Verkoopbeleid agrarische domeinen; Brief staatssecretaris over evaluatie van het verkoopbeleid agrarische domeinen 1991-1994 en het voorgenomen kabinetsbeleid
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-12 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 24490, nr. 1

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum brief

13-11-1995

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1995-1996

24490 nr. 1

06-11-1995

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaam1. Inleiding2. Evaluatie verkoopbeleid agrarische domeinen 1990–1994 2a. Beleidsuitgangspunten2b. Realisatie verkoopopbrengsten 1990 t/m 19942c. PrijsbeleidPlafondprijzen en gemiddelde transactieprijzen bij verkoop
van agrarische domeingronden in de jaren 1990–1994 2d. Bedrijfsvergrotingsbeleid IJsselmeerpolders (excl.
Z-Flevoland)NoordoostpolderWieringermeerOostelijk Flevoland2e. Uitgiftebeleid Zuidelijk Flevoland2f. Conclusies evaluatie verkoopbeleid 1990 t/m 19943. Verkoopbeleid agrarische domeingronden 1995 t/m 1998 3.1. Algemeen3.2. Einde 40-jarige erfpacht3.3. Planologische onzekerheden3.4. Beëindiging bijzonder domeinbeheer in Zuidelijk
Flevoland3.5. Verkoopbeleid agrarische pachterswoningen en bedrijfsgebouwen
in Zuidelijk Flevoland3.6. Wijziging Pachtweta. Verrekenbedingb. Korte termijnverpachtingen3.7. Erfpacht-nieuwe-stijl4. ConclusieOndertekeningBIJLAGE 1Uitgiften in Zuidelijn Flevoland 1990–1994 
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 24490Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 42 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
24 490Verkoopbeleid agrarische domeinennr. 1BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN FINANCIËNAan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 6 november 1995 1. InleidingOvereenkomstig de bestendige gedragslijn informeer ik u hierbij, mede
namens de Minister van Landbouw, Natuurbeheer en Visserij en de Minister van
Verkeer en Waterstaat, over de evaluatie van het verkoopbeleid agrarische
domeinen 1991 t/m 1994 en over het voorgenomen beleid gedurende deze kabinetsperiode.Het verkoopbeleid agrarische domeinen is gestart in 1984.Dit beleid is vastgelegd in brieven aan de Tweede Kamer van 23 december
1983 en van 10 juli 1984 (vergaderjaar 1983–1984, 18 100, hfd.
XIV, nr. 22 resp. 74).Het beleid voor 1988 t/m 1990 en voor 1991 t/m 1994 is neergelegd in brieven
van de toenmalige Minister en de Staatssecretaris van Financiën van 15
september 1987 (vergaderjaar 1987–1988, 20 200, hfdst IX B, nr.
7) resp. van 14 december 1990 (vergaderjaar 1990–1991, 21 800,
hfdst IX B, nr. 20).Over het verkoopbeleid 1988 t/m 1990 is overleg geweest tussen de vaste
commissies voor Financiën en voor Landbouw en de Minister van Landbouw
en Visserij en de Staatssecretaris van Financiën op 19 november 1987
(20 200 IXB, nr. 19) . Het verkoopbeleid 1990 t/m 1994 is geen onderwerp
van overleg geweest tussen de Tweede Kamer en de betrokken bewindspersonen.
Ter zake zijn door de vaste commissie voor Landbouw en Natuurbeheer wel vragen
gesteld, die bij brief van 7 juni 1991 zijn beantwoord (21 800 IXB, nr.
52).Aan het verkoopbeleid ligt het regeringsstandpunt ten grondslag, zoals
verwoord in de brief van 15 september 1987 (20 200 IXB, nr. 7), dat de
rijksoverheid niet als primaire taak heeft het bezit en in gebruik geven van
landbouwgrond. Dit is reden om tot verkoop over te gaan mits dat op verantwoorde
wijze kan geschieden. Hoofddoelstellingen van het beleid zijn:a. realisering van de verkooptaakstelling;b. het voeren van landbouwstructuurbeleid door vrij van pacht komende
domeinbedrijven aan te wenden voor:– vergroting van te kleine naburige domeinbedrijven;– het oplossen van knelpunten in aankoopgebieden van het Bureau
Beheer Landbouwgronden (BBL) door middel van bedrijfsverplaatsing;c. verkoop op basis van vrijwilligheid en tegen marktconforme prijzen.
 2. Evaluatie verkoopbeleid agrarische domeinen 1990–1994 2a. BeleidsuitgangspuntenDe beleidsuitgangspunten van het verkoopbeleid 1990–1994 zijn:– Verkoop van verpachte en in erfpacht uitgegeven gronden vindt
plaats op basis van vrijwilligheid. Pachters en erfpachters die niet kunnen
of willen kopen mogen pachter c.q. erfpachter van de Staat blijven.– Verkoop van verpachte en in erfpacht uitgegeven cultuurgronden
dient te geschieden tegen een verantwoorde prijs, i.c. 60% van de getaxeerde
vrije waarde. Pachters die binnen 15 jaar doorverkopen aan een derde moeten,
op basis van een in de verkoopakte opgenomen verrekenbeding, alsnog het verschil
tussen de vrije en de verpachte waarde betalen aan de Staat. Dit bedrag wordt
afgebouwd in 15 jaar. Verkoop van verpachte gebouwen vindt plaats tegen 80%
van de getaxeerde vrije waarde. Verkoop van verpachte grond/gebouwen op deze
basis vindt alleen plaats indien:1. de pachter niet ouder is dan 50 jaar of ouder dan 50 jaar maar een
geschikte bedrijfsopvolger heeft;2. de pachter bovendien reeds 10 jaar pacht van de Staat.– Verkoop van pachtvrije gronden en gebouwen geschiedt op basis
van de vrije verkoopwaarde.– Bij de verkoop van agrarische domeingronden en gebouwen wordt
de prijs marktconform vastgesteld op basis van een door één
of meerdere onafhankelijke, niet ambtelijke deskundigen ter voorlichting van
de Staat uitgebracht advies.Wegens het ontbreken van een agrarische onroerend-goedmarkt van voldoende
omvang in de IJsselmeerpolders, waarin de prijzen volgens het vrije marktmechanisme
totstandkomen, wordt jaarlijks door een commissie van drie deskundigen, te
weten de Stichting Adviesbureau Onroerende Zaken te Rotterdam, 't Schoutenhuis
te Woudenberg en de Heidemij Vastgoed BV te Arnhem, advies uitgebracht over
de maximale grondprijsniveaus in de Wieringermeer, de Noordoostpolder en Oostelijk
en Zuidelijk Flevoland. Bij het vaststellen van de plafondprijzen in de IJsselmeerpolders
wordt onder meer rekening gehouden met de prijsniveaus en de prijsontwikkeling
in vergelijkbare jonge zeekleigebieden op het oude land en de ontwikkeling
van de bedrijfsuitkomsten van de landbouwbedrijven in de IJsselmeerpolders.
Het prijsbeleid van Domeinen in de polders is voorzichtig en volgend.In individuele verkoopgevallen in de polders brengt dezelfde taxatiecommissie
met inachtneming van vorenvermeld referentiekader adviezen uit over de in
die concrete gevallen te hanteren prijzen.– Vrij van pacht komende bedrijven c.q. gronden worden primair aangewend
voor vergroting van naburige kleine domeinbedrijven, zo mogelijk door verkoop.
Daarbij moeten pachters die bedrijfsvergroting krijgen in ieder
geval de door hen van de Staat gepachte gebouwen kopen. Indien de pachter,
die voor bedrijfsvergroting in aanmerking komt, de toe te voegen grond niet
kan kopen, is op basis van een advies van directeur Landbouw, Natuur en Openluchtrecreatie
van het Ministerie van Landbouw, Natuurbeheer en Visserij gehele of gedeeltelijke
uitgifte in pacht mogelijk.Indien zich in aankoopgebieden van het BBL urgente probleemgevallen voordoen,
kan aan de oplossing daarvan prioriteit worden gegeven boven het interne saneringsbeleid
van Domeinen en kunnen vrijkomende domeinbedrijven worden aangewend voor overplaatsing
van door het Bureau Beheer Landbouwgronden (BBL) voorgestelde kandidaten die
hun bedrijf in het betreffende gebied op het oude land moeten inleveren.– De voor eerste uitgifte beschikbare gronden in Zuidelijk Flevoland
worden primair aangewend voor de oplossing van knelpunten elders in het land.
Het betreft hier in hoofdzaak bedrijven in landinrichtingsgebieden, de Randstadgroenstructuur,
bufferzonegebieden e.d., waarvan de verplaatsing naar Zuidelijk Flevoland
wordt ondersteund door het Bureau Beheer Landbouwgronden (BBL). Daarnaast
worden in beperkte mate bedrijven beschikbaar gesteld ten behoeve van bedrijfsverplaatsing
uit de Noordoostpolder en Oostelijk Flevoland en voor zgn. «gedupeerden»,
d.w.z. ondernemers die op het oude land moeten wijken in verband met stadsuitbreiding
etc. Uitgifte geschiedt zoveel mogelijk door verkoop.– De budgettaire taakstelling bedraagt f 45 mln. per jaar (inclusief
de taakstelling ad f 14 mln. van het Ministerie van Verkeer en Waterstaat,
waar de verkoopopbrengsten in Zuidelijk Flevoland worden verantwoord).Vanaf 1993 geldt naast deze taakstelling nog een inspanningsverplichting
om boven voornoemd bedrag extra verkoopopbrengsten te realiseren ad f 15
mln. in de jaren 1993 en 1994 en f 20 mln. in de jaren 1995 e.v. Deze
extra opbrengsten komen tot genoemde bedragen ten goede aan het Ministerie
van LNV (ter financiering van het beleid zoals verwoord in het Structuurschema
Groene Ruimte). 2b. Realisatie verkoopopbrengsten 1990 t/m 1994In onderstaande tabel zijn de verkoopresultaten in de jaren 1990–1994
weergegeven voor de diverse categorieën agrarische domeinen.  19901991199219931994 Categorieoppervlakte
(ha)opbrengst (mln. f)oppervlakte (ha)opbrengst (mln. f)oppervlakte
(ha)opbrengst (mln. f)oppervlakte (ha)opbrengst (mln. f)oppervlakte
(ha)opbrengst (mln. f) Pachtvrij45318,645018,441516,536416,348220,8Verpacht1 47940,11 03028,997823,093629,22 00052,1Erven/gebouwen–8,8–16,1–10,9–14,3–25,9Z. Flevoland37016,420711,21176,532317,116810,2Totaal2 30283,91 68774,61 51056,81 62376,92 650109,0Ondanks tegenvallende resultaten in bepaalde sectoren van het agrarisch
bedrijfsleven zijn de taakstellingen toch nog ruimschoots gehaald. Voor 1993
en 1994 is het bovendien gelukt om de extra opbrengsten ten bate van de begroting
van het Ministerie van LNV te realiseren. Ook andere factoren, zoals koopkracht
en financieringsmogelijkheden, zijn van invloed op de vraag naar eigendomsgrond.
In dit verband wordt onder meer gewezen op een gunstige rentestand in deze
periode. Het grootste deel (globaal 70%) van de verkoopopbrengsten wordt gerealiseerd
door de verkoop van verpachte grond op vrijwillige basis aan de zittende pachter.
De verkoop van grond en gebouwen vertoont een grillig verloop met pieken en
dalen. De opbrengst in 1994 is aanzienlijk hoger dan in voorafgaande jaren.
Door goede resultaten in de melkveehouderij hebben veel pachters en erfpachters
in deze sector hun bedrijf te koop gevraagd. Voorts is een aantal transacties
gerealiseerd waarbij gronden in agrarisch gebruik zijn verkocht ten behoeve
van ondermeer woningbouw, waarbij de prijs is vastgesteld op basis van de
toekomstige bestemming. Hiermee is een bedrag gemoeid van ongeveer f 12
mln. dat is begrepen in de opbrengst over 1994. Tot slot zij opgemerkt dat
in 1994 relatief veel erven en gebouwen zijn verkocht. Dit kan onder meer
worden verklaard door wijziging van de aftrekmogelijkheden van de overdrachtsbelasting
en bijbehorende kosten per 1 januari 1995.Verkopen in de fruitteeltsector bleven achter. Er was in de afgelopen
jaren zeer weinig belangstelling voor koop van fruitteeltkavels die in Zuidelijk
Flevoland beschikbaar waren voor eerste uitgifte.Het overige deel van de verkoopopbrengsten wordt verkregen uit verkoop
van (delen van) pachtvrij gekomen bedrijven.In Zuidelijk Flevoland wordt het grootste deel van de verkoopopbrengsten
behaald uit de eerste uitgifte van (delen van) bedrijven in eigendom. Verkoop
aan zittende (erf-)pachters en verkoop van pachtvrij gekomen bedrijven komt
in deze nog «jonge» polder de facto in mindere mate voor. 2c. PrijsbeleidBij de verkoop van agrarische domeingronden en gebouwen wordt de prijs
marktconform vastgesteld op basis van een ter voorlichting van de Staat uitgebracht
advies door één of meer onafhankelijke, niet ambtelijke deskundigen.Zoals hiervoor is beschreven wordt jaarlijks door een commissie van drie
deskundigen advies uitgebracht over de maximale grondprijsniveaus voor pachtvrije
grond van de beste kwaliteit in de Wieringermeer, de Noordoostpolder en Oostelijk
en Zuidelijk Flevoland. Deze zgn. «plafondprijzen» zijn weergegeven
in de navolgende tabel.Voorts zijn in deze tabel vermeld de gemiddelde prijzen (excl. eventuele
vergoeding voor melkquotum) die domeingronden in de diverse IJsselmeerpolders
en op het oude land hebben opgebracht bij verkoop in een bepaald jaar. Hierbij
zijn alle agrarische verkopen betrokken, ook die, welke hebben plaatsgevonden
aan zittende pachters, die voor de door hen gekochte grond slechts 60% van
de vrije waarde hebben betaald. Bij de laatstbedoelde categorie is de verkoopprijs
omgerekend van de verpachte naar de vrije waarde. Bij de verkopen in Zuidelijk
Flevoland zijn inbegrepen de transacties in het Lauwersmeergebied. Plafondprijzen en gemiddelde transactieprijzen bij verkoop
van agrarische domeingronden in de jaren 1990–1994  19901991199219931994 gemiddelde prijs (gld/ha)gemiddelde
prijs (gld/ha)gemiddelde prijs (gld/ha)gemiddelde prijs (gld/ha)gemiddelde
prijs (gld/ha) Wieringermeer      – plafondprijs142 50042 50045 00045 00045 000– gerealiseerde prijs38 00035 000239 00039 00039 000      Noordoostpolder      – plafondprijs142 50042 50045 00047 50047 500– gerealiseerde prijs32 000237 00041 50042 00041 000       Oost.
Flevoland      – plafondprijs147 50047 50050 00050 00050 000– gerealiseerde prijs39 000242 00049 00048 00047 000      Zuid. Flevoland      – plafondprijs152 50052 50055 00057 50056 000– gerealiseerde prijs48 90050 40053 70054 60052 5001 Voor fruitteelt- en tuinbouwgronden gelden afhankelijk van
de kwaliteit hogere prijzen. 2 In betreffende jaren zijn relatief
slechtere gronden verkocht. 2d. Bedrijfsvergrotingsbeleid IJsselmeerpolders (excl.
Z-Flevoland)Het beleid om de vrij van pacht gekomen gronden zoveel mogelijk aan te
wenden voor vergroting van naburige, te kleine domeinbedrijven is in de afgelopen
periode gecontinueerd. Om voor bedrijfsvergroting in aanmerking te komen dient
de ondernemer de door hem gepachte gebouwen van de Staat over te nemen. NoordoostpolderHet probleem van de te kleine domeinbedrijven is het meest urgent in de
Noordoostpolder. Weliswaar is de gemiddelde bedrijfsgrootte in de afgelopen
jaren verbeterd, maar daartegenover zet ook de algemene tendens van schaalvergroting
in de landbouw door. De gemiddelde bedrijfsgrootte van de ca. 1100 domeinbedrijven
in de Noordoostpolder is 30 ha. Dit getal is gebaseerd op de oppervlakte die
de betreffende ondernemers in (erf-)pacht hebben van Domeinen; sommige van
deze bedrijven beschikken daarnaast ook over eigendomsgrond of grond in pacht
van derden. Dit geldt m.m. ook voor de verder in deze paragraaf vermelde bedrijfsoppervlaktes.Onder de Noordoostpolderbedrijven zijn er thans nog bijna 500 met een
oppervlakte van 24 ha of minder waarvan enkele tientallen van 12 ha of minder.In de periode 1990 t/m 1994 is van de ca. 37 500 ha domeingrond in
de Noordoostpolder ca. 930 ha pachtvrij gekomen. Het grootste gedeelte daarvan
is aangewend voor het vergroten van in totaal 64 akkerbouw-, veehouderij-
of gemengde domeinbedrijven met gemiddeld 11 ha. De gemiddelde grootte van
deze bedrijven kwam daarmee op ongeveer 32 ha. Daarnaast is een achttal fruitteelt-,
bloembollen- en tuinbouwbedrijven vergroot met gemiddeld 5,5 ha tot gemiddeld
20 ha. Vrijwel al deze grond werd in pacht uitgegeven. Bovendien is een deel
van de vrijkomende grond, in totaal ca. 110 ha, in beheer overgedragen aan
Staatsbosbeheer in het kader van de realisatie van een reservaatsgebied op
het voormalige eiland Schokland. Enkele tientallen hectares kregen een andere
bestemming, met name in verband met stadsuitbreiding. WieringermeerDe bedrijfsgrootte in de Wieringermeer en in Oostelijk Flevoland is aanzienlijk
beter dan in de Noordoostpolder. De gemiddelde grootte bedraagt in de genoemde
gebieden ongeveer 40 ha. Desondanks komen ook hier nog tientallen bedrijven
voor vergroting in aanmerking.In de Wieringermeer kwam in de afgelopen verkoopperiode ongeveer 500 ha
pachtvrij van de in totaal ca. 15 700 ha domeingrond. In totaal werden
hiermee 23 bedrijven vergroot met gemiddeld ruim 13 ha. Ongeveer 75% van deze
uitbreidingsgrond werd in pacht uitgegeven aan de betreffende agrariërs.
Twee vrijkomende bedrijven van 34 en 40 ha werden benut om bedrijven te verplaatsen
vanaf het oude land, zodat de aldaar vrijkomende grond kon worden benut voor
het oplossen van knelpunten. Oostelijk FlevolandIn Oostelijk Flevoland is slechts ca. 430 ha van in totaal ca. 33 000
ha domeingrond vrij van pacht gekomen. De oorzaak van deze relatief geringe
oppervlakte is tweeledig. Enerzijds is er sprake van een betrekkelijk jong
ondernemersbestand, anderzijds is in Oostelijk Flevoland veel grond (voor
langere tijd) in erfpacht uitgegeven, te weten ca. 55% van het domein-areaal;
deze erfpachttermijnen zijn voorlopig nog niet verstreken.De vrijgekomen grond is onder meer gebruikt om 14 akkerbouw- en veehouderij
domeinbedrijven te vergroten met gemiddeld bijna 13 ha tot een gemiddelde
grootte van ruim 43 ha. Van deze uitbreidingsgrond kon de helft aan de betreffende
agrariërs worden verkocht. Voorts werden drie fruitteeltbedrijven verdubbeld
van 12 ha tot 24 ha. De uitbreidingsgrond werd in die gevallen verkocht. Daarnaast
is een bedrijf van 43 ha benut voor een door het BBL voorgestelde bedrijfsverplaatsing
vanaf het oude land. Ook werd grond aangewend voor niet-agrarische bestemmingen. 2e. Uitgiftebeleid Zuidelijk FlevolandSinds een aantal jaren geldt het uitgangspunt dat de uit te geven gronden
in beginsel door de gegadigde moeten worden gekocht. In ieder geval dient
de gegadigde het erf te kopen en moet hij de verkoopopbrengst van de cultuurgrond
van het oude bedrijf na aflossing van de eventueel op de grond rustende hypothecaire
lening aanwenden voor de grondaankoop van het aan hem uit te geven bedrijf
in Zuidelijk Flevoland.Aan agrarische ondernemers die hun bedrijf in een aankoopgebied van het
BBL inleveren en zich in Zuidelijk Flevoland vestigen wordt op de plafondprijzen
een korting van f 5 000,– verleend. Deze korting is bedoeld
om de betreffende ondernemers bij verplaatsing naar Zuidelijk Flevoland in
een gelijkwaardiger positie te brengen ten opzichte van de verplaatsers die
gronden inleveren bij lagere overheden. Laatstgenoemde verplaatsers krijgen
veelal meer dan de agrarische waarde voor hun bedrijf, dat bijvoorbeeld nodig
is voor stadsuitbreiding. In de brief van 15 september 1987 is opgemerkt dat
deze kortingsregeling tijdelijk van aard is om praktische ervaring op te doen.
Handhaving van deze regeling wordt per kabinetsperiode opnieuw bezien.In de jaren 1990 t/m 1994 zijn in totaal 17 akkerbouwbedrijven uitgegeven
met een gemiddelde bedrijfsgrootte van 62,5 ha, alsmede 12 weidebedrijven
(gem. grootte 50 ha) en 6 fruitteeltbedrijven (gem. grootte 19 ha).In totaal zijn 35 bedrijven uitgegeven met een totale oppervlakte van
1777 ha, waarvan 569 ha is verkocht en 1208 ha in pacht is uitgegeven. Ruim de helft van het aantal bedrijven (i.c. 18 stuks) is aangewend ten
behoeve van kandidaten afkomstig uit aankoopgebieden van het BBL. Daarnaast
is gemiddeld 1 bedrijf per jaar uitgegeven aan een ondernemer uit de Noordoostpolder
of Oostelijk Flevoland en werd gemiddeld ruim 1 bedrijf per jaar (i.c. 6 stuks)
aangewend voor uitgifte aan een ondernemer uit de categorie «gedupeerden».
De 6 fruitteeltbedrijven zijn uitgegeven in de vrije sector.Voor meer specifieke informatie over de jaarlijkse uitgiften 1990 t/m
1994 wordt verwezen naar bijlage 1. 2f. Conclusies evaluatie verkoopbeleid 1990 t/m 1994Op basis van het vorenstaande zijn de volgende conclusies te trekken:1. De verkooptaakstelling van f 45 mln. per jaar is over de jaren
1990 t/m 1994 ruimschoots gehaald; ook de extra inspanningsverplichtingen
voor 1993 en 1994 ten bedrage van f 15 mln. voor het Ministerie van LNV
(ter financiering van het beleid zoals verwoord in het Structuurschema Groene
Ruimte) zijn gerealiseerd.2. Er is recht gedaan aan het landbouwstructuurbeleid, d.w.z. de vrij
van pacht gekomen bedrijven zijn ofwel aangewend voor bedrijfsverplaatsing
van door LNV voorgestelde kandidaten afkomstig uit landinrichtingsgebieden
e.d. ofwel aangewend voor interne saneringsdoeleinden, waarbij prioriteit
is gegeven aan vergroting van kleine domeinbedrijven.3. Verkoop heeft plaatsgevonden op basis van door onafhankelijke, externe
deskundigen marktconform getaxeerde waarden.4. Alle verkopen zijn op vrijwillige basis tot stand gekomen.Op basis hiervan kan geconcludeerd worden dat de aan het verkoopbeleid
agrarische domeinen ten grondslag liggende doelstellingen zijn gerealiseerd. 3. Verkoopbeleid agrarische domeingronden 1995 t/m 1998 3.1. AlgemeenOp grond van de in paragraaf 2 vermelde evaluatie betreffende het verkoopbeleid
in de afgelopen kabinetsperiode bestaat er mijnerzijds geen aanleiding het
verkoopbeleid voor de komende jaren wezenlijk aan te passen.De resultaten zijn alleszins bevredigend. Dit laat onverlet dat het gewenst
wordt geacht het beleid op een aantal onderdelen nader te concretiseren c.q.
aan te passen. In het navolgende wordt hierop puntsgewijs ingegaan. 3.2. Einde 40-jarige erfpachtDoor het Landbouwschap en de landbouworganisaties in de IJsselmeerpolders
is aandacht gevraagd voor de problematiek van de bedrijfscontinuïteit
in relatie tot het einde van de 40-jarige erfpachtstermijn van in erfpacht
uitgegeven agrarische domeingronden. Weliswaar bedraagt de resterende duur
van de meeste erfpachtsrechten nog een kleine 20 jaar, toch willen de betreffende
ondernemers nu graag weten wat hen te wachten staat bij het einde van het
recht. Duidelijkheid hierover is voor hen van belang onder meer in verband
met het plegen van investeringen, waarvan de afschrijvingsduur
de looptijd van het erfpachtsrecht overschrijdt. In de Algemene voorwaarden
behorende bij deze erfpachtsvorm is bepaald dat «Indien bij ommekomst
van de termijn, ...., de Staat besluit het erfpachtsgoed wederom voor agrarische
bestemming in zijn geheel onverdeeld uit te geven, kan de Staat daarbij tevens
besluiten dat de afgaande erfpachter bij voorkeur in de gelegenheid wordt
gesteld alsdan een overeenkomst, regelende het verdere gebruik van de grond,
met de Staat aan te gaan». Uiterlijk twee jaar voor de ommekomst van
bedoelde termijn geeft de Staat aan de erfpachter schriftelijk te kennen dat
hij al dan niet voornemens is een nieuwe overeenkomst met hem aan te gaan.Het Landbouwschap heeft medio 1994 aan de Staatssecretaris van Financiën
gevraagd er aan mee te werken dat de Staat na ommekomst van de 40-jarige erfpachtstermijn
de cultuurgrond aan de voormalige erfpachter in reguliere pacht uitgeeft.
De toenmalige Staatssecretaris heeft daarop geantwoord dat hij het wenselijk
acht dat gezocht wordt naar een oplossing voor het gesignaleerde probleem,
waarbij in beginsel de bedrijfscontinuïteit ook na expiratie van het
erfpachtsrecht wordt mogelijk gemaakt. Naast verkoop van de blote eigendom
zou uitgifte in reguliere pacht een oplossing kunnen zijn, «ware het
niet dat dit als onbedoeld neveneffect zou hebben dat vervreemding van erfpachtsrechten
aan derden tegen hoge vergoedingen tot kort voor de expiratie tot de mogelijkheden
blijft behoren. Naar mijn oordeel mag voor speculatiewinsten in gevallen als
deze geen ruimte bestaan. Voor dit aspect zal dus in ieder geval een oplossing
moeten worden gevonden.»Mede op basis van deze randvoorwaarde heeft onder meer overleg plaatsgevonden
met de landbouworganisaties in de IJsselmeerpolders. Dit heeft niet geleid
tot overeenstemming.In verband met de complexiteit van de materie en de financiële belangen
van de desbetreffende ondernemers heb ik besloten tot inschakeling van een
onafhankelijk deskundige die onderzoek zal verrichten naar de financiële
haalbaarheid van omzetting van erfpachtsrechten in pachtovereenkomsten.Het Landbouw Economisch Instituut te Den Haag is bereid gevonden dit onderzoek
uit te voeren. Zodra de rapportage gereed is, zal ik u informeren over het
voorgenomen beleid op dit punt. 3.3. Planologische onzekerhedenPachters en erfpachters die voldoen aan de gestelde criteria zoals verwoord
in paragraaf 2 van deze brief kunnen hun bedrijf in beginsel kopen tegen 60%
van de getaxeerde vrije agrarische waarde. In de praktijk doen zich situaties
voor waarbij dergelijke koopverzoeken op gespannen voet staan met in ontwikkeling
zijnd planologisch beleid, dat uitgaat van een andere dan de agrarische bestemming.
In deze gevallen kunnen verzoeken van pachters en erfpachters van domeinbedrijven
om hun bedrijf te kopen niet worden gehonoreerd. 3.4. Beëindiging bijzonder domeinbeheer in Zuidelijk
FlevolandPer 1 januari 1997 wordt het bijzonder domeinbeheer door Rijkswaterstaat
in Zuidelijk Flevoland wegens afronding van de inrichtingstaak beëindigd.
Dit beheer betreft een oppervlakte grond en water van ongeveer 63 000
ha. Met ingang van genoemde datum gaat het beheer van enerzijds in pacht en
erfpacht uitgegeven landbouwbedrijven/agrarische gronden en anderzijds van
gronden die gereserveerd zijn voor uitbreiding van de steden Almere en Zeewolde
over naar de regionale directie Domeinen IJsselmeerpolders te
Lelystad. Het streven is erop gericht dat de uitgifte van voor eerste uitgifte
beschikbare gronden in Zuidelijk Flevoland zoveel mogelijk voor vermelde datum
is afgerond.Als gevolg van de beëindiging van het bijzonder domeinbeheer komt
de verkooptaakstelling van het Ministerie van Verkeer en Waterstaat ad f 14
mln. per jaar uit hoofde van het agrarisch verkoopbeleid te vervallen. Omdat
de uitgifte in 1996 nagenoeg zal zijn voltooid kan deze taakstelling niet
door Domeinen worden overgenomen. De totale taakstelling uit verkoop van agrarische
domeingronden komt daarmee op f 31 mln.Het geldende uitgiftebeleid in Zuidelijk Flevoland zal tot 1 januari 1997
ongewijzigd worden voortgezet, met dien verstande dat de prijsreductie voor
boeren die bereid zijn afstand te doen van hun bedrijf gelegen in aankoopgebieden
van het BBL in de gelegenheid te stellen gronden in Zuidelijk Flevoland te
kopen tegen een prijs die f 5 000 per ha lager ligt dan de vastgestelde
plafondprijs met ingang van de uitgifte 1995 komt te vervallen. Ook zonder
bedoelde prijsverlaging zijn er voldoende stimulansen voor agrarische ondernemers
om hun bedrijf naar Zuidelijk Flevoland te verplaatsen. In dit verband wijs
ik er op dat uitgifte in pacht mogelijk is indien ondernemers het nieuwe bedrijf
niet volledig kunnen kopen. 3.5. Verkoopbeleid agrarische pachterswoningen en bedrijfsgebouwen
in Zuidelijk FlevolandDe verkoopwaarde van akkerbouw- en veehouderijschuren, alsmede van pachterswoningen
in Zuidelijk Flevoland wordt tot dusver berekend op basis van de vervangingswaarde,
rekening houdend met afschrijvingen e.d. Voor deze systematiek is gekozen
enerzijds omdat de gebouwen nog van recente datum zijn, waardoor er nog een
verband bestaat tussen de oorspronkelijke stichtingskosten en de te hanteren
waarde bij verkoop en anderzijds omdat de gestichte gebouwen zijn te classificeren
in enkele gestandaardiseerde typen, waardoor een grote mate van uniformiteit
bestaat.Aangezien de polder inmiddels circa 15 jaar oud is en de laatste, door
de Staat gestichte gebouwen dateren van 1987 is er zo langzamerhand sprake
van een minder directe relatie tussen de verrekenwaarde en de reële verkoopwaarde.Ik acht het dan ook juist in het vervolg ook voor de agrarische bedrijfsgebouwen
en pachterswoningen in Zuidelijk Flevoland over te gaan op het voor de andere
domeingebieden gangbare systeem van taxatie van de vrije verkeerswaarde door
de eerder vermelde commissie van drie externe deskundigen, waarbij als uitgangspunt
geldt dat kan worden verkocht op basis van 80% van de vrije waarde. Om de
pachters in de gelegenheid te stellen de door hen gepachte gebouwen te kopen
ben ik bereid de aan hen gestelde eis dat ze tenminste 10 jaar pachter moeten
zijn geweest, voor wat betreft de gebouwen te laten vervallen.Voor de goede orde merk ik nog op dat deze beleidswijziging geen gevolgen
heeft voor de bestaande pachtcontracten. Indien pachters de pachtprijs onevenredig
hoog vinden bestaat er nu een reëel alternatief in de vorm van koop tegen
80% van de getaxeerde waarde. 3.6. Wijziging PachtwetDe Wet van 12 oktober 1995 tot wijziging van de Pachtwet (Staatsblad 1995,
504) is bij Besluit van 20 oktober jl. (Staatsblad 1995, 514) in werking getreden
met ingang van 31 oktober 1995.In de Nota naar aanleiding van het Eindverslag bij het desbetreffende wetsvoorstel is opgemerkt dat de gevolgen van de wijziging van de
Pachtwet voor het domeinbeleid zullen worden meegenomen bij de vaststelling
van het agrarisch verkoopbeleid voor de komende kabinetsperiode.In het navolgende zet ik in grote lijnen het door mij terzake voorgestane
beleid uiteen. a. VerrekenbedingWettelijk wordt de mogelijkheid geopend om in een verkoopovereenkomst
te bepalen dat een pachter, die van zijn voorkeursrecht tot koop van het door
hem gepachte gebruik heeft gemaakt, aan de verpachter een vergoeding is verschuldigd,
indien de (vml.) pachter de grond binnen 10 jaar doorverkoopt. Deze vergoeding
wordt vastgesteld op het verschil tussen de vrije waarde (op het moment van
verkoop van verpachter aan pachter) en de door de pachter betaalde koopsom,
met dien verstande dat het te verrekenen bedrag telkens afneemt met één
tiende deel voor ieder jaar dat verstreken is gerekend vanaf de datum van
verkoop.Bij amendement is hieraan toegevoegd dat de vergoeding bij doorverkoop
door de vml. pachter wordt aangepast bij dalende grondprijzen. Indien de verkoopprijs
bij doorverkoop lager is dan de vrije waarde ten tijde van verwerving wordt
de vergoeding berekend aan de hand van het verschil tussen die lagere prijs
en hetgeen de pachter heeft betaald.Domeinen zal zijn voorwaarden op deze punten aanpassen. Dit houdt echter
niet in dat de Staat/Domeinen een eventueel lagere doorverkoopprijs zonder
meer accepteert. Uitgangspunt blijft een marktconforme verkoopprijs. Zonodig
laat Domeinen de doorverkoopprijs toetsen door externe, onafhankelijke deskundigen. b. Korte termijnverpachtingenDe wet introduceert de éénmalige verpachting voor tenminste
1 jaar en maximaal 12 jaar en verpachting voor de duur van ten hoogste 1 jaar
onderscheidelijk 2 jaar voor respectievelijk één- of tweejarige
teelten zonder dat de pachtnormen, het voorkeursrecht, het continuatierecht
en de verlenging van de pachtovereenkomst van toepassing zijn.Domeinen zal van deze nieuwe pachtvormen gepast gebruik maken. Er wordt
geen verdringing van de reguliere pacht beoogd.In het geldende landbouwstructuurbeleid, waarbij te kleine domeinbedrijven
in de IJsselmeerpolders vergroot worden met naburige, pachtvrij gekomen gronden
met de verplichting voor de pachter om de door de Staat gestichte gebouwen
over te nemen, zal de op grond van de LNO-rapportage in pacht toe te voegen
grond niet geschieden op basis van de nieuwe pachtvormen. In die gevallen
blijft uitgifte in pacht voor de wettelijke duur op basis van de pachtnormen
het aangewezen instrument. Hiermee blijft de bedrijfsvergroting ook in de
toekomst zijn structurele karakter behouden.Pachtvrije gronden met een niet-agrarische bestemming of gronden welke
die bestemming naar verwachting binnen afzienbare tijd krijgen en waarvan
duidelijk is dat het gebruik in de tijd beperkt zal zijn, kunnen tijdelijk
in agrarisch gebruik worden gegeven op basis van de nieuwe pachtvormen. Hierbij
kan gedacht worden aan gronden bestemd voor stadsuitbreiding, aanleg van wegen
e.d. Voorts kan als toepassing gedacht worden aan pachtvrij gekomen gronden
waarvan de beoogde heruitgifte niet aansluitend op de datum van
pachtvrij komen is te realiseren.Voor wat betreft de te bedingen tegenprestatie bij deze kortdurende verpachtingsvormen
zal Domeinen een voorzichtig volgend beleid voeren. Hierbij zal aansluiting
worden gezocht bij ontwikkelingen op de agrarische grondmarkt. Om de markt
goed te kunnen inschatten zullen zonodig externe deskundigen worden ingeschakeld. 3.7. Erfpacht-nieuwe-stijlBij de behandeling in de Tweede Kamer van het in de vorige paragraaf vermelde
wetsvoorstel is, met name door de heer Huys, verontrusting geuit over de door
Domeinen toegepaste uitgiftevorm «erfpacht-nieuwe-stijl» en de
daarbij gehanteerde koppeling tussen het erfpachtsrecht voor het erfperceel
en het pachtrecht voor de cultuurgrond.Het gaat om de vraag of de door Domeinen gehanteerde erfpachtsovereenkomst
voor de duur van 40 jaar voor wat betreft het agrarisch erfperceel, zijnde
het gedeelte waarop de gebouwen staan, door de koppeling met de in pacht uitgegeven
cultuurgrond niet onder de werking van de Pachtwet valt. Dit in verband met
het bepaalde in artikel 59 van de Pachtwet.Dit artikel bepaalt namelijk dat op overeenkomsten, waardoor of krachtens
welke tegen een vergoeding ineens of in termijnen zakelijke genotsrechten
voor 25 jaar of korter, danwel voor onbepaalde tijd op hoeven en los land
worden gevestigd, de bepalingen van de Pachtwet van toepassing zijn. In geval
van zakelijke genotsrechten voor onbepaalde tijd blijven de overeenkomstige
bepalingen van de Pachtwet beperkt tot 25 jaar na de vestiging.De ratio van artikel 59 is het tegengaan van ontduiking van de Pachtwet.Naar aanleiding van een procedure, die door een erfpachter-nieuwe-stijl
tegen de Staat is aangespannen, heeft de Centrale Grondkamer bij beschikking
van 25 mei 1993 vastgesteld dat bedoeld zakelijk genotsrecht niet is aan te
merken als een pachtovereenkomst. De Centrale Grondkamer deelt derhalve de
hierna te melden mening van de Staat. Aan deze zaak is ook aandacht besteed
in vakbladen. In dit verband zij ondermeer verwezen naar Agrarisch recht 1991,
blz. 53 e.v., blz. 498 e.v. en blz. 500 e.v.Voor alle duidelijkheid wens ik te benadrukken dat erfpacht-nieuwe-stijl
in het belang van de (erf)pachter is geconstrueerd en dat het geenszins de
bedoeling is de Pachtwet te ontgaan.In dit verband noem ik de volgende feiten:a. De uitgiftevorm erfpacht-nieuwe-stijl houdt in dat het erf voor de
duur van 40 jaar in erfpacht wordt uitgegeven onder verrekening van de waarde
van de door de Staat gestichte opstallen, waarbij de bijbehorende cultuurgrond
als losland wordt verpacht voor de wettelijke duur. De ondernemer wordt aldus
economisch eigenaar van de opstallen. Ten behoeve van de financiering van
de opstallen kan de bank de eis stellen dat de ondernemer beschikt over een
zakelijk recht waarop een hypotheek kan worden gevestigd.b. De canon van het erfpachtsrecht voor het erfperceel is gebaseerd op
de pachtnormen.c. Het erfpachtsrecht voor het erf wordt gekoppeld aan het pachtrecht
voor de cultuurgrond, omdat erf met gebouwen en cultuurgrond in beginsel een
economische eenheid vormen. Deze koppeling, tezamen met de vergoedingsregeling
voor de door de erfpachter overgenomen opstallen c.a. bij het
einde van het erfpachtsrecht, houdt in dat indien de erfpachter ophoudt pachter
te zijn van de tot het bedrijf behorende cultuurgrond de Staat het recht heeft
de erfpachtsovereenkomst m.b.t. het erf te doen eindigen onder de verplichting
voor de Staat de erfpachter een vergoeding te betalen voor de door hem gekochte
opstallen c.a. Deze vergoeding wordt vastgesteld door drie door de Centrale
Grondkamer benoemde onafhankelijke deskundigen. Met de koppeling van het erfpachtsrecht
aan de pachtovereenkomst wordt beoogd dat de (erf)pachter de reële waarde
van zijn gebouwen bij (tussentijdse) bedrijfsbeëindiging terugkrijgt.
Deze reële waarde kan hij verkrijgen door het erfpachtsrecht te vervreemden
aan degene die door de Staat als opvolgende pachter of koper van de cultuurgrond
wordt aangewezen. Indien de erfpachter geen overeenstemming bereikt met de
gegadigde van de Staat, is de Staat gehouden tot vergoeding van de reële
waarde van de opstallen over te gaan.Een alternatief is de mogelijkheid dat hij de blote eigendom van het erfperceel
van de Staat koopt. De blote eigendom kan hij verwerven voor 80% van de getaxeerde
vrije waarde, zonder anti-speculatiebeding.d. Bij afstoting van agrarische erfpercelen wordt gestreefd naar verkoop
van grond en gebouwen. Indien dit overwegende financieringsproblemen voor
de ondernemer oplevert is uitgifte in erfpacht nieuwe stijl mogelijk. De verkoopprijs
van een agrarisch erfperceel (excl. gebouwen) ligt, afhankelijk van de grootte,
in het algemeen tussen f 50 000 en f 110 000. 4. ConclusieSamenvattend ben ik van oordeel dat het in de afgelopen jaren gevoerde
verkoopbeleid in grote lijnen ongewijzigd kan worden voortgezet. De belangrijkste
aanpassingen zijn:a. Het verkoopbeleid van agrarische gebouwen in Zuidelijk Flevoland wordt
in overeenstemming gebracht met het verkoopbeleid zoals dat al gold voor de
rest van het land.b. In verband met de beëindiging van het bijzonder domeinbeheer in
Zuidelijk Flevoland c.a. wordt de jaarlijkse verkooptaakstelling ad f 45
mln. verlaagd naar f 31 mln. per 1 januari 1997. Daarnaast blijft de
inspanningsverplichting ten behoeve van het Ministerie van LNV ad f 20
mln. per jaar gelden.c. De korting van f 5 000 per ha ingeval van overplaatsing naar
Zuidelijk Flevoland wordt met ingang van de uitgifte 1995 geschrapt.d. De duur van het verrekenbeding bij verkoop in verpachte staat van cultuurgrond
wordt verkort van 15 jaar tot 10 jaar. Bij de formulering van het verrekenbeding
wordt rekening gehouden met aanpassing van de verschuldigde vergoeding bij
doorverkoop door de vml. pachter in geval van dalende grondprijzen.e. Domeinen zal gepast gebruik maken van de nieuwe pachtvormen.De Staatssecretaris van Financiën,W. A. F. G. Vermeend BIJLAGE 1Uitgiften in Zuidelijn Flevoland 1990–1994 Jaar.tq.rlbedrijfstypeaantal
uitgegeven bedrijven (ha)totale oppervlakte uitgegevenuitgegeven
in pacht (ha)uitgegeven in eigendom (ha)gemiddelde grootte
bedrijven 1990akkerbouw 3 172 71 101 57 weide 4 198 122 76 50 fruitteelt 1 19 14 5 19 totaal 8 389 207 182 –            1991akkerbouw 2 115 49 66 58 weide 2 104 69 35 52 fruitteelt 3 54 52 2 18 totaal 7 273 170 103 –            1992akkerbouw 7 458 335 123 65 weide 4 191 129 62 48 fruitteelt 2 39 38 1 20 totaal 13 688 502 186 –            1993akkerbouw 3 195 167 28 65 weide 1 55 51 4 55 fruitteelt – – – – – totaal 4 250 218 32 –            1994akkerbouw 2 122 87 35 61 weide 1 55 24 31 55 fruitteelt – – – – – totaal 3 177 111 66 –1990–1994Totaal 35 1 777 1 208 569 – 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-24490-1.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl