Raad voor Economische en Financiële Zaken; Verslag algemeen overleg gehouden op 4 november 2009
Staten-Generaal — Kamerstuk Verslag van een algemeen overleg
Datum: 2014-07-03 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


Tweede Kamer der Staten-Generaal
 2
 Vergaderjaar 2009-2010
 
 
 
 KST138060
 2009-2010
 
 21 501-07
 Raad voor Economische en Financiële Zaken
 
 
 
 
 Nr. 
 685
 VERSLAG VAN EEN ALGEMEEN OVERLEG
 Vastgesteld 2 december 2009
 De vaste commissie voor Financiën heeft
op 4 november 2009 overleg gevoerd met viceminister-president, minister
Bos van Financiën en staatssecretaris De Jager van Financiën over:
 
 – de brief van de minister d.d. 9 oktober
2009 met het verslag van de informele Ecofin-raad van 1 en 2 oktober
2009 (21 501-07, nr. 674);
 
 
 – de brief van de minister d.d. 28 oktober
2009 met het verslag van de Ecofin-raad van 19 en 20 oktober 2009 (21 501-07,
nr. 678);
 
 
 – de brief van de minister d.d. 13 oktober
2009 met het antwoord op de vraag van het lid Irrgang gedaan tijdens het AO
Ecofin-raad van 24 september 2009 over het richtlijnvoorstel voor alternatieve
beleggingsfondsen (21 501-07, nr. 676);
 
 
 – de brief van de staatssecretaris d.d. 30 oktober
2009 met informatie Informatie Eurofisc naar aanleiding van de procedurevergadering
van de commissie voor Financiën over het fiche Voorstel tot herschikking
van de verordening betreffende administratieve samenwerking en de bestrijding
van fraude op het gebied van de btw (21 501-07, nr. 680);
 
 
 – de brief van de staatssecretaris van Buitenlandse
Zaken d.d. 25 september 2009 met het fiche Verordening betreffende administratieve
samenwerking en de bestrijding van fraude op het gebied van de btw (22 112,
nr. 929);
 
 
 – de brief van de staatssecretaris van Buitenlandse
Zaken d.d. 12 oktober 2009 met het fiche Verordeningen en Raadsbesluit
inzake Europees toezicht op het financieel systeem (22 112, nr. 940).
 
 Van het overleg brengt de commissie bijgaand stenografisch verslag uit.
 
 De voorzitter van de vaste commissie voor Economische Zaken,
 Blok
 De griffier van de vaste commissie voor Economische Zaken,
 Berck
 
 
 
 Voorzitter: Blok
 
 
 Griffier: Berck
 
 
 Aanwezig zijn zes leden der Kamer, te weten: Blok, De Nerée tot
Babberich, Irrgang, Tang, Vendrik en Weekers,
 
 en minister Bos en staatssecretaris De Jager van Financiën, die vergezeld
zijn van enkele ambtenaren van hun ministerie.
 
 De voorzitter: Ik open het algemeen overleg
van de vaste commissie voor Financiën. Ik heet de minister, de staatssecretaris,
de aanwezige ambtenaren en de belangstellenden op de publieke tribune van
harte welkom.
 
 De heer De Nerée tot Babberich (CDA):
Voorzitter. De economische situatie staat formeel niet op de agenda. Toch
wil ik namens de CDA-fractie daarover iets vragen en iets zeggen. De economieën
lijken wereldwijd weer enigszins aan te trekken. Amerika is uit de recessie,
de Duitse economie lijkt te groeien, de Belgische economie is uit de recessie
en ook de Nederlandse economie trekt weer aan. Hoe verhouden de verwachtingen
van de Nederlandse economie zich tot andere economieën?
 Dan de voorbereiding van de G20. De governance van het IMF en de Wereldbank
is een van de punten die aan de orde zouden komen. Dat stond de vorige keer
op de agenda en was gepland om binnenkort te behandelen. Op de vorige G20
is een afspraak gemaakt over een verschuiving in de stemverhoudingen van het
fonds van 5% van de rijke landen naar de opkomende economieën.
Ik vraag de minister wat dat inhoudt. Ik vraag dat met name omdat deze minister
bij herhaling heeft gezegd dat Nederland een pakketbenadering nastreeft. Dat
houdt in dat over alle onderwerpen die met elkaar verband houden in samenhang
besloten moet worden. Moet de CDA-fractie uit de verschuiving van 5%
opmaken dat Nederland zijn stoel binnen het IMF en de Wereldbank aan het verkwanselen
is? Dat kan toch niet waar zijn, stelt mijn fractie nadat wij daarover een
aantal malen uitvoerig hebben gesproken. Hoe zien de stemverhoudingen eruit
na de verschuiving van 5%?
 Ten aanzien van het IMF wil mijn fractie meer informatie over de toenemende
vraag naar middelen door het fonds. Ik heb van de minister een brief gekregen,
waarvoor mijn dank, waaruit blijkt dat er forse extra verplichtingen zijn
aangegaan. Ten eerste de verplichting van de SDR-allocaties met een waarde
van 5,1 mld. Dan een bedrag van 1,4 mld. uit hoofde van de huidige general
agreement to borrow. Hiernaast zijn wij nog wat extra verplichtingen in EU-verband
aangegaan van 5,3 mld. Tot slot is er nog een extra verplichting in EU-verband
van 3,5 mld. De managing director heeft in zijn openingsspeech aangegeven
dat er nog meer geld naar het fonds toe zou moeten en de CDA-fractie vindt
dat Nederland hiermee wel erg forse verplichtingen aangaat. Hoe kijkt de minister
hiertegen aan? De minister gaat naar St Andrews. Hoeveel ruimte hebben de
Europese deelnemers aan de G20 om af te wijken van de in Europees verband
afgestemde inzet voor de bijeenkomst van de ministers van Financiën van
de G20?
 Dan de houdbaarheid van de overheidsfinanciën. Uit een rapport van
de Europese Commissie over de houdbaarheidstekorten blijkt dat het Nederlandse
tekort 6,9% bedraagt. Hiermee komt Nederland in de groep high risk
terecht. Wat houdt deze classificatie precies in? Bovendien neemt Nederland
allerlei maatregelen die in de analyse nog niet zijn meegenomen, waardoor
het houdbaarheidsgat met 1,3% zal verminderen. Waarom zijn deze maatregelen
niet meegenomen? Wat is de waarde van een dergelijk onderzoek als allerlei
landspecifieke factoren niet zijn meegenomen? Ook de hoge tweedepijlerpensioenen
zijn niet meegenomen.
 Ik kom op de terugdringing van de regeldruk. Ik ben blij dat de raad de
conclusies met betrekking tot de administratieve lastenreductie aanneemt.
De CDA-fractie is blij met deze conclusies. In de mededeling van de Commissie
over het administratievelastenreductieprogramma, met name over de voorgestelde
nieuwe sectorale reductieplannen, is een groot aantal van de 62 Nederlandse
voorstellen opgenomen. Dat is zeer positief. Welke voorstellen zijn niet overgenomen
en waarom niet? De staatssecretaris schrijft terecht in de geannoteerde agenda
dat de Commissie wordt opgeroepen meer voorstellen van de lidstaten op te
nemen en uit te breiden naar meer prioritaire gebieden. Welke gebieden heeft
de staatssecretaris op het oog? Hoe staat het eigenlijk met de voorstellen
van de andere lidstaten voor een betere regelgeving?
 Dan de administratieve samenwerkingsrichtlijnen. Er wordt gesteld dat
de algemene benadering van deze richtlijn zal worden besproken. Dit betreft
dus een herziene richtlijn over administratieve samenwerking tussen de belastingautoriteiten
van de lidstaten. Ik vraag mij namens de CDA-fractie af hoe zich dit verhoudt
tot de activiteiten die Nederland zelf bilateraal op dit terrein ontplooit.
Ik denk dan met name aan de Tax Information Agreement.
 Vervolgens het punt herziening richtlijnen structuur en tarieven van de
accijns op tabaksproducten. In de agenda staat dat er een aanvaardbaar compromis
is bereikt dat een balans lijkt te bieden tussen voor- en tegenstanders van
verhoging van de minimumtarieven op de tabaksproducten. Nederland heeft het
Zweedse voorzitterschap opgeroepen voorzichtig te zijn met wijzigingen. Kan
de staatssecretaris nader ingaan op de pragmatische en de principiële
redenen hiervoor? In hoeverre is het Nederlandse standpunt in het compromis
terug te vinden? Wat is het standpunt van een land als Luxemburg? Wat gebeurt
er met shag en welke landen vinden het voorgestelde minimumtarief te hoog
in verband met de smokkel?
 Dan de politieke richtlijn betreffende het gemeenschappelijk stelsel belasting
over de postdiensten. Zweden wil uiterlijk in 2010 overeenstemming in de raad
en mijn fractie steunt dit. Hoe staat het eigenlijk met de liberalisering
van de postmarkt in Europa en welke landen zijn al overgegaan tot het in de
btw-heffing betrekken van alle postdiensten? Betekent het Zweedse voorstel
dat ook die landen waar de btw al integraal van toepassing is een opt out-mogelijkheid
krijgen?
 
 De heer Irrgang (SP): Voorzitter. Mijn fractie
wil graag van de staatssecretaris weten welke voorstellen de Nederlandse regering
heeft gedaan met betrekking tot de reductie van de administratieve regelgeving
vanuit Europa. Nederland heeft hiervoor 62 voorstellen gedaan en ik ben erg
benieuwd wat die Nederlandse inzet is geweest. Volgens mij hebben wij die
niet toegestuurd gekregen. Ik ben erg benieuwd welke voorstellen zijn overgenomen.
 Ik vraag de staatssecretaris ook wat precies de betekenis is van de voorgestelde
samenwerking tussen de belastingautoriteiten, waarover de heer De Nerée
ook al sprak. Er wordt gesproken over modernisering, maar wat betekent dat
precies? Wat is de inzet van de Nederlandse regering? De staatssecretaris
zegt dat hij staat voor meer transparantie. Het bedrijf Tax Justice Network
heeft een lijst opgesteld met de meest ontransparante belastingparadijzen
ter wereld. Nederland bezet daarop de vijftiende plaats. Hoe rijmt de staatssecretaris
dat met zijn uitspraak dat Nederland transparant is?
 
