Wijziging Wet op de ondernemingsraden en titel 7.10 (arbeidsovereenkomst) van het nieuw Burgerlijk Wetboek; Memorie van antwoord
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-11 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 19971998-24615, nr. 81a

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum ontvangst

05-12-1997

Eerste Kamer der Staten-Generaal

1997-1998

24615 nr. 81a

03-12-1997

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaam1. Inleiding2. Bevoegdheden van de ondernemingsraad2.1. Adviesrecht over winstbestemming2.2. Instemmingsrecht2.3. Bemiddeling bij initiatiefvoorstellen2.4. Maatschappelijke betrokkenheid2.5. Medezeggenschapsaanspraken werknemers2.6. Beroepsgang2.7. Gevolgen voor medezeggenschap in de overheid3. Personeelsvertegenwoordiging4. Bedrijfscommissies5. Evaluatie6. Wetstechnische vragen en onvolkomenheden7. Artikelen Artikel I, onderdeel MArtikel VIOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 24615Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 65 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
24 615Wijziging van de Wet op de ondernemingsraden en titel 7.10 (arbeidsovereenkomst)
van het nieuw Burgerlijk Wetboeknr. 81aMEMORIE VAN ANTWOORDOntvangen 3 december 1997 1. InleidingMet waardering hebben wij kennis genomen van het voorlopig verslag van
de vaste commissie voor Sociale Zaken en Werkgelegenheid inzake het wetsvoorstel
tot wijziging van de Wet op de ondernemingsraden (WOR) en titel 7.10 van het
nieuw Burgerlijk Wetboek.Wij zijn de leden van de onderscheiden fracties erkentelijk voor de in
het algemeen positief kritische beoordeling van het wetsvoorstel. Wij constateren
dat verschillende fracties zowel de doelstelling als de vormgeving van het
wetsvoorstel onderschrijven. Het spijt ons dat een enkele fractie teleurgesteld
is. Deze teleurstelling wordt door ons niet gedeeld.De verbazing van de leden van de fracties van CDA en GroenLinks over de
ruime en langdurige behandeling van het wetsvoorstel in de Tweede Kamer, die
naar hun mening niet in overeenstemming is met de inhoud van het wetsvoorstel,
kunnen wij niet onderschrijven.Uit de behandeling van het wetsvoorstel in de Tweede Kamer is juist naar
voren gekomen hoe belangrijk het onderwerp «medezeggenschap in de onderneming»
in onze maatschappij is.Zelfs niet-fundamentele wijzigingen, zoals een voorstel tot modernisering
van de medezeggenschap gericht op het verbeteren van de effectiviteit van
de medezeggenschap (zoals neergelegd in dit wetsvoorstel), kunnen rekenen
op een levendige discussie zowel binnen als buiten het parlement. De uiteindelijke
verwezenlijking van medezeggenschap is primair de verantwoordelijkheid van
betrokkenen zelf. Implementatie van het wetsvoorstel is daarom gediend met
een draagvlak in de maatschappij en een heldere uitleg van de belangrijkste
wijzigingen. De uitvoerige discussie over dit wetsvoorstel in de Tweede Kamer
heeft daarbij een belangrijke bijdrage geleverd, evenals dit het geval zal
zijn met betrekking tot de thans in deze kamer door de diverse fracties in
het voorlopig verslag gestelde vragen.Zoals ook de leden van de CDA-fractie constateerden zijn er in de praktijk
problemen die het functioneren van de ondernemingsraad bemoeilijken. De door
de leden van de CDA-fractie aangegeven opsomming van knelpunten
wordt echter niet geheel onderschreven. Niet is gebleken dat er knelpunten
zijn in de combinatie bedrijfsfunctie/overlegfunctie en in samenhang daarmee
de ondervertegenwoordiging in de ondernemingsraad van werknemers uit de staf-
en managementgeleding. Deze punten hebben dan ook geen aanleiding gegeven
tot deze wetswijziging. Tijdens de behandeling van dit wetsvoorstel in de
Tweede Kamer is door mevrouw Van Rooy opgemerkt dat door de toegenomen werkdruk
in veel bedrijven het steeds moeilijker wordt om leden voor de ondernemingsraad
te vinden, maar dat dit ook een gevolg is van de toenemende mobiliteit. Ook
stelde zij dat de samenstelling van ondernemingsraden in veel bedrijven een
toenemend probleem vormt, doordat het accent te zeer ligt op de lagere functieniveaus.
Zij zou het een goede zaak vinden als de minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid
op dit punt eens nader onderzoek zou willen laten verrichten.Naar aanleiding hiervan is door ons onderzoek toegezegd, waarbij inzicht
kan worden verschaft in het functioneren van de ondernemingsraad binnen de
onderneming en de belangstelling binnen alle geledingen van de onderneming
om effectief deel te nemen aan het werk van de ondernemingsraad. Indien er
problemen op dit terrein gesignaleerd worden zal tevens worden nagegaan hoe
en onder welke voorwaarden verbetering van de participatie in ondernemingsraden
kan worden bevorderd.De leden van de CDA-fractie vroegen op welke onderdelen het wetsvoorstel
een modernisering en actualisering biedt van de WOR. Uit diverse rapporten
en onderzoeken1 is gebleken dat er in betrekkelijk
veel ondernemingen in de praktijk af en toe problemen bestaan. Daarbij kwamen
de volgende problemen naar voren: de late informatieverstrekking in het kader
van de besluitvorming over adviesplichtige aangelegenheden, de interpretatie
van wettelijke bepalingen en bevoegdheden (zoals de vraag of een besluit tot
invoering van nieuwe technologie onder het adviesrecht valt), de afbakening
van taken tussen vakorganisaties en ondernemingsraden, de soms onduidelijke
positie van de centrale ondernemingsraad ten opzichte van de concernleiding
en de basisondernemingsraden. Daarnaast zijn er belangrijke ontwikkelingen
in de samenleving zoals decentralisatie en – flexibilisering die aanleiding
geven tot aanpassing van de WOR. Er is een breed gedragen besef dat omvangrijke
maatschappelijke problemen alleen effectief oplosbaar zijn door gezamenlijke
inspanningen van overheid, werkgevers en werknemers, vanuit verschillende
verantwoordelijkheden en op verschillende niveaus, waarbij met name een aanpak
aan de bron (in bedrijven en instellingen) essentieel is.De noodzaak van maatwerk, aanpassingsvermogen en differentiatie in de
(organisatie van de) bedrijfsvoering, product-marktcombinaties, arbeidsinhoud
en eveneens op het gebied van bijvoorbeeld arbeidstijden, pensioenen en arbeidsvoorwaarden
in het algemeen wordt steeds duidelijker. Dit komt voort uit wensen van zowel
werkgevers als werknemers. Zij zoeken naar nieuwe evenwichten waarbij rekening
wordt gehouden met de aan ondernemingen gestelde eisen alsmede gerechtvaardigde
belangen van werknemers.De overheid zoekt hierbij aansluiting door op diverse beleidsterreinen
regels te versoepelen en ruimte te bieden voor decentraal maatwerk en marktwerking.
Werkgevers en werknemers krijgen daardoor op sector- en ondernemingsniveau
meer ruimte voor een eigen invulling.Wel dienen hierbij randvoorwaarden in acht te worden genomen, zowel gericht
op een basisniveau van bescherming van werknemers als op het proces van overleg
binnen bedrijven. De overlegstructuur binnen bedrijven heeft bij het in goede
banen leiden van de ontwikkelingen immers een wezenlijke functie in termen
van draagvlak, vernieuwing en evenwichtige belangenafweging. Een adequate balans tussen flexibiliteit en (mede)zeggenschap is van grote
betekenis.In het licht van het bovenstaande is actualisering van de onderwerpen
ten aanzien waarvan de ondernemingsraad adviesrecht en instemmingsrecht heeft,
geboden en worden de bevoegdheden van de centrale ondernemingsraad verbeterd.
Ook wordt geregeld dat de ondernemingsraad tijdig bij de besluitvorming betrokken
wordt om daadwerkelijk invloed uit te kunnen oefenen. De positie van de ambtelijk
secretaris wordt verbeterd door zowel het recht op faciliteiten voor de uitvoering
van zijn taak als de ontslag- en benadelingsbescherming te regelen. Ook degenen
die zich inzetten voor het oprichten van een ondernemingsraad krijgen bescherming
tegen benadeling en via de Regionaal Directeur voor de Arbeidsvoorziening
bescherming bij ontslag indien dit te maken heeft met hun activiteiten in
het kader van het oprichten van een ondernemingsraad.De scholingsfaciliteiten voor de ondernemingsraad en commissies van de
ondernemingsraad worden verduidelijkt en uitgebreid. In het kader van de verbetering
van de faciliteiten voor de ondernemingsraad is een regeling opgenomen die
het mogelijk maakt om achterbanberaad te houden. De ondernemingsraad en ondernemer kunnen afspraken maken over extra bevoegdheden
en aanvullende regels afspreken over de toepassing van de WOR. De juridische
status van deze afspraken en de vorm waarin deze afspraken gemaakt moeten
worden, wordt geregeld. In de praktijk bestond hierover veel onduidelijkheid.Het vervallen van het éénderde criterium, het vereenvoudigen
van een aantal artikelen en het schrappen van een aantal voorschriften die
niet noodzakelijk waren voor het goed functioneren van de ondernemingsraad
dragen bij aan het stroomlijnen en de deregulering van de WOR. Ook de nieuwe
structuur van de WOR (boven de 50 werknemers een ondernemingsraad, van 10
tot 50 werknemers een (verplichte) personeelsvertegenwoordiging of een personeelsvergadering
en onder de 10 werknemers een vrijwillige personeelsvertegenwoordiging) draagt
bij aan de vereenvoudiging van de WOR.Het oordeel van de leden van de CDA-fractie dat het wetsvoorstel wantrouwen
uitstraalt naar de zeer vele goed functionerende ondernemingsraden wordt door
ons niet gedeeld. Wij vinden het jammer dat het oordeel van de Leden van de
CDA-fractie in de Tweede Kamer, dat dit wetsvoorstel een waardevolle bijdrage
levert aan de verdere modernisering van de medezeggenschap en dat er sprake
is van een gebalanceerd compromis tussen modernisering en deregulering, niet
door de leden van de CDA-fractie in de Eerste Kamer wordt gesteund.Het wetsvoorstel geeft juist een steun in de rug voor ondernemingsraden,
door bevoegdheden te actualiseren, faciliteiten te verbeteren en de mogelijkheid
te bieden overeenkomsten te sluiten om invulling te geven aan medezeggenschap
die past bij de eigen onderneming. Dit wetsvoorstel geeft op een evenwichtige
wijze een basisbescherming aan ondernemingsraden, actualiseert de bevoegdheden
en geeft ruimte voor maatwerk.Ook de opvatting dat er in dit wetsvoorstel sprake is van overregulering
kunnen wij niet onderschrijven. Uitgangspunt van het wetsvoorstel is geweest
het bieden van een basis voor een flexibele vormgeving van medezeggenschap
door betrokkenen zelf. De in het wetsvoorstel opgenomen regeling omtrent afspraken
tussen bestuurder en ondernemingsraad is bedoeld om aanknopingspunten te bieden
voor een eigen, flexibele en pragmatische invulling van medezeggenschap. Het
valt naar ons oordeel niet vol te houden dat het wetsvoorstel, in vergelijking
met de huidige wet, tot meer regulering zal leiden. Op een aantal punten leidt
het wetsvoorstel juist tot vereenvoudiging ten opzichte van de bestaande situatie.Daarbij kan bijvoorbeeld gedacht worden aan het verdwijnen van het (nu
nog verplichte) minimumaantal overlegvergaderingen per jaar, of aan de invoering
van een gelijkluidend regime voor alle ondernemingsraden (schrapping van het
nu bestaande onderscheid tussen 100-min en 100-plus).Daarnaast moet er op gewezen worden, dat er ook in de moderne medezeggenschapspraktijk
nog steeds behoefte bestaat aan een duidelijk en goed toepasbaar wettelijk
kader waarop betrokkenen kunnen terugvallen. De praktijk laat zien dat ondernemingsraden
steeds meer hun eigen weg hebben gevonden om hun werk en hun relatie met de
werkgever effectief in te vullen. Daarbij heeft men het formele wettelijke
kader niet (meer) zozeer nodig om details van het eigen ondernemingsraad te
regelen. Dit is een goede ontwikkeling, die de regering middels het voorliggende
wetsvoorstel verder wil stimuleren. Dat neemt echter niet weg dat er, in geval
van onduidelijkheid of conflicten, behoefte blijft bestaan aan een adequate
wettelijke regeling waarop teruggevallen kan worden.De leden van de PvdA-fractie vroegen of het schrappen van artikel 35a
WOR niet ook tot gevolg had dat voor de zgn. «vrije lijsten» in
ondernemingen met minder dan 100 werknemers nu voldaan moet worden aan de
eis van art. 9 WOR. De door deze leden getrokken conclusie is correct. We
verwijzen voor de beantwoording van dit punt naar paragraaf 6 van deze memorie.De leden van de PvdA-fractie hebben terecht begrepen dat deze verschuiving
in de grenzen voor de verplichting om een ondernemingsraad in te stellen het
gevolg is van de aanvaarding van amendement nr. 59 (Kamerstukken II 1996/97,
24 615), ingediend door de heer Middel, mevrouw Schimmel en mevrouw Van
Rooy. Het criterium dat gehanteerd wordt voor de definitie van kleine bedrijven
is een ander dan in andere wetten wordt gehanteerd, waarbij opgemerkt moet
worden dat in diverse wetten het begrip «kleine bedrijven» anders
wordt ingevuld, zowel naar grootte als naar criteria. In het kader van de
medezeggenschap moet daarbij worden opgemerkt dat er niet alleen een grens
is in het aantal werknemers waarvoor een medezeggenschapsorgaan moet worden
ingesteld, maar tevens dat de mate waarin en de wijze waarop aan de medezeggenschap
inhoud wordt gegeven afhankelijk is van het aantal werknemers dat werkzaam
is in de onderneming. Wij willen opmerken dat het hanteren van grenzen, ook
in het kader van de medezeggenschap, voor discussie vatbaar is. Het oorspronkelijke
wetsvoorstel ging uit van een andere structuur dat thans voorligt. Gezien
de discussie die in de Tweede Kamer over de structuur van de medezeggenschap
gevoerd is, zijn wij van mening dat de thans voorliggende voorstellen met
betrekking tot de structuur van de medezeggenschap, mede gezien het overgangsrecht,
ook leiden tot een goed evenwicht tussen de grootte van ondernemingen en de
vormen van medezeggenschap. 2. Bevoegdheden van de ondernemingsraadDe leden van de VVD-fractie vroegen een beschouwing van de regering over
de verhouding tussen de leden van de ondernemingsraad en hun achterban, met
name toegespitst op de vraag in hoeverre de leden van de ondernemingsraad
zelfstandig tot standpunten kunnen komen en wanneer naar het oordeel van de
regering raadpleging van deze achterban noodzakelijk is.Evenals gekozen volksvertegenwoordigers, hebben ondernemingsraadsleden
door hun verkiezing een mandaat ontvangen om gedurende een zittingsperiode
naar eigen inzicht en naar eigen geweten, positie te kiezen en invulling te
geven aan het lidmaatschap van de ondernemingsraad. Zij hebben immers op basis
van hun persoonlijkheid en opvattingen het vertrouwen gekregen van hun kiezers.Evenals voor volksvertegenwoordigers geldt echter ook voor ondernemingsraadsleden
dat de kwaliteit van hun vertegenwoordigende werk zal toenemen naarmate zij
beter op de hoogte zijn van wat er onder hun achterban leeft. Daarnaast is
het voor het draagvlak dat het werk van de ondernemingsraad binnen de onderneming
heeft nuttig als werknemers een duidelijk beeld hebben van datgene wat door
de ondernemingsraad wordt verricht.Het contact met de achterban is dus een belangrijke factor voor de kwaliteit
van het ondernemingsraadswerk. Alleen met een heldere communicatie tussen
ondernemingsraad en achterban zal de belangstelling voor het werk van die
ondernemingsraad blijven bestaan.Het zal duidelijk zijn dat er vanuit deze algemene uitgangspunten geen
harde criteria te geven zijn over de vraag welke besluiten door de ondernemingsraad
aan de achterban zouden moeten worden voorgelegd. Het algemene principe zal
moeten zijn dat de ondernemingsraad bij wezenlijke besluiten pas goed kan
functioneren wanneer hij op de hoogte is van de onder de achterban levende
wensen en gevoelens. Aan de vertolking van deze wensen en gevoelens ontleent
het werk van ondernemingsraden zijn legitimatie. Dit doet niets af aan de
verantwoordelijkheid van ondernemingsraadsleden om op basis van hun mandaat
tot een zelfstandige afweging van belangen te komen.Tevens vragen deze leden of de regering een indicatie wil geven van het
tijdsbeslag dat het raadplegen van de achterban met zich mee brengt. Zij vragen
de opvatting van de regering over de vraag of tijdrovende raadplegingen altijd
in werktijd plaats zouden moeten vinden.Over de wijze waarop het contact met de achterban moet worden onderhouden
kan geen algemene regel gegeven worden. Dat is afhankelijk van de situatie
binnen ieder afzonderlijk bedrijf. Het zal duidelijk zijn dat achterbanraadpleging
door het bijeenroepen van de werknemers in een personeelsbijeenkomst beperkt
zal dienen te blijven tot enkele incidentele gevallen, hooguit één
tot een paar keer per jaar. Daarbij kunnen wij ons voorstellen dat deze bijeenkomsten
ook niet altijd volledig onder werktijd hoeven plaats te vinden. In die zin
kunnen de werkgeverskosten van achterbanraadpleging beperkt blijven. Wij willen
er hier echter op wijzen dat het houden van personeelsbijeenkomsten slechts
één van de vele manieren is om het contact met de achterban
te onderhouden. 2.1. Adviesrecht over winstbestemmingDe leden van de fractie van GroenLinks maakten enkele opmerkingen over
de discussie in de Tweede Kamer over het adviesrecht van de ondernemingsraad
over de winstbestemming, over corporate governance en de positie van institutionele
beleggers. Deze leden stelden dat de discussie over een mogelijk adviesrecht
van de ondernemingsraad over winstbestemming – slechts een klein deel
van de ondernemingen betreft. Bij dit thema wordt vaak verwezen naar de discussie
over corporate governance. De fractieleden van GroenLinks stelden dat in de
discussie over corporate governance geheel voorbij wordt gegaan aan het belang
van de factor arbeid.De regering deelt die opvatting niet, zeker niet met betrekking tot de
visie daarop van het kabinet zelf. Zo heeft de regering bij het op 7 november
jl. bij de Tweede Kamer ingediende wetsvoorstel Invoering van de mogelijkheid
tot het treffen van bijzondere maatregelen door de ondernemingskamer over
de zeggenschap in de naamloze vennootschap (Kamerstukken II 1997/98,
25 732) volop rekening gehouden met het belang van de factor arbeid.Eén van de kernpunten uit dit wetsvoorstel is dat, indien een grootaandeelhouder
de ondernemingskamer verzoekt om ongedaanmaking van beschermingsconstructies,
de ondernemingskamer de ondernemingsraad in de gelegenheid moet stellen om
zijn visie daarop kenbaar te maken. Vervolgens moet de ondernemingskamer die
visie natuurlijk ook meewegen in het uiteindelijk oordeel over zo'n verzoek.
Op deze manier wordt het werknemersbelang wel degelijk meegewogen.De constatering van de leden van de fractie van GroenLinks dat de ene
aandeelhouder de andere niet is en dat met name de positie van institutionele
beleggers aan belang wint wordt door ons onderschreven. Dit neemt niet weg
dat aandeelhouders in gelijke omstandigheden gelijk behandeld dienen te worden
(artikelen 2:92 en 2:201 BW). Het door institutionele beleggers in aandelen
belegd vermogen is met name de laatste vijftien jaar spectaculair gegroeid.
Door de omvang van de aandelenpakketten van institutionele beleggers is hun
mogelijkheid om «te stemmen met de voeten» verminderd. Dat leidt
welhaast vanzelf tot een grotere belangstelling voor aspecten van corporate
governance. Het zijn vooral ook de institutionele beleggers die baat kunnen
hebben bij de opvolging van veel van de aanbevelingen van de Commissie Peters.
Deze beleggers hebben zeker ook mogelijkheden om die opvolging effectief te
bevorderen. Zeker wanneer zij op bepaalde punten samen zouden optrekken moeten
hun mogelijkheden om op dit terrein invulling te geven aan hun maatschappelijke
verantwoordelijkheid niet worden onderschat. De regering meent dan ook dat
het in het eigen belang van institutionele beleggers is om ondernemers te
bewegen tot goed bestuur en tot het afleggen van adequate verantwoording.De leden van de fractie van GroenLinks vroegen tevens hoe de medezeggenschap
van werknemers en andere deelnemers in het beleid van pensioenfondsen zich
verder moet ontwikkelen.In een brief die de Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid op 
14 mei 1997 zond aan de Tweede Kamer (Kamerstukken II 1996/97, 24 615,
nr. 29) wordt opgemerkt dat artikel 6, tweede lid van de Pensioen- en Spaarfondsenwet
(PSW) regelt dat in het bestuur van een ondernemingspensioenfonds of van een
spaarfonds vertegenwoordigers van de in het fonds deelnemende werknemers ten
minste evenveel zetels bezetten als de vertegenwoordigers van de werkgever.
Hoe deze vertegenwoordigers van de deelnemende werknemers worden gekozen is
niet geregeld.In de praktijk is hier een divers beeld ontstaan. Soms speelt de ondernemingsraad
een rol, soms de deelnemersraad, soms loopt de verkiezing van de bestuursleden
namens de werknemers via de betrokken vakorganisaties, soms zijn er vrije
verkiezingen. Waar niets geregeld is over de benoeming van de bestuursleden,
is het niet onmogelijk dat de werkgever invloed uitoefent op de wijze waarop
deze zetels bezet worden. Dit is niet conform de strekking van artikel 6 van
de PSW, waar de paritaire samenstelling van het bestuur is geregeld. In genoemde
brief is ook aangegeven dat wellicht overwogen kan worden om de ondernemingsraad
of de deelnemersraad daarin een rol te laten vervullen. Een dergelijke benadering
zou wel een verandering van de huidige praktijk inhouden met betrekking tot
de benoeming van kandidaten vanuit de vakbeweging of vrije kandidaten.In de brief wordt voorgesteld dit onderwerp niet in het kader van het
onderhavige wetsvoorstel (wijziging van de WOR) aan de orde te stellen, maar
het te betrekken in de discussie over de toekomst van de medezeggenschap bij
pensioenfondsen.Als het gaat om ondernemingsgebonden pensioenfondsen, is het niet onredelijk
om de ondernemingsraad het recht te geven tenminste de helft van
de bestuursleden, al dan niet uit zijn midden, te benoemen. In de 2e fase
van de algehele herziening van de PSW zal hierop worden teruggekomen.De belangen van actieve deelnemers van pensioenregelingen ten aanzien
van het beleggingsbeleid van pensioenfondsen zijn op dit moment al goed vertegenwoordigd
via de paritaire samenstelling van de besturen van pensioenfondsen. Via deze
besturen hebben de deelnemers ook invloed op het beleid ten aanzien van corporate
governance van pensioenfondsen. De medezeggenschap van gewezen deelnemers
van pensioenfondsen kan volgens het kabinet nog verbeterd worden. In januari
1997 heeft de staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (SZW)
een brief gestuurd aan de Tweede Kamer (Kamerstukken II 1996/97, 25 000
XV, nr. 47) met het voorstel van een wettelijke verplichting tot het invoeren
van één of meerdere bestuurszetels voor gewezen deelnemers in
pensioenfondsbesturen. Hierbij werd gedacht aan het reserveren van één
of meerdere zetels binnen de werknemersgeleding.Voorts werd voorgesteld om de deelnemersraad te vervangen door een verplichte
jaarvergadering, waar het bestuur van het pensioenfonds zich verantwoordt
over het gevoerde beleid en de genomen beslissingen.Bij de behandeling van de brief in de Tweede Kamer hebben de aanwezige
fracties positief gereageerd op de voorstellen de medezeggenschap te verbeteren
en de staatssecretaris van SZW gevraagd op het aanbod van de sociale partners
in te gaan om, in overleg met de ouderenorganisaties, advies te geven over
de invulling van het recht op een bestuurszetel voor gewezen deelnemers.Inmiddels is er een principeakkoord tussen de ouderenorganisaties en de
sociale partners over een convenant over medezeggenschap bij pensioenfondsen.
In het convenant worden de bij bedrijfspensioenfondsen betrokken partijen
opgeroepen om – daar waar nog niet aanwezig – zelf deelnemersraden
op te richten. Partijen bij ondernemingsfondsen die nog geen deelnemersraad
en bestuursparticipatie van gepensioneerden kennen, worden opgeroepen alsnog
een van beide of beide vormen van medezeggenschap van gepensioneerden te realiseren.
Partijen betrokken bij pensioenregelingen die zijn ondergebracht bij een verzekeringsmaatschappij
worden opgeroepen te komen tot de instelling van een deelnemersvergadering.De sociale partners willen het convenant na drie jaar evalueren. Wetgeving
om de medezeggenschap van gewezen deelnemers te verplichten is hiermee in
de ogen van de sociale partners en de ouderenorganisaties niet meer nodig.
Alleen ondersteunende wetgeving wordt gevraagd.De staatssecretaris van SZW heeft inmiddels instemmend op het principeakkoord
gereageerd.Wanneer het convenant na achterbanraadpleging een definitieve status heeft
gekregen zal de staatssecretaris een definitieve reactie richting Tweede Kamer,
sociale partners en ouderenorganisaties geven.De leden van de fractie van GroenLinks vroegen welke situatie er ontstaat
als een ondernemingsraad, gebruik makend van zijn bevoegdheden tot het uitbrengen
van een ongevraagd advies, aan de Algemene Aandeelhoudersvergadering (AVA)
adviseert een bepaalde winstbestemming vast te stellen.De ondernemingsraad kan na overlegging van de jaarrekening ex artikel
31a van de WOR nadere informatie vragen, de winstbestemming in het overleg
met de ondernemer aan de orde stellen en terzake voorstellen doen. Indien
een ondernemingsraad een voorstel doet met betrekking tot de winstbestemming
(d.w.z. ongevraagd advies uitbrengt over de winstbestemming) dan maakt de
ondernemingsraad gebruik van zijn recht op initiatief zoals geregeld in artikel
23 WOR. De ondernemer is verplicht om ten minste éénmaal
over dit onderwerp overleg te plegen met de ondernemingsraad en zo spoedig
mogelijk schriftelijk aan de ondernemingsraad zijn besluit mee te delen. De
ondernemer zal derhalve het voorstel ter kennis brengen aan de AVA en het
besluit van de AVA meedelen aan de ondernemingsraad.Er is in deze situatie geen sprake van een adviesrecht zoals omschreven
in artikel 25 WOR.De ondernemingsraad heeft derhalve geen mogelijkheden om op basis van
de WOR beroep aan te tekenen bij de rechtbank tegen het besluit van de AVA
m.b.t. de winstbestemming.Op basis van artikel 15 boek 2 BW heeft echter iedere werknemer de mogelijkheid
om vernietiging van een besluit van de AVA tot goedkeuring van de jaarrekening
met een winstbestemming te vorderen wegens strijd met de redelijkheid en billijkheid.
Een lid van de ondernemingsraad kan derhalve in zijn hoedanigheid van werknemer
een dergelijk verzoek indienen. Daarnaast kan de ondernemingsraad op basis
van artikel 344 e.v. boek 2 BW gebruik maken van het recht van enquête
wanneer er gegronde redenen zijn om aan een juist beleid te twijfelen.De leden van de fractie van GroenLinks vragen voorts of het mogelijk is
om in het adviesrecht en vooral met betrekking tot de daaraan gekoppelde beroepsmogelijkheden,
een onderscheid te maken naar de mate waarin voorgenomen besluiten van belang
zijn voor de rechtspositie van het personeel. Zij menen dat dit kan leiden
tot een helderder onderscheid tussen de belangen behartigende en de participerende
taak van de ondernemingsraad. Daarnaast menen zij dat dit onderscheid, als
neveneffect, ook de taakverdeling tussen ondernemingsraad en vakbeweging kan
verduidelijken.Wij menen dat het door deze leden voorgestelde onderscheid tussen participerende
en belangen behartigende taken van een ondernemingsraad voor wat betreft de
uitoefening van de adviesrechten kunstmatig is en eerder verwarrend dan verhelderend
zou werken.Bij elk door de ondernemingsraad uitgebracht advies dient het immers te
gaan om het rechtstreekse belang van werknemers, meegenomen in een bredere
afweging omtrent de belangen van de organisatie in zijn totaliteit. Een wettelijk
onderscheid tussen deze twee verantwoordelijkheden, zou onrecht doen aan de
onderlinge verwevenheid van die twee zaken.Verder kan worden opgemerkt dat, zoals onder meer blijkt uit het recente
rapport «Competitie of coalitie, samenwerkingsrelaties tussen ondernemingsraad
en vakbeweging in de arbeidsvoorwaardenvorming» (Smit en Miltenburg,
Vuga, 1997) ondernemingsraden en vakbonden hun verschillende verantwoordelijkheden
in de praktijk redelijk bevredigend weten af te bakenen. Ook vanuit dit gezichtspunt
is er naar ons idee dus geen aanleiding om een onderscheid tussen de belangenbehartigende
en de participerende taken van de ondernemingsraad in de medezeggenschapswetgeving
vast te leggen. 2.2. InstemmingsrechtHet was de leden van de fractie van GroenLinks niet meer duidelijk hoe
de positie van de ondernemingsraad en de individuele werknemer zal zijn na
aanvaarding van het wetsvoorstel wanneer er sprake is van een regeling met
betrekking tot een onkostenvergoeding of disciplinaire maatregelen in ondernemingen
waar geen collectieve arbeidsovereenkomst (CAO) van toepassing is en de bevoegdheden
van de ondernemingsraad niet met deze onderwerpen is uitgebreid.Allereerst willen wij uitdrukkelijk naar voren brengen dat de CAO het
geëigende instrument voor arbeidsvoorwaardenvorming is en dat het primaat
van de CAO boven andere instrumenten voor ordening van arbeidsvoorwaarden
voor het kabinet niet ter discussie staat. Ten tweede heeft instemming
van de ondernemingsraad of overeenstemming met de ondernemingsraad geen directe
doorwerking in de individuele arbeidsovereenkomst.Indien er geen sprake is van een CAO dan zal een regeling met betrekking
tot de onkostenvergoeding of disciplinaire maatregelen onderdeel moeten zijn
van de individuele arbeidsovereenkomst. Om een dergelijke regeling eenzijdig
te kunnen wijzigen zal in de individuele arbeidsovereenkomst een eenzijdig
wijzigingsbeding moeten zijn opgenomen (zie artikel 613 Boek 7 BW). De werkgever
kan alleen een beroep doen op dit eenzijdig wijzigingsbeding indien hij bij
de wijziging een zodanig zwaarwichtig belang heeft dat het belang van de werknemer
daarvoor naar de maatstaven van redelijkheid en billijkheid moet wijken. In
het oorspronkelijke wetsvoorstel zoals dat was ingediend bij de Tweede Kamer,
was het vermoeden opgenomen dat de werkgever een dergelijk zwaarwichtig belang
heeft wanneer de regeling is vastgesteld in overeenstemming met de ondernemingsraad.
Naar aanleiding van de behandeling in de Tweede Kamer is dat wettelijke vermoeden
geschrapt. Dit neemt niet weg dat bij het antwoord op de vraag of het belang
van de werkgever voldoende zwaarwichtig is, een rol kan spelen of er overeenstemming
is bereikt met de ondernemingsraad over de wijziging in de arbeidsvoorwaardenregeling
die de werkgever nastreeft. Het is aan de werkgever om aan te tonen dat er
sprake is van een zodanig zwaarwichtig belang dat het belang van de werknemer
daarvoor naar de maatstaven van redelijkheid en billijkheid moet wijken.De CAO houdt evenwel het primaat; wanneer het onderwerp waarop de wijziging
betrekking heeft, reeds is geregeld in de CAO, dan speelt de ondernemingsraad
geen rol. 2.3. Bemiddeling bij initiatiefvoorstellenNaar aanleiding van de discussie over een bemiddelingsprocedure bij onenigheid
tussen ondernemer en ondernemingsraad over een initiatiefvoorstel van de ondernemingsraad,
wilden de leden van de fractie van GroenLinks graag een nadere toelichting
op de betekenis van artikel 36 WOR (geschillenregeling). Zij lezen artikel
36 zo, dat het de ondernemer en de ondernemingsraad, gezamenlijk of afzonderlijk,
vrij staat de bedrijfscommissie om bemiddeling te vragen en dat de bedrijfscommissie
dan dient te bemiddelen. De ontvankelijkheid van de indiener moet pas door
de kantonrechter worden beoordeeld.Deze uitleg over artikel 36 in combinatie met het initiatiefrecht van
de ondernemingsraad is echter niet juist. Artikel 36 geeft de kantonrechter
en daarmee de bedrijfscommissie alleen een rol daar waar sprake is van het
al dan niet naleven of moeten naleven van door de WOR oplegde verplichtingen
(zoals bij het instemmingsrecht). Bij het initiatiefrecht kan de ondernemer
het door de ondernemingsraad naar voren gebrachte naast zich neerleggen. De
ondernemingsraad heeft in zo'n geval in het kader van het initiatiefrecht
geen mogelijkheden meer.Er moet sprake zijn van een voorgenomen instemmingsplichtig besluit of
het niet naleven van bepalingen zoals genoemd in artikel 36, eerste lid WOR,
wil de bedrijfscommissie in beeld kunnen komen. Het inschakelen van de bedrijfscommissie
is een dwingende voorwaarde voordat de kantonrechter zich vervolgens over
de zaak kan buigen. Voorafgaande bemiddeling van de bedrijfscommissie is niet
vereist wanneer de ondernemer toestemming vraagt van de kantonrechter om de
dienstbetrekking te beëindigen van een in de onderneming werkzame persoon
als bedoeld in artikel 21, derde lid WOR of de arbeidsovereenkomst te ontbinden
wegens gewichtige redenen (artikel 21, vijfde lid WOR). Als een zaak grote
spoed vraagt kan men zich, zonder bemiddeling van de bedrijfscommissie te
vragen, in kort geding tot de president van de rechtbank wenden met het verzoek
een bepaalde voorziening te treffen. 2.4. Maatschappelijke betrokkenheidDe leden van de fractie van de VVD vroegen waarom niet is gekozen voor
concentratie in één artikel van de regeling van de bevoegdheden
van de ondernemingsraad op het terrein van het milieu.De reden om naast een stimulerende taak voor de ondernemingsraad op grond
van artikel 28 WOR, ook een adviesrecht voor te stellen, is dat daarmee ook
bij initiatieven van de ondernemer de betrokkenheid van de ondernemingsraad
verzekerd is. Wij zijn van mening dat, gezien het grote belang van milieuzorg
voor de onderneming, de verwevenheid van milieumet arbozorg en het belang
van een goede betrokkenheid van de werknemers bij het opzetten en in stand
houden van milieuzorgsystemen, met het tevens creëren van een adviesrecht
voor de ondernemingsraad een juiste balans in instrumenten gevonden wordt.
(zie ook Kamerstukken II 1996/97, nr. 9, blz. 14–15)De leden van de fractie van GroenLinks wezen op de problemen die ondernemingsraden
hebben in het realiseren van de inspanningsverplichtingen uit artikel 28 WOR.
In de Tweede Kamer is gepleit om een beperkt beroepsrecht voor ondernemingsraden
op het niet volgen door de ondernemer van initiatiefvoorstellen te koppelen
aan de onderwerpen uit artikel 28 WOR. Zij hebben echter het antwoord van
de minister hierop niet terug kunnen vinden in de veelheid van stukken.Met de leden van deze fractie merken wij op dat uit onderzoek van het
Nederlands Instituut voor Arbeidsomstandigheden2
naar voren komt dat ondernemingsraden bij het oppakken van maatschappelijke
onderwerpen belemmeringen ondervinden. Belemmeringen die terug te voeren zijn
tot de houding van de bestuurder, het onvoldoende gehoor vinden bij die bestuurder
en een gevoel bij de ondernemingsraad dat er weinig bereikt wordt. Om ondernemingsraden
hierbij een steun in de rug te geven was in het oorspronkelijk wetsvoorstel
de mogelijkheid van bemiddeling bij initiatiefvoorstellen opgenomen, waardoor
de bestuurder gedwongen zou worden om serieus met initiatiefvoorstellen om
te gaan en ondernemingsraden gestimuleerd zouden worden om gebruik te maken
van hun bevoegdheid om initiatiefvoorstellen in te dienen. Door aanvaarding
van een amendement van mevrouw Van Rooy (Kamerstukken II 1996/97, 24 615,
nr. 36) is deze mogelijkheid echter komen te vervallen.Voor de goede orde verwijzen wij de leden van de fractie van GroenLinks
naar hetgeen over dit onderwerp is opgemerkt in de Nota naar aanleiding van
het verslag (Kamerstukken II 1996/97, 25 615, nr. 9, blz. 22–24).
Daar hebben wij opgemerkt dat de mogelijkheid van beroep op de rechter, ook
indien dit beroep beperkt zou zijn tot bepaalde aangelegenheden of indien
slechts sprake zou zijn van marginale toetsing ertoe zou leiden dat de ondernemingsraad
bepaalde besluiten van de ondernemer zou kunnen afdwingen. Dit past niet in
de opzet van de WOR, op grond waarvan de ondernemingsraad een orgaan is dat
wordt ingesteld ten behoeve van het overleg met en de vertegenwoordiging van
de in de onderneming werkzame personen (artikel 2, tweede lid van de WOR).
Binnen het systeem van ondernemingsgewijze productie is het de werkgever die
de beslissingen met betrekking tot de onderneming neemt.De ondernemer is degene die primair verantwoordelijk is voor het te voeren
beleid en dit ook bepaalt. 2.5. Medezeggenschapsaanspraken werknemersVolgens de leden van de CDA-fractie is het gekozen regime voor de gedetacheerden
een vreemde eend in de bijt. Zij vroegen waarom niet is gekozen voor actief
en passief kiesrecht bij de uitlener en een actief kiesrecht bij de inlener. Voor de goede orde merken wij op dat in het oorspronkelijke wetsvoorstel
gedetacheerden zowel bij de uitlener als bij de inlener actief en passief
kiesrecht zouden krijgen. Wij zijn van mening dat de gedetacheerde werknemer
zowel bij de uitlener als bij de inlener over medezeggenschapsrechten moet
beschikken. Wij vinden dat het uitgangspunt dat de werknemer alleen medezeggenschapsrechten
heeft bij de onderneming waarmee hij een arbeidscontract heeft te zeer leidt
tot een beperking van zijn medezeggenschapsrechten. Het is natuurlijk van
belang dat de werknemer medezeggenschapsaanspraken krijgt bij de uitlener
met wie hij een arbeidscontract heeft, maar voor met name de arbeidsomstandigheden
en werktijdregelingen is het van belang dat de gedetacheerde werknemer ook
medezeggenschapsrechten krijgt bij de inlener. Bij beiden heeft de gedetacheerde
belang bij besluiten die de continuïteit van de respectievelijke ondernemingen
betreffen.Door aanvaarding van de Tweede Kamer van het amendement van mevrouw Van
Rooy c.s. (Kamerstukken II, 24 615, nr. 56) is thans geregeld dat vanaf
de inwerkingtreding van het wetsvoorstel Flexibiliteit en zekerheid (kamerstukken
Il 1996/97, 25 263) uitzendkrachten meetellen voor de medezeggenschap.
nadat zij 24 maanden bij de inlener arbeid hebben verricht. Dit betekent dat
op dat moment de termijnen, genoemd in artikel 6 WOR voor het recht op actief
en passief kiesrecht ingaan. Er is geen sprake van beperking van de medezeggenschapsrechten.
Wij zijn van mening dat er geen redenen zijn om, nadat de uitzendkracht 24
maanden werkzaam is geweest in het bedrijf van de inlener, zijn medezeggenschapsrechten
bij die inlener te beperken. Na een dergelijke termijn mag toch aangenomen
worden dat de uitzendkracht als een «eigen» werknemer van het
inlenende bedrijf kan worden beschouwd.De leden van de fractie van GroenLinks vroegen naar aanleiding van de
discussie over de medezeggenschapsrechten naar de samenloop met een aantal
andere wetten, zoals de Arbeidstijdenwet en de Arbeidsomstandighedenwet. Deze
wetten hanteren de begrippen werkgever en werknemer, waarbij de feitelijke
gezagsverhouding relevant is.Dat kan, zoals deze leden terecht opmerken, betekenen dat een gedetacheerde
werknemer zijn medezeggenschapsrechten uitoefent via de ondernemingsraad van
zijn formele werkgever, terwijl de ondernemingsraad van de ontvangende werkgever
bevoegd is tot het vaststellen van voor hem geldende regelingen op het gebied
van arbeidstijden en arbeidsomstandigheden. 2.6. BeroepsgangHet staat een ondernemer en zijn ondernemingsraad vrij om in een overeenkomst
(artikel 32, tweede lid WOR) adviesplichtige onderwerpen onder het instemmingsrecht
te brengen, zo stelden de leden van de fractie van GroenLinks. Bij een concreet
voorgenomen besluit zijn zij het niet eens geworden over zo'n onderwerp.De leden van de fractie van GroenLinks vroegen zich af welke beroepsgang
in zo'n geval van toepassing is, die van artikel 26, van artikel 27 of zijn
zij beide van toepassing? Om aan deze onduidelijkheid een einde te maken is
in artikel 32, vierde lid WOR geregeld dat indien in een overeenkomst aan
de ondernemingsraad het recht op advies wordt gegeven artikel 26 WOR van toepassing
is en indien aan de ondernemingsraad het recht op instemming wordt gegeven
artikel 27, vierde tot en met zesde lid WOR van toepassing is. In het voorbeeld
zijn instemmingsrechten gegeven en derhalve is de beroepsprocedure van artikel
27 WOR van toepassing. 2.7. Gevolgen voor medezeggenschap in de overheidDe leden van de fractie van GroenLinks brachten naar voren dat de discussie
over de vaststelling van collectieve arbeidsvoorwaarden moeilijk te vertalen
is naar de arbeidsverhoudingen zoals die bij de overheid bestaan. Wordt er
voor de private sector gekozen voor het verbieden van eenzijdige wijzigingsbedingen,
in de overheidssector is dat nog altijd regel en uitgangspunt, aldus deze
leden.De discussie over de vaststelling van collectieve arbeidsvoorwaarden in
het kader van de medezeggenschap is inderdaad moeilijk te vertalen naar de
overheidsverhoudingen. Bij de overheid is de vaststelling van de collectieve
arbeidsvoorwaarden immers nooit aangelegenheid van de medezeggenschap maar
van overleg met de vakorganisaties van overheidspersoneel. De overheid kan
weliswaar formeel gezien de publiekrechtelijke arbeidsvoorwaardenregelingen
die van toepassing zijn op het overheidspersoneel eenzijdig wijzigen maar
zij moet sinds de invoering van het zogeheten overeenstemmingsvereiste (1989)
over een voorgenomen wijziging van arbeidsvoorwaardelijke rechten en plichten
van individuele ambtenaren overeenstemming hebben bereikt met de vakorganisaties
van overheidspersoneel.Er kan daarom niet worden gezegd dat eenzijdige wijzigingsbedingen regel
en uitgangspunt zijn in de overheidssector.Verder merkten deze leden op dat het toepassen van de begrippen ondernemer
en bestuurder bij deze voorstellen in de overheid weer kan leiden tot onduidelijkheden.
De leden menen dat dit met name het geval zal zijn bij de toepassing van artikel
32, tweede lid WOR. In bijna alle gevallen zal wet- en regelgeving verhinderen
dat de bestuurder zelfstandig kan besluiten extra bevoegdheden met de ondernemingsraad
af te spreken. Daarvoor zal besluitvorming van het bevoegd gezag nodig zijn.
De leden vroegen daarom een uitwerking van deze bepaling bij de verschillende
overheden.Tot dusverre heeft de toepassing van de begrippen «ondernemer»
en «bestuurder» bij de overheid niet tot onoverkomelijke problemen
geleid. Ten aanzien van de toepassing van het nieuwe artikel 32, tweede lid
WOR verwachten wij evenmin problemen. Tussen de positie van een bestuurder
bij de overheid en een bestuurder in de marktsector bestaan bij het afspreken
van extra bevoegdheden geen wezenlijke verschillen. De hoedanigheid van bestuurder,
vertegenwoordiger van de ondernemer, sluit namelijk niet uit dat de bestuurder
aan aanwijzingen van derden onderworpen kan zijn. Dit gegeven brengt met zich
dat ook in de marktsector besluitvorming van anderen nodig kan zijn, bijvoorbeeld
van de eigenaar van de onderneming, van de raad van commissarissen van de
vennootschap of het bestuur van de stichting of vereniging. Of een bestuurder
zelfstandig een ondernemingsovereenkomst kan sluiten die de ondernemer bindt,
hangt af van de inhoud van de aan hem verleende volmacht respectievelijk van
het aan hem verleende mandaat.Voorts wezen de leden van de fractie van GroenLinks op twee uitspraken
van de Ondernemingskamer waarin een nadere invulling is gegeven aan de bescherming
van het zogeheten primaat van de politiek, zoals vastgelegd in artikel 46d,
onderdeel b WOR. Naar aanleiding van deze uitspraken wordt in de literatuur
gepleit voor het schrappen van de desbetreffende bepaling. De leden vroegen
dan ook wat het oordeel van de regering is op deze uitspraken en het voorstel
om artikel 46d, onderdeel b WOR, te schrappen.Ook vroegen zij of de Kamer nader kan worden geïnformeerd over de
samenhang en planning van de evaluaties van beide wetswijzigingen.De twee uitspraken van de ondernemingskamer hebben onzerzijds nog niet geleid tot een definitieve beoordeling van de vraag of artikel
46d, onderdeel b WOR, geschrapt zou moeten worden. In 1999 vindt een evaluatie
plaats die specifiek betrekking heeft op de invoering van de WOR bij de overheid.
Bij die gelegenheid zal – mede aan de hand van de praktijk en de ontwikkelingen
in de jurisprudentie – worden bekeken of artikel 46d, onderdeel b WOR,
aangepast moet worden dan wel geschrapt kan worden. De Staten-Generaal zullen
zo spoedig mogelijk na afronding van die evaluatie worden geïnformeerd
over de resultaten daarvan. 3. PersoneelsvertegenwoordigingDe leden van de PvdA-fractie wezen op de consequenties van het verschuiven
van de instellingsgrens voor ondernemingsraden. Zij wezen op het feit dat
circa 2000 ondernemingsraden, na de overgangstermijn, hun status kwijtraken.Wij hebben er vertrouwen in dat niet alle ondernemingsraden die thans
functioneren in ondernemingen met 35 tot 50 werknemers zullen verdwijnen.
In eerste instantie blijven deze ondernemingsraden bij de inwerkingtreding
van deze wet bestaan tot het einde van de zittingsperiode. Een verstandige
ondernemer weet wat het belang voor zijn onderneming is van een goed functionerende
medezeggenschap en zal op vrijwillige basis de ondernemingsraad in stand laten.
Daarnaast vindt er ook een uitbreiding plaats van het aantal ondernemingen
dat verplicht is tot het instellen van een ondernemingsraad door het laten
vervallen van het éénderde criterium.Uitgangspunt voor de regeling van de personeelsvertegenwoordiging (die
tot stand is gekomen door aanvaarding van amendement nr. 59 (Kamerstukken
II 1996/97, 24 615) van de heer Middel c.s) is, dat hoe breder de taakstelling
c.q. het werkterrein van een vertegenwoordigend medezeggenschapsorgaan is,
hoe meer reden er is voor een steviger positionering, in termen van bevoegdheden
en faciliteiten. Daarbij was ook van belang welke bedrijfseffecten optreden
bij de keuze voor een bepaalde structuur van de medezeggenschap.Het wetsvoorstel voorziet daarnaast nadrukkelijk in de mogelijkheid dat
de personeelsvertegenwoordiging verdergaande bevoegdheden en afspraken over
de toepassing van wettelijke regels kan maken met de ondernemer.Zoals reeds toegezegd in de Tweede Kamer moet de overgang van 35 naar
50 werknemers voor de verplichting tot het instellen van een ondernemingsraad
geëvalueerd worden. Niet alleen zal bekeken moeten worden hoeveel ondernemingsraden
er op vrijwillige basis blijven bestaan, maar ook zal de kwaliteit van het
functioneren van de perso- neelsvertegenwoordiging geëvalueerd moeten
worden. Daarbij zullen ook de aspecten met betrekking tot het gebruik van
de thans bestaande faciliteiten en de afspraken die daarover gemaakt worden
tussen personeelsvertegenwoordiging en ondernemer aan de orde komen.De leden van de fracties van de PvdA en GroenLinks hadden vragen over
de scholing en vorming van leden van de personeelsvertegenwoordiging.De leden van de PvdA-fractie betreurden allereerst dat er geen minimum-normering
is opgenomen, zoals in artikel 18, derde lid WOR, is geregeld voor de ondernemingsraad.Daarnaast is een heffing op de loonsom voor leden van de ondernemingsraad
(zoals geregeld in artikel 46a tot en met 46c WOR) niet van overeenkomstige
toepassing verklaard voor de leden van de personeelsvertegenwoordiging, waardoor
de bijdrageregeling voor het GBIO niet geldt en waardoor de ondernemer zelf
volledig de kosten van scholing en vorming zal moeten dragen. Deze leden vroegen
of wij bereid zijn aan dit punt bijzondere aandacht te besteden bij de aan
de Tweede Kamer toegezegde evaluatie. Dit onderwerp zal ook onderdeel uitmaken van de evaluatie van de nieuwe
structuur van de medezeggenschap die met dit wetsvoorstel tot stand wordt
gebracht.Voorts vroegen de leden van de fracties van PvdA en GroenLinks of, wanneer
de overeenstemming met de ondernemer over de omvang van de scholing en vorming
niet tot stand komt, de kantonrechter op grond van artikel 36 WOR kan toetsen
welke scholing en vorming minimaal noodzakelijk is voor de vervulling van
haar taak.Het tweede lid van artikel 18 WOR geeft aan, dat de ondernemer de leden
van de personeelsvertegenwoordiging die scholing en vorming moet bieden die
zij voor de vervulling van hun taak nodig achten. Uiteindelijk kan de kantonrechter
na bemiddeling van de bedrijfscommissie toetsen of door de ondernemer aan
die wettelijke verplichting is voldaan. Wij delen derhalve de uitleg van de
leden van de fractie van GroenLinks, dat de leden van de personeelsvertegenwoordiging
bij het uitblijven van overeenstemming over de omvang van het verlof aan de
kantonrechter kunnen verzoek om te bepalen: a) dat de ondernemer moet meewerken
aan het vaststellen van de redelijkerwijs nodige omvang van het verlof; b)
wat in het gegeven geval een redelijke omvang is en c) dat de ondernemer conform
de vastgestelde omvang van het verlof metterdaad verlof moet verlenen.De leden van de PvdA-fractie vroegen waarom – geheel contrair aan
de ondernemingsraad – gekozen is voor een kan-bepaling bij de instelling
van een personeelsvertegenwoordiging en waarom het initiatief daartoe bij
de werknemers is gelegd.Tijdens de behandeling van het onderhavige wetsvoorstel is uitvoerig gediscussieerd
over de instelling van een personeelsvertegenwoordiging, de taken, bevoegdheden
en faciliteiten.Door diverse fracties zijn amendementen ingediend, die allemaal op deze
punten van inhoud verschilden.Uiteindelijk is een breed draagvlak ontstaan, waarbij de thans voorliggende
structuur van de personeelsvertegenwoordiging tot stand is gekomen door aanvaarding
van amendement nr. 59 (Kamerstukken II 1996/97, 24 615) van de heer Middel,
mevrouw Schimmel en mevrouw Van Rooy. De Tweede Kamer is daarmee akkoord gegaan.
De voorgestelde structuur van de medezeggenschap wordt nu gebaseerd op een
breed draagvlak hetgeen de effectiviteit van de medezeggenschap zal bevorderen.
Effectieve medezeggenschap is van belang voor de kwaliteit van de Nederlandse
arbeidsverhoudingen en heeft een positieve invloed op het algehele economische
klimaat in ons land.Er is bij ondernemingen met tussen de 10 en 50 werknemers geen sprake
van totale vrijwilligheid m.b.t. de instelling van een personeelsvertegenwoordiging.
Indien de meerderheid van het personeel dit wenst dan is de ondernemer verplicht
om een personeelsvertegenwoordiging in te stellen. Indien er geen personeelsvertegenwoordiging
is ingesteld dan is de ondernemer verplicht om personeelsvergaderingen te
houden.De leden van de fracties van PvdA en GroenLinks waren teleurgesteld over
het ontbreken van bepalingen over de wijze waarop de personeelsvertegenwoordiging
tot stand komt. Zij konden zich voorstellen dat dit zou kunnen leiden tot
oneigenlijke situaties. Zij vroegen of zich benadeeld voelende werknemers
een beroep kunnen doen op de geschillenregeling van artikel 36a WOR dan wel
artikel 36 WOR.Artikel 36a WOR voorziet in een gerechtelijke procedure wanneer de ondernemer
de wettelijke verplichtingen van artikel 35b WOR niet nakomt. Dat wil zeggen
indien de ondernemer geen personeelsvergadering houdt. Voor werknemers die
van mening zijn dat de personeelsvertegenwoordiging of de ondernemer niet
voldoet aan de bepalingen van de WOR m.b.t. de instelling, de
kandidaatstelling, de verkiezing van de personeelsvertegenwoordiging is artikel
36 WOR van toepassing. Op grond van dit artikel kan iedere belanghebbende
de kantonrechter verzoeken te bepalen dat de ondernemer of de ondernemingsraad
of de personeelsvertegenwoordiging zich moet houden aan hetgeen op basis van
de WOR of overeenkomsten op basis van artikel 32 WOR is voorgeschreven. Zoals de leden van de fractie van de PvdA terecht opmerkten betekent het
instemmingsrecht van de personeelsvertegenwoordiging op het terrein van de
arbeidsomstandigheden dat de ondernemer een verzuimreglement, de keuze van
en het contract met een arbodienst, of het reïntegratiebeleid voor instemming
aan de personeelsvertegenwoor- diging moet voorleggen.Zij vroegen tevens waarom de bevoegdheid van een onverplichte personeelsvertegenwoordiging
in een onderneming van minder dan 10 werknemers zich tot uitsluitend de werktijdenregelingen
beperkt. Een onverplichte ondernemingsraad heeft immers wel dezelfde bevoegdheden
als de verplichte ondernemingsraad.De begrippen «verplicht» en «onverplicht» met
betrekking tot de personeelsvertegenwoordiging (waarbij gedoeld wordt op de
personeelsvertegenwoordiging op basis van artikel 35c en 35d WOR) hebben een
wat andere inhoud dan bij de ondernemingsraad. De ondernemer is verplicht
om bij 50 of meer werknemers een ondernemingsraad in te stellen. Heeft hij
minder dan 50 werknemers dan kan hij op vrijwillige basis aangeven dat hij
ook een ondernemingsraad wil instellen en op die ondernemingsraad zijn dan
alle bepalingen van de WOR van toepassing. Bij de personeelsvertegenwoordiging
is de situatie een andere. Voor ondernemers met 10 tot 50 werknemers bestaat
er de keuze om een personeelsvertegenwoordiging in te stellen of tweemaal
per jaar een personeelsvergadering te houden. De verplichting om een personeelsvertegenwoordiging
in te stellen is alleen aanwezig indien de meerderheid van de werknemers daarom
vraagt.Indien voor ondernemingen met 10 tot 50 werknemers de ondernemer vrijwillig
of verplicht een personeelsvertegenwoordiging instelt, is het regime van artikel
35c WOR van toepassing.Dat wil zeggen dat zowel de vrijwillige personeelsvertegenwoordiging als
de verplichte personeelsvertegenwoordiging onder hetzelfde regime vallen.
Alleen voor ondernemingen met minder dan 10 werknemers is de mogelijkheid
opengesteld om vrijwillig een personeelsvertegenwoor- diging in te stellen
met uitsluitend bevoegdheden op het terrein van de werktijden. Deze mogelijkheid
is opgenomen zodat ook ondernemingen met minder dan 10 werknemers gebruik
kunnen maken van de overlegregeling uit de Arbeidstijdenwet. Het onderscheid
tussen personeelsvertegenwoordigingen op basis van artikel 35c en 35d WOR
is dus niet zozeer gelegen in de vrijwilligheid, maar in de bevoegdheden van
de personeelsvertegenwoordiging.De leden van de fractie van de PvdA vroegen of het voornemen bestaat om
bij gelegenheid van de Arbowet 1998 voor de categorie bedrijven met minder
dan 10 werknemers iets te regelen rond de medezeggenschap over arbeidsomstandigheden
en ziekteverzuim.In het kader van de heroriëntatie Arbowet zal zeker aandacht geschonken
worden aan de medezeggenschap over arbeidsomstandigheden en ziekteverzuim.
In eerste instantie is de discussie over de structuur van de medezeggenschap
in het kader van dit wetsvoorstel afgewacht. De voorgestelde regeling van
de personeelsvertegenwoordiging leidt ertoe dat voor bedrijven met minder
dan 10 werknemers overwogen moet worden op welke wijze de medezeggenschap
op het terrein van de arbeidsomstandigheden en ziekteverzuim
vorm wordt gegeven. Wij komen daarop terug bij het wetsvoorstel heroriëntatie
Arbowet.De leden van de CDA-fractie stelden dat vanaf de inwerkingtreding van
dit wetsvoorstel er één regime van toepassing is voor ondernemingen
van 50 of meer werknemers. Bij ondernemingen met 10 tot 50 zijn twee mogelijkheden
geschapen: ondernemingsraad of personeelsvertegenwoordiging. Zij vroegen welke
rol een bedrijfstak-CAO hierin kan spelen.Bovendien vroegen zij of zo'n CAO een middel is om één regime
per CAO-gebied te bewerkstelligen.Op grond van artikel 5a WOR kan de ondernemer via de CAO verplicht worden
voor ondernemingen met minder dan 50 werknemers een ondernemingsraad in te
stellen. Dat betekent dus dat via een bedrijfstak-CAO het in beginsel mogelijk
is om voor de gehele bedrijfstak eenzelfde medezeggenschapsregime voor wat
betreft de ondernemingsraad te introduceren.Bij de personeelsvertegenwoordiging staat de vrijwilligheid bij de instelling
door de ondernemer centraal. Dat laat onverlet dat via de CAO de ondernemer
kan worden verplicht een personeelsvertegenwoordiging in te stellen. Ook hier
geldt dus dat via een bedrijfstak-CAO voor ondernemingen met minder dan 50
werknemers in een gehele sector eenzelfde medezeggenschapsregime kan worden
geïntroduceerd.Ook de leden van de PvdA-fractie wezen op de mogelijkheid om de bevoegdheden
van de personeelsvertegenwoordiging bij CAO of ondernemingsovereenkomst uit
te breiden. Zij vroegen of het niet gewenst is dat ook de artikelen 23 en
24 WOR van toepassing worden verklaard en of synchronisering van de op de
ondernemingsraad van toepassing zijnde bepalingen gewenst zou zijn.De artikelen 23 en 24 WOR hebben betrekking op het overleg dat de ondernemingsraad
voert met de ondernemer over de gang van zaken in de onderneming. Door artikel
35b, vierde en vijfde lid WOR van overeenkomstige toepassing te verklaren
op de personeelsvertegenwoordiging is de ondernemer gehouden om tenminste
eenmaal per jaar de algemene gang van zaken in de onderneming met de personeelsvertegenwoor-
diging te bespreken.Daarnaast is de ondernemer verplicht om met de personeelsvertegenwoordiging
te overleggen over elk door hem voorgenomen besluit dat kan leiden tot verlies
van arbeidsplaatsen, belangrijke verandering van de arbeid, of de arbeidsvoorwaarden,
indien dat besluit betrekking heeft op ten minste een vierde van de in de
onderneming werkzame personen. De regeling van het overleg tussen de ondernemer
en de personeelsvertegenwoordiging over instemmingsplichtige besluiten (artikel
35c, vierde lid WOR) is conform de procedure beschreven in artikel 27 WOR.Bij de formulering van de artikelen 35c en 35d WOR is zoveel mogelijk
aangesloten bij de bepalingen die reeds voor de ondernemingsraad van toepassing
zijn. Alleen in die gevallen dat dit onduidelijkheid zou opleveren of indien
dit zou kunnen leiden tot afgeleide – niet bedoelde – uitbreiding
van taken of bevoegdheden is gekozen voor het apart formuleren in genoemde
artikelen. Daarvan is sprake bij de regeling van de vorming van de personeelsvertegenwoordiging
(art. 35c, eerste lid WOR), de regeling van het overleg over een instemmingsplichtig
besluit van de ondernemer (art. 35c, vierde lid WOR), het instellen van commissies,
raadplegen van deskundigen (art. 35c, vijfde lid WOR) en de schriftelijke
informatieverstrekking (artikel 35c, vijfde lid WOR).De leden van de fractie van de PvdA vroegen tevens opheldering over de
formulering van artikel 32, tweede lid WOR.Zoals deze leden al opmerkten is het niet de bedoeling dat er alleen afspraken gemaakt kunnen worden over additionele bevoegdheden en over
de toepassing van de wet. Zoals reeds in de memorie van toelichting (Kamerstukken
II 1995/96, 24 615, nr. 3, blz. 27) is opgemerkt vallen ook overeenkomsten
tussen de ondernemer en de ondernemingsraad die mede arbeidsvoorwaarden betreffen
onder artikel 32 WOR. Met de term «overeenkomsten» in het vierde
lid van artikel 32 WOR wordt zowel gedoeld op ondernemingsovereenkomsten als
op collectieve arbeidsovereenkomsten.De leden van de fractie van D66 vragen of er actuele gegevens bekend zijn
die aangeven of de stijgende lijn in de naleving van de WOR, zoals die blijkt
uit cijfers uit 1987 en 1992, zich voortzet.In 1997 is er door het IVA (Instituut voor sociaal wetenschappelijk beleidsonderzoek
en advies) in opdracht van het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid
opnieuw onderzoek verricht naar de naleving van de Wet op de ondernemingsraden
om de nalevingscijfers uit 1992 te actualiseren. De volledige rapportage van
dit onderzoek zal zo spoedig mogelijk na gereedkoming worden toegezonden.Uit dit onderzoek zijn inmiddels de volgende gegevens bekend. Het instellingspercentage
van ondernemingsraden in ondernemingsraad- plichtige bedrijven is inmiddels
verder gestegen van 70% in 1992 naar 82% in 1997. Uitgesplitst naar grootteklasse
laat dit onderzoek de volgende instellingspercentages zien:  19971992 35– 49 werknemers50%44% 50– 99 werknemers84%65% 100–199 werknemers84%84%200–499 werknemers95%90% 500 en meer werknemers95%97%33 Ontleend aan nog te publiceren onderzoek van het IVA «Naleving
van de Wet op de ondernemingsraden» stand van zaken 1997.Het houden van personeelsvergadering in bedrijven met 10 tot 35 werknemers
lijkt op basis van dit onderzoek wat te zijn afgenomen. Dit cijfer is in vergelijking
met 1995 licht gedaald van 65% van de ondervraagde ondernemingen naar 59%. 4. BedrijfscommissiesDe leden van de fractie van GroenLinks vroegen uitvoerig aandacht voor
het verbeteren van het functioneren en de financiering van de bedrijfscommissies.Wij zijn met hen van mening dat het functioneren van de bedrijfscommissies
verbetering behoeft, zoals reeds aangegeven in de memorie van toelichting
(Kamerstukken II 1995/96, 24 615, nr. 3, blz. 33–34) en de nota
naar aanleiding van het verslag (Kamerstukken II 1996/97, 24 615, nr.
9, blz. 44). Wij hebben najaar 1996 bij de SER aangedrongen op de voorbereiding
van een plan van aanpak om het aantal bedrijfscommissies te verminderen en
hun functioneren te verbeteren. De SER heeft inmiddels concrete activiteiten
gepland om aan dit verzoek gehoor te geven. Een plan van aanpak zal naar verwachting
begin 1998 opgesteld zijn. 5. EvaluatieDe leden van de fractie van GroenLinks pleitten ervoor om met betrekking
tot de voorgenomen evaluatie van de WOR een aantal nu al te benoemen zaken
eerder te laten onderzoeken en eventueel tussentijds te laten volgen door
wetswijzigingen. Met de kanttekening dat een aantal wijzigingen natuurlijk de tijd moet
hebben om voldoende in te burgeren voordat het effect gemeten kan worden,
onderschrijven wij het uitgangspunt dat met het doen van onderzoek niet in
alle gevallen vier jaar hoeft te worden gewacht.Er is inmiddels voor de komende vier jaren op het terrein van medezeggenschap
een monitorings- en onderzoeksplanning opgesteld die er in grote lijnen als
volgt uit ziet:a. Er bestaat het voornemen om een monitor-instrumentarium op te zetten
dat moet voorzien in een continue stroom van informatie over zowel feitelijke,
veelal kwantitatieve, gegevens, zoals bijvoorbeeld informatie over de instelling
van ondernemingsraden, als meer kwalitatieve gegevens als ervaringen en oordelen
van ondernemingsraden c.q. van hun leden.Onderzocht wordt of een «ondernemingsradenpanel» (een vaste
groep vertegenwoordigers van ondernemingsraden aan wie periodiek vragen worden
voorgelegd) hierin een rol zal kunnen vervullen.b. Daarnaast wordt gewerkt aan een onderzoeksprogramma voor een meer diepgaande
analyse van (deelaspecten van) het functioneren van medezeggenschap, zoals:* Samenstelling van ondernemingsraden* Maatschappelijke betrokkenheid van ondernemingsraden* Uitvoeringspraktijk WEOR (Wet Europese Ondernemingsraden)* Internationale vergelijking medezeggenschapsstelsels* Functioneren bedrijfscommissies* Ontwikkeling naleving WOR* Relaties ondernemingsraad met resp. vakbeweging/bestuurder/achterban* Faciliteiten/bevoegdheden/informatievoorziening/rechtspositie ondernemingsraad* Medezeggenschap in kleine ondernemingen.De objectiviteit van deze voorgenomen onderzoeken, wordt doorgaans veiliggesteld
door de benoeming van een begeleidingscommissie waarin onafhankelijke, externe,
deskundigen zitting nemen. Deze begeleidingscommissies bewaken de uitvoering
van het onderzoek en de kwaliteit en objectiviteit van de rapportage. Overigens
dient de vraagstelling in dergelijk onderzoek altijd een onderwerp van overleg
te vormen tussen onderzoeker en opdrachtgever, omdat de vraagstelling in dergelijk
onderzoek nu eenmaal aan moet sluiten bij de informatiebehoefte van de opdrachtgever.
Dit gegeven hoeft niets af te doen aan de objectiviteit van de onderzoeksresultaten.De eindrapportages worden beoordeeld op een leesbare, toegankelijke en
controleerbare presentatie van de resultaten.Indien de uitkomsten van onderzoek daartoe aanleiding geven zullen wij
het parlement informeren over die uitkomsten en over de eventueel naar aanleiding
van die uitkomsten te treffen beleidsmaatregelen. 6. Wetstechnische vragen en onvolkomenhedenDe leden van de fracties van de PvdA en GroenLinks constateerden dat het
schrappen van artikel 35a WOR heeft geleid tot het onbedoelde effect dat voor
kandidatenlijsten nu de handtekening is vereist van ten minste een derde van
de niet-georganiseerde werknemers.Hierop kan geantwoord worden dat het schrappen van artikel 35a WOR inderdaad
dit effect teweegbrengt. Het door de leden van de fractie van GroenLinks gegeven
voorbeeld dat in een onderneming met 99 werknemers, waar ongeveer
eenderde van de werknemers is georganiseerd, als gevolg daarvan de niet-georganiseerde
werknemers 30 handtekeningen moeten hebben is echter niet juist. Als een derde
van de werknemers georganiseerd is, betekent dat dat 66 werknemers tot de
niet-georganiseerden behoren.Op grond van artikel 9 WOR betekent dit, dat deze niet-georganiseerden
in ieder geval met 22 handtekeningen kunnen volstaan.De leden van de fractie van GroenLinks wezen ook nog op een kennelijke
onvolkomenheid met betrekking tot de onderdelen m en n van het eerste lid
van artikel 25 WOR. De thans in het wetsvoorstel gegeven volgorde leidt tot
onduidelijkheid over het adviesrecht van de ondernemingsraad wanneer een adviesopdracht
wordt geformuleerd en verstrekt aan een externe deskundige over het zelf dragen
van risico in de WAO.Wij constateren dat hier sprake is van een omissie, omdat wel degelijk
bedoeld is dat een ondernemingsraad op genoemd punt advies moet kunnen uitbrengen.
Deze omissie zal zo spoedig mogelijk worden hersteld. 7. Artikelen Artikel I, onderdeel MDe leden van de fractie van D66 stelden een aantal vragen in verband met
de toevoeging van de tweede volzin in het eerste lid van artikel 24 van de
WOR, dat de ondernemer in het kader van de bespreking van de algemene gang
van zaken van de onderneming mededeling doet over bij hem in voorbereiding
zijnde besluiten over aangelegenheden als bedoeld in de artikelen 25 en 27
WOR. Als eerste vroegen zij in welk stadium van denken over een proces van
voorbereiding kan worden gesproken.Het gaat bij deze verplichting om besluiten die in voorbereiding zijn.
Dat betekent dat hier een meer of minder concreet beleidsvoornemen aan ten
grondslag ligt. Op de vraag of er zaken op papier moeten staan alvorens van
voorbereiding sprake is, kan niet een eenduidig antwoord worden gegeven. Dit
is afhankelijk van de aard van het voorgenomen besluit. Vaak zullen beleidsvoornemens
al dan niet in concept-vorm op papier gezet zijn. Voor het antwoord op de
vraag of door het ontbreken van een duidelijke definitie van «voorbereiding»
geen potentieel conflict tussen de werkgever en de ondernemingsraad is gecreëerd,
moet gewezen worden op de derde volzin van het eerste lid van artikel 24 WOR,
waarin uitdrukkelijk is bepaald, dat afspraken moeten worden gemaakt over
de vraag wanneer en op welke wijze de ondernemingsraad in de besluitvorming
moet worden betrokken. In het kader van deze verplichting is het natuurlijk
zinvol om ook aan te geven wanneer sprake is van het in voorbereiding hebben
van een besluit en in welke vorm dat aan de ondernemingsraad zal worden verstrekt.Voor het antwoord op de vraag van deze leden in hoeverre de werkgever
erop kan rekenen dat zijn voornemens, die hij verplicht is aan de ondernemingsraad
te melden, binnenskamers blijven, kan verwezen worden naar artikel 20 WOR
waarin de geheimhoudingsverplichting is geregeld. Een element hieruit is,
dat de werkgever de ondernemingsraad geheimhouding kan opleggen, voorzover
er geen sprake is van zaken- of bedrijfsgeheimen waarvan de ondernemingsraadsleden
de vertrouwelijjkheid van de informatie moeten onderkennen. Artikel VIDe leden van de fractie van D66 gingen ervan uit, dat voor een persoon
met een deeltijdbaan de termijn van 24 maanden die via artikel VI in artikel
1, derde lid, onder a, van de WOR wordt geregeld, geldt als ware het
een voltijdbaan. Dit uitgangspunt is juist. Het overgangsrecht in artikel
VI maakt geen onderscheid tussen vol- en deeltijders. In het artikel wordt
geregeld dat de betrokken werknemer ten minste 24 maanden bij de inlener moet
hebben gewerkt. Hieruit volgt dat de leden van de fractie van D66 terecht
stelden dat bij onregelmatige arbeid de werkperioden bij elkaar mogen worden
opgeteld. Voorts vroegen deze leden zich af of een werknemer die van een uitzendbureau
overgaat naar een vaste baan bij het bedrijf waar hij al geruime tijd werkzaam
is, alsnog de volle 24 maanden een vaste baan moet hebben alvorens hij het
recht verkrijgt tot deelname in de ondernemingsraad c.q. personeelsvertegenwoordiging
van het desbetreffende bedrijf. Op het moment dat de betrokken werknemer overgaat
van het uitzendbureau naar de bedoelde vaste baan, gaat het normale regime
van de WOR gelden. Dat betekent dat de betrokken werknemer op grond van artikel
6, tweede en derde lid, van de WOR na zes maanden in het bedrijf werkzaam
te zijn geweest kiesgerechtigd is en na een jaar verkiesbaar is als ondernemingsraadslid.
Voor de personeelsvertegenwoordiging geldt dat als tot instelling wordt overgegaan
de betrokken werknemer direct kiesgerechtigd en verkiesbaar is.Op de vraag van de leden van de fractie van GroenLinks of artikel VI zo
gelezen moet worden dat uitzendkrachten na 24 maanden gaan meetellen in het
bepalen van het aantal in de onderneming werkzame personen, kan bevestigend
geantwoord worden. Deze leden merkten vervolgens terecht op dat daardoor de
mogelijkheid voor ondernemers ontstaat om de verplichting tot het instellen
van een ondernemingsraad te ontlopen door zoveel personeelsleden op uitzendbasis
te huren en regelmatig te vervangen dat de ondergrens van 50 personeelsleden
niet wordt bereikt. De laatste opmerking van deze leden, dat als uitzendkrachten
24 maanden werkzaam zijn geweest, zij voldoen aan de voorwaarden uit artikel
6 WOR en hun actieve en passieve kiesrecht onmiddellijk ingaat is niet juist.
Wezenlijk voor het actieve en passieve kiesrecht is het werkzaam zijn in de
onderneming. Daarvan is eerst sprake als er een arbeidsovereenkomst is gesloten
met de ondernemer die de onderneming in stand houdt (artikel 2, tweede lid,
WOR). Pas vanaf het moment dat die arbeidsovereenkomst tot stand is gekomen
gaan de termijnen van het actieve en passieve kiesrecht in artikel 6 WOR lopen. De Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid,A. P. W. MelkertDe Minister van Justitie,W. SorgdragerDe Minister van Economische Zaken,G. J. Wijers XNoot1Zie rapport «Onvolkomenheden, onduidelijkheden en/of omissies in
de Wet op de ondernemingsraden», kamerstukken II 1984/85, 18 980,
nrs. 1–2; «Ondernemingsraden, bestuurders en besluitvorming»,
ITS Nijmegen, 1987, het rapport «Medezeggenschap in kleine ondernemingen
(10–35 werknemers), IVA Tilburg, 1987», het rapport «Medezeggenschap
in middelgrote ondernemingen (35–100 werknemers), IVA Tilburg 1988»,
het onderzoek «Medezeggenschap per convenant», Sinzheimer cahier
nr. 3, SDU 1991, het onderzoek «Medezeggenschap op maat», Wissema
Group, policy-consultants, VUGA-reeks 1995 en de enquête «Ondernemingsraden
over de WOR», maart 1993, Praktijkblad voor Medezeggenschap.XNoot2De maatschappelijke betrokkenheid van ondernemingsraden, NIA, VUGA-reeks,
september 1994. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-19971998-24615-81a.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl