Vreemdelingenbeleid; Verslag algemeen overleg op 11 oktober 2001, over brieven van staatssecretaris Kalsbeek (Jus), o.a. over onderzoek overlijden S. Cicek
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-08 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 19637, nr. 629

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

29-11-2001

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2001-2002

19637 nr. 629

23-11-2001

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamVragen en opmerkingen uit de commissieHet antwoord van de staatssecretarisNadere gedachtewisselingOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 19637Toon alle publicaties in het hoofddossier
Kamerdossier 26732Toon alle publicaties in dit dossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 55 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
19 637Vluchtelingenbeleid26 732Algehele herziening van de Vreemdelingenwet (Vreemdelingenwet 2000)nr. 629VERSLAG VAN EEN ALGEMEEN OVERLEGVastgesteld 23 november 2001De vaste commissie voor Justitie1 heeft op
11 oktober 2001 overleg gevoerd met mevrouw Kalsbeek, staatssecretaris
van Justitie, over de brieven van de staatssecretaris:– d.d. 23 april 2001 over de motie-Kamp inzake
gesubsidieerde rechtsbijstand (26 732, nr. 93);– d.d. 20 juni 2001 inzake de vervroegde toets
vreemdelingenbewaring (27 788, nr. 2);– d.d. 25 juni 2001 inzake de evaluatie van de
Vreemdelingenwet 2000 (26 732, nr. 94);– d.d. 12 juli 20 012 inzake de bandopname
nader gehoor (26 732, nr. 95);– d.d. 17 juli 2001 inzake de evaluatie van de
Overeenkomst van Dublin (J01-593);– d.d. 17 augustus 2001 inzake een algemeen ambtsbericht
Turkije/dienstplicht (19 637, nr. 603);– d.d. 28 juni 2001 inzake het onderzoek naar
het overlijden van de heer S. Cicek (19 637, nr. 595);– d.d. 3 september 2001 inzake de uitleg van
art. 4 van de Overeenkomst van Dublin en art. 29 Vw (19 637, nr. 604);– d.d. 24 september 2001 inzake een ambtsbericht
over Somalië (19 637, nr. 606);– d.d. 1 oktober 2001 inzake de doelgroepgerichte
terugkeerprogramma's (19 637/26 646, nr. 609);– d.d. 8 oktober 2001 inzake het onderzoek naar
de doodsoorzaak van de heer S. Cicek.Van dit overleg brengt de commissie bijgaand beknopt verslag uit.De staatssecretaris deelt mee dat de onderhandelingen
met Turkije over de terugkeer naar Irak goed zijn verlopen. Zij verwacht dat
het contract tussen de Internationale organisatie voor migratie (IOM) en de
Turkse non-gouvernementele organisatie «Anatolian Development Foundation»
op zeer korte termijn wordt getekend. Daarna worden er weer doorreisvisa verstrekt. Vragen en opmerkingen uit de commissieDe heer Middel (PvdA) gaat er wat betreft
de vervroegde toets vreemdelingenbewaring van uit dat de toezegging over extra
personeel wordt nagekomen, dat zich geen vervoerproblemen meer zullen voordoen
en dat er meer vreemdelingenkamers komen. Strookt de opzet van de evaluatie
van de Vreemdelingenwet 2000 met het groot project terzake?Als het gaat om de kwestie-Afghanistan moet het overgrote deel van de
vluchtelingen worden opgevangen in de regio. Nederland moet dat beleid zoveel
mogelijk ondersteunen, met financiën en met menskracht. Een aantal mensen
heeft echter meer zorg nodig dan in de regio kan worden gegeven. Dat kan inhouden
dat die mensen naar Europa moeten komen. Daarvoor kan gebruik worden gemaakt
van de Europese moratoriumregeling. Die is ook in de Vreemdelingenwet 2000
(Vw) opgenomen. Op grond daarvan kun je mensen hier naar toe halen, zonder
dat ze in de asielprocedure komen. Ze krijgen tijdelijke bescherming. Zodra
de situatie in het land van herkomst is verbeterd, kunnen ze terug. De staatssecretaris
moet zich voorbereiden op het in werking stellen van het beslismoratorium
en daarover afspraken maken met de andere Europese landen. Lukt dat niet,
dan wil dat niet zeggen dat Nederland ook geen mensen hoeft op te vangen.De heer Middel hoopt, al is de situatie in Pakistan ook zeer ongewis,
dat de Nederlandse ambassade aldaar weer snel slagvaardig zal optreden in
het afgeven van documenten, benodigd voor gezinshereniging. Wat betreft het
terugsturen van Afghanen die via Pakistan hier naar toe komen, moet onderscheid
worden gemaakt tussen degenen die al een tijdje in Pakistan waren toen de
ellende in Afghanistan begon en degenen die nu vluchten. Het beleid, gericht
op de eerste groep, hoeft niet te worden opgeschort, want de categorie die
nu komt, is een andere.De heer Middel blijft bij zijn kritiek op de IOM en haar activiteiten.
De doelgroepgerichte terugkeerprogramma's leveren bijna niets op, terwijl
ze veel geld kosten. Toch is een grote Kamermeerderheid van mening dat het
terugkeerbeleid naar Noord-Irak moet worden uitgevoerd. Het wordt tijd dat
de betrokken ministeries, dus ook Buitenlandse Zaken en Economische Zaken,
gezamenlijk meer druk op Turkije gaan uitoefenen, zodat dit land soepeler
omgaat met het verstrekken van doorreisvisa aan degenen die naar Noord-Irak
willen. Ook van de terugkeer naar Somalië komt niets terecht.De gang van zaken na het overlijden van de twee Koerdische dienstweigeraars
is heel onbevredigend geweest. De heer Middel heeft zich buitengewoon gestoord
aan de manier waarop het officiële onderzoek vanuit de Nederlandse ambassade
is verlopen. Daarna is er gelukkig het nodige veranderd en verbeterd. De zaak
wordt waarschijnlijk nooit opgehelderd, hoe onbevredigend dat ook is. Zelfmoord
kan niet worden bewezen, het tegenovergestelde ook niet. Het wordt nu tijd
deze kwestie af te sluiten, al blijft het verschrikkelijk dat er twee personen
zijn overleden. Het zijn er twee te veel. Toch vindt de PvdA-fractie niet
dat het beleid moet worden gewijzigd en dat Koerdische dienstweigeraars niet
meer terug hoeven. Daar komt bij dat zich sindsdien geen nieuwe incidenten
hebben voorgedaan. De situatie in Turkije is inmiddels ook verbeterd, al is
die nog steeds niet goed.De heer Kamp (VVD) vindt de situatie in Afghanistan
diep triest. Hij hoopt dat het militaire optreden aldaar het begin is van
stabilisatie en van verbetering van de levensomstandigheden voor de burgers,
want zij zijn het slachtoffer van wat daar gebeurt. Er is alle aanleiding
te komen tot een grootschalige internationale hulporganisatie in Afghanistan
en in de vijf landen eromheen die met de vluchtelingenstromen te maken hebben.
Nederland moet daar ruimhartig aan meedoen, maar het heeft geen zin vluchtelingen
hier naar toe te halen. Met het geld dat daarmee is gemoeid, kunnen
in Afghanistan vele tienduizenden mensen worden geholpen. Als het kan, dan
moeten alle vluchtelingen daar worden opgevangen.Nederland is op basis van het Vluchtelingenverdrag gehouden asielverzoeken
in behandeling te nemen. Dat geldt echter niet voor herhaalde asielverzoeken,
dus tweede en volgende. Ook al is dit in het regeerakkoord vastgelegd, de
staatssecretaris weigert dat uit te voeren. Een stagnatie van de terugkeer
van afgewezen asielzoekers is daar een belangrijk gevolg van. De VVD-motie –
deze is later gekoppeld aan de opneming van de ex-nunctoetsing in de nieuwe
Vw – waarin wordt verzocht herhaalde asielverzoeken slechts op één
centraal punt bij een aparte IND-eenheid te laten indienen, om die vervolgens
met voorrang af te handelen, zonder dat betrokkenen opvang en rechtshulp krijgen,
wordt ook niet naar behoren uitgevoerd. Er is sprake van een gekunsteld onderscheid
tussen herhaalde en tweede asielverzoeken. Het proces van de indiening en
afhandeling van asielverzoeken en het laten terugkeren van afgewezen asielzoekers
wordt momenteel nauwelijks beheerst. Glasheldere beleidslijnen en een krachtig
en consequent optreden zijn pure noodzaak. De heer Kamp pleit nogmaals voor
een absolute grens van één asielaanvraag per persoon, gekoppeld
aan een beperking van de gratis rechtsbijstand tot één beroepsprocedure.De vervroegde toets vreemdelingenbewaring heeft tot knelpunten geleid.
Daarom moet die weer naar 28 dagen. De VVD-fractie heeft de regering bij de
algemene politieke beschouwingen gevraagd met een wetsvoorstel te komen op
basis waarvan criminele illegalen na het uitzitten van hun straf in vreemdelingenbewaring
kunnen blijven tot het moment van uitzetting. De rechter hoeft dan niet meer
te toetsen. In dat wetsvoorstel kan ook worden geregeld dat een illegaal die
van een strafbaar feit wordt verdacht in voorlopige hechtenis blijft tot de
rechtszitting, ongeacht de strafmaat.De staatssecretaris vertaalt het gestelde in de motie-Dittrich over een
evaluatie van de effectiviteit van het vreemdelingentoezicht in «een
evaluatie van de gewijzigde omschrijving van de bevoegdheid tot staandehouding»,
maar dat is veel te beperkt. Er moet worden geëvalueerd of op grond van
de wettelijke regels effectief vreemdelingentoezicht mogelijk is. In verband
met een snelle afdoening van het asielverzoek moet de oorspronkelijke verklaring
van de asielzoeker over identiteit, nationaliteit, reis en vluchtrelaas in
een zo vroeg mogelijk stadium worden vastgelegd. Betrokkene kan zijn verklaring
het best zelf op papier zetten. Als dat niet mogelijk is, dan kan een bandopname
worden gemaakt die vervolgens wordt uitgewerkt.De Overeenkomst van Dublin is mislukt, want asielzoekers blijven reizen
naar het land van voorkeur. Het eerdere verblijf in een ander veilig land
kan verborgen blijven door een gebrek aan documenten en door te liegen. Verblijf
in een ander land kan alleen worden aangetoond als men daar in procedure is
geweest en als er vingerafdrukken kunnen worden vergeleken. Deze kwestie kan
pas worden opgelost als er in EU-verband wordt afgesproken dat asielverzoeken
alleen nog direct na binnenkomst in de Europese Unie kunnen worden ingediend,
aan de buitengrenzen, op de lucht- en in de zeehavens. Daarna moeten de asielzoekers
evenredig over de landen worden verdeeld. Wil de staatssecretaris direct actie
op dit punt ondernemen?De fractie van de VVD ziet geen heil in de doelgroepgerichte terugkeerprogramma's.
Degenen zonder verblijfsvergunning, dus afgewezen asielzoekers en illegalen,
moeten het land onmiddellijk verlaten. Wie dat niet doet, moet tot ongewenste
vreemdeling worden verklaard. Wie dan nog niet weggaat, moet in vreemdelingenbewaring
worden gehouden, totdat uitzetting mogelijk is. De VVD-fractie stemt alleen
maar in met het beschikbaar stellen van vliegtickets aan afgewezen asielzoekers
die deze zelf niet kunnen betalen. De huidige weg loopt absoluut dood. Waarom
wordt er wel geld beschikbaar gesteld voor terugkeer naar Irak en niet naar Angola? Waarom wordt er meer geld gegeven voor een terugkeer naar Somalië
dan voor een terugkeer voor Irak? Het huidige beleid leidt onvermijdelijk
tot één regeling, met een bedrag dat zo hoog is dat het wel
effect heeft. In de herkomstlanden wordt vervolgens geconcludeerd dat een
asielverzoek in Nederland leidt tot een verblijfsvergunning of tot terugkeer
met een aanmerkelijk bedrag. Dat is een glijdende schaal. Dit beleid heeft
een sterk aanzuigende werking. Er moet direct worden gestopt met alle terugkeerregelingen,
voorzover die uitgaan boven de vliegtickets.De heer Hoekema (D66) vindt ook dat Afghaanse
vluchtelingen zoveel mogelijk in de regio moeten worden opgevangen. Nederland
moet dat steunen, financieel en materieel. Zijn fractie heeft er al eerder
voor gepleit in het kader van het instrument uitgenodigde vluchtelingen een
aantal vluchtelingen hier naar toe te halen. Ook de andere Europese landen
zouden zo'n gebaar moeten maken. Heeft de UNHCR daar al ideeën voor ontwikkeld?
Lukt dat onvoldoende, dan zou het beslismoratorium aan de orde kunnen komen.
Heeft het kabinet zich al beraden op de kwestie of het verblijf in een derde
land, Pakistan of Iran, vluchtelingen uit Afghanistan moet worden tegengeworpen?Er moet verschil worden gemaakt tussen een herhaald asielverzoek en een
tweede asielverzoek. De forfaitaire tarieven voor rechtsbijstand moeten worden
verbeterd. Moeten de verzoeken in één aanmeldcentrum (AC) worden
behandeld? In haar antwoord op de schriftelijke vragen over Schiphol-zittingen,
in relatie tot de vervroegde toets vreemdelingenbewaring, geeft de staatssecretaris
aan dat zij de uitvoering van de nieuwe Vw goed in de gaten zal houden. Toch
houden de problemen met de tiendagentoets voor de Schiphol-zittingen aan,
want nog steeds moeten betrokken partijen in een en dezelfde zaak voor twee
procedures komen opdraven, voor de vrijheidsontneming en voor de inhoudelijke
behandeling van het beroep. Dat leidt tot een enorme belasting van het ambtelijk
apparaat. Rechtszekerheid voor en rechtsbescherming van de vreemdeling zijn
van groot belang, maar de logistieke, organisatorische en capaciteitsproblemen
zijn ook ernstig. Wil de staatssecretaris een uitzondering maken voor de tiendagentoets
voor de Schiphol-zittingen?Het groot project Vreemdelingenwet staat een evaluatie daarvan niet in
de weg, maar hoe moet de motie-Dittrich op dit punt worden uitgelegd? Wie
gaat de organisatie van de evaluatie leiden? Het WODC-rapport is gebaseerd
op een niet succesvol experiment met cassettebandjes. Een experiment met modernere
opnamesystemen kan wel tot kwaliteitsverbetering leiden. Als de toegankelijkheid
van de opnamen wordt verbeterd, dan kan een nader gehoor beter worden vastgelegd.
Daarmee worden discussies over het vluchtrelaas en klachten over contactambtenaren
en tolken voorkomen. Het vluchtrelaas kan later ook beter worden beoordeeld.
Het is wellicht beter, voordat er tot een eindoordeel op dit punt wordt gekomen,
te wachten op het rapport van de ombudsman. Wellicht is er nog een goedkopere
manier van uitvoering.De Overeenkomst van Dublin werkt niet goed, ook Europees niet. Het is
een dure regeling die geen effect sorteert, maar wel menselijk leed veroorzaakt.
Slechts 4,2% van de «Nederlandse» asielverzoeken heeft geleid
tot de vaststelling van de verantwoordelijkheid van een andere lidstaat, al
is het percentage geslaagde Dublin-claims redelijk hoog. Als de Overeenkomst
optimaal zou werken, dan zou Nederland slechts verzoeken van vluchtelingen
hoeven te behandelen die hier per boot of vliegtuig binnenkomen. Kan het percentage
geslaagde Dublin-claims nog omhoog, of is de Overeenkomst daarvoor te moeilijk
uitvoerbaar? Hoe kan de medewerking van de betrokken asielzoeker worden vergroot?Het doel van de Overeenkomst was het voorkomen van asylum shopping, maar
in de praktijk gaan asielzoekers vooral naar landen met een aantrekkelijk
asielregime. Dus moet het niveau daarvan in de andere landen omhoog. Deze
kwestie moet onderdeel worden van het Europese asiel- en migratiebeleid.
In het akkoord met de VNG staat dat Dublin-claimanten opvang wordt geboden.
Het Centraal orgaan asielzoekers en de VNG moeten de gemeenten ertoe brengen
voldoende opvangmogelijkheden te creëren. Lukt dat niet, dan kan worden
overwogen de tijdelijke noodvoorziening (TNV) open te stellen, mits de kwaliteit
daarvan is gegarandeerd.De heer Hoekema is niet overtuigd van de kwaliteit van het onderzoek naar
de dood van de heer Cicek. Er zijn nog veel vragen te stellen over de ware
toedracht. Zo lang die niet bevredigend zijn beantwoord, al komt er wellicht
nooit helemaal duidelijkheid, heeft de D66-fractie geen behoefte haar standpunt
te veranderen. Koerdische dienstplichtigen mogen dus niet worden teruggestuurd,
al is de situatie voor dienstplichtigen in Turkije wel enigszins verbeterd.De Nederlandse uitleg van artikel 4 van de Overeenkomst van Dublin houdt
in dat Nederland verantwoordelijk is indien de asielverzoeken van de meerderheid
van de gezinsleden in Nederland aanhangig zijn. Wat is de positie van de andere
lidstaten op dat punt? Waarom wordt de toepassing van artikel 4 beperkt tot
gezinsleden van een in Nederland erkende vluchteling? Wordt daarmee het uitgangspunt
dat gezinsleden niet van elkaar worden gescheiden, losgelaten?De Hoge Commissaris voor de vluchtelingen vindt dat er geen gedwongen
repatriëring naar andere delen van Somalië mag plaatsvinden, behalve
als er sprake is van vrijwillige terugkeer. In dat kader is ook gewezen op
de problemen in Puntland en Somaliland. Waarom is de staatssecretaris in dit
geval afgeweken van de bevindingen van de Hoge Commissaris? Hoe reëel
zijn de mogelijkheden om naar Somalië terug te keren, gelet op de instabiliteit
en het probleem van het verkrijgen van documenten? Vooralsnog betwijfelt zijn
fractie of het mogelijk is het beperkte beschermingsbeleid op dit punt te
laten vallen.De fractie van de heer Hoekema is teleurgesteld over de resultaten van
de doelgerichte terugkeerprogramma's. Er is sprake van een zeer beperkte terugkeer,
voor veel geld. Ook vanwege de recente breuk in de overeenkomst tussen Turkije
en Nederland is terugkeer naar Noord-Irak moeilijk haalbaar. De heer Hoekema
doet een beroep op alle betrokken ministers om druk op Turkije uit te oefenen,
maar de overeenkomst is nu eenmaal verbroken. Welke beweegredenen had Turkije
daarvoor? De fractie is ook teleurgesteld over de IOM en de uitvoering van
de regeling naar Noord-Irak. Waarom zijn hier asielverzoeken uit Tsjechië,
Slowakije en Roemenië ingediend? Waarom zijn hier nog steeds personen
uit Kosovo aanwezig?Ook mevrouw Halsema (GroenLinks) is benieuwd
naar het resultaat van het overleg met de UNHCR over het op basis van UNHCR-criteria
naar Nederland halen van Afghaanse vluchtelingen, in het kader van het uitgenodigde-vluchtelingenbeleid.
Is er al een besluit genomen over het al of niet handhaven van het tegenwerpen
van Iran en Pakistan als land van eerder verblijf? Hier reeds verblijvende
Afghanen hebben meestal een VVTV, maar vanwege de nieuwe Vw komen zij nu in
aanmerking voor een tijdelijke status. Die geeft recht op gezinshereniging.
De overgang naar de nieuwe status verloopt echter traag, maar men moet wel
voldoen aan het inkomensvereiste, terwijl men ook in het bezit moet zijn van
een jaarcontract. Dat veroorzaakt veel leed, omdat men bezorgd is over nog
in Pakistan verblijvende familieleden. Zijn er mogelijkheden, gelet op de
bijzondere omstandigheden, gezinshereniging voor Afghanen uit Pakistan toe
te staan, met een lichtere toets dan gebruikelijk is?Mevrouw Halsema heeft het gevoel, ondanks het gestelde in het ambtsbericht
dienstweigeraars, dat er wel degelijk sprake is van schending van de mensenrechten
in het Turkse leger en dat er wel aanwijzingen zijn van systematische discriminatie
van Koerden. Amnesty International heeft in augustus 1999 gewezen op een toenemend
aantal berichten over sterfgevallen in het leger, met name van Koerden. Wat
betreft de kwestie-Cicek vindt Amnesty International het merkwaardig dat de
onderzoekresultaten over mogelijke mensenrechtenschendingen vertrouwelijk
zijn, terwijl de uitkomst ervan de basis vormt voor het al dan niet uitzetten
van Koerdische dienstplichtigen. Zelfs de uiteindelijke conclusie in het ambtsbericht
dat de regering de doodsoorzaak niet heeft kunnen achterhalen wordt niet meer
openbaar gemaakt. Mevrouw Halsema vindt, omdat het om een onderzoek gaat waar
de Kamer om heeft verzocht, dat daar ook beleidsconsequenties aan moeten worden
verbonden. Dat is ook met de vorige staatssecretaris afgesproken. Het is idioot
dat de Kamer nu niet openlijk controle kan uitoefenen op het onderzoek. Het
gestelde dat geheimhouding noodzakelijk is vanwege de privacy van betrokkene
en diens nabestaanden slaat nergens op. Betrokkene is dood, terwijl de nabestaanden
al jaren vragen om een openbaar onderzoek. Heel storend is ook dat de Kamer
twee jaar heeft moeten wachten op het uiteindelijke onderzoeksresultaat. Daar
komt bij dat het om een onderzoek van de militaire autoriteiten gaat, waarbij
één Nederlandse expert betrokken is geweest. Deze heeft het
onderzoek in twijfel getrokken. De conclusie luidt dat er geen duidelijkheid
bestaat over de doodsoorzaak. Dat geldt zo ongeveer ook voor de zaak-Aksoy.
Mevrouw Halsema vindt dit menselijk niet fraai, vooral niet voor de nabestaanden,
want zij hebben jarenlang om een goed onderzoek gevraagd. Het is voorts een
volstrekte miskenning van de Nederlandse betrokkenheid en verantwoordelijkheid
dat Cicek senior, na asiel te hebben aangevraagd in Nederland – hij
zegt in Turkije te zijn bedreigd – als Dublin-claimant wordt teruggestuurd
naar Frankrijk. Een Nederlandse rechter moet toegang hebben tot de individuele
ambtsberichten om een en ander vervolgens te kunnen beoordelen. Mevrouw Halsema
vraagt de staatssecretaris een ultieme poging te doen tot waarheidsvinding
in deze zaak. De fractie van GroenLinks blijft van mening dat het nog steeds
niet aan gaat mensen uit te zetten, ook omdat er wel degelijk berichten zijn
over mensen die sindsdien de dood hebben gevonden. Dat zijn alleen geen Koerdische
dienstweigeraars die in Nederland zijn geweest.De nieuwe gevechten in Somalië raken ook de stabiliteit in Somaliland
en Puntland. Kan aan ongewapende minderheidsgroeperingen uit de zuidelijke
regio's daadwerkelijk bescherming worden geboden in Somaliland en Puntland?Wat vindt de staatssecretaris ervan, in afwachting van een structurele
oplossing voor de opvang van Dublin-claimanten, gebruik te maken van de TNV?
Het huidige beleid rond de gezinshereniging van Dublin-claimanten houdt in
dat er geen sprake is van gezinsscheiding bij erkende vluchtelingen, maar
daarmee creëer je een grond voor het doorgaan met procederen op grond
van een tijdelijke status. Dublin-claimanten die niet van hun familie willen
worden gescheiden, gaan door met procederen om voor gezinshereniging in aanmerking
te komen. Mevrouw Halsema vindt dat gezinsscheiding ook op een tijdelijke
status moet kunnen worden tegengegaan.De cijfers in de evaluatie van de Overeenkomst van Dublin zijn verontrustend.
Daar komt bij dat als gevolg van het uitblijven van feitelijke overdracht
geen enkele lidstaat nog de verantwoordelijkheid neemt voor het in behandeling
nemen van het asielverzoek, maar het kan wel degelijk gaan om mensen die bescherming
nodig hebben. Zij vallen nu tussen wal en schip. Dat leidt tot een vergroting
van de illegaliteit.Zijn de vervoerproblemen bij de vervroegde toets vreemdelingenbewaring
inmiddels opgelost? Telehoren heeft grote consequenties voor de rechterlijke
macht en de advocatuur. Wat vinden die daarvan? Haar fractie is een groot
voorstander van de bandopname nader gehoor. Het gestelde over de privacy van
de betrokkene is vreemd, want geen enkele asielzoeker wordt gedwongen een
bandopname te laten plaatsvinden. Dat is een recht dat men heeft. De heer Rouvoet (ChristenUnie) is voorstander
van opvang in de regio. Dat moet ruimhartig worden gefaciliteerd. Hij is tegen
het oneigenlijk gebruik van een mogelijkheid die de nieuwe Vw biedt, namelijk
het toepassen van het beslismoratorium om Afghaanse vluchtelingen hier naar
toe te halen. Als er iets in die richting moet gebeuren, dan moet de Vw bij
de evaluatie ervan worden gewijzigd. Als er sprake is van een bijzondere situatie,
dan kan er ook gebruik worden gemaakt van het instrument uitgenodigde vluchtelingen,
al is dat nogal beperkt, gelet op de problematiek.Hoe verhoudt de opzet van de evaluatie van de nieuwe Vw zich met het groot
project? De Overeenkomst van Dublin is mislukt. De heer Rouvoet wacht de nadere
voorstellen van de Commissie op dit punt af. Hij is ervoor de niet benutte
TNV-capaciteit te gebruiken voor de opvang van Dublin-claimanten.De ingrijpende wijziging van de Vw wat betreft de motiveringsplicht lijkt
logischerwijs te leiden tot het terugdraaien van de eerder voorgestelde brede
toepassing van artikel 4 van de Overeenkomst van Dublin. De staatssecretaris
vindt een brede toepassing daarvan niet wenselijk, maar wat betekent dit voor
het beleid met betrekking tot het bijeenhouden van het gezin?De heer Rouvoet begrijpt de beëindiging van het VVTV-beleid voor
Somalië, ook voor de laatste clanfamilies. Deze moeten terug, maar door
technische belemmeringen is dat vaak niet mogelijk. De termijn van de 28-plus
dagen is geen oplossing, maar gedwongen uitzetting daarna ook niet. Wat heeft
Nederland deze groep nog te bieden?De heer De Wit (SP) is voor een ruimhartige
opvang van Afghaanse vluchtelingen in Nederland. Er moet ook worden opgevangen
in de regio, maar het is de vraag wat daarvan terechtkomt. Iran en Pakistan
sluiten op dit moment de grenzen. Er dreigt een humanitaire ramp. Er moet
in Europees verband worden gezocht naar een oplossing, maar ook buiten Europa
zou er voor opvang kunnen worden gezorgd, bijvoorbeeld in de landen die direct
met het conflict te maken hebben, zoals de VS.De conclusie van de Turkse autoriteiten in het onderzoek naar de dood
van de heer Cicek luidt dat het om zelfmoord gaat. De Kamer twijfelt daar
al jaren aan. Er ligt nu een vertrouwelijk ambtsbericht ter inzage, evenals
een vertrouwelijk rapport, maar deze stukken kunnen wel via internet worden
ingezien. De Kamer bevindt zich in een vreemde positie, want zij kan niet
over de stukken spreken, terwijl dat buiten de Kamer wel gebeurt. Het privacy-argument
van de staatssecretaris gaat niet op, want de familie van de heer Cicek vraagt
al heel lang om helderheid in deze zaak. De staatssecretaris concludeert dat
de conclusie van de Turkse autoriteiten kan worden bevestigd, noch kan worden
tegengesproken. Kijk je echter naar het aantal vragen dat de Nederlandse onderzoekers
over het rapport hebben gesteld, bijvoorbeeld over de inconsistentie ervan,
dan kun je nooit tot zo'n conclusie komen. De regering moet de Turkse autoriteiten
verzoeken de onderzoeksvragen alsnog deugdelijk te beantwoorden. Als dat niet
gebeurt, dan moet er om een nieuw onderzoek worden gevraagd. In het ambtsbericht
staat dat het inmiddels goed gaat in Turkije, maar de heer De Wit betwijfelt
dat, ook gelet op wat Amnesty International daarover zegt. Hoeveel dienstweigeraars
zijn er sinds augustus 1999 teruggestuurd naar Turkije? Hoe is het verder
met hen gegaan? Wat zijn de ervaringen met Koerdische dienstweigeraars uit
andere landen? De uitzetting van Turkse dienstweigeraars moet in ieder geval
worden opgeschort.Een bandopname kan onder omstandigheden een uitstekend middel zijn om
na te gaan wat een asielzoeker op een bepaald moment heeft verklaard. Hier
zijn echter wel aanzienlijke kosten mee gemoeid. Wellicht kunnen de verhoren
op de band worden opgenomen. Wordt daar tijdens een procedure een beroep op
gedaan, dan kan een bepaald stuk aan de hand van de band worden gecheckt.
Dan hoeft niet alles direct te worden vertaald. Dat scheelt veel
geld. Een bandopname is in ieder geval heel nuttig, vooral met het oog op
fair play en de rechtsbescherming van de asielzoeker.Wat gebeurt er met Dublin-claimanten die door andere landen moeten worden
opgenomen? Met mensen die niet door een ander land worden overgenomen, maar
hier geen rechten meer hebben, ontstaan problemen. Wat gaat de staatssecretaris
daaraan doen? Wat artikel 4 van de Overeenkomst van Dublin betreft vindt de
heer De Wit dat gezinshereniging mogelijk moet zijn. Hij is het niet eens
met het onderscheid dat de staatssecretaris wat dat betreft wil aanbrengen.De heer Van de Camp (CDA) heeft ook zorgen
over de situatie in Afghanistan. Hij is voor het zoveel mogelijk opvangen
in de regio. Hij twijfelt aan het nut van het binnenhalen van grote aantallen
Afghanen. Het instrument van de uitgenodigde vluchtelingen in UNHCR-verband
is wel een mogelijkheid.Hoe hard is het juridische onderscheid tussen een herhaald asielverzoek,
met dezelfde feiten en omstandigheden, en een tweede, met nieuwe feiten of
omstandigheden? De eerste beoordeling van een tweede asielverzoek gebeurt
door de Raad voor de rechtsbijstand, maar klopt dat wel? Dan moet namelijk
worden getoetst of de desbetreffende asielzoeker al of niet opnieuw rechtsbijstand
krijgt. Hoe gaat dat in de andere Europese landen? Heeft men daar ook gratis
rechtsbijstand?Hoe staat het met de vervoerproblematiek, de bewaringcapaciteit in de
Randstad en de werving van personeel wat betreft de vervroegde toets vreemdelingenbewaring?
Bij de evaluatie van de Vw moet worden gewaakt voor te veel procesevaluatie
en te weinig resultaatevaluatie. De staatssecretaris stelt zich afhankelijk
op ten aanzien van organisaties die gegevens moeten leveren. Is daar niet
meer structuur in aan te brengen, ook in wetenschappelijk-evaluatieve zin,
zodat die organisaties meewerken als er informatie nodig is? Kan de Kamer
kennisnemen van de startnotities? Op welke wijze worden de verschillende deelonderzoeken
in dit kader uitgevoerd?Wat voor resultaten heeft het project Nader gehoor nieuwe stijl opgeleverd?
Hoe staat het met het Europese kader? Is er al meer te zeggen over de werking
van de Algemene amnestiewet? Vallen de onttrekking aan de militaire dienstplicht
en desertie binnen het bereik van deze wet?Is de discretionaire bevoegdheid, zoals die in de brief over de uitleg
van artikel 4 van de Overeenkomst van Dublin wordt genoemd, een uitbreiding
van de werking van artikel 4 of een onderdeel van de inperking die de staatssecretaris
voorstelt, vanwege het amendement dat op de Vw 2000 is ingediend? Wat wil
zij doen binnen die discretionaire bevoegdheid? Het procederen wordt daardoor
bevorderd, terwijl de Vw 2000 is gericht op een beperking van het procederen.Werkt EURODAC al, of wordt er nog steeds in het Brusselse overlegd op
dit punt? De behandeltermijn is nu drie maanden, maar men wil naar een maand.
Hoe staat het daarmee? Wordt er al van iedere asielzoeker bij binnenkomst
in de EU een vingerafdruk genomen? De heer Van de Camp is het eens met de
beleidswijziging inzake Somalië, maar wat betekent dit voor het terugkeerbeleid?Het effect van de doelgroepgerichte terugkeerprogramma's is helaas uiterst
beperkt. Waarom wil de staatssecretaris een spoedige reactie van de Kamer
op de kwestie-Noord-Irak? In de brief van Amnesty International staat dat
de UNHCR op een aantal punten haar werk niet goed kan doen, onder andere vanwege
de beperkte financiële middelen. Wat doet Nederland aan hulpverlening?
Wat betreft de voorgenomen sluiting van het VN-documentatiecentrum inzake
asiel moet de regering haar supranationale gevoelens laten prevaleren boven
de Zalmnorm. Het antwoord van de staatssecretarisDe staatssecretaris deelt mee dat het kabinet
wekelijks intensief over de kwestie-Afghanistan spreekt. De meest betrokken
bewindslieden spreken voorts nog apart over de vluchtelingenproblematiek,
in de meest brede zin van het woord. Wat er richting de UNHCR gebeurt, komt
dan ook aan de orde, maar er is al wel 70 mln gulden toegezegd. Opvang in
de regio heeft prioriteit, maar Pakistan staat onder geweldige druk. Dat vereist
een reële bijdrage aan het verlichten van de last van dat land. Er wordt
ook gesproken over het eventueel gebruikmaken van het instrument uitgenodigde
vluchtelingen, evenals over de vraag of er moet worden doorgegaan met het
tegenwerpen van het verblijf in het derde land, wat tot op heden wel gebeurt.
Er mag wettelijk geen onderscheid worden gemaakt tussen Afghanen die via Pakistan
al eerder in Nederland terecht zijn gekomen en Afghanen die hier als gevolg
van de recente gebeurtenissen naar toe komen. Er wordt voorts gesproken over
gezinshereniging. Het beslismoratorium is vooral bedoeld voor situaties, waarin
sprake is van grote instroom, maar momenteel is eerder sprake van minder instroom,
omdat het moeilijk is uit Afghanistan weg te komen. Mocht dit veranderen,
dan hoort de Kamer dat. Zodra er over deze kwesties is besloten, wordt de
Kamer geïnformeerd. Er ligt nog geen officiële uitnodiging van de
UNHCR, al heeft de Hoge Commissaris zich in de media wel in die zin uitgelaten.Nederland is in het kader van het Vluchtelingenverdrag gehouden ook herhaalde
asielverzoeken te toetsen, al kan dat marginaal. Ze worden in een aanmeldcentrum
(AC) afgedaan. De rechtshulpverlener bekijkt nauwgezet of er sprake is van
een nieuw feit en of de asielverzoeker dat niet eerder had kunnen inbrengen.
Is er geen nieuw feit, dan wordt er geen rechtsbijstand gegeven. Is er een
nieuw feit, maar men had dat eerder kunnen inbrengen, dan wordt er ook geen
rechtsbijstand gegeven. In de andere gevallen gebeurt dat wel. Ook al wordt
de categorie herhaald asielverzoek in het Vluchtelingenverdrag niet genoemd,
daarin wordt wel ten principale geregeld dat het asielverzoek van iemand die
stelt dat hij wordt vervolgd in het land van herkomst, moet worden bekeken.
Een eerste verzoek wordt meestal grondig bekeken in een AC. Soms gebeurt dat
minder grondig, als gevolg van de gevolgde procedure, maar daar zijn dan goede
redenen voor. Een herhaalde aanvraag wordt snel afgedaan, maar die moet wel
worden bekeken, omdat men wederom stelt dat men wordt vervolgd. Zijn er geen
nieuwe feiten, dan ben je snel klaar. Door de mogelijkheid van de ex-nunctoetsing
zal er meestal niet veel nieuws zijn. Is dat wel het geval en kon men dat
niet eerder inbrengen, dan wordt er marginaal bekeken of dat tot een nieuwe
procedure moet leiden.Nadat de Vreemdelingenkamer daar nog eens kritisch naar had gekeken, heeft
het Vreemdelingenberaad besloten tot een herverdeling van de bewaringszaken
over het land. Daarbij wordt zoveel mogelijk aangesloten bij de uitbreiding
van de celcapaciteit voor vreemdelingenbewaring. Een aantal nieuw in te richten
vreemdelingenkamers gaat zich bezighouden met bewaringszaken, maar daar worden
geen zittingen gehouden. Op dit moment wordt er op basis van de meest recente
cijfers over de verdeling van de inbewaringstellingen over de regio's gewerkt
aan een zo efficiënt mogelijke verdeling over de rechtbanken.Het vervoerknelpunt had primair te maken met personeelstekort. Dit probleem
is voortvarend aangepakt. De werving is inmiddels afgerond. Vooruitlopend
op het inzetten van nieuw opgeleid personeel, is tijdelijk en op beperkte
schaal gebruikgemaakt van particulier beveiligingspersoneel, met beperkte
bevoegdheden. Inmiddels gebeurt dat al niet meer.Realisatie van bewaringscapaciteit in de Randstad door substitutie bleek
niet mogelijk. Er wordt nu aanvullende bewaringscapaciteit gerealiseerd, in
Rotterdam 68 plaatsen en Amsterdam 48 plaatsen. Er wordt extra personeel geworven
en opgeleid voor de uitbreiding. Daarnaast worden de noodzakelijke
bouwkundige aanpassingen voor de capaciteit in Rotterdam en Amsterdam uitgevoerd.
Eind dit jaar, begin volgend jaar is de extra capaciteit in Rotterdam operationeel.
De capaciteit in Amsterdam is maart volgend jaar klaar. Daarmee is de toezegging
deze capaciteit binnen zes tot negen maanden te realiseren, nagekomen. De
eventuele uitbreiding van de toets naar 28 dagen is niet meer aan de orde.Als iemand een afwijzing in een AC krijgt en daartegen beroep aantekent,
gaat hij of zij in vreemdelingenbewaring op grond van artikel 6 van de Vw.
Vervolgens vindt binnen een paar dagen, door de samenloop van het AC-beroep
en de vervroegde toets vreemdelingenbewaring, twee keer een zitting plaats.
Dat is niet efficiënt, maar het gaat om twee aparte procedures met elk
een eigen zitting. Het is in de regel niet mogelijk, ook niet bij Schiphol-zittingen,
twee zittingen op dezelfde dag te plannen. De mogelijkheden van telehoren
worden via een pilot nader verkend. Op 24 oktober is er een themadag over
telehoren, telepleiten en de toepassing daarvan. Vervolgens wordt daarmee
gedurende acht maanden proefgedraaid. Tijdens die proefperiode worden de bewaringszittingen
op maandagochtend gepland, zodat de mogelijkheid bestaat vreemdelingen die
weigeren mee te werken nog dezelfde dag voor de rechter te leiden. De proefperiode
bestaat uit twee varianten die elk gedurende vier maanden worden toegepast.
Daarna zal een evaluatie moeten uitwijzen welk model landelijk wordt geïmplementeerd.Bij de evaluatie van de Vw 2000 wordt rekening gehouden met de onderwerpen
die in de motie-Dittrich worden genoemd. De effectiviteit van het non-discriminatoir
vreemdelingentoezicht wordt ook bekeken. Het onderzoek op dat punt spitst
zich toe op het staande houden, vanwege de wijziging van de Vw terzake. Voorts
worden de andere wijzigingen van de wet bekeken. Desgevraagd zegt de staatssecretaris
toe dat zal worden bekeken of daarmee uitvoering wordt gegeven aan het verzoek
in de motie om een brede evaluatie van de daarin genoemde punten. Het gaat
overigens om een procesevaluatie en een effectevaluatie. De informatie die
door middel van het groot project wordt verzameld, vormt de basis voor deze
evaluaties. Er wordt nog bezien of het nodig is aanvullende gegevens te verzamelen.
Het is niet de bedoeling afhankelijk van anderen te worden, maar je kunt de
rechterlijke macht nu eenmaal niet iets opdragen, want die is onafhankelijk.
De staatssecretaris kan zich echter niet voorstellen dat de rechterlijke macht
niet bereid is bepaalde gegevens te verstrekken. Daar moet in goed overleg
uit te komen zijn. Het is nog niet bekend wie de evaluatie gaat leiden.Er is besloten niet over te gaan tot de invoering van de geluidsopname
nader gehoor. Er zijn binnen de IND inmiddels enkele verbeteringen geïmplementeerd.
Het kennis- en leercentrum dat een jaar bestaat, geeft interne cursussen voor
nieuwe IND-medewerkers, onder andere de opleiding nader gehoor voor hoormedewerkers.
Deze cursus, die zeven weken duurt, is gericht op het goed kunnen afnemen
van een nader gehoor. Ook het omgaan met andere culturen, interviewtechnieken
en kennis van het nationale en internationale asielrecht komen ook aan bod.
Er is ook een vijfweekse cursus voor beslissers die nadere gehoren gaan afnemen.
De evaluatie en vernieuwing van de huidige macro nader gehoor loopt nog. Ook
dat moet ertoe leiden dat de kwaliteit van het gehoorrapport wordt verhoogd.
Dat vormt de basis voor de beslissing over de asielaanvraag. Dit project wordt
naar verwachting dit jaar afgerond. Daarna wordt besloten of en op welke wijze
deze nieuwe macro nader gehoor wordt geïmplementeerd. Het experiment
Nader gehoor nieuwe stijl is afgerond en geëvalueerd. De regionale directie
Zuidoost heeft ermee geëxperimenteerd. Asielzoekers konden vrijwillig
aan het project deelnemen. Ze moesten een formulier met vaststaande vragen
invullen. Aan de hand van de schriftelijke antwoorden vond vervolgens een
nader gehoor plaats. Doelstelling van het experiment was het verhogen van
de kwaliteit van het nader gehoor, uitmondend in een volledig en minder omstreden feitencomplex en dus minder aanvullingen en correcties naar aanleiding
van het nader gehoor. Evaluatie wijst uit dat er geen aanwijzingen zijn dat
deze methode heeft geleid tot een grotere overeenstemming over het feitencomplex.
Een andere doelstelling was te komen tot minder bezwaarprocedures door de
toename van de kwaliteit van het nader gehoor, maar ook dat is niet het geval.
Na alle voors en tegens op een rij te hebben gezet, is besloten dit experiment
niet voort te zetten.De kosten van de opnamen hebben vooral te maken met de waarborgen voor
het vastleggen van een nader gehoor, met het voldoen aan de veiligheidsvoorwaarden
om misbruik te voorkomen en met de opslagsystematiek om een en ander op een
later tijdstip weer beschikbaar te kunnen hebben. Het huidige systeem voldoet
aan deze voorwaarden. Een goedkoper systeem doet dat niet. Het onderzoek van
de ombudsman is geen reden de besluitvorming op dit punt op te schorten. In
de praktijk is overigens al gebleken dat de band in een later stadium niet
meer wordt opgevraagd.De staatssecretaris deelt de kritiek op de uitvoering van de Overeenkomst
van Dublin, al heeft Nederland daar nog het meest baat bij. Nederland krijgt
elders meer claims gehonoreerd dan er hier worden gelegd. Toch doen zich problemen
voor, ten eerste bij de bewijslast. In de Overeenkomst wordt die niet genoemd,
maar in de uitvoeringsbesluiten van het Dublincomité is bepaald dat
lidstaten de bewijslast niet te strikt moeten handhaven. Er is een lijst opgesteld
met harde bewijzen, een visum of een verblijfstitel, en indicatieve bewijzen,
zoals verklaringen van de asielzoeker en aankoopbonnen. Die moeten ook worden
meegewogen. In de praktijk zijn bepaalde lidstaten niet bereid de verantwoordelijkheid
op basis van indicaties over te nemen. Het beter laten functioneren van de
Overeenkomst van Dublin ten aanzien van de bewijslast is vooral een kwestie
van politieke wil. In het voorstel voor de herziening van de Overeenkomst
van Dublin wordt daarom gesproken van «aantonen» in plaats van
«bewijzen». De politieke wil kan echter niet worden afgedwongen
door een communautair rechtsinstrument. Het komt vooral aan op samenwerking
en overtuigingskracht. Er is ook een probleem met de termijnen. Uit het evaluatierapport
blijkt dat de Dublin-procedure in het algemeen te lang duurt en dat lidstaten
zich niet aan de termijnen houden. Daar staat in de Overeenkomst geen sanctie
op. Het verbetervoorstel voorziet in een verkorting van de reactietermijn
op een claim tot een maand en in sancties op het overschrijden daarvan. Als
een lidstaat de termijn overschrijdt, dan wordt deze zelf verantwoordelijk
voor de behandeling van een asielverzoek. Ook blijkt uit de evaluatie dat
er een duidelijke regeling nodig is voor het bijeenhouden en bijeenbrengen
van het gezin. Op dit punt is vooruitgang geboekt met het aannemen van besluit
1/2000 van het Uitvoerend Dublincomité. Dit besluit moet in alle lidstaten
in nationaal beleid worden omgezet. Nederland heeft dat al gedaan en zal erop
blijven hameren dat de andere landen dat ook doen. In het voorstel op dit
punt staan verbeteringen ten aanzien van de Overeenkomst van Dublin. Uitgangspunt
is het besluit 1/2000. Er komt een ruimere regeling voor het gezin. Het gezinsbegrip
wordt uitgebreid met afhankelijke familieleden die tot het gezin behoren.Wat betreft het tegengaan van de scheiding van gezinsleden, vanwege de
toepassing van de Overeenkomst, is de situatie niet verslechterd. Er is zelfs
sprake van vooruitgang, maar daar bestaat blijkbaar nog steeds onduidelijkheid
over. Op grond van de oude Vreemdelingencirculaire werd terughoudend toepassing
gegeven aan artikel 3, lid 4, van de Overeenkomst van Dublin. Alleen in bepaalde
humanitaire omstandigheden, zoals ziekte en handicap, werd toepassing gegeven
aan dat artikel. Sinds de aanneming van het besluit 1/2000 is er sprake van
een verbetering. Dat besluit is via de TBV 2001/04 omgezet in Nederlands beleid.
Deze uitwerking is een uitbreiding ten opzichte van het oude beleid. Indien
er sprake is van bepaalde humanitaire omstandigheden, zoals ernstige ziekte, ouderdom of zwangerschap, dan worden gezinsleden bijeengehouden. De
stand van de asielprocedure is dan niet relevant. Dit beleid is hetzelfde
als onder de oude Vreemdelingencirculaire het geval was. Daarnaast kunnen –
dat is de uitbreiding – gezinnen ook bijeen worden gehouden, zonder
dat er sprake is van humanitaire omstandigheden. Alle gezinnen komen nu voor
hereniging in de asielprocedure in aanmerking, maar er wordt wel gekeken naar
de reden van de gescheiden verantwoordelijkheid en de stand van de procedure.
Na een eerste afwijzing vindt geen hereniging plaats. Dat zou een verkeerd
signaal zijn naar de betrokken asielzoeker. Een andere belangrijke uitbreiding
is gelegen in de verruiming van het begrip «gezinslid». Niet alleen
echtgenoot, echtgenote en kinderen, ook de naaste familieleden van een asielzoeker
vallen eronder, voorzover zij feitelijk behoren tot het gezin. Het moet gaan
om familieleden die in het land van herkomst in dat gezin leefden. Juist omdat
zij destijds al samenleefden, kan dat een reden zijn die leden niet van elkaar
te scheiden tijdens de procedure. Besluit 1/2000 beoogt geen recht op gezinshereniging
te geven. Het biedt een aantal aanknopingspunten om meer gezinnen bijeen te
brengen of te houden.In artikel 4 van de Overeenkomst van Dublin, het eerste verdelingscriterium,
wordt bepaald dat het land waarin zich reeds gezinsleden bevinden verantwoordelijk
is voor de behandeling van het asielverzoek van het nieuw aangekomen gezinslid.
Dat geldt alleen als de gezinsleden of dat gezinslid als vluchtelingen in
de zin van het Vluchtelingenverdrag zijn erkend. Als de gezinsleden niet als
vluchteling zijn erkend, maar een asielvergunning voor bepaalde tijd hebben
gekregen op grond van artikel 29, lid 1, onder b t/m d, van de Vw, dan geldt
artikel 4 van de Overeenkomst niet. In die gevallen wordt onder omstandigheden
gebruikgemaakt van de discretionaire bevoegdheid op grond van artikel 3, lid
4. Daarmee kan Nederland asielverzoeken onverplicht aan zich trekken. Dan
wordt het asielverzoek van betrokkene in Nederland behandeld. De voorwaarden
zijn dat de asielzoeker zich al hier te lande bevindt en dat er sprake is
van een gezinslid in de zin van artikel 4 van de Overeenkomst, dus een echtgenoot,
een echtgenoot of diens ongehuwde kind of kinderen beneden de 18 jaar. Indien
de asielzoeker zelf een ongehuwd kind is, gaat het om zijn vader of moeder.
De achtergrond hiervan is dat er tijdens de parlementaire behandeling van
de Vw 2000 eerst werd uitgegaan van het niet motiveren van een inwilligende
beslissing inzake de verlening van een asielvergunning. Dit bracht met zich
dat artikel 4 van de Overeenkomst op gezinsleden diende te worden toegepast
die waren toegelaten op grond van artikel 29 Vw, ongeacht op welke grond.
Nu inmiddels is besloten die inwilligende beslissing wel te motiveren, is
de toepassing van artikel 4 onwenselijk, want met die bredere invulling zou
Nederland uit de pas lopen met de andere Europese landen.Het voorstel asielverzoeken alleen te laten indienen bij de buitengrenzen,
op de luchthavens en in de zeehavens, is buitengewoon ingrijpend, vooral vanwege
de bewijslast. Als EURODAC goed functioneert, als er tot betere informatie-uitwisseling
wordt gekomen, dan kan er veel winst worden geboekt. Het voortgaan op de nu
ingeslagen weg, via kleine verbeteringen, is veel kansrijker dan het pleiten
voor een veel fundamentelere wijziging in Europa. Dat leidt alleen maar tot
vertraging. Voorts wordt ook via de wijziging van de bewijsvoering geprobeerd,
als de politieke wil er is, tot een meer succesvolle uitvoering van de Overeenkomst
te komen.Gegeven de omstandigheden waaronder het onderzoek naar de dood van de
heer Cicek is uitgevoerd, is dat onderzoek zo compleet als mocht worden verwacht.
De Turkse autoriteiten hebben volop meegewerkt. Dat moest ook, want het was
niet mogelijk een eigen onderzoeksteam af te vaardigen om ter plaatse onderzoek
te doen. Nederland kan nu eenmaal niet interveniëren in een soevereine
staat als Turkije. Er is getracht intensief onderzoek te doen. De staatssecretaris
had wel graag gezien dat de conclusies sterker en met meer garanties omgeven
geformuleerd zouden zijn. Wat nu ter tafel ligt, is helaas het
maximaal haalbare. Het incident-Cicek heeft bijna twee jaar geleden plaatsgevonden.
Sindsdien zijn er vanuit Nederland, conform de hervatting van het uitzettingsbeleid,
Turkse Koerden naar Turkije teruggezonden, maar een dergelijk incident heeft
zich niet meer voorgedaan. Dat blijkt duidelijk uit de diverse ambtsberichten.
Volgens de Turkse mensenrechtenorganisatie IHD heeft zich in 2001 geen nieuw
sterfgeval voorgedaan onder teruggestuurde dienstweigeraars. Er is wel iemand
om het leven gekomen, maar dat zou door een verdwaalde kogel zijn gebeurd.
Het is niet doenlijk op een verantwoorde manier te volgen wat er gebeurt met
Turkse Koerden die vanuit andere Europese landen worden teruggestuurd. Er
is op basis van de huidige gegevens geen enkele aanleiding te veronderstellen
dat zich in de toekomst incidenten zullen voordoen. De staatssecretaris vindt
het verantwoord om het beleid op dit punt voort te zetten. De Turkse strijdkrachten
zijn niet gefocust op het Turk of Koerd zijn van iemand, maar op separatistische
sympathieën. Er is geen sprake van systematische achterstelling van Koerden,
al is discriminatie door een individuele commandant niet uit te sluiten, maar
dit is geen reden het beleid terzake te wijzigen.Het beleid van categoriale bescherming voor Somalië kan worden beëindigd.
In het Noorden en het centrale deel van Somalië is de veiligheidssituatie
waarneembaar verbeterd. Ook ten aanzien van de mensenrechten is een verbetering
merkbaar. De actuele ontwikkelingen in het zuiden van Somalië en in Puntland
worden nauwgezet gevolgd. Uit recente mondelinge informatie blijkt dat er
thans geen ernstige veiligheidsontwikkelingen te melden zijn. Begin augustus
was er in de havenstad Bo Sasso een gewelddadige confrontatie tussen de milities.
Sindsdien is de politieke situatie gespannen, maar niet gevaarlijk voor de
gewone burger. Dat is begin september door diverse onafhankelijke bronnen
bevestigd. Er is intensief overleg met het bestuur van Somalië. Men is
zeer wel bereid mee te werken aan de terugkeer van mensen die hier weg moeten.
De landen rondom Nederland voeren ook geen speciaal beleid ten aanzien van
Somalië, terwijl de UNHCR de terugkeer naar Somaliland en Puntland van
uitgeprocedeerde asielzoekers mogelijk acht.Het verzoek aan de Kamer om een spoedige reactie op de brief over de doelgroepgerichte
terugkeerprogramma's heeft te maken met het feit dat het beleid in abstracto
al met de Kamer was afgesproken. Kort voor de zomer werd duidelijk om welke
bedragen het ging. Er moest toen nog een handtekening worden gezet om het
beleidsmatige proces een stapje verder te brengen, al was de beslissing als
zodanig al genomen. De staatssecretaris vond het niet correct dat in het zomerreces
te doen, te meer niet omdat een aantal fracties twijfels had over de wenselijkheid
van de regeling. Vandaar dat een en ander tijdelijk is opgeschort.Als men is uitgeprocedeerd, dan moet men terug, al wil men dat eigenlijk
niet. Daarom moet men worden overtuigd van het nut van de terugkeer. Een financiële
prikkel kan daarbij helpen. Voor een aantal heel specifieke doelgroepen is
een aparte regeling opgesteld. De staatssecretaris erkent dat hier risico's
aan vastzitten, maar het streven is erop gericht zoveel mogelijk mensen te
laten terugkeren. Ze voelt zich vooralsnog niet aangesproken door het glijdende-schaalargument.
Feit is wel dat dit dossier heel weerbarstig is. Het is vaak wikken en wegen.
Er moet worden gestreefd naar een evenwicht. De huidige regeling is als zodanig
verantwoord.Er zijn hier Kosovaren aanwezig, maar zij bevinden zich nog steeds in
procedure. De IND verwacht de bezwaarprocedures aan het eind van het jaar
te hebben afgerond. Dan zijn deze mensen uitgeprocedeerd. Dan kunnen ze terug.
Over de vergoeding voor rechtsbijstand in hoger beroep is meermalen overleg
gevoerd met onder andere de Orde van advocaten. De wijziging van het vergoedingenstelsel
wordt op korte termijn via de voorhangprocedure aan de Kamer voorgelegd. Dergelijke
vergoedingen worden stelselmatig gemonitord. Als daar aanleiding toe is, dan
wordt de vergoeding aangepast. Vooralsnog is daar geen aanleiding
voor. De implementatie van de begin dit jaar aangenomen EURODAC-verordening
vindt nu plaats. Eind 2002 is het voor een aantal lidstaten operationeel.
Het is een groeimodel. Nederland zit in de kopgroep. De meeste Europese landen
nemen al wel vingerafdrukken af.Nadere gedachtewisselingDe heer Middel (PvdA) vraagt naar de grens
van de glijdende schaal voor de doelgroepgerichte terugkeerprogramma's. Hij
komt terug op het uitoefenen van druk op Turkije. Zijn fractie is tegen de
TNV-opvang van Dublin-claimanten, want die is niet bedoeld voor de opvang
van asielzoekers die al in de procedure zitten of die Dublin-claimant zijn.De heer Hoekema (D66) vraagt naar de huisvesting
van Dublin-claimanten. Hoe moeten mensen naar Noord-Irak terug als alle bruggen
en wegen zijn afgesloten?De staatssecretaris meldt dat de IOM vindt
dat de doelgroepgerichte terugkeerprogramma's wel werken. Zij doet geen uitspraak
over een eventuele grens voor de glijdende schaal. Binnenkort komt er nog
een notitie over het terugkeerbeleid.De asiel- en terugkeerproblematiek heeft de aandacht van veel kabinetsleden.
Zij zijn desgevraagd best bereid druk uit te oefenen op een bepaald land om
maatregelen gerealiseerd te krijgen. De TNV is niet bedoeld voor de opvang
van Dublin-claimanten. Er is met de gemeenten afgesproken dat zij voor extra
capaciteit zouden zorgen. Daarna buigt het kabinet zich over de vraag of er
weer Dublin-claimanten moeten worden opgevangen. Bij het draagvlakoverleg
met de gemeenten op 14 november aanstaande wordt de stand van zaken opgemaakt,
ook wat betreft de uitvoering van de afspraken. Het is niet zeker dat Dublin-claimanten
op straat komen, want er worden heel wat opgevangen.Het probleem van de doorreisvisa wat betreft de terugkeer naar Noord-Irak
is opgelost. Omdat de mensen die het betreft nog niet direct teruggaan, kan
de situatie van wegen en bruggen alsdan weer zijn gewijzigd. De staatssecretaris
loopt daar niet op vooruit.De voorzitter van de vaste commissie voor Justitie,Swildens-RozendaalDe griffier van de vaste commissie van Justitie,PeXNoot1Samenstelling: Leden: Swildens-Rozendaal (PvdA), voorzitter, Van de Camp
(CDA), Biesheuvel (CDA), Scheltema-de Nie (D66), Zijlstra (PvdA), Apostolou
(PvdA), Middel (PvdA), Van Heemst (PvdA), Dittrich (D66), ondervoorzitter,
Rabbae (GroenLinks), Van Oven (PvdA), Kamp (VVD), Rouvoet (ChristenUnie),
O. P. G. Vos (VVD), Passtoors (VVD), Van Wijmen (CDA), De Wit (SP),
Ross-van Dorp (CDA), Niederer (VVD), Nicolaï (VVD), Halsema (GroenLinks)
Weekers (VVD), Van der Staaij (SGP) en Wijn (CDA).Plv. leden: Wagenaar (PvdA), Balkenende (CDA), Cörüz (CDA),
Van Vliet (D66), Duijkers (PvdA), Kuijper (PvdA), Albayrak (PvdA), Barth (PvdA),
Hoekema (D66), Karimi (GroenLinks), Santi (PvdA), Luchtenveld (VVD), Slob
(ChristenUnie), Van den Doel (VVD), Rijpstra (VVD), Rietkerk (CDA), Marijnissen
(SP), Buijs (CDA), Van Baalen (VVD), Van Blerck-Woerdman (VVD), De Vries (VVD),
Van Walsem (D66), De Pater-van der Meer (CDA) en Arib (PvdA). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-19637-629.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl