Verslag van een schriftelijk overleg over de stand van zaken van enkele nog openstaande moties en toezeggingen Tweede Kamer
Staten-Generaal — Kamerstuk Verslag
Datum: 2018-12-12 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


Vergaderjaar 2018-2019
 Tweede Kamer der Staten-Generaal
 2
 Kamerstukken
 
 
 
 35 000
 IX
 
 Vaststelling van de begrotingsstaat van het Ministerie van Financiën (IXB) en de begrotingsstaat van Nationale Schuld (IXA) voor het jaar 2019
 
 
 Nr. 11
 VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEG
 Vastgesteld 10 december 2018
 
 
 
 De vaste commissie voor Financiën heeft een aantal vragen en opmerkingen voorgelegd aan de Staatssecretaris van Financiën over de brief van 18 september 2018 over de stand van zaken van enkele nog openstaande moties en toezeggingen Tweede Kamer (Kamerstuk 35 000 IX, nr. 4).
 De vragen en opmerkingen zijn op 19 oktober 2018 aan de Staatssecretaris van Financiën voorgelegd. Bij brief van 7 december 2018 zijn de vragen beantwoord.
 
 
 
 
 De voorzitter van de commissie,
 
 Anne
 Mulder
 
 
 
 De adjunct-griffier van de commissie,
 
 Freriks
 
 
 
 
 
 
 
 
 I
 Vragen en opmerkingen vanuit de fracties
 
 Vragen en opmerkingen van de leden van de fractie van de VVD
 De leden van de VVD-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen van de brief over openstaande moties en toezeggingen. Deze leden hebben nog enkele vragen.
 De leden van de VVD-fractie vragen of de Staatssecretaris een geactualiseerd tijdpad kan geven voor de stroomlijning van de invorderingsregelgeving. Kan de Staatssecretaris aangeven wanneer de conceptregeling waarin de begrippen «vermogen» en «betalingscapaciteit» worden gedefinieerd aan de Kamer wordt voorgelegd?
 De leden van de VVD-fractie lezen dat de Staatssecretaris de toelatingsexamens in het beroepsonderwijs wil betrekken in een vrijstelling in de btw. Kan de Staatssecretaris aangeven wat de financiële gevolgen zijn van deze vrijstelling?
 De leden van de VVD-fractie bedanken de Staatssecretaris voor de update met betrekking tot de ontwikkelingen rond de «accidental Americans». Heeft de Staatssecretaris al zicht op de acties die vanuit de Europese Commissie in gang zijn of worden gezet? Zo ja, welke zijn dit? Kan de Staatssecretaris aangeven wanneer het ministerieel contact met de Verenigde Staten zal plaatsvinden? Kan het kabinet de leden van de Kamer op de hoogte blijven houden van de ontwikkelingen rondom de accidental Americans?
 De leden van de VVD-fractie hebben kennisgenomen van de definitieve rendementen voor box 3 voor 2019. Kan de Staatssecretaris de aangepaste rendementen voor 2019 illustreren met een aantal voorbeelden (spaarder in box 3, spaarder in box 3 en belegger in aandelen en een spaarder in box, 3 belegger in aandelen en vastgoed), waarbij het verloop van de vermogensrendementsheffing over de afgelopen vijf jaar inzichtelijk wordt gemaakt uitgaande van een gelijkblijvend kapitaal en een gelijkblijvende aandelen- en vastgoedportefeuille?
 Vragen en opmerkingen van de leden van de fractie van D66
 De leden van de D66-fractie hebben kennisgenomen van de brief waarin wordt ingegaan op openstaande moties en toezeggingen, alsmede de definitieve rendementen voor box 3 voor 2019. Deze leden hebben nog enkele vragen.
 De leden van de D66-fractie vragen op welke wijze de begrippen «vermogen» en «betalingscapaciteit» nu worden ingevuld.
 De leden van D66-fractie vragen op welke wijze de Europese Commissie heeft gereageerd op het verzoek om in haar bilaterale contacten met de Verenigde Staten ook de positie van in Europa wonende Amerikaanse staatsburgers te betrekken. Deze leden vragen om een actualisatie van de ontwikkelingen na het verschijnen van de brief over de openstaande moties en toezeggingen.
 
 
 
 II
 Reactie van de Staatssecretaris
 
 Ik heb met belangstelling kennisgenomen van de vragen en opmerkingen van de leden van de fracties van de VVD en D66. Hieronder beantwoord ik de gestelde vragen. Ik houd bij de beantwoording van de vragen zo veel mogelijk de volgorde van de vragen en opmerkingen aan zoals die aan mij zijn voorgelegd, met dien verstande dat gelijkluidende of in elkaars verlengde liggende vragen tezamen zijn beantwoord.
 Vragen en opmerkingen van de leden van de fractie van de VVD en van de leden van de fractie van D66
 Invorderingsregelgeving en de invulling van de begrippen «vermogen» en «betalingscapaciteit»
 
 De leden van de D66-fractie vragen op welke wijze de begrippen «vermogen» en «betalingscapaciteit» nu worden ingevuld.
 De leden van de VVD-fractie vragen of de Staatssecretaris een geactualiseerd tijdpad kan geven voor de stroomlijning van de invorderingsregelgeving. Ook vragen zij of de Staatssecretaris kan aangeven wanneer de conceptregeling waarin de begrippen «vermogen» en «betalingscapaciteit» worden gedefinieerd aan de Kamer wordt voorgelegd.
 
 Voor het tijdpad verwijs ik naar de 21e halfjaarsrapportage van de Belastingdienst (voetnoot: zie bijlage bij Kamerstuk 31 066, nr. 401). Daarin wordt aangegeven dat de stroomlijning van invorderingsregelgeving pas na 2021 wordt opgepakt, namelijk nadat de vervanging van het inningssysteem ETM is gerealiseerd. Een actueler of preciezer tijdpad kan op dit moment nog niet worden gegeven. Wel is, vooruitlopend op de implementatie van de wetgeving, de komende jaren al een aantal belangrijke verbeteringen op het gebied van betalingsregelingen voor burgers mogelijk, namelijk:
 
 
 –
 een klantportaal dat de burger inzage geeft in zijn schuldpositie;
 
 
 –
 de mogelijkheid om via het klantportaal een verzoek om een betalingsregeling voor zijn belastingschulden in te dienen;
 
 
 –
 de mogelijkheid van automatische incasso voor betalingsregelingen, waarbij de machtiging via een elektronisch formulier op de website kan worden verleend;
 
 
 –
 de mogelijkheid om eenvoudig via de Belastingtelefoon een betalingsregeling te sluiten;
 
 
 –
 de mogelijkheid om verschillende vorderingen in een betalingsregeling te combineren;
 
 
 –
 de mogelijkheid om met iDeal te betalen via het klantportaal.
 
 
 De uitwerking van de begrippen «vermogen» en «betalingscapaciteit» is pas van belang vanaf het moment van inwerkingtreding van de stroomlijning van invorderingsregelgeving. Bovendien hangt de uitwerking samen met een aantal andere ontwikkelingen. Zo is onder meer de invoering van de vereenvoudigde beslagvrije voet een factor die op de uitwerking van de begrippen van invloed kan zijn. Omdat de inwerkingtreding van zowel de stroomlijning van invorderingsregelgeving als de vereenvoudiging van de beslagvrije voet is uitgesteld, is ook de uitwerking van de begrippen «vermogen» en «betalingscapaciteit» uitgesteld. De conceptregeling waarin de begrippen worden gedefinieerd wordt in het jaar voorafgaand aan de inwerkingtreding van de stroomlijning van invorderingsregelgeving, in het bijzonder de invoering van de debiteurgerichte betalingsregeling, aan de Kamer voorgelegd.
 Positie van in Europa wonende Amerikaanse staatsburgers (accidental Americans)
 
 De leden van de D66-fractie vragen op welke wijze de Europese Commissie heeft gereageerd op het verzoek om in haar bilaterale contracten met de Verenigde Staten ook de positie van in Europa wonende Amerikaanse staatsburgers te betrekken. Deze leden vragen om een actualisatie van de ontwikkelingen na het verschijnen van de brief over de openstaande moties en toezeggingen.
 De leden van de VVD-fractie bedanken de Staatssecretaris voor de update met betrekking tot de ontwikkelingen rond de «accidental Americans». Zij vragen of de Staatssecretaris al zicht heeft op de acties die vanuit de Europese Commissie ingang zijn of worden gezet en zo ja, welke dit zijn. Zij vragen of de Staatssecretaris kan aangeven wanneer het ministerieel contact met de Verenigde Staten zal plaatsvinden en of het kabinet de leden van de Kamer op de hoogte kan blijven houden van de ontwikkelingen rondom de accidental Americans.
 
 
 De vertegenwoordiging van de Europese Commissie in de VS heeft een vragenlijst uitgezet voor alle lidstaten om de problematiek van accidental Americans breder in kaart te brengen. Nederland heeft hierop reeds input geleverd. Ik wacht de opvolgende inspanningen van de Europese Commissie af.
 Ook vragen de leden van de fractie van de VVD op welke manier Nederland ministerieel contact heeft gehad met de VS. Tijdens de najaarsvergadering van het IMF heeft de Nederlandse delegatie bij de Amerikaanse delegatie wederom aandacht gevraagd voor de positie van de in Nederland wonende accidental Americans. Daarbij heeft de Nederlandse delegatie ook een kopie overhandigd van de door uw Kamer gestuurde brief over de positie van in Nederland wonende accidental Americans. Bovendien is deze brief door de Nederlandse ambassadeur in de VS expliciet onder de aandacht gebracht van een groep congresleden die een (historische) link heeft met Nederland. Een overleg op politiek niveau heeft nog niet kunnen plaatsvinden.
 Tot slot zeg ik toe dat ik bij de volgende moties- en toezeggingenbrief een update van de stand van zaken zal geven in dit dossier.
 
 Toelatingsexamens beroepsonderwijs vrijstelling btw
 De leden van de VVD-fractie lezen dat de Staatssecretaris de toelatingsexamens in het beroepsonderwijs wil betrekken in een vrijstelling in de btw. Zij vragen of de Staatssecretaris kan aangeven wat de financiële gevolgen zijn van deze vrijstelling.
 Als de onderwijsvrijstelling wordt verruimd zodat ook toelatingsexamens die toegang geven tot vrijgesteld onderwijs onder de vrijstelling komen te vallen, wordt geen btw meer geheven over het afleggen van een toelatingsexamen bij een externe instantie of de onderwijsinstelling zelf. De derde instantie en de onderwijsinstelling kunnen dan ook de in rekening gebrachte btw die ziet op de toelatingsexamens niet meer in aftrek brengen. Dit speelt slechts in een beperkt aantal gevallen, waardoor het budgettaire effect per saldo nihil is.
 Box 3 rendementen
 De leden van de VVD-fractie hebben kennisgenomen van de definitieve rendementen voor box 3 voor 2019. Zij vragen of de Staatssecretaris de aangepaste rendementen voor 2019 kan illustreren met een aantal voorbeelden (spaarder in box 3, spaarder in box 3 en belegger in aandelen en een spaarder in box 3, belegger in aandelen en vastgoed), waarbij het verloop van de vermogensrendementsheffing over de afgelopen vijf jaar inzichtelijk wordt gemaakt uitgaande van een gelijkblijvend kapitaal en een gelijkblijvende aandelen- en vastgoedportefeuille.
 
 De hoogte van de vermogensrendementsheffing is niet afhankelijk van de samenstelling van het vermogen van de individuele belastingplichtige. Bij een gelijke rendementsgrondslag betalen een spaarder of een belegger eenzelfde bedrag aan vermogensrendementsheffing.
 Een overzicht van de forfaitaire rendementen voor box 3 en de hoogte van het heffingsvrij vermogen voor de periode 2015–2019 staat in onderstaande tabel 1. In de grafiek is de hoogte van de heffing in procenten van het box 3-vermogen weergegeven voor een belastingplichtige. De verschuldigde heffing in euro’s staat in tabel 2. In vergelijking met 2015, toen het heffingsvrij vermogen nog niet beleidsmatig was verhoogd en het forfaitaire rendement nog 4% bedroeg ongeacht de hoogte van het vermogen, betalen alle belastingplichtigen met een vermogen lager dan € 500.000 minder box 3 heffing (voor twee fiscale partners samen € 1.000.000)
 
 
 Tabel 1
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 2015
 
 
 
 
 2016
 
 
 
 
 2017
 
 
 
 
 2018
 
 
 
 
 2019
 
 
 
 
 
 
 
 
 forfaitair rendement 1e schijf
 
 
 
 4%
 
 
 4%
 
 
 2,87%
 
 
 2,02%
 
 
 1,94%
 
 
 
 
 
 forfaitair rendement 2e schijf
 
 
 
 4%
 
 
 4%
 
 
 4,60%
 
 
 4,33%
 
 
 4,45%
 
 
 
 
 
 forfaitair rendement 3e schijf
 
 
 
 4%
 
 
 4%
 
 
 5,39%
 
 
 5,38%
 
 
 5,60%
 
 
 
 
 
 heffingvrij vermogen box 3
 
 
 
 21.330
 
 
 24.437
 
 
 25.000
 
 
 30.000
 
 
 30.360
 
 
 
 
 
 bovengrens grondslag 1e schijf
 
 
 
 
 
 75.000
 
 
 70.800
 
 
 71.650
 
 
 
 
 
 bovengrens grondslag 2e schijf
 
 
 
 
 
 975.000
 
 
 978.000
 
 
 989.736
 
 
 
 
 
 
 
 Grafiek 1
 
 
 
 Tabel 2: Box 3 heffing in euro's
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Box 3 vermogen
 
 
 
 
 2015
 
 
 
 
 2016
 
 
 
 
 2017
 
 
 
 
 2018
 
 
 
 
 2019
 
 
 
 
 
 
 
 
 21.330
 
 
 
 –
 
 
 –
 
 
 –
 
 
 –
 
 
 –
 
 
 
 
 
 24.437
 
 
 
 37
 
 
 –
 
 
 –
 
 
 –
 
 
 –
 
 
 
 
 
 30.000
 
 
 
 104
 
 
 67
 
 
 43
 
 
 –
 
 
 –
 
 
 
 
 
 35.000
 
 
 
 164
 
 
 127
 
 
 86
 
 
 30
 
 
 27
 
 
 
 
 
 40.000
 
 
 
 224
 
 
 187
 
 
 129
 
 
 61
 
 
 56
 
 
 
 
 
 45.000
 
 
 
 284
 
 
 247
 
 
 172
 
 
 91
 
 
 85
 
 
 
 
 
 50.000
 
 
 
 344
 
 
 307
 
 
 215
 
 
 121
 
 
 114
 
 
 
 
 
 55.000
 
 
 
 404
 
 
 367
 
 
 258
 
 
 152
 
 
 143
 
 
 
 
 
 60.000
 
 
 
 464
 
 
 427
 
 
 301
 
 
 182
 
 
 173
 
 
 
 
 
 65.000
 
 
 
 524
 
 
 487
 
 
 344
 
 
 212
 
 
 202
 
 
 
 
 
 70.000
 
 
 
 584
 
 
 547
 
 
 387
 
 
 242
 
 
 231
 
 
 
 
 
 75.000
 
 
 
 644
 
 
 607
 
 
 431
 
 
 273
 
 
 260
 
 
 
 
 
 80.000
 
 
 
 704
 
 
 667
 
 
 474
 
 
 303
 
 
 289
 
 
 
 
 
 85.000
 
 
 
 764
 
 
 727
 
 
 517
 
 
 333
 
 
 318
 
 
 
 
 
 90.000
 
 
 
 824
 
 
 787
 
 
 560
 
 
 364
 
 
 347
 
 
 
 
 
 95.000
 
 
 
 884
 
 
 847
 
 
 603
 
 
 394
 
 
 376
 
 
 
 
 
 100.000
 
 
 
 944
 
 
 907
 
 
 646
 
 
 424
 
 
 405
 
 
 
 
 
 150.000
 
 
 
 1.544
 
 
 1.507
 
 
 1.336
 
 
 1.068
 
 
 1.058
 
 
 
 
 
 200.000
 
 
 
 2.144
 
 
 2.107
 
 
 2.026
 
 
 1.718
 
 
 1.725
 
 
 
 
 
 300.000
 
 
 
 3.344
 
 
 3.307
 
 
 3.406
 
 
 3.017
 
 
 3.060
 
 
 
 
 
 400.000
 
 
 
 4.544
 
 
 4.507
 
 
 4.786
 
 
 4.316
 
 
 4.395
 
 
 
 
 
 500.000
 
 
 
 5.744
 
 
 5.707
 
 
 6.166
 
 
 5.615
 
 
 5.730
 
 
 
 
 
 600.000
 
 
 
 6.944
 
 
 6.907
 
 
 7.546
 
 
 6.914
 
 
 7.065
 
 
 
 
 
 700.000
 
 
 
 8.144
 
 
 8.107
 
 
 8.926
 
 
 8.213
 
 
 8.400
 
 
 
 
 
 800.000
 
 
 
 9.344
 
 
 9.307
 
 
 10.306
 
 
 9.512
 
 
 9.735
 
 
 
 
 
 900.000
 
 
 
 10.544
 
 
 10.507
 
 
 11.686
 
 
 10.811
 
 
 11.070
 
 
 
 
 
 1.000.000
 
 
 
 11.744
 
 
 11.707
 
 
 13.066
 
 
 12.110
 
 
 12.405
 
 
 
 
 
 1.500.000
 
 
 
 17.744
 
 
 17.707
 
 
 21.151
 
 
 20.154
 
 
 20.736
 
 
 
 
 
 2.000.000
 
 
 
 23.744
 
 
 23.707
 
 
 29.236
 
 
 28.224
 
 
 29.136
 
 
 
 
 
 2.500.000
 
 
 
 29.744
 
 
 29.707
 
 
 37.321
 
 
 36.294
 
 
 37.536
 
 
 
 
 
 3.000.000
 
 
 
 35.744
 
 
 35.707
 
 
 45.406
 
 
 44.364
 
 
 45.936