Voetbalvandalisme; Verslag algemeen overleg op 1 april 1998
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-10 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 25232, nr. 10

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

28-05-1998

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1997-1998

25232 nr. 10

18-05-1998

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamVragen en opmerkingen uit de commissiesAntwoord van de regeringOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 25232Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 50 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
25 232Voetbalvandalismenr. 10VERSLAG VAN EEN ALGEMEEN OVERLEGVastgesteld 18 mei 1998De vaste commissies voor Volksgezondheid, Welzijn en Sport1, Binnenlandse Zaken2 en Justitie3 hebben op 1 april 1998 overleg gevoerd met minister Dijkstal
van Binnenlandse Zaken, minister Sorgdrager van Justitie en staatssecretaris
Terpstra van Volksgezondheid, Welzijn en Sport over:– de brief van 23 september 1997 ten geleide van het beleidskader
voor de bestrijding van voetbalvandalisme en -geweld (VWS-97–1404/BiZa-97–950);– de brief van 31 oktober 1997 over de voortgangsrapportage
bestrijding voetbalvandalisme en -geweld (25 232, nr. 7);– de brief van 23 januari 1998 over de stand van zaken met
betrekking tot voetbalvandalisme (25 232, nr. 8).Van het overleg brengen de commissies bijgaand beknopt verslag uit. Vragen en opmerkingen uit de commissiesMevrouw Sterk (PvdA) zei zich te kunnen vinden in de ketenbenadering
die gestalte krijgt in het beleidskader voetbalvandalisme. Het is goed dat
de interdisciplinaire stuurgroep bestrijding voetbalvandalisme het uniforme
beleidskader op hoofdlijnen heeft vastgesteld, dat er ruimte blijft voor afweging van lokale omstandigheden en de burgemeester in belangrijke
mate verantwoordelijk blijft. Ook is het een goede zaak dat het OM nieuwe
richtlijnen hanteert ter bestrijding van voetbalvandalisme en -geweld, dat
er strenger en sneller gestraft kan worden, dat de KNVB snel alle gegevens
over bepaalde personen in handen krijgt om geëigende maatregelen tegen
vandalen te kunnen nemen en dat de afstemming tussen politie, gemeenten en
OM wordt verbeterd. Het instrument van de aan een stadionverbod gekoppelde
meldingsplicht wordt echter (nog) niet toegepast. Mevrouw Sterk vroeg naar
de reden hiervan en vroeg zich af of het geen aanbeveling verdient het OM
hiervoor een richtlijn te laten opstellen. Zou de politie haar burelen niet
ter beschikking moeten stellen voor een civielrechtelijke/strafrechtelijke
meldingsplicht? Hoe staat het met het onderzoek naar de mogelijkheden om groepen
die zich schuldig maken aan geweld op te pakken?Mevrouw Sterk merkte vervolgens op dat haar fractie nog steeds van mening
is dat de persoonsgebonden clubkaart met pasfoto in het kader van de ketenbenadering
dient te worden ingevoerd, maar inmiddels ook tot de overtuiging is gekomen
dat dit gefaseerd dient te gebeuren. De fractie stemt er dus mee in dat met
ingang van het voetbalseizoen 1998–1999 de drie pilots worden uitgebreid
tot negen en dat pas in 1999 de persoonsgebonden clubkaart integraal wordt
ingevoerd. Eigenlijk is het jammer dat dit soort restrictieve maatregelen
moeten worden genomen, maar mevrouw Sterk had er alle vertrouwen in dat de
KNVB hard zal werken aan een voetbalvriendelijk gebruikersregime. De 2300
postkantoren die de persoonsgebonden clubkaart zullen uitgeven, de geautoriseerde
toegang die overal per 1 augustus 1998 zal zijn gerealiseerd, de neutrale
vakken voor vader en zoon, de stadionkassa's die on line aan het bestand van
stadionverboden worden gekoppeld en de in voorbereiding zijnde bezoekerspassen
die spontaan voetbalbezoek toch nog mogelijk maken, geven de PvdA-fractie
voldoende garantie dat de goedbedoelende voetbalfan geen slachtoffer zal worden.Het is van groot belang dat bij de voorgenomen maatregelen de rijen gesloten
blijven. Het is immers de bedoeling dat de afzonderlijke maatregelen van de
ketenbenadering elkaar versterken. Waarom zit overigens de FSV niet in de
interdisciplinaire stuurgroep? Als alle partijen in het overleg zijn vertegenwoordigd,
wordt de kans op een sluitende aanpak alleen maar groter.Er zal vanzelfsprekend sprake zijn van voortschrijdend inzicht met betrekking
tot nut, noodzaak en bruikbaarheid van de voorgenomen maatregelen. Hoe zal
de stuurgroep in dezen functioneren? Zal zij zo nodig snel corrigerend kunnen
optreden?De PvdA-fractie maakt zich zorgen over de contraproductieve acties van
de FSV en de voetbalverenigingen PEC Zwolle en Heerenveen, niet alleen omdat
zij de persoonsgebonden clubkaart uit de ketenbenadering willen lospeuteren,
maar vooral ook omdat de vraag gerechtvaardigd is of de voorgenomen maatregelen
dwingend en op korte termijn aan de clubs kunnen worden opgelegd. Lang wachten
maakt sommige mensen agressief en als er bijvoorbeeld te weinig toegangspoortjes
zijn, moet iemand ervoor zorgen dat daarin op korte termijn verbetering wordt
gebracht. Wie zal dat dan doen? De verschillen tussen de clubs zijn nog steeds
groot. Dient er sprake te zijn van uniforme maatregelen?Het nut van preventieve projecten is onomstreden. Eigenlijk hadden ze
alle al in de steigers moeten staan omdat ze met ingang van het voetbalseizoen
1998–1999 moeten draaien. Eind maart zouden de plannen van LCO en KNVB
geïntegreerd zijn en zou de financiering rond zijn. Is dat inmiddels
gebeurd? Zo ja, hoe zien die plannen eruit? Mevrouw Sterk benadrukte dat de
projecten een integraal karakter moeten hebben. Den Haag is wat dit betreft
een goed voorbeeld. De regelgeving bevordert echter niet altijd een integrale
aanpak. Zo mag Halt alleen maar werken met veroordeelden. Knelpunten die een
integrale aanpak in de weg staan, dienen te worden opgeruimd.
Het leek mevrouw Sterk gewenst daarbij een en-en-financiering te hanteren.
Eind april moet deze zaak rond zijn, al was het maar om genoeg tijd te hebben
voor de sollicitatieprocedures. Zij stelde prijs op een overzicht van de stand
van zaken met betrekking tot de projecten. Kan de minister erop toezien dat
de burgemeesters op tijd de meldingsformulieren invullen en er zo aan bijdragen
dat de KNVB adequate maatregelen kan nemen? Zijn de hierbij in het geding
zijnde convenanten al overal afgesloten? Zal de politiesterkte echt kunnen
worden teruggebracht als er zoveel extra taken moeten worden verricht? Ook
vroeg mevrouw Sterk of het OM voldoende is toegerust om het lik-op-stuk-beleid
adequaat vorm en inhoud te geven.Toepassing van de ketenbenadering en ondertekening van het convenant door
alle betrokken partners kunnen aanzienlijke voortgang met zich meebrengen.
Mevrouw Sterk hoopte dat ondanks alle restrictieve maatregelen het voetbal
voor alle supporters leuk blijft.De heer Rijpstra (VVD) noemde het een vereiste dat alle partijen
eendrachtig samenwerken in de strijd tegen het voetbalgeweld. Dit geweld vertoont
namelijk een golfbeweging die maar moeilijk te beteugelen is.Er is een plan van aanpak ontwikkeld met heldere afspraken waaraan alle
partijen zich gecommitteerd hebben. De heer Rijpstra vond dat dit plan, ondanks
de getoonde eensgezindheid, op een objectieve wijze geëvalueerd moet
worden. Hij vroeg de regering naar haar mening over het idee om naast het
Centraal informatiepunt voetbalvandalisme (CIV) een commissie in het leven
te roepen die de praktische gang van zaken in de gemeenten waar de BVO's actief
zijn, evalueert. De manier waarop het NOC*NSF de voetbalstadions beoordeeld
heeft, kan een voorbeeld zijn voor deze nieuwe commissie om de werkwijze op
uitvoeringsniveau te evalueren. Op grond van deze evaluatie kan de Kamer vervolgens
de convenanten beoordelen. Het baarde de heer Rijpstra zorgen dat, hoewel
de partijen tot een voortvarende aanpak hebben besloten, een aantal convenanten
nog niet is uitgevoerd, veelal als gevolg van een gebrekkige samenwerking
tussen de betrokken partijen. Kan de minister van Binnenlandse Zaken hier
niet dwingender sturen door, bijvoorbeeld, een openbaar visitatierapport op
te laten stellen van die gemeenten die tekort schieten in het realiseren van
het convenant?Er is een groot aantal mogelijkheden om een persoonsgebonden clubkaart
in te voeren. De heer Rijpstra ondersteunde de proeven die nu genomen worden,
ook al is er her en der weerstand tegen de invoering. Die komt voor een groot
deel voort uit onbekendheid. De persoonsgebonden clubkaart is nodig omdat
de persoonsgebonden clubkaart een bijdrage kan leveren aan grotere veiligheid,
service en marketing. Het blijft echter een illusie te denken dat door een
eerdere invoering van de persoonsgebonden clubkaart het afschuwelijke incident
in Beverwijk voorkomen had kunnen worden. Zit er voldoende tijd tussen de
pilot en de definitieve invoering van de kaart om de resultaten van de pilot
te onderzoeken? Hij vroeg vervolgens hoeveel tijd er gemoeid is met een aanvraag
voor een persoonsgebonden clubkaart en of het mogelijk is om deze wachttijd
tot een week te beperken. Hij vond het verder een goede zaak dat het te allen
tijde mogelijk blijft om zonder een persoonsgebonden clubkaart een kaartje
te kopen.De heer Rijpstra zag zeer wel de voordelen van de combiregeling maar vroeg
zich wel af in hoeverre het gebruik van deze kaart dwingend opgelegd kan worden.
Hij vond het vreemd dat een supporter die niet in de stad woont waar zijn
club gevestigd is en die toch met een uitwedstrijd mee wil gaan dat alleen
kan doen als hij vertrekt vanuit de vestigingsplaats van zijn club. Dit dwingt
mensen tot het maken van overbodige kilometers. Is hier geen oplossing voor
te bedenken? De voorzitters van de voetbalverenigingen Heerenveen en Zwolle hebben
een aanzet voor een alternatief plan ingediend. Kunnen de bewindslieden een
eerste reactie op dit plan geven en is het mogelijk om serieuze elementen
uit dit plan mee te nemen in een pilot? Desgevraagd gaf de heer Rijpstra aan
dat, ook al is er veel geld geïnvesteerd, de invoering van de persoonsgebonden
clubkaart zo nodig afgeblazen moet kunnen worden.Het college van PG's heeft aan de hoofdofficieren van justitie een uitvoerige
aanwijzing gestuurd over de bestrijding van voetbalvandalisme en geweld waarin
aanbevolen wordt om ten minste één maal per voetbalseizoen met
de lokale partijen overleg te voeren. Is het mogelijk om deze aanbeveling
in een minder vrijblijvende vorm te gieten?Het OM verstrekt de informatie die nodig is voor een civielrechtelijke
uitsluiting door de KNVB. Waarom wordt deze informatie niet rechtstreeks aan
de BVO's verstrekt? Is het verder niet tegenstrijdig dat in de aanwijzing
van de PG's staat dat de BVO de bevoegdheid heeft om over te gaan tot een
civielrechtelijke uitsluiting maar tegelijkertijd dat de KNVB iedere man of
vrouw over wie de officier van justitie strafrechtelijke informatie heeft
verstrekt een stadionverbod kan opleggen? Kunnen de bewindslieden aangeven
waar de verantwoordelijkheid nu precies ligt?De heer Rijpstra vroeg waarom een voetbalvandaal zwaarder wordt gestraft
voor het gooien van een steen naar een politieambtenaar dan voor het gooien
van een steen naar een andere supporter.In de beantwoording van schriftelijke vragen over het jaarverslag van
het CIV geeft de minister aan dat de politie-inzet gestegen is. De heer Rijpstra
vond dat de minister hier heldere oorzaken voor aangaf maar bleef bij zijn
stelling dat een gebrekkige wedstrijdvoorbereiding door een BVO niet mag worden
gecompenseerd door kostbare politie-inzet. Wie beoordeelt of die voorbereiding
voldoende is en wat zijn de gevolgen voor een BVO die zich onvoldoende voorbereidt?
Vindt er dan wellicht een doorbereke- ning van de kosten plaats? De KNVB,
de BVO's, de burgemeesters en de politie schatten het risico dat aan een wedstrijd
verbonden is niet altijd gelijk in. Hoe kan ervoor gezorgd worden dat hier
eensluidender geoordeeld wordt?Ten slotte sprak hij de hoop uit dat er in de komende jaren per BVO en
per stad in kaart gebracht wordt hoe het plan van aanpak uitgewerkt heeft
en wat de kosten en de resultaten van de politie-inzet zijn.Mevrouw Mulder-van Dam (CDA) zei dat haar fractie de primaire
verantwoordelijkheid voor de bestrijding van het voetbalvandalisme altijd
al bij de clubs heeft gelegd. Het plan van de voorzitters van de BVO's Heerenveen
en Zwolle dat op dit punt hetzelfde beoogt, biedt wat dit betreft dan ook
geen nieuwe inzichten. Het demonstreert wel dat dit inzicht te weinig onderkend
wordt door de clubs, iets wat ook door burgemeester Peper opgemerkt werd bij
de ondertekening van het convenant met de drie Rotterdamse voetbalorganisaties.
Zij vroeg wat de regering doet om de voetbalverenigingen die dit convenant
nog niet ondertekend hebben ertoe te bewegen dit alsnog te doen. Is het misschien
zinvol om sancties op te leggen aan die clubs die het convenant niet ondertekend
hebben voor het begin van het voetbalseizoen 1998/1999?Een ander element uit het plan van de beide voorzitters – het streven
naar een meer menswaardige behandeling van supporters – sprak haar zeer
aan. Het toenemende geweld in het (amateur)voetbal toont evenwel aan dat strenge
maatregelen om mensen te beschermen tegen het geweld van een handjevol supporters
noodzakelijk blijven. «Tolerantie en fair play» zijn hier jammer
genoeg nog ver weg. Dit plan verdient de ondersteuning van alle BVO's en zal
zeker met instemming ontvangen worden door de korpsbeheerders omdat de inzet
van politie, ondanks alle mooie woorden, nog steeds groeit. De ketenbenadering
is niet strijdig met een beleid gericht op vermindering van de
politie-inzet en mevrouw Mulder vond daarom dat dit beleid gecontinueerd moet
worden.De Kamer heeft erop aangedrongen, alle voorgenomen maatregelen voortvarend
uit te voeren, aangezien er voldoende materiaal voorhanden is op grond waarvan
knopen doorgehakt kunnen worden. Mevrouw Mulder was het niet eens met diegenen
die zeggen dat de persoonsgebonden clubkaart ingevoerd wordt als een reactie
op de rellen in Beverwijk. De beslissing om deze kaart in te voeren is immers
al eerder genomen.Mevrouw Mulder ondersteunde de lijn die uitgezet is in het beleidskader
voor de bestrijding van het voetbalvandalisme en -geweld en in de richtlijn
van het OM over voetbalvandalisme en -geweld. Verder vond zij dat de KNVB
ervoor moet zorgen dat de maatregelen die zij samen met de clubs heeft afgesproken,
ook uitgevoerd worden. Desnoods moeten er sancties worden opgelegd als de
clubs de afspraken niet nakomen.Mevrouw Mulder steunde het ketenbeleid zoals verwoord in het beleidskader.
De inleiding van het beleidskader getuigt echter van een al te groot optimisme
wanneer wordt gesteld dat vastgelegd is wat hoort te gebeuren en wat veelal
in de praktijk al regel is. Omdat een plan zich uiteindelijk in de uitvoering
bewijst, is het van belang te zorgen voor een goede monitoring; één
zwakke schakel in de keten kan immers het hele plan op losse schroeven zetten.
Kan de minister aangeven hoe die monitoring opgezet wordt en wanneer ze van
start gaat? Terecht is in het beleidskader een belangrijke rol weggelegd voor de lokale
overheid en de driehoek. Het is immers hun taak duidelijk aan te geven welke
maatregelen bij risicowedstrijden getroffen moeten worden. Moeten dergelijke,
soms strenge, maatregelen echter ook getroffen worden bij wedstrijden die
geen veiligheidsrisico met zich brengen? Mevrouw Mulder had de indruk dat
met de toepassing van sommige maatregelen erg star wordt omgegaan. Zo biedt
het beleidskader de ruimte om clubkaarthouders van andere verenigingen bij
de eigen wedstrijden toe te laten maar wordt dit uit veiligheidsoverwegingen,
maar misschien ook uit het oogpunt van gemak, vaak niet toegestaan. Is dit
juist en ligt de verantwoordelijkheid hiervoor niet voor een deel ook bij
de clubs?Er is veel kritiek op de uitvoering van de combiregeling, een regeling
die supporters soms dwingt tot het maken van grote omwegen. Combiregelingen
zouden bij risicowedstrijden moeten worden gehandhaafd, maar men moet zich
wel realiseren dat combikaarten een middel en niet een doel zijn. Alle regelingen
moeten getoetst worden aan het doel dat zij dienen en als er geen risico's
verbonden zijn aan een wedstrijd, moet daar flexibel op ingespeeld worden.
Zij vroeg de bewindslieden dit aspect te betrekken bij de monitoring opdat
de maatregelen en ook de aanwezigheid van de politie in verhouding staan tot
het risico dat aan een wedstrijd verbonden is.Mevrouw Mulder vroeg of het pilotproject Voetbalvolgsysteem (VVS) dat
van belang is voor de voorbereiding van de Europese kampioenschappen, al gestart
is.De publieksvriendelijkheid dient voor de KNVB en de BVO's, meer dan vroeger,
een punt van aandacht te zijn. De supportersverenigingen moeten en kunnen
hierbij een belangrijke rol spelen en gelukkig zien de BVO's dit ook steeds
vaker in. Het verbaasde mevrouw Mulder dat de Federatie van supportersverenigingen
(FSV), ondanks de toezegging van de staatssecretaris, geen volwaardige plaats
heeft in de interdisciplinaire stuurgroep. Zij vond dat de FSV een plaats
moet hebben in deze stuurgroep omdat hier belangrijke afspraken worden gemaakt
die de supporters als eerste aangaan.Mevrouw Mulder hoorde vanuit de BVO's maar ook vanuit de FSV geluiden
dat de persoonsgebonden clubkaart inmiddels categorisch afgewezen wordt. Een
reden hiervoor is dat in de aangescherpte richtlijn van het OM
niet is voorzien in een wettelijke meldingsplicht. Deze meldingsplicht is
een noodzaak als men van het recht van de KNVB om een stadionverbod op te
leggen een effectief middel wil maken. Zij vroeg de bewindslieden waarom het
verzoek van de KNVB om tot zo'n meldingsplicht te komen, is afgewezen. Ondanks
de kritiek die op de pilotprojecten geleverd wordt, vond zij dat de ingezette
lijn voortgezet moet worden. De veiligheid van de bezoekers dient immers voorop
te staan. De persoonsgebonden clubkaart met pasfoto heeft als voordeel dat
de anonimiteit van de daders wordt opgeheven, dat controle ook mogelijk is
als er geen incidenten zijn en dat het gesjoemel met pasjes kan worden beperkt.
Mevrouw Mulder maakte zich enige zorgen over het gebruikersregime dat aan
de persoonsgebonden clubkaart is verbonden; zo is het niet mogelijk om kinderen
mee te nemen naar een wedstrijd als zij niet in het bezit zijn van een persoonsgebonden
clubkaart. Is het gebruikersregime wel voldoende afgestemd op de praktijk?Er worden weinig vorderingen geboekt bij het opzetten van projecten voor
sociaal-preventief supportersbeleid. De Kamer heeft hierop aangedrongen en
een eerste plan van aanpak was toegezegd voor oktober 1997. Ook al was er
toen al een uitgewerkt plan voorhanden, toch is de uitvoering van dit plan
uitgesteld tot maart 1998. Is dit plan inmiddels van financiële middelen
voorzien en wanneer gaan de eerste projecten daadwerkelijk van start? Zijn
de bewindslieden op de hoogte van de opvangprojecten die onder de naam «voetbal
is pleasure» zijn ontwikkeld door het NCSU in plaatsen waar straks wedstrijden
gespeeld zullen worden voor de Europese kampioenschappen?De heer Fermina (D66) vond dat de KNVB gehouden is om de persoonsgebonden
clubkaart per 1 augustus 1998 in te voeren. De persoonsgebonden clubkaart
is een belangrijk onderdeel van de ketenbenadering, waarover vorig jaar met
alle verantwoordelijke partijen afspraken zijn gemaakt en het is een verkeerde
ontwikkeling dat de KNVB er mogelijkerwijs niet in slaagt om alle BVO's de
kaart in te laten voeren. Zijn de financiële consequenties van de invoering
misschien een knelpunt en is het waar dat een aantal clubs een extra, incidentele
tegenprestatie van de overheid gevraagd heeft in ruil voor de invoering van
de persoonsgebonden clubkaart?De FSV heeft een onderzoek laten verrichten door TNO naar de effectiviteit,
de haalbaarheid en het draagvlak van de persoonsgebonden clubkaart. Het TNO
beoordeelde de persoonsgebonden clubkaart op deze drie punten negatief en
gaf verder aan dat de besluitvorming gestuurd is door de overheid in samenwerking
met de KNVB, zonder dat er zorggedragen is voor voldoende overleg met de betrokken
organisaties. De heer Fermina had de indruk dat die laatste conclusie wel
eens voorbarig zou kunnen zijn en vroeg de bewindslieden hierover uitsluitsel
te geven. Wat vinden de bewindslieden van de grieven zoals die geuit zijn
door de FSV en van de kritiek dat de overheid zich moet richten op de 1% relschoppers
en niet op de 99% goedwillende supporters?De heer Fermina steunde de hardere en meer uniforme aanpak van het voetbalvandalisme.
De herziening van de OM-richtlijn die een verscherping van het aanhoudings-
en vervolgingsbeleid beoogt en de versterking van de strafrechtsketen zijn
hiervan goede voorbeelden. Is het mogelijk om de civielrechtelijke en de strafrechtelijke
meldingsplicht uniform te regelen? Wat vinden de bewindslieden van het experiment
dat in Breda met de meldingsplicht is gehouden en kan dit experiment een voorbeeld
zijn voor andere plaatsen? Kunnen de bewindslieden aangeven welke conclusies
verbonden mogen worden aan het onderzoek van de universiteit van Utrecht naar
maatregelen om de bewegingsvrijheid te beperken en wat zijn zij van plan om
met deze conclusies te doen?De ervaringen die de heer Fermina zelf met de combikaart had opgedaan,
zijn niet onverdeeld positief, hetgeen overigens niet betekende dat hij tegen het gebruik van de combikaart was. Hij vond echter wel dat het
aantal wedstrijden waarbij het gebruik van de combikaart verplicht is, beperkt
moet blijven. Dit zijn wedstrijden die van een burgemeester het predikaat
«risicowedstrijd» krijgen. Hij vroeg de bewindslieden criteria
op te stellen die de burgemeesters kunnen gebruiken bij hun beoordeling of
een wedstrijd dat predikaat verdient. Zo kan worden voorkomen dat voor te
veel wedstrijden een combikaart nodig is.De heer Fermina wees op het belang van de preventieprojecten die ertoe
kunnen leiden dat het supportersgeweld wordt teruggedrongen. Is het waar dat
een aantal van deze projecten niet naar wens verlopen? Kan Den Haag niet als
voorbeeld dienen? Hier worden namelijk wel goede resultaten geboekt.Is er de afgelopen tijd meer politie ingezet bij wedstrijden? De heer
Fermina zou dit betreuren omdat meer blauw rondom de stadions niet altijd
effectief is. Hij vroeg de bewindslieden naar hun opvatting over de inzet
van politie in de komende jaren.Ten slotte wees de heer Fermina op het verbale geweld in de stadions.
Het zijn enkelingen die beginnen met het scanderen van kwetsende leuzen, maar
binnen de grote groepen opgezweepte supporters worden deze leuzen en gezangen
maar al te gemakkelijk overgenomen. Kunnen de waarnemers die zich onder het
publiek bevinden, de supporters die beginnen met deze spreekkoren niet aanspreken
en, eventueel, na de wedstrijd met de desbetreffende club overleggen of een
straf op zijn plaats is?De heer Rosenmöller (GroenLinks) wees erop dat de discussies
die de Kamer met de regering voert over voetbalvandalisme vaak beïnvloed
worden door incidenten op of rond het voetbalveld die kort voor een overleg
plaatsvinden. Een discussie over het voetbalvandalisme hoort echter helder
gehouden te worden en te bestaan uit een analyse of actualisering van het
probleem, de beantwoording van de vraag welke effectieve instrumenten er zijn
om het vandalisme te bestrijden en ten slotte uit het creëren van draagvlak
voor de gekozen maatregelen. Bij dit alles moet het doel zijn voetbal een
volkssport te laten blijven die toegankelijk is voor iedereen die deze sport
een warm hart toedraagt.De regering is op de goede weg met het afsluiten van convenanten. Ook
de verdere professionalisering van het veiligheidsbeleid bij de clubs en de
nieuwe richtlijn van het OM zijn goede ontwikkelingen. De heer Rosenmöller
vroeg of het niet effectiever is om aan een stadionverbod een meldingsplicht
te koppelen. Hij was minder te spreken over het feit dat er vaak afgeweken
wordt van de in het beleidskader aanbevolen aanvangstijd van zondagmiddag
half drie. Is het niet van belang om deze aanvangstijd zoveel mogelijk te
respecteren?De heer Rosenmöller wees op een tweetal recente ontwikkelingen binnen
het voetbalgeweld: de verschuiving van het fysieke geweld van binnen naar
buiten de stadions en de toename van het verbale geweld. Hij vond het in dit
licht merkwaardig te moeten constateren dat de grootste inspanningen gericht
zijn op het optimaliseren van de instrumenten die bedoeld zijn om het fysieke
geweld binnen de stadions te beteugelen.De clubkaart is in eerste instantie bedoeld om de veiligheid in het stadion
te bevorderen en om het geweld zo mogelijk uit de stadions te verbannen en
in tweede instantie als service-instrument. Hij constateerde dat de steun
voor de omzetting van de clubkaart in een persoonsgebonden clubkaart aan het
afbrokkelen is en dat met recht de vraag gesteld mag worden of door de invoering
van de persoonsgebonden clubkaart de toegankelijkheid van voetbalwedstrijden
in het geding komt.De effectiviteit van de invoering van de persoonsgebonden clubkaart moet
gerelateerd worden aan het grote aantal clubs dat een nieuw stadion betrokken
dan wel hun oude stadion gerenoveerd heeft. In deze stadions, waar het grootste
gedeelte van de supporters wordt ontvangen, wordt gebruikgemaakt
van videobewaking die het mogelijk maakt om individuele vandalen te herkennen.
Deze videobewaking, gecombineerd met de identificatieplicht, riep bij de heer
Rosenmöller de vraag op wat de toegevoegde waarde van de persoonsgebonden
clubkaart is.De Registratiekamer heeft terecht vraagtekens gezet bij de pilots. Hier
dreigt immers het gevaar dat de proportionaliteit tussen doel en middelen
uit het oog wordt verloren. Is het verder niet zo dat de KNVB zich te laat
heeft gerealiseerd dat bij de persoonsgebonden clubkaart de privacywetgeving
in het geding komt? Was het daarom ook niet beter geweest om de stap naar
de Registratiekamer eerder te zetten?De heer Rosenmöller vond dat het systeem van de persoonsgebonden
clubkaart waterdicht moet zijn, anders is er alle reden om te twijfelen aan
het nut van deze kaart. Er zijn echter aanwijzingen dat het toch mogelijk
is om met deze kaart te frauderen en aan de effectiviteit van deze kaart kan
dan ook met reden getwijfeld worden.Al met al was het voor de heer Rosenmöller de vraag of het avontuur
met de persoonsgebonden clubkaart doorgezet moet worden. Hij vroeg of het
na de pilots, die nu al het grootste gedeelte van de supporters bereiken,
nog wel mogelijk is om de invoering van deze kaart tegen te houden. Hij vreesde
dat het «point of no return» is gepasseerd en dat het inmiddels
ondenkbaar is dat de invoering wordt tegengehouden na een negatieve uitkomst
van de evaluatie. Hij waarschuwde voor het gevaar dat de symbolische werking
uiteindelijk groter zal blijken te zijn dan de praktische.De heer Rosenmöller noemde de combikaart een stap te ver. Slechts
bij bepaalde wedstrijden kon hij zich het nut van een combikaart voorstellen.
Hij zag echter geen enkele reden om bij een doorsneewedstrijd van een dergelijk
middel gebruik te maken.Hij pleitte ook voor een zo groot mogelijke betrokkenheid van de supportersverenigingen
en betreurde het dat ze niet bij het ontwikkelen van beleid betrokken worden
maar slechts bij de uitvoering ervan.Ten slotte drong hij erop aan dat de politie zo terughoudend mogelijk
optreedt. Zijn ervaringen, opgedaan tijdens de wedstrijd Bochum-Ajax, lieten
eens te meer zien dat supporters dikwijls als vee behandeld worden. Supporters
werden na afloop van deze wedstrijd lange tijd vastgehouden in het stadion
en stonden voortdurend onder begeleiding van politie met honden, terwijl de
enige reden waarom de vlam in de pan kon slaan het optreden van de politie
zelf was. Antwoord van de regeringMinister Dijkstal stelde vast dat het voetbalvandalisme helaas
geen geïsoleerd verschijnsel is dat zich beperkt tot de voetbalstadions.
Het zijn veelal jongeren die zich overgeven aan voetbalvandalisme en als zodanig
maakt dit probleem onderdeel uit van de jeugdproblematiek in het algemeen.
Deze problematiek is des te zorgelijker als er relaties zijn met de criminaliteit,
racisme en discriminatie en met geweld in de samenleving in het algemeen.
Er is gelukkig enige voortgang geboekt in dit veelomvattende en ingewikkelde
dossier, waarbij veel actoren een rol spelen, maar het is volstrekt duidelijk
dat nog lang niet alle problemen zijn opgelost. Samenwerking tussen de actoren
is van eminent belang.De minister zei er weinig voor te voelen om een externe instantie de voortgang
op het uitvoerende niveau te laten beoordelen. De praktijk leert immers dat
een dergelijke procedure niet de noodzakelijke impulsen geeft aan degenen
die verantwoordingsplicht hebben. Als blijkt dat gemeenten of KNVB steken
laten vallen bij het ten uitvoer brengen van de convenanten, worden ze daarop
aangesproken. Als extra waarborg kan het gegeven dienen dat er altijd wel
krachten zijn in de samenleving die signalen afgeven als zij vinden dat de
convenantpartners niet conform de afspraken handelen. Het spreekt voor zich dat met het oog op de implementatie van de voorgenomen
maatregelen een breed draagvlak in de voetbalwereld onontbeerlijk is. Daarbij
komt echter ook de vraag hoe lang burgers en overheden, die in hun gemeenten
geen BVO hebben, de huidige situatie nog accepteren. Het zou best eens kunnen
zijn dat de druk van buiten de voetbalwereld zo groot wordt, dat niet kan
worden gewacht totdat de laatste BVO zich akkoord verklaart met de voorgenomen
maatregelen. Er is dus wel iets voor te zeggen om actoren er nadrukkelijk
op aan te spreken als zij de afspraken niet nakomen.De minister benadrukte vervolgens geen enkele reden te zien om van de
uitgestippelde lijnen af te wijken. Naarmate er meer afspraken worden gemaakt,
wordt de bewegingsvrijheid van individuele clubs en andere actoren inderdaad
kleiner. Dat betekent natuurlijk niet dat men het denken op nul moet zetten.
Externe omstandigheden kunnen immers nopen tot aanpassing van de plannen.
De minister wees erop dat de pilots een plaats hadden in de gefaseerde invoering
van de persoonsgebonden clubkaart en hij zag vooralsnog geen goede redenen
om deze weg te verlaten.Er zijn inmiddels 12 convenanten ondertekend; er zijn 6 afgerond maar
nog niet ondertekend terwijl over 18 concepten nog onderhandelingen worden
gevoerd. Er zijn geen aanwijzingen dat deze onderhandelingen niet serieus
worden gevoerd. Er mag van worden uitgegaan dat alle convenanten voor de start
van de nieuwe voetbalcompetitie zijn ondertekend.De interdisciplinaire stuurgroep is een bestuurlijk afstemmingsorgaan,
waarin bestuurders zijn vertegenwoordigd die een hoge mate van representativiteit
op bestuurlijk niveau hebben. Daarin past de FSV slecht, maar zij is wel betrokken
bij allerlei werkgroepen en vervolgactiviteiten. De supportersbelangen worden
door de KNVB behartigd en deze organisatie is ook wat dit betreft de eerste
gesprekspartner voor de overheid.De bewindsman merkte vervolgens op de indruk te hebben dat grootschalige
activiteiten in Nederland meer politie-inzet vergen dan vroeger, ook als er
geen sprake is van dreigend voetbalvandalisme. Natuurlijk wordt altijd weer
nagegaan hoe kan worden gekomen tot een vermindering van de politie-inzet.
In het seizoen 1996–1997 werden 1614 aanhoudingen verricht, terwijl
er tot nu toe 707 aanhoudingen zijn verricht. Er is dus een dalende tendens
waar te nemen zonder dat de politie wat betreft het doen van aanhoudingen
de teugels heeft laten vieren. Het is welhaast ondoenlijk om een doeltreffende
vergelijking te maken met de politie-inzet in andere landen, al was het maar
omdat de organisatievormen daar veelal anders zijn. Wel wordt bij EK's en
WK's gezocht naar vormen van internationale samenwerking. De Kamer zal worden
geïnformeerd over de resultaten van het overleg met België over
de veiligheidsmaatregelen rond de komende EK.De minister zei niets te voelen voor een doorberekening van de politiekosten
aan de BVO's. Dat laat onverlet dat er in convenanten financiële afspraken
kunnen worden neergelegd. Bovendien hebben gemeenten de mogelijkheid om via
legesverordeningen bepaalde kosten in rekening te brengen. Als clubs het echt
laten afweten, is er nog altijd de mogelijkheid van een speelverbod.De KNVB en het CIV trachten te bereiken dat risicowedstrijden overal in
den lande op dezelfde wijze worden gedefinieerd. Het voetbalvolgsysteem is
op 18 maart jl. operationeel geworden met een pilot in Amsterdam, Rotterdam
en Den Haag. Na drie maanden zullen de overige politieregio's en eventueel
ook de KNVB op het systeem worden aangesloten. Hierbij dient uiteraard te
worden voldaan aan de eisen van de Registratiekamer. De Kamer zal worden geïnformeerd
over de wijze waarop het bedrag van f 420 000 wordt besteed.De minister zei enigszins verbaasd te zijn over de vraag of het waar is
dat de lokale driehoek aanvragen van neutrale supporters voor
het bezoeken van voetbalwedstrijden afwijst. Dit regardeert immers niet de
lokale driehoek.Ten slotte wees de minister erop dat combiregelingen op lokaal/regionaal
niveau gestalte krijgen. Hij zegde toe de geuite kritiek ter sprake te zullen
brengen in de stuurgroep.Minister Sorgdrager was het eens met minister Dijkstal dat
samenwerking van essentieel belang is. Alle actoren moeten op een gegeven
moment hetzelfde doel voor ogen hebben en ook de bereidheid tonen er iets
voor over te hebben om het te bereiken.Het OM en de politie spelen een belangrijke rol in de ketenbenadering
en zijn met de implementatie van de lik-op-stuk-richtlijn op de goede weg.
Het is een kwestie van tijd wanneer deze richtlijn in elk stadion zal kunnen
worden toegepast. Het door de heer Rijpstra gereleveerde puntensysteem voor
de strafeis strekt er vooral toe dat overal in den lande eenzelfde beleid
wordt gevoerd. Geweld tegen overheidsfunctionarissen is krachtens de wet een
strafverzwarende omstandigheid.Nu er sprake is van een richtlijn kan het OM niet meer doen dan aanbevelen
om 1 keer per seizoen in driehoeksverband over de veiligheidsaspecten te spreken.
Het OM kan dat overleg natuurlijk zo nodig wel initiëren.De minister wees er vervolgens op dat onderscheid moet worden gemaakt
tussen een civielrechtelijk stadionverbod en een strafrechtelijk stadionverbod.
Het laatste kan net als een meldingsplicht onderdeel zijn van de eis van het
OM. Het spreekt voor zich dat het effectueren van een strafrechtelijk eis
enige tijd vergt omdat de normale strafrechtelijke weg moet worden gevolgd.
Het instellen van een civielrechtelijk stadionverbod is een zaak van de KNVB
die daartoe gegevens van o.a. het OM krijgt aangereikt. Het overdragen aan
derden van strafrechtelijke gegevens is uiteraard een gevoelige kwestie. Gekozen
is voor de KNVB omdat de bond een overkoepelende organisatie is die in de
zin van de privacywetgeving als houder van gegevens kan worden aangemerkt.
Er is een beroepscommissie die klachten naar aanleiding van opgelegde stadionverboden
kan behandelen.Clubs kunnen stadionverboden opleggen op grond van eigen waarnemingen.
Op het moment dat er een kaartje wordt gekocht, is er sprake van een juridische
civielrechtelijke overeenkomst tussen de club en de wedstrijdbezoeker. De
club moet natuurlijk wel duidelijk maken welke de gedragsregels binnen het
stadion zijn. Een meldingsplicht is hierbij in tegenstelling tot het strafrecht
niet aan de orde omdat een civiele meldingsplicht zich niet met de grondrechten
verhoudt. Tussen de club en de supporter kan wel de afspraak worden gemaakt
dat het stadionverbod korter wordt maar dat dan wel sprake moet zijn van een
meldingsplicht. De minister zei bereid te zijn bij de politiekorpsen erop
aan te dringen met de KNVB overleg te voeren over de vraag of het politiebureau
als mogelijke meldingsplaats kan dienen.De Registratiekamer heeft te kennen gegeven dat invoering van een persoonsgebonden
clubkaart met pasfoto goed moet worden gemotiveerd. Het leek de minister dat
de KNVB met de Registratiekamer overleg zou kunnen plegen over de vraag waaraan
een dergelijke motivering moet voldoen. Vooralsnog was zij niet de mening
toegedaan dat invoering van de persoonsgebonden clubkaart überhaupt niet
tot de mogelijkheden behoort. De museumjaarkaart is al jaren in omloop zonder
dat zich problemen op het terrein van de privacy voordoen. De vraag is veeleer
of een persoonsgebonden clubkaart nodig is. De Wet op de identificatieplicht
regelt dat alleen opsporingsambtenaren de controle op identiteit mogen verrichten.
Loketambtenaren mogen dat dus niet doen. Bovendien dient een stadionverbod
niet op een identiteitskaart maar op een clubkaart te worden geregistreerd. De minister benadrukte dat ten aanzien van het groepsgewijs en preventief
oppakken een zeer omzichtig beleid moet worden gevoerd. In Nederland bestaat
nog geen wetgeving op basis waarvan mensen gedurende een korte periode kunnen
worden afgezonderd. Dat kan alleen op basis van de noodverordening. Thans
wordt onderzocht hoe in dezen artikel 141 van het Wetboek van Strafrecht kan
worden geïnterpreteerd. Daarbij is onder andere de vraag aan de orde
of het deelnemen aan openlijke geweldpleging strafbaar kan worden gesteld.Staatssecretaris Terpstra benadrukte dat, omdat een civielrechtelijk
stadionverbod niet gepaard kan gaan met een meldingsplicht, bij de toegangspoort
het stadionverbod moet kunnen worden geëffectueerd. Daarvoor is een persoonsgebonden
clubkaart met pasfoto onontbeerlijk. Het is overigens wel gewenst om de persoonsgebonden
clubkaart gebruikersvriendelijker en dus ook effectiever te maken, iets waarnaar
ook wordt gestreefd in de lopende pilotprojecten. In Den Bosch kan al binnen
twee dagen een clubkaart worden afgeleverd. De persoonsgebonden clubkaart
is al met al een buitengewoon belangrijk onderdeel van de ketenbenadering.
Invoering ervan behoort tot de verantwoordelijkheid van de KNVB en dus van
de clubs. Integrale invoering van de persoonsgebonden clubkaart per 1 augustus
1998 is niet haalbaar. Wel is een gefaseerde invoering mogelijk met als uiterste
datum 1 augustus 1999. De pilotprojecten zijn uitgebreid tot zeven en mogelijk
tot acht clubs: Feijenoord, ADO-Den Haag, Den Bosch, Ajax, PSV, NEC, Emmen
en hopelijk ook Vitesse. Daarmee is ongeveer 75% van het totale aantal clubkaarten
in het geding. De evaluatiecriteria zullen worden opgesteld in samenspraak
met de FSV, de KNVB en de overheden. Het zal een onafhankelijke evaluatie
zijn, zodat geen der partners in de verleiding wordt gebracht om de resultaten
enigszins «bij te kleuren». Bij de aankoop van een kaartje dient
de clubkaart te worden getoond. Dat is een eerste zeef, want het is technologisch
heel goed mogelijk om na te gaan of er op de kaart een stadionverbod is geregistreerd.
Deze check kan ook worden uitgevoerd bij de toegangspoortjes. Daarnaast is
er dankzij de pasfoto nog de mogelijkheid van visuele herkenning.De alternatieven van Heerenveen en Zwolle getuigen van creativiteit en
de overtuiging dat zo publieksvriendelijk mogelijk moet worden geopereerd.
Het was de staatssecretaris echter duidelijk geworden dat deze voorstellen
niet kunnen worden beschouwd als echte alternatieven voor de desbetreffende
schakels in de ketenbenadering. Zij stond overigens sympathiek tegenover het
voorstel om een experiment te doen met het weghalen van de hekken. Het is
aan de KNVB om hierover te beslissen.Er dient uiteraard gestreefd te worden naar een zo breed mogelijk draagvlak
voor een integrale invoering van de persoonsgebonden clubkaart. Het is uiteindelijk
de KNVB die het besluit daartoe neemt en hierover ook het nodige opneemt in
de voorwaarden voor licentieverlening.De staatssecretaris zei zeer veel waarde te hechten aan een sociaal-preventief
supportersbeleid. Van een effectief supportersbeleid kan alleen worden gesproken
als alle actoren met elkaar samenwerken. De clubs vormen het draaipunt maar
er is ook een belangrijke rol weggelegd voor allerlei instellingen die niet
rechtstreeks te maken hebben met het voetbalgebeuren. De rijksoverheid biedt
financiële steun aan de KNVB voor een landelijke aanpak. Het was de bedoeling
dat een landelijke werkgroep in maart zou komen met een integraal beleidsprogramma,
maar helaas is nog niet overal het inzicht doorgebroken dat een dergelijk
programma onontbeerlijk is. Zeer binnenkort zal hierover wederom overleg worden
gevoerd met de KNVB en het is de bedoeling dat de werkgroep eind april met
resultaten naar buiten zal komen. Daarbij is aan de orde het terugdringen
van het voetbalvandalisme en intolerantie bij vooral de jeugd via gedragsbeïnvloeding.
Bij dat laatste moet worden gedacht aan activiteiten bij de clubs,
scholen, buurten en jongerencentra. Verder is aan de orde de vraag hoe kan
worden gekomen tot een meer publieksvriendelijke bejegening van bezoekers
van voetbalwedstrijden, want ook hierdoor kan het agressieniveau worden verlaagd.
Het is de bedoeling dat het programma een vliegende start krijgt en wordt
ingevoerd bij het begin van de nieuwe competitie.Verbaal geweld in voetbalstadions kan mensen soms erger treffen dan fysiek
geweld. Sociale controle kan helpen, maar het is natuurlijk niet wel doenlijk
om één individu op zijn verwerpelijke gedrag te wijzen in een
vak waarin honderden mensen verwerpelijke leuzen scanderen. Gelukkig heeft
de KNVB een reeks van maatregelen genomen, waaronder boetes voor clubs en
instructies aan scheidsrechters. De voorzitter van de vaste commissie voor Volksgezondheid, Welzijn
en Sport,Van NieuwenhovenDe voorzitter van de vaste commissie voor Binnenlandse Zaken,De CloeDe voorzitter van de vaste commissie voor Justitie,V. A. M. van der BurgDe griffier van de vaste commissie voor Volksgezondheid, Welzijn
en Sport,Teunissen XNoot1Samenstelling: Leden: Lansink (CDA), Schutte (GPV), Van Nieuwenhoven (PvdA),
voorzitter, Van der Heijden (CDA), ondervoorzitter, Van Heemskerck Pillis-Duvekot
(VVD), M. M. H. Kamp (VVD), Doelman-Pel (CDA), Swildens-Rozendaal (PvdA),
Vliegenthart (PvdA), Mulder-van Dam (CDA), Middel (PvdA), Leerkes (Unie 55+),
Nijpels-Hezemans (groep-Nijpels), Fermina (D66), Oedayraj Singh Varma (GroenLinks),
Dankers (CDA), Marijnissen (SP), Essers (VVD), Oudkerk (PvdA), Cherribi (VVD),
Sterk (PvdA), Van Boxtel (D66), Van Vliet (D66), Van Blerck-Woerdman (VVD)
en Wessels (D66).Plv. leden: Heeringa (CDA), Van der Vlies (SGP), Lilipaly (PvdA), Meijer
(CDA), Rijpstra (VVD), Voûte-Droste (VVD), Smits (CDA), Dijksma (PvdA),
Koenders (PvdA), Beinema (CDA), M. M. van der Burg (PvdA), Rouvoet (RPF),
Meyer (groep-Nijpels), Van Waning (D66), Sipkes (GroenLinks), G. de Jong (CDA),
Passtoors (VVD), Apostolou (PvdA), J. M. de Vries (VVD), Noorman-den Uyl (PvdA),
Bremmer (CDA), Bakker (D66), Hoogervorst (VVD) en Van den Bos (D66).XNoot2Samenstelling: Leden: V. A. M. van der Burg (CDA), Te Veldhuis (VVD),
Van der Heijden (CDA), De Cloe (PvdA), voorzitter, Janmaat (CD), Van den Berg
(SGP), Scheltema-de Nie (D66), ondervoorzitter, Apostolou (PvdA), Zijlstra
(PvdA), Van der Hoeven (CDA), Van Heemst (PvdA), Remkes (VVD), Gabor (CDA),
Koekkoek (CDA), Nijpels-Hezemans (groep-Nijpels), Oedayraj Singh Varma (GroenLinks),
Hoekema (D66), H. G. J. Kamp (VVD), Essers (VVD), Dittrich (D66), Cornielje
(VVD), Rouvoet (RPF), Rehwinkel (PvdA), Wagenaar (PvdA) en Wessels (D66).Plv. leden: Dankers (CDA), Van Hoof (VVD), Bijleveld-Schouten (CDA), Liemburg
(PvdA), Poppe (SP), Schutte (GPV), Jeekel (D66), Duivesteijn (PvdA), Feenstra
(PvdA), Verhagen (CDA), M. M. van der Burg (PvdA), Van der Stoel (VVD), Mateman
(CDA), Mulder-van Dam (CDA), Van Wingerden (AOV), Rabbae(GroenLinks), Van
Boxtel (D66), Korthals (VVD), Luchtenveld (VVD), Assen (CDA), Klein Molekamp
(VVD), Leerkes (Unie 55+), Van Oven (PvdA), Noorman-den Uyl (PvdA) en Bakker
(D66). XNoot3Samenstelling: Leden: V. A. M. van der Burg (CDA), voorzitter, Schutte
(GPV), Korthals (VVD), Janmaat (CD), Soutendijk-van Appeldoorn (CDA), Van
de Camp (CDA), Swildens-Rozendaal (PvdA), ondervoorzitter, M. M. van der Burg
(PvdA), Scheltema-de Nie (D66), Kalsbeek-Jasperse (PvdA), Zijlstra (PvdA),
Van Heemst (PvdA), Aiking-van Wageningen (groep-Nijpels), Rabbae (GroenLinks),
Koekkoek (CDA), J. M. de Vries (VVD), Van Oven (PvdA), Van derStoel (VVD),
Dittrich (D66), Verhagen (CDA), Rouvoet (RPF), B. M. de Vries (VVD), Van Boxtel
(D66), O. P. G. Vos (VVD) en Van Vliet (D66).Plv. leden: Smits (CDA), Van den Berg (SGP), Van Blerck-Woerdman (VVD),
Marijnissen (SP), Bremmer (CDA), Doelman-Pel (CDA), Wagenaar (PvdA), Feenstra
(PvdA), Bijleveld-Schouten (CDA), Rehwinkel (PvdA), Noorman-den Uyl (PvdA),
Apostolou (PvdA), Meyer (groep-Nijpels), Sipkes (GroenLinks), Biesheuvel (CDA),
Rijpstra (VVD), Middel (PvdA), Passtoors (VVD), Wessels (D66), Van der Heijden
(CDA), Leerkes (Unie 55+), Van den Doel (VVD), Roethof (D66), Weisglas (VVD)
en De Koning (D66). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-25232-10.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl