Duurzame ontwikkeling en beleid; Brief van de Minister voor Wonen, Wijken en Integratie
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2019-09-06 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 30196, nr. 50

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum brief

05-03-2009

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2008-2009

30196 nr. 50

27-02-2009

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 30196Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 69 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
30 196Duurzame ontwikkeling en beleidnr. 50BRIEF VAN DE MINISTER VOOR WONEN, WIJKEN EN INTEGRATIEAan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 27 februari 2009Het kabinet heeft op 16 mei 2008 in een brief aan de Tweede Kamer
aangegeven voor duurzame ontwikkeling grote waarde te hechten aan de stimulerende
werking en voorbeeldrol vanuit de bedrijfsvoering van het rijk (Tweede Kamer
vergaderjaar 2007–2008, Kamerstuk 30 196, nr. 32). In het Algemeen
Overleg d.d. 28 januari 2009 heb ik toegezegd u te informeren over de
aanpak van de Rijksgebouwendienst om rijksgebouwen energiezuiniger te maken.
Ik doe dat hierbij in de bredere context van duurzame ontwikkeling in de rijkshuisvesting.In het Algemeen Overleg werd gevraagd of de Rijksgebouwendienst een leidende
rol kan spelen in de energiebesparing en om aan te geven of acties op dit
terrein kunnen worden versneld. Het kabinet beraadt zich nog over mogelijkheden
van versnelling en stimulering van de economie. De Tweede Kamer zal hierover
in een later stadium worden geïnformeerd.De hierna beschreven uitwerking van het ingezette beleid van het kabinet
betekent echter al een stevige impuls op het terrein van duurzaamheid en energiebesparing.
Centraal daarin staan de doelstellingen voor de rijkshuisvesting die voortkomen
uit het kabinetsprogramma Schoon en zuinig:1. Gemiddeld tenminste 2% energiebesparing per jaar en 25%
binnen de rijkshuisvesting in 2020;2. In 2012 is de rijkshuisvesting CO2-neutraal;3. In 2011 vindt 50% van relevante doelgroepen (in politiek en
bouwbranche) dat de rijkshuisvesting het goede voorbeeld geeft met betrekking
tot energiebesparing en CO2-reductie.Duurzaamheid in programma’s van de RijksgebouwendienstAchtereenvolgens worden vier programma’s die bij de Rijksgebouwendienst
lopen en bijdragen aan het behalen van de doelstellingen uit Schoon en Zuinig
beschreven. Deze doelstellingen zullen vooral in de bestaande voorraad gebouwen
moeten worden gerealiseerd. Het programma dat daaraan de belangrijkste bijdrage
zal leveren is:• Programma Energieambitie 2020De overige drie programma’s komen vervolgens kort aan de orde, te
weten:• Duurzaam inkopen• Collectief inkopen van energie• Programma Groene TechnologieënTot slot informeer ik u over de stand van zaken van de energielabeling
van rijksgebouwen.Programma Energieambitie 2020In 2007 is gestart met het opzetten van het programma Energieambitie 2020
om de hierboven vermelde doelstellingen te helpen bereiken. Dit programma
is niet het eerste energiebesparingprogramma dat in de rijkshuisvesting wordt
uitgevoerd. De Rijksgebouwendienst heeft al in de jaren 1990–2000 een
omvangrijk energiebesparingprogramma uitgevoerd. Die inspanningen hebben een
belangrijke bijdrage geleverd aan het verbeteren van energiebesparingen in
bestaande rijksgebouwen. Daarnaast hanteert de Rijksgebouwendienst bij nieuwbouw
en renovatie over het algemeen zwaardere criteria voor de energieprestatie
dan volgens de regelgeving wordt verlangd. Gemiddeld zijn de kantoren van
de Rijksgebouwendienst in het gebruik nu 15 á 20%1 zuiniger dan andere vergelijkbare kantoren in Nederland. Voor andere
gebouwcategorieën (musea, laboratoria) is vergelijking moeilijker en
bovendien minder zinvol, vanwege het individueel zeer specifieke karakter.Door de maatregelen die in de afgelopen jaren al zijn genomen, komen veel
relatief eenvoudige technische maatregelen in de rijksgebouwen niet meer in
aanmerking. Om verdere besparingsdoelstellingen te realiseren, zoals voor
de rijkshuisvesting is vastgelegd in het programma Schoon en Zuinig, zijn
ingrijpende maatregelen nodig. Warmteterugwinapparatuur en warmte- en koudeopslag
met de daarbij passende klimaatinstallaties en zonnepanelen, behoren daarbij
standaard tot de maatregelen die op haalbaarheid worden beoordeeld.Voor het programma Energieambitie 2020 is voor de gehele voorraad geïnventariseerd
welke maatregelen op korte termijn en welke op langere termijn kunnen worden
genomen om energie te besparen in de rijkshuisvesting. De inventarisatie heeft
geleid tot de ontwikkeling van twee pakketten van bouwtechnische en installatietechnische
maatregelen:• Het basispakket, dat maatregelen voor de korte termijn omvat, die
zonder inbreuk in het bedrijfsproces kunnen worden geïmplementeerd, zoals:– Het op basis van nieuwe inzichten en (technische) mogelijkheden
aanpassen en blijvend controleren van klimaatinstallaties, waarmee een grote
energiebesparing is te realiseren en– afwezigheidschakeling op de verlichting.• Het maatwerkpakket met langere termijn maatregelen die op «natuurlijke
momenten» van renovatie en grootschalig onderhoud kunnen worden uitgevoerd.
Voorbeelden hiervan zijn:– nieuwe klimaatinstallaties, zo mogelijk gecombineerd met warmte-
en koudeopslag,– energiezuinige verlichting,– plaatsen zonnecellen,– Isolatie.Vooral het maatwerkpakket zal leiden tot verhoging van het energielabel.Naast deze technische maatregelen in bestaande gebouwen wordt nog een
aantal andere maatregelen ingezet om energie te besparen of daaraan bij te
dragen:• De Rijksgebouwendienst loopt zo mogelijk één stap
vooruit op de aanscherpingen van de energieprestatienorm bij nieuwbouw;• In lijn met de criteria voor Duurzaam Inkopen zal de Rijksgebouwendienst
in beginsel alleen gebouwen aankopen of huren met een C-label of beter.• Er zullen nieuwe werkplekconcepten worden toegepast die een efficiënter
ruimtegebruik hebben en daarmee energiegebruik besparen.De totale omvang van de rijkshuisvesting bedraagt 7 mln. m2
bruto vloer oppervlak (bvo). De samenstelling is zeer divers: het betreft
kantoren, penitentiaire inrichtingen, musea, laboratoria. Gelet op deze omvang
en de complexiteit is reeds in 2007 gestart met een aantal voorbereidende
werkzaamheden. Ook worden met een aantal rijksdiensten in pilotprojecten ervaringen
opgedaan met de uitvoering van het basis- en het maatwerkpakket.In het 2e kwartaal van 2009 wordt begonnen met de aanbesteding van het
basispakket; september/oktober 2009 kan de uitvoering starten. Deze eerste
aanbesteding betreft hoofdzakelijk kantoorgebouwen met in totaal een omvang
van 1 mln. m2 bvo (20% van strategische voorraad en 14%
van totale voorraad huisvesting).In onderstaande grafiek is te zien dat de uitvoering van de maatregelen
naar de huidige inzichten resulteert in een totale energiebesparing van 25% á
30% in 2020. De daadwerkelijke effecten van de maatregelen zullen gaandeweg
in de uitvoering duidelijk worden en zonodig leiden tot aanpassingen. Goede
monitoring is daarom van groot belang. Het continu monitoren en zonodig bijsturen
behoort daarom tot het basispakket.Duurzaam inkopenDit programma richt zich op een groot aantal producten en diensten die
de overheid inkoopt. Het rijk moet de criteria voor duurzaam inkopen gaan
toepassen zodra deze zijn vastgesteld en moet uiterlijk in 2010 volledig (100%)
duurzaam inkopen. Andere overheden hebben meer tijd gekregen voor implementatie.
Voor de rijkshuisvesting zijn van belang de criteria voor nieuwe gebouwen,
bestaande gebouwen (bij onderhoudswerkzaamheden) en energie (gas en elektra).
In een aantal projecten, waar de ambitie van betrokken partijen
hoger ligt, zal bovendien de cradle to cradle benadering worden toegepast.
In verband met het stadium van ontwikkeling van cradle to cradle in de bouw
participeert de Rijksgebouwendienst in de leerstoel aan de Erasmusuniversiteit
voor Braungart. Samen met marktpartijen, zoekt de Rijksgebouwendienst nu naar
proefprojecten, waar kennis vanuit deze leerstoel wordt toegepast. Collectief inkopen van energieDe Rijksgebouwendienst doet mee (onder regie van Defensie) met de collectieve
inkoop van energie. De Rijksgebouwendienst verzorgt de inkoop namens de meeste
rijksdiensten. Drie grote departementen waaronder Defensie, verzorgen binnen
dit collectief hun eigen energie-inkoop. Bij deze collectieve inkoop wordt
er ook voor gezorgd dat deze milieubewust wordt ingekocht. Voor elektra is
met de laatste aanbesteding al 100% duurzame energie-inkoop bereikt.
Voor gas ligt het moeilijker, omdat er nauwelijks echt milieubewust gas «groen
gas» wordt geleverd. Om in 2012 klimaatneutraal te kunnen zijn met de
energielevering moet dan ook worden terugvallen op compensatiemaatregelen.
Dat houdt in dat certificaten voor bosaanplant worden ingekocht of dat andere
(nog af te spreken) maatregelen worden genomen.Programma Groene Technologieën (PGT)Dit programma komt voort uit het programma Schoon en Zuinig. Het daarin
gereserveerde budget van 20 mln. (over de kabinetsperiode) heeft tot doel
om innovaties in de energiebesparing van utiliteitsgebouwen te bevorderen
en met het oog op de voorbeeldrol ook een stimulans te geven voor het gehele
programma Energieambitie 2020. Uit dit budget kunnen pilotprojecten en innovaties
worden gefinancierd. Het programma PGT is gestart. 20 innovaties zijn geselecteerd
en voor een groot aantal loopt een haalbaarheidsonderzoek. Aanbestedingen
van de eerste projecten lopen thans. Een voorbeeld van een pilot is het meten
en regelen van verlichting en klimaatinstallaties per kantoorkamer. Daarmee
wordt het energiegebruik per kamer zo veel mogelijk afgestemd op de aanwezigheid
van mensen en hun comfortwensen.De rijkshuisvesting is dus hard op weg in de goede richting, maar voortdurende
aandacht, bewustwording, kennisuitwisseling en samenwerking tussen marktpartijen,
kennisorganisaties en overheid zijn en blijven nodig om successen te realiseren.EnergielabelsIn een groot aantal overheidsgebouwen moet vanaf 1 januari 2009
een energielabel hangen, op een voor bezoekers zichtbare plaats. Dit geldt
voor gebouwen groter dan 1000 m2 waar een groot aantal bezoekers
komt. Monumenten zijn daarvan vrijgesteld.De Rijksgebouwendienst is conform deze criteria voor 330 eigen gebouwen
labelplichtig. Voor die gebouwen is tevens een advies opgesteld voor te nemen
verbetermaatregelen zoals bijvoorbeeld vernieuwing van installaties, extra
isolatie of zonnepanelen.De labeling is nog niet in alle daartoe verplichte gebouwen in rijkseigendom
afgerond. Een eind 2008 doorgevoerde verbetering van de methode van labeling
en een aanvulling voor het goed honoreren van innovatieve technieken die momenteel
wordt ontwikkeld, hebben er aanleiding toe gegeven, dat 150 van de 330 labels
nu worden gecheckt op deze wijzigingen. Medio 2009 zullen ook deze labels
zichtbaar in de gebouwen zijn opgehangen.Ook circa 180 gebouwen van andere eigenaren, waarin rijksdiensten zijn
gehuisvest, zullen een label moeten krijgen. De eigenaren van deze gebouwen
zijn er op gewezen, dat deze verplichting bij hen ligt. Voor een aanzienlijk
deel van deze 180 gebouwen is nog niet aan deze verplichting voldaan. De Rijksgebouwendienst
onderzoekt thans de juridische middelen om labeling van deze gebouwen bij
de eigenaren zonodig af te dwingen.Door de grote diversiteit aan rijksgebouwen, jong en oud en met verschillende
functies, zoals kantoren, musea en gevangenissen, is er ook een grote diversiteit
aan labels. Er zijn gebouwen met een A-label, maar ook G-labels komen voor.
Afgezien van de besparingsmaatregelen die in de gebouwen zijn genomen, komt
dit door het verschil in leeftijd, functie, bouwstijl en gebouwvorm. In de
bouwregelgeving worden steeds zwaardere eisen gesteld. Het huidige nieuwbouwniveau
komt overeen met label A.Het beeld is thans dat rijksgebouwen gemiddeld zuiniger zijn dan vergelijkbare
andere gebouwen in Nederland. De registratie van tot nu afgegeven labels door
SenterNovem maakt het echter nog niet mogelijk om goed te zien of dat ook
uit de labels blijkt. De verdienste van de labeling is, dat de energetische
kwaliteit van gebouwen goed zichtbaar wordt en dat vooral duidelijk wordt
welke verbetermaatregelen nog mogelijk zijn.Het VROM-gebouw bijvoorbeeld, heeft een C-label. Dit is geen slechte prestatie.
Het gebouw is ruim 15 jaar geleden gebouwd en was toen aanzienlijk energiezuiniger
dan de toen geldende bouwvoorschriften. Op korte termijn wordt een aantal
maatregelen genomen die het gebouw naar een B-label brengen, maar de echt
grote stap zal bij de in voorbereiding zijnde renovatie van het gebouw worden
bereikt. Dan komt label A, dus gelijkwaardig aan de huidige nieuwbouwvoorschriften
in beeld.De minister voor Wonen, Wijken en Integratie,E. E. van der LaanXNoot1Van vrijwel alle rijksgebouwen is het exacte jaarlijkse energiegebruik
bekend. Van overige kantoren hebben we niet de beschikking over dergelijke
gegevens. Genoemd verschil van 15 á 20% betreft een indicatie,
gebaseerd op beperkte verkenningen, onder andere van SenterNovem. Het ligt
in de bedoeling om komende jaren de benchmarkmogelijkheden met marktpartijen
te verbeteren. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-30196-50.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl