Voorstel van wet Rehwinkel/De Graaf/Oedayraj Singh Varma tot kiesrecht provinciale staten niet-Nederlandse ingezetenen; Advies en nader rapport
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-11 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 24803, nr. A

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer

09-07-1997

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1996-1997

24803 nr. A

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 24803Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 21 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
24 803Voorstel van wet van de leden Rehwinkel, De Graaf en Oedayraj Singh
Varma houdende verklaring dat er grond bestaat een voorstel in overweging
te nemen tot verandering van de Grondwet, strekkende tot opneming van de mogelijkheid
actief en passief kiesrecht voor provinciale staten te verlenen aan ingezetenen
die niet de Nederlandse nationaliteit bezittenAADVIES RAAD VAN STATE EN REACTIE VAN DE INDIENERSHieronder zijn opgenomen het advies van de Raad van State d.d. 20 december
1996 en de reactie van de indieners d.d. 2 juli 1997, aangeboden aan de Voorzitter
van de Tweede Kamer der Staten-Generaal. Het advies van de Raad van State
is cursief afgedrukt. Bij brief van de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal van
24 juli 1996, no.TK-96-160, heeft de Tweede Kamer bij de Raad van State ter
overweging aanhangig gemaakt het voorstel van wet met memorie van toelichting
van de leden Rehwinkel, De Graaf en Oedayraj Singh Varma houdende verklaring
dat er grond bestaat een voorstel in overweging te nemen tot verandering van
de Grondwet, strekkende tot opneming van de mogelijkheid actief en passief
kiesrecht voor provinciale staten te verlenen aan ingezetenen die niet de
Nederlandse nationaliteit bezitten. Het voorstel geeft de Raad van State aanleiding tot de volgende opmerkingen.De indieners hebben kennis genomen van het advies van de Raad van State
van 20 december 1996 (nr. W01.96.0339) over hun voorstel van wet. Zij merken
in reactie op het advies het volgende op.1. Het voorstel van wet beoogt het mogelijk te maken aan ingezetenen,
die niet de Nederlandse nationaliteit bezitten, actief en passief kiesrecht
te verlenen voor provinciale staten. De argumenten die indertijd werden aangevoerd bij de grondswetsherziening
1983 ten gunste van de toekenning van het kiesrecht aan niet-Nederlandse ingezetenen
voor de gemeenteraden gelden naar het oordeel van de ondertekenaars van het
voorstel van wet ook hier. Met name werd gewezen op het belang van de integratie
van de niet-Nederlanders in de samenleving, dat gediend wordt door hen mee
te laten beslissen over het beleid dat hen direct raakt.Een essentieel verschil tussen het verlenen van actief en passief kiesrecht
enerzijds voor gemeenteraden en anderzijds voor provinciale staten is echter,
dat in het laatste geval niet-Nederlanders niet alleen indirect, door het
kiezen van leden van provinciale staten, maar ook direct, doordat zij zelf
als lid van provinciale staten kunnen worden gekozen, mede de samenstelling
van een vertegenwoordigend lichaam op nationaal niveau kunnen bepalen. Dit
betekent dat voor de motivering van de wenselijkheid van deze uitbreiding
van het kiesrecht voor niet-Nederlanders niet volstaan kan worden met te wijzen
op de eerder gegeven argumentatie ten gunste van de doorbreking van het nationaliteitsbeginsel
bij de regeling van het kiesrecht voor gemeenteraden. Dit klemt temeer nu
eerder door de regering beïnvloeding van de samenstelling van de Tweede
Kamer en, via de verkiezing van provinciale staten, van de Eerste Kamer der
Staten-Generaal door buitenlanders ongewenst werd geacht (kamerstukken II
1976/77, 13 991, nr. 6, blz. 5). De Raad geeft in overweging aan dit
aspect ruimer aandacht te geven dan nu in de toelichting geschiedt en daarbij,
gelet op vorengenoemd essentieel verschil, aan te geven waarom niet is voorgesteld
de verruiming van het kiesrecht voor provinciale staten te beperken tot het
actieve kiesrecht.1. De Raad noemt als essentieel verschil tussen het verlenen van actief
en passief kiesrecht enerzijds voor gemeenteraden en anderszijds voor provinciale
staten dat in het laatste geval niet-Nederlanders niet alleen indirect, maar
ook direct mede de samenstelling van een vertegenwoordigend lichaam op nationaal
niveau kunnen bepalen. De Raad meent dat voor een motivering van de wenselijkheid
van deze uitbreiding van het kiesrecht voor niet-Nederlanders daarom niet
kan worden volstaan met een verwijzing naar de argumentatie ten gunste van
de doorbreking van het nationaliteitsbeginsel bij de regeling van het kiesrecht
voor gemeenteraden. Ondergetekenden menen met de Raad dat er inderdaad een
verschil is tussen kiesrecht voor provinciale staten en hebben dan ook in
hun toelichting niet volstaan met de enkele verwijzing naar de reeds eerder
genomen beslissing tot doorbreking van het nationaliteitsbeginsel. Zij zijn
niet alleen ingegaan op de betrekkelijkheid van het nationaliteitsbeginsel
in het algemeen, maar hebben ook een nadere argumentatie gegeven ten aanzien
van de, als gevolg van hun voorstel, optredende invloed van niet-Nederlanders
op de samenstelling van de Eerste Kamer der Staten-Generaal. Zij menen dat,
zoals in de toelichting is uiteengezet, deze invloed van zeer beperkte betekenis
is. Zij wijzen er daarbij op dat het actief en passief kiesrecht van niet-Nederlanders
voor provinciale staten niet betekent dat niet-Nederlanders ook gekozen kunnen
worden als lid van de Eerste Kamer. De invloed op de samenstelling van de
Eerste Kamer is grotendeels zeer indirect van aard. Waar niet-Nederlanders
het actief kiesrecht uitoefenen, beïnvloeden zij de samenstelling van
de provinciale staten. De staten zelf fungeren als onafhankelijk kiescollege
voor de samenstelling van de Eerste Kamer, zonder dat er sprake is van een
gebonden mandaat van de kiezers. Bij uitoefening van het passief kiesrecht
ligt dit evenwel anders. Niet-Nederlanders die gekozen worden tot lid van
de provinciale staten bepalen op een meer directe wijze mede de samenstelling
van de Eerste Kamer. Hoewel regering en Kamer zich twintig jaar geleden in
algemene zin tegen beïnvloeding door buitenlanders van de samenstelling
van de Eerste Kamer hebben uitgesproken, achten ondergetekenden hieraan geen
doorslaggevend bezwaar verbonden. Daarbij betrekken zij in hun overwegingen
niet alleen hun in de toelichting uitvoerig weergegeven argumentatie voor
de wenselijke betrokkenheid van niet-Nederlanders op het regionale niveau,
maar ook de constitutionele en politieke positie van de Eerste Kamer. Deze
is immers, zoals ondergetekenden reeds in hun toelichting hebben aangegeven,
wezenlijk anders dan die van de Tweede Kamer, die in het parlementair stelsel
het politieke primaat uitoefent, zowel ten aanzien van de grondslag voor de
regeringsvorming als ten aanzien van de uitoefening van de controle-functie.
Voor de uitoefening van de wetgevende functie van de Eerste Kamer achten de
ondergetekenden betrokkenheid van niet-Nederlanders ingezetenen door middel
van de bescheiden invloed op de samenstelling van deze kamer geen nadeel.
Zij realiseren zich dat hieromtrent verschillend kan worden gedacht, maar
blijven van oordeel dat dit mogelijk gevoelde bezwaar niet opweegt tegen de
voordelen van de toekenning van het kiesrecht voor het regionale niveau aan
niet-Nederlanders. Zij zijn overigens van oordeel dat de discussie hieromtrent
mede een rol dient te spelen in de verdere gedachtenvorming over de wijze
waarop de Eerste Kamer in de toekomst zal worden samengesteld.In reactie op de overweging van de Raad waarom niet is voorgesteld de
verruiming van het keisrecht voor provinciale staten te beperken tot het actieve
kiesrecht, kan worden opgemerkt dat zulks naar het oordeel van ondergetekenden
een te grote beperking van de democratische betrokkenheid van niet-Nederlandse
ingezetenen zou betekenen. Wie het recht wordt toegekend actief mee te bepalen
hoe een vertegenwoordigend orgaan wordt samengesteld, dient ook het recht
te hebben daarin te kunnen worden verkozen. De toekening van alleen het actief
kiesrecht zou niet ten onrechte de suggestie wekken dat niet-Nederlanders
op regionaal niveau in democratisch opzicht tweerangsburgers zijn, goed om
te kiezen, niet goed genoeg om te vertegenwoordigen. Ondergetekenden hebben
voorts overwogen dat het Nederlands kiesrecht hedentendage geen onderscheid
maakt in de vereisten voor actief kiesrecht en het passief kiesrecht op de
verschillende niveau's. De suggestie van de Raad om aan niet-Nederlanders
voor provinciale staten slechts het actief kiesrecht toe te kennen, zou een
breuk vormen met dit stelsel.2. In paragraaf 5 van de toelichting wordt ingegaan op het voorstel tot
wijziging van de Rijkswet op het Nederlanderschap (kamerstukken I 1994/95,
23 029 (R1461), nr. 226), waarin onder meer wordt geregeld dat de buitenlander
die zich laat naturaliseren niet langer verplicht is zijn bestaande nationaliteit
op te geven. De indieners geven aan dat het uiterst twijfelachtig is of dit
wetsvoorstel door de Eerste Kamer zal worden aanvaard. De Raad beveelt aan
de hiervoor vermelde passage te actualiseren.2. De bedoelde passage is geactualiseerd.3. In de memorie van toelichting, paragraaf 5, wijzen de indieners er
onder meer op dat ingezetenen-niet-Nederlanders niet altijd de mogelijkheid
hebben de Nederlandse nationaliteit aan te nemen. Uit de informatie die door
de regering is verschaft over de juridische consequenties die het land van
herkomst verbindt aan naturalisatie (zie kamerstukken II 1990/91, 21 971,
nr. 14, blz. 21–22; kamerstukken II 1993/94, 23 029 (R1461), nr.
9, blz. 2; kamerstukken II 1995/96, 24 152 (R1536), nr. 7, blz. 3–5;
kamerstukken I 1995/96, 23 029 (R1461), nr. 26b, blz. 3–4) komt
hetzelfde beeld naar voren. Het verdient aanbeveling in de toelichting hierop in te gaan, zo mogelijk
aan de hand van de meest actuele gegevens over landen van herkomst.3. De Raad beveelt aan om in te gaan op de stand van zaken met betrekking
tot de mogelijkheden tot naturalisatie en dubbele nationaliteit in andere
landen. De toelichting is op dit onderdeel (paragraaf 5) aangepast. De actuele
gegevens zijn ontleend aan de door de Raad genoemde kamerstukken, aan de dienst
vreemdelingenzaken van het Ministerie van Justitie en aan het IMES (Instituut
voor Etnische en Migratie-studies).4. Afgezien van de relevantie van de in de voorlaatste alinea van paragraaf
1 van de toelichting voorkomende passage over de betekenis van het begrip
nationaliteit moet naar de mening van de Raad de aangegeven periode (1648–1795)
op een misverstand berusten en dient deze te worden vervangen door: 1588–1806.4. Naar aanleiding van de opmerking van de Raad is de memorie van toelichting
aangepast.5. Het is de Raad opgevallen dat in de toelichting niet steeds duidelijk
onderscheid wordt gemaakt tussen inwoners en burgers. Voorbeeld hiervan is
te vinden in de derde alinea van de inleiding waar sprake is van «onvolwaardig
behandelde burgers» waar kennelijk bedoeld is «inwoners».
De Raad beveelt aan de memorie van toelichting op dit woordgebruik te controleren.5. Het advies van de Raad om in de memorie van toelichting duidelijker
onderscheid te maken tussen inwoners en burgers is opgevolgd.6. Nu de beschouwing in paragraaf 7 van de toelichting van het kiesrecht
aan ingezetenen in andere landen kennelijk beoogt de argumentatie ten gunste
van het voorstel van wet te versterken, dringt de Raad erop aan de verschafte
informatie te verduidelijken en te preciseren.6. De Raad dringt er op aan de verschafte informatie over het kiesrecht
in andere landen te verduidelijken en te preciseren. De toelichting is op
dit onderdeel (paragraaf 7) aangepast. Daarbij is onder meer duidelijk gemaakt
dat de vergelijking zich beperkt tot landen in West Europa. Nadere bestudering
van de voorhanden zijnde literatuur en navraag bij het Ministerie van Binnenlandse
Zaken hebben geleid tot nieuwe of geactualiseerde gegevens.De Vice-President van de Raad van State,W. ScholtenRehwinkelDe GraafOedayraj Singh Varma 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-24803-A.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl