Veteranenziekte; Brief minister over twee clusterrapportages
Staten-Generaal — Kamerstuk Brief regering
Datum: 2014-07-03 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


Tweede Kamer der Staten-Generaal
 2
 Vergaderjaar 2009-2010
 
 
 
 KST135324
 2009-2010
 
 26 442
 Veteranenziekte
 
 
 
 
 Nr. 
 46
 BRIEF VAN DE MINISTER VAN VOLKSHUISVESTING, RUIMTELIJKE ORDENING EN
MILIEUBEHEER
 Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
 
 Den Haag, 2 oktober 2009
 
 Sinds 1 januari 2009 wordt de Interventiestrategie
legionellapreventie in leidingwater gehanteerd bij de controle van
prioritaire (drinkwater)installaties (zie brief Tweede Kamer, 26 442,
nr. 41). Deze interventiestrategie is door de VROM-Inspectie in samenspraak
met de drinkwaterbedrijven opgesteld om de naleving van legionellapreventie
te verbeteren.
 
 Volgens de interventiestrategie worden specifieke doelgroepen (de zogenaamde
prioritaire groepen zoals zwembaden, sauna’s, ziekenhuizen etc.) elk
jaar in clusters gecontroleerd. Dat houdt in dat telkens een deel van een
doelgroep wordt gecontroleerd. Met deze aanpak in clusters kan de communicatie
vooraf en achteraf over legionellapreventie en de controles optimaal worden
ingezet.
 
 De controleurs van de drinkwaterbedrijven voeren de controles uit. Bij
elk eerste controlebezoek wordt gecontroleerd in hoeverre de eigenaar/beheerder
van de betreffende installatie de verschillende onderdelen van de legionellapreventie
op orde heeft.
 De aspecten zijn: risicoanalyse, beheersplan, logboek, monstername en
-analyse, eenmalige technische maatregelen, periodieke beheermaatregelen en
besmettingen. De situatie wordt beoordeeld op het risico op een legionellabesmetting
aan de hand van de volgende 4 klassen:
 
 1. akkoord: alles is in orde;
 
 2. beperkt risico: kleinere onrechtmatigheden,
zoals het ontbreken van bepaalde details;
 
 3. verhoogd risico: een onderdeel is niet
volledig, verouderd of wordt gedeeltelijk uitgevoerd;
 
 4. sterk verhoogd risico: een onderdeel ontbreekt
of wordt niet uitgevoerd.
 
 Opgemerkt zij dat de controle uitsluitend gericht is op de aanwezige documenten
en dus niet op de kwaliteit van de installatie of de feitelijke aanwezigheid
van legionellabacteriën in het drinkwater. Als in het kader van het rapport gesproken wordt van (sterk) verhoogd risico, betekent dat dat
uit de controle van de documenten is gebleken dat er – in relatie tot
de wettelijke verplichtingen – belangrijke tekortkomingen zijn in de
uitvoering van de legionellapreventie. Daarmee is dus niet per definitie gezegd
dat er sprake is van een ondeugdelijke leidingwaterinstallatie of van (zeer)
grote hoeveelheden legionellabacteriën in het water.
 
 Wanneer bij het eerste controlebezoek een sterk verhoogd risico wordt geconstateerd, draagt het waterleidingbedrijf het dossier
direct over aan de VROM-Inspectie voor handhaving.
 Bij het constateren van een verhoogd risico
wordt een waarschuwingsbrief overhandigd en een hercontrole gepland, waarbij
de eigenaar/beheerder de gelegenheid krijgt om binnen een bepaalde periode
de aangetroffen gebreken te herstellen.
 Als bij de controle een beperkt risico wordt
geconstateerd, dan meldt het drinkwaterbedrijf dit in een brief aan de eigenaar
en wordt aangegeven dat de gebreken verholpen moeten worden.
 Gezien de beperkte doorlooptijd van de onderzoeken was het niet mogelijk
om in de rapporten nadere gegevens te verschaffen over de verdere afhandeling
van de situaties waarbij sprake was van een (sterk) verhoogd risico. U wordt
hierover nader geïnformeerd in het rapport «De controle van collectieve
leidingwaterinstallaties in 2009», dat in 2010 zal worden uitgebracht.
 
 De eerste twee clusterrapportages zijn te downloaden van www.vrom.nl.
 Cluster 1 betreft zwembaden en sauna’s en cluster 2 omvat de ziekenhuizen,
buitenpoliklinieken en instellingen voor medisch-specialistische zorginstellingen
(kortheidshalve wordt deze groep in het vervolg samengevat onder de noemer «ziekenhuizen»).
 Tussen 1 februari 2009 en 1 april 2009 zijn 123 (van de 1040)
zwembaden en 44 (van de 131) sauna’s gecontroleerd.
 Tussen 1 april 2009 en 1 juni 2009 zijn 95 (van de 480) ziekenhuizen
gecontroleerd.
 In onderstaande tabellen zijn de resultaten samengevat.
 Tabel 1: resultaten controlebezoek cluster 1: zwembaden
 
 
 
 
 
 
 
 Resultaat eerste controle
 Aantal installaties
 Aantal
(%)
 
 
 
 
 akkoord
 27
 
 22%
 
 
 
 beperkt risico
 24
 20%
 
 
 verhoogd risico
 57
 46% 
 
 
 sterk verhoogd risico
 15
 12% 
 
 
 Totaal
 123
 100%
 
 
 
 
 Tabel 2: resultaten controlebezoek cluster 1: sauna’s
 
 
 
 
 
 
 
 Resultaat eerste controle
 Aantal installaties
 Aantal
(%)
 
 
 
 
 akkoord
 5
 
 14%
 
 
 
 beperkt risico
 5
 14%
 
 
 verhoogd risico
 16
 43% 
 
 
 sterk verhoogd risico
 11
 30% 
 
 
 Totaal
 37
 100%1
 
 
 
 
 
 1 Optelling van bovenstaande percentages is meer dan 100%
vanwege afrondingen.
 Tabel 3: resultaten controlebezoek cluster 2: ziekenhuizen
 
 
 
 
 
 
 
 Resultaat eerste controle
 Aantal installaties
 Aantal
(%)
 
 
 
 
 Akkoord
 28
 
 30%
 
 
 
 beperkt risico
 17
 18%
 
 
 verhoogd risico
 27
 29% 
 
 
 sterk verhoogd risico
 21
 23% 
 
 
 Totaal
 93
 100%
 
 
 
 
 De vetgedrukte percentages hebben betrekking op de adequate naleving van
de voorschriften bij de eerste controle.
 
 Uit de resultaten van alle legionellacontroles in de afgelopen jaren (de
rapportage over 2007 en 2008 is u onlangs aangeboden) blijkt dat de naleving
van de legionellavoorschriften bij de eerste controle toeneemt van 10%
in 2005 tot 36% in 2008. De recent onderzochte clusters laten een naleving
zien van 14–30%.
 Hoewel geen wetenschappelijk onderbouwde conclusies kunnen worden getrokken
(o.a. doordat de doelgroepsamenstelling door de jaren niet constant is), lijkt
het dat het nalevingsniveau van de onderzochte doelgroepen achterblijft ten
opzichte van het over alle doelgroepen berekende gemiddelde in 2008 (36%).
Met behulp van de Interventiestrategie moet het nalevingsniveau de komende
jaren daarom nog aanzienlijk worden verhoogd om op een aanvaardbaar peil te
komen.
 In dat verband wil ik er op wijzen dat bij inwerkingtreding van de Drinkwaterwet,
het Drinkwaterbesluit en de daarop gebaseerde regelingen, overtreding van
de bepalingen strafbaar wordt op basis van de Wet economische delicten. Dit
betekent dat de maximale strafmaat aanzienlijk wordt verhoogd, naar hechtenis
van een jaar danwel een geldboete van de vierde categorie, wat neerkomt op € 18 500,–.
Inwerkingtreding is voorzien op 1 juli 2010.
 
 Tijdens de uitvoering van de controles is onderzocht wat de motivatie
van de eigenaren/beheerders was om de regelgeving niet na te leven: was er
sprake van niet weten, niet kunnen en/of niet willen? Deze informatie is van
belang om te bepalen welke interventies bij de doelgroep nodig zijn om tot
een hoger nalevingspercentage tekomen.
 Opvallend is dat bij twee op de drie eigenaren/beheerders een rol speelde
dat men niet op de hoogte was (niet weten), waarbij
er nauwelijks verschil was tussen zwembaden, sauna’s en ziekenhuizen.
 Dit is opmerkelijk, omdat deze doelgroepen in de afgelopen jaren al eerder
gecontroleerd zijn op legionellapreventie. Het is dan ook moeilijk voor te
stellen dat zo’n groot percentage eigenaren/beheerders geen of onvoldoende
kennis hebben van hun verplichtingen.
 Bij het onderzoek binnen de volgende clusters zal geprobeerd worden om
te achterhalen of de eigenaren daadwerkelijk onbekend zijn met de verplichtingen,
of dat er iets anders aan de hand is (niet willen, niet kunnen).
 
 De komende tijd zullen ongeveer elke drie maanden clusterrapporten worden
opgesteld, die bekend worden gemaakt via www.vrom.nl. De eerstvolgende rapportage
betreft de zorginstellingen, daarna zijn de logiesbedrijven aan de beurt en
vervolgens de penitentiaire inrichtingen en politiecellen.
 
 Ik zal u zelf in ieder geval jaarlijks informeren over de resultaten van
de controles.
 
 De minister van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer,
 J. M. Cramer
 
 
 
 
 Ter inzage gelegd bij het Centraal Informatiepunt Tweede Kamer.