringsgedachte.De leden van de fractie van D66 vragen om een vergelijking tussen het
loonopstapje en de loonsuppletie. Daarbij wijzen zij erop dat het opstapje
vrijwel niet heeft gewerkt.Het opstapje is tot stand gekomen bij de stelselherziening die per 1 januari
1987 heeft plaatsgevonden. Het opstapje maakte het mogelijk om gedurende maximaal
2 jaar een gedeeltelijke arbeidsongeschikte 1 klasse hoger in te delen bij
feitelijke herintreding in het arbeidsproces. Het indelen in een hogere arbeidsongeschiktheidsklasse
betekent in het algemeen een verhoging van de uitkering met 7%
of maximaal 8,75%. Uit een vergelijking blijkt dat de loon- en inkomenssuppletie
een hogere tegemoetkoming kan inhouden en dat die gedurende een langere periode
kan worden toegekend.De oorzaak dat het opstapje maar in beperkte mate is toegepast is dat
het ook mogelijk was om het zelfde effect te bereiken door de schatting te
baseren op de gerealiseerde verdiencapaciteit. Dit bracht minder administratieve
rompslomp met zich en gaf een permanente in plaats van een tijdelijke tegemoetkoming.
Uit het feit dat het opstapje niet op grote schaal is toegepast mag niet afgeleid
worden dat dit ook voor de loon- en inkomenssuppletie zal gelden. De loonsuppletie
kan als onderhandelingsinstrument worden ingezet naar werkgevers, maar het
is echter primair een tegemoetkoming van de werknemer. De werkgever wordt
niet verplicht om de afbouw van de loonsuppletie op te vangen door het overeengekomen
loon te verhogen, tenzij dit met de werknemer is afgesproken.De leden van de fractie van D66 leiden uit de memorie van toelichting
af dat de loonsuppletie ook minder dan 20% kan bedragen en vragen hoe de afbouw
in vier jaar plaatsvindt.Deze leden stellen terecht vast dat de loonsuppletie lager kan zijn dan
20%. Dit kan als het verschil tussen de theoretische verdiencapaciteit en
de werkelijke verdiensten minder bedraagt dan 20%. Het kan immers niet de
bedoeling zijn dat de werkelijke verdiensten en de loonsuppletie meer bedragen
dan het maatmaninkomen van de belanghebbende. De loon- en ook de inkomenssuppletie
zal nader worden uitgewerkt in een algemene maatregel van bestuur. Het voornemen
is om daarin vast te leggen dat de afbouw in een periode van vier jaar in
gelijke stappen plaatsvindt.De leden van de SP vragen zich af of de opgedane ervaringen met het Schattingsbesluit
geen aanleiding zijn tot het opnieuw mogelijk maken van de schatting op basis
van gerealiseerde verdiencapaciteit. Ook de leden van de fractie van GroenLinks
bepleiten het weer invoeren van de schatting op basis van gerealiseerde verdiencapaciteit.Het vervallen van de mogelijkheden om de schatting te baseren op de gerealiseerde
verdiencapaciteit is, in het kader van de besluitvorming over TBA, uitgebreid
aan de orde geweest. De uitkomst van deze discussie is dat het weer mogelijk
maken van de schatting op basis van gerealiseerde verdiencapaciteit niet aanvaardbaar
is. De redenen daarvoor zijn dat dit tot gevolg heeft dat arbeidsmarktfactoren
weer een rol gaan spelen bij de schatting en dat ook de scheiding tussen de
begrippen werkloos en arbeidsongeschikt niet meer helder is. 5.2.2 Inkomenssuppletie voor zelfstandigenDe leden van de fractie van D66 vragen een reactie op een aantal voorbeelden
uit het rapport van het Hugo Sinzheimer instituut «Niet verdiend».
Het betreft een voorbeeld van een mevrouw die ondanks een progressieve ziekte
in haar eigen onderhoud voorziet door als zelfstandige werkzaam te zijn en
er mee geconfronteerd wordt ziet het feit dat het maximaal 3 jaar mogelijk
is om de inkomsten uit arbeid die niet voor de krachten en bekwaamheden van
een belanghebbende berekend zijn te anti-cumuleren met een arbeidsongeschiktheidsuitkering.
Daarna volgt schatting.Dit is een problematiek die eerder ook in kamervragen gesteld door de
heer Leerkes aan de orde is geweest (kamervragen gesteld op 17 maart met kenmerk
294 950 5340). Kortheidshalve verwijzen wij daarnaar. Het tweede voorbeeld gaat over een zelfstandige met een laag inkomen.
Bij de vaststelling van de mate van arbeidsongeschiktheid speelt de hoogte
van het inkomen een belangrijke rol.De mate van arbeidsongeschiktheid wordt vastgesteld door een vergelijking
van het maatmaninkomen en hetgeen de belanghebbende nog kan verdienen. De
mate van arbeidsongeschiktheid is afhankelijk van het verlies aan verdiencapaciteit.
Door deze systematiek is de kans dat een belanghebbende met een laag inkomen
nog een inkomen kan verdienen dat in de buurt komt bij hetgeen de belanghebbende
eerder verdiende groter dan in het geval de belanghebbende een hoog inkomen
verdiende. Dit is niet uitsluitend het geval bij zelfstandigen, maar geldt
ook bij werknemers.In de voorbeelden genoemd op blz. 47 is geen sprake van op zelfstandigen
toegespitste gevallen.Het is daarom niet duidelijk welk voorbeeld deze leden bedoelen en er
kan dan ook geen reactie op worden gegeven.De leden van de fractie van D66 zijn van mening dat het beter is, zelfstandigen
werkzaam in het eigen bedrijf te blijven ondersteunen. Dit omdat zij anders
terug moeten vallen op een uitkering. Deze uitkering zal altijd hoger zijn
dan de financiële bijdrage.De leden van GroenLinks bepleiten het mogelijk maken van de schatting
op basis van gerealiseerde verdiencapaciteit.Het gevolg van het voorstel van de leden van de D66-fractie is dat blijvend
rekening wordt gehouden met het verschil tussen de theoretische verdiencapaciteit
in veelal functies in loondienst en de werkelijke verdiensten in het eigen
bedrijf. Het voorgaande komt neer op een schattting op basis van de gerealiseerde
verdiencapaciteit voor zelfstandigen werkzaam in het eigen bedrijf. Dit is
ook hetgeen de fractie van GroenLinks bepleit. In het geval dat dit voor zelfstandigen
wordt toegestaan is er geen reden meer om dit niet toe te staan voor werknemers.
Dit is voor ons zoals al eerder opgemerkt niet aanvaardbaar omdat dit tot
gevolg heeft dat arbeidsmarktfactoren weer een rol gaan spelen bij de schatting
en dat ook de scheiding tussen de begrippen werkloos en arbeidsongeschikt
niet meer helder is.Door de introductie van de inkomenssuppletie krijgen gedeeltelijk arbeidsongeschikte
zelfstandigen die werkzaam willen blijven in het eigen bedrijf de mogelijkheid
dat te proberen met een tegemoetkoming voor het «gat» tussen de
theoretische verdiencapaciteit en de werkelijke verdiensten. Indien men hier
niet toe in staat is, en geen ander werk vindt is men mogelijk aangewezen
op een uitkering. Zoals gesteld zijn de voorstellen van de leden van de fracties
van D66 en GroenLinks niet de juiste wijze om daar aan tegemoet te komen.Gevraagd wordt naar de verhouding tussen de artikelen 33 AAW en 44 WAO
en de inkomenssuppletie.Op basis van de artikelen 33 AAW en 44 WAO vindt verrekening plaats van
inkomsten uit arbeid, die niet voor de krachten en bekwaamheden van een belanghebbende
berekend is, met de arbeidsongeschiktheidsuitkering. Deze verrekening vindt
gedurende maximaal 3 jaar plaats waarna schatting volgt. Bij de inkomenssuppletie
gaat het altijd om inkomen dat minder bedraagt dan de theoretische verdiencapaciteit.
Verrekening op basis van artikel 33 AAW en artikel 44 WAO vindt uitsluitend
plaats als de belanghebbende meer verdient dan zijn theoretische verdiencapaciteit.
Toepassing van de inkomenssuppletie en van artikel 33 AAW en
44 WAO kan dus niet plaatsvinden. Hetgeen is opgemerkt met betrekking tot
de inkomenssuppletie geldt ook voor de loonsuppletie.Tot slot zien deze leden in de periode van 3 jaar die is opgenomen in
de artikelen 33 AAW en 44 WAO een belemmering voor zelfstandige ondernemers
om zelf in hun inkomen te voorzien. Deze leden bepleiten ook in dit geval
een garantieregeling.Voor deze categorie uitkeringsgerechtigden waarvan het recht op uitkering
wordt beëindigd of verlaagd op basis van inkomsten uit een eigen onderneming
geldt de bij dit wetsvoorstel ingevoerde wachttijd van 4 weken in de gevallen
dat de arbeidsongeschiktheid toeneemt, deze voortkomt uit dezelfde oorzaak
en de toename zich voordoet binnen een periode van 5 jaar. Het recht op uitkering
kan ook toegekend worden als de verzekering inmiddels geëindigd was.
Door deze kortere wachttijd en de mogelijkheid dat recht op uitkering ontstaat,
ook indien de verzekering inmiddels was geëindigd wordt in hoge mate
tegemoet gekomen aan de wensen van deze leden. 5.2.3 Garantieregeling voor oudere arbeidsongeschikten)De leden van de PvdA-fractie vragen voorts de categorie personen, op wie
de voorgestelde garantieregeling voor oudere arbeidsongeschikten betrekking
heeft, nog eens duidelijk te definiëren.Naar aanleiding hiervan merk ik op, dat de voorgestelde garantieregeling
betrekking heeft op personen die een uitkering op grond van de WAO ontvangen
en die op of na de dag waarop zij de leeftijd van 50 jaar bereiken inkomsten
uit arbeid in dienstbetrekking gaan verdienen.Daarbij zijn twee categorieën te onderscheiden, te weten1. de personen wier WAO-uitkering in verband met die inkomsten wordt beëindigd
en2. de personen wier WAO-uitkering in verband met die inkomsten naar een
lager arbeidsongeschiktheidspercentage wordt herzien.Voor de personen, genoemd in categorie 1, die ter zake van opnieuw intredende
arbeidsongeschiktheid binnen 5 jaar na die werkhervatting recht hebben op
toekenning van WAO-uitkering, geldt de dagloongarantieregeling, zoals neergelegd
in het eerste lid van het voorgestelde artikel 61 WAO.Voor de personen, genoemd in categorie 2, die wegens toegenomen arbeidsongeschiktheid
binnen 5 jaar na die werkhervatting recht hebben op herziening van hun WAO-uitkering,
geldt de dagloongarantieregeling, zoals neergelegd in het tweede lid van het
voorgestelde artikel 61 WAO. De leden van de fractie van D66 brengen in dat verband de in hoofdstuk
II van de Wet Terugdringing beroep op de arbeidsongeschiktheidsregelingen
opgenomen stimuleringsregeling ter sprake. Zij vragen waarom zo weinig gebruik
is gemaakt van die regeling. Er is nooit onderzocht waarom het effect van
de stimuleringsuitkering beperkt is gebleven. Als reden kan gedacht worden
aan het feit dat de uitkering moest worden aangevraagd in plaats van dat hij
ambtshalve werd toegekend. Een reden zou ook kunnen zijn dat de stimuleringsuitkering
weinig bekendheid genoot. Verder was de tijd waarin een aanvraag kon worden
gedaan kort. (Maatregel is op 1 augustus 1993 ingevoerd. Op 28 december 1993
zijn de nadere regels voor de uitvoering van deze maatregel in de Staatscourant
gepubliceerd. De werkingsduur van de maatregel was beperkt tot 1 februari
1994).Door de hier aan het woord zijnde leden wordt opgemerkt dat het vaak niet
aan de oudere arbeidsongeschikten ligt dat zij niet aan de slag komen maar
dat de werkgevers hier terughoudend tegenover staan. Deze leden zijn
van mening dat er voor deze groep meer gedaan moet worden. Zij vinden het
dan ook noodzakelijk om hier een extra stimulans in te brengen. Terecht wordt
door deze leden opgemerkt dat de andere, in dit wetsvoorstel opgenomen, reïntegratie-instrumenten
ook werken ten aanzien van deze groep werknemers. Hierbij kan ook gedacht
worden aan de medewerkingsverplichting van werkgevers bij werkhervatting (artikel
46 WAO/35 AAW/30 ZW) en de daarop staande sancties bij weigering.Naar aanleiding van de toelichting op het voorgestelde artikel 61 WAO
zeggen de leden van de D66-fractie niet overtuigd te zijn door de gegeven
argumenten om de in dat artikel genoemde termijn op vijf jaar te stellen.
Voor gevalsdossiers betreffende arbeidsongeschiktheidsgevallen waarvoor een
uitkering werd toegekend geldt in beginsel een bewaartermijn van 5 jaar na
het einde van het jaar waarin voor het betreffende geval voor het laatst uitkering
is verstrekt. Een dergelijke bewaartermijn houdt verband met het steeds voortschrijdende
aanwas van het dossierbestand. Bij deze leden bestaat enige onduidelijkheid
over de genoemde misbruikgevoeligheid. In de toelichting op artikel 61 wordt
gesproken over «eventuele misbruikgevoeligheid». Hiermee is niet
gezegd dat de mogelijkheid tot misbruik reëel aanwezig is. Een poging
daartoe is echter niet uit te sluiten. Het nieuwe arbeidsongeschiktheidscriterium
maakt oneigenlijk- dan wel misbruik echter nagenoeg onmogelijk.De leden van de fractie van GroenLinks stellen in het kader van de «proefplaatsing»
de leeftijdsgrens van 50 jaar aan de orde. Aangenomen wordt dat die leden
de leeftijdsgrens in de garantieregeling voor oudere arbeidsongeschikten bedoelen.
Gevraagd wordt waarom die grens bij 50 jaar ligt. Zoals opgemerkt in de memorie
van toelichting komt die leeftijdsgrens ook voor in de zogenaamde stimuleringsregeling
opgenomen in de wet TBA. Deze regeling liep af op 1 februari 1994. Voorts
wordt opgemerkt dat het een feit is dat de arbeidsmarktpositie van oudere
arbeidsongeschikten zwak is. De garantieregeling voor 50-jarigen en ouder
kan een extra prikkel verschaffen om een werkkring te aanvaarden 5.2.4 Herziening of toekenning van de arbeidsongeschiktheidsuitkering
bij toename van de arbeidsongeschiktheid die voortkomt uit dezelfde oorzaak
als op grond waarvan de uitkering eerder is toegekend of herzienDe leden van de RPF-fractie stellen het op prijs dat de motie Van Dijke
c.s. (kamerstukken II, 1994/1995, 23 900, nr 27) positief gewaardeerd
wordt. Zij vragen zich, na vaststelling dat dit de bedoeling van de motie
niet aantast, af of de bezwaren verbonden aan het achterwege laten van een
wachttijd ondenkbaar is. Zij wijzen daarbij op artikel 29 AAW en artikel 39
WAO op basis waarvan ook herziening van de uitkering zonder wachttijd plaatsvindt.Ook de leden van de VVD-fractie zijn niet overtuigd van onmogelijkheid
om de uitkering direct te laten herleven. Zij stellen ook de vraag naar de
mogelijkheid om de wachttijd van vier weken terug te brengenEen belangrijk kenmerk van de herzieningen die op basis van de artikelen
29 AAW en artikel 39 WAO plaats kunnen vinden is dat het steeds gaat om de
herziening van de uitkering wegens toeneming van de arbeidsongeschiktheid
binnen één maand na toekenning of eerdere herziening van de
uitkering. Het betreft vaak gevallen waarin achteraf moet worden vastgesteld
dat er geen sprake was van een stabiele situatie van de belanghebbende. Bij
deze herziening van de uitkering binnen één maand kan veelal
teruggevallen worden op een kortgeleden afgeronde beoordeling. Daarnaast geldt
dat de herziening slechts in een beperkt aantal gevallen kan voorkomen omdat
de eis geldt dat de toename van de arbeidsongeschiktheid zich
moet voordoen binnen één maand na de toekenning of de eerdere
herziening. Herziening of toekenning van de arbeidsongeschiktheidsuitkering
op basis van de uitwerking van motie Van Dijke c.s. zal zich veelvuldig kunnen
voordoen, ook geruime tijd na de eerdere toekenning of herziening van de uitkering
dan wel het bereiken van het einde van de wachttijd. Dit heeft tot gevolg
dat de bezwaren verbonden aan de directe toekenning of herziening van de uitkering
veel groter zijn dan bij toepassing van de artikelen 29 AAW en artikel 39
WAO. Dit is voor ons voldoende reden om een wachttijd van vier weken te hanteren,
temeer omdat dit de bedoeling van de motie niet aantast.In de arbeidsongeschiktheidsregelingen is sprake van een wachttijd van
52 weken, vier weken of onmiddellijke herziening of toekenning. Hiervoor is
uiteengezet waarom het niet wenselijk is om de uitkering zonder wachttijd
te herzien of toe te kennen. Het hanteren van een andere wachttijd dan vier
weken is uit een oogpunt van consistentie van wetgeving niet aan te bevelen.De leden van de fractie van D66 stellen vast dat de wachttijd van 4 weken
tot gevolg heeft dat de werkgever gedurende deze 4 weken het loon zal moeten
doorbetalen en geven aan dat dit tot gevolg kan hebben dat een werkgever zo'n
belanghebbende niet aanneemt. Om deze belemmering voor reïntegratie weg
te nemen stellen deze leden voor in dit soort gevallen voorschot op de uitkering
te verlenen dat mogelijk teruggevorderd kan worden.Ook de leden van de VVD-fractie vragen naar de negatieve gevolgen van
een wachttijd van vier weken.Uit hetgeen hiervoor is opgemerkt blijkt dat het vanuit uitvoeringstechnisch
oogpunt noodzakelijk is om aan een wachttijd van vier weken vast te houden.
Dit heeft tot gevolg dat gedurende deze periode ook geen recht op arbeidsongeschiktheidsuitkering
kan ontstaan en dat dus ook geen voorschot verstrekt kan worden.Vastgesteld moet worden dat tot op dit moment de wachttijd veelal 52 weken
bedraagt. Er is dus sprake van een substantiële verbetering. Daarnaast
zal in dit soort gevallen vaak de mogelijkheid bestaan om artikel 29 b ZW
toe te passen. Het door deze leden gevreesde anti-revaliderende effect doet
zich dan niet voor.De leden van de D66-fractie bepleiten de mogelijkheid om onder omstandigheden
na een langere periode van vijf jaar terug te vallen op verhoging van de arbeidsongeschiktheidsuitkering.
Zij bepleiten dit omdat het niet uitgesloten is dat bepaalde ziektes zich
na een periode langer dan vijf jaar zich opnieuw manifesteren.Vastgesteld moet worden dat de mogelijkheid om de uitkering bij toename
van de arbeidsongeschiktheid binnen een periode van 5 jaar op grond van de
dezelfde oorzaak, een substantiële verbetering is voor met name die uitkeringsgerechtigden
waarvan de verzekering voor de arbeidsongeschiktheidsregelingen is geëindigd.
Door de periode van vijf jaar wordt aangesloten bij de bewaartermijnen die
voor de uitvoeringsinstellingen gelden en wordt de periode ook in de omvang
beperkt. Het stellen van welke termijn dan ook zal tot de bezwaren kunnen
leiden die deze leden opwerpen. Het onbeperkt mogelijk maken van de herleving
van uitkeringsrechten is uit een oogpunt van beheersbaarheid en uitvoerbaarheid
niet aanvaardbaar. Op basis van het voorgaande houden wij vast aan de periode
van 5 jaar.Met hetgeen hiervoor is opgemerkt is ook de vraag van de leden van de
SGP-fractie over de nadere onderbouwing beantwoord. 5.2.5 ProefplaatsingDe leden van de fractie van D66 vroegen naar het verschil tussen het huidige
artikel 44 WAO en het «nieuw» voorgestelde instrument van proefplaatsing.
Is het niet zo dat op grond van artikel 44 WAO ook nu al proefplaatsing mogelijk
is?Artikel 44 WAO bepaalt dat de WAO-uitkering van degene die inkomsten uit
arbeid geniet niet wordt ingetrokken of herzien zolang niet vaststaat of deze
arbeid als arbeid, bedoeld in artikel 18, vijfde lid, kan worden beschouwd.
In plaats daarvan vindt anticumulatie met (eventuele) inkomsten uit die arbeid
plaats. Het nieuwe instrument van proefplaatsing is echter vooral bedoeld
om de gevolgen van onbeloonde proefplaatsing voor de WW-uitkering op te vangen.
Deze uitkering eindigt immers zodra men werk op een proefplaats gaat verrichten.
De in het proefplaatsings-artikel voorgestelde reïntegratie-uitkering
is bedoeld om dit laatste inkomensverlies op te vangen.Wij zijn blij dat ook de leden van de GPV-fractie sympathie hebben voor
het nieuwe reïntegratie-instrument van proefplaatsing. Deze leden vroegen
zich echter wel af, hoe mogelijk misbruik door werkgevers valt te voorkomen.
Zo verwachten zij dat het voor werkgevers verleidelijk wordt een piekbelasting
in de produktie door middel van proefplaatsingen op te vangen. Immers, werkgevers
zullen niet verplicht zijn de desbetreffende werknemer aan het eind van de
proefplaatsing in dienst te nemen! Ook de leden van de RPF-fractie vroegen
of de regeling niet fraude-gevoelig was. Deze leden hebben tevens opgemerkt,
dat het een tot de doelgroep van de proefplaatsing behorende cliënt vrij
zal staan een aanbod tot proefplaatsing te weigeren. Zij vroegen of is overwogen
om – conform dat het geval is bij de Jeugdwerkgarantiewet – een
maximum aantal weigeringen toe te staan voordat wordt overgegaan tot het opleggen
van sancties. Ook de leden van de VVD-fractie wijzen op deze twee punten.
Zij zijn van mening dat enerzijds de werknemer moet kunnen worden verplicht
tot deelname aan proefplaatsing indien dat door de bedrijfsvereniging mogelijk
en zinvol wordt geacht. Aan de andere kant dient dan de werkgever na een geslaagde
proefplaatsing verplicht te worden een betaalde baan aan te bieden. Deze leden
verwachten bovendien dat daarmee het risico op verdringing van beloonde werkzaamheden
zal worden beperkt. De leden van de SP-fractie vragen zich af of aan degene
die gaat werken op een proefplaats niet op een of andere manier toch na geslaagde
plaatsing een arbeidscontract voor bepaalde of onbepaalde tijd moet worden
gegarandeerd. Daarbij zou kunnen worden aangesloten bij de voorstellen in
het kader van de dispensatie van het minimumloon. Voorts vragen zij of het,
indien het na de proefplaatsing tot een arbeidsovereenkomst komt, de werkgever
niet zou moeten worden verboden nog eens een proeftijd van twee maanden te
bedingen.Wij hebben er bewust van afgezien, het reïntegratie-instrument van
proefplaatsing te belasten met teveel voorwaarden voor de werkgever en de
werknemer. Zo zou een verplichting voor de werkgever om iemand na een proefplaatsing
van drie maanden aan te stellen op een arbeidsovereenkomst voor onbepaalde
of bepaalde tijd, naar onze mening de werkgever teveel afschrikken. Wat betreft
de voornemens op het terrein van de dispensatie van het minimumloon wordt
op dit punt opgemerkt, dat de dispensatietermijn waaraan op dit moment gedacht
wordt veel langer (namelijk twee jaar) zal kunnen duren dan de proefplaatsing
(namelijk drie maanden). Het ligt bij een «proefperiode» van twee
jaar veel meer voor de hand een verplichte indienstname aan het einde daarvan
te regelen, dan na een proefperiode van drie maanden.Hoewel wij de geachte van de leden van de SP-fractie om de werkgever te
verbieden een proeftijd te bedingen indien iemand na een proefplaatsing betaald
in dienst komt op zich sympathiek vinden, zijn wij toch van mening
dat het te ver zou gaan iets dergelijks te regelen. Hiertoe zou het in het
Burgerlijk Wetboek (BW) een uitzondering moeten worden gemaakt op de voor
alle arbeidscontracten geldende, in zeer brede kring bekende regel dat een
proeftijd mag worden overeengekomen en dat deze niet langer mag zijn dan twee
maanden. Met een uitzondering op deze regel voor de betrokken groep, zou deze
heldere regel worden vertroebeld, terwijl dit bovendien zou leiden tot een
uitzonderingsbepaling in het BW. Dit komt de eenvoud van de regelgeving niet
ten goede. Ten slotte zou in dat geval ook de werknemer de mogelijkheid verliezen
om een proeftijd te bedingen, daar waar de werknemer onder omstandigheden
(bijvoorbeeld indien blijkt dat de werkgever zodra sprake is van betaalde
werkzaamheden toch meer (en wel: voor de werknemer te veel) van de werknemer
gaat eisen) baat kan hebben bij deze proeftijd.Misbruik van de werkgever zoals aangegeven door de leden van de GPV-fractie
zal gedeeltelijk kunnen worden voorkomen door onderdeel d van het derde lid
van het voorgestelde artikel 63 WAO. Is dat onderdeel van toepassing, dan
mag de bedrijfsvereniging de reïntegratie-uitkering niet toekennen. Bovendien
zal de bedrijfsvereniging bij een vermoeden van misbruik anders dan in dat
onderdeel bedoeld, de reïntegratie-uitkering kunnen weigeren. De betrokken
cliënten zullen dan niet bereid zijn op de aangeboden proefplaats te
gaan werken. Ten slotte kunnen ook de cliënten, mocht een proefplaats
door een dergelijke werkgever worden aangeboden, weigeren. Het instrument
van proefplaasting zal derhalve bij een oplettend beleid van de bedrijfsverenigingen
en alerte cliënten niet erg gevoelig zijn voor fraude door de werkgever.
Fraude door de werknemer, in die zin dat hij bijvoorbeeld een reïntegratie-uitkering
aanvraagt en toegekend krijgt, terwijl hij in feite op vakantie gaat, is theoretisch
mogelijk, maar zal praktisch toch moeilijk uitvoerbaar zijn. Het in onderdeel
c, van het derde lid van het voorgestelde artikel 63 WAO, dat wil zeggen de
eis van aanwezigheid van een tweetal door de werkgever ten behoeve van de
werknemer afgesloten verzekeringen, zal dit soort misbruik ernstig bemoeilijken.
Daarnaast is het in principe mogelijk met de werkgever toch enige vorm van
beloning af te spreken, en deze inkomsten niet op te geven bij de bedrijfsvereniging.
Ook dit zal echter niet vaak voorkomen, omdat de werkgever daarmee het risico
loopt dat reeds tijdens de proefplaatsing een arbeidsovereenkomst is ontstaan.
Overgens zal alle fraude door de werknemer moeten worden bestraft met een
niet-toekenning of een blijvende of tijdelijke verlaging van de reïntegratie-uitkering
(ook verlaging tot nul-niveau is mogelijk). Deze sanctie zal bij inwerkingtreding
van het «Wetsvoorstel boeten en maatregelen» (kamerstukken II,
23 909) worden omgezet in een verplichting een boete op te leggen.Wij zijn van mening dat het niet wenselijk is een gedeeltelijk arbeidsgeschikte
met recht op WW-uitkering te verplichten op straffe van een korting op de
uitkering onbeloonde arbeid op een proefplaats te accepteren. Voor de gedeeltelijk
arbeidsongeschikte dient de proefplaatsing een positieve prikkel te zijn.
Door te laten zien wat hij kan, kan hij eventuele bedenkingen van een potentiële
werkgever wegnemen. Dit resultaat zal waarschijnlijk in mindere mate worden
bereikt indien betrokkene tot meewerken aan een proefplaatsing wordt gedwongen.De leden van de RPF- en SGP-fractie zijn, net als het kabinet, beducht
voor het risico van verdringing dat uit kan gaan van een instrument als de
proefplaatsing. Laatstgenoemde leden vragen of het mogelijk is de mogelijke
omvang daarvan aan te geven. De leden van de fractie van D66 hebben uit de
toelichting begrepen dat het nieuwe reïntegratie-instrument van proefplaatsing
de laatste hindernis bij de werkgever moet wegnemen. De leden van deze fractie
zijn van mening dat dit instrument heel sterk moet zijn, daar de werkgever,
als men al bij dit laatste instrument is beland, niet snel over te halen is.
Zij zijn dan ook van mening dat de maximumduur van drie maanden
niet flexibel genoeg is. Indien betrokkenen daardoor grotere arbeidsmarktkansen
krijgen, pleiten deze leden voor een flexibelere termijn, óók
als daarmee het risico van verdringing groter wordt. De leden van de fractie
van D66 merken in vervolg op hun opmerking over een flexibeler termijn nog
op, dat dit met name van belang kan zijn voor de werkgever van degene die
tijdens de proefplaatsing ziek wordt.Op de vragen van de RPF- en de SGP-fractie kan geantwoord worden, dat
het niet mogelijk is de omvang van de verdringingseffecten aan te geven. Er
zal naar verwachting wel sprake zijn van enige mate van verdringing, maar
deze zal, juist door beperking van de termijn van proefplaatsing tot maximaal
drie maanden, slechts beperkt zijn. Anders dan de leden van de fractie van
D66 veronderstellen, is het niet zo, dat de proefplaatsing per definitie altijd
als «laaste redmiddel» moet worden ingezet. Integendeel, het is
zeer goed mogelijk te starten met een proefplaatsing en vervolgens betaald
in dienst te komen met een loonkostensubside, al dan niet in combinatie met
een loonsuppletie. De passage in de memorie van toelichting waaraan deze leden
hun veronderstelling ontlenen, is slechts bedoeld om aan te geven dat de proefplaatsing
naast eventuele inzet van andere middelen een extra middel kan zijn om de
werkgever over de streep te trekken. Wij hebben wel enig begrip voor de opmerking
van de leden van de fractie van D66, dat de duur van de proefplaatsing flexibeler
(lees: langer) zou moeten kunnen zijn dan de nu voorgestelde maximumtermijn
van drie maanden, maar zijn toch van mening dat het wetsvoorstel hier niet
voor zou moeten worden aangepast. Enerzijds niet, omdat daarmee het risico
van verdringing van betaalde arbeid in onze ogen te groot wordt en anderzijds
niet, omdat de regeling dan weer ingewikkelder zou worden. Immers, in dat
geval zou weer moeten worden bepaald voor welke groepen welke maximumtermijnen
zouden moeten gaan gelden. Wel konden wij ons geheel vinden in de opmerking
van de leden van de fractie van D66 dat werkgevers van personen die tijdens
de proefplaatsing ziek worden belang zouden kunnen hebben bijeen flexibeler
termijn van proefplaatsing. In het wetsvoorstel zoals dat naar uw Kamer is
gezonden, is, met het oog op het voorkomen van een te grote belasting van
de uitvoeringsorganisatie, geregeld dat de reïntegratie-uitkering wordt
stopgezet zodra de onbeloonde werkzaamheden onderbroken of beëindigd
worden. Wij zijn het met de leden van de fractie van D66 eens dat dit achteraf
gezien voor degene die door ziekte genoopt is zijn onbeloonde werkzaamheden
te staken, alsmede voor zijn werkgever, een te hard gelag kan vormen. Daarom
zal in de tezamen met deze nota toegezonden nota van wijziging op dit wetsvoorstel
worden opgenomen dat in afwijking van bovengenoemde hoofdregel de verstrekking
van de reïntegeratie-uitkering wordt voortgezet indien een werknemer
na ziekte tijdens de proefplaatsing (ten gevolg waarvan hij een uitkering
op grond van de Ziektewet ontvangt) zijn onbeloonde werkzaamheden hervat.
De maximumperiode van drie maanden zal dan worden verlengd met de periode
gedurende welke betrokkene een Ziektewet-uitkering heeft ontvangen, zodat
in totaal drie maanden overblijven waarin betrokkene heeft kunnen werken met
een reïntegratie-uitkering.Tevens vragen de leden van de RPF- en SGP-fractie of proefplaatsing kan
leiden tot een verlenging van de WW-uitkering en zo ja, waarom daar dan voor
gekozen is. Het instrument van proefplaatsing leidt niet zozeer tot verlenging
van de maximale uitkeringsduur WW, maar tot opschorting van de einddatum.
Immers, bij aanvang van de werkloosheid krijgt men recht op een bepaalde WW-uitkeringsduur
die men al naar gelang men langer werkloos blijft, consumeert. Tijdens de
proefplaatsing wordt de WW-uitkering tijdelijk stopgezet. Mocht de proefplaatsing
niet leiden tot indiensttreding bij de werknemer, dan herleeft de WW-uitkering
op het moment dat de proefplaatsing eindigt. Men mag dan nog
dat gedeelte van de WW-uitkeringsduur consumeren, waarop men bij aanvang van
de proefplaatsing recht had. Aldus wordt de einddatum derhalve opgeschoven
over een termijn die gelijk is aan de duur van de proefplaatsing. In onze
ogen is dit een – voor de betrokkenen – bijkomend voordeel van
de wijze waarop het instrument van proefplaatsing is geregeld.De leden van de fractie van GroenLinks vragen waarom ten aanzien van de
proefplaatsing een leeftijdsgrens van 50 jaar wordt gehanteerd, beneden welke
grens – als wij de vragen van deze leden goed begrijpen – geen
reïntegratie-uitkering zou kunnen worden verstrekt. Zij pleiten voor
een ruimere toepassing van de regeling.Deze vragen berusten kennelijk op een misverstand, voortkomend uit de
opsomming in de eerste alinea van paragraaf 5.2.5 van de memorie van toelichting.
Daar staat onder meer, dat het voorstel om arbeidsongeschikten van ouder dan
50 jaar de mogelijkheid te geven om terug te vallen op hun oude arbeidsongeschiktheidsuitkering
indien zij na aanvaarding van werk wederom arbeidsongeschikt worden, de motivatie
om daadwerkelijk een nieuwe werkkring te aanvaarden zal doen toenemen. Het
gaat hier echter om een ander instrument dan proefplaatsing, namelijk om een
garantieregeling voor oudere arbeidsongeschikten. Op dat instrument wordt
in paragraaf 5.2.3 van de memorie van toelichting (alsmede in een ander onderdeel
van deze nota) ingegaan. In het kader van het reïntegratie-instrument
proefplaatsing zal geen leeftijdsgrens worden gehanteerd.De leden van de fractie van GroenLinks vragen tevens naar de mogelijke
negatieve repercussies die de proefplaatsing kan hebben voor de hoogte van
de uitkering. Hoe kan de regering voorkomen dat het instrument van proefplaatsing
ongebruikt blijft omdat arbeidsongeschikten bevreesd zullen zijn na de proefplaatsing
hun uitkering kwijt te raken? Is de regering ervan op de hoogte dat WAO-ers
nu al bang zijn om de bedrijfsvereniging ervan in kennis te stellen dat zij
als vrijwilliger actief zijn?In onze ogen dient een proefplaatsing geen negatieve repercussies te hebben
voor de hoogte van de arbeidsongeschiktheidsuitkering. Daarom is voorgesteld
om in artikel 32, vijfde lid, AAW en 63, tiende lid, WAO te regelen dat de
AAW/WAO-uitkering tijdens deze plaatsing niet wordt ingetrokken of herzien.
De negatieve gevolgen van de proefplaatsing voor de WW-uitkering (deze eindigt
voor het aantal uren van de proefplaatsing) worden opgevangen door de reïntegratie-uitkering.
Indien de proefplaatsing niet leidt tot een arbeidscontract bij de werkgever,
herleeft de WW-uitkering na de proefplaatsing tot de oorspronkelijke omvang.
In theorie is het mogelijk dat de AAW/WAO-uitkering ter zake van een door
de proefplaatsing toegenomen arbeidsgeschiktheid na de proefplaatsing wordt
ingetrokken of herzien. Naar verwachting zal dit echter, mede gezien toch
beperkte maximumduur van de proefplaatsing en het feit dat deze kennelijk
niet tot een baan heeft geleid, echter weinig voorkomen.De leden van de SGP-fractie vragen of iets gezegd kan worden over de financiële
gevolgen van proefplaatsing. Aan deze leden kan worden geantwoord, dat over
die financiële gevolgen van proefplaatsing op dit moment niets meer kan
worden gemeld dan in de financiële paragraaf van de memorie van toelichting
reeds wordt gemeld. Dat wil zeggen: er worden vooralsnog noch positieve, noch
negatieve effecten van verwacht, daar het besparende effect van meer of eerdere
reïntegratie naar betaalde arbeid naar op dit moment wordt verwacht zal
opwegen tegen de extra kosten voor reïntegratie-uitkeringen.Het kabinet is voorstander van een ruimhartig toekenningsbeleid. De leden
van de fractie van D66 vinden dit criterium te onduidelijk. Zij zijn van mening dat wanneer er gevraagd wordt om een proefplaatsing nadat
alles is geprobeerd, deze moet worden toegekend. Deze leden vrezen dat er,
indien de bedrijfsverenigingen te veel vrijheid wordt gegeven, van dit instrument
niet optimaal gebruik zal worden gemaakt. De leden van de PvdA-fractie vragen
of het pleidooi voor een ruimhartig toekenningsbeleid niet ook voor de andere
reïntgratie-instrumenten zou moeten gelden.Zoals reeds in het bovenstaande is aangegeven, is het niet zo dat het
instrument van proefplaatsing alleen als «laatste redmiddel» mag
worden gebruikt. Combinatie met andere reïntegratie-instrumenten, ook
instrumenten die na de plaatsing kunnen worden ingezet, zoals de loonkostensubsidie
en de loonsuppletieregeling is zeer wel mogelijk. De vrees van de leden van
de fractie van D66, dat zonder het instrument van proefplaatsing zonder een
toekenningsverplichting voor de bedrijfsvereniging niet voldoende zal kunnen
worden toegepast, delen wij niet. Daarbij tekenen wij aan dat bij introductie
van de door de leden van de fractie van D66 voorgestane verplichting budgettair
een open-einderegeling zou ontstaan. Dit is, mede gezien het nieuwe karakter
van dit reïntegratie-instrument in de sociale verzekeringen, in onze
ogen ongewenst.Uiteraard zijn wij niet alleen voorstander van een ruimhartig toekenningsbeleid
van de reïntegratie-uitkering bij proefplaatsing, maar van een ruimhartig
toepassingsbeleid – binnen de grenzen van de rechtmatigheid, de doelmatigheid
en de daarvoor te bestemmen budgets – van de reïntegratie-instrumenten
in het algemeen. 5.2.6 Budgettering reïntegratiemaatregelenDe leden van de D66-fractie brengen met betrekking tot de budgettering
van de reïntegratiemaatregelen onder onze aandacht dat aan de bedrijfsverenigingen
ten laste van het Arbeidsongeschiktheidsfonds een door het Tijdelijk instituut
voor coördinatie en afstemming vastgesteld budget wordt toegekend dat
door het College van toezicht sociale verzekeringen is goedgekeurd. In dit
kader verwijzen deze leden naar het verzoek van de fractieleden van D66, gedaan
tijdens de behandeling van het wetsvoorstel 23 784 (Wijziging van de
Algemene Arbeidsongeschiktheidswet, houdende uitbreiding van de loonkostensubsidieregeling),
om taakstellingen op te stellen ten aanzien van reïntegratie arbeidsgehandicapten.
Destijds is gesteld dat het op dat moment naar de mening van de eerste ondergetekende
belangrijker was de benodigde bemiddelingscapaciteit zo snel mogelijk beschikbaar
te krijgen dan op voorhand al over taakstellingen te praten. Daarbij is aangegeven
dat degene die uiteindelijk de verantwoordelijkheid voor de bemiddeling heeft,
afspraken maakt over de dienstverlening in kwalitiatief en kwantitatief opzicht
en dat daarbij dan ook taakstellingen aan de orde zullen komen. De leden van de PvdA-fractie vragen naar de wijze waarop kan worden gegarandeerd
dat in voldoende mate wordt voorzien in financiële en personele middelen
ten behoeve van inkoop door de bedrijfsverenigingen van diensten door arbeidsvoorziening
en andere intermediairs voor de bemiddeling van arbeidsgehandicapten. Tevens
vragen zij of de regering bereid is te bevorderen dat, meer principieel gesteld,
geld uit sociale zekerheidsfondsen wordt ingezet voor de financiering van
reïntegratie-maatregelen.Het kabinet gaat ervan uit dat de bedrijfsverenigingen in het kader van
hun uitstroombevorderende taak, zowel de nodige personele middelen, als de
voor deze maatregelen te reserveren financiële middelen uit het AOF doelmatig
en doeltreffend zullen inzetten. Het is de taak van het Ctsv om daar nauw
op toe te zien en zonodig maatregelen te treffen. Met de inzet van fondsmiddelen ten behoeve van de reïntegratie van
mensen met een arbeidshandicap is een princiële keuze gemaakt om de besteding
van premiegelden niet langer uitsluitend te beperken tot het betalen van uitkeringen,
maar deze tevens aan te wenden voor de bevordering van de uitstroom uit de
uitkering en herinschakeling van (ex-)uitkeringsgerechtigden in het arbeidsproces.Hiermee komt een duidelijker accent te liggen op de activerende rol van
het stelsel van sociale zekerheid. 5.2.7 OverigDe gedachte van de leden van de fractie van GroenLinks om, in het kader
van een verbeterde preventie, de arbeidsongeschiktheidsuitkering van de werknemer
te verhalen op de werkgever indien deze door de schuld van de werkgever arbeidsongeschikt
is geraakt, zal aan de orde komen in het kader van de heroriëntatie op
de Arbeidsomstandighedenwet. Voor een diepgaande discussie over deze ingewikkelde
materie is het nu nog te vroeg.Voorts vragen de leden van de SGP-fractie of het niet voor de hand ligt
om, nu het loonkosten-subsidie-instrument nog verder wordt uitgebouwd, een
integratie te bewerkstelligen met de wet ter bevordering van de werkgelegenheid
voor werkzoekenden die zeer langdurig werkloos zijn (Wet Vermeend/Moor).Wij hebben begrip voor de gedachte die deze leden opwerpen, maar achten
deze integratie niet opportuun om de volgende redenen: Aan de expliciete keuze
voor een pakket van maatregelen toegespitst op de groep (ex-)arbeidsongeschikten
heeft de overweging ten grondslag gelegen dat er weliswaar vergelijkbare omstandigheden
denkbaar zijn wat de arbeidsmarktpositie van deze groep en die van langdurig
werklozen betreft, maar dat de belemmeringen voor reïntegratie in het
arbeidsproces voor de groep mensen met een arbeidshandicap over het geheel
genomen hardnekkiger van aard zijn en extra ondersteuning vragen.In het verlengde daarvan wijzen wij erop dat de hoogte van de loonkostensubsidie
van 25% substantieel hoger is dan de WBA-vrijstelling (die in de nieuwe constellatie
van een – veel lager – vast bedrag uitgaat). 6. Volume- en financiële effectenDe leden van de fractie van de PvdA vragen of de financiële doelstelling
1995 voor wat betreft de AAW en WAO reeds is bereikt. Dit naar aanleiding
van hetgeen is verwoord met betrekking tot het ingeboekte gedragseffect als
gevolg van het bonus-malussysteem.Bij de invoering van het bonus-malussysteem is verondersteld dat dit systeem
werkgevers zal stimuleren maatregelen te nemen teneinde de uitstoot van werknemers
naar de arbeidsongeschiktheidregelingen te beperken. Als gevolg van deze gedragseffecten
zijn besparingen ingeboekt in de AAW en WAO.In het regeerakkoord was opgenomen dat het bonus-malussysteem met ingang
van 1-1-1996 zou worden ingetrokken. Vanaf deze datum zijn derhalve geen gedragseffecten
meer verondersteld. Afschaffing per 1-7-1995 leidt niet tot een verdere bijstelling
van de ingeboekte bedragen.De besparingen als gevolg van het bonus-malussysteem maken onderdeel uit
van de totale raming van de AAW- en WAO-uitgaven, zoals deze zijn vastgelegd
in de financiële onderbouwing van het regeerakkoord. Uitgangspunt van
de inboeking van het regeerakkoord was een behoedzaam scenario. In het regeerakkoord
werd al de verwachting uitgesproken van een ten opzichte van dit scenario
optredende volumedaling van 1 mld. in 1998 (gesaldeerd over alle fondsen).
Een deel van deze volumedaling heeft zich inmiddels voorgedaan.
Dit is in de Kaderbrief gepresenteerd.Uit het met betrekking tot de volumedaling en de gedragseffecten van het
BMS vermelde mag echter niet zonder meer worden afgeleid dat de financiële
doelstelling al is bereikt. Het uitgavenbeeld in het regeerakkoord moet worden
gezien als een zeer voorzichtige raming. Dit teneinde te voorkomen dat voortdurend
additioneel zou moeten worden omgebogen indien zich tegenvallers zouden voordoen.
In dit licht moeten de verwachte en deels gerealiseerde volumedalingen dan
ook worden bezien. Gezien de mogelijkheden om door middel van premiedifferentiatie
en marktwerking het volume nog lager te doen uitkomen dan, met inachtneming
van het bovenstaande, ten tijde van het regeerakkoord werd geraamd heeft het
kabinet in het regeerakkoord aangekondigd de voorbereiding van daarop betrekking
hebbende regelgeving ter hand te nemen. Doelstelling met betrekking tot de
AAW- en WAO-uitgaven blijft derhalve een reductie van deze uitgaven. CPB-verwachtingenDe leden van de RPF-fractie vragen het kabinet te reageren op de verwachtingen
van het CPB betreffende de instroom in de WAO.Aangenomen wordt dat deze leden doelen op de toespraak van de directeur
van het CPB, de heer Don, op 14 juni jl. Daarin sprak de heer Don de verwachting
uit dat het volume in de WAO op termijn weer zal stijgen tot meer dan 1 miljoen
personen. Deze toename van het volume zou veroorzaakt worden door de toenemende
vergrijzing van de bevolking. Het is het kabinet niet bekend welke concrete veronderstellingen aan de
genoemde voorspelling ten grondslag hebben gelegen. Niet ontkend kan worden
dat de vergrijzing op zichzelf een opwaartse druk op de instroom in de WAO
kan hebben. Daar staat tegenover dat de huidige ontwikkeling met betrekking
tot het volume een dalende lijn vertoont. Een toename van het volume zou betekenen
dat ofwel deze dalende tendens meer dan ongedaan wordt gemaakt door de gevolgen
van de vergrijzing ofwel dat het CPB veronderstelt dat aan deze dalende tendens
op zichzelf een einde komt dan wel een combinatie van beide. Een nadere analyse
van de bijdrage van de verschillende determinanten (zoals herkeuringsoperatie,
polisaanpassing, conjuncturele ontwikkelingen e.a.) aan dit fenomeen is noodzakelijk.
Nu is het nog veel te vroeg om een uitspraak te kunnen doen over de gevolgen
van de ingevoerde en nog in te voeren maatregelen ten aanzien van de volume-ontwikkeling
over een tijdspanne van enige tientallen jaren. Wel is het kabinet van mening,
met de heer Don, dat de gevolgen van de vergrijzing in de verder gelegen toekomst
op zichzelf al een belangrijke reden vormen om de volume-ontwikkeling in de
WAO nauwlettend te blijven volgen. 6.2 Afschaffing bonus- malussysteem Opbrengst bonus-malussysteem en de relatie met de AAW-premieDe leden van een aantal fracties hebben vragen gesteld met betrekking
tot de opbrengst van het bonus-malussysteem, mede in relatie tot de AAW-premie.De leden van de GPV-fractie vragen hoe het mogelijk kan zijn dat de afschaffing
van het BMS een opwaarts effect op de AAW-premie kan hebben. Deze leden denken
dat bedoeld is dat de daling van de premie geen doorgang vindt. De leden van
de fractie van de RPF vragen of afschaffing met volledig terugwerkende kracht
een opwaarts effect op de premie van 0,3% heeft. Ook de leden van de CDA-fractie
merken op dat volledige terugwerkende kracht een opwaarts effect
op de AAW-premie zal hebben. De leden van de fractie van D66 merken op dat
onduidelijk is hoe groot het saldo van bonussen en malussen is. Tevens constateren
deze leden dat de AAW-premie als gevolg van afschaffing van het BMS niet zal
stijgen door volume-ontwikkeling na invoering van TBA. De leden van de SGP-fractie
vragen naar het totaal geïnd bedrag aan malussen. Tevens vragen deze
leden naar de verhouding tussen uitgaven (bonussen) en inkomsten (malussen).
Ten slotte vragen de aan het woord zijnde leden of het uitgekeerde bedrag
aan bonussen nog is veranderd sinds het SVr-onderzoek «De bonus in praktijk».
De leden van de fractie van GroenLinks ten slotte vragen welke kosten thans
zijn gemoeid met de toekenning van de bonusuitkering.Onderstaande tabel geeft een overzicht van de gerealiseerde en nog te
verwachten inkomsten en uitgaven uit hoofde van de bonus-malusregeling. Tabel 1. Gerealiseerde en verwachte inkomsten en uitgaven
BMS (mln. gld en op transactiebasis) Bedragen
x 1 mln gld19921993199419951996TotaalUitgaven (bonus)11222515073Inkomsten (malus)016522020030615Het saldo BMS wordt door het Algemeen Arbeidsongeschiktheidsfonds (Aaf)
geboekt op transactiebasis. Dit houdt in dat de bedragen worden toebedeeld
aan de jaren, waarop deze betrekking hebben; dit hoeft niet noodzakelijkerwijze
samen te vallen met het werkelijke tijdstip van inning dan wel uitkering.
Op kasbasis moet nog een bedrag van ca. 414 mln worden geïnd.In de – vastgestelde – AAW-premie voor 1995 is rekening gehouden
met het saldo van het BMS, uitgaande van handhaving van de regeling gedurende
geheel 1995. Intrekking van het BMS per 1-7-1995 betekent dat een deel van
de verwachte opbrengst voor 1995 niet zal worden gerealiseerd. Voor de AAW-premie
voor 1995 heeft dit geen effect meer. Wel betekent voortijdige intrekking
dat – partieel gezien, dat wil zeggen abstraherend van andere factoren –
minder inkomsten voor het Aaf zullen worden gerealiseerd. Dit heeft een neerwaartse
invloed op het vermogen ultimo 1995 en de verwachte inkomsten voor 1996 en
dus een opwaartse invloed op de AAW-premie van 1996. Benadrukt dient te worden
dat dit een partiële analyse is; uiteraard hebben ook andere factoren,
waaronder als belangrijkste de volume-ontwikkeling, invloed op de AAW-premie
voor 1996. Als gevolg van een gunstiger dan voorziene volume-ontwikkeling
is het mogelijk dat de uiteindelijke AAW-premie voor 1996 lager kan zijn dan
voor 1995 gold. Dit laatste in antwoord op de vraag van de leden van de D66-fractie.Indien de intrekking van de malusinning met volledig terugwerkende kracht
wordt ingevoerd betekent dit dat in totaal ca. 615 mln. aan premiebaten moet
worden gerestitueerd. In termen van de AAW-premie betekent dit een stijging
met 0,3%-punt. Kosten intrekking bonus-malusregelingDe leden van de CDA-fractie hebben de indruk dat het kabinet niet alles
tot maatschappelijke kosten rekent wat de Raad van State als zodanig aangeeft.De leden van de fractie van de SP zien graag toegelicht hoe de genoemde
bedragen op pagina 26 (door Tica geraamde uitvoeringskosten van de nieuwe
werkwijze ten aanzien van malusbeslissingen) zich verhouden tot
de bedragen die door het kabinet worden genoemd op de pagina's 29 en 30 van
de memorie van toelichting en op de pagina's 2 en 3 van het nader rapport.De Raad van State noemt als maatschappelijke kosten «het totaal
van de ... uitvoeringskosten»... Dit bedrag moet tezamen met de overige
kosten van overheid en het bedrijfsleven, waartoe behoren de kosten van de
rechterlijke toetsing,....». «In de toelichting moet inzicht worden
gegeven hoeveel van deze beslissingen bij de rechter bestreden zijn en welk
belang daarmee gemoeid is. Tevens moet worden aangegeven welke bedragen met
de rechterlijke toetsing zijn gemoeid, zowel ten aanzien van de overheid als
ten aanzien van het bedrijfsleven».In de memorie van toelichting, alsmede in het nader rapport worden zowel
uitvoeringskosten (43,8 + 21,25 mln.) als de kosten van overheid (13,43 +
0,768 mln.) en bedrijfsleven (17 mln.) genoemd. Het kabinet is derhalve van
mening alle relevante maatschappelijke kosten in de beschouwing te hebben
betrokken.In antwoord op de vragen van de SP-fractie kan worden gesteld dat, behoudens
het verschil dat het Tica bij zijn aanvankelijke raming uitging van een schatting
van 37 500 maluszaken en het kabinet van een bijgestelde raming van ca.
36 000 maluszaken, het verschil tussen de door het Tica en door het kabinet
geraamde uitvoeringskosten wordt veroorzaakt door een andere inschatting van
het percentage werkgevers dat beroep zal instellen tegen nog op te leggen
malusbeslissing. Bij zijn aanvankelijke berekening ging het Tica uit van 50%.
Om redenen genoemd bij zijn raming is het kabinet uitgegaan van een lager
percentage (ca. 25%). Het aantal beroepszaken is daardoor lager en daarmee
ook de kosten die daarmee samenhangen. Effecten bonus-malusregelingDe leden van de RPF-fractie vragen naar de effecten van het bonus-malussysteem
in het kader van de terugdringing van het beroep op de arbeidsongeschiktheidsregelingen.
De leden van de fractie van GroenLinks verzoeken in hetzelfde kader een toelichting
op de passage op pagina 57 van de memorie van toelichting.De vraag van de leden van de RPF-fractie naar de volume-effecten van het
bonus-malussysteem is moeilijk te beantwoorden. Het bonus/malussysteem vormde
een onderdeel van het pakket maatregelen in de wet TAV en het effect is daarom
al moeilijk te isoleren van het effect van andere maatregelen. Dit werd helemaal
onmogelijk na het van kracht worden van de wet TBA. Onderzoekers van de SVr
hebben in ieder geval geen onmiddellijk effect op het volume vast kunnen stellen.In antwoord op het verzoek van de leden van de fractie van GroenLinks
het volgende. Het bedrag van 70 mln betreft de ingeboekte besparing als gevolg
van gedragseffecten van het bonus-malussysteem. Het gaat dus uitdrukkelijk
niet om bedragen die gemoeid zijn met bonusuitkeringen. Het genoemde besparingsbedrag
was becijferd, uitgaande van handhaving van het BMS gedurende geheel het jaar
1995. Intrekking van het BMS per 1-7-1995 zou kunnen inhouden dat het ingeboekte
besparingsbedrag verminderd zou moeten worden. Zoals gesteld in de memorie
van toelichting wijst de huidige volume-ontwikkeling er op dat het beoogde
gedragseffect zich, weliswaar vervat in de totale volume-ontwikkeling, daadwerkelijk
heeft voorgedaan. 6.3 Intensivering flankerende maatregelen gericht op (re)integratie
 Reïntegratiemaatregelen LoonkostensubsidieregelingDe leden van de fractie van D66 vragen op welke aannames de berekening
van de toename van 10 000 arbeidsplaatsen als gevolg van de uitbreiding
van de loonkostensubsidieregeling berust. Tevens vragen de aan het woord zijnde
leden naar het huidige gebruik van de loonkostensubsidieregeling, alsmede
naar de toepassing van de loonkostensubsidie reïntegratie eigen werkgever.
Ten slotte vragen de aan het woord zijnde leden op welk onderzoek het huidige
structurele gebruik van de regeling is gebaseerd. Ook de leden van de SGP-fractie
vragen naar de effecten van de uitbreiding van de loonkostensubsidieregeling
zoals die per 1-1-1995 is ingegaan.Op het gebruik van de huidige loonkostensubsidieregeling wordt elders
in deze nota uitvoerig ingegaan. Met betrekking tot de toepassing van de loonkostensubsidie
reïntegratie eigen werkgever zijn thans nog geen gegevens voorhanden.
Deze uitbreiding van de regeling is immers pas met ingang van 1-1-1995 van
kracht geworden; hierover zijn nog geen realisatiecijfers beschikbaar.De uitbreiding van het gebruik van de huidige loonkostensubsidieregeling
betreft een schatting op basis van het huidige gebruik van de loonkostensubsidieregeling
en de bonusuitkering tezamen. Verondersteld is dat de verhoging van de subsidie,
alsmede het gegeven dat één regeling in de plaats komt voor
twee naast elkaar bestaande regelingen (loonkostensubsidie en bonusuitkering),
zal leiden tot een toename van het gebruik.Het huidige toepassingsbereik zoals genoemd in de memorie van toelichting
is gebaseerd op de realisatiegegevens met betrekking tot de loonkostensubsidieregeling
en bonusuitkering, alsmede met het geraamde gebruik van de uitbreiding van
de loonkostensubsidie tot reïntegratie bij de eigen werkgever. LoonsuppletieregelingDe leden van de RPF-fractie vragen om een nadere onderbouwing van de geraamde
kosten van de loonsuppletieregeling.Verondersteld is dat het gebruik van genoemde regeling gelijk zal zijn
aan het gebruik van de loonkostensubsidieregeling. Het betreft immers dezelfde
doelgroep. Dit betekent dat aangenomen is dat jaarlijks ca. 10 000 personen
gebruik zullen maken van de regeling. Na vijf jaren is – bij veronderstelde
gelijkblijvende instroom en een duur van de suppletie van vier jaren –
het structurele niveau bereikt. Uitgaande van een gemiddelde suppletie in
het eerste jaar van ca. f 2500,– en rekening houdend met het gegeven
dat de gemiddelde duur in het eerste jaar als gevolg van de geleidelijke instroom
slechts een half jaar bedraagt zijn de kosten in het eerste jaar (afgerond)
10 mln. In het tweede jaar stroomt eenzelfde groep in (wederom voor een gemiddelde
duur van een half jaar) en ontvangt de groep van het eerste jaar gedurende
het tweede jaar een gemiddelde suppletie ter hoogte van 75% van het bedrag
dat zij in het eerste jaar ontvingen. Tezamen bedragen de totale kosten (afgerond)
30 mln.Op deze wijze stroomt het bestand vol, zij het dat de hoogte van de suppletie
in het derde en vierde jaar wordt afgebouwd. In het vijfde jaar ten slotte
is de structurele situatie bereikt. Dan komt immers de suppletie van de groep
die in het eerste jaar is ingestroomd te vervallen. Verruiming van scholingsmogelijkhedenDe leden van de fractie van D66 vragen waarom sprake is van een maximumraming
voor wat betreft de geraamde kosten.Bij de raming van de kosten van de verruiming van de scholingsmogelijkheden
is verondersteld dat iedereen die gebruik maakt van de regeling zich nog in
de loongerelateerde uitkeringsperiode van de WW bevindt. De hoogte van de
uitkering is in dat geval maximaal. Indien iemand zich reeds in de vervolguitkering
bevindt zal de uitkering lager zijn, en daarmee de extra kosten.De maximumraming moet derhalve worden gezien tegen veronderstelling dat
iedereen zich in de loongerelateerde fase bevindt. Toepassing regeling vergoeding persoonlijke ondersteuning
gehandicapte werknemersDe leden van de RPF-fractie verzoeken een kostenraming te maken van de
voorgestelde bredere toepassing van deze regeling.De ruime uitleg, zoals die zal worden uitgedragen, is geen uitbreiding
die in dit wetsvoorstel wordt voorgesteld. Deze ruime uitleg bestond ook al
voordien. Gebleken is echter dat deze niet altijd door de uitvoeringsinstanties
werd toegepast. Meer nadruk zal worden gelegd op toepassing van deze brede
uitleg. De kosten hiervan zijn reeds verwerkt in de ramingen. In de memorie
van toelichting is om deze reden aangegeven dat hiervoor geen extra kosten
zijn ingeboekt. Proefplaatsing met behoud van uitkeringDe leden van de SGP-fractie vragen naar de financiële gevolgen van
de proefplaatsing.Verondersteld is dat de regeling proefplaatsing met behoud van uitkering
het sluitstuk van de reïntegratiemaatregelen vormt. Aangenomen mag worden
dat betrokkenen eerst zullen trachten gebruik te maken van de overige regelingen.
Indien iemand gebruik maakt van de proefplaatsing zullen er in eerste instantie
geen financiële gevolgen optreden. De uitkering blijft immers gewoon
doorlopen. Pas als iemand daarna in dienst wordt genomen zullen besparingen
optreden. Van inboeking van deze besparingen is vooralsnog afgezien. Aantal reïntegratiesDe leden van de fractie van GroenLinks vragen aan te geven hoe het aantal
geslaagde reïntegraties sinds 1 augustus 1993 zich verhoudt tot het aantal
in de daaraan voorafgaande periode. Daarnaast vragen deze leden hoeveel reïntegraties
op basis van het voorgestelde pakket van maatregelen kunnen worden verwacht.Thans zijn nog geen gegevens voorhanden met betrekking tot het aantal
werkhervattingen sinds 1 augustus 1993. In het Ctsv-rapport «Volume-effecten
van het gewijzigde arbeidsongeschiktheidscriterium» is hiervan reeds
melding gemaakt. Op het ontbreken van gegevens in zijn algemeenheid is elders
in deze nota met betrekking tot de effectiviteit van bestaande maatregelen
ook aandacht besteed.Ten aanzien van het verwachte aantal geslaagde reïntegratie als gevolg
van de voorstellen in dit wetsvoorstel mogen wij deze leden verwijzen naar
de memorie van toelichting, paragraaf 6.De leden van de RPF-fractie vragen naar een reactie op het idee om het
instrument van de afdrachtkorting te gebruiken als voertuig om de (re)integratie
van ondermeer personen met een arbeidshandicap te vergemakkelijken. De middelen
gemoeid met loonkostensubsidie en andere instrumenten zouden structureel kunnen
worden ingezet om de afdrachtkorting ten behoeve van de betrokken
werknemers met een arbeidshandicap structureel te vergroten.Ten aanzien van dit idee willen wij het volgende opmerken. De voorgestelde
maatregelen in onderhavig wetsvoorstel zoals bijvoorbeeld de werkgeverssubsidie,
de mogelijkheid tot proefplaatsing met behoud van uitkering en de loonsuppletie
regeling zijn zodanig gekozen dat de kans op (re)integratie van de betrokkenen
zo groot mogelijk is. Aanwending van de gereserveerde financiële middelen
voor een structurele verhoging van de afdrachtkorting voor werknemers met
een arbeidshandicap zou in feite betekenen dat er een generiek (dat wil zeggen
voor elke werknemer met een arbeidshandicap indentiek) instrument voor de
betrokkenen wordt ingezet. Hierdoor zou minder met de specifieke omstandigheden
waarin deze werknemers verkeren rekening kunnen worden gehouden en wordt de
kans op (re)integratie van de betrokkenen ons inziens aanmerkelijk geringer.
Daarnaast is er de vraag of de met dit voorstel beoogde administratieve lastenverlichting
opweegt tegen de geringere kans tot re(integratie).De leden van de fractie van D66 wijzen erop dat geen uitvoeringstechnisch
advies is ontvangen van het Tica. Deze leden betreuren dit, aangezien goede
uitvoering van eminent belang is voor de effectiviteit van de maatregelen.Ik deel deze zienswijze over het belang van een goede uitvoering. Daarom
is bij de voorbereiding van het wetsvoorstel zoveel mogelijk gebruik gemaakt
van de technische kennis van de uitvoeringsorganisatie via persoonlijke netwerken
van de beleidsvoorbereiders en wetstechnici. Daarnaast is ook over het wetsvoorstel
Amber een technisch commentaar gevraagd aan het Tica. Naar men van die zijde
heeft verzekerd, zal dit commentaar tijdig beschikbaar zijn om bij het gedetailleerd
uitwerken van de maatregelen in lagere regelgeving te kunnen worden gebruikt.De leden van de fractie van de PvdA vragen aandacht voor de toepassing
van artikel 29b Ziektewet. Zij zijn van mening dat de formulering van dit
artikel onnodig beperkend is, en in de praktijk ook niet altijd juist wordt
uitgelegd. Zij vragen daarom het desbetreffende artikel anders te formuleren.Met de leden van de fractie van de PvdA zijn wij van mening dat de feitelijke
toepassing van artikel 29b ZW nog enige verbetering behoeft. Deze is echter
opgenomen in het concept wetsvoorstel uitbreiding loondoorbetalingsverplichting
bij ziekte, dat thans bij de Raad van State aanhangig is. Bij dit wetsvoorstel
wordt de Ziektewet ingrijpend herzien. Dit betekent dat artikel 29b ZW hoe
dan ook niet in zijn huidige vorm kan voortbestaan. Om te voorkomen dat de
Ziektewet twee maal in korte tijd gewijzigd zou moeten worden, is besloten
die onderdelen van het flankerend beleid die betrekking hebben op de Ziektewet
in één keer te behandelen bij de uitbreiding van de loondoorbetalingsverplichting.De Staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid,R. L. O. LinschotenDe Minister van Binnenlandse Zaken,H. F. DijkstalDe Staatssecretaris van Defensie,J. C. Gmelich Meijling 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-24221-5.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl