Europese Raad; Brief minister en staatssecretaris met geannoteerde agenda informele bijeenkomst staatshoofden en regeringsleiders EU, 17 september 2009 te Brussel
Staten-Generaal — Kamerstuk Brief regering
Datum: 2014-07-03 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


Tweede Kamer der Staten-Generaal
 2
 Vergaderjaar 2008-2009
 
 
 
 KST134571
 2008-2009
 
 21 501-20
 Europese Raad
 
 
 
 
 Nr. 
 442
 BRIEF VAN DE MINISTER EN STAATSSECRETARIS VAN BUITENLANDSE ZAKEN
 Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
 
 Den Haag, 10 september 2009
 
 Graag bieden wij u hierbij, mede namens de minister-president, de geannoteerde
agenda aan van de informele bijeenkomst van de staatshoofden en regeringsleiders
van de lidstaten van de Europese Unie te Brussel op 17 september 2009.
 
 De minister van Buitenlandse Zaken,
 M. J. M. Verhagen
 De staatssecretaris van Buitenlandse Zaken,
 F. C. G. M. Timmermans 
 
 Geannoteerde agenda van de informele bijeenkomst van de
staatshoofden en regeringsleiders van de lidstaten van de Europese Unie te
Brussel op 17 september 2009
 Inleiding
 Het Zweedse Voorzitterschap heeft een extra informele bijeenkomst bijeengeroepen
om de Europese inzet voor de G20 Top in Pittsburgh van 24–25 september
aanstaande te bespreken. De bedoeling is dat er een gecoördineerde Europese
inzet voor Pittsburgh wordt afgesproken. De volgende onderwerpen zullen aan
de orde komen:
 – economische situatie;
 – raamwerk voor duurzame en evenwichtige groei;
 – versterking van het financiële systeem;
 – IMF governance en middelen;
 – werkgelegenheid;
 – energie efficiency;
 – handel;
 – steun aan de armste ontwikkelingslanden;
 – klimaatfinanciering.
 
 Het kabinet hecht veel waarde aan de voorbereiding van de G20 vergaderingen
in Europees kader, inclusief de komende G20 Top in Pittsburgh. Nederland was
tevreden over de Europese positie voor de bijeenkomst van de G20 Ministers
van Financiën in Londen op 4–5 september, en gaat ervan uit
dat die de basis zal vormen voor de Europese inbreng voor wat betreft de financieel-economische
onderwerpen op de Pittsburgh agenda. Nederland heeft in de aanloop naar de
Pittsburgh Top en naar de informele bijeenkomst veelvuldig informatie uitgewisseld
met diverse EU- en Benelux-partners
 Over de Nederlandse inzet in Pittsburgh zal uw Kamer spoedig na de informele
bijeenkomst worden geïnformeerd. In de Kamerbrief over de Nederlandse
inzet in Pittsburgh kunt u ook het verslag verwachten van de informele bijeenkomst
op 17 september 2009.
 Economische situatie
 De informele bijeenkomst zal de economische situatie bespreken. Het vertrouwen
in de economie is de afgelopen tijd enigszins hersteld. De gevolgen van de
crisis voor de reële economie zullen echter eerst nog sterker worden
voordat de situatie verbetert. De laatste maanden begint de krimp van de economie
steeds meer zijn weerslag te krijgen op de sociale situatie. Zo loopt de werkloosheid
in de EU gestaag op in de richting van 10%. Tegen deze achtergrond
waren de G20 ministers van Financiën in Londen het er over eens dat het
expansieve beleid ook in de rest van 2009 en in 2010 van kracht moest blijven.
 
 Door de huidige crisis en de crisismaatregelen inclusief het expansieve
budgettaire beleid hebben veel (Europese en G20) landen te maken met overheidstekorten
en oplopende publieke schulden. Dit is in de huidige situatie begrijpelijk,
maar het is belangrijk dat er door overheden, ook binnen de EU, gestreefd
wordt naar houdbare overheidsbudgetten op langere termijn. Een toekomstige
situatie waarin rentelasten noodzakelijke publieke investeringen wegdrukken
moet zo veel mogelijk voorkomen worden. Het kabinet zal er daarom voor pleiten
dat, wanneer het economisch herstel intreedt, de juiste exit-strategieën
met betrekking tot de verleende steun aan de financiële sector en budgettaire
stimuleringen worden uitgevoerd. 
 Raamwerk voor duurzame en evenwichte groei
 De VS streeft er naar om in Pittsburgh overeenstemming te bereiken over
een raamwerk voor duurzame en economische groei. Het behelst de commitment van de G20 Leaders om individueel
en gezamenlijk een beleidsmix in te zetten die leidt tot een sterkere en evenwichtigere
economische groei. Dit betreft bijvoorbeeld het verminderen van de betalingsbalansonevenwichtigheden
door de vraag te stimuleren in overschot-economiën, zoals China en de
besparingen te stimuleren in tekortlanden, zoals de VS. Ook stelt de VS voor
om een peer review proces in te stellen in G20
verband. Nederland zal zich in de EU inzetten om dit initiatief te omarmen,
waarbij de EU wel moet pleiten voor een centrale rol van het IMF in het peer review proces.
 
 Het kabinet is van mening dat het initiatief om binnen de G20 tot een Charter on Sustainable Economic Activity te komen voorziet
in de huidige leemte in global economic governance.
Gemeenschappelijke principes en standaarden voor internationale economische
en financiële activiteiten zijn nu van cruciaal belang. Een belangrijk
resultaat van Pittsburgh zou de vaststelling van de contouren van een dergelijk Charter kunnen zijn.
 Versterking van het financiële systeem
 De informele bijeenkomst zal spreken over de maatregelen die in gang zijn
gezet om het toezicht op financiële instellingen te verbeteren. Het kabinet
steunt deze maatregelen. Over het algemeen vindt er ook over de band van de
G20 goede en concrete vooruitgang plaats op dit terrein. Zo namen Europa en
de VS krachtige maatregelen om het financieel toezicht te versterken. Het
kabinet moedigt de volledige implementatie hiervan aan.
 
 Het voorkomen van een herhaling van de crisis vraagt ook om structurele
gedragsaanpassingen in de financiële sector. Belangrijk punt hierbij
is een verdere verbetering van de beloningstructuren. Tijdens de bijeenkomst
van de G20 ministers van Financiën van 4–5 september jl. werd
er naar aanleiding van sterke Europese druk met betrekking tot excessieve
bonussen afgesproken dat de internationale beloningsprincipes worden aangevuld
met een raamwerk on corporate governance and compensation. De concrete invulling dient in Pittsburgh geaccordeerd te worden.
Het kabinet zal tijdens de informele bijeenkomst aandringen op voortgaande
sterke Europese druk om in Pittsburgh tot duidelijke afspraken te komen.
 IMF governance en middelen
 De Europese landen zijn prominent vertegenwoordigd in het IMF. Zo hebben
de Eurolanden Nederland, België, Duitsland, Frankrijk en Italië
een vaste plaats in de Board. Het kabinet is voorstander
van hervorming van de huidige governance van het
IMF, en pleit hierbij voor een pakketbenadering waarbij over alle onderwerpen
die met elkaar verband houden tegelijk wordt beslist. De VS en de opkomende
economieën pleiten echter voor een snelle overeenkomst over één
van de onderdelen van de governance discussie,
namelijk de totaaluitkomst van de IMF quota review.
De EU-landen moeten er voor zorgen dat hun prioriteiten voldoende gereflecteerd
worden in de Pittsburgh conclusies, en Nederland zet dan ook in op een sterke
Europese positie op dit vlak.
 
 Tijdens de informele lunch van Ecofin-ministers van 2 september jl.
werd overeenstemming bereikt over een Europese versterking van het IMF tot
een bedrag van € 125 miljard afhankelijk van wat andere G20-landen
nog gaan bijdragen. Dit zal betekenen dat bijna aan de in Londen
overeengekomen uitbreiding van de New Arrangements to Borrow (NAB) met USD 500 miljard is voldaan (USD 496 miljard is binnen).
De Europese bijdrage zal pas tot begrotingsgevolgen leiden als er op getrokken
wordt; deze gevolgen zijn beperkt daar het leningen betreft en de kosten met
name een gevolg zijn van de relatief lage rente die ontvangen wordt op uitstaande
NAB leningen.
 Werkgelegenheid
 Stimulering van de werkgelegenheid en het voorkomen van grootschalige
werkloosheid ten gevolge van de financieel-economische crisis is een thema
dat tijdens de Top in Pittsburgh ruime aandacht verdient. Het kabinet zal
in EU-verband aandringen op onderkenning van het belang van stimulering van
de werkgelegenheid. Een one size fits all benadering
acht het kabinet hierbij onwenselijk (landen zijn immers vanuit verschillende
startposities de crisis ingegaan), evenals een eenzijdig op de korte termijn
gerichte focus.
 Langetermijntrends zoals vergrijzing moeten niet vergeten worden. Het
kabinet is voorstander van het uitwisselen van best practices en van samenwerking tussen landen op het gebied van werkgelegenheid.
De ILO (International Labour Organization) speelt hierbij een centrale rol
op basis van de Decent Work Agenda. De ILO dient
hierbij wel nauw samen te werken met andere relevante organisaties.
 Energie
 Het omlaag brengen van het energieverbruik en -verspilling zijn belangrijke
doelen van de Europese Unie. Ook in tijden van crisis. Ter illustratie: binnen
het Europees Economisch Herstelplan is ruimte gecreëerd voor diverse
investeringen in energie (efficiency). Het kabinet
zal in Brussel aandringen op onderkenning van het feit dat investeringen in
energieefficiency, schone productie, innovatie
en het gebruik vanrenewables elkaar versterken
en een belangrijke bijdrage leveren aan de oplossing voor zowel energiezekerheid
als klimaatverandering.
 
 Daarnaast zal ook aandacht gevraagd worden voor toegang tot energie voor
de armsten op onze planeet (energy poverty). Zoals
bekend is Nederland reeds zeer actief op dit gebied.
 Handel
 Nederland is, als open economie en belangrijk vervoersknooppunt, erg gevoelig
voor ontwikkelingen in de wereldhandel. Zo is de daling van het Nederlandse
BNP over het afgelopen jaar direct gerelateerd aan de sterke krimp van de
wereldhandel. De economische crisis heeft verschillende landen er toe gebracht
protectionistische maatregelen te nemen, maar gelukkig is er nog geen sprake
van een wereldwijde trend. Waakzaamheid blijft echter geboden, aangezien dergelijke
maatregelen de crisis verder zullen verergeren.
 
 Het kabinet is van mening dat het snel afsluiten van de Doharonde de wereldhandel
een broodnodige impuls zal geven. Het kabinet vindt dat de Europese Commissie
in Pittsburgh een krachtig pleidooi moet houden tegen protectionisme en voor
het belang van vrije wereldhandel. Concreet moet gestreefd worden naar het
opstellen van een realistische, ambitieuze roadmap
met als doel de Doharonde in 2010 af te ronden en dient de standstill belofte van de London Summit te worden herbevestigd. 
 Steun aan de armste ontwikkelingslanden
 De Pittsburgh Top zal ook beraadslagen over het verzachten van de crisis
in de armste ontwikkelingslanden. De crisis heeft deze landen weliswaar met
vertraging geraakt vergeleken met de ontwikkelde economieën, maar de
gevolgen zijn nu al groter en zullen waarschijnlijk ook langduriger zijn.
Nederland acht van belang dat de armste ontwikkelingslanden hun structurele
hervormingen kunnen voortzetten. Bij het verzachten van de crisis in de armste
ontwikkelingslanden zijn voor het kabinet met name voedselzekerheid, sociale
vangnetten, private sectorontwikkeling en handelsfinanciering van groot belang.
 
 Wereldwijd komen slechts enkele landen hun internationale verplichtingen
op het gebied van ontwikkelingssamenwerking na. Tijdens de informele bijeenkomst
zal Nederland aangeven dat Europa het goede voorbeeld moet geven waar het
gaat om het nakomen en implementeren van de London Summit commitments, inclusief de ODA-norm van 0,7% van BNP.
 Klimaatfinanciering
 Tijdens de G20 ministers van Financiën was er geen voortgang met
betrekking tot klimaatfinanciering. Een aantal landen wenste alleen onderhandelingen
in VN-verband en niet in G20-verband.
 
 Nederland vindt dat de EU-landen zich er in Pittsburgh voor in moeten
zetten dat de internationale discussie over klimaatfinanciering op de G20-agenda
blijft staan. De G20 kan de discussie aanjagen, teneinde bij te dragen aan
een succesvolle uitkomst van Kopenhagen.
 
 Het kabinet ziet in de diverse lopende internationale discussies over
klimaatfinanciering graag een signaal waaruit blijkt dat een raamwerk voor
de financiering van internationaal klimaatbeleid een aantal essentiële
elementen moet bevatten, zoals onder anderelow carbon growth
plans, versterking van de koolstofmarkt en zoveel mogelijk nieuwe
en additionele financiële ondersteuning. Ontwikkelde landen en ontwikkelingslanden
moeten worden opgeroepen om naar draagkracht en verantwoordelijkheid inspanningen
te plegen – op het terrein van zowel financiering als mitigatie –
die vergelijkbaar zijn met die van de EU. De internationale publieke financiering
moet mondiaal zo veel mogelijk nieuw en additioneel zijn, zodat de realisatie
van de millenniumontwikkelingsdoelstellingen niet in gevaar komt. De Kamer
zal binnenkort een brief toegaan over de Nederlandse inzet in Kopenhagen.
 
 Daarnaast ziet het kabinet graag dat er richting Kopenhagen een concreet
werkbedrag komt dat de orde van grootte aangeeft van de totale benodigde internationale
financiering per jaar in 2020. Om dit werkbedrag zo robuust mogelijk te laten
zijn is het van belang om met name de kosten voor adaptatie beter in beeld
te brengen.
 
 Daarnaast kan in alle lopende overleggen een belangrijk politiek signaal
voor de klimaatonderhandelingen worden gegeven als de ontwikkelde landen hun
bereidheid uitspreken om de ondersteuning te verstrekken die nodig is om landen
optimaal voor te bereiden op het verkrijgen van financiering van hun acties.