 De heer De Nerée tot Babberich (CDA):
Is dat een publicatie van dezelfde hoogleraar die allerlei rekenfouten en
denkfouten heeft gemaakt?
 
 De heer Irrgang (SP): Volgens mij is dat ongeveer
de enige hoogleraar die de CDA-fractie niet adviseert en die verbonden is
met een belastingkantoor dat voortdurend pleit voor belastingverlaging.
 Ik wil van de staatssecretaris weten wat de Nederlandse positie is ten
aanzien van de tabaksaccijns. Een van de regeringspartners wil ongeveer iedere
accijns verhogen. Ik vraag de minister van Financiën, nu opnieuw blijkt
dat de Grieken de kluit belazerd hebben ...
 
 De heer De Nerée tot Babberich (CDA):
Let op de nuance!
 
 De heer Irrgang (SP): Een verhoging van het
genoemde tekort van 6% naar 13%? Ik ben niet erg geneigd om
hierover genuanceerd te doen, want volgens mij ben je dan echt bezig de kluit
te belazeren. Ik heb begrepen dat er antwoorden binnen zijn op vragen van
de PVV. Die lees ik namelijk. De Europese Unie heeft wederom een onderzoek
aangekondigd. Dat is niet voor het eerst, want in 2006 heb ik zelf met een
aantal andere commissieleden gevraagd naar de situatie in Griekenland. Toen
speelde hetzelfde en ook toen is er een onderzoek aangekondigd naar aanleiding
van het bericht Gegoochel met cijfers in Griekenland. Eurostat zou met een
verificatie van de cijfers komen. Wat is daarmee eigenlijk gebeurd? Dit komt
niet naar buiten naar aanleiding van het verificatieonderzoek van Eurostat,
maar omdat de Grieken zelf opbiechten bij het aantreden van een nieuwe regering
dat het eigenlijk iets anders zit dan zij de wereld tot nu toe hebben voorgehouden.
 Ik wil graag weten hoe het staat met Eurofisc, de aanpak van carrouselfraude.
Hoeveel lidstaten gaan naast Nederland hiermee aan de gang? Het is een goed
initiatief, maar de deelname is op vrijwillige basis. Het is van belang dat
er meer landen aan meedoen dan alleen Nederland en Frankrijk. Ik begrijp dat
hierover morgen een eerste overleg plaatsvindt. Kunnen wij een concreet verslag
krijgen waartoe dit zal leiden?
 Ik heb nog een tweetal vragen over de richtlijn over Europees toezicht.
Ik vraag de minister van Financiën hoe volgens die richtlijn bindende
aanbevelingen van de Europese toezichthouders met budgettaire consequenties
zullen worden onderscheiden van bindende aanbevelingen zonder budgettaire
consequenties. Dat onderscheid is in dit compromis niet of in ieder geval
heel moeilijk te maken. Hoe ziet de minister dit en wat is de Nederlandse
inzet op dat punt? Dat geldt ook voor noodmaatregelen van de Europese toezichthouders.
Wat is eigenlijk nood en wie gaat dat beslissen? Laat dit niet heel veel ruimte
over?
 Tot slot dank ik de minister voor de brief die hij heeft gestuurd over
hedgefondsen naar aanleiding van een aantal vragen dat ik in een vorig overleg
heb gesteld. Hij legt uit wat precies de situatie is bij onderhandelingen
en gaat in op de discussie over een leenplafond voor hedgefondsen. Hedgefondsen
moeten een maximale verhouding hebben tussen het eigen vermogen en vreemd
vermogen. Ik begrijp uit een artikel in het Financieele Dagblad dat het leenplafond
helemaal van tafel is. De minister legt in zijn brief uit dat er een verschil
bestaat tussen een rigide leenplafond en een leenplafond dat afhankelijk wordt
gesteld van hoe risicovol een hedgefonds belegt. Ik kan mij best voorstellen
dat het voordelen heeft om te kijken naar de risicovolheid van het gedrag
van een hedgefonds, maar ik kan mij er niet in vinden dat het leenplafond
helemaal vervalt. Ik lees in het artikel van 15 oktober dat Nederland
zich daarvoor heeft ingezet. Er wordt gesproken over een generiek plafond,
wat toch weer lijkt te suggereren dat het niet ging om het meer specifieke
leenplafond. Ik hoor graag een nadere uitleg over de Nederlandse inzet. Als
deze richtlijn zich beperkt tot registratie en openheid over beleggingsstrategieën
van hedgefondsen, dan stelt het eigenlijk weinig voor.
 
 De heer Vendrik (GroenLinks): Voorzitter.
Ik heb vijf punten. Ik begin uiteraard met de Europese inzet op weg naar de
grote internationale klimaatconferentie in Kopenhagen. Tijdens
de laatste Ecofin-raad is het de minister van Financiën niet gelukt om
een concreet bedrag voor Kopenhagen op tafel te leggen namens de Europese
Unie. Wij weten allen dat het rijke Westen in 2005 in Bali een dure verplichting
op zich heeft genomen. Daar is erkend dat de klimaatverandering als gevolg
van de emissies in de afgelopen eeuw voornamelijk door het Westen is veroorzaakt.
Niet bij wijze van hulp, maar bij wijze van compensatie zal het Westen in
Kopenhagen geld beschikbaar stellen waardoor arme landen die part noch deel
hebben aan klimaatverandering zich kunnen voorbereiden op de onvermijdelijke
klimaatverandering. De minister van Financiën noemde het niet leveren
van Europa in een publieke uitlating een beschamende vertoning. Dat ben ik
zeer met hem eens. Inmiddels is de Ecofin-raad niet ingehaald door de Europese
Raad waarover wij gisteren met de minister-president en de staatssecretaris
van Europese Zaken hebben gesproken. Ik moet concluderen dat as we speak nog
steeds sprake is van een beschamende vertoning. Ik hoor de minister van Financiën
dat vandaag graag opnieuw zeggen. Europa levert nog steeds niet en er is grote
druk nodig om de Europese Unieéén minuut voor twaalf op tijd
klaar te laten zijn voor de finale onderhandelingen in Denemarken.
 Ik heb de minister-president gisteren gevraagd of het in het licht van
een uitblijvend Europees commitment niet heel erg logisch is dat de ingelaste
top na de ondertekening van hert verdrag gisteren door Tsjechië als eerste
punt niet het voorzitterschap agendeert, maar dit thema als eerste punt op
de agenda zet. Voortgaande druk vanuit Nederland op die agenda moet ervoor
zorgen dat Europa alsnog gaat leveren op weg naar Kopenhagen, zij het dan
erg laat. De minister-president was daar niet voor. Ik snap dat eerlijk gezegd
niet. Als je het zo belangrijk vindt, gebruik je elke top om dat te agenderen.
Ik ben erg verbaasd dat de komende maandag en dinsdag de klimaatfinanciering
niet op de Ecofin-raad geagendeerd staat. Zie ik dat verkeerd? Is het alsnog
toegevoegd? Mag ik dan minimaal verwachten dat deze minister van Financiën
de komende dagen bij het Zweedse voorzitterschap pleit dat te doen? Uiteraard
komen er nog meer gelegenheden, er zit nog een Milieuraad in de pijplijn en
er komt begin december nog een Europese Raad. Maar als het zo beschamend is
als de minister van Financiën het terecht kwalificeert, moet er maximale
druk ontstaan op de andere lidstaten van Europa om alsnog akkoord te gaan
met leveren.
 Zie ik het nou goed – ik heb de minister-president gisteren ook
om opheldering gevraagd – dat de Nederlandse positie is en blijft dat
wij absoluut vasthouden aan een ontkoppeling tussen beide trajecten in het
ingewikkelde en complexe debat over hoe een eventuele toezegging van Europa
op financieel gebied intern verdeeld wordt? Daarvoor is een werkgroep opgericht
die modellen gaat uitzoeken. Europa moet eerst een toezegging doen naar Kopenhagen,
en hoe wij dat vervolgens intern financieren is vers twee. Natuurlijk hadden
wij allemaal graag gezien dat dat ook was opgelost, maar laat het grootste
punt over de verdeling van de gelden in Kopenhagen intern in de EU een heldere
toezegging niet ophouden. Mag ik ervan uitgaan dat dit nog steeds de positie
is van de Nederlandse regering?
 Ik heb gisteren aan de minister-president gevraagd om op weg naar Pittsburgh –
als ik het goed heb begrepen gaat de minister van Financiën daar ook
naartoe – terug te kijken naar de verklaring van Pittsburgh uit september.
Punt 24 is een prachtig punt: wij maken wereldwijd een einde aan subsidies
op fossiele brandstoffen. Dat zou op termijn een bedrag van 300 mld. dollar
opleveren. Eén en één is twee: binnenkort wordt in Pittsburgh
gesproken over het probleem van de klimaatfinanciering, vallen die twee zaken
niet aan elkaar te koppelen? Het Westen weet moeilijk geld te vinden en misschien
valt hier wat aan te doen. Ik heb die vraag bij de minister-president neergelegd
en hij zou contact opnemen met de minister van Financiën.
 
 De voorzitter: Wilt u afronden?
 
 De heer Vendrik (GroenLinks): Ik heb nog een
vraag over het financieel toezicht. Ik heb de besluitvorming gelezen over
de European Systemic Risk Board en de European GNSS Supervisory Authority.
Moet nu niet gewoon de conclusie zijn dat dit een compromis van een compromis
van een compromis is? Wordt hier niet een toren van Babel gebouwd in het monetair
toezicht met nauwelijks enig mandaat en geen enkele bevoegdheid tot het maken
van bindende afspraken? Dat moeten wij nou juist niet hebben in Europa. Ik
heb zo langzamerhand de behoefte aan een wat steviger eindoordeel van de minister.
Ik ben met de heer Irrgang benieuwd of de staatssecretaris van Financiën
nog vrolijk rondloopt in Europa nu Nederland er weer in slaagt zichzelf te
kwalificeren als een belastingparadijs. Het lijkt mij lastig om met zo’n
kwalificatie aan je broek in het Europese rond te lopen. Wat gaat de staatssecretaris
daaraan doen?
 Tot slot de kwestie van de houdbaarheid van de overheidsfinanciën.
Het rapport dat op 14 oktober is gepubliceerd is een gevoelig rapport,
waarin een harde kwalificatie voor Nederland staat. De minister van Financiën
noemt direct een aantal omstandigheden die de Europese Commissie ten onrechte
niet meeneemt, maar kan de minister mij nader duiden waarin dit rapport procedureel
gaat landen? Komen hieruit trajecten tevoorschijn bovenop de papieren praktijk
voor extra reductie van het financieringstekort? Welk plan wordt over alle
lidstaten uitgerold? Mag is ervan uitgaan dat deze minister het niet alleen
heeft over de houdbaarheid van de overheidsfinanciën, maar zijn passie
voor het welvaartsbegrip in Europa uitdraagt? Het ook gaat immers om de houdbaarheid
van de beschaving, de houdbaarheid van het klimaat, van het onderwijs en de
gezondheidszorg, de houdbaarheid van de sociale samenhang en de houdbaarheid
van het CDA. Is dat allemaal onderdeel van de positie van de minister in Europa?
 
 De heer Tang (PvdA): Voorzitter. Ik volg met
interesse de ontwikkeling in Duitsland, maar ook met enige vrees. Duitsland
heeft een buitengewoon groot tekort en toch besluit men tot een lastenverlichting
van 24 mld. Ik vraag mij af of sociaaldemocratische ministers van Financiën
niet het meest zuinig zijn. Hiervoor zat namelijk een sociaaldemocratische
minister van Financiën die het niet in zijn hoofd zou hebben gehaald
om een lastenverlichting voor te stellen. Ik vraag mij af hoe deze sociaaldemocratische
minister van Financiën aankijkt tegen dit voorstel in Duitsland. Deze
rare gang van zaken heeft gevolgen voor het stabiliteitspact. Wij verkeren
in een situatie waarin veel landen een excessieve tekortprocedure meemaken,
24 van de 27 landen overschrijden de begrotingsnorm. Er wordt gesproken over
exitstrategieën en over de weg naar haalbaarheid, maar tegelijkertijd
verlicht Duitsland de lasten.
 Ik heb al eerder gevraagd of er nagedacht wordt over andere regels voor
het stabiliteitspact. Leeft die discussie in Europa? Is het niet tijd om die
discussie in Nederland te voeren? In hoeverre wordt er in het stabiliteitspact
rekening gehouden met maatregelen voor de lange termijn? Zijn er ook landen
die net als Nederland een wet maken voor tekortreductie? Binnen de Partij
van de Arbeid leeft de zorg dat de stimulans die de verschillende overheden
de economie toedienen voortijdig ophoudt. Het jaar 2011 wordt gezien als het
jaar van het herstel waarin een begin kan worden gemaakt met het weer op orde
brengen van de overheidsfinanciën. Stel dat wij dat met 27 landen tegelijkertijd
doen, wat gebeurt er dan? Zou dat bij de Ecofin-raad geen onderwerp van discussie
moeten zijn?
 Dat was blok 1 over het budgettair beleid. Blok 2 gaat over het financiële
stelsel. In het verslag van de vorige informele Ecofin-raad wordt gerept van
een raamwerk voor crisis resolution en dat is hard nodig. Er zijn inmiddels
grote vorderingen gemaakt en nog nooit heeft besluitvorming in
de Europese Unie zo snel plaatsgevonden. Het streven is om in december overeenstemming
te bereiken over het totale toezichtpakket. Maar toch: wie betaalt de rekening?
Wanneer een besluit van een BSA budgettaire consequenties krijgt, is het niet
meer de bevoegdheid van die BSA. Is een vorm van burden sharing niet hard
nodig voor beheersing van crisissituaties? Moeten deze zaken niet geregeld
zijn om tot een effectief stelsel te komen? Het is een beetje vergelijkbaar
met Feyenoord: de Kuip is een prachtig stadion, de club heeft een geweldig
legioen en mooie shirts, maar daar heb je niet veel aan wanneer je met 5–1
verliest.
 
 Minister Bos: Kijk uit!
 
 De heer Tang (PvdA): Ik heb nog twee kleine
punten. Betaalt de sector mee aan het op de richten stabiliteitsboard, de
ESRB en de ESA’s?
 Een laatste opmerking over de financiële sector. Uit de Europese
stresstest blijkt dat de banken voldoende gekapitaliseerd zijn. Maar waarom
stelt dat mij toch niet gerust? Het lijkt wel of de Amerikaanse stresstest
iets geruststellender was dan de Europese stresstest. Daar zijn misschien
vele redenen voor, onder ander de verschillen in de aanpak van die stresstest.
Misschien is een reden dat wij het niet op individueel niveau bekend hebben
gemaakt, maar hoe moet ik het rijmen met de berichten van het IMF dat de Nederlandse
banken onvoldoende kapitaal hebben en dat zij hun kapitaalratio’s omhoog
moeten schroeven? De stresstest lijkt dus goed, maar het IMF heeft een geheel
andere boodschap.
 
 De heer Weekers (VVD): Voorzitter. In het
verslag van de vorige Ecofin-raad werd de Nederlandse situatie besproken.
Er werd aangegeven dat men toewerkt naar exitstrategieën. Uit het Financieele
Dagblad begrijp ik dat er volgens eurocommissaris Almunia volgend jaar weer
sprake zal zijn van economische groei. Het IMF heeft dat vorige week ook voor
Nederland voorspeld. Ik mag hopen dat dit allemaal klopt en dat wij inderdaad
een zonniger toekomst tegemoet kunnen zien. De minister is terecht voorzichtig
en hij rekent zich niet rijk. Voor hetzelfde geld hebben wij niet te maken
met een v-beweging, maar zou het ook nog wel eens een w-beweging kunnen zijn
en een Japans scenario valt ook niet uit te sluiten. Toch stelt de Europese
Commissie dat wij verder moeten werken aan een exitstrategie. Dat lijkt mij
sowieso verstandig, want je kunt niet blijven doorgaan met het huidige beleid.
Ik vraag de minister of hij op basis van de huidige inzichten verwacht dat
dit ook daadwerkelijk kan worden ingezet in 2011. Hoe positioneert hij dan
Nederland ten opzichte van andere landen? In Europees verband wordt gemeld
dat een verbetering van het saldo bbp met 0,5% voor een aantal landen
aan de magere kant is. Ik weet dat de minister in zijn herstelwet een jaarlijkse
verbetering met 0,5% aanhoudt. Is hij niet met mij van mening dat een
hogere ambitie op zijn plaats is?
 Ik vraag dat mede in het licht van het houdbaarheidtekort dat Europa voor
Nederland op 6,9% heeft begroot. De heer De Nerée vroeg daarover
al eerder de aandacht. Nederland komt daarmee in de hoogste risicoclassificatie.
De minister plaatst daarbij twee kanttekeningen. Hij zegt dat wij al houdbaarheidmaatregelen
treffen die niet zijn meegerekend. Dan trek je er 1,3% vanaf en kom
je nog uit op een fors houdbaarheidstekort van 5,6%. Ik moet constateren
dat waar Nederland altijd fier in de kopgroep zat, wij nu toch zwaar aangeslagen
in de bezemwagen zitten. Ik hoor hierover toch graag enige nadere reflectie
van de minister, zeker in het licht van mijn vorige vraag naar het ambitieniveau
van deze minister met betrekking tot de Nederlandse exitstrategie.
 
 De heer Tang (PvdA): Het verbaast mij dat
de heer Weekers dit punt naar voren brengt. Juist vanuit de VVD-fractie wordt
ervoor gepleit om de houdbaarheidsbijdrage terug te draaien nu er een akkoord
is over de AOW-leeftijd. Ik kan mij niet voorstellen dat dat de
positie van de Nederlandse overheidsfinanciën op de lange termijn verbetert.
 
 De heer Weekers (VVD): Daar staat een aantal
andere voorstellen van de VVD-fractie tegenover waardoor wij voor de langere
termijn tussen de 10 mld. en 20 mld. extra ombuigen ten opzichte van het plaatje
van de heer Tang, afhankelijk van wat je nog wilt teruggeven aan de belastingbetaler.
Ik begrijp dat hij pleit voor hogere belastingen, maar dat lijkt mij niet
verstandig omdat je daarmee de economie beschadigt. Je moet de tering naar
de nering zetten en ik hoop dat dat ook ten uitvoer gebracht kan worden. Gedurende
deze regeerperiode zie ik daar helaas niets van.
 Dan terug naar de Ecofin-raad. Ik heb al iets gezegd over de budgettaire
exitstrategieën, over het houdbaarheidstekort en de economische situatie.
Nu zal ik het hebben over de financiële stabiliteit, het crisismanagement
en het toezicht. Ik begrijp dat daar een discussie wordt gevoerd over burden
sharing en de verbetering van coördinatiemechanismen tussen overheden
en andere relevante partijen binnen het traject van financiële stabiliteit
en crisismanagement. Ik vraag de minister wat er precies op de agenda staat.
Wat staat er precies ter discussie? Hoe moet ik dat zien in het licht van
het fiche dat vandaag ook staat geagendeerd ten aanzien van het toezicht?
Wij hebben uitvoerig met elkaar gesproken over dit fiche. Een aantal woordvoerders,
waaronder van de VVD-fractie, vindt dat wij in Europa niet ver genoeg gaan.
Vanuit de financiële bladen zoals The Economist bestaat enige steun voor
die visie. Ik kan mij niet aan de indruk onttrekken dat ook de Europese Centrale
Bank vindt dat wij veel verder moeten gaan. Ik kan in het fiche niet helemaal
doorgronden hoe de nieuwe instanties daadwerkelijk het verschil kunnen maken.
De drie European Supervisory Authorities hebben een aantal taken, deels ter
vervanging van het Niveau-3 Comité. Een aantal taken bestaat uit het
verstrekken van niet bindende richtlijnen, standaarden en aanbevelingen. Zij
moeten het functioneren van colleges van toezichthouders en samenwerkingsverbanden
tussen nationale toezichthouders voor het dagelijks toezicht op de grensoverschrijdende
financiële instellingen faciliteren en monitoren. Dat is heel erg licht.
Het is een beetje toezicht op afstand, maar men mag eigenlijk niets doen.
Tegelijkertijd lees ik dat zij in sommige gevallen wel beslissende oordelen
mogen vellen en dat zij direct toezicht mogen uitoefenen op bepaalde pan-Europese
entiteiten. Maar wat is dat dan? Er worden kredietbeoordelaars benoemd en
dat vind ik eerlijk gezegd het minst interessant. Veel interessanter is de
vraag of grensoverschrijdend werkende instellingen waarvan de balansen nauw
verweven zijn met instellingen in andere landen ook onder dat supranationale
toezicht geplaatst kunnen worden. Dat is nodig en geeft uitvoering aan de
motie die ik meer dan een jaar geleden samen met collega Tang heb ingediend.
Die ESA’s mogen wat bindende technische standaarden uitwerken. Richtlijnenstandaarden
zijn niet bindend. Komt er nu wel of niet een eenduidig Europees rule-boek?
Ik wil hierover graag een uitgebreide discussie voeren, want dit is uitermate
belangrijk. Wij hebben hierover een aantal keren gesproken, nu komt het daadwerkelijk
tot uitwerking en ik wil weten wat de vrijheidsgraden nog zijn en welke stappen
er ondernomen kunnen en moeten worden.
 Een laatste opmerking over het Europees speelveld. Ik maak mij zorgen
over het economisch nationalisme. Je ziet dat een aantal financiële instellingen
in Nederland en in Groot-Brittannië door de Europese Commissie worden
gekortwiekt. Dat gebeurt vanuit terechte overwegingen. Tegelijkertijd zie
je dat in een aantal andere Europese landen nog helemaal niets gebeurt. Ik
zie daar althans niets van. Ik wil weten welke mogelijkheden Nederlandse instellingen
als de ING, ABN AMRO of Rabobank straks hebben in andere Europese landen.
Hebben zij mogelijkheden om andere markten te betreden, vergelijkbaar met
de grote buitenlandse banken die nu, mede als gevolg van EU-remedies, de Nederlandse
markt op komen?
 
 Minister Bos: Voorzitter. Ik zal proberen
om meteen de vragen te beantwoorden, wetende dat de staatssecretaris na mij
nog aan het woord komt. Daarna kan ik nog altijd de niet-beantwoorde vragen
met de bezemwagen meenemen.
 De heer De Nerée begon met een aantal vragen over het herstel dat
zich in een aantal landen en in de wereldeconomie lijkt voor te doen. Met
alle voorzichtigheid die daarbij hoort, lijkt dat zich inderdaad voor te doen.
Er blijven wel grote onzekerheden, met name de vraag in hoeverre het herstel
afhankelijk is van het stimuleringsbeleid dat nog steeds overal wordt gevoerd.
Ik denk daarbij met name aan het goedkope geld. Heel veel van het herstel
op de aandelenbeurzen is rechtstreeks afhankelijk van het feit dat er ontzaglijk
veel geld in omloop is en dat er heel veel gekocht kan worden. Verhoudt het
zich wel tot het onderliggende reëel economische herstel? Is de koopkrachtige
vraag bij huishoudens en de investeringsgeneigdheid bij bedrijven al sterk
genoeg om dat herstel zelf gaande te houden als de overheid het stimuleringspakket
afbouwt? Dat is een onzekerheid. Een andere onzekerheid is de mate waarop
de banken op hun balans nog last zullen krijgen van tegenvallers in de reële
economie. De ontwikkeling van de grondstofprijzen wereldwijd is nog zo’n
onzekerheid. Dat zijn drie kanjers van onzekerheden die er in het slechtste
toe kunnen leiden dat je in dubbeldip-achtige scenario’s terechtkomt.
In een minder slecht scenario kom je niet een w-vorm terecht, maar in een
langgerekt u-vormig herstel. Misschien valt het allemaal mee en maken wij
op dit moment het begin mee van een definitief en robuust herstel. Niemand
weet het, maar ik houd er wel rekening mee. Het lijkt mij prudent om ons niet
te vroeg rijk te rekenen.
 De Europese cijfers die deze week zijn gepubliceerd laten zien dat het
herstel van Nederland conform verwachting is. Wij gaan qua richting mee met
wat er in Europa gebeurt, maar iets minder stijl. De herstelcijfers zijn in
andere landen groter dan de herstelcijfers in Nederland. Dat wordt veroorzaakt
doordat andere landen uit een dieper dal komen. Zij gingen eerder de recessie
in en hadden te maken met een grotere krimp. Wij gingen er later in en kenden
minder krimp. Wij richten ons dan ook wat langzamer op.
 De heer De Nerée stelde vervolgens een vraag naar de internationale
financiële instellingen en wilde weten of Nederland de strategie van
de pakketbenadering verlaten had. Die strategie hebben wij niet verlaten.
Wij hebben heel nadrukkelijk in Pittsburgh vastgehouden aan het idee dat wij
niet praten over verkleining van de board bij IMF of over verandering in stoelen
of allerlei andere zaken wanneer dat niet in een totaalpakket wordt bekeken
waarin ook mandaten, financiering en zeggenschap meelopen. Wij hebben wel
onderkend dat een aantal landen oververtegenwoordigd is in de internationale
financiële instellingen en dat andere landen ondervertegenwoordigd zijn.
Met een shift van om en nabij de 5% kun je dat corrigeren. Dat is geen
makkelijke discussie omdat de precieze criteria welke landen oververtegenwoordigd
zijn en welke landen ondervertegenwoordigd zijn niet helemaal parallel lopen
met het onderscheid tussen arme landen en rijke landen, en ook niet opgaat
voor opkomende economieën en lage inkomenseconomieën die er voordeel
van hebben. Sommige opkomende economieën zijn op dit moment oververtegenwoordigd
en sommige rijke landen zijn ondervertegenwoordigd. Het grote debat op de
G20-toppen gaat over de vraag of wij oververtegenwoordiging moeten afbouwen.
Dan moeten wij ook de oververtegenwoordiging van de opkomende economieën
durven afbouwen, of een grotere stem geven aan opkomende economieën en
lage inkomenseconomieën. Daarbij moet je beseffen dat sommige van deze
economieën al oververtegenwoordigd zijn. Dat is stoeien; het is een gevecht
met kleine stapjes vooruit, maar die 5% leek ons verantwoord. Dat kan
overigens nog op allerlei manieren worden ingevuld. Wij hebben beoordeeld
dat dit in alle gevallen een voor Nederland te verantwoorden reductie met
zich meebrengt die op geen enkele wijze onze stoel in die instellingen
in gevaar brengt.
 Is de manier waarop wij financieel in de Wereldbank en IMF zitten te fors
voor ons? Nee, dat is niet te fors, dat kunnen wij prima hebben. Als je bekijkt
wat de overeenkomsten voor new arrangements to borrow betekent voor de lidstaten,
dan staat Nederland op de achtste plaats in termen van hoeveel het ons heeft
gekost om de financiering naar dat nieuw geambieerde niveau te brengen. Dat
is meer dan Brazilië, meer dan Korea, meer dan Canada, meer dan al die
landen die op dit moment een grote mond hebben dat zij meer in die instellingen
vertegenwoordigd willen zijn. Dat is wel een belangrijk punt om vast te houden.
Met ons valt prima te praten over een herverdeling van de zeggenschapsverhoudingen
in de instellingen die meer recht doet aan veranderende krachtsverhoudingen
op het wereldeconomisch toneel, maar zeggenschap moet altijd in verhouding
staan tot wat je financieel-economisch kunt ophoesten voor de financiering
van die instellingen. Je moet dan constateren dat de traditionele contribuanten
de rekening van de Wereldbank en IMF moeten ophoesten. Dat betekent dat je
niet zomaar je positie opgeeft zolang je nog zo dominant verantwoordelijk
bent voor de financiering. In allerlei varianten is gezegd dat herverdeling
van zeggenschap prima is, mits iedereen bereid is to put the money where the
mouth is.
 Ik vertrek vrijdag naar de G20 in St Andrews in Schotland. Dat moet in
dit jaargetijde een heel bijzondere ervaring zijn, vertelt iedereen mij: heel
veel mist! Dit is de eerste keer dat Nederland bij de reguliere voorbereidende
besprekingen wordt uitgenodigd op het niveau van de minister van Financiën.
Meestal mochten wij alleen maar bij de G20 zelf aanschuiven, maar nu zitten
wij ook in het reguliere voorbereidende circuit. Dat is mooi en wij zullen
erbij zijn. Het gaat over een aantal zaken zoals het verder uitwerken van
wat er in Pittsburgh is overeengekomen over peer review op wereldschaal. Het
gaat over crisis resolution mechanisms, oftewel over de vraag welke nieuwe
instrumenten je kunt inzetten om de moral hazard zo uit het financiële
systeem te halen dat je het too big to fail-probleem oplost. Het is de nadrukkelijke
de verwachting dat in St Andrews meer dan bij de aanstaande Ecofin-raad de
klimaattop en de kwestie van de financiering aan de orde komt. Dat zegt alleen
helemaal niets over de kans op succes, ben ik bang. Ik kom daarop straks terug,
mede naar aanleiding van een vraag van de heer Vendrik.
 De heer De Nerée stelde ten slotte de vraag hoe wij moeten aankijken
tegen het Europese sustainability-rapport. Dat rapport verschijnt driejaarlijks
en dit rapport is een update. Wij wisten allemaal dat de houdbaarheid van
onze overheidsfinanciën gedurende deze crisis verslechterd is door vermogenskrimp,
door een tekort aan toename en door nog een aantal zaken. Wij waren ook wel
verrast dat wij direct in de meest risicovolle klasse van Europa terechtkwamen,
zij het helemaal aan de onderkant en drukkend tegen het middensegment. Het
gaat echt om heel kleine verschillen. Wij hebben ook laten zien dat een paar
dingen volgens ons niet goed waren berekend. De boodschap blijft hetzelfde:
alle regeringen in Europa krijgen te maken met een hernieuwde en scherpere
opgave voor het verbeteren van de houdbaarheid van de overheidsfinanciën.
Zelfs als je meetelt waartoe wij al hebben besloten, blijft dat ook voor Nederland
een forse opgave. Het is natuurlijk ook mede om die reden dat wij de brede
heroverwegingen met elkaar begonnen zijn. Het ging niet alleen om de saldo-ontwikkeling
op de korte termijn op orde te brengen, maar ook om de houdbaarheidsopgave
op de lange termijn beter aan te kunnen.
 De heer Irrgang gebruikte krasse woorden over Griekenland. Iedereen was
verbijsterd dat een tekort waarover iedereen zich opwond van minus 6%
in de buurt van min 12% à min 13% uitkwam. Iedereen herinnert
zich de ervaring met Griekenland ten tijde van de toetreding tot de euro.
Wij moeten achteraf vaststellen dat er sprake was van onnauwkeurige registratie van relevante statistische gegevens, waardoor Griekenland wel
leek te voldoen aan de gestelde eisen voor het toetreden tot de euro. Achteraf
moesten wij concluderen dat dit helemaal niet het geval was. Het is ontzaglijk
moeilijk om van buiten daarop goed grip te krijgen. De informatie wordt heel
moeizaam aangeleverd. Ik kan nog wel eens verder graven, maar ik heb op dit
moment niet voorhanden wat uiteindelijk de consequenties en de conclusies
waren die naar aanleiding van 2006 zijn getrokken. Ik zeg geheel op persoonlijke
titel dat je ook niet mag uitsluiten dat wat er op dit moment in Griekenland
gebeurt mede te maken heeft met een regering die heel grote en dure beloften
aan de kiezer heeft gedaan, en nu op zoek is naar een manier om de kiezer
te vertellen dat dit toch niet allemaal geleverd kan worden. Het is een bekend
mechanisme in de politiek om dan je voorganger de schuld te geven. De situatie
is niettemin heel zorgelijk. De financiële markten hebben meteen gereageerd
op de situatie bij de Grieken door de ratings naar beneden bij te stellen.
Dat is uiteindelijk voor ons allemaal een probleem. De nieuwe Griekse minister
van Financiën zat er buitengewoon proactief en initiatiefrijk in. Hij
leek geen enkele behoefte te hebben om het probleem kleiner te maken dan het
is. Dat is echt een groot verschil met zijn voorganger. Hij ziet dat er maatregelen
genomen moeten worden en zoekt naar institutionele oplossingen, bijvoorbeeld
door te onderzoeken hoe organisaties die statistische gegevens aanleveren
en die gegevens moeten bewaken op een veel grotere afstand van de politiek
komen te staan dan tot nu toe het geval is. Daarin kan mede een oorzaak voor
de problemen gelegen hebben.
 De heer Irrgang vroeg naar de richtlijn toezicht en naar het verschil
tussen bindende aanbevelingen met of zonder budgettaire consequenties. Ook
in Nederland is er altijd begrip geweest voor de problemen bij het instellen
van een Europese toezichthouder die individuele lidstaten kan verplichten
om begrotingsgeld in een financiële instelling te steken. U allen wilt
daarover als nationale parlementariër iets te zeggen hebben en wilt dat
recht niet een, twee, drie overruled zien door wat een Europese toezichthouder
daarvan vindt. Alleen daarom al en omdat in artikel 23 van het verdrag is
vastgelegd dat die fiscale soevereiniteit van lidstaten niet opzij wordt gezet
bij de instelling van de Europese toezichthouders, is het onderscheid gemaakt
tussen bindende aanbevelingen met of zonder budgettaire consequenties. Veel
aanbevelingen van toezichthouders hebben geen budgettaire consequenties. Stel
dat een Europese toezichthouder vindt dat een bepaalde financiële instelling
in Europa die grensoverschrijdend werkt en daarmee dus ook object is van dat
grensoverschrijdende toezicht onvoldoende kapitaal heeft, dan kan zo’n
toezichthouder onder normale omstandigheden prima stellen dat er kapitaal
bij moet komen zonder dat dat noodzakelijkerwijs kapitaal uit de begroting
is. Het is ook mogelijk dat op de markt op te halen. Er kunnen veel bindende
aanbevelingen worden gedaan, zelfs met een financiële dimensie, die niet
noodzakelijkerwijs leiden tot aantasting van de fiscale soevereiniteit van
lidstaten. Daarmee blijft het belangrijk dat wij die stap hebben gezet in
de richting van de Europese toezichthouder, zelfs met al die voorbehouden
rondom budgettaire consequenties.
 
 De heer Weekers (VVD): Moet ik uit het feit
dat burden sharing voor december is geagendeerd concluderen dat de minister
van Financiën niet stil blijft zitten met wat inmiddels is bereikt naar
aanleiding van het rapport van De Larosière? Wordt er gestaag gewerkt
aan verdere noodzakelijke stappen, of moet ik dat anders zien?
 
 Minister Bos: Nee, wij gaan gewoon door. Wij
hebben op de vorige Ecofin-raad niet in formele zin een besluit genomen over
de verordening. Dat had wel gekund, want dat kon met meerderheid van stemmen,
maar wij realiseerden ons dat dat met name bij de Engelsen thuis vrij gevoelig lag. Wij weten hoe de verhoudingen liggen en gaan gewoon door. Wij
beginnen de dialoog met het Europese Parlement, maar wachten nog even met
het formele stadium van besluitvorming. Dit traject loopt. Wij hebben heel
lang in de klem gezeten in Europa: zolang wij niets konden besluiten over
burden sharing, konden wij ook niets besluiten over het instellen van een
Europese toezichthouder. Nu gaat de dynamiek precies de andere kant op. Wij
zijn begonnen met het neerzetten van die Europese toezichthouder, wij gaan
daarmee doen wat wij kunnen. Dat brengt vanzelf een dynamiek die ons ertoe
zal dwingen om op enig moment afspraken te maken over burden sharing. Ik ben
het helemaal eens met de heer Weekers dat dat sluitstuk nodig is om uiteindelijk
tot een goed functionerend Europees toezicht te komen. Nogmaals, het is niet
zo dat men nu niets kan. Er worden door de toezichthouders bindende standaarden
neergezet. Er is sprake van binding mediation. Er kunnen dus zelfs vanuit
de Europese toezichthouders bindende aanbevelingen worden opgelegd aan individuele
financiële instellingen, dus niet noodzakelijk via lidstaten, maar ook
direct aan grensoverschrijdend werkende individuele financiële instellingen.
Het is echt in beweging en die beweging is vooruit. Wij realiseren ons wel
dat het in ten minste twee grote Europese landen op allerlei momenten nog
knap gevoelig ligt.
 
 De heer Weekers (VVD): Toch nog even een opmerking
over zaken die bindend kunnen worden opgelegd aan individuele instellingen.
Is dat de nieuwe bevoegdheid om direct toezicht uit te oefenen op pan-Europese
activiteiten, of is dat weer iets anders? Voor het directe toezicht op bepaalde
pan-Europese entiteiten wordt dikwijls gewezen naar kredietbeoordelaars. Daar
ligt volgens mij niet de eerste prioriteit. De eerste prioriteit moet liggen
bij banken en financiële instellingen die echt behoorlijk wat exposure
over de grens hebben.
 
 Minister Bos: Nee. Twee situaties zijn in
ieder geval helder. De eerste doet zich voor op het moment dat er een geschil
bestaat tussen twee Europese nationale toezichthouders over het optreden van
een financiële instelling die in beide lidstaten actief is. Dan ontstaat
de mogelijkheid voor binding mediation vanaf Europees niveau. Op die manier
wordt de knoop doorgehakt. Het andere geval treedt op wanneer er sprake is
van bindende standaarden die op Europees niveau zijn afgesproken waarbij wordt
geconstateerd dat een financiële instelling zich daaraan niet houdt.
Dan kan er ook rechtstreeks vanuit Europees niveau worden geïntervenieerd.
 
 De heer De Nerée tot Babberich (CDA):
Sommige landen zeggen geen grensoverschrijdend toezicht nodig te hebben als
wij de banken kleiner maken, wat niet onze voorkeur heeft, en als je zorgt
dat kleinere banken alleen maar zaken kunnen doen in het andere land door
middel van een dochtermaatschappij. Dat gebruikt men dan om af te komen van
het Europese toezicht en ook om af te komen van de burden sharing als er wat
fout zou gaan. Heeft de minister die geluiden ook vernomen?
 
 Minister Bos: Ja, de heer Ackermann van de
Deutsche Bank heeft daarover gisteren het nodige gezegd. Als we dat doen,
betekent dat het einde van de interne markt. Daarvoor kun je kiezen en dat
debat hebben wij regelmatig met de heer Irrgang gevoerd. Wij zijn daar niet
voor.
 
 De heer Irrgang (SP): Het is een verkeerde
veronderstelling dat er geen interne markt is als het toezicht in verschillende
landen is georganiseerd. Dat is de huidige situatie. Wij hebben een financiële
markt met landen als Zwitserland en Noorwegen die geen lid zijn maar wel onderdeel
vormen van de Europese economische ruimte, maar ook met andere landen in de
wereld. Het niet hebben van gezamenlijk toezicht betekent niet dat je niet
handelt met elkaar op de financiële markt.
 
 Minister Bos: Het ligt natuurlijk niet zwart-wit.
Op het moment dat je de facto overschakelt van een stelsel van home supervisors
naar een stelsel van host supervisors die dominant zijn, weet je dat je daarmee
enorme barrières creëert voor het grensoverschrijdend ondernemen
binnen de financiële sector. Wij weten allemaal dat dit iets is dat niet
noodzakelijkerwijs grenzeloos moet zijn en waar maar alles moet kunnen. Ook
daarvan kan een dynamiek in de zin van ondernemerschap en welvaartscreatie
uitgaan. Ook Nederlandse ondernemingen profiteren daarvan enorm. Het brengt
voor de Nederlandse economie en de Nederlandse financiële sector niet
alleen maar bedreigingen met zich meebrengt, maar biedt ook echt een heleboel
kansen. Het is zeker verantwoord, mits gebaseerd op deugende standaarden waarop
ook de home supervisors zich uiteindelijk moeten baseren. Bij Icesave ging
het mis omdat wij ons daar moesten richten op een home supervisor die zijn
werk niet goed deed. Tja, dan loopt het fout.
 
 De heer De Nerée tot Babberich (CDA):
De woorden van de heer Ackermann intrigeren mij. De heer Ackermann is toch
het hoofd van de bank die graag op Nederlands grondgebied zaken overneemt?
Is iemand die de interne markt naar God wil helpen wel de juiste kandidaat?
 
 Minister Bos: Dit is geen vraag.
 Er was nog een vraag over toezicht. De heer Tang vroeg zich af of de sector
meebetaalt aan de op te richten ESRB en de drie ESA’s. Het antwoord
is: nee. Het secretariaat van de ESRB wordt verzorgd door de Europese Centrale
Bank en verder zijn er geen directe kosten aan verbonden. De drie sectorale
toezichthouders worden in het voorstel van de Commissie voor 50% gefinancierd
door het gemeenschapsbudget en voor 50% door de lidstaten. De lidstaten
kunnen ervoor kiezen om het geld te verhalen op de sector.
 Dan had de heer Irrgang nog en vraag over het leenplafond bij de hedgefondsen.
Ik denk dat er sprake is van een misverstand. Het gaat ons niet om het verdwijnen
van elke ambitie om excessieve leverage aan te pakken. Het is niet verstandig
om dat onder alle omstandigheden in alle lidstaten bij elk type fonds op eenzelfde
manier door middel van eenzelfde plafond te willen beheersen. Je doet er beter
aan om de toezichthouder is staat te stellen om rekening te houden met de
specifieke omstandigheden waarbinnen zo’n fonds opereert. Ik geeft een
voorbeeld. Wanneer een fonds belegt in heel illiquide activa kan heel weinig
leverage al heel risicovol zijn. Een fonds dat in zeer liquide activa belegt,
kun je een ruimer plafond bieden. Het gaat niet over het verdwijnen van het
plafond, maar een one size fits all-aanpak is niet de meest effectieve in
het licht van de diversiteit aan beleggingsprofielen waarmee je in de praktijk
te maken krijgt.
 
 De heer Irrgang (SP): Ik maak mij veel zorgen
over de hedgefondsenrichtlijn. Ik heb de indruk dat de financiële sector
achter de schermen sterk aan het lobbyen is om toch zo veel mogelijk te verwateren.
Ik zie graag een maximale inzet van de minister om dat te voorkomen omdat
het hier een groot risico betreft. Ik heb zijn opmerking zo uitgelegd dat
niet het leenplafond vervalt, maar dat het ongedifferentieerde leenplafond
vervalt. Dat betekent dus dat er wel een gedifferentieerd leenplafond bestaat.
 
 Minister Bos: Dat lijkt mij een correcte interpretatie.
Als dat niet zo is, krijg ik straks de kans om mijzelf te verbeteren.
 De heer Klimaat, eh, de heer Vendrik – het is een lange dag vandaag –
wil dat ik nogmaals zeg dat het een beschamende vertoning was. Dat wil ik
best zeggen: het was een beschamende vertoning. Ik blijf van mening dat Europa
er goed aan gedaan zal hebben om een leidende positie in te nemen bij het
brokeren van een deal op het gebied van de financiering van een
klimaatsverdrag. Daarbij hoort dat je als een van de eersten de stap durft
te zetten om een concreet financieel commitment te maken. Bij de laatste Ecofin-raad
constateerden wij dat twee factoren dat onmogelijk maakten. Enerzijds was
er bij enkele landen, waaronder zeer grote landen, geen enkele bereidheid
om een commitment af te geven met als argument dat het tactisch en strategisch
onverstandig is. Degene die het eerste een beweging maakt, wordt geknipt en
geschoren en is alles kwijt zonder te weten wat ervoor terugkomt. Anderzijds
was een groep landen niet bereid om zich aan een financieel commitment te
committeren als niet duidelijk was op welke wijze binnen Europa de lasten
verdeeld worden tussen de meer draagkrachtige en de minder draagkrachtige
staten. Die blokkades bleven gedurende de gehele discussie helaas in stand.
Daarna werd het doorverwezen naar de Europese Raad. Het komt niet terug op
de aanstaande Ecofin-raad omdat dezelfde twee blokken die ik net beschreef
stellen dat het alleen wordt opgelost op het niveau van regeringsleiders of
pas in Kopenhagen. Het heeft geen enkele zin om daarover met de ministers
van Financiën verder te praten. Bij de afgelopen Europese Raad zat een
klein lichtpuntje. De totale hoeveelheid benodigde publieke middelen is benoemd,
maar het fair share dat Europa moet leveren werd niet gespecificeerd. De bijdrage
die landen leveren om te zorgen dat wij al in 2010 tot 2012 snel van start
kunnen gaan, werd een kwestie van een vrijwillige bijdrage in plaats van een
breed afgedwongen en gecommitteerde bijdrage. Dat vond ik op beide fronten
teleurstellend. Ik verwacht geen beweging op de komende Ecofin-raad. Het staat
niet op de agenda en men wil er niet over praten. Een aantal landen wil hierover
tot Kopenhagen niets meer melden. Andere landen willen dat er eerst wordt
nagedacht over compensatie. In allerlei voorbereidingscircuits wordt met name
over het laatste allerlei varianten uitgedacht en ontworpen, maar het komt
niet terug op het niveau van de Ecofin-raad. De positie van Nederland is hierin
niet veranderd. Wij blijven met het Verenigd Koninkrijk sleuren aan de troepen
om voorop te lopen en leidend te zijn bij het afgeven van een commitment.
 Op de vraag wat er nu wordt gedaan met de G20-afspraken over het einde
van subsidies op fossiele brandstoffen moet ik op dit moment het antwoord
schuldig blijven. Ik neem dat mee in de brief na afloop van deze G20 conferentie
van de ministers van Financiën.
 
 De heer Vendrik (GroenLinks): De minister
van Financiën stelt duidelijk dat het Chefsache is en dat het niet op
de agenda van de Ecofin-raad komt. Dat maakt het debatteren lastig. Waarom
hoor ik dan gisteren van de minister-president dat het klimaat geen onderwerp
is op de ingelaste top omdat er nog een Milieuraad aankomt? Als het Chefsache
is en niet terugkomt op de agenda van de Ecofin-raad heeft het ook geen zin
om daarover in de Milieuraad te spreken. Het lijkt mij dus wel degelijk opportuun
om druk uit te oefenen op het Zweedse voorzitterschap om het over twee weken
te agenderen, al is het maar bij wijze van poging.
 
 Minister Bos: De blokkade ligt echt bij de
financiering. De ministers van Financiën hebben natuurlijk een heleboel
meer te bespreken over klimaat, over doelstellingen, reductie, welke instrumenten
wel of niet worden aangewend, dan hoe je er uiteindelijk voor betaalt. De
blokkades waarop ik doel, liggen bij de financiering en de lastenverdeling.
Dat sluit helemaal niet uit dat wij ook kunnen spreken over andere gebieden
die relevant zijn voor het klimaatverdrag.
 
 De heer Vendrik (GroenLinks): Daar had ik
het niet over. Ik vind het prima dat de Milieuraad over de rest van Kopenhagen
spreekt. Het gaat mij om de vaststelling van de minister van Financiën.
Hij stelt dat de financiering Chefsache is en dat men er op de Europese Raad
niet uitkomt. Gisteren zei de minister-president tijdens het debat desgevraagd
dat de ingelaste top gaat over de benoemingen en niet over het
klimaat. Daarbij verwijst hij naar andere raden zoals de Milieuraad waar het
over de financiering gaat. Ik vind het vreemd om nu van een ander deel van
het kabinet te vernemen dat zelfs de Ecofin-raad, wat toch een machtige raad
is, niet meer het geboden platform is om daarover op korte termijn te spreken.
 
 Minister Bos: Het is zoals het is. Ik ben
niet voor niets wat somberder geworden de laatste tijd en vraag mij af of
het allemaal gaat lukken in Kopenhagen. Deze voorbereidingen bieden niet geweldig
veel hoop.
 
 De voorzitter: Wij kunnen er lang over doorgaan
maar de staatssecretaris moet ook nog het woord voeren.
 
 Minister Bos: Ik heb nog twee punten.
 Op dit moment heb ik geen antwoord op de vraag van de heer Tang hoe de
mening van het IMF over hoe het kapitaaltekort bij financiële instellingen
zich verhoudt tot de uitkomst van de stresstesten van De Nederlandsche Bank.
Wij zullen dat schriftelijk beantwoorden in het verslag van de Ecofin-raad.
 Mijn tweede punt betreft mijn grootste zorg op dit moment, waarvan ik
wel hoop dat het op de Ecofin-raad aan de orde komt, te weten de positionering
van Duitsland in de discussies over de toekomst van het pact en de benodigde
tekortenreductie. Nederland heeft in Europa een traditie en een reputatie
opgebouwd dat wij graag andere landen eraan herinneren hoe belangrijk het
is om relatief snel de tekorten op orde te brengen. Wij hebben er belang bij
dat andere landen zich aan de spelregels houden en wij zijn ertoe in staat
gesteld om die positie in te nemen omdat wij vaak zij aan zij hebben geopereerd
met Duitsland. Je kunt überhaupt alleen maar gewicht in de schaal leggen
als je grote lidstaten aan je zijde hebt die ook andere grote lidstaten durven
aan te spreken. Ik constateer dat het Duitse coalitieakkoord buitengewoon
niet-specifiek is over waar men zich wel of niet aan committeert in termen
van saldoreductie. Het is wel heel specifiek over de lastenverlichting. Dat
vond ik zorgwekkend omdat ik mij kan voorstellen dat dit Duitsland de komende
maanden veel minder makkelijk in staat stelt om de traditionele rol van de
bewaker van het pact te spelen. Als Duitsland dit niet meer doet, wie doet
dat dan nog wel? Dit staat bovenaan het lijstje van onderwerpen die ik binnenkort
met collega Schäuble zal bespreken. De laatste dagen zijn de woorden
van de heer Schäuble van toon en inhoud veranderd en dat biedt misschien
een klein beetje hoop. Wij wisten al dat er een klein zinnetje in het Duitse
coalitieakkoord was opgenomen waarin alle beleidsvoornemens voorwaardelijk
gemaakt worden aan een financieringsvoorbehoud. Als het niet betaalbaar is,
dan gebeurt het niet. Overigens sprong de coalitiepartner die zo geijverd
heeft voor lastenverlichting daar bovenop en stelde dat dat zinnetje niet
gaat over de lastenverlichting. Dat heeft de heer Schäuble vervolgens
netjes in het midden gelaten. In de krant van vandaag las ik dat hij van plan
is om zich te committeren aan een reductie van het saldo tot min 3%
in 2012. Die uitlating is van een heel andere aard dan wat daarover een week
geleden werd gezegd. Ik constateer dat de Europese Centrale Bank, de Duitse
Bank en de Duitse werkgevers vergelijkbare zorgen hebben. Ik hoop dat dit
een enorm misverstand is, ofwel dat wij getuige zijn van hoe de zaken langzaam
worden bijgesteld zodat wij kunnen blijven rekenen op een actief Duitsland
in dit taaie en moeilijke gevecht.
 
 De voorzitter: Omdat de staatssecretaris echt
om 16.30 uur moet vertrekken, krijgt hij nu als eerste het woord. Wanneer
er nog vragen zijn overgebleven, kan de minister die daarna beantwoorden.
 
 Staatssecretaris De Jager: Voorzitter. Ik
ga eerst in op de mythische gedachte dat Nederland een belastingparadijs is;
volgens Zembla het grootste ter wereld, volgens een andere lijst staan wij
slechts op de vijftiende plaats. Overigens dacht ik eerst dat je de lijst
andersom moest lezen, want op de eerste plek staan de Verenigde Straten en
op de vijfde plek het Verenigd Koninkrijk. Op de laagste plek staat Monaco,
Andorra staat op 57 en Liechtenstein op 55. Die stonden toch als meest notoire
landen op de zwarte lijst van de OESO? Ik dacht dus eerst dat die vijftiende
plek een heel nette plek was, maar kennelijk moet je het andersom lezen. Het
Tax Justice Network is een particuliere organisatie en ik hecht eerlijk gezegd
meer waarde aan de OESO. Nederland scoort juist heel goed op de transparantiescore,
maar dat wordt op de een of andere manier bekeken ten opzichte van de omvang
van de economie. Kleine belastingparadijsjes die geen informatie uitwisselen
scoren kennelijk veel gunstiger dan een relatief grote economie zoals de Verenigde
Staten. Het niet meewerken aan de lijst resulteert ook in een slechte score.
Wij hebben geen informatie verschaft over trusts en ook dat scoort slecht.
Wij zijn er trots op dat wij geen trusts hebben en kunnen daarover natuurlijk
geen informatie geven. Stichtingen worden niet openbaar gemaakt voor minder
dan $ 10. Voor € 7,50 kun je bij de Kamer van Koophandel informatie
opvragen, maar ook voor € 2 krijg je beperktere informatie. Kennelijk
is die € 7,50 net boven de grens van $ 10 waardoor het niet
transparant zou zijn. Ik zal de suggestie om een klein beetje aan die tarieven
te schaven doorgeven aan mijn collega Heemskerk. Misschien moeten wij er $ 9,90
voor vragen bij de Kamer van Koophandel, dan ondervangen wij ook de fluctuaties
in de dollarkoers.
 Sommige zaken begrijpen wij totaal niet. Wij scoren slecht omdat wij geen
informatie over onze banken zouden geven vanwege ontbrekende TIA’s.
Wij vinden nou juist dat er een incentive in het afsluiten van informatie-uitwisselingsverdragen
moet zitten. Daarom verstrekken wij geen gegevens van bankrekeninghouders
van onze banken aan landen die met ons geen informatie-uitwisselingsverdrag
hebben gesloten. Nederland is overigens een van de meest actieve landen in
de wereld met het afsluiten van informatie-uitwisselingsverdragen. Wij hebben
een gigantische hoeveelheid informatie-uitwisselingsverdragen afgesloten en
dat is een goede route. Ik vind dat wij heel erg transparant zijn.
 Voor het verhaal van Zembla verwijs ik naar de brief die ik de Kamer eerder
heb gestuurd. Kennelijk was men in de berekening even vergeten dat Nederland
vanaf 1918 een deelnemingsvrijstelling heeft en dat wij belastingverdragen
hebben ter voorkoming van dubbele belastingheffing. Wanneer je dat van toepassing
verklaart, blijft er van die 16 mld. eigenlijk helemaal niets over. Overigens
heeft de SP bij het wetgevingsoverleg voor het belastingplan dezelfde vragen
gesteld. Ik ga daarop in mijn schriftelijke beantwoording nog in.
 
 De heer Tang (PvdA): De staatssecretaris heeft
veel tijd nodig om uit te leggen dat Nederland geen belastingparadijs is.
Dat geeft mij wel enigszins te denken. Een keer per twee maanden legt hij
opnieuw uit dat wij geen belastingparadijs zijn. Komt de staatssecretaris
dit jaar nog met een wetsvoorstel om de renteaftrek te beperken?
 
 Staatssecretaris De Jager: Nu moet ik even
schakelen. Het is interessant dat de heer Tang deze vraag stelt. Op dit moment
beoordelen wij een vraag van de vaste commissie voor Financiën. Het betreft
een uitermate complexe zaak. Ik memoreer hoezeer ik door deze commissie geknipt
en geschoren ben door een ingewikkeld wetsvoorstel neer te leggen in de vorm
van successiebelasting. Wij zijn er binnen het ministerie van Financiën
nog niet over uit en al helemaal niet in de consultatie. Wij zijn er wel heel
erg druk mee bezig, de wetgevingsmachine draait op volle toeren ten aanzien
van het beperken van de renteaftrek. De commissie vond de Successiewet
al ingewikkeld, maar waarschuw ik vast bij dezen: de Vpb is in omvang en complexiteit
nog vele malen groter dan de successiebelasting. De belangen zullen ook veel
groter zijn. Wij zijn er heel druk mee bezig en ik zal binnenkort in een brief
een nader tijdpad schetsen. Die toezegging kan ik nu nog niet doen.
 Dan de administratieve bijstandsrichtlijn, to change the subject completely.
De CDA-fractie vraagt zich af hoe de herziene richtlijn zich verhoudt tot
andere informatie-uitwisselingsverdragen, zoals TIA’s en belastingverdragen.
De administratieve samenwerkingsrichtlijn zorgt voor informatie-uitwisseling
binnen de Europese Unie en voor administratieve samenwerking. Het is een update
van een heel oud verdrag. Natuurlijk zit er enige overlap in belastingverdragen
en TIA’s, maar het gaat veel verder. TIA’s betreffen met name
informatie-uitwisseling op verzoek en worden gesloten met jurisdicties die
voorheen geen informatie op verzoek wensten uit te wisselen. Binnen de Europese
Unie is een hoofddoel om te komen tot een administratieve samenwerking tussen
de verschillende belastingdiensten. Het is natuurlijk een stuk praktischer
om dat in een keer met 27 lidstaten af te spreken.
 De heer Irrgang heeft ook vragen over dit onderwerp. Ik heb al aangegeven
dat de samenwerkingsrichtlijn heel oud is. De huidige richtlijn dateert uit
1977. Een verbetering van informatie-uitwisseling op verzoek en de stap naar
automatische uitwisseling heeft te maken met discussies binnen de OESO en
de G20. Wij zijn een groot voorstander van modernisering van de richtlijn.
 De heer De Nerée vraagt nog naar de postmarkt. Nederland is een
groot voorstander van een gelijk speelveld op dit terrein. De voorkeur van
Nederland gaat dan ook uit naar het belasten van alle postdiensten tegen het
verlaagde tarief. Dat is in het verleden een onhaalbare kaart gebleken. Gezien
de liberalisering van de postmarkt onderschrijft Nederland het belang om te
komen tot snelle besluitvorming. Nederland kan dan ook met dit voorstel instemmen.
Nederland stelt wel de voorwaarde dat het toepassingsgebied van de vrijstelling
voor de universele postdienst in alle lidstaten eenduidig wordt vastgelegd.
Een bevoordeling van nationale postdiensten behoort daarmee niet meer tot
de mogelijkheden. Ik heb nog een feitelijke stand van zaken met betrekking
tot de liberalisering. Op 31 december 2010 moeten alle lidstaten hun
postmarkt hebben vrijgegeven. Twaalf nieuwe lidstaten plus Griekenland en
Luxemburg hebben daarvoor twee jaar extra gekregen. Zweden, Finland, het Verenigd
Koninkrijk, Duitsland en Nederland zijn al open. Finland, Slovenië en
Zweden heffen volledig btw op de post.
 
 De heer De Nerée tot Babberich (CDA):
Ik heb ook gevraagd naar de opt out-mogelijkheid van het Zweedse voorstel.
Creëert dat Zweedse voorstel ook een opt out voor landen die de btw voor
de postdiensten al lang hebben ingevoerd?
 
 Staatssecretaris De Jager: Het antwoord is:
ja. Wij zullen daarvan geen gebruikmaken, maar het is per markt. Het is belangrijk
dat per markt de verstoring weg is. Het is niet zo dat de nationale postdienst
vrij is en dat concurrerende postdiensten wel btw moeten betalen.
 Dan de tabaksaccijns. Er zal wederom worden gesproken over de tabaksaccijns
en over de wijziging van de drie bestaande richtlijnen op dat gebied. Het
is de bedoeling om te moderniseren en vereenvoudigen, maar ook om gezondheidsoverwegingen
beter in het beleid te integreren. Op dit moment is er nog geen overeenstemming
tussen de lidstaten over de voorgestelde plannen. Nederland kan in beginsel
instemmen met het voorstel. Het is wel van belang dat het huidige voorstel
een ongelimiteerde minimumaccijns op sigaretten bevat. Wij hebben bij een
van de eerdere Tsjechische voorstellen al aangegeven dat er een maximum inzit
die voor een deel onder het huidige accijnsniveau in Nederland ligt. Dat is niet goed en het is een van de pragmatische redenen om het systeem
te wijzigen. De principiële reden waarnaar de heer De Nerée vroeg,
is dat de lidstaten vrij moeten zijn om de hoogte van de accijns te bepalen,
waarbij wel rekening wordt gehouden met een voor iedereen geldend minimum
om de verstoring zo klein mogelijk te maken. Ik kan niet precies ingaan op
wat welke lidstaten allemaal wel of niet doen. België en Luxemburg willen
een laag accijns en een groot land dat meer afgezonderd is van Europa wil
een heel hoog minimumaccijns. Op dit moment gaan veel mensen door die tunnel
van dat land naar een ander land om daar goedkoper shag in te slaan. Dat shagtoerisme
is ook nog slecht voor het milieu, dus wij ondersteunen het level playing
field in dezen sterk.
 De heer Irrgang vroeg naar het aantal lidstaten dat meedoet in het kader
van Eurofisc. Nederland en Frankrijk waren hiervoor de initiatiefnemers, maar
alle lidstaten hebben ingestemd om mee te doen. Dat is prima. Ik kan daarover
op het volgende AO mondeling dan wel in een brief van tevoren nader rapporteren.
 Dan de administratieve lasten. De heer Irrgang vraagt naar de lijst van
62 reductievoorstellen. Die is wel degelijk naar de Kamer toegestuurd. Op
2 juni is het aangeboden onder stuk op nr. 206 (21 501-30).
 
 De heer De Nerée tot Babberich (CDA):
Ik heb gevraagd welke van de 62 voorstellen niet waren overgenomen. Dat staat
niet in de lijst.
 
 Staatssecretaris De Jager: Ik ben nog niet
helemaal klaar, ik heb alleen nog maar de bladwijzer aangegeven. De heer De
Nerée vroeg ook nog welke reductievoorstellen door andere lidstaten
zijn gedaan. Naast Nederland hebben met name Denemarken en het Verenigd Koninkrijk
een pakket ingediend dat wij waar mogelijk hebben ondersteund.
 Ongeveer 20 Nederlandse voorstellen van de lijst van 62 zijn overgenomen
in de mededeling. Wij gaan natuurlijk door om te bewerkstelligen dat zoveel
mogelijk overige punten worden overgenomen en daarvoor lobbyen wij sterk.
Veel lidstaten zitten heel klassiek in het voorstel voor e-factureren. Het
lijkt vanuit die voorzichtigheid bijna op tegenwerking, maar wij willen het
e-factureren heel erg bespoedigen.
 
 De heer De Nerée tot Babberich (CDA):
Kunnen wij schriftelijk een overzicht krijgen welke voorstellen niet overgenomen
zijn en waarom ze niet zijn overgenomen?
 
 Staatssecretaris De Jager: Ik zal kijken of
het een openbaar gegeven is. Zo ja, dan zal ik dat ook in de brief opnemen.
 
 De heer De Nerée tot Babberich (CDA):
De staatssecretaris verwees naar de 62 punten. Wij moeten nu ook op de hoogte
worden gebracht van het vervolgtraject.
 
 Staatssecretaris De Jager: Ik zal aangeven
wat wel is overgenomen in de mededeling. Met deze toezegging ben ik aan het
einde gekomen van mijn verhaal.
 
 De voorzitter: Er zijn geen dringende vragen
meer aan de staatssecretaris. Hij mag vertrekken naar zijn afspraak.
 
 De heer De Nerée tot Babberich (CDA):
Een heel korte vraag aan de minister. Bestaat er niet de neiging om het pact
aan te passen wanneer iedereen door de normen heen zakt? Kunnen wij daarop
een keer wat uitgebreider terugkomen? Wat denken andere landen hierover? Als
niemand zich daaraan houdt, wordt het buitengewoon moeilijk om dat in de EU
af te dwingen.
 
 De heer Tang (PvdA): Ik lees dat in de Ecofin-raad
van december zal worden gesproken over crisismanagement. Is dat niet een moment
waarop de Kamer met de minister van gedachten kan wisselen over een breder
onderwerp van financiële regulering en crisismanagement in het bijzonder?
Kunnen wij daarover een brief krijgen?
 
 De heer Weekers (VVD): Ik sluit mij aan bij
de laatste opmerking. Ik heb dat eerder aangegeven in het kader van het fiche.
Met de krappe tijd zijn er toch enige bespreekpunten blijven liggen. Het is
mij zeer welkom wanneer wij daaraan op en ander moment een apart overleg kunnen
wijden. Ik heb nog een heel kort punt. Ik heb in mijn eerste termijn mijn
zorgen geuit over het level playing field in Europa. Ik ben voor vrije toetreding,
dus ook voor het opereren van buitenlandse banken in Nederland. Nederlandse
banken moeten dan ook niet elders worden geblokkeerd. In dit verband gaat
deze minister met de Scandinavische landen eraan trekken dat er een Europees
depositogarantiestelsel komt en dat wij afspraken van elementen die op nationale
stelsels zijn gebaseerd?
 
 Minister Bos: Ik begrijp de laatste vraag
van de heer Weekers niet.
 
 De heer Weekers (VVD): Dan probeer ik het
nog een keer. Ik heb in mijn eerste termijn aangegeven dat grote Nederlandse
banken als gevolg van de crisis en de staatsinterventie gekortwiekt worden,
voor een deel omdat zij zelf tot een inzicht zijn gekomen. Hetzelfde speelt
in het Verenigd Koninkrijk. Tegelijkertijd hebben enkele heel grote banken
niet bij hun nationale regering hoeven aankloppen voor steun. Die kunnen vrij
gemakkelijk de grens over. Een andere beweging is een toename van economisch
nationalisme of protectionisme. Wij proberen dat te doorbreken middels verschillende
vormen van toezicht. Desalniettemin zijn er nog tal van blokkades. Daarin
speelt onder meer het depositogarantiestelsel waarbij elke lidstaat is gebouwd
op zijn eigen systeem. Daarover is in het recente verleden nog gesproken en
het zou binnen een jaar opnieuw op de rol komen. Mijn vraag is: is deze minister
bereid om in het kader van het level playing field dat moderne depositogarantiestelsel
als een van de elementen voor de interne Europese markt voor financiële
dienstverlening ook op Europese schaal te trekken?
 
 Minister Bos: Het antwoord op die vraag van
de heer Weekers luidt: ja. Ik heb op de vraag van de heer Tang de afgelopen
weken gemeld dat ik nog wacht op een Mededeling van de Commissie waarin ingegaan
wordt op crisisinstrumenten, waaronder de mogelijkheid voor overheden om tijdelijk
aandeelhoudersrechten in noodsituaties op te schorten. Naar aanleiding daarvan
zal ik met een brief naar de Kamer komen. In extreme omstandigheden zou dat
nationalisatiewetgeving heten, maar ook over convertible capital en over testamenten,
living wills et cetera. Ik stel voor dat wij die onderwerpen bij elkaar houden.
Ik zie dat die Mededeling van de Commissie al voorhanden is, dus kunnen wij
die brief schrijven. Voor december moet die beschikbaar zijn.
 In antwoord op de opmerking van de heer De Nerée stel ik voor dat
wij in het verslag van de komende Ecofin-raad iets uitgebreider stilstaan
bij het krachtenveld rondom het pact.
 
 De voorzitter: Ik dank de bewindslieden en
de leden en sluit de vergadering.
 
 
 
 Samenstelling:
 Leden: Van der Vlies (SGP), Blok (VVD), voorzitter, Ten Hoopen (CDA),
ondervoorzitter, Weekers (VVD), Van Haersma Buma (CDA), De Nerée tot
Babberich (CDA), Haverkamp (CDA), Dezentjé Hamming-Bluemink (VVD),
Omtzigt (CDA), Koşer Kaya (D66), Irrgang (SP), Luijben (SP), Kalma
(PvdA), Blanksma-van den Heuvel (CDA), Cramer (ChristenUnie), Van der Burg
(VVD), Tony van Dijck (PVV), Spekman (PvdA), Gesthuizen (SP), Ouwehand (PvdD),
Tang (PvdA), Vos (PvdA), Bashir (SP), Sap (GroenLinks) en Linhard (PvdA).
 Plv. leden: Van der Staaij (SGP), Remkes (VVD), Pieper (CDA), Aptroot
(VVD), Jan de Vries (CDA), Van Hijum (CDA), Mastwijk (CDA), Elias (VVD), De
Pater-van der Meer (CDA), Pechtold (D66), Kant (SP), Ulenbelt (SP), Van der
Veen (PvdA), Smilde (CDA), Anker (ChristenUnie), Nicolaï (VVD), De Roon
(PVV), Heerts (PvdA), Karabulut (SP), Thieme (PvdD), Heijnen (PvdA), Roefs
(PvdA), Van Gerven (SP), Vendrik (GroenLinks) en Smeets (PvdA).