Politie; Verslag van een Algemeen Overleg
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2019-09-02 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


Tweede Kamer der Staten-Generaal
 2
 Vergaderjaar 2008-2009
 
 
 
 KST133980
 2008-2009
 
 29 628
 Politie
 
 
 
 
 Nr. 
 142
 VERSLAG VAN EEN ALGEMEEN OVERLEG
 Vastgesteld 17 augustus 2009
 De vaste commissie voor Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties heeft op 1 juli 2009 overleg gevoerd met minister
Ter Horst van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties over:
 
 – de lijst met vragen en antwoorden over de brief
van 2 februari 2009 over de financiële situatie bij de politiekorpsen
(29 628, nr. 124);
 
 
 – de brief van de minister van Binnenlandse Zaken
en Koninkrijksrelaties van 28 april 2009 over de financiële situatie
bij de politiekorpsen (29 628, nr. 115);
 
 
 – de brief van de minister van Binnenlandse Zaken
en Koninkrijksrelaties van 23 juni 2009 met een reactie op vragen van
de commissie voor Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties over het toelagenbeleid
bij de politie (29 628, nr. 130);
 
 
 – de brief van de minister van Binnenlandse Zaken
en Koninkrijksrelaties van 22 juni 2009 over de hoofdlijnen van het budgetverdeelsysteem
(29 628, nr. 132);
 
 
 – de brief van de minister van de minister van
Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties van 30 juni 2009 over de ontwikkeling
van de politiesterkte en de oplossingen voor de financiële problematiek
(29 628, nr. 137);
 
 
 – de brief van de minister van Binnenlandse Zaken
en Koninkrijksrelaties van 30 juni 2009 over de aan de regionale politiekorpsen
verstrekte compensatie 2007 en 2008 en een vooruitblik voor 2009 (29 628,
nr. 139).
 
 Van dit overleg brengt de commissie bijgaand stenografisch verslag uit.
 
 De voorzitter van de vaste commissie voor Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties,
 Leerdam
 De griffier van de vaste commissie voor Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties,
 Van Leiden
 
 
 
 Voorzitter: Griffith/Van Beek
 
 
 Griffier: Van Leiden
 
 
 Aanwezig zijn 8 leden der Kamer, te weten Çörüz, Van
Raak, Kuiken, Van der Staaij, Azough, Brinkman, Griffith en Van Beek,
 
 en minister Ter Horst van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties die
vergezeld is van enkele ambtenaren van haar ministerie.
 
 De voorzitter: Dames en heren, welkom. Ik
open de vergadering van de vaste commissie voor Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties
over de financiële positie van de politie. Ik heet de minister van Binnenlandse
Zaken en de andere aanwezigen van harte welkom. Vooral heet ik welkom mevrouw
Azough. Na haar zwangerschaps- en bevallingsverlof is dit voor haar de eerste
vergadering in de commissie.
 Wij hebben tot drie uur de tijd. Ik wil de spreektijden van vijf minuten
voor ieder Kamerlid strikt handhaven.
 Ik wijs de Kamerleden erop dat er twee agendapunten bij zijn gekomen:
de brief van de minister over de ontwikkeling van de politiesterkte en oplossingen
voor de financiële problematiek en de brief van de minister over de verstrekte
compensatie 2007 en 2008 in het kader van het budgetverdeelsysteem. Ik laat
het echter geheel aan de leden om deze twee laatste agendapunten te betrekken
bij hun inbreng.
 Ik geef allereerst het woord aan de heer Çörüz van de
CDA-fractie.
 
 De heer Çörüz (CDA): Voorzitter.
De CDA-fractie staat voor het terugdringen van de criminaliteit met 25%,
zoals door de leden van dit kabinet is afgesproken. Daarnaast staat mijn fractie
voor het realiseren van zichtbaar blauw op straat. Er kan dus geen twijfel
bestaan over datgene waarop wij deze minister aanspreken en waarop wij haar
beleid over twee jaar, aan het eind van deze kabinetsperiode, zullen beoordelen.
 In de afgelopen tijd hebben wij regelmatig discussies gehad over de sterktecijfers.
Op het eerste gezicht lijkt het erop dat de minister de politiesterkte op
het afgesproken niveau heeft gebracht, maar nu wil de minister het aantal
aspiranten halveren. Als ik het allemaal goed begrijp, wil zij jaarlijks duizend
aspirant-agenten aannemen in plaats van tweeduizend. De minister zegt er geruststellend
bij: dat gaat niet ten koste van blauw op straat. Dat lijkt ons niet logisch.
Wij kunnen dat ook niet volgen, vooral niet als wij de leeftijdopbouw in aanmerking
nemen. Ik heb mij door het veld laten informeren en daarbij bleek dat 55-plussers
niet meer over hoeven te werken. Dus van die mensen kan de minister geen gebruik
meer maken. Ik denk verder aan de sterke uitstroom van allochtonen, een extra
factor. De vervangingsvraag zou per jaar 1200 bedragen en niet 1000. De minister
levert dus elk jaar 200 agenten in. Dat rekensommetje laat zien dat wij op
een gegeven moment in de knel komen.
 Wij komen nog op een andere manier in de knel en daarbij gaat het om een
punt van grote zorg. Gisteren kregen wij van de minister een brief over de
sterktecijfers. Uit die brief blijkt dat de minister een ander getal hanteert.
Het is duidelijk dat als je je doel naar beneden bijstelt, je dat doel gemakkelijker
bereikt. De minister zegt dat het kabinet het noodzakelijk vindt om ook in
de jaren na 2014 de sterkte op 52 200 te handhaven, maar in de begroting
en de jaarverslagen wordt voor het jaar 2014 het getal 54 700 genoemd.
Als de minister uitgaat van 52 200 is er met het getal in de begroting
een verschil van 2500. Waardoor is dat verschil ontstaan? Betekent dit dat
de minister haar ambitie naar beneden heeft bijgesteld? Ik hoop dat dat niet
het geval is, want dat zou niet conform de afspraken zijn.
 Voorzitter. De minister prijst het huidige politiebestel vanwege de stevige
lokale en regionale verankering. Dat is terecht, maar ik wijs erop dat in
een groot gebied als van Hardenberg met een agent en een student wordt gewerkt.
Er is geen arrestatiemogelijkheid. Als daar een arrestatie moet worden
verricht en iemand moet naar de gevangenis worden gebracht, dan moet men naar
de Marechaussee. Men kan daar niet zelf mensen arresteren of aanhouden. Dus
in dat grote gebied tussen Dalfsen en Coevorden moet men het doen met één
agent. De minister zegt wel dat de korpsbeheerders en het regionaal college
verantwoordelijk zijn, maar hoe staat het met de verantwoordelijkheid van
de minister?
 De aanstelling van de 500 extra wijkagenten is ook een punt van zorg.
De Algemene Rekenkamer zegt tegen de minister: wees flexibel. Een aantal korpsen
heeft geen wijkagent, maar een surveillant nodig. Zou je daarom niet creatief
en flexibel moeten zijn? Wij voelen daar wel voor, maar de minister hanteert
het oude verdelingssysteem. Moet je coûte que coûte korpsen die
misschien behoefte hebben aan een surveillant en niet aan een wijkagent, opzadelen
met een wijkagent? Volgens mij is dat ook nog duurder.
 De minister vraagt zich af wat precies wordt bedoeld met blauw op straat.
Zij vindt dat dat eens duidelijk moet worden. Met het huidige systeem van
financiering, met het budgetverdeelsysteem, krijgt een korps een budget. Met
dat budget worden formatieplaatsen, wapens en bureaus betaald. Zou je niet
geheel anders moeten redeneren? Zou je niet eerst de formaties moeten financieren,
zodat daadwerkelijk «blauw» wordt gerealiseerd? Daarna zou automatisch
bekostiging van de rest aan de orde zijn. Ik denk in dit verband met name
aan «blauw», aan de schalen 6, 7 en 8. Graag krijg ik van de minister
een uitdraai die voor duidelijkheid zorgt. Wij hebben het over het getal van
52 200. Dat lijkt heel veel, maar ik wil wel eens weten hoe de verdeling
over de schalen 6, 7, 8 is. Welke aantallen staan voor aspirant, agent, wijkagent
en voor een agent die gebruik mag maken van geweld?
 Voorzitter. Het volgende zeg ik niet alleen tegen de minister, maar ook
tegen de collega’s. Wij handelen in vertrouwen, maar de Kamer heeft
niettemin de belangrijke taak om de minister te controleren. Ik ben nog niemand
in het veld, korpsbeheerder, korpschef, politieman/politievrouw of raadslid,
tegengekomen die de getallen van de minister onderschrijft. Dat baart mij
zorgen. Ik stel voor om ons eigen onderzoeksbureau BOR, Bureau Onderzoek Rijksuitgaven,
te laten nagaan of de gebruikte getallen, de wensen en de ambities waarover
wij een afspraak hebben gemaakt, haalbaar en realistisch zijn.
 
 De heer Van Raak (SP): Mijn steun hebt u.
Dan gaat het BOR dus kijken naar de financiën. U zegt dat u niet begrijpt
dat er wordt bezuinigd op de aanstelling van aspiranten. U zegt verder dat
niemand in politieland de cijfers van de minister onderschrijft. Dat zijn
serieuze uitspraken. Ik ga ervan uit dat het CDA nu afstand neemt van de bezuinigingen
op de korpsen en afstand neemt van halvering van de aanstelling van het aantal
aspiranten. Ik juich deze opstelling toe. Die heeft de politie nodig. Zij
verdient dat, maar hier dan geen half werk leveren en alleen maar een grote
mond hebben. Hier niet zeggen dat het allemaal niet deugt en het beleid straks
gewoon steunen. Die steun is er niet meer. De halvering van het aantal aspiranten
en de bezuinigingen zijn niet meer aan de orde.
 
 De heer Çörüz (CDA): Voorzitter.
Dat heb ik helemaal niet gezegd. De heer Van Raak wil horen wat hij wil horen.
De minister heeft hem, mij en de Kamer altijd nadrukkelijk voorgehouden dat
als er bezuinigd moet worden – ik ben het ermee eens dat er bezuinigd
moet worden – de bezuiniging zal worden gerealiseerd met inverdieneffecten:
minder bureaucratie, meer efficiëntie, betere samenwerking, minder overhead
enzovoorts. De bezuiniging zou niet ten koste gaan van blauw. Dat is één
gegeven. Een ander gegeven is dat ik nog niemand ben tegenkomen die zegt:
als u dat wilt, gebeurt het. Dan kan ik achterlover leunen en afwachten, maar
ik heb ook een controlerende taak. Daarom stel ik voor om te laten onderzoeken
of datgene wat de minister ons voorhoudt, op termijn realiseerbaar is.
 
 De heer Van Raak (SP): Ik heb dat BOR-onderzoek
helemaal niet nodig. Het CDA maakt er een poppenkast van. Toen u het over
het aantal aspiranten had, zei u: dat kan ik niet volgen. Als je iets niet
kunt volgen, kun je niet verder. Dan zeg ik: hou ermee op. Verder zegt u:
niemand in politieland gelooft in de opdracht van de minister. Niemand zegt:
wij kunnen bezuinigen en dat gaat niet ten koste van blauw op straat. Niemand
zegt dat. Ik zeg ook dat dat niet kan en de heer Çörüz zegt
dat het niet kan. Als de heer Çörüz dit zo hard zegt, hebben
wij het BOR niet nodig. Dan concluderen wij nu: wat de minister wil, kan niet.
 
 De heer Çörüz (CDA): Voorzitter.
Ik kan wel blijven herhalen wat ik zei, maar ik weet dat de SP op een andere
lijn zit. De heer Van Raak was ook niet voor de bezuiniging van 100 mln. Ik
ben het met de minister eens dat er een taakstelling is. Daarmee zijn wij
akkoord gegaan. Die ga ik nu niet terugdraaien. Die taakstelling kan ook bereikt
worden met inverdieneffecten. Dat zeggen de politiemensen zelf. Ik wijs in
dat verband op een mooi artikel in Scoop. De deskundigen geven gewoon aan
dat door beter gebruik van ICT er miljoenen aan inverdieneffecten bereikt
kunnen worden. Dat heeft de minister ons voorgehouden en ik ga ervan uit dat
dit zo is. Ik heb vertrouwen in de minister, maar daarnaast heb ik te maken
met een aantal geluiden uit het veld. Ik vergelijk het een met het ander en
dan denk ik dat het goed is dat het BOR als onafhankelijke instantie hiernaar
kijkt.
 
 Mevrouw Azough (GroenLinks): Inverdienen is
wel degelijk mogelijk, maar het is de vraag of op het totaal van de taakstelling
kan worden inverdiend. U stelt voor om het BOR daarnaar onderzoek te laten
doen. Dat kan, maar op welke termijn moet dat onderzoek dan zijn afgerond?
Ondertussen gaat namelijk alles door. Wat gebeurt er als het onderzoek bevestigt
wat wij allemaal vrezen? Daar gaat het om. Wat is dan uw standpunt?
 
 De heer Çörüz (CDA): Dan
moet niet ik, maar de minister haar verantwoordelijkheid nemen, want zij heeft
tegen ons gezegd: het kan en het huidige blauw op straat kunnen wij handhaven.
Ik wil dat getoetst hebben door een onafhankelijke instantie. Als u mij morgen
steunt in de procedurevergadering kan die toetsing snel uitgevoerd worden.
Dan kunnen wij een onafhankelijke derde instantie laten nagaan wat de mogelijke
uitkomsten zijn en of het plaatje dat de minister ons voorhoudt op de langere
termijn houdbaar is.
 
 De heer Van Raak (SP): Voorzitter. Het gaat
goed met de aantallen agenten, met de tevredenheid van de agenten en met de
financiën van de korpsen: dat zegt de minister. De politievakbonden waarschuwen
echter dat de politie op crepeersterkte werkt, dat de agenten op hun tandvlees
lopen en dat de bezuinigingen een gevaar vormen voor de veiligheid. Zoals
ik eerder zei, zie ik een groot verschil tussen de papieren werkelijkheid
van het ministerie en de echte werkelijkheid, die van de korpsen. Ik heb daar
geen nieuw onderzoek voor nodig. Een verzoek daartoe ga ik ook niet steunen.
Sterker, wij moeten niet de papieren van het ministerie doorpluizen. Nee,
wij moeten aan de agenten gaan vragen hoe het werkelijk zit. Daar ben ik trouwens
mee bezig. De SP is met zo’n onderzoek begonnen. Agenten kunnen naar
www.sp.nl/politie gaan. Er wordt nu aan dat onderzoek massaal meegedaan. Op
die manier kunnen wij te weten komen wat de werkelijke situatie is.
 
 De voorzitter: De vorige keer heeft u dit
ook gezegd. U hoeft uw woorden niet te herhalen.
 
 De heer Van Raak (SP): Maar er zijn altijd
agenten die luisteren en dat is hartstikke goed.
 De minister kent de opmerkingen van de ACP en van andere bonden over de
crepeersterkte, over het feit dat er mogelijk 1000 à 1200 agenten te
kort zouden zijn. Die opmerkingen betroffen de vorige bezuinigingen van 100
mln. En er komen nieuwe bezuinigingen: 148 mln. tot 206 mln. per jaar. Die
bezuinigingen komen er dus bovenop, terwijl de agenten al op hun tandvlees
lopen en de bonden zeggen dat die bezuinigingen onverantwoord zijn. Zal dat
getal van 1000 overschreden worden, zal het verdubbeld of verdriedubbeld worden?
 Ook de korpsbeheerders klagen steen en been bij de minister. Haar partijgenoot
Aboutaleb, burgemeester van Rotterdam, zegt dat vanwege bezuiniging op bezuiniging
in combinatie met het nieuwe budgetverdeelsysteem honderden arbeidsplaatsen
zullen verdwijnen: 15% van de huidige sterkte. Dat betekent nog meer
werkdruk voor de agenten, nog minder geld voor de broodnodige investeringen
en geen afname van de overlast en verloedering. Er zullen meer zaken op de
plank blijven liggen en er zal minder blauw op straat zijn. Ook andere korpsen,
zoals die van Gooi en Vechtstreek en Gelderland, zeggen: het kan niet. Dat
zeggen ze overigens allemaal. Heel veel korpsen hebben al grote problemen.
Een aantal korpsen is onder curatele gesteld. De verwachting is dat in 2011
de helft van het aantal korpsen grote financiële problemen heeft. En
nu gaan wij extra bezuinigen? Zullen er dan 1000, 2000, 3000 of 4000
agenten te kort zijn? Ik weet het niet, maar wij hebben in de Kamer wel met
steun van alle partijen de motie-Kant aangenomen die zegt dat in ieder geval
in deze kabinetsperiode er niet minder blauw op straat mag zijn. Uit alle
geluiden uit de politiewereld blijkt dat dat op deze manier niet kan. Ze zeggen:
het kan niet, het kan niet. In Limburg is er bijvoorbeeld een vacature voor
een wijkagent. Die behoort er dus gewoon te zijn, welke cijfers en berekeningen
je ook hanteert. Iemand solliciteert op de baan, maar krijgt te horen: die
vacature wordt niet ingevuld, want we moeten bezuinigen. Dan heeft dat bureau één
persoon in blauw minder op straat. Hoe kan dat? Kent de minister deze geluiden
ook? Wat gaat ze eraan doen?
 De minister stapelt een reusachtige bezuiniging op een andere bezuiniging.
De vorige was al onverantwoord, laat staan de nieuwe. Een van de oplossingen
is volgens de minister het interen op het eigen vermogen. Volgens mijn informatie
zit veel van het vermogen in de gebouwen of staat vast voor investeringen.
De minister zegt zelf in antwoord op vragen: een groot deel van het vermogen
is aangewend ter financiering van de materiële vaste activa en op korte
termijn niet liquide te maken. Dat geld zit dus vast. Waarom gaat zij dan
toch een bezuiniging op deze manier inboeken?
 Een aantal korpsen heeft het eigen vermogen ingezet om de tekorten voor
2009 te dekken. Die tekorten worden dus alleen maar groter, want er blijft
op deze manier nauwelijks eigen vermogen over om de extra tekorten te dekken.
 De minister sluit ook bezuinigingen op uitvoerend personeel niet uit.
Dat is in strijd met de motie-Kant. De minister gaat ook nog eens het aantal
aspiranten halveren. De minister kan net zo lang cijfers sturen als zij wil,
maar bij de bureaus waar ik kom, zijn tekorten. Ik denk ook aan het aanscherpen
van de prestatienormen, aan de bonnenschrijverij, maar vooral aan het aanleveren
van mensen. Met het aanleveren van verdachten zijn zoveel mensen bezig dat
zaken op de plank blijven liggen. Er zijn jeugdbendes die overlast en verloedering
veroorzaken, maar ook voor zedenzaken zijn meer mensen nodig. Wij hebben nu
een economische crisis en dat maakt het misschien gemakkelijker om mensen
te rekruteren. Daarom zeg ik: investeer niet alleen in banken, maar ook in
de politie en zorg ervoor dat er juist nu meer aspiranten komen. Dan zijn
er minder werklozen en dan hebben wij straks meer blauw op straat.
 Samenvattend: de minister schuift de problemen van zich af. Zij wil bezuinigen
en moet bezuinigen en zij zegt dat dat niet ten koste mag gaan van blauw op
straat. Wie mogen het probleem dan oplossen? De korpsen, de agenten
en de bonden, iedereen behalve de minister en iedereen behalve de minister
zegt dat het niet kan. Wat niet kan, kan niet. Wij kunnen geen kubus door
een rond gat duwen. Als het niet kan dan moet de minister of zeggen dat we
niet gaan bezuinigen of zelf de verantwoordelijkheid nemen. Dan moet zij ook
zeggen hoe de bezuiniging opgevangen moet worden en het probleem niet over
de schutting van de politie gooien.
 
 Mevrouw Kuiken (PvdA): Voorzitter. Ik wil
graag een viertal punten bespreken: de financiële positie van de korpsen,
de bezuinigingen, de budgetverdeelsystematiek en het toelagebeleid van de
politie.
 In de afgelopen jaren heeft de politie steeds meer budget gekregen. Toch
kost het veel korpsen moeite om het hoofd boven water te houden. Onder meer
de hoge kosten voor ICT, personeel en huisvesting zijn hieraan debet. Wat
zijn volgens de minister de oorzaken? Wat zijn de oplossingen? Welk effect
zullen de bezuinigingen op de kwetsbare korpsen hebben? Graag krijg ik een
reactie op de uitspraak van korpschef Welten dat over tien jaar alle korpsen
aan het Fortissyndroom zullen lijden.
 Bezuinigingen zijn natuurlijk nooit leuk en daarom steunt de Partij van
de Arbeid het uitgangspunt dat de bezuinigingen in ieder geval niet minder
politie op straat of minder rechercheurs tot gevolg mogen hebben. De minister
onderhandelt met de korpsbeheerders over de vraag hoe de bezuinigingen moeten
worden ingevuld. Het resultaat zullen wij moeten afwachten voordat wij hierover
iets zinnigs kunnen zeggen. Toch wil ik een aantal punten onder de aandacht
van de minister brengen.
 Mijn fractie vindt het buitengewoon belangrijk dat die 500 wijkagenten
die zijn toegezegd er daadwerkelijk komen. Een aantal korpsen heeft gedreigd
om gedurende de onderhandelingen deze vacatures niet te vervullen. Hebben
de korpsbeheerders nagedacht over de mogelijkheid van het niet laten dalen
van het aantal aspiranten, over de mogelijkheid om dat op peil te houden en
om met cofinanciering of coconstructen te werken? Misschien kan men zonder
een baangarantie de opleidingsplaatsen bezet houden of de benodigde financiering
verkrijgen door het aanspreken van potjes die in het kader van de bestrijding
van de werkloosheid beschikbaar zijn.
 De minister heeft zelf geconstateerd dat het huidige budgetverdeelsysteem
niet voldoet. Dat komt onder andere doordat grensregio’s een centrumfunctie
hebben, maar niet als zodanig worden aangemerkt. Verder wordt de variabele «niet-Westerse
allochtonen» met deze systematiek niet in aanmerking genomen. De minister
heeft daarom besloten om de evaluatie niet na vijf jaar, maar eerder uit te
voeren. Bij de technische briefing begrepen wij dat begin 2010, dus in januari
2010, de resultaten van de evaluatie worden verwacht. Wil de minister wachten
met het effectueren van de budgetverdeelsystematiek, zoals die bedoeld is
voor 2010, totdat de resultaten van de evaluatie van de budgetverdeelsystematiek
er zijn? Een aantal korpsen, onder andere dat van Rotterdam, weet dat het
volgend jaar minder zal krijgen. Mijn voorstel zou zijn om te wachten met
het wel of niet doorvoeren van de bezuiniging totdat wij de evaluatie van
de budgetverdeelsystematiek hebben.
 
 De heer Van Raak (SP): Mevrouw Kuiken zei
dat de bezuinigingen nu niet besproken kunnen worden omdat er nog met de korpsen
overleg wordt gevoerd. Ik weet van de korpsen dat er flink bezuinigd zal worden.
Op het laatste moment hebben wij een hoop brieven gekregen. Er zal per jaar
138 mln. tot 206 mln., gemiddeld 190 mln., worden bezuinigd. In het vorige
debat zei mevrouw Kuiken dat zij buikpijn kreeg van die bezuinigingen. Hoe
staat het nu met haar gezondheid?
 
 Mevrouw Kuiken (PvdA): Met mijn gezondheid
gaat het goed, maar natuurlijk heb ik nog steeds de zorgen die ik vorige week
had. Het is echter lastig om heel concreet over de bezuinigingen te spreken
als wij niet precies weten wat de exacte plannen zijn, hoe men
deze bezuinigingen wil doorvoeren. Wij hebben de motie die door uw fractie
is ingediend ruimhartig gesteund en gezegd dat wij het verwoorde uitgangspunt
zullen hanteren. Als dat niet op de een of andere manier lukt, moeten wij
op een later moment dit jaar daarover spreken. Als je met het geld kunt schuiven,
is dat beter dan iets alleen maar in een losse motie zetten.
 
 De heer Van Raak (SP): We weten ondertussen
best veel. Wij weten hoeveel er bezuinigd moet worden. Heel veel! Wij weten
ook van de mensen die de bezuiniging moeten doorvoeren, dat die niet mogelijk
is. Ze kunnen hoog of laag springen, linksom of rechtsom iets proberen, eindconstructie
of U-bocht toepassen, maar ze zeggen toch: het kan niet, het kan niet, het
is onverantwoord. De bezuiniging gaat ten koste van blauw op straat. Sterker,
de bezuiniging gaat ten koste van de veiligheid in Nederland. De gegevens
hebben we. Er is sprake van een heel grote bezuiniging en de mensen die die
moeten doorvoeren, zeggen: het kan niet.
 
 Mevrouw Kuiken (PvdA): U gaat uzelf herhalen.
 
 De heer Van Raak (SP): Maar wat doet de Partij
van de Arbeid met dit gegeven?
 
 Mevrouw Kuiken (PvdA): Dat gegeven maakt dat
ik moet wachten en eerst moet weten wat de plannen precies zijn. De minister
zegt: het is vervelend, maar het moet gebeuren en het kan. De korpsbeheerders
zijn nu naar goede oplossingen aan het zoeken. Wij moeten het resultaat afwachten.
Als je constateert dat de bezuiniging niet kan, wil je weten waar het geld
wel vandaan moet komen. De oplossing moet je dan ook aangeven. De discussie
daarover kunnen we dus pas op een ander moment voeren en niet nu. Ik heb mijn
zorgen geuit. Ik heb mijn uitgangspunt genoemd: geen man/vrouw minder op straat,
geen rechercheur minder op straat. Daar kunt u mij aan houden.
 Voorzitter. Mijn laatste punt betreft het toelagebeleid van de politie.
De minister heeft inmiddels in samenspraak met het korpsbeheerdersberaad het
initiatief genomen om de arbeidsvoorwaarden van de politietop te harmoniseren,
om de regionale verschillen weg te nemen en om te bezien of het arbeidsvoorwaardenpakket
aangepast moet worden. Er is commotie ontstaan omdat de politietop nogal flinke
beloningen kreeg. Ik steun de inzet van de minister nadrukkelijk. Uiteindelijk
is het natuurlijk niet de Tweede Kamer, maar de politie, de minister en de
bonden die hierover gezamenlijk afspraken maken. Ik kan mij voorstellen dat
men daarbij in aanmerking neemt dat wij leven in een tijd van schaarste. Het
zou onhandig zijn iets te doen voor de top en de bodem buiten beschouwing
laten.
 
