Wijziging Natuurbeschermingswet 1998 en de Flora- en faunawet i.v.m. uitbreiding werkingssfeer van beide wetten naar de exclusieve economische zone; Advies Raad van State en nader rapport
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2019-09-26 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


Tweede Kamer der Staten-Generaal
 2
 Vergaderjaar 2008-2009
 
 
 
 KST133503
 2008-2009
 
 32 002
 Wijziging van de Natuurbeschermingswet 1998 en de Flora- en faunawet
in verband met uitbreiding van de werkingssfeer van beide wetten naar de exclusieve
economische zone
 
 
 
 
 Nr. 
 4
 ADVIES RAAD VAN STATE EN NADER RAPPORT
 Hieronder zijn opgenomen het advies van de Raad van State d.d. 23 februari
2009 en het nader rapport d.d. 29 juni 2009, aangeboden aan de Koningin
door de minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit. Het advies van
de Raad van State is cursief afgedrukt.
 
 Bij Kabinetsmissive van 9 december 2008, no. 08003497, heeft
Uwe Majesteit, op voordracht van de Minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit,
bij de Raad van State ter overweging aanhangig gemaakt het voorstel van wet
houdende wijziging van de Natuurbeschermingswet 1998 en de Flora- en faunawet
in verband met uitbreiding van de werkingssfeer van beide wetten naar de exclusieve
economische zone, met memorie van toelichting.
 
 
 Het wetsvoorstel strekt ertoe plannen, projecten en activiteiten binnen
de exclusieve economische zone (de EEZ) onder de gelding van de Natuurbeschermingswet
1998 (de Nbw 1998) en de Flora- en faunawet (de Ffw) te brengen. Daartoe voorziet
het voorstel in een uitbreiding van het toepassingsbereik van deze wetten,
waarbij een uitzondering wordt gemaakt voor activiteiten die onderwerp zijn
van het gemeenschappelijk visserijbeleid, bedoeld in artikel 32 EG-Verdrag.
De Raad van State maakt naar aanleiding van het wetsvoorstel opmerkingen met
betrekking tot deze uitzondering voor visserijactiviteiten en de externe werking
die verbonden is aan Natura 2000-gebieden. Hij is van oordeel dat het voorstel
in verband daarmee deels nader dient te worden overwogen.
 
 
 Blijkens de mededeling van de Directeur van Uw kabinet van 9 december
2008, nr. 08003497, machtigde Uwe Majesteit de Raad van State zijn advies
inzake het bovenvermelde voorstel van wet rechtstreeks aan mij te doen toekomen.
Dit advies, gedateerd 23 februari 2009, nr. W11.08 0540/IV, bied
ik U hierbij aan.
 
 
 De Raad van State maakt een aantal opmerkingen die in het navolgende worden
besproken.
 
 
 1. Visserijactiviteiten
 
 
 a. Gevolgen van het voorstel
 
 
 Het voorstel behelst de uitbreiding van de werkingssfeer van de Nbw 1998
en de Ffw tot de EEZ. Met de voorgestelde uitbreiding van de reikwijdte van
deze wetten kan Nederland volgens de toelichting voldoen aan Europese en internationale
afspraken en verplichtingen om het mariene milieu te beschermen en verlies
van biodiversiteit tegen te gaan. In het bijzonder
legt het voorstel de wettelijke basis voor een effectieve bescherming
van een aantal waardevolle natuurgebieden in de Noordzee als onderdeel van
het Europese Natura 2000-netwerk. Zoals in de
toelichting is vermeld, strekt de werkingssfeer van de Habitatrichtlijn zich
volgens rechtspraak van het Hof van Justitie van de Europese Gemeenschappen
uit tot de EEZ. Er bestaat geen reden om aan
te nemen dat dit wat de Vogelrichtlijn betreft anders ligt.
 
 
 In de toelichting wordt uiteengezet welke gevolgen de uitbreiding van
de reikwijdte van de Nbw 1998 en de Ffw meebrengt.Daarvoor
in aanmerking komende gebieden binnen de EEZ moeten worden aangewezen als
speciale beschermingszone en het aan die zones verbonden beschermingsregime
wordt van kracht voor plannen, projecten en andere handelingen die betrekking
hebben op die gebieden. Verder worden de soortenbeschermingsbepalingen van
de Ffw van toepassing op de EEZ.
 
 
 b. Uitzondering voor visserijactiviteiten
 
 
 In het voorstel zijn visserijactiviteiten uitgezonderd van de Ffw en de
rechtsgevolgen die ingevolge de Nbw 1998 zijn verbonden aan de aanwijzing
van Natura 2000-gebieden. Dit houdt volgens de
toelichting  verband met het gemeenschappelijke
visserijbeleid van de Europese Gemeenschap zoals dat onder meer vorm heeft
gekregen in verordening (EG) nr. 2371/2002 (de Basisverordening). Toegelicht wordt dat de Europese Commissie zich sinds
de vaststelling van de Basisverordening op het standpunt stelt dat lidstaten
geen eigen bevoegdheid meer hebben om over visserijactiviteiten regels te
stellen buiten de kaders van het gemeenschappelijke visserijbeleid. De exclusieve
bevoegdheid van de Europese Gemeenschap heeft naar het oordeel van de Commissie
ook betrekking op natuurbeschermingsmaatregelen die strekken ter voldoening
aan de Vogelrichtlijn en de Habitatrichtlijn.
 
 
 Volgens de toelichting heeft de integratie van de natuurbeschermingsmaatregelen
in het gemeenschappelijke visserijbeleid belangrijke voordelen uit een oogpunt
van een effectieve verwezenlijking van de doelstelling van de Vogelrichtlijn
en de Habitatrichtlijn. Dergelijke voordelen betreffen onder andere gelijksoortige
beschermingsmaatregelen binnen de Gemeenschap voor visserijactiviteiten, vergelijkbare
handhavingmogelijkheden alsmede effectieve en efficiënte controlemechanismen.
Gelet hierop, neemt de regering als uitgangspunt dat beperkingen aan visserijactiviteiten
ter bescherming van de natuur in het kader van het gemeenschappelijke visserijbeleid
worden vastgesteld door de Raad van de Europese Gemeenschappen.
 
 
 c. Gemeenschappelijk visserijbeleid en natuurbescherming
 
 
 De Raad merkt over het uitgangspunt van de regering over de verhouding
tussen het gemeenschappelijke visserijbeleid en het natuurbeschermingsbeleid
het volgende op.
 
 
 Met betrekking tot het gemeenschappelijk visserijbeleid zijn bij artikel
37, tweede lid, EG-verdrag bevoegdheden aan de Gemeenschap toegekend. Dit
betreft de bevoegdheden waarover de lidstaten zelf ingevolge het VN-Zeerechtverdrag
beschikken. Deze aan de Gemeenschap toegekende bevoegdheden zijn exclusief. De bevoegdheden van de Gemeenschap zijn evenwel beperkt
tot de totstandbrenging en de uitvoering van het gemeenschappelijk landbouw-
en visserijbeleid. Dit beleid kent ingevolge artikel 33, eerste lid, EG-verdrag
economische doelstellingen; de landbouwtitel in het EG-verdrag
bevat geen milieudoelstellingen. Wel is mogelijk
dat landbouw- en visserijmaatregelen mede milieudoelen
dienen voor zover deze doelen ondergeschikt zijn aan de economische doelstellingen
van het gemeenschappelijk landbouwbeleid.
 
 
 
 In lijn met artikel 33, eerste lid, EG-verdrag strekt
de Basisverordening ertoe een exploitatie van de levende aquatische hulpbronnen
te garanderen die voor duurzame omstandigheden op economisch, ecologisch en
sociaal gebied zorgt. Daartoe volgt de Gemeenschap de voorzorgsaanpak bij
het nemen van maatregelen die erop zijn gericht de levende aquatische hulpbronnen
te beschermen en in stand te houden, voor een duurzame exploitatie van die
hulpbronnen te zorgen en het effect van visserijactiviteiten op de mariene
ecosystemen zo gering mogelijk te houden. Zij streeft naar een geleidelijke
tenuitvoerlegging van een op het ecosysteem gebaseerde aanpak van het visserijbeheer.
De Gemeenschap streeft ernaar bij te dragen tot doelmatige visserijactiviteiten
binnen een economisch levensvatbare en concurrerende visserij en aquacultuursector,
daarbij zorgend voor een redelijke levensstandaard voor degenen die van visserijactiviteiten
afhankelijk zijn, en rekening houdend met de belangen van de consumenten.
 
 
 
 
 Voor zover de Basisverordening milieudoelstellingen
kent, zijn deze ondergeschikt aan het economische doel van het gemeenschappelijke
visserijbeleid. Voor zover de in de toelichting genoemde maatregelen milieudoelstellingen
dienen, zijn deze beperkt tot enkele concrete gebieden en soorten. De aan de Gemeenschap toegekende bevoegdheden ten aanzien
van visserijactiviteiten in de EEZ strekken slechts in beperkte mate ter verwezenlijking
van de milieudoelstellingen van de Vogelrichtlijn en de Habitatrichtlijn,
te weten de totstandkoming en het beheer van het Natura 2000-netwerk alsmede
de soortenbescherming op grond van beide richtlijnen.
 
 
 
 
 Gelet op het voorgaande, volgt uit de communautaire
wetgeving inzake visserij in haar huidige stand naar het oordeel van de Raad
niet zonder meer dat de attributie van bevoegdheden aan de Gemeenschap volledig
en uitputtend is in de zin dat iedere aangelegenheid die de visserij raakt,
reeds daarom onder het gemeenschappelijk visserijbeleid en de exclusieve bevoegdheid
van de Gemeenschap valt. Dit wordt geïllustreerd door artikel 3, eerste
lid, onderdeel d, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie
(doorgenummerde versie) zoals dit Verdrag komt te luiden na de inwerkingtreding
van het Verdrag van Lissabon. In deze bepaling is neergelegd dat de Europese
Unie exclusieve bevoegdheid toekomt ter zake van de instandhouding van de
biologische rijkdommen van de zee in het kader van het gemeenschappelijk
visserijbeleid. Aldus codificeert het Verdrag de rechtspraak
van het Hof van Justitie van de Europese Gemeenschappen.
 
 
 
 d. Bevoegdheden van de lidstaten
 
 
 
 De Raad stelt voorop dat hij de in de toelichting geschetste voordelen
van de integratie van natuurbeschermingsmaatregelen in het gemeenschappelijk
visserijbeleid onderkent. De omstandigheid dat die integratie valt te prefereren
boven de uitbreiding van nationale natuurbeschermingsregelingen, brengt evenwel
niet mee dat een lidstaat zich kan ontrekken aan de krachtens de Vogelrichtlijn
en de Habitatrichtlijn op hem rustende verplichtingen, zolang die integratie
nog niet tot stand is gebracht.
 
 
 Nu voorshands niet overtuigend is aangetoond dat de bevoegdheden van de
Gemeenschap binnen het visserijbeleid ten aanzien van milieuaspecten uitputtend
geregeld zijn, lijkt het gemeenschapsrecht ruimte te laten voor nationale
maatregelen, met inbegrip van de introductie van een vergunningplicht, met
betrekking tot visserijactiviteiten in de EEZ teneinde de doelstellingen van
de Vogelrichtlijn en de Habitatrichtlijn te verwezenlijken. Aangezien het
maatregelen ter uitvoering van de Vogelrichtlijn en de Habitatrichtlijn betreft,
zijn de lidstaten bovendien, mede gelet op het in artikel 10 EG-verdrag neergelegde
beginsel van gemeenschapstrouw, gehouden die bevoegdheden ook uit te oefenen.
 Dit lijdt uitzondering indien en voor zover de Gemeenschap concrete harmonisatiemaatregelen
heeft vastgesteld ter bescherming van het mariene milieu dan wel
bepaalde vissoorten. Alsdan zijn de lidstaten niet meer bevoegd vergelijkbare
nationale maatregelen te treffen. Dit brengt mee dat bij elk voornemen tot
het nemen van een instandhoudings- of beschermingsmaatregel moet worden bezien
of daarvoor in het licht van specifiek secundair gemeenschapsrecht, waaronder
de Basisverordening, ruimte bestaat. Daarbij hebben de lidstaten de voor alle
visserijvaartuigen uit het VN-Zeerechtverdrag voortvloeiende vrijheden te
respecteren. Ten aanzien van visserijvaartuigen die onder de vlag van een
van de lidstaten van de Gemeenschap varen, dienen de lidstaten bovendien de
uit het EG-verdrag voortvloeiende fundamentele vrijheden en beginselen, waaronder
het non-discriminatiebeginsel, in acht te nemen.
 
 
 e. Conclusie
 
 
 Op grond van het voorgaande heeft de Raad ernstige twijfel of bij de huidige
stand van zaken van het gemeenschapsrecht visserijactiviteiten bij voorbaat
geheel kunnen worden uitgesloten van het toepassingsbereik van de Nbw 1998
en de Ffw. De Raad adviseert in de toelichting op het vorenstaande in te gaan
en artikel I (wijziging Nbw 1998), onderdeel C, en artikel II (wijziging Ffw),
onderdeel B, artikel 1a, tweede lid, van het wetsvoorstel zo nodig te heroverwegen.
 
 
 1.a tot en met 1.e. De Raad is van opvatting dat in de periode totdat
er op communautair niveau passende maatregelen zijn vastgesteld die visserijactiviteiten
reguleren ter bescherming van het mariene milieu, lidstaten bevoegd zijn deze
maatregelen zelf te treffen. Om te voloen aan hun verplichtingen op grond
van de Vogel- en Habitatrichtlijn zijn lidstaten hiertoe ook verplicht, aldus
de Raad.
 
 In het wetsvoorstel is evenwel gekozen voor een andere benadering. De
regering heeft hier als uitgangspunt genomen dat de regulering van visserijactiviteiten
ter bescherming van natuurwaarden in de EEZ zal plaatsvinden in het kader
van het gemeenschappelijk visserijbeleid. Zoals in de memorie van toelichting
is verwoord, is dit uitgangspunt ontleend aan het standpunt van de Europese
Commissie. Naar het oordeel van de Europese Commissie vallen maatregelen betreffende
visserijactiviteiten onder het bereik van het gemeenschappelijk visserijbeleid
en heeft de Gemeenschap hier dus een exclusieve bevoegdheid. De exclusieve
bevoegdheid van de gemeenschap strekt zich ook uit tot het reguleren van visserijactiviteiten
ter bescherming van natuurwaarden, inclusief die ter bescherming van Natura
2000-gebieden in de Noordzee. Het standpunt van de Commissie is opgenomen
in richtsnoeren van de Commissie: Guidelines for the establishment
of the Natura 2000 network in the marine environment. Application of the Habitats
and Birdsdirectiveen Fisheries measures for Marine Natura 2000 sites. A consistent approach to
requests for fisheries management measures under the Common Fisheries Policy.Deze visie van de Commissie is ook verwoord
in de Beschikking nr. 2008/914/EG van 11 juni 2008 van de Commissie houdende
bevestiging van de door Nederland voorgestelde maatregelen voor de instandhouding
van mariene ecosystemen in de Voordelta, PbEU L 332 (zie met name overwegingen
5 en 6).
 De Commissie heeft in contacten met de Nederlandse regering van recenter
datum haar visie bevestigd en aangegeven dat een andere benadering in strijd
is met het Europese recht. Indien deze toch als uitgangspunt wordt genomen
kan dit voor de Commissie aanleiding vormen om een inbreukprocedure te starten.
Deze kan leiden tot een procedure voor het Hof van Justitie.
 
 De Nederlandse regering begrijpt de visie van de Commissie en onderschrijft
dat de bescherming van de natuur tegen visserijactiviteiten beter op Europees
niveau kan worden bereikt. Hiervoor biedt ook artikel 6 van het EG-Verdrag,
op grond waarvan de eisen inzake milieubescherming moeten worden geïntegreerd
in de omschrijving en de uitvoering van het beleid en van het optreden van
de Gemeenschap op onder meer visserijgebied, een passend kader. Nederland
zet zich er daarom ook actief voor in om, samen met andere Noordzeelidstaten
en de Commissie, deze communautaire maatregelen snel tot stand te brengen.
Hoewel de Raad een andere opvatting heeft, is ook hij van oordeel dat het
vaststellen van natuurbeschermingsmaatregelen in het kader van
het gemeenschappelijk visserijbeleid belangrijke voordelen heeft boven de
uitbreiding van nationale natuurbeschermingsmaatregelen.
 
 Naar het oordeel van de Nederlandse regering zijn beide benaderingen,
zowel die van de Raad als die van de Commissie, verdedigbaar. Er is op dit
punt nog geen jurisprudentie van het Hof van Justitie. Om die reden heeft
de regering in de memorie van toelichting geen principieel standpunt ingenomen,
maar hebben voor de regering uiteindelijk doelmatigheids- en politiek-beleidsmatige
overwegingen de doorslag gegeven. De gemaakte keuze om de betrokken natuurbeschermingsmaatregelen
in het kader van het gemeenschappelijk visserijbeid tot stand te brengen,
heeft belangrijke voordelen boven het het treffen van nationale maatregelen
en leidt er naar het oordeel van de regering toe dat natuurwaarden in de Noordzee
effectiever kunnen worden beschermd. Dit is in de memorie van toelichting
verwoord. Daarnaast is deze keuze in lijn met de visie van de Europese Commissie
en andere lidstaten, met wie nu intensief wordt samengewerkt om deze natuurbeschermingsmaatregelen
in communautair verband, in het kader van het gemeenschappelijk visserijbeleid,
tot stand te brengen.
 
 Ik ben dan ook van mening dat, gelet op het bovenstaande, de regulering
van visserijactiviteiten beter via het gemeenschappelijk visserijbeleid kan
plaatsvinden. Implementatie van maatregelen ter uitvoering van het gemeenschappelijk
visserijbeleid vindt plaats in het kader van de Visserijwet 1963 en niet de
Natuurbeschermingswet 1998. Deze afbakening is in het wetsvoorstel opgenomen.
De memorie van toelichting (paragraaf 4.3) is wel, overeenkomstig het
advies van de Raad, aangevuld.
 
 
 2. Externe werking
 
 
 De rechtsgevolgen van de Nbw 1998 hebben betrekking op plannen, projecten
of andere handelingen die, gelet op de instandhoudingsdoelstellingen van Natura
2000-gebieden alsmede gebieden waarvan de aanwijzing als zodanig in overweging
is genomen, de kwaliteit van de natuurlijke habitats en de habitats van soorten
kunnen verslechteren of een verstorend effect kunnen hebben op de soorten
waarvoor die gebieden zijn aangewezen. Zodanige plannen, projecten en andere
handelingen worden ingevolge de Nbw 1998 onderworpen aan de zogeheten habitattoets.
Op grond van de externe werking die is verbonden aan de aanwijzing van Natura
2000-gebieden, geldt die habitattoets eveneens voor plannen, projecten en
andere handelingen die betrekking hebben op, of plaatsvinden buiten de Natura
2000-gebieden zelf, maar wel de hiervoor bedoelde verslechterende of verstorende
effecten kunnen hebben.
 
 
 In het licht van de externe werking betekent de voorgestelde uitbreiding
van de werkingssfeer van de Nbw 1998 dat in de EEZ ontplooide projecten en
andere handelingen, alsook plannen die betrekking hebben op de EEZ, aan de
habitattoets moeten worden onderworpen, voor zover zij verslechterende of
verstorende effecten op Natura 2000-gebieden in de territoriale zee en op
het vasteland kunnen hebben. Dit rechtsgevolg van het voorstel alsmede de
praktische consequenties daarvan zijn niet toegelicht. De Raad adviseert de
toelichting in zoverre aan te vullen.
 
 
 2. De externe werking die is verbonden aan de aanwijzing van Natura
2000-gebieden betekent dat ook projecten of andere handelingen die buiten
deze gebieden plaatsvinden (in de EEZ, de territoriale zee of op land), maar
wel negatieve gevolgen hebben voor die gebieden, vergunningplichtig kunnen
zijn op grond van de Natuurbeschermingswet. Dit is een gevolg van de uitbreiding
van de werkingssfeer van de Natuurbeschermingswet naar de EEZ en de aanwijzing
van Natura 2000-gebieden in de EEZ.
 Een ander rechtsgevolg van dit wetsvoorstel is dat nu ook projecten of
andere handelingen die in de EEZ plaatsvinden, maar waarvan de negatieve gevolgen
zich uitstrekken tot Natura 2000-gebieden in de territoriale zee of op land,
vergunningplichtig kunnen worden op grond van de Natuurbeschermingwet. Tot
nu toe was dat niet het geval omdat de Natuurbeschermingwet 1998 niet van
toepassing was in de EEZ en derhalve ook activiteiten aldaar niet vergunningplichtig
konden zijn op grond van die wet. Ook niet als deze activiteiten negatieve
gevolgen zouden kunnen hebben voor Natura 2000-gebieden in de territoriale
zee of op land. De praktische consequenties hiervan zijn naar verwachting
vergelijkbaar met de in de paragrafen 4.4.2. en 4.4.3. van de memorie van
toelichting beschreven gevolgen voor activiteiten in de aan te wijzen Natura
2000-gebieden in de EEZ. Ook voor activiteiten die in de EEZ plaatsvinden,
maar waarvan de gevolgen zich uitstrekken tot Natura 2000-gebieden in de territoriale
zee of op land, is in het algemeen de verwachting dat activiteiten die zijn
vergund met inachtneming van het afwegingskader van het Integraal Beheerplan
Noordzee 2015 (IBN 2015), ook na het doorlopen van het afwegingskader van
de Natuurbeschermingswet 1998 – eventueel onder nadere voorwaarden–
doorgang kunnen vinden. Immers in het kader van de toetsing aan het IBN 2015
wordt een toets van de gevolgen voor de natuurwaarden uitgevoerd die vergelijkbaar
is met de toets die op grond van de Natuurbeschermingwet 1998 plaatsvindt
bij het besluit over vergunningverlening. Activiteiten in de EEZ die tot nu
toe niet zijn beoordeeld aan de hand van het IBN 2015, zullen voor het eerst
aan een toets van de gevolgen voor de natuurwaarden moeten worden onderworpen.
De memorie van toelichting (paragraaf 4.4.2 en 4.4.3) is, overeenkomstig
het advies van de Raad, aangevuld.
 
 
 3. Voor een redactionele kanttekening verwijst de Raad naar de bij
het advies behorende bijlage.
 
 
 3. De redactionele kanttekeningen van de Raad zijn overgenomen.
 
 
 4. De memorie van toelichting is op enkele plaatsen geactualiseerd
en verbeterd. Van de gelegenheid is gebruik gemaakt om de artikelen 2 en 2a
van de Natuurbeschermingswet 1998 op het punt van hun onderlinge samenhang
te verduidelijken (artikel I, onderdeel C) en om de redactie van artikel 19a,
derde lid, onderdeel a, te verbeteren (artikel I, onderdeel D). De wijzigingen
zijn toegelicht in het artikelsgewijze deel van de memorie van toelichting.
 
 
 De Raad van State geeft U in overweging het voorstel van wet niet te zenden
aan de Tweede Kamer der Staten-Generaal dan nadat met het vorenstaande rekening
zal zijn gehouden.
 
 
 De Vice-President van de Raad van State,
 H. D. Tjeenk Willink
 
 
 Ik moge U verzoeken het hierbij gevoegde gewijzigde voorstel van wet en
de gewijzigde memorie van toelichting aan de Tweede Kamer der Staten-Generaal
te zenden.
 
 
 De minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit,
 G. Verburg 
 
 
 Bijlage bij het advies van de Raad van State betreffende no.W11.08 0540/IV
met een redactionele kanttekening die de Raad in overweging geeft.
 – In artikel I (wijziging Nbw 1998), onderdeel C, en artikel II
(wijziging Ffw), onderdeel B, artikel 1a, tweede lid, «Verdrag betreffende
de werking van de Europese Unie» vervangen door een verwijzing naar
het EG-Verdrag. Het eerst genoemde Verdrag bestaat niet, zolang het Verdrag
van Lissabon niet in werking is getreden. 
 
 
 
 
 De oorspronkelijke tekst van het voorstel van wet en van de memorie van
toelichting zoals voorgelegd aan de Raad van State is ter inzage gelegd bij
het Centraal Informatiepunt Tweede Kamer.
 
 
 Memorie van toelichting, par. 1. Inleiding.
 
 
 Ingevolge artikel 3, eerste lid, Habitatrichtlijn (Richtlijn nr. 92/43/EEG
van de Raad van de Europese Gemeenschappen van 21 mei 1992 inzake de
instandhouding van de natuurlijke habitats en de wilde flora en fauna (PbEG
L 206)) wordt onder Natura 2000 verstaan een coherent Europees ecologisch
netwerk van speciale beschermingszones. Dit netwerk bestaat uit gebieden met
in bijlage I van de Habitatrichtlijn genoemde typen natuurlijke habitats en
habitats van in bijlage II van de Habitatrichtlijn genoemde soorten. Het netwerk
moet de betrokken natuurlijke typen habitats en habitats van soorten in hun
natuurlijke verspreidingsgebied in een gunstige staat van instandhouding behouden
of in voorkomend geval herstellen. Het Natura 2000-netwerk bestrijkt ook de
door de lidstaten overeenkomstig de Vogelrichtlijn (Richtlijn nr. 79/409/EEG
van de Raad van de Europese Gemeenschappen van 2 april 1979 inzake het
behoud van de vogelstand (PbEG L 103)) aangewezen speciale beschermingszones.
 
 
 Zie HvJ EG 20 oktober 2005, zaak no. C-6/04, Commissie/Verenigd Koninkrijk,
Jur. blz. I-09017, punt 117.
 
 
 Memorie van toelichting, par. 4. Uitbreiding van de werkingssfeer van
de Natuurbeschermingswet 1998, en par. 5. Uitbreiding van de werkingssfeer
van de Flora- en faunawet.
 
 
 Artikel I (wijziging Nbw 1998), onderdeel C, en artikel II (wijziging
Ffw), onderdeel B, artikel 1a, tweede lid, van het wetsvoorstel.
 
 
 Memorie van toelichting, par. 4.3. Relatie met gemeenschappelijk visserijbeleid.
 
 
 Verordening (EG) nr. 2371/2002 van de Raad van de Europese Unie van 20 december
2002 inzake de instandhouding en de duurzame exploitatie van de visbestanden
in het kader van het gemeenschappelijk visserijbeleid (PbEU L 358).
 
 
 Memorie van toelichting, par. 4.3. Relatie met gemeenschappelijk visserijbeleid.
 
 
 Zie ook HvJ EG 5 mei 1981, zaak no. 804/79, Commissie/Verenigd Koninkrijk,
Jur. blz. 1045, punten 17 en 18.
 
 
 Artikel 33, eerste lid, EG-verdrag luidt aldus: Het gemeenschappelijk
landbouwbeleid heeft ten doel:
 a. de productiviteit van de landbouw te doen toenemen door de technische
vooruitgang te bevorderen en door zowel de rationele ontwikkeling van de landbouwproductie
als een optimaal gebruik van de productiefactoren, met name de arbeidskrachten,
te verzekeren;
 b. aldus de landbouwbevolking een redelijke levensstandaard te verzekeren,
met name door de verhoging van het hoofdelijk inkomen van hen die in de landbouw
werkzaam zijn;
 c. de markten te stabiliseren;
 d. de voorziening veilig te stellen;
 e. redelijke prijzen bij de levering aan verbruikers te verzekeren.
 
 
 Zie ook HvJ EG 24 november 1993, zaak no. C-405/92, Etablissements
Armand Mondiet SA/Armement Islais SARL, Jur. blz. I-06133, punten 26 en 27.
Een voorbeeld van een milieumaatregel die niet op artikel 37 EG is gebaseerd,
maar wel gevolgen heeft voor visserijactiviteiten, is te vinden in de Kaderrichtlijn
mariene strategie (Richtlijn nr. 2008/56/EG van het Europees Parlement en
de Raad van de Europese Gemeenschappen van 17 juni 2008 tot vaststelling
van een kader voor communautaire maatregelen betreffende het beleid ten aanzien
van het mariene milieu (PbEG L 164/19)) welke is vastgesteld op grondslag
van artikel 175 EG.
 
 
 Artikel 2, eerste lid, Basisverordening.
 
 
 Memorie van toelichting, par. 4.3. Relatie met gemeenschappelijk visserijbeleid.
 
 
 Zie ook HvJ EG 25 november 1999, zaak no. C-96/98, Commissie/Franse
Republiek, Jur. blz. I-08531, punt 40.
 
 
 Zie ook HvJ EG 5 mei 1981, zaak no. 804/79, Commissie/Verenigd Koninkrijk,
Jur. blz. 1045, punten 27–29.
 
 
 http://ec.europa.eu/environment/nature/natura2000/marine/docs/marine_guidelines.pdf
 
 
 http://ec.europa.eu/environment/nature/natura2000/marine/docs/fish_measures.pdf