 De heer Van der Staaij (SGP): Voorzitter.
De 100 mln. bezuiniging op de politie wordt nu gevolgd door nieuwe bezuinigingen,
oplopend tot 200 mln. Tegelijkertijd wordt vastgehouden aan het uitgangspunt
dat de bezuinigingen niet ten koste mogen gaan van blauw op straat. Met dat
laatste zijn wij het graag eens, maar de kernvraag voor ons is: is dit nu
echt een realistische inzet? Kan de bezuiniging echt alleen maar worden verkregen
door iets te doen aan de overhead en dergelijke? Zal die alleen maar op die
manier worden bereikt? Vanmorgen stond in de krant dat er meer treinen op
tijd gaan rijden en dat dat komt doordat de treinen voortaan vijf minuten
te laat mogen zijn. Mijn zorg is een beetje dat men zo te werk zal gaan bij
het behoud van blauw op straat en bij het behoud van de operationele capaciteiten:
hard werken om alles op papier kloppend te krijgen door blauw op straat op
een bepaalde manier te definiëren en door na te gaan wat er wel of niet
onder de politiesterkte valt. Op de werkvloer zegt iedereen: natuurlijk
gaan de bezuinigingen ten koste van blauw op straat. Zoiets moeten wij echter
voorkomen. Wij moeten dus vermijden dat wij in een terminologische discussie
belanden, waarin eenieder voor zijn eigen gelijk gaat, terwijl wij allen hetzelfde
doel zouden moeten hebben: het blauw op straat handhaven en versterken.
 Ik wijs erop dat ook sommige maatregelen ook indirecte effecten hebben.
In Rotterdam hoor ik bijvoorbeeld dat het gevaar dreigt dat bij bureaus cellencomplexen
gesloten worden. Dat is dan een efficiencymaatregel die uitwerkt als een bezuiniging.
Als je agent bent bij bureau A en je wilt een boef opsluiten, dan moet je
naar bureau B, dat een heel eind weg is. Dan moet je de boef eerst wegbrengen
en hem later ophalen. Die agent kan echter maar één ding tegelijk
en dat betekent dat hij geen tijd heeft om op straat te zijn. Er zijn dus
allerlei maatregelen die op het eerste gezicht efficiencymaatregelen zijn,
maar die wel degelijk een verminderde beschikbaarheid op straat tot gevolg
hebben. Worden dat soort effecten ook in aanmerking genomen? Hoe wordt in
de praktijk gemonitord of de maatregelen niet ten koste gaan van blauw op
straat? Hoe weet de minister dat de maatregelen verantwoord zijn? Nogmaals,
wij hebben zeer grote twijfels. Die zijn niet alleen ontstaan door te luisteren
naar de politiebonden, maar ook door te vernemen wat zich bij de korpsen heeft
afgespeeld. Bij het korps Rijnmond circuleert het bericht dat met bepaalde
scenario’s er «maar» 100 fte’s wegbezuinigd zouden
moeten worden. Die fte’s zullen ongetwijfeld het werk in puur ondersteunende
zin betreffen, maar de bezuiniging is echt niet alleen met die categorie te
realiseren. Er wordt ook bezuinigd bij het maken van overuren en dergelijke.
Dat zal de kwaliteit van het politiewerk echt niet ten goede komen. Hiermee
heb ik de kern van de zorg die ook bij onze fractie leeft, weergegeven.
 Voorzitter. In de brief van de minister staan zinnen waarover je lang
moet nadenken. Als je ze leest, vraag je je af: wat staat er precies? Ik lees:
De kredietcrisis en de bezuinigingsvoorstellen maken het noodzakelijk dat
de ontwikkeling van de politiesterkte en de financiën van de korpsen
meer hand in hand gaan. Ik meen dat de politiesterkte en de financiën
altijd hand in hand gaan. Maar de kredietcrisis en de bezuinigingsvoorstellen
maken het noodzakelijk dat die hand in hand gaan! Wat gaat er nu precies gebeuren
als deze zin in de praktijk wordt gebracht? Betekent die niet simpelweg dat
er in de praktijk minder ruimte voor de aanstelling van agenten zal zijn?
 Ik miste in de brief een passage over onderzoek naar de ontwikkeling van
de kosten bij de politie. In een van de brieven die voor vandaag geagendeerd
staan, las ik daar iets over. Er wordt geconcludeerd dat de geregistreerde
executieve capaciteit in de jaren 2006 en 2007 met slechts 0,1% is
gestegen. Niet helemaal duidelijk is hoe groot de politiesterkte in het primaire
proces is, lezen wij nu weer. Hoe verhoudt zich dit soort gedetailleerde cijfers
over de geregistreerde executieve capaciteit in de jaren 2006 en 2007 tot
de omvang van de politiesterkte? Aan de ene kant hebben wij dus gedetailleerde
cijfers en aan de andere kant weten wij niet precies wat de politiesterkte
in het primaire proces is. Hoe zit dat?
 Veel korpsen hebben een laag eigen vermogen. Toch schrijft de minister:
het is ook noodzakelijk om een deel van het vermogen van de politie aan te
spreken. Kan dat zomaar? Is dat vermogen vrij aanspreekbaar?
 Voorzitter. De minister gaat vrij laconiek om met het gegeven dat de korpsen
20% van de bezuinigingen nu al zo inboeken dat ze worden gerealiseerd
bij het primaire proces, maar er is vastgesteld dat de bezuinigingen niet
ten koste mogen gaan van blauw op straat en van de opsporing. Er staat echter:
dat wil niet zeggen dat er niet bezuinigd kan worden op het primaire proces.
Wat wordt bedoeld met dat ene zinnetje, waarmee wordt gesproken over bezuinigingen
op het primaire proces die niet ten koste gaan van blauw op straat en van
de opsporing?
 
 Mevrouw Griffith (VVD): Voorzitter. Een groot
aantal korpsen kampt met forse financiële tekorten. Natuurlijk zullen
zij dat voor een deel aan zichzelf te wijten hebben. Daarbij denk ik aan het
financieel beheer. Het ministerie van Binnenlandse Zaken heeft op dat punt
echter een niet onbelangrijke taak. Het heeft zelfs een wettelijke toezichtstaak.
De commissie-Deetman heeft onderzoek gedaan naar de financiële situatie
in Friesland en geeft aan dat de minister of het ministerie de hand in eigen
boezem moet steken. Graag hoor ik van de minister wat zij van de stevige kritiek
van de heer Deetman vindt. Hij geeft aan dat de minister door de begrotingsstukken
goed te keuren, impliciet haar formele goedkeuring geeft aan de bestedingen.
Ik wil ook van de minister horen wat zij heeft geleerd van het rapport van
de commissie-Deetman, hoe zij voortaan fouten denkt te voorkomen en hoe zij
haar rol als eindverantwoordelijke beter wil vervullen.
 Voorzitter. Ik heb vragen gesteld over de solvabiliteitsratio en om een
evaluatie verzocht. Het ging mij om de indicatoren voor de vermogens van de
politiekorpsen. De politiekorpsen mogen voor het eigen vermogen een ondergrens
hanteren van 25% en een bovengrens van 60%. Ik vind dat de evaluatie
los moet staan van de financiële crisis en dat met het oog op het belang
van een goed landelijk beheer de solvabiliteitsratio in aanmerking moet worden
genomen. Wij vinden dat er een objectieve normering moet komen. Graag verneem
ik van de minister of zij bereid is om in overleg met de minister van Financiën
een evaluatie uit te voeren. Wil zij aangeven op welke manier met het eigen
vermogen zal worden omgegaan?
 De minister heeft met een aanzienlijk bedrag, met 145 mln., het eigen
vermogen van de politieacademie afgeroomd. Hoe hoog was eigenlijk het eigen
vermogen van de politieacademie? Kan zij garanderen dat de afroming met die
145 mln. ten behoeve van de cao-afspraken niet ten koste zal gaan van de aanstelling
van executief personeel?
 Voorzitter. De VVD heeft zich altijd verzet tegen bezuinigingen bij de
politie. Dat zullen wij blijven doen, zeker als het gaat om de inkrimping
van het aantal aspiranten. Daarmee legt men de bijl aan de wortel van de veiligheid.
Wij vragen de minister nadrukkelijk om de bezuinigingen niet door te voeren.
Wat vinden de CDA-fractie en de PvdA-fractie van de bezuinigingen? Het CDA
zegt toch controle te willen hebben over de cijfers nu bij hen daarover allerlei
berichten binnenkomen. De woordvoerder van de Partij van de Arbeid krijgt
buikpijn en laat zich zorgelijk uit. Bij de ChristenUnie heerst op dit moment
grote stilte. Ik vraag mij echt af hoe groot het draagvlak is om bij de politie
te bezuinigen, gelet op de opmerkingen van de coalitiepartners. Wij krijgen
allemaal brieven van verontruste korpsbeheerders en van verontruste burgemeesters.
Zij zeggen dat de bezuinigingen ten koste gaan van blauw op straat, is het
niet nu dan in de toekomst. En de minister zegt niet te kunnen garanderen
dat de bezuinigingen niet ten koste gaan van blauw op straat. Hierop krijg
ik graag een reactie van haar.
 Dan wil ik iets zeggen over het tempo waarin de bezuinigingen worden doorgevoerd.
Wij hebben van de minister niet een volledig overzicht gekregen van de realisering
van de bezuiniging van 100 mln. Zij geeft met haar brief van februari aan
dat de korpsen de besparingen voor 80% zelf kunnen opvangen en dat
de besparingen voor 20% zullen worden gerealiseerd door samenwerking
met andere korpsen. Ik vind dat de Kamer haar controlerende taak op een goede
manier moet vervullen. Dat kan zij niet op basis van de brief van februari
alleen. Ik steun dan ook het voorstel van de CDA-fractie om een onderzoek
te laten uitvoeren. Ik weet niet of wij dat moeten doen of dat de Algemene
Rekenkamer dat moet doen, maar met dat onderzoek zou moeten worden nagegaan
of de cijfers kloppen. Ik vind dat wij onze controlerende taak op basis van
de brief dus niet kunnen uitvoeren. Er staat alleen maar in de brief: de korpsen
kunnen de bezuinigingen voor 80% zelf opvangen. Daarmee heeft de Kamer
onvoldoende informatie om goed invulling te kunnen geven aan
haar controlerende taak. Over 2009 hebben wij helemaal geen cijfers ontvangen.
Er is wel een denkrichting aangegeven. Er zou gekort moeten worden op het
aantal aspiranten. Daar zijn wij natuurlijk op tegen. Voor de rest zou 190
mln. door de korpsen opgehoest moeten worden. Op welke manier zou de Kamer
kennis kunnen nemen van de voorstellen die door de korpsen zouden zijn gedaan
en van die welke door de minister zijn gedaan? Op welke manier kan zij kennis
nemen van de keuzen die uiteindelijk zijn gemaakt? Dat overzicht mis ik. Wij
kunnen hier dus helemaal geen chocola van maken.
 Dan wil ik iets zeggen over de toeslagen voor de politietop. Op 23 juni
hebben wij een brief van de minister gekregen, waarmee zij aangaf dat negen
functionarissen meer verdienen dan de Balkenendenorm. Ik vind dat het niet
kan dat de politietop, die belast is met het uitvoeren van een publieke taak,
meer verdient dan de beide politieministers. Op basis van welke gronden zijn
de extra toeslagen toegekend? Hoe kan het dat die negen politiefunctionarissen
meer verdienen dan de Balkenendenorm? Graag hoor ik wat de rechtvaardigingsgrond
daarvoor is.
 De voorganger van de minister heeft harmonisatie van de beloningsstructuur
toegezegd. De stukken daarover hebben wij nog steeds niet gekregen. Hetzelfde
geldt voor het functiewaarderingssysteem en het beloningssysteem voor de lagere
salarisschalen. Graag wil ik met de minister een concrete datum afspreken
waarop de Kamer die informatie krijgt. Wij vragen om transparantie en om objectiviteit
bij de toekenning van de toeslagen. Wil de minister de toeslag die geldt voor
werving en behoud onder de loep te nemen? Ik kan mij niet voorstellen dat
wij korpschefs hebben die zo onmisbaar zijn dat wij bereid zijn om extra geld
voor hen uit te trekken. Niemand is onmisbaar. Dus ik snap niet welke gedachte
ten grondslag ligt aan de toeslag voor werving en behoud. Ik snap ook niet
waarom sommige korpschefs deze toeslag krijgen. Hierop krijg ik graag een
reactie.
 
 Mevrouw Azough (GroenLinks): Voorzitter. Ik
sluit mij aan bij de vragen van mevrouw Griffith over de toeslagen, met name
bij de vragen over de negen functionarissen die meer verdienen dan de Balkenendenorm.
Het lijkt mij dat als je een norm hebt, je die strikt moet hanteren en dat
je dan geen uitzonderingen moet maken. Dat lijkt hier wel te gebeuren.
 De kern van dit debat, waarvoor wij slechts twee uur hebben, betreft de
vraag: kan de minister haar beloftes die zij met haar brieven doet, nakomen?
Kan zij ervoor zorgen dat de politiesterkte niet zal afnemen? Dat is wat GroenLinks
betreft de kernvraag, maar eigenlijk is het voorkomen van die afname een nietszeggende
ambitie. Het gaat slechts om het handhaven van de politiesterkte en niet per
se om het versterken ervan, terwijl de werkdruk groot is en er steeds minder
animo is om in dit mooie vak terecht te komen. 52 200 agenten lijkt heel
veel, maar zoveel is dat niet. Alleen al in New York lopen 50 000 agenten
rond. Het gaat hier wellicht om een andere orde van grootte, maar als alleen
al in New York zoveel agenten rondlopen, zeg ik dat wij niet de huidige omvang
van de politie moeten handhaven, maar dat wij die moeten versterken.
 De voorgenomen bezuiniging is niet gering. De oorspronkelijk taakstelling
bedroeg 100 mln. en die wordt niet een beetje hoger, maar eigenlijk verdriedubbeld.
Er wordt voor 190 mln. extra bezuinigd. De maatregelen die de minister voorstelt,
het halveren van het aantal aspiranten, het inverdienen door betere samenwerking
en het interen op het eigen vermogen, klinken alle heel onschuldig. Die zouden
geen effect hoeven hebben op de politiesterkte en er zou evenveel blauw op
straat blijven.
 Laat ik eerst iets zeggen over het halveren van het aantal aspiranten.
Ook mijn fractie heeft heel veel zorgen en kritiek op dit specifieke punt.
Mij lijkt: goedkoop is duurkoop. Nu kiezen voor deze gemakkelijke kortetermijnoplossing
zal erop termijn toe leiden dat wij grote problemen krijgen.
Wij hebben het de afgelopen jaren over vergrijzing gehad. Wij moeten, nu wij
te maken hebben met een financiële crisis, onze ogen niet voor dit grote
probleem sluiten, zeker niet als de veiligheid in Nederland in het geding
is. De werkdruk zal op korte termijn toenemen. Nu al worden vaak aspirant-agenten
ingezet om onderbezetting tegen te gaan. Dat zal op termijn minder gemakkelijk
kunnen en dat zal leiden tot meer frustratie, tot minder werkplezier en het
kan ook leiden tot minder animo om agent te worden. Dat laatste is dan een
impliciet effect van de maatregelen.
 De minister wil inverdienen door meer samenwerking. De minister heeft
al aangegeven dat dat eigenlijk nog niet zo goed gebeurt als zij zou willen.
De vraag is dan ook waar zij het optimisme vandaan haalt dat met betere samenwerking
veel te bezuinigen valt. Samenwerking wordt heel vaak naar voren gebracht
als een oplossing, maar men doet dat vooral omdat dat gemakkelijk is. Betere
samenwerking klinkt goed. De meeste fracties zijn daar voor, ook mijn fractie,
maar de vraag is of dit vooral niet management by speech is.
 Tot slot wil ik iets zeggen over het punt van het eigen vermogen. De minister
spreekt zichzelf tegen. Zij zegt namelijk dat er sprake is van een laag eigen
vermogen. De korpsen geven verder aan dat dat vermogen vastzit in onroerend
goed. Het lijkt mij dus heel lastig om iets met het eigen vermogen te doen.
Hoe kan de minister garanderen dat het eigen vermogen echt ingezet wordt?
Daar geeft de minister geen antwoord op.
 Voorzitter. De Kamer is duidelijk. De meerderheid ervan geeft aan dat
er geen man of vrouw – ik citeer mevrouw Kuiken – minder op straat
mag zijn. Er mag ook geen man of vrouw minder rechercheren. De vraag is alleen:
hoe gaan wij dat voor elkaar krijgen? De brieven lijken heel helder maar het
is interessant dat twee coalitiepartijen fundamentele kritiek hebben en dat
er heel veel vragen leven over de gepresenteerde cijfers. Als de meerderheid
van de Kamer aangeeft dat de voorstellen niet acceptabel zijn en dat er in
ieder geval duidelijkheid moet komen, moet op korte termijn antwoord gegeven
worden op de vraag of de Kamer vasthoudt aan de geformuleerde uitgangspunten.
Met het bieden van duidelijkheid moet niet twee jaar gewacht worden. Daarom
sluit ik mij aan bij het verzoek van de heer Çörüz. Het lijkt
mij prima om het BOR of de Algemene Rekenkamer een onderzoek te laten doen.
De Kamer moet wel op korte termijn het resultaat van dat onderzoek te horen
krijgen. Ik hoop van harte dat dan zal blijken dat hetgeen de minister wil
kan, maar ik betwijfel dat.
 
 De heer Brinkman (PVV): Voorzitter. De minister
en de korpsbeheerders zijn in gesprek over de bezuinigingen bij de politie.
Dat is het gevolg van het sluiten van het beleidsakkoord Werken aan de toekomst.
Laat duidelijk zijn: de PVV is absoluut tegen bezuinigingen bij de politie.
Ik zal straks aangegeven hoe het benodigde geld verkregen moet worden. Wij
zien wel dat er mogelijkheden zijn om efficiencyslagen te maken en om iets
te doen aan de korpsstructuur. Er zijn rijke en er zijn arme korpsen. Dat
weet deze minister ook. Er zijn korpsen die zelfs rijk zijn geworden over
de rug van juist de politieman op straat. Door kunstmatig zogenaamde vacatures
open te laten, door kunstmatig de politieagent extra werkdruk te geven, is
een aantal korpsen heel rijk geworden. Er zijn echter ook korpsen die het
heel erg moeilijk hebben, die heel arm zijn en die brandbrieven naar deze
Kamer sturen. Ik heb het niet over de brandbrief van Rotterdam, want Rotterdam
heeft in mijn beleving geen recht van spreken, maar er zijn andere korpsen
die dat wel hebben. Ik lees in de stukken van deze minister daar niets over.
Ik had zo graag gezien dat de minister, die lid is van een sociale partij,
oog zou hebben voor de problemen en met een oplossing was gekomen. Hoe gaan
wij ervoor zorgen dat iedereen in dit land verzekerd is van die veiligheid
en die bescherming door de politie waarvoor hij belasting betaalt
en dat het niet zo is dat de een de mazzel heeft de zorg te genieten van een
rijk korps en de ander die van een arm korps?
 Terzijde: wij zien ook de mogelijkheid van het maken van efficiencyslagen
bij de regio’s. Daarbij denk ik aan samenvoeging, het niet laten bij
20, 22 regio’s. Laten wij een beetje ambitie tonen. Gewoon het aantal
terugbrengen tot 10, 11, 12 regio’s. Dat is meer dan genoeg. Dan kunnen
wij lekker schrappen in het aantal korpschefs, beleidsmedewerkers en bazen.
Volgens mij kan de minister met die samenvoegingen grote financiële voordelen
behalen.
 Wij zijn het eens met de politiebond ACP. Die heeft opgeroepen om geen
concessies te doen als het gaat om de capaciteit van de politie. Laten wij
verstandig zijn en ervoor zorgen dat de overheid zijn belangrijkste plichten
kan vervullen, namelijk zorgen voor de veiligheid van de burgers in het hele
land, of er nu een arm of een rijk korps in hun regio is. Daarvoor zorgen
doen wij niet door te bezuinigen op het politiepersoneel dat dagelijks de
straat op gaat. Dat kan niet. Je kunt niet tegen de politie zeggen: u krijgt
deze en die taak erbij en dan gaan wij ook nog eens het aantal agenten in
opleiding verminderen en daarnaast 300 mln. korten op het budget. Dat kan
niet. Als wij dat doen, gaat het mis. Dat kan iedereen nagaan.
 De PVV steunt de oproep van de ACP om met een meetinstrument te komen
en dat zo samen te stellen dat de effecten van eventuele bezuinigingen duidelijk
worden. Doe dat, laat zien dat hetgeen wat de minister beweert geen consequenties
heeft voor het blauw op straat. Maak dat duidelijk. Ik geloof niet dat dat
geen consequenties heeft, maar ik kan niet in de toekomst kijken. Dat kan
deze minister ook niet, maar als zij ons kan garanderen dat deze bezuinigingen
geen negatieve effecten hebben, laat dat dan zien. Ik heb al eerder gezegd:
ik zou het prachtig vinden als wij de situatie van dit jaar als ijkpunt namen.
We zouden dus gewoon moeten meten hoeveel blauw er nu op straat is, dus echt
blauw. Over twee jaar meten wij dat opnieuw.
 Wij vinden het belachelijk dat de politie die vorig jaar eindelijk eens
een goede cao heeft kunnen afsluiten na jaren van mindere cao’s en achterstand
met de salariëring, haar eigen cao moet betalen door het aantal mensen
in opleiding met 1500 te verminderen. Het is wel hartstikke leuk dat de politie
deze cao heeft, maar zij moet er zelf voor dokken, want de agenten moeten
drie keer zo hard werken. Als namelijk in een paar jaar tijd de korpsen 1500
mensen minder hebben, betekent dat dat de politieman meer taken krijgt en
nog meer gehoond wordt door de burger. Hij kan namelijk zijn taak niet doen.
Ik snap hier dus helemaal niets van.
 Het Rijk huurt externen in. Daarvoor geeft het meer dan een miljard uit.
De ambitie van deze minister is om die uitgave met ongeveer 13% te
verminderen. Ik vind dat nogal magertjes. Externen inhuren om capaciteitsproblemen
op te lossen vind ik al helemaal niet kunnen. Daarvoor zou men geen externen
moeten inhuren. Dat is veel te duur. Waarom dan niet meer ambitie op dit punt?
Waarom niet snijden in het budget voor de inhuur van externen? Overheidsbreed
zouden de uitgaven daarvoor met 30% verminderd moeten worden, wat mij
betreft met 40%. Het geld dat daarmee vrijkomt, geeft de minister aan
de politie. De politie hoeft dan niet te bezuinigen en dan kan de minister
haar belofte nakomen en ervoor zorgen dat er niet minder blauw op straat zal
zijn. Dus: snijden bij de inhuur van externen en het geld aan de politie geven.
 Bij de politie kan ook gesneden worden. Ik noem vtsPN. Nou ja, laten wij
het daar maar niet over hebben, maar als voor de externe inhuur eenzelfde
meetlat zou gelden, dan zouden ettelijke miljoenen verkregen kunnen worden.
 Voorzitter. Vanwege de tijd sla ik een paar stukjes in mijn tekst over.
Ik merk dan op dat de ministers de politieregio’s strakker zouden moeten
aansturen, zodat de bezuinigingen in ieder geval niet ten koste gaan van operationele functies in de politieregio’s en niet ten koste
van de recherche. Het liefst zien wij dat het aantal politieregio’s
wordt verminderd tot 5. Dat zou een prachtig beeld opleveren. Ik denk dus
aan 5 politieregio’s, aan 5 veiligheidsregio’s en aan een top
waarvan wij de leden misschien wel democratisch moeten kiezen. Dat doen ze
in Amerika ook en dat werkt perfect. Dit systeem zorgt voor minder bureaucratie,
minder managers, minder kosten en voor een effectievere politieorganisatie.
 Wat de salariëring van de politietop betreft, ben ik absoluut van
mening dat de Balkenendenorm moet gelden, ook bij de overheid en al helemaal
bij de politie. Het is not done, het is echt niet te verkopen tegenover de
gewone politieman die ondanks de goede cao vergeleken met andere sectoren
nog steeds onderbetaald wordt, dat er mensen zijn die meer verdienen dan Balkenende.
Ik overweeg zeker om hierover een motie in te dienen als de minister niet
zegt voor een keiharde aanpak te zullen kiezen.
 Over het budgetverdeelsysteem wil ik heel kort zijn: het is een ondenkbaar
systeem. Dat zeggen alle korpsen. Bij alle korpsen is er over het algemeen
maar één ambtenaar die het systeem snapt. Dat begrijp ik, want
om het systeem te snappen is een hele studie nodig. Op het departement zijn
er misschien twee, drie mensen die het systeem helemaal door hebben. Ik verwacht
niet dat de minister het systeem tot in de puntjes kent. Als zij dat wel kent,
vind ik dat heel erg knap. Met andere woorden: dat systeem moet op de helling.
Het moet veel simpeler worden, ook eerlijker.
 
 Mevrouw Griffith (VVD): Wij hebben een briefing
gekregen over het budgetverdeelsysteem. Op die briefing is aangegeven wat
er de komende tijd zal gebeuren. Wat vindt u daarvan?
 
 De heer Brinkman (PVV): Ik vind het systeem
nog steeds te moeilijk. Het is enigszins versimpeld, maar ik ben bang dat
de korpsen er nog steeds niet uitkomen. Ik hoor ook bij de korpsen zelf dat
er heel veel haken en ogen aan zitten en dat zij ook met deze versimpeling
niet blij zijn.
 
 Mevrouw Griffith (VVD): Misschien verwijst
u naar de briefing waar u niet bij was, maar daarop is juist aangegeven dat
er een evaluatie komt en dat alle korpsen de mankementen die er zijn en de
problemen die zij hebben, kunnen melden. Ik hoop dat u de signalen die u uit
het veld krijgt, meldt, zodat die aan de orde kunnen komen bij de evaluatie.
 
 De heer Brinkman (PVV): Ik zal dat zeker doen.
Dat beloof ik u, maar ik wijs er op dat ik lid ben van een fractie van negen
man, van een fractie die veel ambities heeft en die bij elk overleg vertegenwoordigd
wil zijn, maar ik kan mij niet in tweeën delen. Ik kan dus niet overal
bij zijn.
 Voorzitter. Mijn laatste punt betreft de rijke korpsen. Er is een aantal
korpsen dat geld te veel heeft. Die korpsen weten dat deze minister zit te
azen op hun geld. Dus wat doen zij? Zij gaan dat geld uitgeven aan werkelijk
belachelijke projecten. Zij gaan het gewoon over de balk gooien. Ik denk dan
aan een project waarover de minister de Kamer een brief heeft geschreven,
een project in Amsterdam om tien allochtonen van hbo-niveau te werven, gedurende
twee jaar op te leiden en als zijinstromers deel te laten nemen aan het korps.
Ten eerste vind ik dat discriminatoir. Het is echt niet te verkopen dat als
twee mensen dezelfde studie hebben gedaan en de ambitie hebben om bij de politie
leiding te gaan geven, maar de een allochtoon is en de ander autochtoon, de
een een opleiding van twee jaar kan gaan volgen met een inkomen van schaal
10, hoofdinspecteur kan worden en de ander gewoon naar de academie moet, vier
jaar moet studeren en een salarisje krijgt dat netto minstens €1000 lager
ligt. Dat is gewoon discriminatoir. Dat kan de minister niet verkopen. Ik
heb haar brief heel goed gelezen. Zij spreekt zichzelf er drie keer in tegen.
Ik had echt gehoopt dat zij weerstand zou bieden en tegen Amsterdam zou zeggen
dat zoiets niet kan. Daar komt nog bij dat het project 2,3 mln.
kost, excl. BTW, dus bijna 3 mln. Er komt nog twee ton bij om het project
rond te krijgen. Dus die 3,2 mln. die eerst werd genoemd, is het juiste bedrag.
Let wel, 3,2 mln. voor 10 mensen. Dat is toch een belachelijk bedrag. Ik heb
gekeken wat hiervoor normaal uitgetrokken kan worden en dat is 20%,
30% van het jaarsalaris. Als je uitrekent hoeveel dat is, kom je echt
niet uit op 3,2 mln. Dit is dus onacceptabel. Ik vraag mij af hoe en in samenspraak
met wie dit tot stand is gekomen.
 
 Minister Ter Horst: Voorzitter. Ik wil eerst
in algemene zin iets zeggen over datgene waarover alle Kamerleden hebben gesproken:
de bezuinigingen. Het is goed om ons te realiseren dat de politieorganisatie
een middel is en geen doel op zichzelf. Met de politieorganisatie willen wij
dus een doel bereiken en ik was blij dat de heer Çörüz zijn
betoog begon met opmerkingen over dat doel: het verminderen van de criminaliteit
in Nederland. Het is goed om die doelstelling voor ogen te houden, ook als
wij praten over het belangrijke middel van de politieorganisatie.
 Verder is het goed de relatie in aanmerking te nemen met wat wij onlangs
hebben besproken: de voorstellen van het kabinet voor een nieuwe politieorganisatie.
Misschien zal hierover nog een vervolg algemeen overleg worden gehouden, maar
de Kamer heeft gezegd die voorstellen in grote lijnen te steunen.
 Met die nieuwe organisatie van de politie willen wij de efficiency bij
de politie sterk vergroten en op die manier geld vrijmaken voor het primaire
proces. Met het primaire proces denk ik, net als de leden, aan het eigenlijke
politiewerk, zeg maar: aan blauw op straat en aan opsporing. Ik vind het jammer
dat met de bijdragen van de verschillende leden van de Kamer die koppeling
niet werd gelegd. Niet voor niets steekt het kabinet veel energie in zijn
pogingen om samen met de korpsbeheerders tot overeenstemming te komen over
het nieuwe bestel. Wij kunnen daarmee namelijk een heel grote slag maken op
het gebied van efficiency. Ook het bereiken van efficiency is geen doel op
zichzelf maar een middel om geld vrij te maken voor belangrijke zaken. Dit
was mijn tweede algemene opmerking.
 Mijn derde algemene opmerking betreft de bezuinigingen. Ik maak uit de
bijdragen van de verschillende Kamerleden op dat zij de inhoud van de laatste
brief niet helemaal hebben geïnternaliseerd. Het is goed om duidelijk
te maken dat de bezuiniging van 180 mln. voor twee derde het gevolg is van
de zogenaamde onvermijdelijke problematiek. Wat is nou onvermijdelijke problematiek?
Hierbij gaat het om een bezuiniging die de minister van Binnenlandse Zaken
niet is opgelegd, maar die het gevolg is van het sluiten van de cao waarover
wij en steeds meer mensen, zij het met terugwerkende kracht, enthousiast zijn.
Die cao brengt wel een financieel beslag met zich mee. Die kost meer dan ik
van de minister van Financiën vergoed krijg. Met andere woorden, toen
de cao werd afgesloten bleven de kosten binnen de financieringsruimte –
als dat niet zo was geweest, hadden wij die niet afgesloten – maar nu,
twee jaar later, overschrijden de kosten de financieringsruimte. Aangezien
de cao ook nog voor volgend jaar geldt, hebben wij dit jaar en volgend jaar
een financieringsprobleem. Als er niets verandert met de economie in Nederland
hebben wij ook de jaren daarna een probleem. De berekening van de financieringsruimte
voor deze politie-cao is gebaseerd op de cao’s die in de markt worden
afgesloten. De cao’s in de markt zijn echter soberder en daarom is de
cao voor de politie te duur vergeleken bij die andere cao’s.
 Dan is er nog een ander financieringsprobleem en dat is het gevolg van
de pensioenpremies. Zoals bekend heeft het ABP de pensioenpremies per 1 juli
met 1% verhoogd. Aangekondigd is dat die per 1 januari 2010 met
2% worden verhoogd. Dat kost dus heel veel, overigens ook voor de werknemers,
maar ook voor de werkgevers. Deze twee aspecten, de dure cao en de pensioenproblematiek,
zorgen voor twee derde van de financiële problematiek waarmee wij te
maken hebben.
 De resterende een derde van de problematiek betreft de bijdrage die Binnenlandse
Zaken moet leveren als onderdeel van de totale bezuiniging van het kabinet.
Zoals bekend bedraagt de bezuinigingstaakstelling van het kabinet 1,3 mld.
Verder geldt voor de politie, net als voor andere uitvoerende diensten, een
productiviteitskorting. Dan is er nog de bezuiniging voor de politie belast
met de bestrijding van het terrorisme. Er zijn dus verschillende elementen
die samen zorgen voor een derde van het totale bedrag van 180 mln.
 Ik zeg erbij dat dat bedrag, die een derde van de 180 mln., een relatief
laag bedrag is. Het kabinet heeft namelijk de politie van bepaalde bezuinigingen
uitgezonderd. Het kabinet vindt de politie zo belangrijk dat het de politieorganisatie
minder aanslaat voor bezuinigingen dan andere sectoren. De leden vinden het
erg dat er op de politie wordt bezuinigd. Dat is ook erg, maar het kabinet
heeft in ieder geval met de bezuinigingen de politie voor een groot deel ontzien.
Verder wijs ik erop dat het hier niet alleen om de regiokorpsen gaat, want
ik meen dat de leden daarop doelen als zij spreken over «de» korpsen.
Er geldt ook een taakstelling voor de KLPD. Een deel van de bezuiniging van
een derde van het totaal geldt dus voor de KLPD, al weet ik niet of dat voor
de leden reden is om zich meer of minder zorgen te maken.
 Ik sprak net over de onvermijdelijke problematiek. Het kabinet is van
mening dat alle sectoren zelf moeten zorgen voor de oplossing daarvan. Dus
niet alleen Binnenlandse Zaken moet de problemen met haar eigen cao en die
van de pensioenpremies oplossen, nee, ook OCW moet dat. Dus de collega van
OCW heeft net als ik voor de politie te maken met het oplossen van de onvermijdelijke
problematiek in het onderwijsveld.
 Mevrouw Kuiken vraagt zich af: kunnen wij datgene wat nodig is in verband
met de bezuinigingen/de onvermijdelijke problematiek niet pas in 2011 doen
in plaats van in 2010? Ja, dat kan. Dan zal in 2010 180 mln. uit andere
begrotingen moeten komen, want BZK heeft dat geld niet. Het grootste deel
van budget van BZK is natuurlijk bestemd voor de politie. Zal de Kamer geld
van andere begrotingen beschikbaar willen stellen? Ik dacht het niet. Gisteren
is gesproken over de Voorjaarsnota en mij is niet geworden dat er door de
Kamer een voorstel is ingediend om de politie te vrijwaren van de bezuinigingen
en een bedrag van 180 mln. structureel uit andere bronnen te financieren.
 
 Mevrouw Kuiken (PvdA): Dank voor dit antwoord,
maar het is niet een antwoord op mijn vraag. Ik heb gerefereerd aan de effecten
van de budgetverdeelsystematiek voor 2010 en gevraagd of het mogelijk is om
de consequenties van de invoering voor 2010 op te schorten totdat de evaluatie
is verschenen. Wij hebben bij de technische briefing, die ook uw ambtenaren
hebben bijgewoond, begrepen dat die in januari 2010 zal verschijnen. Verder
heb ik gesproken over de plannen voor het verminderen van het aantal aspiranten.
Daarover bent u nog in onderhandeling met de korpsbeheerders. Het resultaat
is nog niet bekend. Ik gaf u in overweging om na te gaan of er voor die vermindering
creatieve oplossingen zijn. Mijn vragen betroffen dus geheel iets anders dan
u met uw antwoord doet voorkomen.
 
 Minister Ter Horst: Ik ben nog niet toe aan
de beantwoording van de specifieke vragen. Over de aspiranten kom ik nog uitgebreid
te spreken. Uw vraag had ik dus anders opgevat. Uiteraard gaan wij geen bezuinigingen
doorvoeren alvorens het BVS is geëvalueerd. Dat kan ook niet anders.
De bezuinigingen waarover ik zojuist sprak hebben ook niets met het BVS te
maken. De evaluatie van het BVS staat daar los van. Die zal uitwijzen wat
de verandering van het systeem in zowel positieve als negatieve zin voor de
korpsen betekent.
 
 Mevrouw Kuiken (PvdA): Ik snap dat de evaluatie
van het BVS niets te maken heeft met de bezuinigingen. Maar de BVS-problematiek
en de financiële problematiek kunnen elkaar versterken. Dat u het een
en het ander door elkaar haalt, kan ik niet helpen. Het gaat er mij om dat
er voor 2010 geen besluit wordt genomen over de budgetverdeelsystematiek.
Daarover bestaat bij ons namelijk verwarring. Tot het verschijnen van de evaluatie
zijn er dus geen kortingen aan de orde.
 
 Minister Ter Horst: Ik weet niet wie wat door
elkaar haalt. Dat kan mij ook niet schelen, maar het antwoord op uw vraag
is: er worden geen kortingen doorgevoerd op basis van de wijziging van het
BVS. Als er kortingen op grond daarvan worden doorgevoerd, gebeurt dat pas
in 2011. Het enige wat wij in 2010 doen, is het doorvoeren van de bezuinigingen
die ik net heb toegelicht en het oplossen van de onvermijdelijke problematiek.
Dat heb ik net ook gezegd. Ik weet niet waarom u het over het BVS heeft, maar
dat gaan wij evalueren en de eventuele gevolgen van die evaluatie krijgen
in 2011 hun beslag.
 
 Mevrouw Griffith (VVD): Volgens de minister
zouden wij haar laatste brief niet goed hebben begrepen en daarom heeft zij
opnieuw uitgelegd wat daarin staat. Zij zegt echter iets belangrijks. Zij
zegt dat door de Kamer geen motie of een amendement is ingediend om de politie
bij de bezuinigingen te ontzien. Wil zij daarmee zeggen dat de coalitiepartners,
de PvdA en het CDA die hier aanwezig zijn, krokodillentranen huilen?
 
 Minister Ter Horst: Het is niet aan mij om
de kwaliteit van tranen te beoordelen. Daarover zult u mij niet horen. Het
enige wat ik zeg, is dat het kabinet de Kamer een evenwichtig voorstel heeft
gedaan voor het realiseren van de noodzakelijke bezuinigingen en voor het
oplossen van de onvermijdelijke problematiek. De Kamer heeft daar met het
kabinet over gesproken, althans over grote brokken ervan. Misschien zal er
op Prinsjesdag verder over gesproken worden. Tot op heden heb ik echter niet
gemerkt dat er voorstellen zijn om anders te handelen dan is aangegeven. Ik
wil u ook niet adviseren om dat te doen. Als ik dat nodig zou vinden, had
ik in het kabinet gezegd: dit is voor mij onbestaanbaar, ik houd op met dit
baantje. Straks zal ik zeggen wat mijn voorstel is, maar voor een deel kennen
de leden dat al. Ik zal zeggen hoe ik wil omgaan met de bezuinigingen en met
de onvermijdelijke problematiek. Ik heb dus mijn baantje niet opgezegd en
dat betekent dat ik de voorstellen acceptabel vind en dat ik die tegenover
de Kamer wil verdedigen. Wat mij betreft hoeft de Kamer niet met iets anders
te komen. Ik ga ervan uit dat het resultaat waarmee ik na het uiteindelijke
overleg van volgende week met het korpsbeheerdersberaad naar de Kamer kom,
zal voldoen aan de eisen die ik, de Kamer en de korpsen stellen.
 
 De heer Van Raak (SP): Kunnen wij nu wel of
niet met voorstellen komen? Volgens mij hebben mensen liever wijkagenten in
hun buurt dan een JSF-toestel in Afghanistan. Dus het vinden van alternatieven
is niet zo ingewikkeld. Het gaat om de politieke wil en de minister zei: ik
heb deze bezuiniging aanvaard. Dat is prima, maar wat doet ze vervolgens?
Ze accepteert de bezuiniging van 180 mln. per jaar en gooit die over de schutting
van de politie en zegt: gaan jullie het probleem maar oplossen. De politie
zegt dan: hier kunnen wij niets mee, die belofte kunnen wij niet waarmaken.
Wij kunnen niet 180 mln. per jaar extra bezuinigen zonder dat dat ten koste
gaat van blauw op straat. Natuurlijk gaat dat ten koste van blauw op straat.
Iedere agent die je spreekt, zegt dat. Waarom heeft de minister dit aanvaard?
En: waarom heeft de minister het probleem vervolgens over de schutting gekieperd?
 
 Minister Ter Horst: Voorzitter. Met dit soort
metaforen kan ik helemaal niets. Er is geen schutting tussen mij en de politie.
Ik kan dus ook niets over de schutting gooien. Ik druk mij daarmee maar iets
netter uit dan de heer Van Raak. Ik ben de politie. Ik ben verantwoordelijk
voor de politie en als ik zeg dat ik dit verantwoord vind, heb ik ook de verantwoordelijkheid
om er op een goede manier met de politie uit te komen. Kennelijk spreekt de
heer Van Raak ontzettend veel mensen en staat hij voor iedereen, van hoog
tot laag bij de politie, open. Fantastisch! Mijn gesprekspartner is het dagelijks
bestuur van het korpsbeheerdersberaad. Daar spreek ik mee. Daar heb ik al
vaak mee gesproken en ik ga ervan uit dat wij volgende week het overleg kunnen
afronden, dat wij dan tot een understanding zijn gekomen en dat wij weten
hoe wij de financiële problematiek op een goede manier zullen oplossen.
 
 De heer Van Raak (SP): Laten wij dan wel afspreken
dat als er een akkoord met de politie is, wij dat per ommegaande te zien krijgen,
zodat wij er nog iets over kunnen zeggen. Straks begint namelijk het reces
en het is niet de bedoeling dat alles wordt afgekaart zonder dat wij er iets
over hebben kunnen zeggen. Ik krijg graag de plannen te zien die nu gemaakt
worden. Ze zullen bijna klaar zijn. Die wil ik dus per ommegaande ontvangen,
zodat ik er een oordeel over kan geven.
 
 Minister Ter Horst: Voorzitter. Ik ben erg
blij dat de Kamer zelfstandig over deze problematiek wil oordelen. Graag!
En ik leg de nadruk op zelfstandig. Uiteraard zal de Kamer in de begroting
voor 2010 alle voorstellen vinden en ik ga ervan uit dat wij na de zomer daarover
zullen spreken.
 Ik wil vervolgens ingaan op een paar elementen van de oplossingsrichting
voor de bezuinigingsproblematiek. Een aantal sprekers heeft over die elementen
gesproken. Allereerst wil ik iets zeggen over de vermindering van het aantal
aspiranten. De heer Çörüz zei: In plaats van 3000 laat de
minister 1000 mensen opleiden. Hij vond dat er eigenlijk 1200 opgeleid zouden
moeten worden. Met mijn brief aan de Kamer is sprake van 1600 aspiranten.
Dat betekent dat het getal van 1000 al is losgelaten. 1600 is meer dan 1200.
Ik hoop dat deze verhoging ook in de ogen van de heer Çörüz
voldoende is. Wat ik belangrijk vind, is dat wij ons laten adviseren over
het aantal naar school te sturen aspiranten. Wij hebben een expertisecentrum
en daar beoordeelt men met in achtneming van de uitstroom – zoals bekend
is de uitstroom van agenten veel lager dan wij hadden verwacht – en
de politiesterkte die wij de komende jaren willen realiseren hoeveel mensen
in opleiding moeten worden genomen. Het expertisecentrum kwam niet uit op
1200, maar 1600. Zoals bekend geven de korpsen op hoeveel mensen zij nodig
hebben en hoeveel mensen in opleiding moeten worden genomen. Dat bepaal ik
dus niet. Gelet op wat de korpsen nodig achten, kwam ik uit op 1200 en niet
op 1600. Dit is een heel belangrijk punt. De leden zeggen namelijk dat ik
van alles moet garanderen, maar ik ben niet degene die bepaalt hoeveel aspiranten
er naar school gaan. Dat bepalen de korpsen. Ik ben echter bereid om de opleiding
van 1600 aspiranten te financieren. Met mijn begroting maak ik daarvoor geld
vrij, maar als de korpsen niet 1600, maar 1200 mensen naar school willen sturen,
ben ik niet in de positie om te zeggen: jullie moeten er 1600 naar school
sturen. Waarom ben ik daarvoor niet in de positie? Het gaat niet alleen om
het geld voor de opleidingen, het gaat ook om de salarissen. Aangezien de
korpsen verantwoordelijk zijn voor hun begroting, zijn zij ook verantwoordelijk
voor de salarissen en zij bepalen daarom hoeveel mensen er naar school zouden
moeten. Ik wil de Kamer alles toezeggen en alles garanderen, maar ik ben met
inachtneming van het bestel dat wij kennen afhankelijk van de korpsen. Zij
bepalen hoeveel mensen zij naar school willen sturen. Nogmaals, ik hoop dat
de commissie zich realiseert hoe het plaatje er uitziet en dat er geld beschikbaar
is om 1600 mensen naar school te sturen.
 Ik wil nog over een ander element iets zeggen, het element van de afroming
van het eigen vermogen. Het normeren van het eigen vermogen houdt in dat wij
nagaan hoeveel eigen vermogen alle korpsen hebben. Wij bepalen voorts hoeveel
eigen vermogen zij mogen hebben. Ik meen dat het om een solvabiliteit van
20% gaat en dan is het mogelijk om structureel 40 mln. te bezuinigen.
We kunnen 400 mln. afromen en dat is structureel 40 mln. Ik wijs erop dat
als je een pijnloze bezuiniging wilt, een bezuiniging die geen agent op straat
kost, deze bezuiniging je toch zou moeten aanspreken. Toch hebben de korpsbeheerders
het meeste moeite met dit element. Ik wil graag overeenstemming met de korpsbeheerders
bereiken. Ik weet namelijk precies wat er gebeurt als ik die overeenstemming
niet bereik. Dan vinden al die korpsbeheerders de weg naar deze commissie
en dan zal deze commissie zeggen: minister het moet anders. Maar weet wel
dat het normeren van de vermogens een volstrekt pijnloze operatie is en niet één
agent op straat kost.
 
 Mevrouw Griffith (VVD): Sorry dat ik het zeg,
maar het lijkt erop dat de minister heel erg geïrriteerd is.
 
 Minister Ter Horst: Nee, ik ben niet geïrriteerd,
maar ik vind dit een zeer belangrijk onderwerp.
 
 Mevrouw Griffith (VVD): U reageert heel erg
geprikkeld. Het staat de Kamerleden vrij om hun controlerende taak in te vullen
zoals zij willen. U zegt: ik wil u adviseren niet met andere voorstellen te
komen. Dat is ontzettend vervelend, want wij proberen onze controlerende taak
op een goede manier te doen. U zegt ook weer: dan weten de korpsbeheerders
de weg naar deze commissie te vinden. Tja, maar dat mag, dat moet ook. Daar
moet u niet op tegen zijn. Zoiets is logisch. Waar wij om vragen, is: lever
de stukken aan, zodat wij tot een oordeel kunnen komen. Daarin komt u ons
helemaal niet tegemoet. U zegt ook weer: ik bén de politie. Eén
minuut later zegt u: ik ga daar niet over, daar gaan de korpsbeheerders over.
Ik vraag u om het feit te respecteren dat de Kamer een controlerende taak
heeft en verantwoordelijkheid draagt. Wij maken ons zorgen vanwege de bezuinigingen.
Volgens mij zou u zich moeten afvragen: hoe kan ik de Kamer zoveel transparantie
bieden en zo goed bij het proces betrekken dat zij zich in mijn beleid kan
vinden? U zegt met de korpsbeheerders op die manier te overleggen, maar als
al die korpsbeheerders het zo eens zijn met u, waarom krijgen wij dan zoveel
brieven?
 
 De heer Brinkman (PVV): Ik vond dat de minister
een positieve prikkel gaf. Ik snap haar verbazing. Dat zal zij niet vreemd
vinden. Ik heb wel een vraag. Kan zij de korpsen helemaal niets dwingend opleggen?
Ik ben het namelijk helemaal met haar eens.
 
 De heer Van Raak (SP): Ik heb ook een advies
aan de minister. Het is natuurlijk fantastisch als je een bezuiniging van
400 mln. pijnloos kunt realiseren. Mijn controlerende taak brengt met zich
mee om na te gaan of dat zo is. Sommige korpsen zitten ruim in de slappe was.
De andere lopen op hun tandvlees. In welke mate zit dat eigen vermogen in
de gebouwen? In hoeverre is dat eigen vermogen nodig voor noodzakelijke investeringen
voor verbetering van de veiligheid? In hoeverre wordt het eigen vermogen nu
al ingezet om tekorten te dekken? Vooral die laatste vraag is belangrijk.
Ik denk aan de tekorten over 2009. Als wij bij de politie 400 mln. weghalen,
kan zij de tekorten niet dekken.
 
 De heer Van der Staaij (SGP): De brief op
stuk nr. 124 zegt op pagina 7 dat een groot deel van het eigen vermogen
al is aangewend ter financiering van de materiële vaste activa en op
korte termijn niet liquide is te maken. Met andere woorden, de minister zegt
hier: reken je niet rijk met dat eigen vermogen. Nu is haar boodschap:
je kunt pijnloos nog wel wat bij de korpsen weghalen.
 
 Minister Ter Horst: Tegen mevrouw Griffith
zeg ik dat mijn irritatie niets te maken heeft met de wijze waarop de Kamer
haar controlerende taak invult. Absoluut niet! Wat wel eens moeilijk is –
maar u hoeft met mij geen medelijden te hebben – is dat ik niet zit
te schaken met een andere schaker, maar soms met vijf zogenaamde medeschakers.
Dat maakt het wel eens lastig om stappen vooruit te zetten en om alles een
beetje ordelijk te laten verlopen. Gaat u er maar van uit dat sommige opmerkingen
van mij daarmee te maken hebben. Ik wil tegenover de Kamer absolute transparantie
betrachten. Ik vind het namelijk belangrijk dat de Kamer over alle benodigde
informatie beschikt. Ik ken u namelijk goed genoeg om te weten dat als u alle
informatie heeft, u dan op een rationele en redelijke manier tot uw oordeel
zult komen. Dat weet ik. Daar ga ik dus van uit. Het probleem is alleen dat
ik nog overleg voer met het dagelijks bestuur van het korpsbeheerdersberaad.
Het zou alles buitengewoon lastig maken als ik de Kamer van de tussenstand
op de hoogte bracht. Ik handel daarentegen op de manier die wij hebben afgesproken:
ik voer eerst overleg met het dagelijks bestuur van het korpsbeheerdersberaad
en als wij dat volgende week afgerond hebben, kan ik de Kamer op de hoogte
brengen van de manier waarop het proces is verlopen, van de voorstellen, van
de opvatting van het korpsbeheerdersberaad en van hetgeen waartoe wij uiteindelijk
hebben besloten. Die informatie zal ik dus zeer graag verstrekken.
 De heer Brinkman vroeg of ik de korpsen niet kan dwingen te doen wat ik
voorstel. Dat is niet gemakkelijk als je ze eerst verantwoordelijk maakt voor
de begroting en de rekening. Ook het geven van toelagen valt onder de verantwoordelijkheid
van de korpsbeheerders en niet onder die van minister van Binnenlandse Zaken.
Ik zie aan uw lichaamstaal dat u iets wilt zeggen, maar sorry jongens, zo
is het nu eenmaal. U bent de politie, hoor ik u zeggen. Ik ben wel de politie,
maar wij hebben geen nationale politie. Dat systeem kennen wij niet. Dat betekent
dat de korpsbeheerders verantwoordelijk zijn voor de begroting en de rekening
en met hen heb ik dus te maken.
 Kan ik de politie dwingen? Misschien moeten wij dat op sommige punten
maar wat meer doen dan nu het geval is. Tot mijn ongenoegen hoorde ik dezer
dagen van projecten die op een suboptimale manier worden georganiseerd. Dan
heb ik het niet over het project waarover de heer Brinkman sprak, maar over
andere. De politie en ik hebben afgesproken dat wij op een andere manier zullen
werken, dat wij zullen beoordelen op welk niveau bepaalde bedrijfsvoeringstaken
van de politie kunnen worden georganiseerd. Nu al kunnen wij zeggen welke
projecten met bepaalde faciliteiten op een andere schaal kunnen worden gedaan.
Ik probeer dus tot maximale sturing te komen. Ik wijs er verder op dat ik
in de tweeënhalf jaar die achter mij ligt meer aanwijzingen aan korpsbeheerders
heb gegeven dan alle ministers voor mij. Er zit echter een grens aan wat ik
kan doen.
 Is het vermogen liquide te maken? Mijn voorstel zou zijn dat ik de Kamer
een brief over de techniek van de vermogensnormering doe toekomen. Die vermogensnormering
is namelijk een technische aangelegenheid. Los van de vraag of wij wel of
niet tot die normering overgaan is het goed dat wij de Kamer laten weten wat
die systematiek inhoudt. In ieder geval hoeft die niet in te houden dat de
gebouwen worden verkocht. Ook hoeft afroming van het eigen vermogen niet te
betekenen dat je niet meer je eigen problematiek kunt oplossen. Dat heb ik
al tegen het dagelijks bestuur van het korpsbeheerdersberaad gezegd, maar
nogmaals, het gaat om een ingewikkelde materie. Via Financiën hebben
wij de mogelijkheid om tot normering te komen en in ieder geval kan die een
bedrag van 40 mln. structureel opleveren. Die bezuiniging zou al in 2010 bereikt
kunnen worden. Bij de korpsen is er grote terughoudendheid. Als
je niet alleen de vermogens normeert, maar ze ook verevent, zou je de korpsen
waarover de heer Brinkman sprak, de korpsen die het echt moeilijk hebben,
een betere vermogenspositie kunnen geven. Dan moeten de rijke korpsen wel
bereid zijn om hun vermogen te laten afromen. Het is natuurlijk lastig om
ze zover te krijgen, maar ik geef aan op welke manier ik tewerk ga. Ik meen
dat er niet heel veel politieke steun te vinden is om niet op deze manier
te handelen. Laten wij onze ogen openen voor datgene wat er bij de politie
op dit punt kan.
 
 De heer Çörüz (CDA): Voorzitter.
Mijn fractie vindt het van belang dat de minister er met de korpsbeheerders
uitkomt. Dat heeft voor ons veel waarde. Dat van die techniek geloof ik wel,
maar zo’n pijnloze bezuiniging is bijna te mooi om waar te zijn. Dan
denk ik: waarom is dit niet eerder gedaan, als dit zo’n perfecte oplossing
is? Eerder spraken wij over die 100 mln., maar dan is dit toch eigenlijk het
ei van Columbus.
 
 Minister Ter Horst: Onder druk wordt alles
vloeibaar. Met die bezuiniging van 100 mln. hebben wij afgesproken dat die
niet ten koste zou gaan van operationele capaciteiten, maar nu komt er deze
bezuiniging bovenop. Laten wij wel hopen dat er niet nog weer een bezuinigingsronde
komt. Dan denk niet alleen aan de politie maar aan het Rijk in het algemeen.
Gelukkig is die nieuwe ronde nog niet nodig, maar ik wijs er slechts op dat
je alles uit de kast moet halen als het om dit soort bedragen gaat. Ongetwijfeld
is in het verleden die vermogensnormering ook wel eens in beeld geweest, maar
niet als maatregel gebruikt. In deze situatie haal je echter alles uit de
kast en probeer je ervoor te zorgen dat de bezuiniging op de meest pijnloze
wijze wordt gerealiseerd.
 Voorzitter. De heer Çörüz heeft een vraag gesteld over
het verschil tussen 52 200 en 54 700. Dat laatste aantal is in sommige
plannen genoemd. Met het getal van 54 700 is altijd uitgegaan van streefcijfers.
Dat gebeurde in een tijd dat je die streefcijfers nog kon hanteren en je ervan
uit kon gaan dat de politie elk jaar hetzelfde percentage groei zou kennen.
Dit getal is dus een extrapolatie van de situatie waarin men verkeerde. Gelet
op de financiële mogelijkheden die wij hebben, is deze groei echter nu
niet haalbaar. Ik heb al tegen het dagelijks bestuur van het korpsbeheerdersberaad
gezegd dat wij uitgaan van stabilisatie, ook in 2011, 2012 et cetera, van
het huidige aantal, van een formatiesterkte van 52 200. Die sterkte hadden
wij al in 2008, maar die was eigenlijk voorzien voor 2010. Ik heb begrepen
dat het dagelijks bestuur van het korpsbeheerdersberaad daar op positieve
wijze op heeft gereageerd. Zij weten zodoende zeker waar zij op kunnen rekenen.
Misschien is er over een aantal jaren weer meer financiële ruimte. Dan
kun je het getal herzien. Het is overigens goed om te zeggen dat over die
52 200 een afspraak is gemaakt en dat die afspraak nooit is veranderd.
Verder wijs ik erop dat bij die 52 200 niet de 6000 mensen zijn meegerekend
die op school zitten. Als de Kamer dit laat narekenen, zal dat blijken, maar
die controle behoort tot haar verantwoordelijkheid. Nogmaals, er is met dit
aantal geen rekening gehouden met de 6000 mensen die nu op school zitten.
Dat betekent dat de komende jaren de politiesterkte meer zal zijn dan die
52 200. Ik heb gezegd: laten wij die 52 200 als bodem nemen. Straks
kom ik nog te spreken over de verhouding operationeel-niet operationeel.
 De heer Çörüz vroeg ook waarom ik het aantal aspiranten
tot 1000 wil terugbrengen. Op die vraag heb ik al geantwoord. Ik heb geld
beschikbaar gesteld voor 1600 aspiranten en uitgelegd hoe dat zit.
 Mevrouw Kuiken vroeg of ik naar mogelijkheden heb gezocht om meer aspiranten
te kunnen aannemen. Wij gaan iets heel aardigs doen. Het is namelijk de bedoeling
dat wij samen met Sociale Zaken en Werkgelegenheid 1000 plaatsen bij roc’s
regelen. Jongeren die anders geen werk en geen opleiding zouden krijgen, zouden
dan in een soort voorschakelklas kunnen komen. Die jongeren zijn
te jong om naar de politieschool te gaan en het idee is om voor deze jongeren
dus een voorschakelklas te organiseren. Later kunnen zij dan doorstromen naar
de aspirantenopleiding.
 De heer Çörüz vroeg naar de uitstroomcijfers voor het
executieve personeel. Tot 2008 stroomden er ongeveer 1000 mensen per jaar
uit. In 2008/2009 was er bijna geen uitstroom. Dat kwam doordat de tijdelijke
ouderenregeling, beter bekend als de TOR, werd beëindigd. Verwacht wordt
dat vanaf 2010 ongeveer 500 mensen per jaar oplopend tot ongeveer 1500
per jaar zullen uitstromen, maar voor de berekening van de sterkte moet je
niet alleen uitgaan van het getal van 52 200. Je moet ook het aantal
aspiranten in aanmerking nemen. Die zorgen voor een plusje op die 52 200
en daarnaast heb je te maken met de uitstroom. Wij zullen de gegevens hierover
aan de hand van jaarschijven verstrekken. Ik heb zelf ook behoefte aan die
informatie. Als je namelijk maar één element van de drie kent,
weet je niet voldoende. Je moet ze alle drie weten. Ik zal de gegevens daarover
dus aan de hand van jaarschijven verstrekken. Overigens beschikken wij over
een expertisebureau dat dit soort werk doet. Ik begrijp dat de Kamer veel
behoefte heeft aan dit soort informatie en ik zal die dan ook verstrekken.
 De heer Çörüz vroeg om na te gaan hoeveel agenten in
de schalen 6, 7 en 8 werken en hoeveel agenten een wapen mogen dragen. Als
je dat weet, weet je hoe groot de kern van de operationele sterkte is. Overigens,
op deze manier krijg je niet de hele operationele sterkte in beeld. Met mijn
brief aan de Kamer heb ik gezegd te zullen aangeven wat ik daaronder versta.
Wij zijn het eens over het belang van blauw op straat en over de noodzaak
van het hebben van rechercheurs. Als wij echter alleen letten op de mensen
in de schalen 6, 7 en 8 weten wij niet hoe groot de gehele politiesterkte
is. Ook mensen in schaal 12 kunnen buitengewoon belangrijk zijn voor de operaties.
Ik weet niet op welke termijn ik dat zal doen, maar ik zal de Kamer duidelijk
maken wat mijn definitie van de operationele sterkte is. Uit hetgeen op pagina
67 van het jaarverslag van de Nederlandse politie staat, blijkt dat het bij
de schalen 6, 7 en 8 gaat om 31 000 fte’s. Dus van die 52 000
fte’s zitten 31 000 fte’s in die schalen. Ik durf echter
niet te zeggen of voor alle mensen op salarisschaal 6, 7 en 8 de definitie
van de operationele sterkte geldt. Het zou heel goed kunnen dat iemand wel
die schaal heeft, maar niet tot de politiesterkte wordt gerekend. Ik snap
de poging van de heer Çörüz heel goed en ik verheug mij op
de discussie met de commissie over de vraag wat de operationele sterkte is.
 De heer Çörüz vroeg om meer flexibiliteit bij het definiëren
van de functie van wijkagent. Met het KBB zijn of worden heldere afspraken
gemaakt over de definitie van de wijkagent, ook over hun aantal. Ik hoop dat
ik de vraag van de heer Çörüz niet verkeerd moet opvatten,
want het kabinet wordt door de Kamer terecht aangesproken op het zichtbaar
maken van die 500 extra wijkagenten. Ik hoop daarom dat het niet de bedoeling
van de heer Çörüz is dat wij de definitie zover oprekken
dat er geen sprake hoeft te zijn van 500 extra wijkagenten. Dan zou ik een
ruimte krijgen die ik eigenlijk niet wil, want in feite vroeg de heer Çörüz
om in plaats van een wijkagent een surveillant aan te stellen. Dan gaat het
echt om een andere functie. Dat blijkt ook uit de waardering van de functies.
Ik weet dus niet of wij deze kant op willen. Nogmaals, ik houd vast aan de
afspraak dat er in deze kabinetsperiode 500 wijkagenten bijkomen.
 
 De heer Çörüz (CDA): Voorzitter.
Er dreigt nu een misverstand. Ik wil absoluut niets afdoen aan het getal van
500. Het ging mij met name om de kritiek van de Algemene Rekenkamer. Die vroeg
zich af of het niet mogelijk was meer flexibiliteit te tonen. Dat was mijn
punt.
 
 Minister Ter Horst: Ik vind de Algemene Rekenkamer
vreselijk belangrijk, maar haar oordeel gaat niet boven dat van de Tweede
Kamer. U kunt het allemaal eens zijn met de Algemene Rekenkamer,
maar nogmaals, mijn opdracht is: 500 wijkagenten erbij in deze vier jaar.
De definitie van wijkagent zal zodanig worden dat niemand over de uitleg kan
twisten. Wij voeren voor het verkrijgen van het juiste aantal een nulmeting
uit. Vooralsnog: dit was mijn opdracht, niets anders. Als de Kamer iets ander
wil, hoor ik dat wel in tweede termijn.
 Er is ook gesproken over de politiesterkte op het platteland. Dit element
speelt een rol bij het werken met het budgetverdeelsysteem. Ik ga ervan uit
dat dit aspect bij de evaluatie van dat systeem en het mogelijk nieuwe aan
de orde komt, en dat het ook aan de orde komt in de discussie met de Kamer
daarover. Uiteindelijk is het wel aan het regionaal college om te beoordelen
hoeveel agenten er in welke gemeente komen. Dat bepaal ik niet. Dat moeten
de Kamer en ik ook niet willen. Uiteindelijk wordt de verdeling dus door het
regionaal college bepaald. De meerderheid in dat college wordt gevormd door
vertegenwoordigers van gemeenten op het platteland. Je zou mogen verwachten
dat die een vuist kunnen maken en om, als dat nodig zou zijn, tegenwicht te
bieden aan de druk van grotere steden. Op die manier kunnen zij ervoor zorgen
dat er ook op het platteland voldoende politie is.
 De heer Van Raak heeft vragen gesteld over het eigen vermogen. Daar heb
ik al veel over gezegd. Ik wijs er nog op dat eind 2008 het eigen vermogen
van de politie 1,1 mld. bedroeg. Het valt mij op dat dat bijna het bedrag
is voor de externe inhuur. Van die 1,1 mld. wordt 400 mln. uitgetrokken voor
de oplossing van de problematiek. Dat is althans het voorstel en dit betekent
dat er bij de korpsen 700 mln. overblijft. Dat is een gemiddelde solvabiliteitsratio
van 20% en die geldt dus niet voor alle korpsen. Als je wilt dat voor
alle korpsen hetzelfde percentage geldt, moet je niet alleen normeren, maar
ook verevenen.
 
 Mevrouw Griffith (VVD): Ik begrijp dat u over
de solvabiliteitsratio overleg voert met de minister van Financiën. Vanwege
de financiële crisis gaat u na hoe het staat met de eigen vermogens,
maar los van de financiële crisis wil ik weten of het nodig is dat de
bestaande marges daadwerkelijk gehanteerd worden. Bent u bereid hiervoor een
evaluatie te laten uitvoeren en de Kamer daarover te berichten?
 
 Minister Ter Horst: Doelde u op de solvabiliteitsratio
van 20%?
 
 Mevrouw Griffith (VVD): Er geldt een bovengrens
van 65% en een ondergrens is 25%. Is het nodig om die marges
aan te houden? Waarom is het nodig dat de politie een bovengrens heeft van
65%? Moeten wij andere normen hanteren?
 
 Minister Ter Horst: Hierover wordt met Financiën
gesproken, maar wij zullen de Kamer informeren over de techniek van de normering
en dan kunnen wij dit element daarbij betrekken.
 Voorzitter. Mevrouw Griffith vroeg of het mogelijk is om het eigen vermogen
van de politieacademie te verlagen. Het voorstel is om dat vermogen in 2010
en 2011 te verlagen met in totaal een bedrag van 60 mln. Dan resteert een
eigen vermogen van ongeveer 30 mln.
 Mevrouw Kuiken heeft vroeg waarom de variabele «niet-Westerse allochtonen»
bij toepassing van het BVS niet is gebruikt. Met het budgetverdeelsysteem
wordt de gemeten werklast verklaard aan de hand van omgevingskenmerken. Met
het huidige BVS is de variabele niet-Westerse allochtonen niet in aanmerking
genomen, omdat andere kenmerken voldoende verklarend bleken te zijn, zoals
het aantal niet-Nederlanders. Bij de herijking wordt bezien welke kenmerken
de gemeten werklast zo goed mogelijk weergeven. Dan zal de variabele niet-Westerse
allochtonen wordt in het onderzoek betrokken.
 
 Mevrouw Kuiken (PvdA): Dank voor die laatste
toezegging, maar dit was ons al duidelijk geworden bij de technische briefing.
Daarom bracht ik dit meer naar voren als een constatering dan als een vraag.
Niettemin dank voor dit antwoord.
 Met de collega’s heb ik nog even overleg gepleegd en ik vraag mij
af of wij de minister verkeerd begrepen hebben, maar misschien hebben wij
niet genoeg doorgevraagd. Bij de goede technische briefing hebben wij begrepen
dat de budgetten voor 2010 dit najaar worden vastgesteld aan de hand van de
huidige budgetverdeelsystematiek. Moet ik nu uit uw woorden begrijpen dat
dat niet het geval is en dat wij wachten tot 1 januari 2010? Dan verschijnt
de evaluatie. Dan bepalen wij pas wat het budget voor 2010 wordt en of voor
2011 nog iets anders moet gelden. Of wij zijn niet goed geïnformeerd
of wij hebben slecht geluisterd. Graag krijg ik een opheldering.
 
 Minister Ter Horst: Wij hebben te maken met
drie elementen. Het eerste betreft de bezuinigingen en de financieringsproblematiek.
Het tweede het BVS. Op grond van de evaluatie komen wij tot een nieuw BVS
en dat kan verschillende financiële consequenties hebben. Het derde element
is de actualisatie van het BVS die elk jaar plaatsvindt. Die heeft financiële
consequenties. Korpsen kunnen door de actualisatie van het BVS in problemen
komen, maar het ministerie probeert er met maatwerk voor te zorgen dat de
consequenties van de actualisatie zo gering mogelijk zijn.
 
 Mevrouw Kuiken (PvdA): Ik mag hopen dat u
bij dat laatste nadrukkelijk rekening houdt met het resultaat van de evaluatie
van het BVS.
 
 Minister Ter Horst: Als er bij de jaarlijkse
actualisatie sprake is van een daling van meer dan 1% wordt compensatie
geboden. Als een korps bijvoorbeeld door de jaarlijkse evaluatie te maken
krijgt met een daling van 2% of meer, krijgt het compensatie.
 
 Mevrouw Kuiken (PvdA): Mijn verzoek zou zijn
om met de komende vaststelling van het budget te wachten tot de evaluatie
van de budgetverdeelsystematiek verschijnt. Dan kunnen wij nagaan of meer
gedaan moet worden dan alleen maar zorgen voor demping van de problemen.
 
 Minister Ter Horst: Ik zou daar niet voor
zijn, want op deze manier koppel je twee verschillende zaken aan elkaar. Ik
ga ervan uit dat uw vraag voortkomt uit zorg. U bent bang dat sommige korpsen
op verschillende manieren de consequenties van allerlei maatregelen voelen,
maar bij de actualisatie van het budgetverdeelsysteem krijgen de korpsen eventueel
compensatie. Bovendien zullen de evaluatie van het budgetverdeelsysteem en
de invoering van het nieuwe systeem geen effect hebben in 2010, maar in 2011.
Daarnaast is er nog een achtervang. Als een korps in de problemen komt, wordt
het op grond van artikel 3 of 4 geholpen door het ministerie. Eigenlijk
door de andere korpsen, want dat brengt het systeem met zich mee. Dan zijn
er dus mogelijkheden voor financiële injecties.
 
 Mevrouw Kuiken (PvdA): Dat klopt, want los
van het budget ingevolge het BVS heeft een aantal korpsen in 2008 een extra
financiële injectie gekregen. Sommige korpsen hebben die in 2008 en in
2009 gekregen. Het enige wat ik u echter vraag is om aan de hand van de evaluatie
niet alleen voor 2010 te denken aan demping, maar ook de mogelijkheid van
een extra financiële injectie in aanmerking te nemen. De evaluatie zou
daartoe aanleiding kunnen geven. Er kan sprake zijn van een nijpende situatie.
 
 Minister Ter Horst: Ik heb het gevoel dat
wij langs elkaar heen praten. In 2010 zal de evaluatie van het BVS niet leiden
tot verandering in de toekenning van de gelden, terwijl u mij
vraagt met die mogelijkheid rekening te houden. Ik zei u al dat die verandering
helemaal nog niet speelt. De actualisatie is al klaar en met de actualisatie
kunnen wij niet op een andere manier omgaan dan wij nu doen.
 
 Mevrouw Kuiken (PvdA): Nu dreigt het gevaar
van een welles-nietesspelletje. Misschien kunnen wij het anders oplossen.
Ik vraag de minister om ons met een brief uit te leggen hoe het zit. De brief
die wij hebben gekregen betrof de situatie in 2008 en 2009. Graag verneem
ik wat voor 2010 geldt. Misschien kunnen wij het daarover dan in een later
stadium hebben.
 
 Minister Ter Horst: Altijd! Hier heb ik geen
enkel bezwaar tegen.
 
 De heer Çörüz (CDA): Ons
gaat het om de geruststelling. Moet ik de minister zo begrijpen dat de Kamer
zich tot eind 2010 geen zorgen hoeft te maken en dat de korpsen gecompenseerd
worden zodra zij de bandbreedte van 1% overschrijden? Zullen wij vervolgens
in 2011 aan de hand van de actualisatie nagaan of wij het systeem moeten aanpassen?
 
 Minister Ter Horst: Dat is zo als het gaat
om het budgetverdeelsysteem, maar niet als het gaat om de bezuinigingen. Op
verzoek van mevrouw Kuiken zullen wij voor de Kamer alles nog eens op een
rij zetten.
 Mevrouw Griffith sprak over het onderzoek van de commissie-Deetman naar
de situatie in Friesland. Ook hier geldt dat het regionaal college en de korpsbeheerder
primair verantwoordelijk zijn voor hetgeen in Friesland is gebeurd. Wij keuren
dat soort plannen van de korpsen niet goed. Wij houden wel toezicht en gaan
na of er begrotingsevenwicht is en of sprake is van herstel. Terecht heeft de korpsbeheerder buitengewoon actief onderzoek laten
verrichten. Met de conclusies van de commissie-Deetman zal hij zeker zijn
voordeel doen. Dat geldt ook voor de minister. De commissie-Deetman zegt namelijk
dat het ministerie beter toezicht had moeten uitoefenen op het korps en dat
neem ik mij zeker ter harte. Wel wijs ik erop dat er in de vorige kabinetsperiode
nog voldoende geld was. Toen de huisvesting van het nieuwe politiekorps aan
de orde was, leefden er minder zorgen over de financiële consequenties.
Ook voor Friesland zijn echter de financiële vooruitzichten door de recente
ontwikkelingen zeer verslechterd. Overigens is een oplossing voor de tijdelijke
problemen van Friesland in de maak.
 
 Mevrouw Griffith (VVD): Ik ben blij dat de
minister serieus ingaat op de opmerkingen van de commissie-Deetman. Voor mij
gelden die echter in een breder verband. Het gaat mij om het automatisme.
Als de minister de begroting goedkeurt, stemt zij daarmee in met de bestedingen.
Dat geldt ook voor de andere korpsen en dus niet alleen dat in Friesland.
Korpsen zien de goedkeuring van de minister dus als instemming. Daarom wijs
ik op die extra verantwoordelijkheid van het ministerie van Binnenlandse Zaken.
 
 Minister Ter Horst: Precies! Dat heeft dit
rapport ons ook geleerd. Ik ben natuurlijk ook niet blij dat er in een rapport
van welke commissie dan ook staat dat het ministerie van Binnenlandse Zaken
beter toezicht had moeten houden. Formeel zijn anderen verantwoordelijk, maar
ik ben het met u eens dat de korpsen de goedkeuring uitleggen zoals u aangaf.
Wij zullen dan ook duidelijk maken wat de rol van Binnenlandse Zaken is en
wat die niet is.
 De heer Van der Staaij sprak over de situatie in Rotterdam-Rijnmond. Het
probleem van Rotterdam is vooral een probleem van de verdeling van het budget.
Door de opeenvolgende veranderingen in het budget als gevolg van de jaarlijkse
actualisatie, kan de sterkte afnemen. Dat heeft niets te maken
met de bezuinigingen. Daarom was ik not amused dat het er door de publiciteit
op leek dat deze kwestie het gevolg was van de bezuinigingen en de financieringsproblematiek.
Daar had die dus niets mee te maken. Bovendien beslist het regionaal college
zelf over de wijze waarop de daling wordt gerealiseerd. Het kan besluiten
tot minder blauw op straat, maar dat is dan aan het regionaal college van
Rotterdam-Rijnmond en niet aan mij. Overigens, wij spreken niet alleen strenge
woorden, maar gaan ook na of wij kunnen helpen en dat zullen wij in Rotterdam
doen.
 De heer Brinkman heeft nog een vraag gesteld over het project voor allochtonen
in Amsterdam. Hierover heb ik de Kamer een uitgebreide brief geschreven. Ik
heb begrepen dat er een VAO komt en ik ga ervan uit dat wij hierover dan komen
te spreken. Dit zou overigens een zaak voor de Amsterdamse gemeenteraad zijn,
maar ik kan mij niet herinneren dat deze kwestie daar aan de orde is geweest.
 De heer Brinkman zei dat er korpsen zijn die echt problemen hebben. Die
nuancering van hem vind ik belangrijk. Ik wil duidelijk aangeven dat wij oog
hebben voor de problemen van die korpsen en dat wij steeds proberen hun problemen
op te lossen.
 Mevrouw Griffith vroeg nog hoe het mogelijk is dat bij de politie mensen
werken die meer verdienen dan de Balkenendenorm. Die mensen verdienen niet
meer dan de Balkenendenorm. Zij verdienen dus niet meer dan €180 000.
Iedereen denkt overigens dat de heer Balkenende dat verdient, maar ik zeg
nog maar eens: de ministers verdienen ongeveer €138 000. De Balkenendenorm
is 130% van het ministerssalaris en dat krijgen de ministers dus niet,
zeg ik zonder irritatie. Toch? Dus mensen die de Balkenendenorm krijgen zitten
met hun inkomen dik boven het ministerssalaris. Hier gaat het echter om iets
anders, namelijk om de WOPT-norm. Daarbij worden verschillende bestanddelen
in aanmerking genomen, maar ik ben ook op dit punt niet amused. De korpsbeheerders
zijn echter bevoegd om toelagen toe te kennen. Ik voer overleg met hen om
ervoor te zorgen dat de toelagen de WOPT-norm niet overschrijden. Zoals ik
zei, wordt er niet meer verdiend dan 130% van het ministerssalaris.
Ze komen dus met hun inkomen niet boven de Balkenendenorm uit, maar wel boven
de WOPT-norm.
 
 Mevrouw Griffith (VVD): Mij is het nog niet
helemaal duidelijk. Komen deze mensen bij de politie met hun inkomen nu wel
of niet boven het salaris van een minister uit?
 
 Minister Ter Horst: Er gelden drie elementen.
Je hebt een ministerssalaris, ongeveer €138 000. Dan heb je daarnaast
de zogenaamde Balkenendenorm, en die staat voor 130% van het ministerssalaris.
Het was de bedoeling dat ministers dat zouden krijgen, maar zij krijgen het
niet. De hoofdcommissarissen krijgen niet meer dan 130% van het ministerssalaris.
Zij verdienen dus niet meer dan de Balkenendenorm. Dan is er nog de WOPT,
de Wet openbaarmaking publieke topinkomens. Een aantal korpschefs komt met
hun inkomen boven de WOPT-norm uit. Die norm staat ook voor €180 000.
Dat lijkt op 130% van het ministerssalaris, maar is het niet. Die norm
kent namelijk bestanddelen die niet voorkomen bij de Balkenendenorm, 130%
van het ministerssalaris. Dat heeft met name te maken met de pensioenpremies.
 
 Mevrouw Griffith (VVD): Als wij voortdurend
vragen wat die WOPT-norm inhoudt, maar u het bedrag niet noemt, kunnen wij
u niet volgen.
 
 Minister Ter Horst: Neemt u mij niet kwalijk,
maar die WOPT-norm staat dus voor €180 000.
 
 Mevrouw Griffith (VVD): Voorzitter. Ik heb
er toch moeite mee dat iemand bij de politie meer verdient dan de minister,
terwijl de minister verantwoordelijk is voor de politie, en nu
ben ik ook niet chagrijnig. Ik heb gevraagd om een landelijk beheer op dit
punt, dus om het salaris van een korpschef centraal vast te stellen. Daarop
heb ik geen reactie gekregen. Verder wijs ik erop dat die cumulatie van al
die toelagen vreselijk is. Daardoor gaat iemand steeds meer verdienen. Ik
begrijp niet wat de minister bedoelt als zij spreekt over werving en behoud.
Minister, legt u mij alsjeblieft eens uit wat de rechtvaardiging is voor het
feit dat die negen functionarissen met hun inkomen boven de WOPT-norm uitkomen.
 
 Minister Ter Horst: Je kunt hierover een heleboel
vragen stellen, zoals mevrouw Griffith doet, maar het gaat erom dat wij het
niveau terugbrengen. Daarover zijn wij het eens. Dat lijkt mij ook het allerbelangrijkste.
Nu constateren wij dat een aantal korpschefs met hun inkomen boven de WOPT-norm
uitkomen. Overigens komen niet alleen negen korpschefs daar bovenuit. Uit
het verslag dat het kabinet elk jaar over de hoogte van de inkomens in de
publieke en semipublieke sector uitbrengt, blijkt dat een paar duizend mensen
daar boven uitkomen. Wat is het kabinet met veel steun van de Kamer aan het
doen? Dat is ervoor zorgen dat wij zoveel mogelijk het niveau van die salarissen
terugbrengen, zodat men onder de afgesproken norm valt. Het kabinet heeft
de Kamer op dit punt voorstellen voor de semipublieke sector gestuurd. Niet
alleen de minister en de grote meerderheid van de Kamer – misschien
wel de gehele Kamer – maar ook de korpsbeheerders willen tot harmonisatie
komen, zodat voor alle korpschefs eenzelfde regeling geldt. Dat is namelijk
nog niet het geval. Die regeling zou zodanig moeten zijn dat in ieder geval
de grens van 130% van het ministerssalaris niet wordt overschreden.
Ik meen echter dat het niet mogelijk zal zijn om korpschefs niet meer te laten
verdienen dan de ministers, want dat zou betekenen dat je als maximumgrens
100% van het ministerssalaris kiest en dan kom je uit op €138 000.
Daarmee zou je de top van de politie niet meer in eenzelfde segment kunnen
onderbrengen. Ook bij bepaalde ambtenaren beweegt de hoogte van het salaris
zich tussen de 100% en 130% van het ministerssalaris. Dan heb
ik het natuurlijk over de top en niet over de andere ambtenaren.
 
 Mevrouw Griffith (VVD): Graag ontvang ik van
u een brief waarmee u aangeeft hoe u ervoor zult zorgen dat die negen functionarissen
minder gaan verdienen, wanneer dan ook. Graag wil ik ook weten waarom deze
negen functionarissen met hun inkomen boven de WOPT-norm zitten. Daar moet
een reden voor zijn en die hebt u nog steeds niet gegeven.
 
 Minister Ter Horst: Ik neem aan dat u zich
nog de discussie kunt herinneren die werd gevoerd bij het aantreden van de
chef van een van de grotere korpsen in Nederland. Volgens mij was u toen al
geen wethouder meer in een van de grootste gemeenten.
 
 Mevrouw Griffith (VVD): Laten wij even zakelijk
met elkaar omgaan. Met uw brief van 23 juni geeft u alleen aan dat negen
functionarissen met hun inkomen boven de WOPT-norm zitten. Ik vraag alleen
waarom zij daar boven uitkomen. Kunt u de rechtvaardigingsgrond daarvoor aangeven?
Om welke toelagen gaat het? Ik heb ook een vraag gesteld over werving en behoud.
Volgens mij is de vraag over de rechtvaardigingsgrond een gewone vraag, gelet
op de controlerende taak van de Kamer. Ik begrijp niet waarom u begint te
gooien. U doelde natuurlijk op de heer Welten. U was er echter zelf bij toen
het inkomen van de heer Welten werd vastgesteld, maar daar gaat het nu niet
om. Ik stel een concrete vraag. U meldt negen gevallen van inkomens die boven
de WOPT-norm zitten. Mag ik nu de reden daarvoor weten?
 
 Minister Ter Horst: Natuurlijk mag u die weten.
Wij zullen de korpsbeheerders daarover ook vragen stellen, maar ik zeg erbij
dat ik voor alles verantwoordelijkheid wil nemen, maar echt niet
verantwoordelijk ben voor het geven van toelagen aan korpschefs. Als ik daarvoor
verantwoordelijk was geweest, was hetgeen waar u op doelt niet gebeurd.
 
 Mevrouw Griffith (VVD): Dat is het punt. U
bent bang dat als u de informatie verstrekt, de Kamer u daarop zal aanspreken.
 
 Minister Ter Horst: Daar ben ik niet bang
voor. Ik weet zeker dat dit gebeurt.
 
 De voorzitter: Ik heb het signaal gekregen
dat de tweede termijn van dit debat na het reces zal worden gehouden. Dat
is de wens van de leden. Er geldt wel de afspraak dat dan de brieven aan de
orde kunnen komen die de minister heeft toegezegd. Anders wordt het een herhaling
van de discussie en dat is niet verstandig. Wij zullen alles verder via de
procedurevergadering regelen. De minister weet dus dat wij de vergadering
niet beëindigen, maar die slechts schorsen.
 Toezeggingen
 – De Kamer krijgt:
 een brief over het begrip operationele sterkte;
 een brief over de normering van het eigen vermogen van de korpsen en over
de solvabiliteitsratio’s;
 een brief over het BVS voor de periode vanaf 2010 inclusief het proces
van actualisatie en evaluatie;
 een nadere brief over de toelagen.
 – In de begroting van BZK voor 2010 verwerkt de minister de afspraken
met de korpsbeheerders over de bezuinigingen. Over het te bereiken akkoord
met de korpsbeheerders ontvangt de Kamer op korte termijn een brief over de
uitkomsten van het akkoord en het proces.
 – Ieder jaar ontvangt de Kamer een overzicht van de uitstroomcijfers
bij de politie.
 
 De heer Çörüz (CDA): Voorzitter.
Ik ben ontzettend verrast dat de minister nota bene haar eigen getallen voor
het jaar 2014 behoorlijk naar beneden heeft bijgesteld. Van 54 700 is
zij gegaan naar 52 200. Ik kan mij niet herinneren dat wij hierover eerder
iets hebben gehoord dan wel in een brief hebben gelezen. Ik krijg graag een
brief waaruit blijkt waar deze bijstelling naar beneden op is gebaseerd.
 
 Minister Ter Horst: Ik houd mij aan de afspraken
die met de Kamer zijn gemaakt. Die afspraak houdt in: 52 200. Ik gaf
al aan dat het getal van 54 700 is ontstaan in een tijd van groei. Bij
extrapolatie zou je op dat aantal uitkomen, maar dat is nu niet realistisch.
Wij zullen ook dit punt in een brief bespreken.
 
 De voorzitter: Hiermee sluit ik deze vergadering,
met dank aan de minister. Ik wens haar ambtelijke medewerkers een plezierig
reces c.q. vakantie toe.
 
 
 
 Samenstelling:
 Leden: Van Beek (VVD), Halsema (GroenLinks), Van der Staaij (SGP), De
Pater-van der Meer (CDA), Van Bochove (CDA), Gerkens (SP), Sterk (CDA), Leerdam
(PvdA), voorzitter, De Krom (VVD), ondervoorzitter, Griffith (VVD), Boelhouwer
(PvdA), Irrgang (SP), Kalma (PvdA), Schinkelshoek (CDA), Van der Burg (VVD),
Brinkman (PVV), Pechtold (D66), Van Raak (SP), Thieme (PvdD), Kuiken (PvdA),
Leijten (SP), Heijnen (PvdA), Bilder (CDA) en Anker (ChristenUnie).
 Plv. leden: Teeven (VVD), Van der Vlies (SGP), Smilde (CDA), Polderman
(SP), Spies (CDA), Wolbert (PvdA), Aptroot (VVD), Zijlstra (VVD), Vermeij
(PvdA), Van Gerven (SP), Heerts (PvdA), Çörüz (CDA), Remkes
(VVD), De Roon (PVV), Van der Ham (D66), Van Bommel (SP), Ouwehand (PvdD),
Timmer (PvdA), De Wit (SP), Kraneveldt-van der Veen (PvdA), Van Haersma Buma
(CDA), Cramer (ChristenUnie) en Knops (CDA).