Kabinetsformatie 1998; Brief met de definitieve versie van het regeerakkoord
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-10 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 26024, nr. 10

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum brief

18-08-1998

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1997-1998

26024 nr. 10

03-08-1998

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamREGEERAKKOORD 1998 Inhoudsopgave 0. VOORWOORDKrachtSociale cohesieKwaliteitVerantwoordelijkheid en betrokkenheidI FINANCIEEL-ECONOMISCH BELEID EN BUDGETTAIR KADER I FINANCIEEL-ECONOMISCH BELEID EN BUDGETTAIR KADER 1. Uitgangspunten voor het beleid2. Fiscaal stelsel 21ste eeuw3. TotaalbeeldTabel: Opbouw en aanwending budgettaire ruimte 1999–2002
(in miljarden 1998) 4. Beleidsintensiveringena. Kwaliteit onderwijsb. Kinderopvang en naschoolse activiteitenc. Infrastructuurd. Milieu (joint implementation/ clean development)e. Politie en overige justitiële ketenf. Sportg. Cultuurh. Specifiek werkgelegenheidsbeleidi. Specifiek inkomensbeleidj. Buitenlandbeleidk. Zorgl. Extra impuls sociale infrastructuur (jeugdbeleid/inburgering)m. Doorvertaling GF/PF5. Ombuigingena. Doelmatigheid:b. Marktconforme prijzen:c. Decentralisatie:d. Arbeidsvoorwaarden overheid:e. Onderwijs:f. Volume Sociale Zekerheid:g. Specifieke maatregelen zorg:h. Buitenlandbeleid:i. Overige ombuigingen:Tabel: Overige ruimtevergrotende maatregelen (in miljoenen
1998) j. Overige ruimtevergrotende maatregelen:6. Fiscale maatregelenTabel: Fiscale maatregelen, opbrengst in 2002 in miljoenen
(prijzen 1998) 7. Mogelijke afwijkende economische ontwikkelingenRuimte voor extra uitgavenAanwending inkomstenmeevallers8. Begrotingsbeeld 1999II WERK, SOCIALE ZEKERHEID EN INKOMEN Inleiding A. WERK 1. Kaderwet Arbeid & Zorg2. WW3. Wet Sociale Werkvoorziening (WSW) 4. Arbeidstijdenswet 5. Arbeidsrecht/ontslagrecht 6. Arbeidsverhoudingen B. SOCIALE ZEKERHEID 1. Vergroting effectiviteit uitvoering2. WAO 3. Arbeidsomstandigheden 4. ANW 5. Pensioenen 6. Export uitkeringen C. INKOMENSBELEID II. WERK, SOCIALE ZEKERHEID EN INKOMEN A. WERK 1. Kaderwet Arbeid & Zorga. Verlofb. Deeltijdc. Kinderopvangd. Arbeidsdeelname ouderene. Sluitende aanpak langdurige werkloosheidf. Krapte op de arbeidsmarktg. Instroom/Doorstroombanen (I/D-banen)h. Lage loonschalen2. WW a. Doorstromingb. Flexwerk3. Wet Sociale Werkvoorziening (WSW)4. Arbeidstijdenwet5. Arbeidsrecht/ontslagrecht6. ArbeidsverhoudingenB. SOCIALE ZEKERHEID 1. Vergroting effectiviteit uitvoeringa. Centra voor Werk en Inkomenb. OSV 2001c. Gemeenten2. WAO3. Arbeidsomstandigheden4. ANW5. Pensioenen6. Export uitkeringenC. INKOMENSBELEIDIII ZORG EN VOLKSGEZONDHEID 1. Inleiding 2. Budgettair kader3. Sturing en toezicht 4. Verzekeringsstelsel 5. Modernisering uitvoering ziektekostenverzekeringen6. Preventie 7. Drugs, alcohol en roken 8. Euthanasie III. ZORG EN VOLKSGEZONDHEID 1. Inleiding2. Budgettair kader Opbouwing zorgbudget (2002) (in miljoenen) Verdeling budgettair kader a. Kunst en hulpmiddelenb. Geneesmiddelenc. Doelmatigheid door besparing inkoop3. Sturing en toezicht4. Verzekeringsstelsel5. Modernisering uitvoering ziektekostenverzekeringenPersoonsgebonden budget6. Preventie7. Drugs, alcohol en roken8. EuthanasieIV RUIMTELIJK-ECONOMISCHE INRICHTING EN MILIEU 1. Vijfde nota ruimtelijke ordening en actualisering VINEX 2. Beleidspakketten voor structuurversterking van Nederland3. Verkeer en vervoer4. Mainports5. Besluitvormingsprocessen6. Milieubeleid7. Plattelandsbeleid, land- en tuinbouw, bio-industrie 8. Midden- en kleinbedrijf 9. Wonen 10. Elektronische snelweg IV RUIMTELIJKE EN ECONOMISCHE STRUCTUURVERSTERKING EN
MILIEU1. Vijfde nota ruimtelijke ordening en actualisering VINEX2. Beleidspakketten voor structuurversterking van NederlandBudgettair overzicht investeringen 1999–2002 en
2003–2010 (in miljoenen) 3. Verkeer en vervoera. Openbaar Vervoerb. Personenvervoer: veiligheid en milieuc. Goederenvervoer4. Mainportsa. Aanvullende locatie Schipholb. Maasvlakte II5. Besluitvormingsprocessen a. Samenwerking tussen publieke en private partijen (PPS)b. Rol gemeenten en provinciesc. Rijksprojectenprocedure en procesmanagementd. Grote projecten6. Milieubeleid a. Duurzaamheidb. Uitvoering en vervolg op NMP-3c. Klimaatverandering en energie7. Plattelandsbeleid, land- en tuinbouw, bio-industrie8. Midden- en Kleinbedrijf9. Wonen10. Elektronische snelwegV ONDERWIJS EN KENNIS V ONDERWIJS EN KENNIS 1. Inleiding2. Kwaliteit, verantwoording, organisatie3. Basisonderwijs4. Voortgezet onderwijs5. Beroepsonderwijs6. Een leven lang leren7. Preventie schoolverlaten8. De leraar9. Hoger onderwijs en onderzoek10. Studiefinanciering11. ICT in het onderwijs12. Kennis, onderzoek en informatietechnologieVI KWALITEIT EN DIVERSITEIT VAN DE SAMENLEVING 1. Integratie van minderheden2. Emancipatie 3. Cultuur, media, sport4. Jeugdbeleid 5. Gehandicaptenbeleid VI KWALITEIT EN DIVERSITEIT VAN DE SAMENLEVING 1. Integratie van minderhedena. Werkb. Nieuwkomersc. Oudkomersd. Jeugde. Criminaliteitf. Gemeenteng. Participatieh. Racisme, discriminatie en vooroordeleni. Gezinshereniging en gezinsvorming2. EmancipatieHomo-huwelijk3. Cultuur, media en sport a. Kunst en cultuurb. Mediabeleidc. Sport4. Jeugdbeleid5. GehandicaptenbeleidVII KWALITEIT VAN HET BESTUUR 1. Openbaar bestuur2. Grote Stedenbeleid 3. Koninkrijksrelaties VII KWALITEIT VAN HET BESTUUR 1. Het openbaar bestuura. Correctief referendumb. Democratisering en dualisering van het lokale bestuursmodelc. Kiesstelseld. Juridisering– Bestuur– Rechter– Bezwaar- en beroepsprocedures– Wetgevinge. De bestuurlijke organisatief. Bestuursakkoordg. Kwaliteit rijksdiensth. Kwaliteit publieke dienstverlening2. Het grote stedenbeleid3. KoninkrijksrelatiesVIII VEILIGHEID 1. Inleiding 2. Politie3. Openbaar ministerie en rechterlijke macht VIII. VEILIGHEID 1. Inleiding2. Politie a. Bestelb. Goede politiezorg3. Openbaar ministerie en rechterlijke machtIX INTERNATIONAAL BELEID EN DEFENSIE IX. INTERNATIONAAL BELEID EN DEFENSIE 1. Europese samenwerking2. Internationale veiligheid3. Defensie4. Mensenrechten en internationale rechtsorde5. Asielbeleida. De vreemdelingenwetStatussenOngedocumenteerden en procedure aanmeldcentrumb. De opvangc. De terugkeerd. Ambtsberichtene. Toezicht op terugkeerf. Beheer en gezagg. Internationale samenwerking6. Internationale samenwerking (OS)BIJLAGE 1 HERZIENING BELASTINGSTELSELUitgangspunten1. Tariefstructuur a. Belastingvrije sommenb. Instrument voor het voeren van koopkrachtbeleidc. Aantrekkelijker maken van arbeidd. Tarieven en schijflengten2. Verschuiving en vergroening a. BTWb. Milieubelastingen3. Sparen, lenen en beleggen a. Pensioenen & lijfrentenb. Spaarloonc. Forfaitaire rendementsheffingd. Rente consumptief krediete. Hypotheekrente-aftrekf. Overdrachtsbelastingg. Belastingen bedrijfslevenh. Successiewetgeving4. Grondslagverbreding a. Reiskostenforfait en autokostenfictieb. Aftrek werkelijke kosten ter verwerving van inkomsten
uit arbeid5. Fasering6. SlotBijlage a: uitwerking verhoging energiebelastingBijlage b: tariefstructuurTabel 1: Overzicht kenmerken tariefstructuur Tabel 2: Inkomenseffecten variant Lijst van relevante stukken die tijdens de informatie
en formatiewerkzaamheden ter tafel ziin geweest 1. CEC-rapport2. Technische notities3. Infrafondsbegroting en totaaloverzicht van investeringsprojecten
die in het MIT zijn opgenomen4. Inzichten Financiën inzake berekening MLT van
het CPB5. Lokatiekeuze uitbreiding Schiphol6. Budgettaire inpassingsruimte FES-begroting7. Budgettaire inpassingsruimte binnen het Infrastructuurfonds
en het MIT8. Stand van zaken Maasvlakte II9. Actualisering VINEX10. Incidentele loonontwikkeling in de collectieve sector11. – Arbeidstijdenwet (ATW) sector politie –
Overlegstelsel arbeidsvoorwaarden sector politie12. Jeugdwerkinrichting13. Programma Jeugdcriminaliteit: Van Montfrans14. Realisatie GEO in geld en in koppen15. Overzicht van uitgaven in de rijksdienst gedaan om
externe adviseurs aan te trekken16. Stand van zaken bij de uitvoering van de inburgering
in hoeveelheden mensen en omvang van de middelen, incl. de verdeling17. Uitgavenbeperking EU-afdrachten (drie scenario's)18. Verhaalsrecht AWBZ19. Inventarisatie indexering eigen bijdragen/tarieven20. Rapport Interdepartementale Stuurgroep farmaceutische
zorg lange termijn21. Politiesterkte (geld/koppen) en efficiency22. Openstelling van het huwelijk voor personen van hetzelfde
geslacht23. Asielprocedure, opzet nieuwe Vreemdelingenwet en instroomcijfers24. Arbeidsmarktsituatie Overheidssectoren en Zorgsector25. Kengetallen formatie ontwikkeling overheid sinds 199426. Verkorting looptijd staatsschuld27. Inkrimping LNV-apparaat, doelmatiger natuurbeheer
en landinrichting28. Financiële consequenties alternatieve scenario's
ICT onderwijs29. Verkoop agrarische domeinen en liberalisering pachtbeleid 30. Gasprijs tuinders31. Secundaire arbeidsvoorwaarden overheid: Tegemoetkomingen
ziektekosten ambtenaren en beperking verplicht leeftijdsontslag militairen32. Mogelijke versoberingen penitentiaire sector33. Asielbeleid, ordening van relevante vragen en aandachtspunten34. Progressiefactor in de afgelopen kabinetsperiode en
de MLT35. CO2/broeikasgassen36. Gasboringen in de Waddenzee, toelichtende notitie37. Vraag over ombuiging asielbeleid38. Bezuiniging van 200 à 300 mln op OV-subsidies39. Budgettair beeld MIT tot 201040. Missiebrief in relatie tot wensen departementen (ICES-pakket)41. Premie-inning werknemersverzekeringen42. Profiel van het coördinerend emancipatiebeleid43. Algemene opmerkingen over Defensiebezuinigingen met
de annexen A t/m D44. Bezuiniging BWS/BLS46. Follow-up «Impuls voor de ruimtelijk-economische
structuur»47. Technische notities:48. K-MEV 199949. Mogelijkheden voor arbeidsproductiviteitsontwikkeling
in de collectieve sector50. Mogelijkheden uitvoering individuele huursubsidie
door de Belastingsdienst51. Vergoeding voor incidentele loonontwikkeling52. Berekening MLT53. Homogene Groep Internationale Samenwerking (HGIS)55. Technische notities locatiekeuze uitbreiding Schiphol:56. Vormgeving ombuiging op Budget Besluit Locatiegebonden
Subsidies57. Vaartuigenbelasting58. Fiscale faciliteit speur- en ontwikkelingswerk (WVA/S&O)59. Afdrachtvermindering onderwijs (leerlingwezen en HBO)60. Rapportage planbureaus inzake Schiphol/Assessment
planbureaus61. Tekort en lastenbeeld 199962. EMU-tekort: ontwikkeling van 1998 op 199963. Uitgaven externen64. Uitgavenmeevallers door hogere economische groei65. Subsidies/kredieten aan bedrijven op EZ/Fi begroting66. Verdeling heffingsopbrengst energieheffingen67. Energiebehoefte en gaswinning68. Bevindingen inzake «assessment»69. Inkomstenmeevallers bij hogere economische groei70. Geneesmiddelendossier71. Ruimte voor nieuwe investeringen (1999 t/m 2002 en
2003 t/m 2010)72. Notitie verschuiving aantal voertuigkilometers73. Hoger Onderwijs en Onderzoek: studentenaantallen en
budgetten74. Vragen m.b.t. Defensie en OS/ODA75. Fiscalisering Omroepbijdragen76. Mogelijkheid van een efficiencykorting op aanleg en
onderhoud van infrastructuur77. Ombuigingen doelmatigheid uvi's en premie-inning belastingdienst78. Notitie Extra jaarlijkse rijksuitgaven voor inzet
flexibele instrumenten onder het Kyoto-protocol over klimaatbeleid79. Sluitende aanpak van de werkloosheid80. Ontwikkeling apparaatsuitgaven Belastingdienst81. Bestrijding misbruik en oneigenlijk gebruik van fiscale
regelgeving82. Verhogingen van de WBSO83. IOO-rapport over medicijnen84. Inverdieneffecten intensiveringen onderwijs85. Tegenvallende gasbaten86. ODA-kwalificatie hulp aan Indonesië en opvangkosten
asielzoekers87. Kerncijfers88. Kasontwikkeling belastingontvangsten 199889. – WTZ-varianten – Aanpassing ZFW90. – Ontwikkeling gasontvangsten 1995–1998 –
Fonds economische structuurversterking91. Verschillen in uitgavenramingen tussen CPB en SZW
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 26024Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 244 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
26 024Kabinetsformatie 1998nr. 10BRIEF VAN DE FORMATEURAan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 3 augustus 1998Hierbij zend ik u, daartoe gemachtigd door Hare Majesteit de Koningin,
afschrift van het verslag van mijn formatiewerkzaamheden. Tevens bied ik u
aan de definitieve versie van het regeerakkoord alsmede de definitieve versie
van de doorrekening die het Centraal Planbureau heeft gemaakt van het regeerakkoord
en de relevante stukken die tijdens de informatie en formatiewerkzaamheden
ter tafel zijn geweest.1 Tenslotte gaat hierbij
een lijst van aan de informateurs en formateur toegezonden brieven, nota's
en adviezen.1W. Kok Aan de KoninginDen Haag, 3 augustus 1998Majesteit,Op 20 juli 1998 verstrekte u mij de opdracht om – in aanmerking
nemende de in het eindverslag d.d. 20 juli jl. van de informateurs vermelde
conclusies – een kabinet van PvdA, VVD en D66 te vormen.Ik heb u verzocht deze opdracht in beraad te mogen houden.Regelmatig heb ik u op de hoogte mogen houden van het verloop van mijn
werkzaamheden.De informateurs hebben in bovengenoemd eindverslag vastgesteld dat de
fractievoorzitters van PvdA, VVD en D66 bereid waren medewerking te verlenen
aan de totstandkoming van een tweede kabinet van PvdA, VVD en D66 met als
programmatische basis het ontwerp-regeerakkoord van 18 juli 1998. Tegen deze
achtergrond heb ik vervolgens een aantal gesprekken met de drie fractievoorzitters
gevoerd.De uitkomst van de gevoerde besprekingen is dat zal worden bevorderd dat
de naam van het ministerie van Binnenlandse Zaken wordt gewijzigd in Binnenlandse
Zaken en Koninkrijksrelaties. Dit ligt in het verlengde van het eerder genomen
besluit de beheersmatige verantwoordelijkheid voor het Kabinet voor Nederlands-Antilliaanse
en Arubaanse Zaken te verplaatsen naar het ministerie van Binnenlandse Zaken.Gelet op de bijzondere aandacht die dient uit te gaan naar het beantwoorden
van vragen verband houdende met de problematiek inzake de grote steden en
het integratiebeleid is besloten tot het voordragen voor benoeming van een
minister zonder portefeuille, in het bijzonder belast met aangelegenheden
betreffende het grote steden- en integratiebeleid. Deze minister zal bij het
ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties worden ondergebracht.Overeengekomen is dat de positie van staatssecretarissen, met inachtneming
van de bestaande (Grond)wettelijke kaders, zal worden versterkt. De onlangs
ingevoerde wijziging van het Reglement van Orde van de ministerraad geeft
hieraan reeds inhoud voor wat betreft de aanwezigheid van de staatssecretaris
in de ministerraad. In het vervangings-Koninklijk Besluit zal de versterkte
positie van de staatssecretaris worden vastgelegd.In een aantal besprekingen heb ik kunnen overleggen, zowel met de fractievoorzitters
afzonderlijk als ook gezamenlijk, over de samenstelling van het kabinet, de
verdeling van de ministers- en staatssecretarisposten en de kandidaat-ministers
en - staatssecretarissen.Op 29 en 30 juli 1998 heb ik vervolgens de kandidaat-ministers ontvangen
en op 31 juli 1998 de kandidaat-staatssecretarissen.Voorts heb ik een telefonisch onderhoud gehad met de gevolmachtigde minister
van de Nederlandse Antillen, de heer E. J. M. Mendes de Gouveia en de gevolmachtigde
minister van Aruba, de heer mr. A. G. Croes, teneinde hen te informeren en
hun inzicht in te winnen met betrekking tot de behartiging van Nederlands-Antilliaanse
en Arubaanse aangelegenheden.Op 3 augustus heeft de constituterende vergadering plaatsgevonden. Na afloop van de constituterende vergadering heb ik u kunnen meedelen
de mij gegeven opdracht te aanvaarden.De volgende personen zijn bereid als minister tot het kabinet toe te treden: De
heer W. KokMinister-President, Minister van Algemene Zaken De
heer J. J. van AartsenMinister van Buitenlandse Zaken Mr. A. H.
KorthalsMinister van Justitie Dr. A. PeperMinister van Binnenlandse
Zaken en Koninkrijksrelaties Drs. L. M. L. H. A. HermansMinister
van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen Drs. G. ZalmMinister van
Financiën Mr. F. H. G. de GraveMinister van Defensie Drs.
J. P. PronkMinister van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en MilieubeheerMevrouw T. Netelenbos-KoomenMinister van Verkeer en WaterstaatMevrouw A. Jorritsma-LebbinkMinister van Economische Zaken (tevens
vice-Minister-President) Drs. H. H. ApothekerMinister van Landbouw,
Natuurbeheer en Visserij Mr. K. G. de VriesMinister van Sociale
Zaken en Werkgelegenheid Mevrouw dr. E. Borst-EilersMinister van
Volksgezondheid, Welzijn en Sport (tevens vice-Minister-President) Mr.
R. H. L. M. van BoxtelMinister voor Grote Steden- en IntegratiebeleidMevrouw mr. E. L. HerfkensMinister voor OntwikkelingssamenwerkingDe volgende personen zijn bereid als staatssecretaris tot het kabinet
toe te treden: Drs.
D. A. BenschopStaatssecretaris van Buitenlandse Zaken Mr. M. J.
CohenStaatssecretaris van Justitie Drs. G. M. de VriesStaatssecretaris
van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties Mevrouw drs. K. Y. I.
J. AdelmundStaatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en WetenschappenDr. F. van der PloegStaatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en
Wetenschappen Dr. W. A. F. G. VermeendStaatssecretaris van FinanciënDe heer H. A. L. van HoofStaatssecretaris van Defensie De
heer J. W. RemkesStaatssecretaris van Volkshuisvesting, Ruimtelijke
Ordening en Milieubeheer Mevrouw drs. J. M. de VriesStaatssecretaris
van Verkeer en Waterstaat Drs. G. YbemaStaatssecretaris van Economische
Zaken Mevrouw G. H. FaberStaatssecretaris van Landbouw, Natuurbeheer
en Visserij Drs. J. F. HoogervorstStaatssecretaris van Sociale
Zaken en Werkgelegenheid Mevrouw mr. A. E. Verstand-BogaertStaatssecretaris
van Sociale Zaken en Werkgelegenheid Mevrouw A. M. VliegenthartStaatssecretaris
van Volksgezondheid, Welzijn en SportOp grond van het bovenstaande moge ik u in overweging geven geen ontslag
als minister te geven aan de heer W. Kok, de heer J. J. van Aartsen, drs.
G. Zalm, mevrouw A. Jorritsma-Lebbink, mevrouw dr. E. Borst-Eilers en drs.
J. P. Pronken tot minister te benoemen mr. A. H. Korthals, dr. A. Peper, drs. L.
M. L. H. A. Hermans, mr. F. H. G. de Grave, mevrouw T. Netelenbos-Koomen,
drs. H. H. Apotheker, mr. K. G. de Vries, mr. R. H. L. M. van Boxtel en mevrouw
mr. E. L. Herfkens.Voorts moge ik u in overweging geven tot staatssecretaris te benoemen
Drs. D. A. Benschop, mr. M. J. Cohen, drs. G. M. de Vries, mevrouw drs. K.
Y. I. J. Adelmund, dr. F. van der Ploeg, dr. W. A. F. G. Vermeend, de heer
H. A. L. van Hoof, de heer J. W. Remkes, mevrouw drs. J. M. de Vries, drs.
G. Ybema, mevrouw G. H. Faber, drs. J. F. Hoogervorst, mevrouw mr. A. E. Verstand-Bogaert
en mevrouw A. M. Vliegenthart.Gaarne dank ik u voor het in mij gestelde vertrouwen.Met gevoelens van hoge achting,W. Kok REGEERAKKOORD 1998 Inhoudsopgave   Blz.0Voorwoord6 IFinancieel-economisch beleid en
budgettair kader11 IIWerk, socale zekerheid en inkomen27IIIZorg en volksgezondheid40 IVRuimtelijk-economische
inrichting en milieu49 VOnderwijs en kennis63 VIKwaliteit
en diversiteit van de samenleving68 VIIKwaliteit van het
bestuur75 VIIIVeiligheid83 IXInternationaal
beleid en defensie87     Bijlage:  Herziening
belastingstelsel950. VOORWOORDOns land kan de volgende eeuw met vertrouwen binnengaan. Nederland heeft
een sterke economie, een hoogwaardig sociaal stelsel en een cultuur van vrijheid,
verantwoordelijkheidszin, tolerantie en solidariteit.In de periode die achter ons ligt zijn de centrale doelstellingen van
het regeerakkoord 1994 (het creëren van veel werk en het herijken van
de verzorgingsstaat) in belangrijke mate bereikt. We moeten echter waken voor
gezapigheid of zelfvoldaanheid. Er zijn structurele verbeteringen gerealiseerd,
maar de gunstige economische conjunctuur kan op enig moment weer omslaan.De voornaamste opgave voor de komende regeerperiode is het vinden van
een verantwoord evenwicht tussen economische kracht en behoud van de kwaliteit
van ons leefmilieu, tussen economische dynamiek en sociale rechtvaardigheid,
tussen individuele ontplooiing en wederzijdse verantwoordelijkheid. Een andere –
niet geringe – opgave is het overbruggen van de kloof tussen de steeds
hogere eisen die aan werknemers worden gesteld en de daarbij achterblijvende
kwalificaties van vele werknemers en (langdurig) werklozen.De samenhang tussen mensen die het goed hebben en minder fortuinlijke
burgers, tussen jong en oud, tussen mensen met onderscheiden culturele en
etnische achtergronden, tussen gezonden en zieken, moet behouden blijven en
waar nodig versterkt worden. In deze samenhang ligt een belangrijke kracht
van ons land. Het heeft te maken met waarden als vrijheid, tolerantie, gelijkwaardigheid
en solidariteit die nog altijd breed worden gedragen. Het gaat erom te bevorderen
dat vrijheid en de ontplooiing van individuele talenten samengaan met onderlinge
verbondenheid en wederzijdse verantwoordelijkheid. Zo kunnen wij economisch
élan combineren met sociale verantwoordelijkheid en duurzaamheid. Zo
kunnen wij betrokkenheid stimuleren en een dam opwerpen tegen maatschappelijke
fragmentatie.Cultuur is van vitale betekenis voor zowel onze samenleving als voor de
individuele burger. Cultuur is essentieel voor enerzijds integratie en cohesie
als uitdrukking van wat ons bindt en anderzijds voor de differentiatie en
ontplooiing van de individuele mens. Cultuur is essentieel voor de ontwikkeling
en overdracht van waarden en voor de reflectie daarop. KrachtEen vitale economie is essentieel als basis voor werkgelegenheid en welvaart.
Nederland presteert opvallend goed. Dat is te danken aan de inspanning en
de kwaliteit van ondernemers en werknemers en aan een op economische dynamiek
en financiële soliditeit gericht beleid. Toch zijn er nog steeds grote
tekorten in de samenleving, zowel in financieel-economisch alsook in maatschappelijk
opzicht. De sociale en fysieke infrastructuur zijn nog onvoldoende toegerust
voor de eisen die daar in de volgende eeuw aan zullen worden gesteld. Het
is nodig daarin meer te investeren, evenals in duurzaamheid. Het gaat om de
toekomst en de ontplooiingsmogelijkheden van mensen, om het versterken van
de sociale cohesie. In de komende regeerperiode zal de aandacht opnieuw uitgaan
naar de noodzakelijke groei van de werkgelegenheid, vernieuwingen in de economie,
investeringen in de leefomgeving en de zorg voor kwetsbare groepen. In wat
soms het poldermodel wordt genoemd, komen deze doeleinden bij elkaar.Een krachtige economie vraagt aanzienlijke investeringen in de fysieke,
de economische en de kennisinfrastructuur. Samen werken is een van de belangrijkste
factoren die mensen bindt. Daarom zal er voldoende werkgelegenheid
moeten worden gecreëerd om de velen die zich op de arbeidsmarkt melden
aan de slag te kunnen laten gaan. Naast werk in loondienst zal dat in toenemende
mate ook het zelfstandig ondernemerschap betreffen. Waar mogelijk en verantwoord
zal marktwerking verder worden gestimuleerd om dienstverlening en klantgerichtheid
te bevorderen. Om de concurrentiekracht van het bedrijfsleven te versterken
is voortgaande economische en technologische innovatie noodzakelijk. Nodig
is een beleid dat solide is, de concurrentiekracht van Nederland vergroot,
duurzaamheid garandeert en ook perspectief biedt op werk voor mensen met weinig
kansen.Een kennisintensieve economie als de Nederlandse is afhankelijk van een
hoge scholingsgraad van de gehele bevolking. Het onderwijsniveau in ons land
stijgt nog steeds. Het verder ontwikkelen van de gehele kennisinfrastructuur
waarin de mogelijkheden van een leven lang leren worden vastgelegd, is noodzakelijk.Als gevolg van de krachtige economische groei, de bevolkingstoename en
de toenemende welvaart maakt ook de ruimtelijke indeling van ons land een
stormachtige ontwikkeling door. Groeiende mobiliteit en daarmee verbonden
vraagstukken inzake congestie en bereikbaarheid maken een duidelijke regie
in het openbaar vervoer, de aanleg van wegen en de luchtvaart noodzakelijk.
Ook hier gaat het om het vinden van het juiste evenwicht tussen de groei van
productie, mobiliteit en infrastructuur en de ecologische randvoorwaarden
waarbinnen dit alles moet plaatsvinden.De wijze waarop die afweging door overheden en particulieren plaatsvindt
en de keuzen die daarbij worden gemaakt, bepalen het draagvlak voor de uitvoering.
De nadruk in het beleid zal liggen op het stimuleren van duurzame technologische
oplossingen, verantwoord ondernemerschap, open overleg en duidelijke regelgeving. Sociale cohesieDe kracht van een samenleving wordt bepaald door de mate waarin burgers
en bevolkingsgroepen bereid en in staat zijn te participeren in economische
en sociale verbanden. Voor het overgrote deel van de bevolking vormt dit geen
probleem. Men is goed opgeleid, heeft werk, een redelijk tot goed inkomen,
is gezond en heeft een goede sociale binding met de maatschappelijke omgeving.
Voor te veel Nederlanders en medelanders geldt dit niet of onvoldoende. Zij
kunnen door gebrek aan opleiding, door een te geringe arbeidsproductiviteit
of een slechte gezondheid niet aan de steeds hogere eisen voldoen en staan
aan de kant. Vaak raken zij sociaal geïsoleerd, sommigen, ook jongeren,
raken verzeild in criminele circuits. Voor een belangrijk deel concentreren
deze problemen zich in de achterstandsbuurten van de grote steden. Problemen
hopen zich op bij etnische minderheden en autochtone groepen die al meerdere
generaties lang de aansluiting missen.Het is een kerntaak van de overheid om dit soort achterstanden te voorkomen
of op te heffen. Burgers dienen te worden gestimuleerd en in de gelegenheid
te worden gesteld daaraan ook zelf bij te dragen. De sociale voorzieningen
zijn nu meer gericht op activering tot arbeidsdeelname en preventie van uitval,
maar behouden uitdrukkelijk hun basis van solidariteit voor hen die (nog)
niet in staat zijn zichzelf te redden. Het grote stedenbeleid is gericht op
een integrale aanpak van deze achterstandsproblemen op lokaal niveau. Dit
beleid wordt met kracht voortgezet. Juist hier zal de sociale cohesie moeten
worden behouden of hersteld en de veiligheid van burgers worden verzekerd.
De juiste balans tussen persoonlijke verantwoordelijkheid en zelfredzaamheid,
ook van mensen in achterstandsituaties, en collectieve verantwoordelijkheid
voor de kwetsbaren is daarbij de sleutel. De aanhoudende bereidheid van de
bevolking tot solidariteit met hen die in risicovolle omstandigheden verkeren
bewijst dat er nog veel is dat mensen met elkaar verbindt.Naast de achterstandsproblematiek is ook de binding tussen de generaties
en tussen bevolkingsgroepen met verschillende etnische en culturele achtergronden
van groot belang voor de sociale cohesie in ons land. Het is nodig te investeren
in een interculturele samenleving, waarin de nadruk ligt op het benutten van
de kracht van pluriformiteit. Een beschaafde samenleving waarin mensen niet
langs elkaar heen leven wordt ook gekenmerkt door solidariteit tussen generaties.
Voor de generatie 65-plussers is essentieel dat zij kunnen rekenen op een
welvaartsvast AOW-basispensioen en continuïteit in de regelingen ten
aanzien van hun aanvullend pensioen. Van minstens even groot belang zijn kwalitatief
hoogwaardige en toegankelijke zorgvoorzieningen. Door vermindering van de
schuld- en rentelasten zal worden voorkomen dat de jongeren van nu in de toekomst
de ouderen van de rekening worden.Een actieve en bewuste participatie van jonge mensen is juist in een enigszins
vergrijzende samenleving van levensbelang. Maar dat geldt ook voor ouderen,
die steeds langer gezond en zelfredzaam blijven. Actieve betrokkenheid verhoogt
ook hun levenskwaliteit. Op beide terreinen zal een krachtig en samenhangend
beleid worden gevoerd. KwaliteitZowel aan het beleid van de overheid als aan de dienstverlening in de
publieke sector worden hoge eisen gesteld. Door vergroting van de doelmatigheid
en verschillende vormen van verzelfstandiging en privatisering neemt de overheidsorganisatie
in omvang geleidelijk af.De betekenis van de overheid in haar verschillende functies wordt daarentegen
steeds belangrijker. Juist omdat economische en maatschappelijke veranderingen
zich sneller voltrekken is een alerte houding van de overheid geboden. Een
kleinere maar kwalitatief zeer hoogwaardige ambtelijke organisatie biedt daarbij
ondersteuning aan het politieke bestuur. Ook aan de dienstverlening in de
publieke sector worden door de burgers terecht steeds hogere eisen gesteld.
Klantgerichtheid, maatwerk en effectiviteit komen op een steeds hoger peil.
Deze ontwikkelingen zullen in de komende periode nieuwe impulsen krijgen.Van de overheid wordt zowel een duidelijke visie verwacht op maatschappelijke
problemen, als ook een open en interactieve bestuursstijl. Betrokkenheid van
burgers, bedrijven en andere organisaties bij het verkennen van problemen
en van mogelijke oplossingen is goed voor de kwaliteit van de besluitvorming
en voor het draagvlak bij de uitvoering. Op basis van de in dit regeerakkoord
geformuleerde visie op de belangrijkste maatschappelijke uitdagingen en hun
aanpak zal een open en transparante bestuurswijze worden ontwikkeld. Verantwoordelijkheid en betrokkenheidVeel gaat goed: de economie groeit, steeds meer mensen werken en men wordt
gemiddeld steeds ouder. Steeds snellere maatschappelijke en technologische
veranderingen zijn echter voor veel mensen bedreigend en versterken gevoelens
van onveiligheid en uitsluiting. De uitdaging voor overheid en samenleving
is om op deze veranderingen in te spelen en ze in goede banen te leiden. Dat
kan in het bijzonder door burgers bij de veranderingen te betrekken. Mensen
moeten invloed kunnen uitoefenen: op elkaar, op de samenleving, op het bestuur.
Door verantwoordelijkheid en betrokkenheid te stimuleren worden
gevoelens van overbodigheid, machteloosheid en sociaal isolement tegengegaan.De overheid moet betrokken zijn bij mensen: maar mensen moeten zich ook
betrokken weten bij het bestuur. Een verdere democratisering van het bestuur
draagt daaraan bij. Mensen moeten hun mening over de samenleving, over de
buurt en de straat, over het milieu en de toekomst, kunnen uiten en tot gelding
kunnen brengen om volwaardig burger te kunnen zijn. De burger die mede verantwoordelijk
is voor wat er in zijn land, in zijn gemeente en in zijn buurt gebeurt, kan
ook op die verantwoordelijkheid worden aangesproken. Die eigen verantwoordelijkheid
geldt voor alle burgers, ook voor nieuwkomers.Ook, en misschien wel vooral, is tenslotte betrokkenheid tussen mensen
onderling essentieel. Verantwoordelijkheid van mensen voor zichzelf en voor
elkaar is van grote waarde. Dat begint in de eigen omgeving: thuis, in het
gezin en bij de opvoeding van kinderen. Het zet zich voort in de eigen straat
en buurt. Criminaliteit en zinloos geweld op straat, zoals zich dat in de
afgelopen jaren een aantal malen heeft gemanifesteerd, vormen een ernstige
inbreuk op het persoonlijke leven van mensen en op het vertrouwen dat mensen
in elkaar en in de overheid stellen. Mensen moeten de zekerheid hebben dat
onmaatschappelijk gedrag niet wordt getolereerd maar wordt gecorrigeerd. Het
bieden van veiligheid, het stellen en handhaven van normen zijn bij uitstek
taken van een betrouwbare en betrokken overheid. Een overheid die wil investeren
in de gemeenschap en die burgers aanspreekt op hun verantwoordelijkheid bevordert
de maatschappelijke waarden die voor de toekomst van Nederland belangrijk
zijn. I FINANCIEEL-ECONOMISCH BELEID EN BUDGETTAIR KADER 1. Uitgangspunten voor het beleid 2. Fiscaal stelsel 21ste eeuw 3. Totaalbeeld 4. Beleidsintensiveringen 5. Ombuigingen 6. Fiscale maatregelen 7. Mogelijk afwijkende economische ontwikkeling 8. Begrotingsbeeld 1999 I FINANCIEEL-ECONOMISCH BELEID EN BUDGETTAIR KADER 1. Uitgangspunten voor het beleidDe uitgangssituatie voor de nieuwe kabinetsperiode is duidelijk gunstiger
dan vier jaar geleden. Het financieringstekort bedraagt ca. 1½% BBP
en ligt daarmee op het laagste niveau van de afgelopen kwart eeuw en ruim
beneden de plafondwaarde van 3% BBP van de EMU en halverwege op weg naar een
sluitende begroting. De banenmachine draait op volle toeren en de economische
groei ligt dit jaar op bijna 4%. Dit betekent echter niet dat voor de komende
vier jaar een economische groeiraming van gemiddeld 2% als pessimistisch moet
worden gezien. Na vier jaar van gunstige internationale conjunctuur mag een
minder gunstige ontwikkeling in de komende vier jaar niet worden uitgesloten.
Hanteren van behoedzame uitgangspunten blijft daarom geboden, in samenhang
met afspraken over wat te doen bij een meevallende ontwikkeling.Het financieel-sociaal-economisch beleid van het kabinet zal in het bijzonder
gericht zijn op:– Meer mensen aan de slag en een evenwichtige inkomensontwikkeling.– voldoende ruimte voor doelmatig uitgevoerde kerntaken.– Investeren en reserveren voor de toekomst.– Een dynamische en duurzame economie.– Een betrouwbaar en voorspelbaar overheidsbeleid. 2. Fiscaal stelsel 21ste eeuwHet huidige belastingstelsel is om een aantal redenen toe aan een herziening.
Die redenen zijn gelegen in nationale en internationale ontwikkelingen. Op
basis van de hoofdlijnen van de nota van het vorige kabinet «Belastingen
in de 21ste eeuw: een verkenning» zal per 1 januari 2001 een stelselherziening
worden doorgevoerd die de volgende doelstellingen heeft:– verbreding en versterking van de belastinggrondslag– bevordering van de werkgelegenheid en de economische structuur;
versterking van de concurrentiekracht van Nederland– verlaging van de lastendruk op arbeid– bevordering van een duurzame economische ontwikkeling («vergroening»)– een evenwichtige en rechtvaardige verdeling van de belastingdruk– bevordering van emancipatie en economische zelfstandigheid– vereenvoudiging van het belastingstelsel.Voor deze stelselherziening is 5 miljard vrijgemaakt. Het budgettair beslag
van de lastenverlichting wordt beperkt tot 4,6 miljard doordat daarnaast enkele
andere maatregelen worden doorgevoerd die per saldo geld opleveren. In bijlage
1 zijn de hoofdpunten van de voorgenomen herziening opgenomen.De ecotax en de daarbij behorende compensatie zal gefaseerd vanaf 1 januari
1999 ingevoerd worden. Mede met het oog hierop zal per die datum ook een knip
in de eerste schijf worden gerealiseerd. 3. TotaalbeeldUitgaande van het behoedzame scenario van het CPB bedraagt de budgettaire
ruimte in 2002 bij ongewijzigd beleid 4¼ miljard. Additionele budgettaire
ruimte ontstaat door doelmatigheidswinsten, herschikkingen en uitgavenbesparingen,
andere ruimtevergrotende maatregelen en door de macro-economische effecten
van het nieuwe beleid (dat leidt tot hogere groei en meer werkgelegenheid).
Op basis van de CPB-berekeningen is voor dit laatste een bedrag
gehanteerd van 3 miljard. Rekening houdend met de macro-economische effecten
van het nieuwe beleid bedraagt de gemiddelde groei bij behoedzame uitgangspunten
2¼% per jaar. Tabel: Opbouw en aanwending budgettaire ruimte 1999–2002
(in miljarden 1998) Ruimte behoedzaam scenario4¼Ombuigingen7¾ Andere ruimtevergrotende maatregelen1Macro-economische effecten RA3¾ Totaal ruimte16¾Aangewend voor:  Intensiveringen9¼ Lastenverlichting4½Reductie EMU-tekort12 Uitgavenreserve11 Er bestaat een verschil van een ½ miljard tussen de
CPB-becijfering met betrekking tot de som van EMU-tekortreductie en uitgavenreserve
en die van het concept-regeerakkoord. Dit vloeit voort uit een ¼ miljard
gunstiger inschatting van de belastingopbrengsten door Financiën bij
het behoedzame scenario en een ¼ miljard gunstiger ontwikkeling van
de uitgaven bij ongewijzigd beleid op grond van de juli-stand ten aanzien
van de begrotingsontwikkeling. Bij de sociale zekerheidsuitgaven bestaat een
verschil van inzicht tussen CPB en SZW. In het concept-regeerakkoord is gerekend
met de CPB-raming. Het kabinet zal terzake nader een standpunt moeten bepalen.Naast de beleidsintensiveringen van 9¼ miljard is een bedrag voor
lastenverlichting van afgerond 4,5 miljard gereserveerd. Het bedrag beschikbaar
voor tekortreductie en de wettelijk vereiste stortingen in het AOW-fonds beloopt
2 miljard, hetgeen overeenkomt met 0,25% BBP in 2002. Tenslotte is een uitgavenreserve
opgenomen van 1 miljard, die primair dient voor thans niet te voorziene tegenvallers
in de uitgaven.Voor de herziening van het belastingstelsel is 5 miljard gereserveerd.
Andere lastenverlichtende maatregelen zijn de voorgenomen extra fiscale faciliteit
van kinderopvang van 150 miljoen en uitbreiding van de bestaande scholingsfaciliteiten
tot de non-profitsector van 100 miljoen. Tegenover die lastenverlagingen staan
lastenverzwarende maatregelen van in totaal 650 miljoen. Per saldo resteert
een ruimte voor lastenverlichting van afgerond 4½ miljard. Zie de tabel
op blz. 18. 4. BeleidsintensiveringenIn lijn met het voorgaande zijn belangrijke intensiveringen overeengekomen.
De kwaliteit en de kracht van de samenleving worden bevorderd door nieuwe
middelen voor onderwijs, zorg en veiligheid. Met het oog op de toekomst wordt
geïnvesteerd in de kwaliteit van de samenleving in de meest ruime zin
incl. grote steden, sociale infrastructuur en (internationaal) milieubeleid.
De arbeidsdeelname van mensen met een minder gunstige arbeidsmarktpositie
wordt bevorderd door specifiek werkgelegenheidsbeleid. Daarnaast worden verbeteringen
aangebracht in enkele specifieke inkomensregelingen die in het bijzonder van
belang zijn voor mensen met lagere inkomens die met hoge lasten kampen. INTENSIVERINGEN
(in miljoenen 1998)1999200020012002a. Kwaliteit onderwijs4509001 3501 800     b. Kinderopvang en naschoolse activiteiten (incl bouwimpuls)65135185265– (fiscaal)(25)(75)(125)(150)      c. Infrastructuur (incl. investeringen ICT en investeringen
en exploitatie in verband met rekening rijden)8751 6001 7252000Waarvan gedekt uit:     – FES-impuls vorig kabinet500500500500– Additionele voeding FES75150225300 –
Overig3009501 0001 200      d. Milieu
(Joint Implementation/Clean Development) waarvan:(75)(75)(275)(375)– Joint Implementation (non-ODA)(75)(75)(75)(75)– Clean Development (ODA)(-)(-)(200)(300)     e. Politie/overige justitiële keten175350500750     f. Sport10203555      g. Cultuur15304060     h. Specifiek werkgelegenheidsbeleid250500750950– WSW/ Arbeidsomstandigheden75150225300– I/D-banen/sluitende aanpak (netto)175350525650     i. Specifiek inkomensbeleid175375550750– tegemoetkoming studiekosten50125175250– WVG/chronisch zieken50100150225 –
bijzondere bijstand5075125150 – IHS2575100125     j. Buitenlandbeleid    – budget
voor hulp aan Indonesië toevoegen aan ODA 1(78)(78)(56)(53)     k. Zorg5501 1001 6502 200     l. Extra impuls sociale infrastructuur (jeugdbeleid/inburgering)255075100     m. Netto doorvertaling GF/PF75245275335TOTAAL INTENSIVERINGEN2 6655 3057 1359 2651 Verschuiving van op de begroting van EZ opgenomen hulp aan
Indonesië van non-ODA naar ODA.De in de tabel gepresenteerde cijfers betreffen veelal clusters van intensiveringen
met een nader te bepalen onderverdeling. a. Kwaliteit onderwijsVoor een verhoging van de kwaliteit van het onderwijs is structureel 1,8
miljard beschikbaar. De intensiveringen hebben allereerst betrekking op de
verkleining van de klassen in de onderste groepen van de basisschool. De kleinere
klassen maken meer maatwerk bij de scholing van de jongste leerlingen mogelijk.
Een goede start is een belangrijk wapen tegen onderwijsachterstanden later.
Tevens zullen kleinere klassen in de onderbouw tot een vermindering van de
werkdruk van de docenten leiden. Een deel van de gelden is bestemd voor een structurele inbedding van de
informatie- en communicatietechnologie in het onderwijs (ICT). De initiële
investeringen zijn voorzien in het kader van de ICES. Doelstellingen zijn
een betere ontsluiting van informatie ten gunste van het onderwijsproces en
leerlingen van jongs af aan vertrouwd maken met ICT.In het (middelbaar) beroepsonderwijs vraagt een adequate opleiding van
leerlingen om een startkwalificatie die aansluit bij de behoeften van de arbeidsmarkt
en om apparatuur die «up to date» is. Extra investeringen in apparatuur
nemen de achterstanden weg en bieden meer ruimte om aan te sluiten bij de
vereisten van de nieuwe kwalificatiestructuur van de beroepsen volwasseneneducatie.
Een deel van de extra middelen zal worden besteed aan verbetering van het
materieel in het primair en voortgezet onderwijs. Ten aanzien van de studiefinanciering
worden enkele verbeteringen aangebracht en een door het vorig kabinet voorgenomen
aanscherping wordt ongedaan gemaakt. b. Kinderopvang en naschoolse activiteitenOm de arbeidsmarktparticipatie te vergroten wordt een financiële
impuls gegeven aan de kinderopvang. Deze impuls krijgt concreet vorm door
uitbreiding van de capaciteit voor kinderopvanginstellingen. Zo wordt tegemoet
gekomen aan de toenemende vraag naar kinderopvangplaatsen. De subsidies voor
kinderopvang worden geleidelijk doch structureel verhoogd met 250 miljoen
in 2002, mede ten behoeve van eenmalige uitgaven voor een bouwimpuls. Voor
uitvoering van de voorstellen van de commissie dagindeling komt daar bovenop
4 x 15 miljoen beschikbaar. Daarnaast worden in de fiscale sfeer maatregelen
genomen die de drempel voor ouders kunnen verlagen, respectievelijk werkgevers
een prikkel kunnen geven om in de CAO-onderhandelingen hun medewerkers een
faciliteit voor kinderopvang aan te bieden (150 miljoen structureel). c. InfrastructuurInvesteren in infrastructuur, in de brede zin van het woord, vormt de
sleutel voor een duurzame versterking van de Nederlandse economie. Voor verbetering
van de infrastructuur wordt daarom veel geld vrijgemaakt. Deze middelen zijn
afkomstig uit drie financieringsbronnen.1 Alles
bijeen genomen is de cumulatieve extra ruimte tot en met 2002 6¼ miljard,
tot en met 2010 ruim 22 miljard.In hoofdstuk IV is een budgettair overzicht opgenomen van de investeringsambities
in de ruimtelijk en economische structuurversterking. d. Milieu (joint implementation/ clean development)De inspanningsverplichting voortvloeiend uit de Kyoto-afspraken over het
terugdringen van broeikasgassen moet zo kosteneffectief mogelijk worden bereikt.
Dit kan mede geschieden door Joint Implementation en Clean Development waarbij
reductieprojecten in transitie- en ontwikkelingslanden door Nederland (deels)
worden gefinancierd ten laste van de HGIS (non-ODA en ODA). Versterkt door
een verdere oplopende bijdrage na 2002 kan in 2010 een substantiële beperking
van de uitstoot van broeikasgas worden gehaald. Hiermee wordt een Nederlandse
bijdrage aan de beperking van broeikasgasemissie gecombineerd met investeringen
en technologie-overdracht in transitie- en ontwikkelingslanden. Wat betreft
de verdeling van non-ODA en ODA bij deze inspanning wordt uitgegaan van een
verhouding 3:5. Omdat Joint Implementation (non-ODA) sneller
van start kan gaan dan Clean Development (ODA) zal in de eerste jaren meer
het accent liggen op het eerste. e. Politie en overige justitiële ketenVoor politie en veiligheid komt in totaal 750 miljoen extra beschikbaar.
Om de veiligheid te verbeteren zal, naast het aantrekken van enkele duizenden
agenten, ook de cellencapaciteit en de rechterlijke macht uitgebreid moeten
worden. Om de jeugdcriminaliteit terug te dringen zullen ook op dit terrein
middelen worden uitgetrokken voor zowel de bestrijding van deze criminaliteit,
alsook maatregelen in de preventieve sfeer (jeugdhulpverlening). f. SportSport draagt bij aan de volksgezondheid en aan de kwaliteit van de samenleving.
De intensivering van 55 miljoen sport is bedoeld om de sportbeoefening in
alle geledingen te versterken. Sport kan een bijdrage leveren aan de persoonlijke
ontwikkeling en de maatschappelijke integratie. g. CultuurOok cultuur draagt bij aan de kwaliteit van de samenleving. De intensivering
van 60 miljoen is bedoeld voor een brede impuls van verschillende vormen van
kunstuiting en culturele voorzieningen. Bijzondere aandacht vraagt de jeugd
als doelgroep van kunst- en cultuurbeleid. Verder is in het belang van de
diversiteit en veelkleurigheid van de samenleving bijzondere aandacht nodig
voor kunst en cultuur van en voor minderheden. h. Specifiek werkgelegenheidsbeleidOndanks de positieve economische ontwikkeling en de groei van de werkgelegenheid
is er nog altijd sprake van een te grote langdurige werkloosheid, die zich
voor een belangrijk deel concentreert in de laagste segmenten van de arbeidsmarkt.
Om deze langdurige werkloosheid nog effectiever te kunnen aanpakken zal een
bedrag van 950 miljoen extra worden ingezet. Dit samenhangende pakket bestaat
uit vier categorieën beleidsmaatregelen. Voor twee hiervan – de
sluitende aanpak van langdurige werkloosheid en de Instroom/Doorstroom-banen –
is in de opstelling met een netto-bedrag gewerkt: 250 miljoen voor de sluitende
aanpak en 400 miljoen voor I/D banen, samen 650 miljoen. Overeengekomen is
dat het budgettaire beslag niet boven deze bedragen mag uitkomen. Het kabinet
zal zo spoedig mogelijk een uitwerking geven aan de sluitende aanpak.Voor de 20 000 I/D banen komt een nettobedrag van 400 miljoen overeen
met een brutobedrag van 800 miljoen (bespaarde uitkeringen 400 miljoen). Voor
de sluitende aanpak zal door het kabinet nog een brutobedrag moeten worden
vastgesteld.1 Voor de sluitende aanpak van de
langdurige werkloosheid, waarvan het budget overigens nog kan worden verruimd
door bijdragen uit het ESF, wordt een samenhangend pakket maatregelen getroffen,
gericht op scholing, het verkrijgen van werkervaring en de integratie in het
arbeidsproces. De regeling Extra Werkgelegenheid Langdurig Werklozen wordt
gecontinueerd en uitgebreid, terwijl bovendien de mogelijkheid van doorstroom
naar hoger gekwalificeerde banen (maximaal 150% WML) zal worden geopend (Instroom/Doorstroom-banen).
Voorts zal het aantal WSW-plaatsen wordt uitgebreid om meer mensen met een
handicap de kans te bieden op een arbeidsplaats (bruto-bedrag 200 miljoen).
Voor de bevordering van betere arbeidsomstandigheden wordt een
bedrag (bruto 100 miljoen) uitgetrokken. i. Specifiek inkomensbeleidEr komt in tranches een bedrag van 750 miljoen beschikbaar voor maatregelen
voor gerichte inkomensondersteuning. Het budget van de regeling tegemoetkoming
studiekosten wordt met structureel 250 miljoen verhoogd om de tegemoetkoming
aan ouders met een relatief laag inkomen aan te passen aan de stijgende prijzen
van boeken, leermiddelen en overige studiekosten. Een gedeelte van het extra
budget zal worden aangewend om het bereik van de regeling uit te breiden.
In de tweede plaats worden maatregelen genomen gericht op het ondersteunen
van chronisch zieken en mensen met een handicap. Hiervoor is in totaal 225
miljoen beschikbaar. Daarmee zal vooral ruimte worden vrijgemaakt om een groter
beroep op de WVG te kunnen accomoderen. In de derde plaats worden de beschikbare
middelen voor de bijzondere bijstand met 150 miljoen verruimd. Met de gemeenten
zal in overleg worden getreden over de wijze waarop ook in het lokale inkomensondersteuningsbeleid
rekening wordt gehouden met de kansen op de arbeidsmarkt. Ten slotte wordt
voor de IHS 125 miljoen extra uitgetrokken. Dit geld wordt gebruikt om de
regeling voor 65-plussers te verruimen. j. BuitenlandbeleidBesloten is om de hulp aan Indonesië (thans non-ODA) aan ODA toe
te voegen. Het ODA-budget zal daartoe worden opgehoogd. Omdat de totale HGIS-middelen
onveranderd blijven, is deze post hier tussen haakjes geplaatst. k. ZorgHet beleid van het kabinet is erop gericht om te investeren in een kwalitatief
goed en toereikend aanbod van zorg. In totaal loopt de beleidsintensivering
in de zorgsector op tot 2,2 miljard in 2002. In de eerste plaats zal dit geld
worden ingezet voor het verminderen van de werkdruk, met name in de caresector
(verpleeghuizen, verzorgingshuizen, thuiszorg). In de tweede plaats zullen
in de cure én de caresector de wachttijden tot een aanvaardbare lengte
worden teruggebracht. Voor de cure-sector ligt hiervoor een plan gereed dat
wordt onderschreven door alle partijen in de gezondheidszorg en de Stichting
van de Arbeid. Gelijke behandeling van werkenden en niet-werkenden blijft
hierbij het uitgangspunt.Andere prioriteiten zijn: praktijkondersteuning van huisartsen, oplossen
van de goodwillproblematiek bij specialisten, versterking van preventie (jeugdgezondheidszorg,
alcohol- en tabaksbeleid) en uitbreiding van het persoonsgebonden budget.Tenslotte zal groeiruimte ook worden benut voor belangrijke verbeteringen
als gevolg van nieuwe medische ontwikkelingen. Bij de introductie van nieuwe
behandelingen (waaronder geneesmiddelen) tot het verzekeringspakket gelden
strikte criteria terzake van therapeutische meerwaarde en kosteneffectiviteit. l. Extra impuls sociale infrastructuur (jeugdbeleid/inburgering)In de steden worden forse investeringen gedaan in de economische en fysieke
infrastructuur. Ook ter versterking van de sociale infrastructuur zijn intensiveringen
overeengekomen. In de sfeer van veiligheid, justitie en onderwijs komen middelen
beschikbaar voor aanvullende voorzieningen. Ook de uitbreiding van de kinderopvang
is te zien als een versterking van de sociale infrastructuur,
die de arbeidsparticipatie van ouders zal bevorderen. Het versterken van het
economisch elan van stad (en land) in combinatie met het meetrekken van bevolkingsgroepen
die tot nu toe achterblijven wordt ondersteund door het specifieke werkgelegenheids-
en inkomensbeleid. In aanvulling op genoemde (nieuwe) inspanningen zullen
aan gemeenten (en provincies) middelen beschikbaar worden gesteld voor een
gerichte versterking van de sociale infrastructuur ten behoeve van achterstands-
en risicogroepen in de steden; in het bijzonder voor extra aansluitende voorzieningen
voor jeugdbeleid en extra budget voor inburgeringscontracten.Met de verruiming van de GF/PF-uitkering die ook nieuwe mogelijkheden
biedt kan tot een gezamenlijke offensieve aanpak van gemeenten, provincies
en Rijk worden gekomen. In bestuurlijk overleg met steden, provincies en de
VNG/IPO kunnen nadere afspraken voor zo'n gezamenlijke aanpak worden gemaakt. m. Doorvertaling GF/PFVolgens de bestuursafspraken met de VNG en het IPO zijn de uitgaven van
het Gemeente- en Provinciefonds gekoppeld aan de ontwikkeling van de (netto
gecorrigeerde) Rijksuitgaven. De regel «netto doorvertaling GF/PF»
bevat uitsluitend de gevolgen van de in het regeerakkoord opgenomen intensiveringen
en ombuigingen. Samen met de basisontwikkeling resulteert een reële groei
van de GF/PF-uitgaven met gemiddeld ruim 2% per jaar (over vier jaar een reële
toename van 2,1 miljard). Dit tegenover een reële groei van 0,3% per
jaar (over vier jaar een toename van 0,3 miljard) in de afgelopen kabinetsperiode.
Het kabinet zal met VNG/IPO nagaan of de nieuwe mogelijkheden die de doorvertaling
GF/PF biedt, (mede) ingezet kunnen worden voor sociale infrastructuurversterking
waaronder de realisatie van regionale bureaus jeugdzorg.1 Zie ook punt l. 5. OmbuigingenOm de ambities op het terrein van intensiveringen, lastenverlichting en
tekortreductie te kunnen realiseren is een aanvullend pakket aan besparingsen
ombuigingsmaatregelen nodig. Bij de voorgestelde besparings- en ombuigingsmaatregelen
is ernaar gestreefd bestaande voorzieningen en de kwaliteit van de dienstverlening
van de overheid zoveel mogelijk te ontzien. Daarom ligt het accent vooral
op een doelmatiger werkende overheid en uitvoeringsorganisaties sociale zekerheid.
Voor een deel vloeien de besparingsbedragen voort uit de beleidsintensiveringen
in ondermeer zorg, arbeidsomstandigheden en de versterking van activerende
werking van de sociale zekerheid. Verder levert een voortgezette stevige aanpak
van fraude en het tegengaan van misbruik en oneigenlijk gebruik in de fiscaliteit
budgettaire baten op. Daarnaast draagt een beperking van de EU-uitgaven aan
de besparingen bij. OMBUIGINGEN
(in miljoenen 1998)1999200020012002a. DOELMATIGHEID4741 1171 7472 3341 arbeidsproductiviteit collectieve sector1102203304502 volume-taakstelling departementen36721081443 budgettering incidentele loonstijging731702854354 vergroting doelmatigheid departementale aankoop621231852465 externe advisering18375454 6 efficiency
uitvoeringskosten uvi's en SVB50250400500 7
efficiency Arbvo/SWI255075100 8 tendering en
uitbesteding verkeer en waterstaat0306090 9
LNV5090125150 10 gevangeniswezen25507511511 efficiency uitvoering IHS25255050      b.
MARKTCONFORME PRIJZEN135170260300 1 nieuw contract
gasprijs tuinders3570110150 2 verkoop agrarische
domeinen100100150150      c. DECENTRALISATIE02503755001 ABW-volume0250375500      d. ARBEIDSVOORWAARDEN
OVERHEID0133267400 1 Functioneel leeftijdsontslag
(Defensie, Politie en Rijk)03367100 2 Ziektekostentegemoetkomingen0100200300     e. ONDERWIJS255075100 1 Wacht- en
lesgelden (gevolg van intensiveringen)255075100      f.
VOLUME SOCIALE ZEKERHEID170335500665 1 Volume
WAO/vangnet ZW (keuringspraktijk/arbo)751502253002 Volume WAO/vangnet ZW agv reductie wachtlijsten zorg501001502003 Volume WW255075100 4 Vrijval ABW en
Arbeidsongeschiktheidsuitkering (WSW)20355065      g.
SPECIFIEKE MAATREGELEN ZORG0153045 1 verhaalsrecht
AWBZ0153045      h. BUITENLANDBELEID5691 0251 57520001 Beperking EU-uitgaven04259251 300 2
verbreding begrip internationale samenwerking (non-ODA)691001502003 declaratie opvang A-statushouders onder ODA (i.p.v. forfaitair)1251251251254 defensie375375375375      i. OVERIGE
OMBUIGINGEN1264316811 308 1 versneld afschaffen
besluit woninggebonden subsidie VROM0060145 2
verrekening lokatiegebonden subsidies0505050 3
vermindering subsidies en kredieten EZ408095110 4
vermindering kredieten FIN20404040 5 verhogen
boeten en transacties60606060 6 fraudeplan– 23421382857 tegengaan misbruik en oneigenlijk gebruik fiscale regelgeving01001505008 algemene indexatie eigen bijdragen295988118TOTAAL1 4993 5265 5107 652Hieronder worden de verschillende uitgavenbeperkingen per categorie toegelicht. a. Doelmatigheid:De eisen die de samenleving aan de overheid stelt worden steeds hoger.
Dit vraagt om een besluitvaardige overheid die efficiënt en doelgericht
werkt aan het omzetten van beleidsvoornemens in resultaten. Ter bevordering
van een doelmatig en doeltreffend overheidshandelen wordt de ontwikkeling
naar een meer transparante beleids- en bedrijfsvoering met kracht voortgezet.
Bij dit alles is gebruik van adequate en tijdige informatie over het geheel
van de collectieve uitgaven cruciaal.De brede implementatie van het resultaatgerichte sturingsmodel zal deze
kabinetsperiode verder worden bevorderd. Dit onder meer door systematisch
interdepartementale beleidsonderzoeken naar de aansturing en bedrijfsvoering
van overheidsdiensten uit te voeren.De doelmatigheid en doeltreffendheid van overheidshandelen wordt voorts
in belangrijke mate gediend door een intensieve samenwerking tussen ministeries.
Zo kunnen door het (vanuit eenieders eigen verantwoordelijkheid) gezamenlijk
opereren naar de markt belangrijke schaal- en synergievoordelen worden bereikt.Deze brede aanpak om de doelmatigheid te bevorderen leidt ook –
zoals in de tabel vermeld – tot omvangrijke besparingen, die hieronder
nader worden toegelicht:1. Bij de overheid is – net als in de marktsector – sprake
van jaarlijkse stijging van de arbeidsproductiviteit. Deze productiviteitsstijging
zal jaarlijks voor 0,55% worden afgeroomd. Bij deze korting zijn de volgende
sectoren uitgezonderd: de zorgsector, primair onderwijs, voortgezet onderwijs,
beroepsonderwijs en volwasseneneducatie, alsmede defensie, politie, de rechtelijke
macht, het openbaar ministerie en het gevangeniswezen.2. Daarnaast wordt de departementen een taakstelling op het personele
volume opgelegd van in totaal 5% in 2002 (uitgezonderd Defensie en LNV, wegens
aparte taakstellingen).3. De vergoeding voor incidentele loonontwikkeling wordt in de zorgsector
geleidelijk verlaagd van 0,75% in 1999 naar 0,6% in 2002; voor de overige
sectoren wordt het gebudgetteerde percentage van 0,6% in 1997 en 1998 doorgetrokken
in de komende kabinetsperiode.4. Voorts zullen de departementen hun inkoopbeleid dienen te verbeteren.
Een jaarlijkse effiency-verbetering van 1% levert ca. 250 miljoen op. Deze
taakstelling is gebaseerd op de departementale uitgaven aan aankoop van goederen
en diensten, exclusief onderhoud van grondwerken, water en wegenbouwkundige
werken; ook is Defensie wegens de aparte taakstelling uitgezonderd. Voorts
is geschoond voor dubbeltellingen vanwege een overlap met de korting voor
uitgaven aan externen. Doelmatiger inkoop bij zorginstellingen kan 300 miljoen
opleveren; dit wordt ingezet ter dekking van de geneesmiddelenontwikkeling.5. De uitgaven voor externe advisering zullen worden beperkt. Dit gebeurt
door een generieke korting van 5% per jaar (uitgezonderd automatisering) oplopend
tot 15% in 2001.6. Het doelmatiger werken van de collectieve sector zal zich niet beperken
tot de (rijks)overheid; samenhangend met een gewenste vergroting van de doelmatigheid
bij de uitvoering van de Sociale Zekerheid zullen de uitvoeringskosten van
de uitvoeringsinstellingen in de sociale zekerheid en van de Sociale Verzekeringsbank
worden verlaagd. Teneinde deze gewenste verlaging van de uitvoeringskosten
te kunnen realiseren is wijziging van de OSV noodzakelijk.7. De totstandkoming van centra voor Werk en Inkomen en de hiermee gepaard
gaande veranderingen in de organisatie van scholings- en bemiddelingsactiviteiten
(inclusief meer uitbesteden) leiden tot grotere efficiency en daarmee tot
besparingen.8. Op het beleidsterrein van Verkeer en Waterstaat zal een intensivering
van het reeds in gang gezette beleid van tenderen en aanbesteden tot een grotere
doelmatigheid en daarmee tot besparingen leiden.9. De afname van het aantal agrariërs wordt doorvertaald naar een
verlaging van de apparaatsuitgaven van het departement van LNV en naar de
subsidies die gerelateerd zijn aan agrarische ondernemingen. Verder zal het
onderwijsdeel van de financiering van de Landbouwuniversiteit (het bedrag
per student) in overeenstemming worden gebracht met andere technische universiteiten.
Vergroting van de doelmatigheid bij het beleid en uitvoering van natuurbeheer
en landinrichting zal tot uitgavenbeperking leiden. 10. In het gevangeniswezen zullen harmonisatie van de strafvorderingseisen,
bevordering van het gebruik van alternatieve straffen en continuering van
de huidige noodmaatregelen leiden tot beperking van de uitbreiding van celcapaciteit.
Ook meer versobering en doelmatigheidsverbeteringen in het gevangeniswezen
(bijvoorbeeld door benchmarking) leiden tot lagere uitgaven. De opbrengst
van deze lagere uitgaven bedraagt – los van de middelen voor capaciteitsuitbreiding –
ruim 115 miljoen.11. Tenslotte zal de uitvoering van de IHS worden gestroomlijnd, waarmee
een besparing van 50 miljoen wordt gerealiseerd; deze besparing slaat onder
andere neer in een beperking van de vergoeding aan de zogenoemde «matigende
verhuurders». b. Marktconforme prijzen:Op een tweetal terreinen zal een grotere marktconformiteit tot extra niet-belastingontvangsten
voor het Rijk leiden.1. In de eerste plaats is de stellingname van de Gasunie in de onderhandelingen
over de gasprijs van tuinders gericht op een meer normaal tarief van deze
gasprijs. Dit leidt, afhankelijk van de resultaten van de onderhandelingen
tussen Gasunie en de tuinbouwsector, tot een stijging van de aardgasopbrengsten.2. In de tweede plaats kan verkoop van agrarische domeinen tegen marktconforme
prijzen (tot nu toe golden plafondprijzen), mede dankzij de liberalisering
van het pachtbeleid, tot additionele opbrengsten van extra verkoop van grond
aan agrariërs leiden. c. Decentralisatie:In de huidige financiële verhouding hebben gemeenten bijna geen financieel
belang bij het aanbrengen van verbeteringen in de uitvoering van de bijstand.
Door de financiële verantwoordelijkheid voor de bijstandsuitgaven meer
bij de gemeenten en minder bij het Rijk te leggen krijgen de gemeenten meer
financieel voordeel dan wel nadeel bij de uitvoering van de bijstand. Daardoor
zullen gemeenten (de uitvoerders van de ABW) profiteren van hun inspanningen
om bijstandsgerechtigden weer naar betaald werk te geleiden. Van deze verschuiving
van de financiële verantwoordelijkheid wordt meer doelmatigheid en minder
bijstandsvolume verwacht. Bij tijdige invoering leidt dit tot een besparing
van 250 miljoen in 2000 en van 500 miljoen in 2002. d. Arbeidsvoorwaarden overheid:Ten aanzien van de arbeidsvoorwaarden van overheidspersoneel worden op
inhoudelijke merites, een tweetal maatregelen in de sfeer van de secundaire
arbeidsvoorwaarden voorgenomen.1. In het kader van een activerend ouderenbeleid zullen de regelingen
voor functioneel leeftijdsontslag bij de politie, het rijk en bij militairen
worden versoberd.2. De ziektekostentegemoetkomingen bij de overheid (onder andere interim
en ZVO) zijn royaler dan in de marktsector. Op dit vlak zal naar meer marktconformiteit
gestreefd worden. e. Onderwijs:De voorgenomen intensiveringen in het onderwijs leiden tot meer werkgelegenheid
en daarmee tot een dalend aantal wachtgelders en lagere uitgaven. (Voorts
is – vanwege de systematiek van de lesgelden, waarbij sprake is van
een koppeling aan de personele en materiële kosten in het
VO en de BVE-sector – sprake van een autonome stijging van de lesgelden.) f. Volume Sociale Zekerheid:1. Beperking van de instroom en vergroting van de uitstroom uit de WAO
wordt bevorderd door meer aandacht te geven aan preventief beleid en reïntegratie
(REA), de frequentie van beoordeling van arbeidsongeschiktheid, de kwaliteitsborging
met betrekking tot de verzekeringsgeneeskundige en arbeidsdeskundigebeoordeling
en waar mogelijk het inzetten van het instrument van standaardisering en vergelijking.2. Wachtlijsten en wachttijden in de gezondheidszorg kunnen tot langer
ziekteverzuim leiden en daarmee tot hogere kosten voor ziekteverzuim en arbeidsongeschiktheid.
In het regeerakkoord zijn middelen vrijgemaakt om deze wachtlijsten en wachttijden
te bekorten. Als gevolg hiervan mag een lager beroep op de ZW en WAO worden
verwacht.3. De activerende werking van de WW zal worden versterkt, mede met het
oog op het bevorderen van de arbeidsdeelname van oudere werknemers. Onder
meer door een vergroting van het financiële belang van (sector) werkgevers,
de mogelijkheid om het fictief arbeidsverleden in de WW op termijn te vervangen
door het feitelijk arbeidsverleden, een strikte uitvoering van het sanctiebeleid
en wijziging van de regeling met betrekking tot passende arbeid voor ouderen
kan een afname van het volume in de WW worden bereikt.4. Als mensen met een WAO of WAJONG-uitkering in dienst treden bij een
sociale werkplaats krijgen zij niet een uitkering naast hun loon. Deze uitkering
wordt verrekend met de SZW-begroting (de zogenoemde anti-cumulatiebaten).
De intensivering van de WSW leidt derhalve tot hogere ontvangsten. g. Specifieke maatregelen zorg:Het vorige kabinet heeft voorgesteld om verhaalsrecht in de AWBZ te introduceren.
De opbrengst van deze maatregel kan worden vergroot door de Ziekenfondsraad
een convenant met schadeverzekeraars te laten afsluiten om dit verhaalsrecht
af te kopen. Het budgettaire effect hiervan wordt nu ingeboekt. h. Buitenlandbeleid:1. Wat de EU betreft leiden zowel de voorbereiding van uitbreiding, als
de daadwerkelijke toetreding van nieuwe Lidstaten tot extra financiële
inspanningen. Hervormingen en vergroting van de doelmatigheid van het EU-beleid
voor de huidige lidstaten zijn op zichzelf, maar ook in het licht van de toetreding,
noodzakelijk. Inzet is een sobere ontwikkeling van de EU-uitgaven voor de
huidige lidstaten, overeenkomstig de recente jaren, waardoor een besparing
op de afdrachten ten opzichte van de meerjarencijfers mogelijk wordt van 1,3
miljard. Daarnaast is de inzet om te komen tot een wijziging van het huidige
afdrachtensysteem door de introductie van een generiek correctiemechanisme
(netto-begrenzer) alsmede een verbetering van de EU-ontvangsten door Nederland.2. De non-ODA uitgaven uit de HGIS blijven gekoppeld aan het BNP. Tegelijkertijd
wordt echter een groter deel van de bestaande uitgaven ten laste van dat budget
gebracht. Dit betreft uitgaven voor internationale samenwerking die in Nederland
plaatsvinden, waaronder uitgaven voor internationale organisaties en apparaatskosten
van het departement van Buitenlandse Zaken. 3. Thans worden de kosten van opvang van het eerste jaar voor vluchtelingen
die een A-status krijgen op basis van bestaande internationale definities
reeds tot de ODA-uitgaven gerekend. Dit geschiedt tot nu toe forfaitair. Voortaan
zal dit, uitgaande van de bestaande definities, geschieden op basis van realisaties.
Uitgaande van de feitelijke gegevens over 1996 en 1997 is de verwachting van
een extra verrekening van 125 miljoen per jaar gerechtvaardigd.4. Defensie heeft geen deel aan enkele genoemde uitgavenbeperkingen in
het kader van het vergroten van de doelmatigheid. Daar staat tegenover dat
de Defensiebegroting ingaande 1999 structureel wordt verlaagd met een bedrag
van 375 miljoen. i. Overige ombuigingen:Tot slot zullen de volgende maatregelen tot budgettaire besparingen leiden.1. Het vorige kabinet heeft reeds besloten tot het afschaffen van woninggebonden
subsidies. Het is mogelijk deze afschaffing te versnellen. Bij de berekening
van de opbrengst is een kwart gereserveerd om financieel zwakke corporaties
te ontzien.2. Doordat er (in ieder geval tot 2000) meer woningen buiten, en minder
binnen VINEX-locaties gebouwd worden dan ten tijde van het opstellen van de
contracten werd voorzien, ligt het in de rede de voor VINEX-locaties bestemde
locatiegebonden subsidies die nu niet nodig zijn geweest, terug te laten vloeien
naar het Rijk. Daarover zal bestuurlijk overleg worden gevoerd.3. Gelet op de verbeterde situatie van het bedrijfsleven, is enige beperking
van subsidies en kredieten die door Economische Zaken aan het bedrijfsleven
verstrekt worden, verantwoord te achten.4. Tegen dezelfde achtergrond wordt een bedrag van 40 miljoen gekort op
bijzondere financieringskredieten (Financiën).5. De bedragen voor gerechtelijke boeten en transacties die in handen
zijn van de politie en het Openbaar Ministerie zullen, ook tegen de achtergrond
van een gewenste bijdrage aan de verkeersveiligheid, ingaande 1999 met 10%
worden verhoogd.6. De maatregelen die zijn opgenomen in de in april jl. aan het parlement
aangeboden Notitie inzake fraudebestrijding (1998–2002) leiden binnen
de fiscaliteit en de sociale zekerheid tot een netto opbrengst van ca. 300
miljoen in 2002.7. Het in de afgelopen kabinetsperiode ingezette beleid om misbruik en
oneigenlijk gebruik van fiscale regelingen tegen te gaan, wordt voortgezet.
Op een aantal gebieden zal aanpassing of reparatie van wetgeving plaatsvinden.
De belangrijkste maatregel op dit vlak is het tegengaan van zogenoemde handel
in verliescompensaties. Ook kan worden genoemd de bestrijding van de constructie
in de Motorrijtuigenbelasting waarbij de auto-eigenaar het kenteken op naam
stelt van een derde (de zogenoemde katvanger).8. Enkele regelingen inzake eigen bijdragen van burgers voor door de overheid
te leveren diensten zijn nog niet geïndexeerd. Het ligt in de rede om
al deze eigen bijdragen te koppelen aan de algemene prijsontwikkeling; dit
leidt tot ruim 100 miljoen besparing. Tabel: Overige ruimtevergrotende maatregelen (in miljoenen
1998)  19992000200120021. Rentevoordeel rijk door beperking reserves DNB2502502502502. Nog onbestede verhoging voeding FES vorig kabinet5005005005003. Verhoging voeding FES met rente-opbrengst verkoop staatsbezit
e.d.75150225300 Totaal8259009751 050j. Overige ruimtevergrotende maatregelen:1. In verband met de deelneming van De Nederlandsche Bank aan het ESCB
is geconcludeerd dat met een beperkter eigen vermogen dan thans aanwezig kan
worden volstaan. De jaarlijkse rentebesparing voor de staat die daaruit voortvloeit
beloopt 250 miljoen.2. Het vorige kabinet had reeds besloten om de voeding van het FES te
vergroten met 500 miljoen structureel. Die extra ruimte is voor 1999 en latere
jaren nog niet aangewend.3. De rentebesparing die samenhangt met Common Area-baten, de verkoop
van staatsbezit (gecorrigeerd voor dividendderving) en de opbrengst van veilingen
loopt op tot 300 miljoen in 2002. 6. Fiscale maatregelenDe komende periode wordt ruimte gecreërd voor een pakket fiscale
maatregelen, die per saldo resulteren in een lastenverlichting van 4,6 miljard. Tabel: Fiscale maatregelen, opbrengst in 2002 in miljoenen
(prijzen 1998) 1. Investeringsaftrek/WBSO+ 1002. WVA (Wet vermindering afdrachten)+ 70 3. Opbrengst
rekening rijden+ 400 4. Kinderopvang/scholingsactiviteiten– 2505. Vaarbelasting+ 80 6. Pakket 21ste eeuw– 5 000Totaal– 4 600Fiscale maatregelen:1. Door de investeringsaftrek en de WBSO een scherpere degressieve lijn
te geven wordt een budgettair voordeel gerealiseerd met ontzien van het midden-
en klein bedrijf (100 miljoen).2. Bij de SPAK is het voltijdscriterium recent verhoogd van 32 uur naar
36 uur. Dit is nog niet gebeurd bij andere afdrachtskortingen (WVA). Voorgesteld
wordt dit alsnog te doen (opbrengst 70 miljoen).3. De introductie van rekening rijden leidt tot een fiscale opbrengst
van 400 miljoen in 2002.4. De voorgestelde extra faciliteit voor kinderopvang kost 150 miljoen
en de uitbreiding van scholingsfaciliteiten tot de non-profitsector kost 100
miljoen.5. De voorgestelde introductie van de vaarbelasting zal netto 80 miljoen
opleveren.6. Voor de herziening van het belastingstelsel is 5 miljard gereserveerd;
in bijlage 1 wordt die herziening toegelicht. 7. Mogelijke afwijkende economische ontwikkelingenHet regeerakkoord is gebaseerd op behoedzame uitgangspunten ten aanzien
van de economische ontwikkeling. Met 2% economische groei als vertrekpunt
is het passen en meten om een goede balans te vinden tussen intensiveringen,
ombuigingen, lastenverlichting en tekortverkleining. Door de samenstelling
van het beleidspakket mag volgens het CPB een gunstig effect op de economische
groei (van 2 naar 2¼%) en de werkgelegenheidsgroei (van 1% naar 1½%)
worden verwacht. Dit is positief en schept, net als bij het vorige regeerakkoord,
budgettaire ruimte. Het scenario blijft echter behoedzaam in vergelijking
met de realisaties van de afgelopen kabinetsperiode.De keuzen ten aanzien van omvang van intensiveringen en uitgavenbesparingen,
mate van tekortreductie en omvang van lastenverlichting bij behoedzame veronderstellingen
met betrekking tot de economische ontwikkeling kennen een samenhang met de
keuzen over wat te doen wanneer de economische ontwikkeling mocht meevallen.Budgettaire meevallers als gevolg van een hogere economische groei dan
waarmee in het regeerakkoordscenario is gerekend, zullen worden aangewend
voor extra vermindering van het EMU-tekort, extra lastenverlichting en extra
uitgavenintensiveringen. De invulling van extra lastenverlichting en intensiveringen
zal geschieden in lijn met de prioriteiten van het regeerakkoord. Het instrument
van een vast reëel uitgavenkader wordt gehandhaafd. Voor de bestemming
van meevallers gelden de volgende regels: Ruimte voor extra uitgavenRuimte voor extra uitgaven kan ontstaan door:a. Uitgavenmeevallers, zoals bij voorbeeld bij de rentelasten en het volume
sociale zekerheid.b. Extra voeding van het Fonds Economische Structuurversterking (FES)
die kan optreden door:– het aandeel van het FES in meevallende aardgasbaten– het afstorten van rentebesparing die het gevolg is van lagere
schuld dankzij extra incidentele opbrengsten uit hoofde van veiling van vergunningen
en afstoting van deelnemingen (na aftrek dividendderving) Meevallers bij de voeding van het FES kunnen worden benut voor het doen
van extra uitgaven die onder de FES-criteria vallen en/of worden gebruikt
om meer reeds geplande infrastructuuruitgaven ten laste van het FES te brengen.
In het laatste geval ontstaat ruimte op de begroting voor het doen van andere
uitgaven.Naast de mogelijkheden voor extra uitgaven als hiervoor genoemd is er
voor extra uitgaven nog de uitgavenreserve, die geleidelijk oploopt tot 1
miljard in 2002. Aanwending inkomstenmeevallersOnder inkomstenmeevallers worden hier verstaan (per saldo) meevallers
bij belastingen, sociale premies, de niet in het FES vloeiende gasbaten en
overige tot de collectieve lasten gerekende middelen.Inkomstenmeevallers die nog betrekking hebben op 1998 worden volledig
voor extra tekortreductie benut, inclusief de doorwerking naar latere jaren.
Vanaf 1999 optredende inkomstenmeevallers worden benut voor een combinatie
van extra EMU-tekortreductie en extra lastenverlichting. Zolang het EMU-tekort
nog boven de ¾% BBP ligt geldt een sleutel van 75/25, daarna van 50/50. 8. Begrotingsbeeld 1999De in het bovenstaande vermelde intensiveringen en ombuigingen voor 1999
dienen te worden verwerkt in het begrotingsbeeld voor dat jaar. Rekening houdend
met de meest recente (juni jl.) macro-economische prognoses van het CPB voor
de korte termijn en onder handhaving van de daarbij gehanteerde belasting-
en premiepercentages, resulteert een thans geraamde lastenverzwaring van 2
miljard (0,8 miljard bedrijven, 1,2 miljard gezinnen) en een EMU-tekort voor
1999 van 1,5%. Dit is een geringe daling ten opzichte van de raming voor het
EMU-tekort 1998 die 1,6% BBP beloopt. De gunstige groei in 1999 (3%) in vergelijking
met het behoedzame scenario uit zich wel in hogere belasting- en premieopbrengsten
doch daar staat een terugval van de gasbaten tegenover als gevolg van lage
olieprijzen en een zachte winter. Per saldo kan thans niet gesproken worden
van inkomstenmeevallers.1 In augustus komen nieuwe
ramingen beschikbaar.Niettemin zal in 1999 een ½ miljard worden uitgetrokken om langs
fiscale weg de inkomens, in het bijzonder de lagere, te ondersteunen. Vormgeving
zal zijn een verlaging van het eerste deel van de huidige eerste schijf tot
een belastbaar inkomen sporend met het minimumloon (de zogenoemde knip in
de eerste schijf). Dit wordt als volgt mogelijk:– Bij de vaststelling van de premiepercentages in de sociale verzekeringen
wordt rekening gehouden met het feit dat uit het regeerakkoord als saldo van
intensiveringen en ombuigingen 350 miljoen extra uitgaven voortvloeien in
1999 (m.n. vanwege de zorgsector). In plaats van dit ten laste van het exploitatiesaldo
(en het EMU-tekort) te brengen worden de premies daarvoor verhoogd (dit komt
vooral ten laste van werkgevers). Omdat dit het EMU-tekort ontlast kan daartegenover
350 miljoen aan fiscale verlichting worden gesteld. Voor de totale lastenontwikkeling
en het EMU-tekort is dit neutraal.– Voor 150 miljoen wordt geanticipeerd op een mogelijk meevallende
inkomstenontwikkeling in 1999. II WERK, SOCIALE ZEKERHEID EN INKOMEN Inleiding A. WERK 1. Kaderwet Arbeid & Zorga. Verlofb. Deeltijdc. Kinderopvangd. Arbeidsdeelname ouderene. Sluitende aanpak langdurige werkloosheidf. Krapte op de arbeidsmarktg. Instroom/Doorstroombanen (I/D-banen)h. Lage loonschalen 2. WWa. Doorstromingb. Flexwerk 3. Wet Sociale Werkvoorziening (WSW) 4. Arbeidstijdenswet 5. Arbeidsrecht/ontslagrecht 6. Arbeidsverhoudingen B. SOCIALE ZEKERHEID 1. Vergroting effectiviteit uitvoeringa. Centra voor Werk en Inkomenb. OSV 2001c. Gemeenten 2. WAO 3. Arbeidsomstandigheden 4. ANW 5. Pensioenen 6. Export uitkeringen C. INKOMENSBELEID II. WERK, SOCIALE ZEKERHEID EN INKOMEN A. WERK 1. Kaderwet Arbeid & ZorgDe Kaderwet Arbeid & Zorg versterkt de mogelijkheden ter ondersteuning
van een breed levende maatschappelijke behoefte om het combineren van arbeid
en zorg beter mogelijk te maken. Het gaat om een samenhangende regeling van
de mogelijkheden voor verlof en deeltijd, met aandacht voor:– aansluiting bij de moderne arbeidsmarkt, moderne arbeidspatronen;– aansluiting bij moderne vormen van opvoeding en zorg;– de mogelijkheid dat mannen én vrouwen arbeid en zorg combineren;– effectieve vergroting van het arbeidsaanbod;– de gevolgen voor de bedrijfsorganisatie, in het bijzonder bij
het MKB.Het beter kunnen combineren van taken bij de opvoeding van kinderen en
bij de uitoefening van het beroep dient zowel persoonlijke als maatschappelijke
belangen.Zo kunnen nu nog verborgen talenten van vrouwen in betaald werk en van
mannen in opvoeding beter tot hun recht komen. Ook voor de arbeidsmarkt is
dit van belang.Met het oog hierop zullen aanbevelingen van de Commissie Dagindeling door
middel van een tijdelijke stimuleringsmaatregel worden uitgewerkt in experimenten,
ervaringsuitwisseling en informatievoorziening. Hierbij gaat het onder meer
om het bevorderen van werktijden op maat, verruiming van schoolopeningstijden
en bevordering van arbeidspools en ondernemerschap in de persoonlijke dienstverlening.
De overheid speelt hierbij een stimulerende rol.De Kaderwet maakt het ook voor mensen in een uitkeringssituatie beter
mogelijk arbeid en zorgtaken te combineren, en draagt bij aan perspectief
op reïntegratie op de arbeidsmarkt.Er wordt naar gestreefd nog dit kalenderjaar de Kaderwet Arbeid &
Zorg – eventueel gefaseerd – bij de Tweede Kamer in te dienen.
De wettelijke regeling van het geclausuleerd recht op deeltijdarbeid zal in
ieder geval voor 1 januari 1999 bij de Tweede Kamer worden ingediend. a. VerlofDe bestaande wettelijke verlofregelingen worden op elkaar afgestemd en
gebundeld. Daarbij wordt tevens een kader geschapen waarbinnen het sparen
voor verlof (in tijd en/of geld) op grond van CAO-afspraken of individuele
overeenkomsten wordt bevorderd. Individuele werknemers kunnen het opgespaarde
verlof, met inachtneming van hetgeen in arbeidsvoorwaardenoverleg is afgesproken,
flexibel opnemen.De bestaande voorziening in het BW met betrekking tot calamiteitenverlof
wordt zodanig geïntegreerd dat een nader omschreven, termijngebonden
recht op zorgcalamiteitenverlof (bij ziekte van kinderen of naasten) ontstaat.Er zal een verkenning plaatsvinden of, en zo ja onder welke voorwaarden,
een wettelijk recht op betaald zorgverlof tot stand kan worden gebracht, rekening
houdend met de belangen van de bedrijfsorganisatie, in het bijzonder bij het
MKB.Ten tijde van de eerste evaluatie van de Wet financiering loopbaanonderbreking
zal worden nagegaan of en in hoeverre de gronden voor financiering zonder
het vereiste van vervanging kunnen worden uitgebreid. b. DeeltijdHet geclausuleerd recht op deeltijdarbeid wordt op de volgende wijze in
de Kaderwet Arbeid & Zorg vastgelegd: de werkgever honoreert een verzoek
om aanpassing van de arbeidsduur, tenzij dit op grond van zwaarwegende bedrijfsbelangen
redelijkerwijs niet van hem of haar verwacht kan worden. Indien werkgever
en werknemer niet tot overeenstemming kunnen komen, kan de zaak door de werknemer
aan de rechter worden voorgelegd. Eenzijdige aanpassing van het arbeidscontract
door de werknemer met een beroep op het recht op deeltijd, is niet mogelijk.Het zwaarwegend bedrijfsbelang wordt in de wet nader ingevuld. In ieder
geval wordt hier onder verstaan de situatie waarin het bedrijf moeilijkheden
ondervindt bij de herbezetting van vrijkomende uren. Dergelijke problemen
zullen in kleinere bedrijven frequenter voorkomen. Tussen individuele werkgevers
en werknemers bestaat op de volgende punten een overleg-vereiste:– de vormgeving van de deeltijd (in dagen en uren);– de frequentie waarmee werknemers verzoeken om deeltijd kunnen
indienen en tussentijds aanpassen; en– de mogelijkheid tot het vaststellen van ruimere werktijden en
het tijdelijk variëren van het aantal uren.Over de datum van inwerkingtreding van de wet wordt overlegd met het MKB,
zodat werkgevers tijdig voorbereidingsmaatregelen kunnen treffen. c. KinderopvangMet de Wet Basisvoorziening Kinderopvang wordt een belangrijke voorwaarde
geschapen voor het uiteindelijk tot stand komen van een dekkend aanbod aan
opvang van kinderen tot en met 12 jaar. Ook de opvang van jongeren tussen
12 en 16 jaar kan hierdoor waar nodig worden gestimuleerd.Bij de financiering dienen de volgende uitgangspunten:– een structurele overheidsbijdrage stelt gemeenten in staat de
regierol met betrekking tot beschikbaarheid en betaalbaarheid te vervullen.
Waarbij wordt zorggedragen voor de totstandkoming van een (publiek-privaat)
gedifferentieerd aanbod;– een incidentele bouwimpuls zal reeds op korte termijn tot aanzienlijke
vergroting van het gedifferentieerde aanbod kunnen leiden; – de financiering door de overheid van kinderopvangvoorzieningen
mag concurrentie op commerciële basis niet in de weg staan;– samenhang wordt verzorgd met het bestrijden van het ontstaan van
ontwikkelingsachterstanden bij kinderen van 0–4 jaar en met de ontwikkeling
van het preventief jeugdbeleid en de brede buurtschool voor 4–16 jarigen.Met een verdubbeling van de opvangcapaciteit, met een accent op de buitenschooltijdse
opvang van oudere kinderen tot en met twaalf jaar, zal een belangrijke stap
worden gezet om in bestaande en toekomstige behoefte te voorzien. Aansluiten
op de mogelijkheden die scholen kunnen bieden is hierbij van belang.Er dienen basiskwaliteitseisen te zijn waaraan kinderopvang moet voldoen.
Deze kunnen wettelijk worden vastgelegd.Door middel van een rijksbijdrage worden gemeenten in staat gesteld voldoende,
voor eenieder toegankelijke, opvangmogelijkheden tot stand te brengen. Hierdoor
kunnen bijdragen van werkgevers/werknemers (in CAO-verband) en ouders worden
gegenereerd, zodat een evenwichtige kostendriedeling tot stand kan komen. De fiscale ondersteuning van werkgeversbijdragen wordt zodanig vereenvoudigd
dat zal worden uitgegaan van een vast bedrag per werknemer. Tot een maximumbedrag
worden de fiscale aftrekmogelijkheden voor ouders bij daartoe aangewezen opvang
verruimd. De inkomensafhankelijke ouderbijdrage wordt afgeleid van het belastbaar
inkomen en wettelijk vastgelegd.Via overleg met de gemeenten wordt bezien op welke wijze kan worden verzekerd
dat de gelden die thans voor kinderopvang beschikbaar zijn, ook in de toekomst
hiervoor behouden blijven. De regeling die kinderopvang biedt aan alleenstaande
ouders in de bijstand wordt geëvalueerd en zo nodig aangepast. d. Arbeidsdeelname ouderenHet bevorderen van de arbeidsdeelname van ouderen krijgt een belangrijker
plaats in het werkgelegenheidsbeleid. Hiervoor is onder meer een mentaliteitsomslag
nodig, waarbij enerzijds werkgevers oudere werknemers niet meer vanzelfsprekend
laten afvloeien, en anderszijds werknemers zich instellen op een geleidelijke
afbouw van bestaande uittredingsregelingen en een langduriger loopbaan.In samenspraak met het bedrijfsleven worden de voorwaarden gecreëerd
waardoor het voor ouderen aantrekkelijk en mogelijk wordt te blijven werken.
Daarmee wordt ook het beroep op de WW en WAO verminderd.Omdat het vervroegd uittreden van oudere werknemers zich niet verhoudt
tot het bevorderen van de arbeidsdeelname van oudere werknemers, is het gewenst
het gebruik van VUT-uitkeringen te ontmoedigen en de overgang naar pre-pensioenregelingen
te bevorderen. In samenhang daarmee wordt nagegaan welke maatregelen, waaronder
financiële, het voor ouderen aantrekkelijker maken om langer te blijven
werken.Oneigenlijke uittredingsroutes die voor / door ouderen worden gebruikt,
bijvoorbeeld via de WW, moeten door middel van een effectieve ontslagtoets
worden tegengegaan. Afhankelijk van de uitkomsten van de evaluatie van de
verlenging van de wachtgeldperiode, zal de invoering van premiedifferentiatie
in de WW kunnen worden overwogen. Ook het verkleinen van de sectoren kan in
dit verband van belang zijn.Leeftijdsdiscriminatie komt – zo blijkt uit onderzoek en signalen
uit de maatschappij – in hoge mate voor op het terrein van werving en
selectie. Hierdoor is het met name voor ouderen problematisch om (weer) toe
te treden tot de arbeidsmarkt. Daarom ook heeft de regering de afgelopen kabinetsperiode
een wetsvoorstel ter bestrijding daarvan bij de Tweede Kamer ingediend. Teneinde
de (plenaire) behandeling van het wetsvoorstel te bevorderen wordt een nota
van wijziging voorbereid op het bij de Kamer voorliggende wetsvoorstel Verbod
leeftijdsdiscriminatie bij werving en selectie bij arbeid. Wat betreft de
normstelling zal een betere aansluiting gevonden worden bij de gesloten systematiek
van de Algemene wet gelijke behandeling (AWGB) en de Wet gelijke behandeling
mannen/vrouwen (WGB).Direct onderscheid naar leeftijd bij werving en selectie en bij het aanbieden
van scholing wordt verboden, tenzij het een in de wet genoemde uitzondering
betreft. Indirect onderscheid naar leeftijd bij werving en selectie en scholing,
kan onder omstandigheden gerechtvaardigd zijn.Preventieve actie van alle betrokkenen – overheid, sociale partners
én oudere werknemers zelf – is nodig om de trend van de lage
arbeidsparticipatie van ouderen te keren. Oudere werkzoekenden komen in gelijke mate als jongere werkzoekenden in
aanmerking voor scholing en bemiddeling in trajecten gericht op terugkeer
naar de arbeidsmarkt.Naarmate het leeftijdsbewust personeelsbeleid meer succesvol is en oudere
werkzoekenden een reële kans maken op de arbeidsmarkt, komt de gefaseerde
invoering van sollicitatieplicht voor mensen ouder dan 57,5 in beeld. De overheid
zal hierover in overleg treden met de sociale partners. Hierop vooruitlopend
wordt de regeling met betrekking tot passende arbeid zodanig aangepast, dat
een passend aanbod ook door werkloze ouderen boven de 57,5 jaar wordt aanvaard.
Voor mensen die de leeftijd van 57½ jaar reeds zijn gepasseerd zullen
geen wijzigingen meer optreden. e. Sluitende aanpak langdurige werkloosheidOndanks de positieve economische ontwikkeling en de groeiende werkgelegenheid,
is er nog immer sprake van een te grote langdurige werkloosheid, waarvan een
belangrijk deel zich bevindt in de laagste sectoren van de arbeidsmarkt. Door
een samenhangend pakket van maatregelen wordt de deelname aan arbeid, met
name door langdurig werklozen, bevorderd.De Europese Raad heeft eind 1997 in Luxemburg afspraken gemaakt over de
groei van de werkgelegenheid en het terugdringen van in het bijzonder de langdurige
werkloosheid. Hoofdzaak is de aangegane verplichting iedere werkloze binnen
maximaal 12 maanden na aanvang van de werkloosheid een aanbod te doen gericht
op scholing, werkervaring, of werk (sluitende aanpak). Aan publieke en private
uitvoerders zal de mogelijkheid worden geboden deze ambitie binnen de komende
vijf jaar in vergaande mate te realiseren. De hiervoor benodigde middelen
zullen onder meer uit de inzet van te besparen uitkeringen worden bijeengebracht.
Hierbij geldt dat aan het principe «de kost gaat voor de baat uit»
recht gedaan wordt. Inzicht in kosten én baten van het beleid is noodzakelijk.Het beslag op de collectieve uitgaven kan worden gematigd doordat ook
uitkeringen vrijvallen en een beroep kan worden gedaan op het Europees Sociaal
Fonds.Met regelmaat wordt getoetst of binnen een bepaalde termijn de uitstroom
van werklozen is bevorderd en voldoende besparingen op de uitkeringslasten
zijn gerealiseerd. Met sociale partners zal worden overlegd op welke wijze
middelen uit de O & O fondsen aanvullend kunnen bijdragen aan de effectiviteit
van deze aanpak. f. Krapte op de arbeidsmarktVoor de komende periode worden op deelterreinen knelpunten voorzien in
de vacaturevervulling. Tegelijkertijd blijft er sprake van een aanzienlijke
werkloosheid. Sectorale werkgevers en werknemers zullen een pro-actief beleid
moeten voeren om in dergelijke knelpunten tijdig te voorzien, en te investeren
in duurzame oplossingen. Het gaat hierbij om planning en afspraken met het
beroepsonderwijs, het opleiden van leerlingwerknemers, het mogelijk maken
van combinaties van arbeid en zorg, het doorscholen van zittend personeel,
het bieden van goede arbeidsomstandigheden, het voorkomen van voortijdige
uitstroom uit de sector, en het inschakelen van werklozen. Flankerende beleidsinstrumenten
van Arbeidsvoorziening en overheid, bijvoorbeeld op het terrein van beroepsonderwijs
en scholing, resp. arbeidsbemiddeling, worden mede ingezet voor het oplossen
van vraagknelpunten. Aan Arbeidsvoorziening wordt gevraagd een permanente
monitor in te richten en een actieplan te ontwikkelen om, in
samenwerking met de diverse sectoren, knelpunten op de arbeidsmarkt te bestrijden. g. Instroom/Doorstroombanen (I/D-banen)De door het vorige kabinet geïnitieerde Regeling Extra Werkgelegenheid
Langdurig Werklozen wordt voortgezet. Naarmate meer sprake is van doorstroming
vanuit deze banen, ontstaat ook meer ruimte voor instroom aan de onderkant
en daarmee voor een ruimere integratie van langdurig werklozen in het arbeidsproces.
Bovendien geeft een bewuste inzet op doorstroming betrokken werknemers meer
perspectief op hoger gekwalificeerd werk en daarmee samenhangend hoger inkomen.
De nagestreefde doorstroming zal worden bevorderd door, waar dat mogelijk
is, betrokken werknemer met behulp van scholing, opleiding en gerichte training
te kwalificeren voor hoger gekwalificeerde arbeid.De inzet van middelen voor scholing en een voorrangspositie bij sollicitaties
voor banen op hogere functieniveaus, zijn in het bijzonder bij de voorziene
uitbreiding van werkgelegenheid in de zorgsector, de kinderopvang en in het
onderwijs, van groot belang. Ook doorstroming naar de marktsector blijft een
belangrijk aandachtspunt. Het is daarnaast van belang voor alle gemeenten
de Regeling Extra Werkgelegenheid Langdurig Werklozen uit te breiden (Instroombanen),
en ook nieuwe, hoger gekwalificeerde banen mogelijk te maken in de collectieve
sector (Doorstroombanen).De Instroombanen blijven volledig gefinancierd. De Doorstroombanen zullen
voor een beperkt deel mede dienen te worden gefinancierd door de lokale overheid
en betrokken instellingen. De loonschaal van de I-banen vangt aan op het niveau
van het wettelijk minimum uurloon, en mag niet hoger zijn dan 130% WM[u]L.
De loonschalen van de D-banen komen uit op maximaal 150% WM[u]L.Een deel, tenminste 10%, van de I/D-banen zal worden gereserveerd voor
gedeeltelijk arbeidsongeschikten. h. Lage loonschalenWaar bij de I/D-banen sprake is van het benutten van het onderste segment
van de arbeidsmarkt en de daaraan gerelateerde beloning, wordt het belang
onderkend van het introduceren en benutten van de laagste loonschalen in CAO's
vanaf het niveau van het wettelijk minimumuurloon en/of andere maatregelen
gericht op de arbeidsparticipatie van langdurig werklozen. Het huidige beleid
gericht op het benutten van de laagste loonschalen, heeft geleid tot een dalend
gemiddeld aanvangsloon van 106,7% anno 1998. Een verdere daling blijft onverminderd
van belang.Het instrument van het algemeen verbindend verklaren van CAO's mag dit
belang niet in de weg staan. Dit brengt ook met zich mee dat in voorkomende
gevallen dispensatie wordt verleend aan werkgevers die werknemers op het minimumloon
in dienst willen nemen. Onafhankelijke beoordeling van dispensatieverzoeken,
zoals ook door de Stichting van de Arbeid is aanbevolen, zal nu ook daadwerkelijk
gevolg moeten krijgen. Met sociale partners zal in het najaar van 1999 de
balans worden opgemaakt van de wijze waarop de toepassing van de bestaande
wettelijke instrumenten ter ondersteuning van de arbeidsverhoudingen bijdraagt
aan het effectief terugdringen van het aantal mensen met een uitkering. 2. WW a. DoorstromingDe activerende werking van de WW wordt versterkt. Het uiteindelijk realiseren van een sluitende aanpak voor participatie en reïntegratie
in het kader van het Nationaal Actieplan Werkgelegenheid, is het doel van
het beleid. Tegelijkertijd worden waar mogelijk prikkels om de vermijdbare
instroom in de WW te beperken en de uitstroom te bevorderen, versterkt.Met het oog op de invulling van de sluitende aanpak in het kader van het
Nationaal Actieplan Werkgelegenheid, wordt een experiment gestart met de inzet
van Awf-gelden voor scholing en reïntegratie. Uitgangspunt voor de inzet
van WW-premiegeld is dat premies kostendekkend moeten zijn en dat aan het
principe «de kost gaat voor de baat uit» recht gedaan wordt. Door
inzet van een geoormerkt Awf-budget kan met regelmaat worden getoetst of binnen
een bepaalde termijn de uitstroom van werklozen is bevorderd en voldoende
besparingen op de WW-uitkeringslasten zijn gerealiseerd.In het kader van het realiseren van de sluitende aanpak, zullen de mensen
met een moeilijke positie op de arbeidsmarkt, met name langdurig werklozen,
ouderen, arbeidsgehandicapten en (jonge) allochtonen, specifieke ondersteuning
behoeven.Voor mensen die niet of niet direct in aanmerking komen voor toeleiding
naar de arbeidsmarkt, bestaat de mogelijkheid tot sociale activering gericht
op maatschappelijke participatie.Werkzoekenden die in aanmerking komen voor een traject richting werk,
scholing of sociale activering, sluiten daartoe een individueel contract met
de uvi of gemeente.Vermijdbare instroom in de WW wordt beperkt en de uitstroom wordt bevorderd.Het financieel belang bij de reïntegratie wordt vergroot.De mogelijkheid het fictief arbeidsverleden in de WW op termijn te vervangen
door het feitelijk arbeidsverleden, wordt overwogen. Wanneer invoering van
het feitelijk arbeidsverleden wordt overwogen, blijft bij de vaststelling
van het arbeidsverleden van werknemers die als ouder een kind hebben verzorgd,
voor die periode in elk geval het fictief arbeidsverleden als in de huidige
WW bestaan.Het bestaande sanctiebeleid wordt strikt uitgevoerd: daartoe worden de
richtlijnen en uitvoeringsvoorschriften bij uvi's en Arbeidsvoorziening geuniformeerd
ten aanzien van controle op sollicitatieplicht, scholing en passende arbeid.Om het voor mensen aantrekkelijker te maken lager betaald werk te aanvaarden
met behoud van WW-rechten en daarmee effectieve reïntegratie te bevorderen,
wordt bezien of de WW bij het aanvaarden van werk niet meer op gewerkte uren,
maar op inkomsten kan worden gekort.Om de arbeidsmobiliteit tussen de publieke en de marktsector te bevorderen,
wordt het, vooruitlopend op de invoering van de OOW uiterlijk in 2001, mogelijk
gemaakt dat opgebouwde WW-rechten van de ene naar de andere sector kunnen
worden meegenomen. b. FlexwerkVoor de werkgelegenheid en de arbeidsmarkt neemt het belang van flexwerk
toe. Tegelijkertijd biedt flexwerk veel mensen de kans op het vinden van een
vaste plaats op de arbeidsmarkt. Daarom is het van belang dat voor deze werknemers
ook meer scholingstrajecten beschikbaar komen. De scholings- en uitkeringsrechten
dienen hiermee meer in overeenstemming te worden gebracht. Doel is de toegang
voor de zeer diverse groepen flexwerkers tot WW en ZW te verbeteren: door
aanpassing van regelgeving en betere informatievoorziening. Daarnaast is het
recht op uitkering voor flexwerkers ook voor de uitvoeringsinstellingen en
gemeenten vaak moeilijk, met veel administratieve rompslomp, vast te stellen. Er wordt onderzocht op welke wijze de toegang van flexwerkers tot ZW en
WW, en het bepalen van de verzekeringsrechten door de uitvoeringsinstelling,
verbeterd kan worden. Daartoe zullen experimenten met een andere systematiek
van toelatingseisen worden gestart. Uitgangspunt is dat er evenwicht dient
te zijn tussen de rechten, de mate en omvang van flexibiliteit enerzijds en
plichten anderzijds (waaronder het rariteitenbesluit). 3. Wet Sociale Werkvoorziening (WSW)De nieuwe WSW moet meer mensen met een handicap de kans bieden op een
arbeidsplaats. De wachtlijsten kunnen daardoor aanmerkelijk worden verminderd.
Van belang is het behoud van plaatsen voor de zwaarst gehandicapten, alsmede
de aansluiting tussen de WSW en de dagopvang. De rijkssubsidie zal hiervoor
de ruimte bieden, met inachtneming van de noodzakelijke begrenzing van het
gemeentelijk aandeel in de financiering.Met de extra beschikbare middelen kan in 2002 een uitbreiding van tussen
de 4000 en 5000 extra WSW-plaatsen worden gerealiseerd. 4. ArbeidstijdenwetDe evaluatie van de Arbeidstijdenwet is voorzien in 2000. Wanneer zich
tussentijds zwaarwegende knelpunten aandienen, zullen deze worden opgelost. 5. Arbeidsrecht/ontslagrechtVoor deze kabinetsperiode zijn verschillende onderzoeken naar de effectiviteit
van de preventieve ontslagtoets en het hoger beroep in het ontslagrecht voorzien.
Op basis van die onderzoeken wordt de wenselijkheid van de introductie van
een hoger beroep, in relatie tot de effectiviteit van de preventieve ontslagtoets,
bezien. 6. ArbeidsverhoudingenNagegaan zal worden in hoeverre in de praktijk belemmeringen bestaan ten
aanzien van het uittreden uit een bedrijfstak-CAO ten gunste van het afsluiten
van een ondernemings-CAO, en hoe die weggenomen kunnen worden. B. SOCIALE ZEKERHEID 1. Vergroting effectiviteit uitvoeringSociale zekerheid (voor mensen beneden de AOW-leeftijd) dient mensen die
niet op andere wijze in hun inkomen kunnen voorzien een redelijke bestaansgarantie
te bieden. Zowel uit sociaal als uit economisch oogpunt is het echter van
groot belang de noodzaak van een beroep op sociale zekerheid te beperken en
de afhankelijkheid van regelingen zo veel mogelijk te voorkomen. Een op werk
gerichte en klantvriendelijke uitvoeringsorganisatie is hiervoor onontbeerlijk.De conclusies die op grond van de Parlementaire enquête uitvoeringsorganen
sociale verzekeringen (Buurmeijer) zijn getrokken, zijn en blijven met het
oog hierop richtinggevend:– een activerend stelsel;– regionalisatie van de uitvoering;– geen invloed van werkgevers en werknemers op de gevalsbehandeling;– onafhankelijk toezicht. De inmiddels in gang gezette veranderingen zullen langs deze weg verder
worden geleid.De effectieve en rechtmatige uitvoering van de sociale zekerheidswetten
valt onder de publieke verantwoordelijkheid. Daarbinnen wordt een onderscheid
gemaakt tussen de publiek georganiseerde uitvoering van taken die naar hun
aard niet voor concurrentie in aanmerking komen en de ruimte voor private
uitvoering van werkzaamheden die daardoor tot grotere effectiviteit voor werkzoekenden,
werkgevers en werknemers kan leiden. Het gaat om de vergroting van de kans
op werk, het realiseren van efficiencybesparing op de uitvoeringskosten en
verlichting van de administratieve lasten van werkgevers. a. Centra voor Werk en InkomenHet traject van reïntegratie en uitkeringsverzorging vangt aan met:– presentatie van vacature-aanbod (nationale vacaturebank onder
verantwoordelijkheid van Arbeidsvoorziening) alsmede de directe bemiddeling
naar werk als dat mogelijk is (de – korte – termijn voor de overdracht
tussen CWI en uvi/gsd wordt nader bepaald);– de registratie van gemeenschappelijke gegevens en de inschrijving
voor werk;– indeling van werkzoekenden naar de mate van hun afstand tot de
arbeidsmarkt;– medische keuringen;– advisering aan de uvi/gsd over de individuele trajectvereisten;– vaststelling van het recht op een uitkering.Dit zijn de primaire taken die de toegang tot werk en zonodig een uitkering
waarborgen.Deze taken dienen onafhankelijk van marktinvloed en concurrentie en zonder
beïnvloeding van de individuele gevalsbehandeling door belanghebbenden,
zoals werkgevers, werknemers, gemeenten en uitvoeringsinstanties, plaats te
vinden. Deze taken worden daartoe in het publieke domein ondergebracht en
uitgevoerd door regionaal, op landelijk dekkende basis, georganiseerde Centra
voor Werk en Inkomen.De eventuele latere vervolgbeoordeling kan vanuit het CWI op basis van
detachering plaatsvinden bij de uitvoeringsinstellingen.Teneinde de dossiervorming te optimaliseren en de dossieroverdracht optimaal
te doen plaatsvinden is verdere standaardisatie van gegevensbeheer door, en
ontwikkeling en invulling van het automatische elektronische beheerssysteem
(CVCS), noodzakelijk.Aldus vervullen de Centra voor Werk en Inkomen de poortwachtersfunctie
die zo veel mogelijk voorkomt dat mensen een beroep moeten doen op een uitkering.
Wanneer dit toch noodzakelijk blijkt moet de werkzoekenden een snelle en effectieve
kans op reïntegratie worden geboden. b. OSV 2001De feitelijke reïntegratie en de uitkeringsverzorging vindt plaats
door diverse uitvoerders. Deze uitvoerders, de uitvoeringsinstellingen, Arbeidsvoorziening
en overige intermediairs, zullen de opdracht hiertoe moeten verwerven van
de opdrachtgevers. Voor de werknemersverzekeringen zijn dat werkgevers en
werknemers gezamenlijk (op het niveau van sectoren, bedrijfstakken en ondernemingen
met meer dan 100 werknemers). Voor de ABW zijn dat de gemeenten.Een nader te bepalen blijvend aandeel van de reïntegratie-trajecten
zal bij Arbeidsvoorziening moeten worden ingekocht, om te garanderen dat een goede publieke voorziening voor arbeidsbemiddeling intact blijft,
met name ook in het belang van werkzoekenden met een grote afstand tot de
arbeidsmarkt. Garanties worden ingebouwd voor gelijke concurrentievoorwaarden
tussen Arbeidsvoorziening en overige aanbieders.Versterking van de vraagsturing in de uitvoering, wordt steeds in samenhang
bezien met het realiseren van de sluitende aanpak: een traject gericht op
werk voor álle werkzoekenden.Op deze wijze wordt bereikt dat:– de basisdienstverlening van Arbeidsvoorziening wordt geïntegreerd
in de Centra voor Werk en Inkomen;– een deel van de middelen voor de prestatiedienstverlening beschikbaar
voor de opdrachtgevers komt;– de aanspraak op publieke middelen voor reïntegratie van werkzoekenden
meer afhankelijk wordt van zijn/haar afstand tot de arbeidsmarkt;– de individuele gevalsbehandeling en claimbeoordeling onafhankelijk
van belanghebbenden worden uitgevoerd.De voor deze verandering benodigde stappen zullen gefaseerd in praktijk
worden gebracht, eventueel begeleid door een landelijke veranderingsorganisatie.
Vooruitlopend hierop zal de thans bij de uitvoeringsinstellingen berustende
claimbeoordeling van de overige activiteiten worden afgesplitst.De uitkeringsinstellingen verrichten binnen de opdracht (als ZBO) de hierop
aansluitende handelingen in het kader van premie-inning en uitkeringsverstrekking.De rechten en plichten van de uitvoeringsinstelling en de cliënt
ten opzichte van elkaar worden in een tijdelijk contract vastgelegd. Geslaagde
bemiddeling van moeilijk plaatsbare werkzoekenden kan met een bonus worden
beloond.Tevens wordt toegezien op het waarborgen van de privacy van uitkeringsgerechtigden:
gegevens van uitkeringsgerechtigden mogen niet gebruikt worden voor andere
doeleinden dan waarvoor ze zijn verzameld, tenzij dit uitdrukkelijk in wet-
of regelgeving is toegestaan.Fraudebestrijding heeft blijvend een hoge prioriteit: bevorderd zal worden
dat de uitvoeringsinstellingen daar ook zélf een belang bij hebben.Bij de vormgeving van de nieuwe verhouding tussen de opdrachtgevers en
opdrachtnemers is het van belang een goede aansluiting tot stand te brengen
tussen het brede arbeidsmarktbeleid en de vraag- en aanbodkenmerken van de
bedrijfssectoren.Met sociale partners en gemeenten zal worden overlegd op welke wijze enerzijds
de landelijke onafhankelijke coördinatie van de uitvoering, en anderzijds
de beleidsmatige betrokkenheid van partijen, vorm kunnen krijgen. c. GemeentenDe vaststelling van het recht op een bijstandsuitkering wordt ondergebracht
in het Centrum voor Werk en Inkomen. Gemeenten verlenen het CWI hiertoe een
wettelijk mandaat. De sociale diensten kunnen hun reïntegratie-opdracht
uitvoeren door middel van inkoop van diensten van derden. Voorzover dit in
overeenstemming blijft met het publieke en privacy belang kunnen overige uitvoeringstaken
worden uitbesteed binnen het kader van een daartoe op te stellen AMvB. Het
College van B&W blijft te allen tijde voor de uitvoering verantwoordelijk.
Randvoorwaarde voor de gemeenten is dat de ruimte die zij krijgen bij het
uitvoeren van hun reïntegratie-opdracht, niet mag leiden
tot hogere uitvoeringskosten (meting door standaardisatie en vergelijking
gemeenten).De rechten en plichten van de sociale dienst en de cliënt ten opzichte
van elkaar worden in een tijdelijk contract vastgelegd. Geslaagde bemiddeling
van moeilijk plaatsbare werkzoekenden kan met een bonus worden beloond. In
dit verband worden de gelden die thans zijn gemoeid met de uitvoering van
de ABW respectievelijk de WIW gebundeld in een Fonds voor Werk en Inkomen
en wordt het gemeentelijk aandeel in de financiering vergroot. Hierbij wordt
gebruik gemaakt van elementen uit het rapport van de Projectgroep objectief
verdeelmodel.Voor mensen met een (voorlopig) te grote afstand tot de arbeidsmarkt worden
de mogelijkheden tot sociale activering in ABW verruimd, met inachtneming
van de bevindingen naar aanleiding van de lopende experimenten (art. 144). 2. WAOOndanks de economisch gunstige tijden, blijft de volumeontwikkeling in
de arbeidsongeschiktheidsregelingen naar verhouding te hoog. Beperking van
de instroom en vergroting van de uitstroom uit de WAO blijft een belangrijk
beleidsdoel met het oog op een betere reïntegratie van gedeeltelijk arbeidsongeschikten
en gelet op de noodzaak van blijvende kostenbeheersing in de sociale zekerheid.
Uitgaande van de bestaande beoordelingscriteria moet dit in de keuringspraktijk
langs meerdere wegen worden bevorderd. Hoofdzaak is het scheppen van een omgeving
van herstel en reïntegratie in alle stadia van beoordeling van de mate
van arbeidsongeschiktheid. Bij het bestrijden van arbeidsongeschiktheid is
een preventieve aanpak urgent. Dat geldt eens te meer in sectoren met een
hoge kans op arbeidsongeschiktheid, met name in de zorgsector. Ook de frequentie
van beoordeling van arbeidsongeschiktheid, met name daar waar sprake is van
aandoeningen waarvan herstel mogelijk is, vraagt meer aandacht, in combinatie
met het krijgen van meer inzicht in de oorzaken en het voorkomen van psychische
klachten. Door de substantiële investering in de ambulante geestelijke
gezondheidszorg kunnen psychische klachten, veroorzaakt door het werk en/of
de werkomgeving, preventief worden aangepakt, waardoor de instroom in de WAO
aanzienlijk gereduceerd kan worden. De kwaliteitsborging met betrekking tot
de verzekeringsgeneeskundige en arbeidsdeskundige beoordeling zal worden versterkt.
Waar mogelijk zal het instrument van standaardisering en vergelijking worden
ingezet.Nu op 1 juli 1998 de Wet op de (re)integratie arbeidsgehandicapten (REA)
in werking is getreden, wordt van alle betrokkenen de benodigde inspanningen
gevraagd om te komen tot effectieve reïntegratie op de arbeidsmarkt van
mensen met een arbeidshandicap. De kansen die de huidige arbeidsmarkt daarvoor
biedt, mogen niet onbenut blijven. Na het eerste volle jaar van toepassing
(1999) zal het effect van de Wet REA worden getoetst.Analoog aan de wetgeving tegen leeftijdsdiscriminatie op de arbeidsmarkt
zal ook de mogelijkheid worden bezien van wetgeving ter bestrijding van discriminatie
van mensen met een handicap op de arbeidsmarkt. 3. ArbeidsomstandighedenDoor verbeterde preventie van arbeidsgebonden aandoeningen en vroegtijdige
reïntegratie in het arbeidsproces van zieke of tijdelijk arbeidsongeschikt
geraakte werknemers, zijn belangrijke structurele besparingen in de sociale
verzekeringen en gezondheidszorg te realiseren. Hiertoe is een verdere impuls
ter verbetering van de arbeidsomstandigheden en de sociaal medische begeleiding
van werknemers noodzakelijk. Voor het afsluiten van convenanten met hogerisicobedrijfstakken
ter vermindering van de arbeidsrisico's, de versterking van de
arbo-infrastructuur, alsmede de bevordering van samenwerking van arbo, zorg
en gezondheidszorg, worden financiële middelen ter beschikking gesteld. 4. ANWDe evaluatie van de Algemene Nabestaandenwet is voorzien voor 1 juli 2001,
en zal mede in samenhang worden bezien met de kabinetsnotitie over de samenloop
van uitkeringen. 5. PensioenenHet kabinet en de sociale partners hebben in het najaar van 1997 in een
convenant afspraken gemaakt over modernisering en kostenbeheersing van aanvullende
pensioenvoorzieningen. Uiterlijk 1 maart 2001 zal een evaluatie van de naleving
van deze afspraken zijn afgerond. Dan zal beoordeeld worden of de gerealiseerde
effecten alsnog aanleiding geven tot wettelijke maatregelen, waarvan het kabinet
in het licht van het convenant heeft afgezien. 6. Export uitkeringenEen voortvarende parlementaire behandeling van de Wet Beperking export
uitkeringen, is wenselijk. C. INKOMENSBELEIDBij het behoedzame scenario van economische groei, zal conform het bepaalde
in de WKA, de koppeling van de uitkeringen en de AOW-pensioenen aan de gemiddelde
contractloonontwikkeling worden toegepast. In aanvulling hierop worden maatregelen
voor gerichte inkomensondersteuning doorgevoerd tot een bedrag van 750 miljoen.
In de vormgeving van die maatregelen, zullen armoedeval-effecten zoveel mogelijk
worden vermeden.In dit kader zal in de eerste plaats het budget voor de regeling Tegemoetkoming
Studiekosten structureel worden verhoogd met 250 miljoen. Hiermee kunnen ouders
met een besteedbaar inkomen tot ca. 60 000 gulden een belangrijke(r)
tegemoetkoming ontvangen bij de bestrijding van de kosten van onderwijs.In de tweede plaats worden maatregelen genomen gericht op het ondersteunen
van chronisch zieken en mensen met een handicap. Hiervoor is in totaal 225
miljoen beschikbaar. De invulling van de maatregelen is mede afhankelijk van
de resultaten van de voorziene evaluatie van de bestaande fiscale faciliteit
voor chronisch zieken. Het beroep op de WVG zal structureel toenemen. Hiervoor
zal de benodigde ruimte moeten worden vrijgemaakt, teneinde de wettelijke
aanspraken van gehandicapten recht te doen.In de derde plaats worden de beschikbare middelen voor de bijzondere bijstand
met 150 miljoen verruimd. Met de gemeenten zal in overleg worden getreden
over de wijze waarop ook in het lokale inkomensondersteuningsbeleid rekening
wordt gehouden met de kansen op de arbeidsmarkt. Met name bij de toepassing
van het kwijtscheldingsbeleid en van de bijzondere bijstand is het van belang
de overgang van uitkering naar werk zo min mogelijk te belemmeren, in aansluiting
op en ter versterking van het kabinetsbeleid dat de verhoging beoogt van de
netto-beloning van werk. De randvoorwaarden voor de aanwending van de middelen
in het Fonds voor Werk & Inkomen worden hierop afgestemd.
In die samenhang zullen extra middelen voor de bijzondere bijstand beschikbaar
kunnen komen.Tenslotte komt voor de IHS 125 miljoen extra beschikbaar. Daarmee kan
de IHS voor ouderen worden verruimd, mede om (alleenstaande) ouderen extra
tegemoet te komen in de extra energielasten waarmee zij als gevolg van de
invoering van de ecotax geconfronteerd zullen worden. III ZORG EN VOLKSGEZONDHEID 1. Inleiding 2. Budgettair kadera. Kunst en hulpmiddelenb. Geneesmiddelenc. Doelmatigheid door besparing inkoop 3. Sturing en toezicht 4. Verzekeringsstelsel 5. Modernisering uitvoering ziektekostenverzekeringenPersoonsgebonden budget 6. Preventie 7. Drugs, alcohol en roken 8. Euthanasie III. ZORG EN VOLKSGEZONDHEID 1. InleidingDe gezondheidszorg in ons land is van hoge kwaliteit, ook internationaal
gezien. De zorgsector dient vele belangen: van individuele burgers, van de
volksgezondheid als geheel, van het bedrijfsleven en van de werkgelegenheid
(13% van de beroepsbevolking werkt in de zorg). De sector levert daarmee een
positieve bijdrage aan onze samenleving. De gezondheidszorg stoelt op een
aantal principes die ook in de komende periode het beleid zullen blijven bepalen:
algemene toegankelijkheid, betaalbaarheid, gelijke behandeling en solidariteit.De vraag naar zorg neemt toe als gevolg van demografische ontwikkelingen
maar ook als gevolg van de toegenomen mogelijkheden van de medische wetenschap.
De verwachtingen die burgers hebben van onze gezondheidszorg zijn groot. Er
is een permanente spanning tussen een stijgende vraag en de wensen van burgers
naar meer en betere zorg en anderzijds de noodzaak van een beheerste ontwikkeling
van de kosten.Er wordt beoogd een evenwicht te bieden tussen een noodzakelijk forse
investering in de zorg én impulsen om in de uitvoering van onze gezondheidszorg
de doelmatigheid te vergroten. Het wegwerken van wachtlijsten en het verminderen
van werkdruk zijn daarbij van cruciaal belang. Daarnaast moet veel meer aandacht
worden geschonken aan de zorg voor chronisch zieken en langdurig zieken. Ouderen
en gehandicapten vormen daarbij het belangrijkste aandachtsgebied. Verbetering
van de kwaliteit van zorg, met name daar waar aantoonbare verschraling is
ontstaan is onontbeerlijk.Gezondheidszorg is mensenwerk: de kwaliteit van zorg wordt bepaald door
de kwaliteit van de hulpverleners (artsen, verpleegkundigen, verzorgenden,
paramedici en vele anderen). Voor het goed functioneren van de zorgsector
is het dan ook van groot belang om voldoende gemotiveerde mensen te kunnen
aantrekken en behouden. Het imago van de sector als een werkterrein waarin
men veel voldoening kan vinden, dient hersteld te worden. Het kabinet geeft
dan ook aandacht aan de verbetering van de arbeidsmarktpositie van de zorgsector.
Via fiscale maatregelen zal meer ruimte worden geschapen voor kinderopvang,
scholing en verbetering van het leerlingwezen. Hetzelfde geldt voor arbeidsvoorzieningen,
die het werk lichter maken en voor beleid, gericht op preventie van ziekteverzuim.
Werkgevers zullen meer aandacht moeten besteden aan loopbaanbegeleiding en
flexibilisering van werktijden, teneinde de sector aantrekkelijk te houden. 2. Budgettair kader Opbouwing zorgbudget (2002) (in miljoenen) Beschikbare ruimte in BKZ termen 1) reeds beschikbare groei (1,3%)3 1002) nieuwe groei (collectief)2 200 toevoeging nieuwe
groei (particulier) 360Totaal beschikbaar
in BKZ termen5 660Verdeling budgettair kader SectorUitgaven
1998Uitgaven demogroei 1999–20023Uitgaven
intensiveringen 1999–2002Totaal extra uitgaven 1999–20021, 2 (bedragen x f mln)       Curatieve zorg28 7001 0007501 750Preventieve zorg600201535 Geestelijke
gezondheidszorg5 40090140230 Gehandicaptenzorg
(incl. PGB)6 600110320430 Ouderen- en thuiszorg
(incl.PGB)16 5001 0601 00042 060Genees- en hulpmiddelen7 900320660980 Nieuwe
geneesmiddelen––175175 Totaal65 7002 6003 0605 6601 Het beschikbaar stellen van de middelen is afhankelijk van
de totstandkoming van meerjarenafspraken per sector.2 In de bedragen is de taakstelling van 300 miljoen (doelmatiger
inkoop zorginstellingen) nog niet versleuteld over de sectoren.3 Betreft een technische verdeling over de sectoren van het
totaal aan uitgaven voor demogroei van 2,6 miljard. De uitgaven voor uitbreidingsbouw
maken onderdeel uit van deze uitgaven voor demogroei.4 Zie ook pag. 38 onder b.De zorgsector is voortdurend onderhevig aan veranderingen: de vergrijzing
van de bevolking, de snelle ontwikkelingen in wetenschap en technologie, de
voortschrijdende substitutie van intramurale zorg naar thuiszorg. Teneinde
de sterk groeiende vraag op te vangen zal het volume van de zorgverlening
met ruim 2% per jaar toenemen. Daarnaast blijft kostenbeheersing via doelmatig
handelen geboden. Van de totale budgettaire ruimte van 5660 miljoen wordt
eerst een deel, overeenkomend met 1% volumegroei, gereserveerd voor de demografische
ontwikkeling: groei en vergrijzing van de bevolking.Een ander deel zal benodigd zijn om de verwachte uitgavenstijging geneesmiddelen
op te vangen, voorzover deze niet door maatregelen kan worden afgedekt.1Voor nieuw beleid gelden de volgende prioriteiten. In de eerste plaats
zal dit geld worden ingezet voor het verminderen van de werkdruk, met name
in de caresector (verpleeghuizen, verzorgingshuizen, thuiszorg). In de tweede
plaats zullen in de cure én de caresector de wachttijden tot een aanvaardbare
lengte worden teruggebracht. Voor de care-sector zal in 1999 een plan van
aanpak worden ontwikkeld. Voor de cure-sector ligt hiervoor een plan gereed,
dat is opgesteld door alle partijen in de gezondheidszorg en de Stichting
van de Arbeid samen. Gelijke behandeling van werkenden en niet-werkenden blijft
hierbij het uitgangspunt. De toekenning van intensiveringsmiddelen wordt gekoppeld
aan afspraken over wachtlijsten, werkdruk, arbeidsmarktbeleid, doelmatigheid
(benchmarking), samenwerking en informatievoorziening.Andere voornemens zijn: praktijkondersteuning van huisartsen, oplossen
van de goodwillproblematiek bij specialisten, versterking van preventie (jeugdgezondheidszorg,
alcohol- en tabaksbeleid) en uitbreiding van het persoonsgebonden budget.Tenslotte zal groeiruimte ook worden benut voor belangrijke verbeteringen
als gevolg van nieuwe medische ontwikkelingen. Bij de introductie van nieuwe
behandelingen (waaronder geneesmiddelen) tot het verzekeringspakket gelden
strikte criteria terzake van therapeutische meerwaarde en kosteneffectiviteit.In de tabel is de toedeling van de intensiveringsmiddelen aan de verschillende
sectoren globaal in beeld gebracht. a. Kunst en hulpmiddelenDe doelmatigheid in de sector kunst- en hulpmiddelen kan en moet worden
vergroot. Uitgaande van een drie compartimentenmodel zal wetgeving ontwikkeld
worden ten aanzien van sturing van intramurale hulpmiddelen. Naar analogie
van het geneesmiddelenbeleid zal op grond van een kosten/effectiviteitsanalyse
worden besloten over toelating van kunst- en hulpmiddelen. Er vindt onderzoek
plaats naar de mogelijkheden om intra- en extramurale kunst- en hulpmiddelen
onder één regime te brengen, waarbij een systeem van budgettering
geldt.In het kader van de Wet Voorzieningen Gehandicapten zal met het oog op
de aanschaf van kunst- en hulpmiddelen meer aandacht worden besteed aan mogelijkheden
om uitkeringen in geld te doen (persoonsgebonden budget-constructie). In overleg
met de VNG zal de modelverordening hiertoe worden aangepast. Overige mogelijkheden
tot kostenbesparing en vergroting van doelmatigheid zullen op korte termijn
worden onderzocht, met name met het oog op een mogelijke overheveling naar
het derde compartiment. b. GeneesmiddelenEen bijzonder punt van zorg vormt de snelle stijging van de uitgaven voor
geneesmiddelen. Hiervoor is recent een beheersingssysteem ontworpen waarin
de geneesmiddelenuitgaven binnen en buiten de instellingen worden gebudgetteerd
(rapport Commissie Koopmans). Onder meer op grond hiervan zal met voortvarendheid
beleid worden geïmplementeerd. Zonodig wordt op korte termijn een budgettair
kader vastgesteld voor de receptregelvergoeding voor apothekers met jaarlijks
cumulerende verrekening van bonussen en kortingen. Tevens wordt het verbod
tot exploiteren van apotheken door ziekenfondsen onverwijld opgeheven. De
toelating van nieuwe geneesmiddelen tot het verzekeringspakket blijft aan
strikte voorwaarden (bewezen therapeutische meerwaarde, aanvaardbare kosten-baten
verhouding) gebonden.Er zal worden onderzocht of en zo ja welk deel van het geneesmiddelenpakket
kan worden overgeheveld naar het derde compartiment.Om te bewaken dat uitgaven aan geneesmiddelen de middelen voor vermindering
van werkdruk en wachtlijsten niet verdringen, zullen de verschillende uitgaven-categorieën
(preventie, care, cure en geneesmiddelen) afzonderlijk worden gebudgetteerd.Halverwege de kabinetsperiode zal de stand van onderscheiden budgetten
worden opgemaakt en aan de hand daarvan zal worden bezien of nog aanvullende
maatregelen nodig zijn om de geneesmiddelenuitgaven binnen het budget te houden,
respectievelijk of binnen het geneesmiddelenbudget ruimte is ontstaan om bij
voorrang 200 miljoen te verschuiven naar de ouderenzorg/thuiszorg/PGB. c. Doelmatigheid door besparing inkoopHet is een realiteit dat het beleid in de zorg tot stand moet komen in
een financieel kader. Het is niet aantrekkelijk om de financiële ruimte
voor noodzakelijk geacht beleid te vergroten door de kwaliteit van de zorg
te verminderen of door de lasten van de burgers te verhogen. Dat veroorzaakt
vaak nieuwe problemen. Wel loont het de moeite op zoek te gaan naar echte
besparingen die aan de ene kant de directe zorg ongemoeid laten – geen
patiëntgebonden rantsoenering – en aan de andere kant de druk op
de zorgkosten verminderen. Kansrijk terrein voor deze besparingen is de facilitaire
inkoop.In de facilitaire inkoop (zoals drukwerk, kantoorartikelen, onderhoud
en schoonmaak) gaat in de gezondheidszorg veel geld om (ongeveer 12 miljard).
Het gaat hierbij per definitie om zaken die de zorgverlening zelf niet
raken. Besparingen kunnen worden bereikt zonder nadelige effecten voor de
patiënten. Rapporten en deskundigen onderschrijven dat het hier om een
substantieel bedrag gaat (300 miljoen). Voor het realiseren van deze besparingen
op de inkoopfunctie van zorginstellingen worden diverse mogelijkheden in samenspraak
met het veld ontwikkeld. Te denken valt aan het aanscherpen van de Europese
Richtlijn aanbestedingen, aanpassingen budgetopbouw, wettelijk verankerd kwaliteitsmanagement,
elektronisch inkopen, benchmarking, uitbesteding en regionaal inkopen. 3. Sturing en toezichtDe gezondheidszorg is decentraal georganiseerd. Duizenden private instellingen
en zelfstandige beroepsbeoefenaren nemen dag in dag uit samen met de patiënt
beslissingen die in totaal de kosten van de gezondheidszorg bepalen. Van alle
betrokkenen wordt – terecht – verwacht dat zij de opgebrachte
premiegelden zo doelmatig mogelijk besteden. Talloze instrumenten –
waaronder budgettering en in bepaalde gevallen marktwerking – zijn daarbij
dienstig.Overal in de sector is een groeiende bereidheid om, binnen een –
liefst meerjarig – financieel kader, zo doelmatig te werken dat men
adequaat zorg verleent en geen onverantwoorde wachttijden voor patiënten
creëert. De meest belangrijke voorwaarde die men daarbij stelt is een
financieel kader dat voldoende rekening houdt met demografische veranderingen
en waardevolle nieuwe ontwikkelingen. De extra inzet van middelen schept hiervoor
de mogelijkheid.Het is van belang dat bestuurlijke rust wordt gecreëerd in het gezondheidszorgveld;
via een nieuwe bestuurlijke aanpak. Allereerst stelt de overheid financieel
en zorginhoudelijk een meerjarig kader vast. Vervolgens maakt de overheid
meerjarenafspraken met de deelsectoren. Hierbinnen maken zorgverzekeraars
en zorgaanbieders op regionaal niveau prestatie-afspraken over zorgvolume
en bijvoorbeeld maximaal aanvaardbare wachttijden. Voor het realiseren van
prestatie-afspraken mogen efficiencywinsten worden aangewend, behoudens de
300 miljoen besparingswinst doelmatiger inkoop instellingen die voor de (mede-)dekking
van het geneesmiddelendossier wordt ingezet. Risicodragende zorgverzekeraars
bewaken de afgesproken budgetten. Zorginstellingen en zorgverzekeraars stellen
zich in dit nieuwe bestuursmodel op als maatschappelijke ondernemingen: private
organisaties die op maatschappelijk verantwoorde wijze publieke taken uitvoeren.De implementatie van aanbevelingen uit de MDW-rapporten «Concurrentie
en prijsvorming in de gezondheidszorg» en «Het ziekenhuis ontketend»
kan een zinvolle bijdrage leveren aan een doelmatige uitvoering. Daar waar
wet- en regelgeving belemmerend werkt op samenhang en samenwerking in de zorg
zal deze worden aangepast.Dit nieuwe bestuursmodel laat onverlet dat de overheid kan en moet toetsen
op de kwaliteit van de geleverde zorg. Om dat publieke doel te bereiken is
goede en betrouwbare informatie nodig, afkomstig van de publieke en private
zorgverzekeraars en de zorgaanbieders. Verzekeraars en aanbieders vertonen
een toenemende bereidheid zich openbaar over hun handelen te verantwoorden.
Op basis hiervan zal met betrokken organisaties overleg worden gevoerd teneinde
voor 1 juli 1999 terzake een convenant te sluiten.Nadrukkelijk gaat het bij volledige transparantie ook om publieksinformatie
over wachttijden, wachtlijsten of kosten. De ontwikkeling van elektronische communicatie en het elektronisch patiëntendossier
in de zorgsector zal worden geïntensiveerd, teneinde het logistieke proces
te bevorderen en de administratieve belasting te verminderen. Wettelijke maatregelen
en gedragscodes moeten ontwikkeld worden die de privacy van patiënten
beschermen. 4. VerzekeringsstelselHet 3 compartimentenstelsel blijft gehandhaafd.Op onderdelen van het verzekeringsstelsel worden de volgende wijzigingen
doorgevoerd.De toegangsbijdragen thuiszorg (voor ouderen) en preventieve zorg van
0–4 jarigen in de AWBZ zullen worden afgeschaft. Financiering vindt
plaats door een rijksbijdrage AWBZ, een gelijke verlaging van de rijksbijdrage
ZFW en een verhoging van de nominale ZFW-premie.Zelfstandigen krijgen toegang tot het Ziekenfonds op basis van het individueel
belastbaar inkomen waarbij de inkomensgrens materieel afgestemd wordt op de
loongrens in de ZFW.De eigen bijdragenregeling in de ZFW wordt afgeschaft onder gelijktijdige
verhoging van de nominale ziekenfondspremie. Voor deze financieringsverschuiving
zal het uitgavenkader worden aangepast. De loongrens in de ZFW zal voortaan
worden geïndexeerd op basis van de consumentenprijsindex i.p.v. de contractloonstijging.Doordat het tekort in de WTZ volledig wordt omgeslagen over alle particulier
verzekerden jonger dan 65 jaar lopen de ziektekostenverzekeraars bij deze
verzekering thans geen enkel risico, zodat er ook geen prikkel is tot kostenbeheersing.
Om deze situatie te beëindigen worden twee maatregelen genomen:1. Sluiting van de WTZ voor nieuwe 65-jarigen. Voor deze categorie zal
een nieuwe ZFW-inkomensgrens voor bejaarden worden vastgelegd, die materieel
overeenkomt met de loongrens van werknemers.2. De omslagregeling WTZ zal worden beperkt tot verevening van de kosten
boven een bedrag van tenminste 10 000 gulden.Het kabinet zal bezien of, in het licht van de vergrijzing en andere ontwikkelingen,
het wenselijk is om voor de langere termijn verdergaande aanpassingen van
het verzekeringsstelsel voor te bereiden, daarbij mede rekening houdend met
systemen en ontwikkelingen in andere EU-landen. 5. Modernisering uitvoering ziektekostenverzekeringenDe bestaande schotten in de financiering van de zorg staan patiëntvolgende
zorgvernieuwing nog al eens in de weg. Om dit probleem te ondervangen wordt
in de komende periode mogelijk gemaakt dat er één of twee experimenten
worden gestart waarbinnen aan nader aan te wijzen zorgverzekeraars integrale
budgetten worden toebedeeld voor onderdelen van de AWBZ-zorg (thuiszorg, kortdurende
opname in verpleeg- en verzorgingshuis) en de ZFW-zorg (o.a. ziekenhuiszorg
en ziekenhuisverplaatste zorg). Binnen deze budgetten wordt de vrijheid toegekend
om tot een op maat gesneden patiëntenzorg te komen. De regiovisie dient
het richtinggevend kader te zijn waarbinnen dit experiment kan worden uitgevoerd.Op basis van de MDW-rapporten wordt bezien hoe de doelmatigheid van de
uitvoering van de ziektekostenverzekeringen kan worden bevorderd.Binnen het overeenkomstenstelsel wordt de mogelijkheid gecreëerd
om te differentieren in de tariefstructuur via de invoering van een basistarief
naast het reeds bestaande maximumtarief. Het verbod op eigen instellingen voor verzekeraars wordt gefaseerd opgeheven –
te beginnen met de apotheek – waardoor het aanbieden van integrale zorg
versterkt wordt. Randvoorwaarde hierbij is voldoende concurrentie tussen ziektekostenverzekeraars.Het proces van afbouw van verevening en nacalculatie op het variabele
deel van het ziekenfondsbudget naar 0% wordt in 1999 voltooid. Het systeem
van hoge kostenverevening wordt gefaseerd omgezet in een systeem van hoge
risicoverevening. Zolang de hoge risicoverevening nog niet is ingevoerd zal
voor de korte termijn het drempelbedrag voor de hoge kostenverevening worden
verhoogd, naar analogie van de WTZ.De ervaringen met de integratie van medisch specialisten in het ziekenhuisbudget
zijn positief. Deze ontwikkelingen worden verder doorgevoerd. Het bed als
erkenningsgrondslag voor de ziekenhuisbudgettering wordt losgelaten. Daarvoor
in de plaats komen de erkende en te erkennen (medisch specialistische) functies
in het ziekenhuis. De uitbreiding en inkrimping van deze functies zal worden
bepaald aan de hand van adherentiecijfers en benchmark-gegevens. De goodwill-problematiek
wordt in overleg met de betrokken partijen afgebouwd.Van groot belang is de implementatie van protocollen, standaarden en andere
normen voor beroepsbeoefenaren. Doelmatige zorg dient gekwalificeerd te worden
in criteria. De huisarts krijgt hierbij een centrale rol toegewezen die aansluit
bij de poortwachtersfunctie. In overleg met enkele gezondheidscentra zullen
ter zake experimenten worden gestart conform de aanbevelingen van de commissie
Biesheuvel.De poortwachtersfunctie van de huisarts wordt verder versterkt met praktijkverpleegkundigen
en praktijkassistentie, welke als parameter in het huisartsenhonorarium wordt
opgenomen. Deze vergoeding wordt alleen beschikbaar gesteld indien de samenwerkende
huisartsen daadwerkelijk invulling geven aan deze case-managementsfunctie
ten behoeve van hun patiënten.Binnen de bestaande ziekenfondsverzekering wordt geëxperimenteerd
met een gepaste-zorgpolis (gepaste-zorgmodaliteit). Het onderscheid tussen
de reguliere ziekenfondsverzekering en de gepaste-zorgpolis betreft niet een
verschil in verstrekkingenpakket, maar in de toepassing van de verstrekking
en in het gedrag van verzekerden, verzekeraars en aanbieders.De voorgenomen modernisering van de AWBZ heeft als doelstelling te komen
tot een stelsel van aanspraken dat beter aansluit bij de ontwikkelingen in
de vraag naar zorg.De ruimte voor flexibiliteit en differentiatie in het aanbod wordt vergroot
door de aanspraken in de AWBZ te flexibiliseren.Tariefdifferentiatie naar zorgzwaarte moet het mogelijk maken dat de financiering
van de zorg de vraag volgt. Benchmarking in combinatie met de voorgenomen
modernisering van de AWBZ kan ertoe leiden dat zorg op maat en kwaliteit samengaan
met bevordering van een doelmatige uitvoering. De nieuwe financieringssystematiek
maakt gerichte werkdrukvermindering en daardoor kwaliteitsverbetering mogelijk
waar nu de problemen het grootst zijn.Het systeem van budgettering binnen de AWBZ wordt zodanig aangepast dat
de schotten binnen de sectoren ouderenzorg, gehandicaptenzorg en GGZ gaan
verdwijnen, waardoor een meer samenhangend en doelmatig georganiseerd aanbod
kan ontstaan dat beter aansluit bij de vraag. De toedeling van de volumegroei
zal gericht zijn op het opheffen van de ongelijke regionale spreiding in relatie
tot de veroudering van de bevolking. Vooruitlopend op deze wijziging
van de AWBZ zullen enkele experimenten plaatsvinden.Op basis van regiovisies wordt de AWBZ door zorgkantoren uitgevoerd. De
regiovisie is een beleidskader op hoofdlijnen dat binnen de budgettaire kaders
tot stand komt met betrokkenheid van het zorgkantoor, de patiënten en
cliëntenorganisaties, zorgaanbieders en gemeenten en wordt vastgesteld
door de provincie.Voor de aanwijzing van zorgkantoren zal een meerjarig concessiesysteem
gaan gelden.De huidige vormgeving van de eigen bijdrageregeling in de AWBZ (excl.
de besparingsbijdrage) veroorzaakt problemen bij de toegankelijkheid van de
zorg met name bij partneropname en kortdurende crisisopnamen in de GGZ. Zonder
het principe van harmonisatie van de regeling binnen de AWBZ aan te tasten
kan via de introductie van vrijlatingen dit probleem verzacht worden.De WZV wordt gedereguleerd en zal daarnaast niet meer van toepassing zijn
op kleinschalige woonvormen en andere voorzieningen waar de woon- en verblijfsfunctie
centraal staat.Daarmee wordt een bijdrage geleverd aan een nieuwe ordening van wonen
en zorg in de toekomst. Gezien de toekomstige ontwikkeling van de vraag naar
zorg en aangepast en beschermd wonen, zal gewerkt worden aan optimale randvoorwaarden
om het zelfstandig en geclusterd wonen met een gedifferentieerd zorgaanbod
mogelijk te maken. De mogelijkheid van vorming van een woonzorgstimuleringsfonds
wordt nader onderzocht, in relatie tot de mogelijkheden die corporaties hebben. Persoonsgebonden budgetIn het kader van de versterking van de vraagsturing in de zorg zal het
persoonsgebonden budget (PGB) verder worden uitgebreid, zowel wat betreft
het volume van de bestaande regelingen in de sector verpleging en verzorging
en de verstandelijk gehandicaptenzorg, als via de invoering in andere sectoren,
met name de verpleeghuizen en de verzorgingshuizen en zo mogelijk de geestelijke
gezondheidszorg. De uitvoeringssystematiek PGB zal uit een oogpunt van gebruiksvriendelijkheid
worden vereenvoudigd. Met de VNG zal worden overleg over aanpassingen van
de modelverordening WVG, waardoor ook op dit vlak het PGB als alternatief
kan dienen voor voorzieningen in natura. 6. PreventieDe maatregelen in de preventieve jeugdgezondheidszorg (jgz) (0–19
jaar) hebben als doelstelling gezondheidsproblemen te voorkomen en er toe
bij te dragen dat de groepen met de hoogste risico's op gezondheidsschade
de meeste zorg ontvangen. Juist bij risicogroepen is gezondheidswinst te behalen.Er moet in samenspraak met de sector een goed bodempakket voor deze zorg
worden geformuleerd dat alle jgz-activiteiten omvat die in gestandaardiseerde
vorm aan elk kind in Nederland moeten worden aangeboden en tevens toegankelijk
zijn voor iedereen. Het bodempakket dient te worden verankerd in de Wet Collectieve
Preventie. Het bodempakket kan worden aangevuld met een specifiek op de lokale
en individuele situatie toegesneden pakket. De regionale uitvoering van de
jgz dient te geschieden op basis van een visie die in onderling overleg tussen
de betrokken partijen tot stand is gekomen. Samenwerking tussen de nulde en
de eerste lijn en tussen de nulde, eerste en tweede lijn moet daarbij worden
versterkt. Ook moeten verantwoordelijkheden van de landelijke overheid en
gemeenten op het gebied van de collectieve preventie helder geformuleerd
zijn en goed vastgelegd worden in de Wet Collectieve Preventie. 7. Drugs, alcohol en rokenDe hoofdlijnen van het drugsbeleid blijven ongewijzigd. Bij de uitvoering
wordt rekening gehouden met bijzondere lokale omstandigheden. Het belang van
de volksgezondheid, bestrijding van overlast en internationale samenwerking,
met name met directe buurlanden, gericht op de bestrijding van drugshandel
en -criminaliteit behouden een hoge prioriteit.Preventie, met name gericht op de jeugd, neemt een centrale plaats in
in het beleid.Het experiment met vrije verstrekking van harddrugs onder medische begeleiding
zal – indien succesvol – worden uitgebreid.Het beleid gericht op het terugbrengen van overmatig alcoholgebruik wordt
geïntensiveerd. Na afloop van de nu geldende code voor tabaksreclame
(mei 1999) wordt de Europese richtlijn tabaksreclame geïmplementeerd.
Hierbij wordt acht geslagen op negatieve bedrijfseffecten. 8. EuthanasieHet kabinet acht het van belang de rol van artsen bij euthanasie in het
Wetboek van strafrecht vast te leggen: een arts die aan alle zorgvuldigheidseisen
voldoet én de meldingsplicht vervult is niet strafbaar. Het kabinet
neemt hiertoe, bij gelijktijdige intrekking daarvan, het initiatiefwetsvoorstel
(dat reeds voor advies bij de Raad van State is ingediend) ongewijzigd over
en zal het terstond als eigen wetsvoorstel voor advies aan de Raad van State
voorleggen. IV RUIMTELIJK-ECONOMISCHE INRICHTING EN MILIEU 1. Vijfde nota ruimtelijke ordening en actualisering VINEX 2. Beleidspakketten voor structuurversterking van NederlandBudgettair overzicht investeringen 1999–2002 en 2003–2010 3. Verkeer en vervoera. Openbaar vervoerb. Personenvervoer: veiligheid en milieuc. Goederenvervoer 4. Mainportsa. Aanvullende locatie Schipholb. Maasvlakte II 5. Besluitvormingsprocessena. Samenwerking tussen publieke en private partijen (PPS)b. Rol gemeenten en provinciesc. Rijksprojectenprocedure en procesmanagementd. Grote projecten 6. Milieubeleida. Duurzaamheidb. Uitvoering en vervolg op NMP-3c. Klimaatverandering en energie 7. Plattelandsbeleid, land- en tuinbouw, bio-industrie 8. Midden- en kleinbedrijf 9. Wonen 10. Elektronische snelweg IV RUIMTELIJKE EN ECONOMISCHE STRUCTUURVERSTERKING EN
MILIEUVlak voor de eeuwgrens staat ons land voor belangrijke keuzes. De komende
jaren moeten ingrijpende besluiten worden genomen over de vraag hoe onze groeiende
bevolking de komende decennia zal kunnen werken, wonen, reizen en recreëren
in een schone en veilige omgeving. Een bijzondere uitdaging vormt de gewenste
ontkoppeling tussen economische groei en de gevolgen daarvan voor het milieu.
De te nemen besluiten zullen hun stempel zetten op de toekomstige ruimtelijke
en sociaal-economische ontwikkeling van ons land. 1. Vijfde nota ruimtelijke ordening en actualisering VINEXVóór het jaar 2000 zal een Vijfde Nota Ruimtelijke Ordening
worden uitgebracht. Daarin zal de gewenste ruimtelijke ontwikkeling van ons
land op hoofdlijnen worden uitgewerkt, rekening houdend met de noodzakelijke
samenhang tussen de landsdelen. Vooruitlopend op de Vijfde Nota RO zal bij
voorkeur voor 1 november 1998, maar in ieder geval voor het einde van het
jaar een «houtskoolschets» worden gepresenteerd als richtinggevende
voorstudie van de Vijfde Nota. Deze schets wordt gebaseerd op de hoofdlijnen
van het advies van de VROM-raad «stedenland-plus»: de compacte
stadbenadering, aangevuld met een beheerste ontwikkeling van regionaal gedifferentieerde
corridors.Het kabinet zal zich bij het ontwikkelen van beleid voor de grote vraagstukken
op het terrein van de leefomgeving en de ruimtelijke economische en ecologische
inrichting van ons land openstellen voor constructieve bijdragen van relevante
groeperingen in de samenleving. Door hen naar waarde te schatten bij het vormgeven
van de toekomst en hen waar mogelijk bij de besluitvorming te betrekken wordt
het draagvlak voor het beleid, maar ook de effectiviteit van het beleid vergroot.
Het gaat hier om nieuwe vormen van overleg, waarvan het de moeite waard is
ze een kans te geven, onverlet de eigen verantwoordelijkheid van de overheid.Vooruitlopend op de voorbereiding van de Vijfde Nota Ruimtelijke Ordening
en de «houtskoolschets» zal de Actualisering VINEX worden vastgesteld,
rekening houdend met de gewenste kwaliteitsimpuls voor wonen op die locaties
en de in verband met economische groei aanvullende behoefte aan gevarieerde
bedrijfsterreinen. In gebieden van restrictief beleid wordt actief gewerkt
aan ondersteuning van natuur- en landschapsontwikkeling, waarbij niet wordt
uitgesloten dat rood ondersteunend kan zijn voor groen. In het kader van de
gebiedsuitwerking van Valkerhout zullen alle consequenties van de ontwikkeling
van Valkerhout als bouwlocatie worden onderzocht. Tegelijkertijd zal in het
kader van de voorbereiding van de herziening van de PKB structuurschema militaire
terreinen onderzoek worden verricht naar alternatieven voor de Marineluchtvaartdienst.
In samenhang met de gebiedsuitwerking Hoeksche Waard zal nieuw onderzoek plaatsvinden
inzake de noodzaak van situering en ontsluiting van havenafgeleide bedrijfsterreinen
in de Hoeksche Waard en de situering van een nieuw centrumgebied voor de glastuinbouw
en de mogelijkheden voor gebruik van afvalwarmte van industriegebied Moerdijk.
Bij de herijking van de Actualisatie in het jaar 2000 kunnen de beleidsinzichten
zoals die voortvloeien uit de «houtskoolschets» en de Vijfde Nota
verwerkt worden. Dan kan ook, in het licht van de dan ter beschikking staande
nadere inzichten en genoemde onderzoeken, definitieve besluitvorming plaatsvinden
over Valkerhout en de Hoeksche Waard. 2. Beleidspakketten voor structuurversterking van NederlandDe Nederlandse samenleving moet op de drempel van de 21ste eeuw in vele
opzichten versterkt worden. Dat vergt omvangrijke investeringen over een breed
terrein. De beleidspakketten uit de brief van het vorige kabinet «Impuls
voor de ruimtelijk-economische structuur» (de zogenoemde Impulsbrief)
tot 2010 zijn met het oog hierop nader politiek gewogen; vooral het stadsgewestelijk
openbaar vervoer en de vitalisering van steden zijn van extra accenten voorzien.
Ook aan de ontwikkeling van de informatie- en communicatie-technologie en
de versterking van de kennisinfrastructuur in het algemeen zal een forsere
impuls worden gegeven. Dit laat onverlet dat de integrale, samenhangende benadering
van de Impulsbrief verder op hoofdlijnen wordt onderschreven. Het belang van
flankerende maatregelen naast en in aanvulling op de directe investeringen
wordt algemeen onderkend. Omtrent de concrete invulling van de voor de komende
periode ter beschikking staande bedragen zullen door het kabinet op korte
termijn voorstellen worden gedaan, rekening houdend met de wenselijkheid van
een evenwichtige verhouding tot de prioritering van de beschreven pakketten
tot 2010. In de tijd is een zekere voorrang nodig voor de ICT, voor de herstructurering
van de varkenssector en voor invoering van rekening rijden. In het onderstaande
overzicht zijn, naast een indicatie van de omvang van de beleidspakketten
voor de komende periode, de prioriteiten cumulatief tot 2010 weergegeven.De relatieve omvang van de beleidspakketten voor de komende periode betreft
een indicatie. Omdat sprake is van grote urgente knelpunten in de bereikbaarheid
zullen projecten gericht op het vergroten van de bereikbaarheid zo snel mogelijk
in uitvoering worden genomen. Aangezien niet alle projecten even snel uitvoeringsgereed
zijn, zal met projecten die eerder in uitvoering genomen kunnen worden een
aanvang worden genomen. Anderzijds kent een aantal projecten door de diverse
beleidspakketten heen een lange(re) voorbereidingstijd. Overeengekomen is
dat tegen die achtergrond tijdelijk binnen en tussen beleidspakketten geschoven
kan worden, uiteraard met behoud van de prioriteitenstelling over de volle
periode (tot 2010). Budgettair overzicht investeringen 1999–2002 en
2003–2010 (in miljoenen) Nieuwe investeringen 1999–20022003–2010Totaala. BereikbaarheidWegennet (incl. lokaal/regionaal)9704 0305 000 Lokaal/regionaal openbaar vervoer7753 2254 000 Rail personenvervoer3881 6122000  Rail
goederenvervoer97403500  Vaarwegen100400500 Nog niet ingevuld1400– 4000 Totaal bereikbaarheid2 7309 27012 000     b. Vitaliteit stedenBedrijventerreinen140580720 Sleutelprojecten105435540  Monumentenzorg120510630 Stadsvernieuwing4351 8152 250  Lokale
milieuhinder35145180  Fonds leefbaarheid grote
steden95385480  Totaal vitaliteit steden9303 8704 800     c. MilieuMilieutechnologie60240300  Duurzame
energieimpuls80320400  Sanering waterbodems115485600  Overige NMP3-opties95405500  Totaal
milieu3501 4501 800      d. Ruimtedruk-/kwaliteitNatte
natuur, res. EHS,     Agr.natuurbeheer4251 7752 200 – w.v. glastuinbouw(45)(205)(250)  Reconstructie
varkenssector320480800  Totaal ruimtedruk/ruimtekwaliteit7452 2553 000     e. KennisTechnocentra40160200  Onderzoek
(kennis en toepassing)3301 3701 700  Internet/Exchanage/diensten95405500 ICT onderwijs6703301 000  Totaal
kennis1 1352 2653 400      InpassingsbudgetWegen,
OV en vaarwegen102 0002 000 Rekening
rijdenInvesteringen en exploitatie5359651 500      TOTAAL NIEUW          INVESTERINGSPLAN6 425222 07528 50031 Gelet op de staat van voorbereiding resp. uitvoering van
investeringsprojecten die in 1999–2002 tot kasuitgaven leiden zal slechts
een gering inpassingsbudget nodig zijn voor die periode. Daarom is voor 1999–2002
geen 400 miljoen voor inpassing gereserveerd doch toegevoegd aan de cluster
bereikbaarheid waardoor projecten kunnen worden versneld. Een nadere verdeling
zal door de minister van Verkeer en Waterstaat worden voorgesteld.2 Hiervan kan 225 miljoen worden gedekt uit bestaande vrije
ruimte (Infrafonds, FES en EZ/LNV-begroting).3 Hiervan wordt 22,2 miljard gedekt uit de toegevoegde middelen
van het Regeerakkoord.Voor een verantwoorde inpassing van met name nieuwe wegen, vaarwegen en
uitbreidingen van het spoor is nu voorzien in een inpassingsbudget van maximaal
2 miljard tot 2010. Het gaat daarbij om maatregelen met het oog op milieu,
geluidsoverlast en meer in het algemeen de kwaliteit van de leefomgeving die
uitgaan boven de vereisten, voortvloeiend uit wettelijke normen. Het kabinet
zal zo spoedig mogelijk een samenhangende uitwerking geven van het bereikbaarheidspakket
en de voorgestelde toedeling vanuit het inpassingsbudget.Voorts zijn de investerings- en exploitatiekosten voor rekeningrijden
ingepast.Zowel het benutten van regionaal sociaal-economische potenties als het
wegnemen van eventuele (bereiksbaarheids-) knelpunten die een voorspoedige
economische ontwikkeling in de weg staan verdient gerichte aandacht. De afspraken
van het vorige kabinet met het Noorden worden bevestigd. Op korte termijn
zal door het kabinet met het Noorden verder overleg worden gevoerd over de
wijze waarop de Noordelijke programma's en investeringsprojecten zijn in te
passen in de beleidspakketten voor ruimtelijk economische structuurversterking.
De gedachten gaan uit naar een samenhangend pakket maatregelen in de orde
van grootte van 1 à 2 miljard, mede afhankelijk van te maken afspraken
over bijzondere projecten waaronder de OV infrastructuur.In algemene zin is het de bedoeling om afspraken te maken met de regio's
over samenhangende uitvoering van diverse investeringen en deze vast te leggen
in zgn. «regio-contracten». De bijzondere problematiek van Lelystad
verdient apart aandacht. 3. Verkeer en vervoerBereikbaarheid en mobiliteit zijn van groot belang, maar moeten ook beheersbaar
zijn en passen in leefbaarheidsdoelstellingen. Tijdens de komende kabinetsperiode
zal een nieuw Structuurschema Verkeer en Vervoer verschijnen (SVV3). Ter voorbereiding
zal aan de hand van een perspectievennota een brede en open verkennende discussie
plaatsvinden. a. Openbaar VervoerHet verkeers- en vervoersbeleid is allereerst gericht op een verbetering
van de bereikbaarheid binnen en naar de middelgrote en grote steden in ons
land waarbij tevens de leefbaarheid wordt gediend. Het afgesproken beleid
ten aanzien van marktwerking in het stads- en streekvervoer wordt uitgevoerd.
Er wordt naar gestreefd dat in 2003 1/3 deel van de omzet van het stads- en
streekvervoer, gespreid over het land, aanbesteed is. In 2003 vindt een evaluatie
plaats, waarna besloten wordt over verdere invoering van marktwerking –
al dan niet in gewijzigde opzet – in het stads- en streekvervoer.Er komt een scheiding tussen regionaal spoorvervoer en het kernnet. Het
regionale spoorvervoer (inclusief stadsgewestelijke delen van het spoornet)
wordt in de periode tussen 2000 en 2008 gedecentraliseerd en toegevoegd aan
het budget voor stads- en streekvervoer. Voor dat totale budget geldt als
streven dat 1/3 wordt aanbesteed (in 2003). Regio's die verder willen gaan
dan 1/3 krijgen daarvoor de gelegenheid.Voor het kernnet zal een tienjarig contract met de Nederlandse Spoorwegen
worden afgesloten. In dit contract worden output-afspraken gemaakt over o.a.
de tariefsontwikkeling, het voorzieningen en bedieningenniveau, alsmede punctualiteit
en kwaliteit. De ervaringen met regionale aanbestedingen in stads- en streekvervoer
en de praktijk van de prestatie-afspraken met de NS zullen de basis vormen
voor verdere besluitvorming inzake concurrentie. De positie van de consument
wordt versterkt via zowel regionaal als landelijk consumentenoverleg conform
het advies van de consumentenorganisaties.Om de openbaar vervoersprojecten op regionaal niveau te versnellen zal
de samenwerking tussen diverse openbaar vervoersbedrijven, provincies en gemeentes
bevorderd worden en zal de Tweede Kamer over een Uitvoeringsplan Sneltrams/Lightrail
binnen een jaar worden gerapporteerd.De taakorganisaties worden op zo kort mogelijke termijn losgemaakt uit
de Nederlandse Spoorwegen (railinfrabeheer en capaciteitsmanagement).De komende vier jaar moet de toegankelijkheid van het openbaar vervoer
voor mensen met een handicap daadwerkelijk verbeteren. Alle betrokkenen dienen
daarop te worden aangesproken. Consumenten- en gehandicaptenorganisaties dienen
bij de vormgeving van de afspraken en regels terzake te worden betrokken. b. Personenvervoer: veiligheid en milieuIn het kader van milieubeleid, veiligheid en doorstroming en met het oog
op een goede handhaafbaarheid zal de maximumsnelheid op de snelwegen in de
Randstad naar 100 km. per uur worden teruggebracht tussen 07.00–19.00
uur. In de avond en nacht geldt een maximumsnelheid van 120 km. per uur, behalve
waar uitsluitend om veiligheidsredenen en/of vanwege geluidsnormering (aan
te geven en te expliciteren door de politie in overleg met wegbeheerders en/of
gemeenten) en/of wettelijke geluidsnormen 100 km. per uur aangewezen blijft.
Buiten de randstad gaat overal een maximumsnelheid van 120 km. per uur op
de snelwegen gelden, behalve waar uitsluitend om veiligheidsredenen en/of
vanwege geluidsnormering (ook aan te geven door de politie in
overleg met wegbeheerders en/of gemeenten) en/of wettelijke geluidsnormen
een maximumsnelheid van 100 km. per uur aangewezen blijft.Zoals in NMP3 is vastgelegd zal ten behoeve van de variabilisatie van
de autokosten het instrument van benzineaccijnsverhoging, onder gelijktijdige
verlaging van de houderschapsbelasting, worden ingezet afhankelijk van de
ontwikkelingen in Duitsland en België. Bij dergelijke prijsverhogingen
zal het huidige prijsverschil met Duitsland worden verkleind.Als tweede instrument voor variabilisatie zal de komende regeerperiode
het systeem van «rekening rijden» in de Randstad worden geïntroduceerd.
Dit instrument heeft tot doel het verkeersaanbod te reduceren en te reguleren
en is geen financieringsinstrument (opbrengst van rekening rijden wordt teruggesluisd).Variabilisatie leidt tot een verschuiving binnen de kosten die gemoeid
zijn met het rijden van de auto, ze verhoogt ze niet. Om te voorkomen dat
autorijden structureel goedkoper wordt dan andere vormen van vervoer zal de
prijsindexering van accijnzen, zoals in de vorige periode geïntroduceerd,
worden voortgezet.Het kabinet zal een onderzoek laten verrichten naar de publieke kosten
van parkeren (omvang en de vraag wie voor de kosten opdraaien), de rol van
de gemeente en het Rijk en de mogelijke bijdrage van parkeerbeleid aan de
oplossing van de congestieproblematiek. De Rijksoverheid zal vanuit haar verantwoordelijkheid
het gebruik van de fiets stimuleren, en gemeenten en provincies ondersteunen.In het SVV3 zullen ook investeringen gericht op een verbetering van de
verkeersveiligheid worden opgenomen en voor financiering in aanmerking komen. c. GoederenvervoerIn het verkeers- en vervoersbeleid zal de komende kabinetsperiode de brede
logistieke- en distributiefunctie van ons land verder versterkt worden. Dit
geldt zowel in de traditionele fysieke als in de innovatieve elektronische
zin.De milieunadelen die deze economisch belangrijke sector kent moeten zoveel
mogelijk worden opgevangen door een verschuiving van vervoer over de weg naar
vervoer over water, rail en via buisleidingen (OLS en stedelijke distributie
systemen).De milieubelasting door het wegvervoer moet verminderd worden door technische
maatregelen en verhoging van de efficiency in het wegvervoer. Zodra de Euro
3 en/of Euro 4 norm is vastgesteld wordt een zgn. Sela-regeling (schone en
lawaai arme vrachtauto's) ingevoerd waarmee snellere invoering van deze schonere
vrachtauto's gestimuleerd wordt. 4. MainportsHet belang van een goede ontwikkeling van onze Mainports, naast Nederland
Brainport, wordt onderstreept. a. Aanvullende locatie SchipholOok in de volgende eeuw dient ons land (voldoende en tijdig) ruimte te
bieden aan een beheerste groei van de luchtvaart. Randvoorwaarden op het gebied
van milieu, gezondheid en (externe) veiligheid zullen daarbij nauwgezet in
acht moeten worden genomen. Teneinde het risico van capaciteitstekorten op
termijn zoveel mogelijk te beperken, zullen nog dit jaar besluiten worden
genomen over een eventuele aanvullende locatie voor Schiphol. Daaraan gaat
vooraf een definitief oordeel over de mogelijkheden van een ruimere benutting
van Schiphol (herconfiguratie Schiphol), met inbegrip van de
zo spoedig mogelijk aan te leggen vijfde baan en met inachtneming van de in
de huidige PKB opgenomen grenswaarden voor milieu, gezondheid en (externe)
veiligheid. Indien op basis van de beschikbaar komende gegevens zou komen
vast te staan dat deze mogelijkheden onvoldoende zijn, dan zal vóór
het einde van dit jaar een voorstel aan de Kamer worden voorgelegd inzake
een aanvullende locatiekeuze. De uitkomsten van in het kader van de Integrale
Beleidsvisie (IBV) uitgevoerde locatiestudies zullen daarbij worden betrokken.
Ruimtelijke en regionaal-sociaal-economische overwegingen, alsmede aspecten
van veiligheid, milieu en gezondheid zullen in de afwegingen worden betrokken.
Voorts zal nadrukkelijk aandacht worden gegeven aan overwegingen in verband
met de tijdige beschikbaarheid van de noodzakelijk geachte capaciteit en met
vraagstukken van budgettaire aard. Met het oog op deze laatste overwegingen
ligt naar huidig inzicht een keuze voor de hand tussen Flevoland en een kunstmatig
eiland voor de kust dan wel een keuze voor Flevoland vooruitlopend op een
kunstmatig eiland dieper in de 21ste eeuw.Wanneer duidelijkheid bestaat over de mogelijkheid om de beoogde groei
binnen de geldende normen voor milieu, (externe) veiligheid en gezondheid
op te vangen, zal een voorstel worden gedaan om de getalscriteria in de PKB
Schiphol (44 miljoen passagiers en 3,3 miljoen ton vracht) te doen vervallen,
rekening houdend met de aanbevelingen van de commissie-In 't Veld. b. Maasvlakte IIDe positie van de Mainport Rotterdam zal worden versterkt samen met een
verbetering van de kwaliteit van de leefomgeving in Rijnmond. Het gesignaleerde
ruimtetekort wordt opgelost. Uitgangspunt is de projectbeslissing en de zogeheten
Startnotitie Mainportontwikkeling Rotterdam. Er wordt naar gestreefd de besluitvormingsprocedure
de komende kabinetsperiode af te ronden. 5. Besluitvormingsprocessen a. Samenwerking tussen publieke en private partijen (PPS)Gestreefd wordt naar een gecontroleerde verbreding van de PPS-praktijk
in Nederland. De vereiste kennis, expertise en ervaring zullen worden gebundeld
in een kenniscentrum PPS conform de aanbevelingen van het rapport «Meer
Waarde door Samen Werken».Dit kenniscentrum zal in nauwe samenwerking met de vakdepartementen een
beleidskader PPS ontwikkelen en bij concrete projecten ondersteuning bieden
en een PPS-advies geven. b. Rol gemeenten en provinciesBij het inpassen van de ruimtewensen past ook een intensivering van de
samenwerking tussen overheden. Het Rijk zal op basis van een integrale visie
op hoofdlijnen sturing moeten geven aan een samenhangende ruimtelijke ordening.
De provincies zijn de bestuurslaag om deze visie in samenspraak met gemeenten
regionaal verder uit te werken en uit te voeren. Voor belangrijke projecten
met een nationale uitstraling ligt de regie bij het Rijk. c. Rijksprojectenprocedure en procesmanagementHet kabinet stuurt met het oog op stroomlijning van de besluitvorming
over ruimtelijke investeringsprojecten onder regie van het rijk («rijksprojectenprocedure»)
najaar 1998 een wetsvoorstel om advies naar de Raad van State.
Dit wetsvoorstel voorziet onder meer in een regeling van een projectbesluit
in de Wet op de Ruimtelijke Ordening.Bij de voorbereiding van de besluitvorming over grote, complexe projecten
van nationaal belang past het kabinet goed procesmanagement toe om winst te
behalen in tijd en kwaliteit. Daarbij gaat het in hoofdzaak om zorgvuldige
structurering van het gehele besluitvormingsproces, waarbij vanaf het begin
interactief wordt samengewerkt tussen betrokken departementen en met andere
overheden en belanghebbende organisaties, op basis van spelregels die door
de Tweede Kamer zijn goedgekeurd. d. Grote projectenTer bevordering van de doorzichtigheid en het draagvlak van grote projecten
worden voorbereidings-, besluitvormings- en bezwaarprocedures op elkaar afgestemd
met behoud van rechtsbescherming.Bij grote infrastructurele projecten zal eerst de kwaliteit (cultuur-historisch
en anderszins) van het gebied in kaart worden gebracht. Daarna worden belanghebbende
burgers en organisaties betrokken bij de openbare nut- en noodzaakdiscussie
die in beginsel maximaal zes maanden zal duren. Daarin komen ook alternatieven
en flankerend beleid aan de orde en kan desgewenst een convenant worden gesloten.
Dit proces wordt afgesloten met een besluit van kabinet en Kamer dat nut en
noodzaak van het project vaststelt en een of meer varianten aangeeft. Het
kabinet kiest voor een variant en legt het ontwerp ter inzage. Vervolgens
is de nieuwe openbare voorbereidingsprocedure van de Awb van toepassing en
kunnen belanghebbenden bezwaren indienen. Daarna volgt besluitvorming door
kabinet en parlement, waarbij amendering kan plaatsvinden. Vervolgens kan
in beroep worden gegaan bij de Raad van State. De voor de uitvoering van het
plan benodigde beschikkingen (vergunningen, ontheffingen en overige toestemmingen
van verschillende overheden en eventuele onteigeningen) worden in een allesomvattende
procedure onder regie van de meest betrokken minister afgehandeld. Daarbij
worden strikte termijnen gehanteerd. 6. Milieubeleid a. DuurzaamheidNederland is succesvol in het ombuigen van de trend dat economische groei
gepaard gaat met een evenredige groei van milieudruk. Het is zelfs voor vrijwel
alle milieuproblemen gelukt een absolute ontkoppeling tot stand te brengen:
de vervuiling daalt terwijl productie en consumptie groeien. De ontkoppeling
moet worden doorgezet. Voor het hardnekkige vraagstuk van energiegebruik en
klimaatverandering moet de trendbreuk nog binnen bereik komen. Maar vastgesteld
moet worden dat deze opgave voor alle landen geldt.Een uitdaging is ook het beschermen van de ruimtelijke kwaliteit van ons
land gegeven de combinatie van bevolkingsgroei, toenemende mobiliteit, ruimtebeslag
voor wonen, werken en recreëren en de wens om de natuur meer kansen te
geven.Dit vraagt dat burgers en bedrijven zich de problemen realiseren en bereid
zijn hun gedrag aan te passen, schonere producten te kopen en te produceren,
innovaties een kans te geven en afspraken te maken over modernisering van
de economie die ook voor het milieu beter uitpakt. De overheid stelt de gemeenschappelijke
doelen voor de lange termijn vast en ondersteunt burgers en bedrijven bij
de noodzakelijke aanpassingen.Bij de keuze van instrumenten staan het milieurendement en de kosteneffectiviteit
centraal. b. Uitvoering en vervolg op NMP-3De aanbevelingen uit de nota Milieu en Economie en het NMP-3 worden uitgevoerd
en krijgen een extra impuls door het pakket maatregelen in dit regeerakkoord.
Bij méér dan behoedzame groei zal de extra milieudruk zoveel
mogelijk worden gecompenseerd. Het beleid wordt voortgezet om een set van
indicatoren te ontwikkelen die de relatie tussen economische ontwikkeling
en milieubelasting inzichtelijk maakt. Voor grote, grensoverschrijdende milieuproblemen
wordt zoveel mogelijk internationale afstemming (EU) gezocht. De overheid
zal, als regisseur van dit proces, langs verschillende routes werken.Milieusparende technologieën bij de vernieuwing van produktieprocessen
en produkten worden bevorderd. Op de versterking van kennis en (milieu-)technologie
wordt fors ingezet, naast een impuls voor duurzame energie.Marktconforme instrumenten blijven centraal staan. Producenten en consumenten
worden door financiële prikkels aangemoedigd tot milieuvriendelijk gedrag.Vrijwillige afspraken tussen overheid en sectoren (zoals convenanten)
vormen in Nederland inmiddels een traditie die wordt voortgezet. Het kabinet
zal daarnaast inspelen op de bereidheid van bedrijfsleven en onder meer milieu-,
natuur- en consumentenorganisaties, om een nieuwe generatie convenanten te
ontwikkelen, gericht op nieuwe uitdagingen rond milieu en ruimtelijke ordening.Wet- en regelgeving blijven noodzakelijk onderdeel van het beleid, met
name als normen moeten worden gesteld en als andere instrumenten niet (voldoende)
effectief zijn. Strikte handhaving van deze regels is noodzakelijk. De administratieve
lastendruk voor bedrijven voortvloeiend uit de Wet Milieubeheer zal de komende
periode worden teruggebracht, zonder afbreuk te doen aan het vereiste beschermingsniveau.Vooral in de afvalsector wordt de milieuhandhaving versterkt, met een
centrale rol voor de provincies. Bij politie en Openbaar Ministerie is handhaving
een belangrijke prioriteit.Een evenwichtige ontwikkeling betekent ook dat geïnvesteerd wordt
in landschappelijke kwaliteit. Voor de inpassing van infrastructurele werken
komen extra middelen beschikbaar.Overheidsinvesteringen leveren een directe bijdrage aan een duurzame economie
en zullen daarnaast een indirecte strategische betekenis krijgen naarmate
ze meer inzet van burgers en bedrijven uitlokken. c. Klimaatverandering en energieNederland heeft een belangrijke rol gespeeld in de voorbereiding en het
welslagen van de Klimaatconferentie in Kyoto. Om het belang van de uitkomst
van Kyoto te onderstrepen en in het kader van de verdeling van de EU-taakstelling
over de lidstaten, zal de emissie van broeikasgassen in de periode tot 2008–2012
met 6% worden gereduceerd ten opzichte van 1990. Als voorwaarden gelden daarvoor:– ratificatie van het Klimaatverdrag door de VS en Japan;– daadwerkelijke implementatie van communautaire maatregelen zoals
bevordering van duurzame energie, energiebesparing, warmte-kracht koppeling,
maatregelen in de verkeer- en vervoersfeer, afvalsector, industrie en landbouw; – invoering van een Europese energieheffing van betekenende omvang,
ook voor grootverbruikers, uiterlijk in 2002;– voldoende ruimte (ca. 50%) voor inzet van flexibele instrumenten
zoals Joint Implementation, Clean Development Mechanism en verhandelbare emissierechten.In de kabinetsperiode tot 2002 worden concrete en herkenbare nieuwe stappen
gezet op weg naar het realiseren van de doelstelling voor 2008–2012.
Nederland zal de komende jaren tot een meer energiezuinige samenleving moeten
komen, om de Europese doelstelling van Kyoto waar te maken. Dit betekent dat
nieuwe producten en productieprocessen en gebouwen energiezuiniger moeten
worden. Het percentage duurzame energie zal in 2020 tenminste 10% moeten zijn.De regulerende energiebelasting (ecotax) zal in het kader van de belastingherziening
worden verdubbeld. Als onderdeel van het pakket zal ca. 15% (500 miljoen)
van de opbrengst van de ecotax worden aangewend om burgers en bedrijven via
fiscale faciliteiten te stimuleren tot energiebesparing. Verdere vergroening
wordt bereikt door «overige milieubelastingen», de indexatie van
milieubelastingen en BTW over milieubelastingen. Zie ook bijlage 1.Nederland zal zich blijven inzetten voor invoering van BTW op vliegtickets
en accijns op kerosine in Europees verband.De overige prijsmaatregelen gericht op mobiliteitbeheersing (o.a. variabilisatie
en rekeningrijden) en de verlaging van de maximumsnelheid in de Randstad dragen
eveneens bij.Naast reductie van het belangrijke broeikasgas CO2 zal ook
meer beleid gericht worden op de overige broeikasgassen waar tegen relatief
geringe kosten een grote reductiemogelijk is. Binnen de nog niet van een bestemming
voorziene middelen van de 2e tranche van het CO2-reductieplan zal bij voorrang
een bedrag van 50 miljoen voor dit doel beschikbaar worden gesteld.Een deel van de reductie zal gerealiseerd worden ná 2002, als er
meer zicht is op gezamenlijke Europese maatregelen en op de mogelijkheden
van handel in emissierechten. In déze kabinetsperiode zet de regering
zich maximaal in voor een substantieel pakket communautaire maatregelen. Een
begin zal worden gemaakt met een experiment op het gebied van verhandelbare
emissierechten in het binnenland.Landen in Midden- en Oost Europa en in de Derde Wereld worden met omvangrijke
middelen gesteund bij energiebesparing, het tegengaan van verspilling en het
minder afhankelijk worden van fossiele energie, door middel van Joint Implementation
en Clean Development Mechanism. 7. Plattelandsbeleid, land- en tuinbouw, bio-industrieOp het platteland in Nederland wonen zes miljoen mensen. Voor de volgende
eeuw en voor volgende generaties blijft een leefbaar platteland van groot
belang: economische concurrentiekracht, sociale cohesie, ecologische duurzaamheid
en culturele identiteit worden hiertoe bevorderd.Om de positie van het platteland te versterken wordt het niveau van voorzieningen
op het gebied van onderwijs, gezondheids- en ouderenzorg op peil gehouden.
De waarde van het platteland voor recreatie en toerisme krijgt nadere aandacht.
Mede in het kader van de Vijfde Nota wordt gewerkt aan een samenhangende benadering
van de inrichting van Nederland: compacte stedelijke netwerken met een beheerste
ontwikkeling van corridors en een uitruil van functies in landelijke
gebied: Ecologische Hoofdstructuur, duurzame landbouw, agrarische industrie,
en recreatie- en toerismegebieden. De bereikbaarheid van kernen op het platteland
wordt verbeterd via het tot stand brengen van meer maatwerk in het openbaar
vervoer.Bij het revitaliseren van het landelijk gebied wordt ingezet op het versterken
van natuurwaarden, het terugwinnen van natuurgebied dat in de afgelopen decennia
verloren is gegaan en het verhogen van de kwaliteit van de landbouwproductie.
Voor natuurontwikkeling (natte natuur, natuurbeheer, inrichting van de Ecologische
Hoofdstructuur) stelt het kabinet substantieel extra middelen beschikbaar
(ICES).Het kabinet brengt een actualisatie uit van de Nota Dynamiek en Vernieuwing.
Alle sectoren in de land- en tuinbouw staan voor noodzakelijke en ingrijpende
herstructureringen, gericht op volksgezondheid, economische versterking, milieu
en dierenwelzijn. Bij voorkeur worden van de sectoren herstructureringsplannen
verlangd, zoals nu voor glastuinbouw, de melkveehouderij en pluimveesector
zijn opgesteld. De overheid dient bij deze herstructureringen ondersteuning
te geven, zowel financieel als beleidsmatig. Daar waar sectoren onvoldoende
rekening houden met de wensen van consumenten en marktpartijen, zal de overheid
regulerend optreden. De uitvoering van de diverse herstructureringsplannen
vergt een duidelijke regiefunctie, zowel op landelijk als regionaal niveau.
De provincies zijn verantwoordelijk voor de ruimtelijke afstemming en integratie
van de uitvoering van deze herstructurering, waartoe onder meer de diverse
financiële regelingen op provinciaal niveau worden samengevoegd. Ten
behoeve van de herkenbaarheid voor de consument streeft de overheid naar een
harmonisatie van de milieukeuren.De wensen van markten en maatschappij met betrekking tot volksgezondheid
en dierenwelzijn, milieu en landschap leiden tot kostprijsstijging. Vanuit
het beleid worden hier een aantal maatregelen tegenover gesteld die tot kostprijsreductie
kunnen leiden. Naast de Starters Overname Regeling (SOR) worden andere faciliteiten
onderzocht, die de overname van gezonde bedrijven minder zwaar maken. Om de
wenselijke herstructurering op bedrijfsniveau te bespoedigen, worden fiscale
belemmeringen (bijv. inzake stakingswinst) zoveel mogelijk weggenomen. Varkenshouders
die versneld aan de nieuwe welzijnseisen van het varkensbesluit voldoen worden
tegemoet gekomen met een premiereductie in het kader van de Gezondheids- en
welzijnswet Dieren.Het mest- en mineralenbeleid wordt langs de bestaande lijn voortgezet,
het ammoniakbeleid zal uitsluitend worden gebaseerd op het emissiespoor. Belangrijke
milieudoelstellingen kunnen hiermee in grote delen van het land worden gerealiseerd,
maar met name voor de kwetsbare zandgronden is aanvullend beleid noodzakelijk,
mede met het oog op de EU-Nitraatrichtlijn. Hiervoor zal een stimulerend pakket
maatregelen worden opgesteld, inclusief een financiële ondersteuning
vanuit de ICES middelen.De overheid stimuleert de pluimveesector actief om maatschappelijke knelpunten
in het productie- en verwerkingsproces op te lossen, waaronder de verwerking
van pluimveemest (export, verbranden, etc.). Met name milieu en dierenwelzijn
zijn in deze sector belangrijke aspecten, waarbij tevens de internationale
concurrentiepositie in ogenschouw wordt genomen. Door de overheid zullen maatregelen
worden getroffen indien de sector voor 1-1-2000 zelf onvoldoende maatregelen
heeft genomen om de gestelde doelen te bereiken. Het kabinet dient met kracht te stimuleren dat in EU-verband de richtlijn
inzake een verbod op legbatterijen wordt vastgesteld. Mocht blijken dat daarvan
in de komende kabinetsperiode geen sprake zal zijn dan zullen tijdig maatregelen
voor een dergelijk verbod in Nederland worden voorbereid.De herstructureringen in de glastuinbouw wordt vanuit de ICES middelen
financieel ondersteund, in aanvulling op de reeds eerder gereserveerde middelen,
onder meer vrij gekomen uit de zogenaamde ROG-regeling. Om tot een oplossing
van de ruimteproblemen van de tuinbouw in het Westland te komen zal het kabinet
mede met de beschikbare ICES-middelen de vestiging van bedrijven elders in
het land stimuleren.Bij bedrijfsopvolging, nieuwvestigingen en de verwerving ten gunste van
natuurontwikkelingen kunnen grondprijzen van belang zijn. Ten behoeve van
natuurontwikkeling zijn hiervoor middelen gereserveerd. De mogelijke problematiek
bij bedrijfsopvolging en nieuwvestiging zal nader worden bezien. 8. Midden- en KleinbedrijfKleine en middelgrote bedrijven zijn een bron van economische dynamiek
en vernieuwing. Zo is de afgelopen jaren het MKB goed geweest voor een groot
deel van de totale werkgelegenheidsgroei in ons land. Vooral de ondernemers
in de startende en snel groeiende bedrijven de zogenaamde gazellen, prikkelen
bestaande concurrentieverhoudingen en dagen uit tot vernieuwing.De vorige kabinetsperiode heeft het kabinet een groot aantal maatregelen
genomen om de positie van het MKB te versterken en te bestendigen (o.m. verhoging
investeringsaftrek, Tante Agaath regeling, faciliëring leerlingwezen).
In de komende kabinetsperiode zal het nieuwe Belastingstelsel ook het versterken
van vernieuwend ondernemerschap dienen.Meer in het algemeen zal het kabinet de ondernemingszin en het nemen van
ondernemingsrisico's bevorderen. Zo zijn verdere verminderingen van toe- en
uittredingsbarrieres ook van belang voor gezonde concurrentieverhoudingen
in het MKB. In dit verband zal het kabinet de Vestigingswet bedrijven op zijn
doelmatigheid toetsen via een evaluatie.De mogelijkheid om te kunnen toetreden tot het ziekenfonds zal voor kleine
zelfstandigen positief uitwerken. 9. WonenOp basis van de nota woonverkenningen 2030 en een op te stellen evaluatie
van de nota Volkshuisvesting in de jaren '90 (de «nota Heerma»)
zal uiterlijk medio 2000 een beleidsnota over Wonen in de 21e eeuw worden
uitgebracht.In deze beleidsnota zal in het bijzonder aandacht worden gegeven aan een
verruiming van de mogelijkheden voor burgers te komen tot vormen van zelfbeschikking
en zelfbeheer. Daarbinnen staat de bevordering van het eigen woningbezit centraal.
De koop van de eigen huurwoning zal actief worden bevorderd. Het particulier
opdrachtgeverschap voor de eigen woning dient actief te worden gestimuleerd.
De regering zal binnen een half jaar een wetsvoorstel bij de Tweede Kamer
indienen om het eigen woningbezit onder mensen met lage inkomens te bevorderen,
rekening houdend met de inhoud van het initiatiefwetsvoorstel IKB. De behandeling
van het initiatiefwetsvoorstel IKB (individuele koopbijdrage) zal worden opgeschort
totdat de voorstellen van de regering zijn ingediend.Van de sociale huursector wordt verwacht dat zij binnen haar wettelijke
taakstelling zich specifieker zal richten op de huisvesting van bijzondere groepen. Daarbij dient in het bijzonder aandacht te worden gegeven
aan de totstandkoming van vormen waarin wonen en zorg voor ouderen zijn geïntegreerd.
Onderzocht zal worden of hiervoor het BBSH aanpassing behoeft.Binnen de uitgangspunten van de verzelfstandiging van de sociale huursector
past de Rijksoverheid terughoudendheid en dient de sector de zelfregulering
ter hand te nemen. Daarom zal de sociale huursector worden verzocht om voor
1 januari 2000 te komen met een sluitend stelsel voor een revolving fund waarin
de onderlinge solidariteit tussen «rijke» en «arme»
woningcorporaties en de rechtsgelijkheid binnen de doelgroep van de volkshuisvesting
is gewaarborgd. Indien een dergelijk stelsel niet binnen de gestelde tijd
is geëffectueerd zullen in het kader van de beleidsnota Wonen voorstellen
worden gedaan om door middel van de toepassing van bestaande dan wel nieuwe
instrumenten te komen tot een gewenste vorm van «onderlinge solidariteit».De trend in de jaarlijkse huurprijsverhoging van de afgelopen jaren is
goed. De afstand tussen de huurprijsverhoging en het inflatiepercentage wordt
steeds kleiner. Met inachtneming van de eisen van een bedrijfseconomische
verantwoorde exploitatie zal het huurprijsbeleid voor woningen onder de grens
van de Huursubsidiewet worden voortgezet in de richting van het inflatiepercentage.In het kader van een gewenst herstel van de steden zal het beleid van
stedelijke vernieuwing worden geïntensiveerd. In het kader van de beleidspakketten
voor structuurversterking is hiervoor een bedrag van 2,5 miljard cumulatief
in 2010 beschikbaar gesteld.In het verlengde van MDW (marktwerking, deregulering en wetgevingskwaliteit)
wordt gestreefd naar een drastische vereenvoudiging van de bouwregelgeving.
Daarbij wordt rekening gehouden met duurzaam bouwen in het algemeen en strengere
isolatie-eisen in het bijzonder. Duurzaam bouwen, zowel in de woning- als
in de utiliteitsbouw zal worden geïntensiveerd.Gestreefd wordt nog dit jaar de behandeling van het wetsvoorstel inzake
de koop onroerende zaken en aanneming van werk dat beoogt de positie van kopers
van een woning te beschermen (bedenktijd na mondelinge overeenstemming over
de koop van een woning) af te ronden. 10. Elektronische snelwegDe invloed van de zich snel ontwikkelende informatie- en communicatietechnologie
(ICT) op de samenleving van de 21e eeuw zal enorm zijn. Toch is niet precies
te voorspellen op welke terreinen en met welke toepassingen voor de nabije
en verdere toekomst rekening moet worden gehouden. Zeker is wel dat grote
veranderingen gaande zijn in de (internationale) handel, de techniek en de
omvang van informatie-uitwisseling en digitaal gegevensverkeer.Elementen daarbij zijn:– de convergentie van media en telecommunicatie– beheer en bescherming van gegevensbestanden– de wens tot afspraken over, c.q. oplossingen voor vraagstukken
inzake beveiliging en authenticiteit van elektronische documenten, mededinging,
fiscaliteit– een goede uitwisseling van informatie tussen politiek en overheid,
en de burger– de gevolgen van internet voor misdaad en misdaadbestrijding.De elektronische snelweg biedt dus nieuwe vraagstukken, maar vooral tal
van kansen. Nederland zal aansluiting zoeken bij de vele ontwikkelingen, en
wil bij de verdere vormgeving nauw betrokken zijn. Het actieplan elektronische
snelweg wordt verder vorm gegeven, met inbegrip van het stimuleren van investeringen
in de elektronische snelweg (ICES-budget). Daarbij wordt gestreefd naar de
ontwikkeling van een derde mainport: Nederland brainport.Wat betreft de snelle ontwikkeling van de internationale handel via Internet
moet Nederland in een vroeg stadium de aansluiting vinden (electronic commerce).Maatschappelijke discussie en politieke besluitvorming zijn nodig over
toepassingen van internet, over de toegankelijkheid voor alle burgers van
de elektronische snelweg (zowel thuis als in openbare ruimtes), over daarmee
samenhangende grondrechten (meningsuiting, privacy, communicatiegeheim), en
over de invloed van de digitale revolutie op de samenleving van mensen («electronic
civic society») in het algemeen. V ONDERWIJS EN KENNIS 1. Inleiding 2. Kwaliteit, verantwoording, organisatie 3. Basis onderwijs 4. Voortgezet onderwijs 5. Beroepsonderwijs 6. Een leven lang leren 7. Preventie schoolverlaten 8. De leraar 9. Hoger onderwijs en onderzoek 10. Studiefinanciering 11. ICT in het onderwijs 12. Kennis, onderzoek en informatietechnologie V ONDERWIJS EN KENNIS 1. InleidingOnderwijs en kennis zijn noodzakelijk, niet alleen ten behoeve van de
individuele ontplooiing van mensen, maar ook voor de economische, sociale
en culturele ontwikkeling van ons land. Zeker in een tijd waarin technologische
ontwikkelingen en kennisgroei zo snel gaan als nu, is het cruciaal om in alle
opzichten bij te blijven. Er zullen in de komende jaren dan ook krachtige
impulsen uitgaan naar een groot aantal geledingen van het onderwijs. Het gaat
daarbij in totaal om een bedrag oplopend tot 1,8 miljard in 2002.Bij het inzetten van die investeringen gaat het niet om stelselwijzigingen.
In vorige regeerperioden zijn reeds veel onderwijswetten gewijzigd, resp.
vastgesteld. In deze regeerperiode gaat het om de uitvoering van die onderwijswetten
en om investering in en bewaking van de kwaliteit en rendement van het onderwijs. 2. Kwaliteit, verantwoording, organisatieIn de afgelopen periode is de autonomie van scholen en onderwijsinstellingen
vergroot. Dit ging gepaard met afnemende regelgevende bemoeienis van de rijksoverheid.
Autonomievergroting en deregulering zullen worden voortgezet. Tegenover die
grotere vrijheid en minder regels zal in toenemende mate de kwaliteit van
het onderwijs worden getoetst en bewaakt. Dit geldt temeer nu er extra geïnvesteerd
zal worden. De publieke verantwoording over de kwaliteit van het onderwijs
zal worden versterkt. De school zal zich tegenover ouders en overheid moeten
verantwoorden over de met de beschikbare middelen bereikte resultaten. Hiermee
samenhangend zal de rol van de inspectie worden versterkt ter wille van een
onafhankelijk oordeel.De zeggenschap van ouders en leerlingen in de school wordt versterkt.
Alle ouders van leerlingen hebben een gelijkwaardige positie. Zij mogen niet
op grond van identiteit uit bestuur of zeggenschapstructuur worden geweerd.Verdere stimulering van institutionele schaalvergroting zal niet plaatsvinden.
Er komt een studie naar de effecten van deregulering, autonomievergroting
en schaalvergroting op het onderwijsbestel en op de positie van ouders, leerlingen,
studenten en personeel. Daarbij zal kwaliteitsontwikkeling en -bewaking centraal
staan.De brede buurtschool of vensterschool (die maatschappelijke functies integreert
zonder extra belasting voor het onderwijzend personeel) kan als vangnet voor
kinderen in achterstandssituaties een belangrijke bijdrage leveren aan de
sociale cohesie in een wijk. Het concept verdient daarom ondersteuning. Waar
dat dienstig is aan de verdere ontwikkeling van dit concept zal van rijkszijde
een bijdrage worden geleverd door belemmeringen, bijvoorbeeld als gevolg van
verkokering, weg te nemen.De Onderwijsraad zal worden verzocht om zo spoedig mogelijk een concreet
advies uit te brengen over mogelijke wijziging van artikel 23 van de Grondwet
om de bestuurlijke vormgeving van de samenwerkingsschool wettelijk te kunnen
regelen.De expertisecentra voor leerlingen met handicaps zullen een geïntegreerd
ondersteuningsaanbod aanbieden samen met de uitvoeringsinstellingen sociale
zekerheid en de verstrekkingen ingevolge de AWBZ (één loket). 3. BasisonderwijsDe groepsgrootte in de groepen 1 t/m 4 in het basisonderwijs wordt verder
verkleind. De gemiddelde groepsgrootte zal gefaseerd worden verkleind. De
verkleining van de klassen in het onderwijs begint in 1999 met het op niveau
brengen van voldoende aantallen klaslokalen. Via het gemeentefonds worden
de gemeenten in staat gesteld om op efficiënte wijze te voorzien in het
bouwvolume dat past bij het eindbeeld, 1 leerkracht op 20 leerlingen in de
onderbouw van het basisonderwijs. Ten behoeve van de aanschaf van nieuwe leermiddelen,
schoonmaken en management wordt de materiële vergoeding structureel verhoogd
met een bedrag oplopend tot 50 miljoen in 2002.Bevorderd zal worden dat zoveel mogelijk kinderen vanaf hun 4e jaar naar
school gaan. 4. Voortgezet onderwijsHet voortgezet onderwijs kampt met achterstallig onderhoud. Om dit in
te lopen wordt in de komende vier jaar 200 miljoen extra geïnvesteerd.Net als in het basisonderwijs wordt het budget voor administratie, beheer
en bestuur in het voortgezet onderwijs structureel verhoogd met 30 miljoen
De ingezette vernieuwingen in het voortgezet onderwijs vragen om een extra
impuls. Hiertoe wordt een bedrag oplopend tot 100 miljoen beschikbaar gesteld. 5. BeroepsonderwijsHet beroepsonderwijs kampt met een achterstand in de inventarissen. Om
die achterstand in te lopen wordt in totaal over 4 jaar verspreid 100 miljoen
ingezet.MBO-studenten, die een HBO-studie beginnen mogen geen onnodige belemmeringen
ondervinden om een studie in het HBO af te ronden.Voor de nieuwe taken in het beroepsonderwijs ten gevolge van de WEB en
voor preventie van voortijdig schoolverlaten wordt een bedrag ingezet oplopend
tot 100 miljoen structureel.Het aantal contacturen voor het voltijds beroepsonderwijs wordt naar analogie
van de WVO geregeld (conform de Tweede Fase voortgezet onderwijs: 1000 uur). 6. Een leven lang lerenDoor de snelheid van technologische en andere veranderingen, blijft scholing
in ieder geval tijdens het werkzame leven voortdurend van belang. Met het
oog daarop zal de dit jaar geïntroduceerde fiscale faciliteit ten behoeve
van scholing van oudere werknemers worden uitgebreid tot de non-profit sector.Verder zullen regionale opleidingencentra steeds meer gaan functioneren
als centra voor leren in brede zin. Om een compleet aanbod van initieel beroepsonderwijs,
volwasseneneducatie en scholing voor werkenden en werkzoekenden te kunnen
aanbieden zullen ROC's en de scholingsinstellingen van Arbeidsvoorziening
zeer nauw gaan samenwerken, waarbij het perspectief wordt opengehouden van
een institutioneel samengaan. Van rijkszijde zullen belemmeringen voor een
dergelijk samengaan worden weggenomen.Het stelsel van hoger onderwijs en van studiefinanciering zal zich sterker
moeten richten op het uitgangspunt van wederkerend leren. Dit vraagt om het
flexibiliseren van studieprogramma's en studiefinanciering.De doorstroom van een student van het MBO naar het HBO mag geen belemmering
ondervinden. Hiervoor zijn middelen uitgetrokken. De samenwerking tussen het
bedrijfsleven en het beroepsonderwijs (MBO/HBO) zal een forse
impuls krijgen door de bundeling van voorzieningen in de zogenaamde technocentra.
De innovatieve kracht van deze technocentra is van belang voor de versterking
van de kennisinfrastructuur en de aansluiting van het beroepsonderwijs op
de arbeidsmarkt. 7. Preventie schoolverlatenEr wordt een plan opgesteld ter bestrijding van schoolverlaten zonder
diploma. Overheid en onderwijsinstellingen gaan daarbij in samenwerking met
het afnemende beroepenveld een maximale inspanning aan om schoolverlaten zonder
diploma terug te dringen, waartoe in het plan streefcijfers worden geformuleerd.
Belangrijke elementen in deze inspanningen zullen zijn een strenger toezicht
op de leerplicht, versterking van beroepsgerichte trajecten en samenwerking
tussen VMBO en ROC. De inspanningen zullen gemonitord worden en jaarlijks
zal door de inspectie in het onderwijsverslag over de resultaten worden gerapporteerd.
Afgeronde opleidingen in het kader van HAVO/VWO, de WEB en het praktijkonderwijs
zijn kwalificerend. 8. De leraarGoed onderwijs staat of valt met de kwaliteit en motivatie van het leraren-corps.Om het werken in het onderwijs aantrekkelijker te maken worden de arbeidsverhoudingen
in het onderwijs gemoderniseerd. Om carrièreperspectieven te vergroten
wordt een nieuwe functiedifferentiatie ingevoerd. In het kader hiervan moet
de schoolleiding voldoende ruimte krijgen om bij de beoordeling de prestaties
van leraren mee te laten tellen. Structureel wordt hiervoor een bedrag oplopend
tot 215 miljoen beschikbaar gesteld.De verbetering van de lerarenopleiding blijft van groot belang. Er komt
een wet op het leraarschap, waarin het register van leraren wordt geregeld. 9. Hoger onderwijs en onderzoekOok in het hoger onderwijs wordt verder gegaan met autonomievergroting
en deregulering. Er wordt gestreefd naar meer verzelfstandigde bestuursvormen.
Het HOOP en het Wetenschapsbudget zullen slechts 1x in de vier jaar verschijnen.De instellingen van hoger onderwijs zullen zich zowel tegenover studenten
als tegenover de overheid moeten verantwoorden over de besteding van de middelen
en de bereikte resultaten.Er zullen experimenten komen met alternatieve vormen van toelating tot
studies met een numerus fixus (in plaats van loting). Het gaat om systemen
van selectie waarbij eindexamen, inzet, motivatie en specifieke talenten gewogen
zullen worden. Bezien wordt of er meer flexibiliteit in de opleidingen kan
worden gebracht, bijvoorbeeld door studenten tussentijds deeldiploma's te
laten behalen of door eventuele verlenging van diplomatermijnen. 10. StudiefinancieringHet normbudget van de studiefinanciering wordt verhoogd met 100 gulden
per maand via een uitbreiding van het leendeel. De prestatienorm voor de aanvullende
beurs tijdens de propedeuse zal worden geschrapt. Verder wordt de leeftijdsgrens
waarop studenten een studie kunnen beginnen verhoogd tot en met de leeftijd
van 25 jaar met behoud van het recht op studiefinanciering. De huidige OV-jaarkaart
met keuzemogelijkheid wordt gehandhaafd. Met ingang van het studiejaar
1999–2000 zal de OV-jaarkaart voor studenten in het hoger onderwijs
onder de werking van de prestatiebeurs vallen. Binnen een jaar zal het kabinet
de opties voor de vervoersvoorziening voor studenten na het jaar 2002 in een
notitie in kaart brengen. De eerder voorgestelde prestatienorm-verhoging gaat
niet door. 11. ICT in het onderwijsOm straks internationaal de boot niet te missen, is het cruciaal dat kinderen
van jongsaf leren spelen en werken met moderne informatie- en communicatietechnologie.
Uit de ICES-middelen wordt cumulatief 670 miljoen beschikbaar gesteld voor
de opbouw van ICT-infrastructuur in het onderwijs in de komende kabinetsperiode.
Voor de exploitatielasten wordt structureel een bedrag oplopend tot 250 miljoen
per jaar uitgetrokken. 12. Kennis, onderzoek en informatietechnologieWil Nederland internationaal mee kunnen en zelfs in de voorhoede komen
in de ontwikkeling naar een Internet-economie, dan zal de overheid een regisserende
en ondersteunende rol moeten blijven spelen door standaardisatie, regels voor
toegankelijkheid, enz.In het kader van de intensiveringen ten behoeve van de economische structuurversterking
worden hiervoor middelen beschikbaar gesteld. VI KWALITEIT EN DIVERSITEIT VAN DE SAMENLEVING 1. Integratie van minderhedena. Werkb. Nieuwkomersc. Oudkomersd. Jeugde. Criminaliteitf. Gemeenteng. Participatieh. Racisme, discriminatie en vooroordeleni. Gezinshereniging en gezinsvorming 2. Emancipatie 3. Cultuur, media, sporta. Kunst en cultuurb. Mediabeleidc. Sport 4. Jeugdbeleid 5. Gehandicaptenbeleid VI KWALITEIT EN DIVERSITEIT VAN DE SAMENLEVING 1. Integratie van minderhedenOnze kleurrijke samenleving is gebaseerd op respect voor een ieders culturele
identiteit. De ruimte voor het beleven van de eigen culturele identiteit wordt
gewaarborgd en begrensd door de Grondwet en andere wet- en regelgeving.Waar bepaalde minderheidsgroepen in een achterstandsituatie verkeren is
een inhaalslag noodzakelijk, met beleid dat is gericht op allen die in dezelfde
omstandigheden verkeren. Om onderscheiden groepen zo goed mogelijk te bereiken
kan dit beleid specifieke kenmerken hebben. Met name in steden en wijken waar
sprake is van een opeenstapeling van problemen (langdurige werkloosheid, criminaliteit,
vroegtijdig schoolverlaten) is een gerichte aanpak urgent.Integratie is een kwestie van wisselwerking. Het vraagt enerzijds aanpassing
van de allochtoon aan de Nederlandse samenleving en anderzijds het zich openstellen
en toegankelijk zijn van diezelfde samenleving: een wederzijdse inspanning
voor alle burgers. Integratieproblemen kunnen o.a. hun oorzaak vinden in werkloosheid,
onvoldoende beheersing van de Nederlandse taal en kennis van de samenleving,
alsmede tekortschietende begeleiding en opvang. a. WerkDe werkloosheid onder allochtonen, in het bijzonder allochtone jongeren,
is verontrustend hoog. Het kabinet wil de komende vier jaar een omslag realiseren.
Daartoe zullen de overheid, de organisaties van werkgevers en werknemers en
de minderhedenorganisaties nauw moeten samenwerken. De werkgevers, inclusief
de overheid als werkgever, moeten aangesproken worden op hun verantwoordelijkheid
om meer allochtonen in dienst te nemen, zeker ook op de gezichtsbepalende
plaatsen in hun organisaties (positieve rolmodellen). De regering neemt het
initiatief om samen met sociale partners op baanbrekende wijze arbeidsplaatsen
voor allochtonen toegankelijk te maken.Bemiddeling en toeleiding naar werk vraagt een andere en meer intensieve
aanpak.Startende allochtone ondernemers moeten gelijke kansen hebben. Om dat
te bereiken worden specifieke belemmeringen weggenomen en krijgen starters
de gelegenheid zich te laten begeleiden door mentoren uit eigen kring. b. NieuwkomersIn aansluiting op het inburgeringsprogramma van nieuwkomers is extra aandacht
nodig voor vervolgactiviteiten om te bereiken dat nieuwkomers een reële,
volwaardige kans op de arbeidsmarkt krijgen. Daartoe zullen taal-werkstages
en arbeidsmarktgerichte opleidingen gelijktijdig of aansluitend beschikbaar
moeten komen. c. OudkomersHet beheersen van de Nederlandse taal en de kennis van de Nederlandse
samenleving zijn onmisbaar voor integratie. Er zijn naar schatting tussen
de 100 000 en 300 000 mensen die eerder naar Nederland kwamen en
die (mede) door het niet beheersen van de Nederlandse taal in een achterstandssituatie
verkeren. Het kabinet streeft ernaar de achterstandssituatie via taal en inburgeringsprogramma's
ongedaan te maken. Aangezien de mogelijkheden hiertoe beperkt zijn, wordt
voorrang gegeven aan werklozen en opvoeders. Vanwege de werkloosheidswetgeving en de verplichting beschikbaar te zijn voor de arbeidsmarkt
zal voor werklozen een taal/inburgeringsprogramma verplicht zijn. Voor het
budget voor inburgering zal 50 miljoen extra beschikbaar komen uit de impuls
sociale infrastructuur. d. JeugdSteeds meer is zichtbaar dat velen uit de nieuwe generaties allochtone
jongeren succesvol hun weg vinden in de samenleving. Dit heeft een belangrijke
positieve invloed op het beeld van onze kleurrijke samenleving. Voor een kleinere
groep allochtone jongeren bestaat echter een verhoogd risico voor problemen
op school en op straat en voor toekomstige werkloosheid. Twee van de oorzaken
zijn de geringe taalbeheersing van de ouders en het grote sociaal culturele
verschil tussen het land van herkomst en de Nederlandse samenleving. Dat probleem
kan met taalles, maatschappelijke oriëntatie en opvoedingsondersteuning
bestreden worden. Daartoe zal een verband worden gelegd tussen de volwasseneneducatie
gericht op de ouders en het onderwijs gericht op de kinderen. Ter ondersteuning
van de kinderen en de ouders zullen leerlingbegeleiders/ sociale mentoren
worden ingezet, bij voorkeur uit de eigen allochtone groep. Ook bij de analyse
van problemen zal meer gebruik worden gemaakt van de kennis in de eigen groep.Risico's voor achterstand bij de jongste kinderen kunnen gesignaleerd
worden bij consultatiebureaus, de kinderopvang en de peuterspeelzalen. Deze
instellingen kunnen ouders zonodig doorverwijzen. De financiële drempel
voor de consultatiebureaus wordt weggenomen; de toegangsbijdrage wordt afgeschaft.
Al voor jonge kinderen worden didactische programma's ontwikkeld om hun kansen
te verbeteren. Het is van belang dat alle daarvoor in aanmerking komende kinderen
ook daadwerkelijk bereikt worden. Bij de start van het onderwijs wordt met
behulp van gestructureerde intensieve onderwijsprogramma's gewerkt aan het
inhalen van de taalachterstand van kinderen die thuis niet met de Nederlandse
taal opgroeien. Het landelijk beleidskader gemeentelijk onderwijsachterstandenbeleid
zal in deze zin worden aangepast.Spijbelen en dreigende schooluitval worden consequent en adequaat aangepakt.Onderbreking van het schooljaar voor een langer verblijf in het land van
herkomst heeft negatieve gevolgen voor de toekomstkansen van de betrokken
kinderen. De leerplichtwet dient dan ook strikt te worden toegepast. e. CriminaliteitDe in de nota criminaliteit en minderheden ontwikkelde integrale aanpak
van preventie, behandeling en repressie van criminaliteit onder jongeren wordt
verder uitgewerkt in relatie met werk en scholing en uitgevoerd. Onderdeel
van deze aanpak is het maatwerk en de individuele trajectbegeleiding voor
iedere ontspoorde jongere.Van belang zijn verder een adequaat «lik op stuk»-beleid en
zichtbare aanwezigheid van politie en justitie in de buurt. f. GemeentenGemeenten hebben het primaat als het gaat om de vormgeving van het integratiebeleid.
De gezamenlijke verantwoordelijkheid voor de kwaliteit van de samenleving
in de buurt of wijk vraagt een kleurrijke inzet door vrijwilligers. Gemeenten
hebben een belangrijke rol in het ontstaan van sociale cohesie. g. ParticipatieVoor het wegwerken van achterstanden moet meer dan tot nu toe een beroep
worden gedaan op de specifieke deskundigheid en ervaring binnen de etnische
groepen. Allochtonen behoren een stem te hebben in besturen en leiding van
algemene instellingen en organisaties. Hierbij moet er ruimte zijn voor eigen
organisaties, buiten de van overheidswege gesubsidieerde representatiestructuur. h. Racisme, discriminatie en vooroordelenDiscriminatie is moreel verwerpelijk, bedreigt de stabiliteit van de samenleving
en is in strijd met de Grondwet. Racisme dient direct en duidelijk te worden
veroordeeld en bestreden. De strafmat bij structurele vormen van discriminatie
moet worden verhoogd. Op scholen en in opleidingen moet op praktische wijze
aandacht worden gegeven aan het herkennen, voorkomen en bestrijden van vooroordelen.
Ook discriminatie moet op dezelfde manier worden bestreden.Vooroordeel kan ook – onbewust – tot uitsluiting leiden. Positieve
beeldvorming en het tegengaan van negatieve beeldvorming zijn van belang.Media worden uitgenodigd de culturele diversiteit van de samenleving beter
te weerspiegelen. Hier ligt een belangrijke taak voor de publieke en commerciële
omroep. i. Gezinshereniging en gezinsvormingVoor gezinshereniging en gezinsvorming gaat de hoofdregel gelden dat de
aanvrager moet voorzien in een inkomen ter hoogte van tenminste de relevante
bijstandsnorm voor een echtpaar/gezin in de zin van de Algemene Bijstandswet. 2. EmancipatieEmancipatie is al lang veel meer dan het «inhalen van achterstanden
van vrouwen». Het gaat om veranderingen in taakverdeling, waardering
van taken en maatschappelijke posities van mannen en vrouwen in de meest brede
zin. Emancipatie heeft betrekking op alle beleidsterreinen, hetgeen tot uitdrukking
komt in het gehele regeerakkoord.Het kabinet zal – op basis van haar eerdere reactie – in de
komende kabinetsperiode verder vormgeven aan de uitvoering van het VN-Vrouwenverdrag,
op basis van de rapportage van de Commissie Groenman.In Nederland is de formele gelijkheid tussen mannen en vrouwen een heel
eind gevorderd, maar de materiële gelijkheid laat nog te wensen over.
De stijgende deelname van vrouwen aan het arbeidsproces wordt niet gecompenseerd
door een evenredige deelname van mannen aan onbetaalde zorg. Hierdoor dreigt
een zorgvacuüm te ontstaan. Voor de zorg voor kinderen bieden de voorgenomen
uitbreiding van kinderopvang en buitenschoolse opvang een oplossing. Voor
de «mantelzorg» voor bejaarde ouders en zieke familieleden is
een goed wettelijk verlofsysteem nodig (zie hoofdstuk III). Voor het oplossen
van knelpunten op het terrein van arbeid en zorg zal het kabinet mede gebruik
maken van het recente advies van de Commissie Dagindeling.Het doel is dan ook te komen tot een evenwichtige balans tussen zorg,
arbeid, sociale participatie en vrije tijd voor mannen en vrouwen. Het beleid
zal erop gericht zijn stereo-type beeldvorming over mannen en vrouwen, alsmede
over etniciteit, binnen en buiten de overheid tegen te gaan en positieve beeldvorming
te stimuleren. Het streven naar een grotere deelname van vrouwen aan (hogere functies
in) het openbaar bestuur en het bedrijfsleven zal worden geïntensiveerd
in samenwerking met Toplink, Opportunity in Bedrijf en sociale partners (doorbreken
van het zgn. glazen plafond).Het nieuwe belastingstelsel biedt belangrijke impulsen voor groeiende
economische zelfstandigheid van vrouwen.Bijzondere aandacht zal in het beleid worden besteed aan het bevorderen
van draagvlak voor emancipatie onder de jonge generaties; gelijkwaardigheid
tussen de seksen is voor hen vaak vanzelfsprekend, maar in de praktijk lopen
zij vroeg of laat tegen de nodige (institutionele) belemmeringen op.Bijzondere aandacht is ook nodig voor de positie van allochtone meisjes.
Zij worden vaak geconfronteerd met verschillende verwachtingspatronen. De
rol van deze meisjes kan van grote betekenis zijn in de vormgeving van sociale
cohesie in een multi-culturele samenleving.Een coördinerende functie van een minister belast met emancipatiebeleid
blijft noodzakelijk. Dat ontslaat de overige departementen niet van een eigen
verantwoordelijkheid in deze. De rol van verschillende departementen in de
uitvoering van beleid – gericht op integratie/mainstreaming van emancipatie –
wordt gestimuleerd. Elk departement zal een actieplan opstellen met ten minste
drie concrete taakstellingen op het terrein van uitvoering en beleidstoepassing
die binnen de regeerperiode geëffectueerd zullen worden. Homo-huwelijkIn het belang van een versterking van de gelijkwaardige behandeling van
homoseksuele en lesbische paren, zal het kabinet voor 1 januari 1999 wetgeving
indienen teneinde te komen tot openstelling van het burgerlijk huwelijk voor
personen van hetzelfde geslacht. Voor adoptie van Nederlandse kinderen door
paren van hetzelfde geslacht wordt uiterlijk voor 1 januari 1999 een wetsvoorstel
bij de Kamer ingediend. 3. Cultuur, media en sport a. Kunst en cultuurEen bloeiend cultureel leven en behoud van waardevol cultureel erfgoed
moeten krachtig worden bevorderd. Dat is essentieel enerzijds voor integratie
en cohesie in de samenleving, voor het besef van wat ons bindt, anderzijds
voor differentiatie, voor individuele ontplooiing. Beide aspecten, integratie
en differentiatie, zijn in het bijzonder van belang in een samenleving met
een culturele diversiteit als de onze. De regering geeft dan ook prioriteit
aan kunst- en cultuurbeleid.Naast deze activiteiten wordt de bestaande systematiek van een 4-jarige
Cultuurnota (2001–2005), de Raad voor de Cultuur en de Fondsen gehandhaafd.
Extra middelen worden uitgetrokken voor de bevordering van de kwaliteit van
de bestaande instellingen, zoals voor de podiumkunsten, de Nederlandse film
en het in de troonrede 1997 aangekondigde Aankoopfonds. Ook voor de ontwikkeling
van vernieuwende kunstvormen zal in de komende vier jaren extra geld beschikbaar
moeten zijn. De extra investering van 60 miljoen zal in elk geval worden ingezet
om een impuls te geven aan jonge beginnende kunstenaars, cultuur en school,
podiumkunsten en de noodzakelijke conservering van audiovisuele collecties.Om ook het internationale aspect van ons cultuurbeleid ten volle tot zijn
recht te laten komen, zal de culturele vertegenwoordiging in het buitenland
worden versterkt en de culturele attachés zullen een directe band met
het ministerie van OCW hebben. b. MediabeleidDe ingezette zenderprofilering op de drie publieke televisienetten is
van groot belang en moet worden voortgezet. De raad van bestuur van de NOS
heeft daarbij een belangrijke stimulerende rol.In het jaar 2000 moet een nieuwe concessiewet in werking treden. Dan zal
aan de NOS een concessie voor tien jaar worden verleend. De erkenningen van
de concessiedeelnemers (de omroepverenigingen) worden voor vijf jaar toegekend.
Op basis van een vijfjaarlijkse evaluatie door het commissariaat voor de Media
zal worden beoordeeld of een omroep nog past binnen het publieke bestel. Tevens
kunnen na vijf jaar nieuwe omroepen zich voor erkenning aanmelden. Mede op
basis van de opgedane ervaringen worden in het voorstel voor de nieuwe concessiewet
voorstellen gedaan ter versterking van de positie van de Raad van Bestuur
van de NOS.De mogelijkheid en wenselijkheid van terugbrengen van het aantal radiozenders
van vijf naar vier zal worden onderzocht.Verdere uitbreiding van reclame-uitingen op de publieke zenders, ook rond
grote evenementen, moet zoveel mogelijk worden tegengegaan. Aandachtspunt
hierbij is dat de omroepbijdragen aanvaardbaar moeten blijven.1c. SportSport draagt bij aan de kwaliteit van de samenleving. Sporten is voor
jong en oud ontspannend, gezellig en bovenal gezond. Samen sporten leidt tot
verbondenheid, in teams en in club en vereniging. Sport zorgt ervoor dat mensen
ergens bij horen, ergens aan deelnemen. Sporten en het begeleiden van sporters
leidt tot voldoening en zelfrespect.De rol van de gemeenten wordt versterkt om sport meer te betrekken bij
andere terreinen zoals jeugdbeleid, onderwijs, ouderenbeleid en beleid gericht
op integratie en participatie.Het sportbudget wordt geleidelijk vergroot. Dit leidt in 2002 tot een
verdubbeling van het huidige budget, te besteden in een verhouding van 75:25
aan:– Het stimuleren van de breedtesporten, waaronder de gehandicaptensport
en het verbeteren van de ondersteuning van de verenigingen door de nationale
sportbonden;– Het bevorderen dat de topsport in Nederland onder professionele
omstandigheden kan worden beoefend.De mogelijkheden worden onderzocht om het schoolzwemmen opnieuw in te
voeren in het basisonderwijs. Tevens wordt gestimuleerd dat vakleerkrachten
lichamelijke opvoeding opnieuw hun intrede in het basisonderwijs doen. 4. JeugdbeleidDe opvoeding en ontwikkeling van jongeren tot verantwoordelijke burgers
is allereerst de verantwoordelijkheid van de ouders. De meeste kinderen in
ons land maken een evenwichtige ontwikkeling door. Voor een minderheid (10
à 15%) zijn de vooruitzichten echter minder gunstig. Zij kampen met
gezinsproblemen, leerproblemen of andere aanpassingsmoeilijkheden en dreigen
maatschappelijk uit de boot te vallen. Schooluitval, kindermishandeling en
jeugdcriminaliteit zijn zorgwekkende verschijnselen in onze samenleving. Het
preventief en curatief jeugdbeleid zal dan ook worden geïntensiveerd,
waarbij de verbetering van de coördinatie – niet alleen tussen
departementen maar ook tussen rijksoverheid en gemeenten – speciale
aandacht behoeft. Ook zal meer plaats worden ingeruimd voor de opvattingen
en behoeften van jongeren zelf. Het doel is een situatie waarin alle kinderen
in Nederland de kans krijgen zich te ontwikkelen in een aandachtsvolle, veilige
omgeving, waar problemen tijdig worden gesignaleerd en aangepakt. Op diverse
beleidsterreinen wordt meer geld ingezet voor jeugdbeleid: de intensiveringsmiddelen
voor onderwijs, gezondheidszorg, veiligheid, werkgelegenheidsbeleid en sociale
infrastructuur zijn alle mede gericht op de verbetering van kansen voor de
jeugd.Er komt een nieuwe wet op de Jeugdzorg met een eenduidige aansturing en
financiering (VWS-deel, Jeugd-GGZ-AWBZ-deel, Justitie-deel). Alle met het
proces Regie in de Jeugdzorg geboekte vooruitgang (beleidsinformatie, zorgprogrammering
kwaliteitsbeleid, Bureaus Jeugdzorg/eenduidige toegang) wordt in deze wetgeving
verankerd. Het Bureau Jeugdzorg, zijnde één loket voor de jeugdhulpverlening,
wordt een onafhankelijke rechtspersoon, onder één gezag met
één financiering. Functionarissen van Bureaus Jeugdzorg werken
intensief samen met de scholen in hun regio: zo vormen zij de noodzakelijke
verbinding tussen onderwijs, jeugdhulpverlening en jeugdgezondheidszorg.Op basis van de voorgestelde veranderingen in wet- en regelgeving en de
inzet van extra middelen wordt met de provincies en de grote steden een resultaatsverplichting
overeengekomen die zal leiden tot de gewenste verbeteringen in het beleid. 5. GehandicaptenbeleidIn het gehandicaptenbeleid wordt uitgegaan van het versterken van de mogelijkheden
en het zoveel mogelijk compenseren van de belemmering van gehandicapten. Mensen
met een handicap die een beroep doen op voorzieningen moeten in staat worden
gesteld voor zichzelf op te komen. Hun rol is die van zelfbewuste en kritische
consument, een consument die keuzen maakt op basis van kwaliteit, bereikbaarheid
en toegankelijkheid. Met kleinschaligheid, gestructureerde dagbesteding, persoonsgebonden
budgetfinanciering en persoonsvolgende budgetten wordt verkend in hoeverre
ook op basis van een vraaggestuurde zorg een optimale integratie van mensen
met een handicap kan worden bereikt. Andere flexibiliseringsmogelijkheden
met betrekking tot het zorgaanbod zullen in dit kader verder worden uitgewerkt.
Bezien zal worden of op basis van de «Proeve van wet» inzake gelijke
rechten voor gehandicapten en chronische zieken een wetsvoorstel kan worden
voorbereid. VII KWALITEIT VAN HET BESTUUR 1. Openbaar bestuura. Correctief referendumb. Democratisering en dualisering van het lokale bestuursmodelc. Kiesstelseld. Juridisering – Bestuur – Rechter – Bezwaar- en
beroepsprocedures – Wetgevinge. De bestuurlijke organisatief. Bestuursakkoordg. Kwaliteit rijksdiensth. Kwaliteit publieke dienstverlening 2. Grote Stedenbeleid 3. Koninkrijksrelaties VII KWALITEIT VAN HET BESTUUR 1. Het openbaar bestuurEen van de belangrijkste toetspunten van de kwaliteit van het bestuur
is het democratisch gehalte. Democratisch besturen houdt in dat burgers, jong
en oud, en maatschappelijke organisaties bij besluitvormingsprocessen worden
betrokken. In de komende periode zullen nieuwe vormen van zeggenschap en democratisering
worden ingevoerd.Effectiviteit, efficiency en slagvaardigheid zijn eveneens van groot belang
voor de kwaliteit van het bestuur. Democratisering mag dan ook niet onnodig
ten koste gaan van effectiviteit en slagvaardigheid van het bestuur. Ongewenste
vormen van juridisering, zoals bijvoorbeeld een opeenstapeling van bezwaar-
en beroepsmogelijkheden, moeten voorkomen worden. a. Correctief referendumIn de vernieuwing van de democratie past het correctief referendum, waarmee
een nieuwe vorm van directe zeggenschap van burgers wordt ingevoerd. De parlementaire
behandeling van de grondwetsherziening (die reeds in eerste lezing is aanvaard)
wordt voortgezet. Het kabinet zal terstond de wetgeving, die nodig is om het
referendum op centraal en decentraal niveau nader vorm en inhoud te geven,
ter hand nemen, opdat deze voorstellen kunnen worden ingediend zodra de grondwetswijziging
haar beslag heeft gekregen. Het kabinet wil deze wetgeving in de komende periode
realiseren, zodat een correctief referendum ten aanzien van wetgeving op nationaal
niveau en ten aanzien van besluiten met een algemene strekking op decentraal
niveau mogelijk wordt, een en ander binnen het kader van de grondwetsherziening. b. Democratisering en dualisering van het lokale bestuursmodelHet lokale bestuursmodel is op een aantal punten aan herziening toe. De
huidige wijze van aanstelling van de burgemeester is onbevredigend en de taak-
en bevoegdhedenverdeling tussen college en gemeenteraad is in theorie nog
monistisch, maar in de praktijk steeds meer dualistisch. Dit leidt er onder
meer toe dat gemeenteraadsleden in een onduidelijke positie verkeren. Het
kabinet kiest in principe voor een – in de praktijk reeds in gang gezette –
ontwikkeling naar meer dualisme op lokaal niveau. Omdat het bij de dualisering
van het lokale bestuursmodel om een ingrijpende wijziging gaat, is het van
groot belang dat de verschillende aspecten in samenhang diepgaand worden onderzocht,
afgewogen en uitgewerkt. Hiervoor wordt een Staatscommissie ingesteld die
de opdracht krijgt te onderzoeken op welke wijze de dualisering van het lokale
bestuursmodel vormgegeven kan worden en daarover vóór 1 januari
2000 voorstellen te doen (juridische aspecten en overige consequenties). Tevens
zal de staatscommissie bezien hoe een eventuele toekomstige invoering van
de gekozen burgemeester zich zou verhouden tot de dualisering van het lokale
bestuursmodel en welke juridische en andere consequenties daaraan verbonden
zouden zijn. Voorts zal de Staatscommissie advies uitbrengen over combinatie
of spreiding van verkiezingen.In het kader van het streven naar dualisering van het lokale bestuur wordt
de mogelijkheid geopend voor wethouders van buiten de gemeenteraad De wijziging
van de Gemeentewet waarbij dit wordt geregeld zal in procedure worden gebracht.Voorts verdient in dit kader de wijze van aanstelling van de burgemeester
aandacht. In de eerste plaats wordt de behandeling van het voorstel tot herziening van de Grondwet, waarbij de benoeming van de burgemeester
uit de Grondwet verdwijnt voortgezet. Deze deconstitutionalisering biedt op
termijn (na de volgende Tweede Kamer-verkiezingen) de mogelijkheid de aanstellingswijze
van de burgemeester bij wet te regelen, op basis van de dan bestaande inzichten
en politieke voorkeur. Voor de kortere termijn wordt de mogelijkheid geopend
van grotere invloed van de burgers op de procedure van benoeming van de burgemeester.
Het voorliggende wetsvoorstel tot wijziging van artikel 61 Gemeentewet wordt
daartoe zodanig aangepast dat het mogelijk wordt voor gemeenten een volksraadpleging
over kandidaten te houden ten behoeve van de openbare aanbeveling door de
gemeenteraad over een te benoemen burgemeester. De minister van Binnenlandse
Zaken zal het houden van zodanige volksraadplegingen actief onder de aandacht
brengen. Vanzelfsprekend blijven daarbij de discretionaire bevoegdheden van
de gemeenteraad resp. de Kroon conform de huidige Grondwet onaangetast.Als het kabinet dit nodig acht kan de Staatscommissie ook bij voorrang
advies worden gevraagd over de modaliteiten van het wetsvoorstel tot wijziging
van artikel 61 Gemeentewet. c. KiesstelselMet het oog op enige versterking van het regionale element en de herkenbaarheid
van personen bij de Tweede Kamerverkiezingen, kan op basis van de resultaten
van het nadere onderzoek en de alternatieven die op tafel liggen, op korte
termijn een nieuw voorstel voor aanpassing van het kiesstelsel aan de Kamer
worden voorgelegd. Daarbij is een voorwaarde dat het grondwettelijk vereiste
van evenredige vertegenwoordiging gehandhaafd blijft.Het kabinet komt met voorstellen inzake de verkiezing en de positie van
de Eerste Kamer. d. JuridiseringOm de democratische besluitvorming te versterken moet de juridisering
van het openbaar bestuur worden teruggedrongen. Dit is van belang voor de
effectiviteit en de legitimiteit van het bestuur en de duidelijkheid voor
de burger. Essentieel is het evenwicht in ons staatsbestel tussen het democratisch
gekozen bestuur, dat verantwoordelijk is voor de besluitvorming, en de rechter
die in concrete gevallen de rechtmatigheid toetst.De aanpak van het kabinet is gericht op het bestuur, de rechter en de
regelgeving. Uitwerking vindt plaats in o.a. de Algemene wet bestuursrecht
waarbij het rapport van de werkgroep Van Kemenade wordt betrokken. – BestuurHet bestuur is verantwoordelijk voor betere juridische kwaliteitszorg,
snellere besluitvorming, besluitvorming binnen gestelde termijnen en bezwaarprocedures
waarin meer volledige (beleidsmatige en juridische) heroverweging plaatsvindt.
Overleg- en inspraakprocedures moeten interactiever worden ingevuld. Ideële
belangenbehartiging dient zoveel mogelijk in deze fase aan de orde te komen. – RechterDe bestuursrechter moet niet de belangenafweging van het bestuur overdoen
maar zich beperken tot marginale toetsing. Hij wordt aan termijnen gebonden
en dient strakker de hand te houden aan termijnen voor procespartijen.Bezien wordt of de mogelijkheid vormgebreken te passeren ook uitgebreid kan worden tot inhoudelijke gebreken van geringe betekenis.
Het bestuur krijgt meer mogelijkheden om tijdens een beroepsprocedure, bijvoorbeeld
n.a.v. een «tussenuitspraak» van de rechter, gebreken te herstellen
of het besluit te veranderen. – Bezwaar- en beroepsproceduresDe procedures, niet alleen bij de rechter maar ook bij het bestuur, zullen
aan een termijn worden gebonden.De procedures worden vereenvoudigd en versneld door de verschillende in
de Awb en elders opgenomen openbare voorbereidingsprocedures te vervangen
door één enkele, niet gedetailleerde, procedure in de Awb. In
bijzondere wetten kan daarvan niet meer worden afgeweken. Daarmee wordt tevens
bereikt dat verschillende vergunningen, ontheffingen en andere besluiten gezamenlijk
in eenzelfde procedure aan de orde kunnen worden gesteld. De wetgeving zal
deze coördinatie zoveel mogelijk bevorderen.Na de openbare voorbereidingsprocedure komt de bezwaarschriftenprocedure
te vervallen, zodat rechtstreeks beroep op de rechter openstaat. Dit laatste
zal ook mogelijk zijn als de belanghebbenden en het bestuur het eens zijn
over het overslaan van de bezwaarfase. Rechtsbescherming moet in beginsel
alleen open staan voor belanghebbenden. In dat kader zal de actio popularis,
de bezwaarmogelijkheid m.n. op het terrein van milieu en ruimtelijke ordening
die ook voor niet-belanghebbenden open staat, nader worden bezien.Bezien zal worden of het aantal zaken waarbij maar in één
instantie in beroep kan worden gegaan moet worden uitgebreid. Bezwaar en beroep
tegen algemeen verbindende voorschriften en beleidsregels worden niet mogelijk
gemaakt. – WetgevingEr zal meer geïnvesteerd worden in de kwaliteit van de wetgeving,
waaronder duidelijke normstelling. Ook deze blijkt een belangrijke bron van
onzekerheid, fouten en procedures. Deregulering blijft noodzakelijk, waarbij
ook de Europese regelgeving moet worden betrokken. Ook een heldere wettelijke
omschrijving van de algemene beginselen van behoorlijk bestuur is belangrijk.Daarnaast zal het bestuur worden verplicht burgers en bedrijven op een
samenhangende wijze (één loket) informatie te geven over alle
besluiten (vergunningen, toestemmingen, subsidiemogelijkheden) die voor hen
van belang zijn, bijvoorbeeld bij bedrijfsvestigingen, bij het optreden van
invaliditeit of het willen betreden van de arbeidsmarkt.Overheidsloketten dienen daarnaast zo veel mogelijk toegankelijk te zijn
op tijden dat daaraan behoefte bestaat, dus niet uitsluitend op de traditionele
openingstijden. Ook goede toegankelijkheid via internet kan de bereikbaarheid
van overheidsinformatie aanzienlijk vergroten. e. De bestuurlijke organisatieOok voor het functioneren van het binnenlands bestuur zijn effectiviteit
en efficiency, naast democratisch functioneren, bepalende criteria. Met het
oog op die criteria is er een probleem in de stedelijke gebieden. Daar is
behoefte aan een bovenlokale regie en coördinatie, omdat een aantal maatschappelijke
ontwikkelingen en activiteiten zich in toenemende mate op een bovenlokale/regionale
schaal voltrekken, zonder dat op dat niveau een adequate bestuurlijke voorziening
bestaat. Bij de aanpassingen in de bestuurlijke organisatie die nodig zijn,
is het stelsel van drie volwaardige, democratisch te controleren bestuurslagen
het uitgangspunt.In samenwerking met provincies en grote steden, zal de regionale sturing en coördinatie door de rijksoverheid op randstedelijk niveau
worden versterkt. Ook elders heeft de rijksoverheid bij bovenprovinciale vraagstukken
in laatste instantie een nadrukkelijke interventietaak.Met het oog op de gewenste versterking van regionale regie, behoeft de
integrerende en arbitrerende rol van de provincies versterking, zonodig door
middel van wettelijke voorzieningen. Daarnaast en daarvoor is het nodig dat
de bestuurlijke cultuur van de provincies zich ontwikkelt in de richting van
een modern en sterk middenbestuur.Samenwerking tussen gemeenten blijft een nuttig instrument. De bundeling-
en integratieverplichting wordt uit de Wet gemeenschappelijke regelingen geschrapt.
Provincies hebben ook hier een belangrijke rol. Zij moeten voorkomen dat een
ondoorzichtig geheel van samenwerkingsverbanden ontstaat. Daarnaast dient
met het oog op de democratische verantwoording de rol van de betrokken gemeenteraden
bij gemeentelijke samenwerkingsverbanden van wezenlijke betekenis te zijn.Taken en bevoegdheden worden zoveel mogelijk op uniforme wijze toegedeeld
aan de drie territoriale bestuurslagen van onze hoofdstructuur (rijk, provincies
en gemeenten). De wijze waarop provincies en gemeenten hun taken en bevoegdheden
uitoefenen kan binnen de wettelijke kaders uiteraard verschillen. In het kader
van het grote stedenbeleid kan gekozen worden voor het al dan niet tijdelijk
toedelen van extra bevoegdheden van het rijk en de provincies aan de grote
steden, mede op initiatief van die steden. Hiertoe wordt bezien of een wettelijke
experimenteermogelijkheid nodig is.Met inachtneming van het hier gestelde blijft het streven gericht op het
decentraliseren naar provincies en gemeenten van die taken (en de daarbij
behorende financiële middelen) die naar hun aard beter door die mede-overheden
kunnen worden uitgevoerd.Centrumgemeenten moeten in staat zijn hun centrumfunctie te vervullen.
Indien zich ruimtelijke knelpunten voordoen, dan wel samenwerkende gemeenten
er onvoldoende in slagen daar bevredigende oplossingen voor te vinden, kan
worden overgegaan tot grenscorrecties tussen gemeenten, dan wel tot gemeentelijke
herindeling. Ook als het bestuurlijk draagvlak van kleinere gemeenten te gering
is voor de uitvoering van (toenemende) gemeentelijke taken, kan worden overgegaan
tot gemeentelijke herindeling.Herindelingsvoorstellen, waaronder die voor Den Haag en de regio Eindhoven/Helmond,
waarmee een aanvang is gemaakt worden verder in procedure gebracht en in principe
uitgevoerd conform de provinciale voorstellen.Die gebieden waar de laatste jaren geen herindeling heeft plaatsgevonden
worden binnen een jaar geanalyseerd op knelpunten om daar eventueel te komen
tot versterking van het lokaal bestuur door gemeentelijke herindeling. Nagegaan
wordt of en hoe vrijwillige gemeentelijke herindeling kan worden gestimuleerd.Voor de gebieden uit de «Kaderwet Bestuur in Verandering»
wordt deze wet verlengd tot 1 januari 2003, tenzij er in een gebied op vrijwillige
basis tijdig gekozen wordt voor een andere oplossing.In de kaderwetgebieden Amsterdam en Rotterdam wordt vooralsnog gekozen
voor (functionele) samenwerking. Voor 1 januari 2002 wordt deze samenwerking
beoordeeld op de bereikte resultaten en eventueel aanwezige knelpunten. Op
basis van de evaluatie van de in deze regio's levende opvattingen en het democratisch
gehalte van het bestuur wordt dan een definitief besluit genomen over toekomstige
bestuursvormen (waarbij stadsprovincievorming, dan wel aanpassing
van de provinciale en/of gemeentelijke grenzen niet uitgesloten is.) f. BestuursakkoordHet kabinet sluit met de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) en
het Inter Provinciaal Overleg (IPO) een «bestuursakkoord-nieuwe-stijl»
af. Dit bestuursakkoord zal een offensief karakter hebben en is gericht op
het oplossen van inhoudelijke vraagstukken, onder meer jeugdbeleid, grote
stedenbeleid, sociale infrastructuur, inburgering. In het akkoord wordt een
gezamenlijke beleidsstrategie uitgezet op een aantal brede thema's uit het
regeerakkoord. Tevens zullen in dit akkoord de spelregels in het verkeer tussen
verschillende overheden worden vastgelegd, onder andere wijze van rapportage
en evaluatie. Met dit akkoord wordt bestuurlijk commitment en politiek partnership
tot uitdrukking gebracht. g. Kwaliteit rijksdienstEen sterke rijksdienst is van belang voor de effectiviteit en efficiency
van het overheidsbeleid en vraagt daarom voortdurende aandacht. Voor de kwaliteit
van de rijksdienst is een hoogwaardig en flexibel ambtelijk apparaat een eerste
vereiste. In dat kader verdienen de volgende aspecten in de komende periode
bijzondere aandacht.Met het oog op actieve werving en opleiding van jongeren zullen extra
traineeplaatsen worden gecreëerd, gekoppeld aan interdepartementale opleidingsprogramma's
en verplichte mobiliteit tussen departementen.De Algemene Bestuursdienst zal stapsgewijs worden uitgebreid naar alle
managementfuncties (te beginnen met schaal 16, later ook schaal 15). Ook zal
mobiliteit tussen rijksdienst en grote gemeenten, Nederlandse ambtenaren bij
de EU en andere internationale organisaties worden bevorderd.Voor topambtenaren wordt gestreefd naar flexibele arbeidsvoorwaarden (in
beloning en arbeidstijd), waar mogelijk gekoppeld aan afspraken over resultaten.
De minister van Binnenlandse Zaken krijgt hierbij een centrale rol. Dit zal
onder andere tot uitdrukking komen door topambtenaren in vaste dienst aan
te stellen bij het ministerie van Binnenlandse Zaken. De aanstelling in een
bepaalde functie bij een ministerie gebeurt in principe in tijdelijke dienst,
in overeenstemming met de betreffende minister. Hierdoor wordt de betrokkenheid
van topambtenaren bij de rijksdienst als geheel sterker en de verkokering
minder. Tevens wordt het minder moeilijk topambtenaren die niet voldoen in
een specifieke functie te ontslaan c.q. over te plaatsen en kunnen de kosten
daarvan («gouden handdrukken») worden beperkt. Dit zal onderwerp
zijn in het sectoroverleg over arbeidsvoorwaarden in 1999.Een voortdurende aandacht voor kwaliteitsbewaking vraagt – naast
reeds beschikbare instrumenten zoals kengetallen en doorlichtingen –
om ontwikkeling van nieuwe instrumenten zoals interdepartementale visitaties
en – waar mogelijk en nuttig – terugkoppeling en monitoring door
de klanten.In de komende periode zal de toepassing van informatie- en communicatietechnologie
ook bij de rijksoverheid extra aandacht vragen. Hiervoor zal een actieprogramma
worden opgesteld, waarbij op de korte termijn de oplossing van de millenniumproblematiek
de hoogste prioriteit heeft.De toegankelijkheid van overheidsinformatie (in het bijzonder wet- en
regelgeving), onder meer door toepassing van nieuwe technologieën zoals
Internet, dient te worden bevorderd tegen zo beperkt mogelijke kosten. Het
is niet alleen van belang dat zoveel mogelijk burgers tot zoveel mogelijk
overheidsinformatie toegang hebben, maar ook dat maatwerk kan
worden geleverd om met bepaalde boodschappen specifieke doelgroepen te bereiken.
Onderzoek naar de organisatie en de inzet van middelen en nieuwe instrumenten,
moet leiden tot een vergroting van de effectiviteit van de overheidsvoorlichting
en tot betere toegankelijkheid van overheidsinformatie. h. Kwaliteit publieke dienstverleningIn de afgelopen periode zijn overheidstaken geprivatiseerd of zijn elementen
van marktwerking binnen de overheid geïntroduceerd. Doel daarbij was
een versterking van doelmatigheid, klantgerichtheid en kostenbewustzijn. Waar
elementen van marktwerking en in het bijzonder het concurrentiemechanisme
kunnen bijdragen aan een betere uitvoering van het overheidsbeleid, wordt
deze lijn voortgezet.Voor de kwaliteit van het overheidshandelen zijn echter naast doelmatigheid
ook andere criteria van belang. Het gaat dan om essentiële aspecten als
rechtmatigheid, rechtszekerheid en de bescherming van de positie van zwakkere
groepen. Dergelijke aspecten zijn vaak precies de reden waarom bepaalde taken
aan de zorg van de overheid zijn toevertrouwd. De wetten van vraag en aanbod
die op de markt gelden doen, zonder correctie of sturing door de overheid,
onvoldoende recht aan deze aspecten.Het kabinet streeft bij de vormgeving van de uitvoering van overheidstaken
naar een verstandig evenwicht tussen de intrinsieke waarden van overheidshandelen
enerzijds en de voordelen van markt en concurrentie anderzijds en zal voorstellen
terzake daarop toetsen.Die afwegingen komen onder andere aan de orde in het project Marktwerking,
deregulering en wetgevingskwaliteit (MDW). De lopende activiteiten in het
kader van het MDW-project zullen worden voortgezet, en een nieuwe tranche
van deelprojecten zal op korte termijn worden gestart.Spelregels voor het marktoptreden voor de overheid zelf zullen worden
vastgelegd. Wetgeving dient de werking daarvan afdwingbaar te maken voor belanghebbenden.Op het grensvlak tussen overheid en markt opereren vele zelfstandige bestuursorganen.
In de afgelopen periode zijn belangrijke stappen gezet om tot een verheldering
te komen van de positie van de ZBO's. Het kabinet acht het van belang een
eenduidig kader te scheppen voor bestaande en eventueel nieuw te vormen ZBO's.
Daartoe zal, zo mogelijk nog in 1998, een voorstel voor een Kaderwet worden
ingediend.Juist wanneer overheidstaken op enige afstand (in ZBO's) of door de markt
worden uitgevoerd, moet het toezicht daarop goed geregeld zijn. Hiervoor zal
een kaderstellende visie worden ontwikkeld. 2. Het grote stedenbeleidMet het grote stedenbeleid is in de afgelopen periode een goede koers
ingezet, gericht op het versterken van de potenties van de steden en het aanpakken
van de problemen. De resultaten worden nu zichtbaar. Ook in de komende periode
vragen de problemen en de mogelijkheden van de steden expliciet aandacht.
Het grote stedenbeleid wordt dan ook voortgezet, met nadruk op continuïteit,
consistentie en gemeenschappelijke verantwoordelijkheid. Het accent zal daarbij
liggen op versterking van de drie pijlers van het grote stedenbeleid; de economische,
de fysieke en de sociale infrastructuur.Op diverse terreinen wordt in de komende jaren extra geïnvesteerd
in zaken die met name voor de steden van belang zijn en daar ook meer dan
evenredig zullen neerslaan. Het betreft onder andere de extra middelen die worden uitgetrokken voor onderwijs, veiligheid, zorg, de bestrijding
van werkloosheid, maar ook voor sport en cultuur en voor infrastructuur en
economische structuurversterking. In het kader van de ruimtelijke en economische
structuurversterking wordt voor de versterking van de vitaliteit van steden
4,8 miljard beschikbaar gesteld in de periode tot 2010. Hieronder vallen investeringen
voor bedrijventerreinen, monumentenzorg, stedelijke vernieuwing, lokale milieuhinder
en sleutelprojecten. Verder is in dit kader van belang dat de ontwikkeling
van de gemeentefondsuitkering royaler zal zijn dan in de afgelopen periode
(reële groei gemiddeld 2% per jaar versus 0,3% per jaar).Het is, juist voor de grote steden en ten behoeve van achterstandswijken
in andere gemeenten, van belang dat die extra middelen en inspanningen integraal
en probleemgericht worden ingezet. Decentralisatie, ontschotting en ontkokering
blijven belangrijk. De rijksoverheid heeft hier een bijzondere verantwoordelijkheid
en er zal dan ook op korte termijn, gecoördineerd door de eerstverantwoordelijke
minister, initiatief worden genomen om met de steden en de VNG op korte termijn
meerjarige afspraken te maken over de inzet van middelen van rijk en van gemeenten,
gericht op versterking van de sociale en economische infrastructuur. In het
bijzonder zal daarbij aandacht worden besteed aan voorzieningen voor mensen
in achterstandsposities, zoals de risico-jeugd, langdurig werklozen, dak-
en thuislozen en mensen die tijdelijk in crisissituaties verkeren.Bij de vormgeving van deze afspraken worden onder meer de adviezen van
de SER betrokken.De coördinerende bevoegdheid van de bewindspersoon verantwoordelijk
voor het grote stedenbeleid wordt versterkt. Hiertoe krijgt hij budgettaire
medeverantwoordelijkheid voor rijksuitgaven in de sfeer van het grote stedenbeleid.
Ook wordt een extra-comptabele opstelling voor rijksuitgaven in het kader
van grote stedenbeleid geïntroduceerd. Er komt een fonds leefbaarheid
grote steden voor investeringen in onder meer sociale infrastructuur en leefbaarheid.Onder nader te stellen condities zullen op deelterreinen of voor specifieke
probleemwijken ook andere steden met een vergelijkbare (deel)problematiek
gebruik kunnen maken van instrumenten van het grote stedenbeleid. 3. KoninkrijksrelatiesHet onderhouden van goede betrekkingen met de Nederlandse Antillen en
Aruba en het coördineren van het Nederlandse beleid wordt opgedragen
aan het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties. Daartoe
is een nieuw Directoraat-Generaal voor Constitutionele Zaken en Koninkrijksrelaties
gevormd. De minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties wordt hiertoe
bijgestaan door een staatssecretaris in het bijzonder belast met Koninkrijksrelaties.Het begrotingshoofdstuk IV voor de samenwerking met de Nederlandse Antillen
en Aruba blijft een apart begrotingshoofdstuk. Nederland draagt bij aan de
maatschappelijke ontwikkeling, de versterking van het bestuur, economie en
werkgelegenheid en de rechtshandhaving van de Koninkrijkspartners. Van groot
belang is dat de gezondmaking van de overheidsfinanciën van de Nederlandse
Antillen wordt voortgezet. De Nederlandse Antillen hebben daarin in eerste
instantie een eigen verantwoordelijkheid.Voor de rechtshandhaving zijn verdere versterking van de justitiële
samenwerking en de voltooiing van de Kustwacht voor de Nederlandse Antillen
en Aruba cruciaal. VIII VEILIGHEID 1. Inleiding 2. Politiea. Bestelb. Goede politiezorg 3. Openbaar ministerie en rechterlijke macht VIII. VEILIGHEID 1. InleidingCriminaliteit en onveiligheid, met name het gebruik van geweld, zijn voor
veel mensen bedreigend. Vooral de toename van gebruik van geweld door jongeren
is verontrustend. Ook de uitingen van geweld op straat van de afgelopen periode
zijn bedreigend en moeten, in lijn met de activiteiten die daartoe al ontplooid
zijn, verder worden bestreden.Beheersen van de criminaliteit en verschaffen van veiligheid zijn kerntaken
van de overheid.Veiligheidsbeleid heeft relaties met vele andere beleidsterreinen. Zo
is een goed sociaal beleid van invloed op de betrokkenheid van mensen bij
hun directe leefomgeving. Sociale cohesie draagt bij aan een groter gevoel
van veiligheid. Ook op andere beleidsterreinen, zoals huisvestingsbeleid en
onderwijs, bestaan belangrijke relaties met veiligheid. Gezien deze relaties
en het feit dat die het beste op lokaal niveau inhoud kunnen krijgen, zal
het integrale veiligheidsbeleid dat in de afgelopen jaren is ingezet worden
voortgezet.Van direct belang voor bestrijding van criminaliteit en onveiligheid zijn
natuurlijk een effectief en efficiënt politie- en justitieapparaat. Voor
versterking en uitbreiding van politie en justitie worden extra middelen beschikbaar
gesteld, die voor de politie moeten resulteren in 3000 extra agenten en surveillanten.
De inzet van die middelen wordt gekoppeld aan afspraken om de organisatie
efficiënter en effectiever te maken. Dit geldt in het bijzonder voor
de politie. Hierdoor worden ca. 2000 arbeidsjaren extra vrijgespeeld voor
de executieve dienst. Het resultaat zal per saldo zijn dat er 5000 extra arbeidsjaren
voor executief politiewerk beschikbaar komen. De zichtbaarheid van politie
en justitie in de stadsbuurt, en op het platteland zijn daarbij van belang.De extra middelen die in het kader van de veiligheid worden uitgetrokken
zullen, naast politie en justitie, worden ingezet voor het gericht terugdringen
van de jeugdcriminaliteit, ook in de preventieve sfeer.Om de cellencapaciteit op peil te houden zal ook daarin extra worden geïnvesteerd.
Tegelijkertijd zal onder andere door meer doelmatigheid en versobering in
het gevangeniswezen en de TBS en door bevordering van het gebruik van alternatieve
straffen efficiencywinst moeten worden gerealiseerd. 2. Politie a. BestelEen grootscheepse herziening van de Politiewet 1993 blijft in de komende
periode achterwege. Wel zal op een aantal terreinen de wet worden aangepast
om aan het licht getreden gebreken te herstellen en duidelijkheid te scheppen
over verantwoordelijkheden en bevoegdheden.Zo zal de verantwoordelijkheid voor het centrale beheer van de politie
in handen komen te liggen van één minister, te weten de minister
van Binnenlandse Zaken. Daartoe wordt het beheer van het Korps Landelijke
Politiediensten overgedragen aan de minister van Binnenlandse Zaken evenals
het beheer van de interregionale rechercheteams. Verzekerd dient te worden
dat de minister van Justitie diens verantwoordelijkheid voor de nationale
en internationale strafrechtshandhaving optimaal kan blijven uitoefenen. De
Politiewet zal daartoe waarborgen bevatten.De Politiewet wordt voorts zo gewijzigd dat de minister van Binnenlandse
Zaken – voor zover het de hoofdlijnen betreft na overleg met de minister van Justitie – beheersmatige en beleidsmatige voorwaarden kan
stellen aan de politieregio's, onder meer over de aanwending van aan de regio's
ter beschikking gestelde middelen. De minister van Binnenlandse Zaken krijgt
zo de bevoegdheden om de politieregio's aan te sturen en te toetsen.De korpsbeheerder zal niet langer door de wet, maar door de regering worden
aangewezen uit de burgemeesters in de regio. De positie van het regionaal
college is op dit moment onbevredigend, mede door de gebrekkige democratische
legitimatie. Een mogelijke oplossing hiervoor kan zijn dat de korpsbeheerder
verantwoording voor zijn beleid dient af te leggen aan een commissie van gemeenteraadsleden
uit de regio. Deze mogelijkheid zal op korte termijn worden uitgewerkt. b. Goede politiezorgEen belangrijke stimulans kan uitgaan van het integraal veiligheidsplan
dat de minister van Binnenlandse Zaken en de minister van Justitie uitbrengen,
met inachtneming van de onderscheiden verantwoordelijkheden. Het plan geeft
aan welke doelstellingen en prioriteiten het kabinet stelt met betrekking
tot veiligheid en welke prestaties van politie, justitie en gemeenten worden
gevraagd. Het plan biedt de kaders voor de aanwending van in deze kabinetsperiode
extra voor de veiligheid vrijkomende middelen.Het voor de politie beschikbare extra budget wordt gereserveerd voor oplossingen
van financiële knelpunten en voor uitbreiding van de sterkte. Met de
politieregio's worden afspraken gemaakt over een meer doelmatige uitvoering
van taken (onder meer door verbetering van de organisatie van de noodhulp),
de inzet van daardoor vrijkomende ruimte en te behalen doelstellingen. Aanvullende
middelen zullen zodanig over de regio's worden verdeeld dat achterstanden
in het landelijk gebied worden ingelopen en recht wordt gedaan aan de in het
veiligheidsplan gestelde prioriteiten. Per regio wordt daartoe een veiligheidscontract
tussen rijk, politieregio en inliggende gemeenten gesloten.De flexibiliteit van de politie-inzet dient te worden vergroot. De politie
moet kunnen optreden op de momenten waarop dat nodig is, met de menskracht
die daarvoor benodigd is. De organisatie en de rechtspositionele regelingen
mogen daaraan niet in de weg staan. Belemmeringen voor een flexibele inzet
zullen worden geïnventariseerd en terzake zullen voorstellen worden ontwikkeld,
inclusief nadere bestudering van de Arbeidstijdenwet.Uit een oogpunt van versterking van de samenhang in de rechtshandhaving
en van versterkte democratische controle is integratie van onderdelen van
de bijzondere opsporingsdiensten in de politie-organisatie op landelijk niveau
wenselijk. Tevens zullen mogelijkheden voor fusie van opsporingsdiensten worden
bezien. Binnen een jaar zal het kabinet hierover voorstellen doen.Bezien zal worden of organisatoren van grootschalige publieksevenementen
met een recreatief karakter zullen worden verplicht bij te dragen in de kosten
van de vooraf als noodzakelijk ingeschatte politie-inzet. Deze dient immers
niet alleen de openbare orde, maar tevens de private belangen van de organisatie. 3. Openbaar ministerie en rechterlijke machtVoor de kwaliteit van de rechtstaat zijn een goed functionerend openbaar
ministerie en rechterlijke macht (zittende magistratuur) van het grootste
belang. De ingezette reorganisatie van het openbaar ministerie zal daarom met
kracht worden voortgezet en er wordt naar gestreefd de parlementaire behandeling
van het betreffende wetsvoorstel reorganisatie openbaar ministerie en instelling
landelijk parket zo spoedig mogelijk af te ronden.De rechterlijke macht moet kwalitatief en organisatorisch aan hoge normen
kunnen voldoen. Om organisatie en beheer zo spoedig mogelijk in overeenstemming
te brengen met de eisen van deze tijd, zal op korte termijn gestart worden
met de invoering van een systeem van integraal management bij de gerechten
en zal een wetsvoorstel worden ingediend om tot een bestuur van elk der gerechten
te komen. Hierbij zal het rapport «Rechtspraak bij de tijd» (commissie
Leemhuis) als leidraad dienen. In de lijn van dat rapport zal een Raad voor
de Rechtspraak worden ingesteld. Bij de vormgeving daarvan zal in het bijzonder
aandacht worden gegeven aan de wijze waarop de onafhankelijkheid van de rechter
ter zitting, de wenselijkheid van een vorm van afstemming binnen de zittende
magistratuur en de begrotingsbevoegdheid voor de organisatie van de rechterlijke
macht met elkaar in overeenstemming zijn te brengen.De herziening van de rechterlijke organisatie zal in de komende periode
worden gericht op het bestuurlijk onderbrengen van de kantongerechten bij
de rechtsbanken. Daarbij zullen de kantongerechten als afzonderlijke eenheden
herkenbaar blijven.Deze wijziging zal bovendien in het kader moeten staan van laagdrempeligheid
en toegankelijkheid, bijvoorbeeld door nevenvestigingen. IX INTERNATIONAAL BELEID EN DEFENSIE 1. Europese samenwerking 2. Internationale veiligheid 3. Defensie 4. Mensenrechten en internationale rechtsorde 5. Asielbeleida. De vreemdelingenwet – Statussen – Ongedocumenteerden en
procedure aanmeldcentrumb. De opvangc. De terugkeerd. Ambtsberichtene. Toezicht op terugkeerf. Beheer en gezagg. Internationale samenwerking 6. Internationale samenwerking (OS) IX. INTERNATIONAAL BELEID EN DEFENSIE 1. Europese samenwerkingNu de stofwolken als gevolg van de val van de Muur grotendeels zijn opgetrokken
worden de contouren van en uitdagingen voor het nieuwe Europa beter zichtbaar.
Met de inwerkingtreding van het verdrag van Amsterdam, met de succesvolle
voltooiing van de Economische en Monetaire Unie, met als complement de uitwerking
van de afspraken gemaakt tijdens de Werkgelegenheidstop van Luxemburg, en
met een gedegen aanpak van het vierluik van de Agenda 2000 – de uitbreidingsstrategie,
de herziening van het gemeenschappelijk landbouwbeleid, de hervorming van
de structuurfondsen en het financiële kader voor de periode 2000–2006 –,
bereikt het stapsgewijze proces van Europese integratie een nieuwe fase.Het bevorderen van vreedzame verhoudingen in en om Europa blijft van groot
belang. Hiertoe voert de EU een open, op integratie gericht beleid ten aanzien
van de landen in Centraal- en Oost-Europa, en wordt politieke, economische
en sociale stabiliteit bevorderd in aangrenzende regio's. Het buitenlands
beleid van de Unie dient effectiever en coherenter – en daarmee geloofwaardiger –
te worden.Het Nederlandse beleid zal gericht zijn op een betere benutting van de
door het Verdrag van Amsterdam verruimde mogelijkheden tot samenwerking in
de GBVB-pijler (gemeenschappelijk buitenlands- en veiligheidsbeleid) en de
JBZ-pijler (justitie en binnenlandse zaken). Belangrijke accenten daarbij
zijn het tegengaan van criminaliteit en het ontwikkelen van een Europees asiel-
en migratiebeleid.Het bieden van een stabiele, marktgerichte omgeving voor het bedrijfsleven
is een andere prioriteit. Centraal staat hierin: een goed functionerende Interne
Markt, een open handelspolitiek ook ten behoeve van ontwikkelingslanden, een
stabiele Euro en het tegengaan van concurrentievervalsing.Een voltooide monetaire unie staat garant voor een sterke eenheidsmunt
en verbetering van het Europese concurrentievermogen. De interne markt en
de monetaire unie maken de lidstaten onderling afhankelijker in hun beleidsvorming.
Daarom is een adequate coördinatie van het financieel-economisch beleid,
het structuurbeleid en het werkgelegenheidsbeleid, mede gedragen door de sociale
partners, op Europees niveau geboden.Met het oog op de uitbreiding zal de institutionele vernieuwing van de
EU actief dienen te worden bevorderd; met als accenten:– grotere transparantie/versterking van het democratisch gehalte
onder meer door versterking van de mede-wetgevende rol van het Europees Parlement
op terreinen van meerderheidsbesluitvorming, (bijvoorbeeld op de terreinen
immigratie- en asielbeleid, landbouw- en visserijbeleid), versterking van
de bevoegdheid van het Hof bij terreinen in de derde pijler, instemmingsrecht
van het Europees Parlement bij internationale akkoorden van de Europese Unie,
met name die waaraan belangrijke financiële gevolgen zijn verbonden;– versterking van Europese burgerzin;– gelijkwaardigheid van kleine en grotere landen;– effectiviteit van de instellingen.Bij de ontwikkeling van het beleid op terreinen die in overwegende mate
tot de bevoegdheden van de lidstaten behoren dient de EU zich te laten leiden
door het beginsel van subsidiariteit zoals vastgelegd in het Verdrag van Amsterdam.
Beslissingen dienen zo dicht mogelijk bij de burger te worden genomen. Ten aanzien van de financiering van de EU houdt de Nederlandse regering
onverkort vast aan een stringente begrotingsdiscipline, zoals die ook in recente
jaren is gerealiseerd, alsmede aan het handhaven van een ruime marge tussen
het Eigen Middelen plafond en de nieuwe Financiële Perspectieven voor
de periode 2000–2006. Het kabinet zal zich er voor inzetten dat ten
opzichte van de huidige nationale meerjarencijfers minstens 1,3 miljard wordt
bezuinigd. In geen geval worden de uitgaven voor nieuwe lidstaten verlaagd;
het kabinet bevordert verlaging van de landbouwuitgaven en een verdere herziening
van de Europese landbouwpolitiek onder milieuvoorwaarden. Het kabinet zet
zich in voor vermindering van het totaalbeslag van de structuurfondsen en
qua verdeling op een sterkere relatie met de relatieve welvaart van de lidstaten.Jaarlijks brengt het kabinet op Prinsjesdag een rapport uit (Staat van
de Europese Unie) waarin een overzicht wordt gegeven van de financiële
en beleidsimplicaties van Europese besluitvorming voor Nederland, alsmede
een overzicht van beleidsintenties en financiële gevolgen in het komende
jaar. 2. Internationale veiligheidHet kabinet zet zich actief in voor de uitvoering van de internationale
afspraken terzake de externe en interne aanpassing van de Navo. Naast de klassieke
verdedigingstaak is het van toenemend belang dat het bondgenootschap een actieve
rol speelt in het voorkomen en indammen van conflicten die de internationale
stabiliteit en veiligheid bedreigen. Nederland houdt vast aan de bereidheid
om daaraan een bijdrage te leveren.Het kabinet zet zich tevens in voor versterking van het GBVB. De planningseenheid
op het niveau van de Unie wordt zodanig versterkt dat invulling gegeven kan
worden aan een actief Europees conflictpreventie- en mensenrechtenbeleid.De toename van het aantal kernwapenstaten verhoogt de urgentie van een
universeel NPV en een versnelde verlaging van het nucleaire wapenniveau. Nederland
zet zich met kracht in voor een versterkt non-proliferatie regime. 3. DefensieHet kabinet hecht onverminderd belang aan vredesoperaties als één
van de hoofdtaken van defensie en handhaaft het in de Prioriteitennota vastgelegde
ambitie-niveau van deelname aan maximaal vier vredesoperaties op het niveau
van bataljon of equivalent. De begrotingspost voor vredesoperaties blijft
daartoe reëel op peil.Het nieuwe Strategisch Concept van de NAVO dat in 1999 verschijnt en de
nieuwe NAVO-Defence Requirements vormen richtsnoeren voor de ontwikkeling
van de Nederlandse strijdkrachten, ook waar het gaat om de verhouding tussen
de hoofdtaken algemene verdediging en deelname aan vredesoperaties. Een in
2000 te publiceren Defensienota bevat een integrale visie op Defensie, inclusief
de inschatting van de actuele veiligheidssituatie, een geactualiseerd meerjarenbeeld
van investeringen en plannen, alsmede de verwerking van de budgettaire afspraken
voor deze kabinetsperiode.De ontwikkeling van een geïntegreerd veiligheidsbeleid, dat is afgestemd
op de doeleinden van het buitenlands beleid en waar nodig steun verleent aan
het ontwikkelingssamenwerkingsbeleid, inclusief humanitaire hulp, wordt voortgezet. De zorg voor het personeel, met inbegrip van toereikende nazorg voor het
uitgezonden personeel, alsook het versterken van de aantrekkingskracht van
Defensie als werkgever vragen zorgvuldige aandacht. 4. Mensenrechten en internationale rechtsordeMensenrechtenbeleid blijft een van de belangrijke fundamenten van het
Nederlands buitenlands beleid. Het opkomen voor mensenrechten is een prioriteit
in het kader van het buitenlands-, ontwikkelingssamenwerkings- en internationaal
economisch beleid. Daarbij is de Universele Verklaring van de Rechten van
de Mens uitgangspunt. Deze houdt de universaliteit van de mensenrechten in,
ook in een pluriforme internationale samenleving.Het kabinet bevordert de hervorming van de VN, inclusief de Veiligheidsraad,
en de versterking van de rol van de volkerenorganisatie, in samenwerking met
regionale organisaties, op het terrein van vredesoperaties, non-proliferatie
en wapenbeheersing. De effectieve werking van een internationaal strafhof
voor oorlogsmisdaden en misdaden tegen de menselijkheid wordt bevorderd.Ook zal de versterking van de positie van de Bretton-Woods-instellingen
en de WTO worden gestimuleerd teneinde de stabiliteit van het internationaal
economisch stelsel te bevorderen.Het kabinet hanteert een strikte interpretatie van de wapenexportcriteria,
inclusief de EU-gedragscode. Daarover zal halfjaarlijks worden gerapporteerd
in een openbaar document over verleende wapenexportvergunningen. Het kabinet
streeft naar de introduktie van een nieuw criterium voor wapenexport, bij
voorkeur met een zo groot mogelijk aantal relevante EU-lidstaten, nl. het
niet verlenen van uitvoervergunningen aan landen die zich niet bij het VN-wapenregister
willen aansluiten. Het bestaande regime voor de doorvoer van strategische
goederen wordt verscherpt. 5. AsielbeleidDoor de telkens veranderende politieke situatie in de wereld moet rekening
worden gehouden met het gegeven dat er altijd mensen zullen zijn die moeten
vluchten. Het kabinet zal een visie ontwikkelen op de gevolgen die dit voor
de samenleving heeft en op welke wijze Nederland zowel in Europees verband
als in internationaal verband een bijdrage kan blijven leveren aan de opvang
van vluchtelingen.Het restrictieve toelatingsbeleid blijft gehandhaafd, waarbij de kernbegrippen
streng en rechtvaardig richtinggevend zijn en blijven. Het is van belang dat
aan de langdurige onzekerheid voor asielzoekers over «blijven of teruggaan»
door betere en snellere procedures een eind worden gemaakt. Hiertoe zal de
Vreemdelingenwet worden aangepast. Ook overigens zal het beleid op een aantal
punten worden aangepast, waarbij snelheid en soberheid centraal staan.De maatregelen zijn in overeenstemming met het internationale vluchtelingenverdrag
en de mensenrechtenverdragen. Zij dienen er mede toe dat de asielzoekersstroom
naar Europa op een evenwichtiger wijze wordt verdeeld. a. De vreemdelingenwetDe procedures in de Vreemdelingenwet moeten worden verbeterd en verkort.
Bij de beoordeling wie als vluchteling aanspraak maakt op bescherming worden
de verplichtingen voortvloeiend uit vluchtelingen- en mensenrechtenverdragen
toegepast. Extra zal worden geïnvesteerd in de verbetering
van de kwaliteit van de beslissing in eerste aanleg. Bovendien zal hoger beroep
worden ingevoerd teneinde de rechtsbescherming, de rechtszekerheid en de rechtseenheid
te bevorderen. Om de verbetering en verkorting te bereiken zal de Vreemdelingenwet
worden herzien. Uitgangspunten voor de wijziging zijn: – De kwaliteit van de eerste beslissing op het asielverzoek dient
aanmerkelijk te worden verbeterd.– De eventueel negatieve beslissing op het asielverzoek dient van
rechtswege de titel voor aanzegging van het vertrek en beëindiging van
de opvang te zijn.– De huidige bestuurlijke heroverwegingsfase (bezwaar in administratief
beroep) komt te vervallen.– Tegen een beslissing tot weigering van de toelating staat beroep
bij de rechter open. De beslissing op het beroep mag in Nederland worden afgewacht.– Tegen de beslissing in beroep staat hoger beroep open, dat niet
in Nederland mag worden afgewacht. Bij voorlopige voorziening kan de rechter,
die over het hoger beroep oordeelt, schorsende werking ten aanzien van het
vertrek uit Nederland verlenen. De rechter die de aanvraag van de voorlopige
voorziening beoordeelt, kan gelijktijdig een beslissing in de hoofdzaak nemen,
indien hem dat door een van beide partijen wordt verzocht en dat redelijkerwijs
mogelijk is. StatussenHet aantal statussen zal worden beperkt teneinde het aantal procedures
te verminderen.Er komt één status met de rechten zoals die thans aan de
A-status zijn verbonden. Hieronder zullen vallen: degenen die op basis van
de criteria uit het Vluchtelingenverdrag toelating verkrijgen, degenen die
thans op grond van art. 3 Europees Verdrag van de Rechten van de Mens toelating
verkrijgen en degenen die op grond van ernstige traumatische ervaringen voor
een verblijfsvergunning op humanitaire gronden in aanmerking komen. Ten aanzien
van deze status blijft gelden dat deze in beginsel weer kan worden ingetrokken.
Naast bovenvermelde status wordt een tijdelijke status in het leven geroepen,
waaronder alle andere huidige verblijfstitels vallen. Aan deze tijdelijke
status kunnen specifieke beperkingen worden verbonden, waartegen geen afzonderlijke
beroepsmogelijkheid bestaat. De tijdelijke status wordt omgezet in de hierboven
vermelde definitieve status, indien 3 jaar na het verlenen ervan nog niet
tot terugkeer kan worden overgegaan.De mogelijkheid van verdergaande vereenvoudiging zal worden onderzocht.
In de consultatieronde ter voorbereiding op het wetsvoorstel zal worden betrokken
hoe kan worden voorkomen dat wordt doorgeprocedeerd van de ene naar de ander
status. Ongedocumenteerden en procedure aanmeldcentrumHet is een groot punt van zorg dat zeer veel asielzoekers zich in Nederland
aanmelden zonder documenten. Daardoor wordt de beoordeling van het asielrelaas
en het eventuele vertrek uit Nederland bemoeilijkt. Indien asielzoekers niet
genoegzaam aannemelijk kunnen maken dat het ontbreken van documenten hen niet
te verwijten valt, kan het asielverzoek als kennelijk ongegrond worden afgedaan.
In dat geval wordt hen geen opvang geboden. In de memorie van toelichting
op het wetsvoorstel «ongedocumenteerden» zullen voorbeelden worden
gegeven, die in de ogen van de overheid dienen te leiden tot een kennelijke
ongegrondverklaring van het asielverzoek.In de verbeterde procedure in het Aanmeldcentrum zal de mogelijkheid voor de beoordeling van de kennelijk ongegrondheid of kennelijk niet
ontvankelijkheid van het asielverzoek worden vergroot. b. De opvang– Er zullen permanente opvangcentra worden ingericht, waar asielzoekers
voldoende mogelijkheden voor zinvolle tijdsbesteding worden gegeven. Asielzoekers,
die in die centra wonen, moeten bepaalde vormen van betaald werk kunnen verrichten.
Blijken deze permanente centra onvoldoende capaciteit te hebben om alle asielzoekers
op te vangen, dan wordt er voor aanvullende opvang zorggedragen. De opvang
in die centra zal soberder van aard zijn dan in de permanente centra.– Daar waar mogelijk zal een beroep worden gedaan op de zelfredzaamheid
van de asielzoeker. Dit betekent dat aan bepaalde groepen, onder verantwoordelijkheid
van het COA, zal worden gevraagd zelf voor onderdak te zorgen.– Aan asielzoekers, ten aanzien van wie Nederland een Dublinclaim
bij een ander land heeft gelegd, zal de sobere opvang worden geboden.– Asielzoekers, die een tweede of een derde asielverzoek indienen,
zal geen opvang meer worden geboden.Wanneer de Vreemdelingenwet is herzien, zal het niet mogelijk meer zijn
om na afwijzing in hoger beroep opnieuw een asielverzoek in te dienen.– Voor hen die buiten hun schuld niet kunnen vertrekken binnen de
gestelde termijn zal opvang mogelijk blijven. De hoofdregel is dat uitgeprocedeerden
geen opvang krijgen.– De begeleiding van asielzoekers in de opvang zal gericht zijn
op het bevorderen van de zelfredzaamheid van de asielzoeker. Daarbij zal voortdurend
worden voorgehouden dat zowel toelating tot Nederland als terugkeer naar het
land van herkomst tot de mogelijkheden behoort. c. De terugkeer– Van de asielzoeker zal, in het geval de eerste beslissing op het
asielverzoek negatief is, medewerking worden verlangd aan de voorbereiding
van de terugkeer, zodat in het geval de negatieve beslissing in de rechterlijke
procedure wordt bevestigd, het vertrek ook zo spoedig als mogelijk, doch uiterlijk
binnen vier weken na het in kracht van gewijsde gaan van de rechterlijke uitspraak,
kan plaatsvinden. Gedurende de periode van vertrek zal de uitgeprocedeerde
in beginsel in de reguliere opvang kunnen verblijven. De asielzoekerscentra
zullen daartoe een vertrekafdeling kunnen opzetten. Mocht buiten de schuld
van de uitgeprocedeerde vertrek niet mogelijk zijn, dan blijft hij conform
het staande beleid recht op opvang behouden. Het huidige vertrekcentrum Ter
Apel kan een rol blijven vervullen bij de extra begeleiding ter voorbereiding
op het vertrek.– Uitgeprocedeerden die buiten hun schuld niet kunnen vertrekken
kunnen in aanmerking komen voor een tijdelijke status.– De mogelijkheden voor gefaciliteerde terugkeer zullen worden uitgebreid.
Gelden van Ontwikkelingssamenwerking zullen hiervoor worden aangewend. Bij
gedwongen terugkeer zullen andere regelingen gelden, omdat gefaciliteeerde
terugkeer een zekere positieve instelling van de afgewezen asielzoeker veronderstelt.
Ook de mogelijkheden voor het «doormigreren» zullen nader worden
onderzocht.– Het begeleid uitzetten dient te worden geïntensiveerd. d. Ambtsberichten– Naar aanleiding van het algemeen ambtsbericht over de situatie
in een bepaald land, neemt het kabinet, op voorstel van de bewindspersoon
asielzaken, een besluit over het te voeren asielbeleid ten aanzien van dat
land. Daarbij wordt rekening gehouden met het beleid van andere EU-landen.
Ter voorbereiding op de beoordeling van het ambtsbericht kan de huidige ACV
advies uitbrengen. (Taak ACV komt te vervallen indien de bezwaarprocedure
wordt afgeschaft. De ACV kan echter wel een belangrijke taak vervullen bij
de advisering over het te voeren beleid.)– Ambtsberichten in individuele zaken dienen – zo mogelijk –
sneller te worden uitgebracht teneinde vertraging in de procedure te voorkomen.– De operationele kwaliteit van de ambtsberichten vraagt extra aandacht.
Daartoe zal worden nagegaan welke verbeteringen bij het ministerie van Buitenlandse
Zaken nodig zijn. e. Toezicht op terugkeerNa verbetering van de ambtsberichten en een zorgvuldige asielprocedure
is er geen aanleiding om in het land van herkomst op de veiligheid van de
teruggekeerde vreemdeling toezicht te houden via specifieke monitoringsmaatregelen. f. Beheer en gezagDe gezagsrelatie van de verantwoordelijke bewindspersoon tot de met de
uitvoering van de vreemdelingenwet belaste, maar niet onder zijn beheer ressorterende,
diensten (regio-politie en Koninklijke Marechaussee) blijft gehandhaafd en
zal in de wet nader worden geëxpliciteerd. Een informatieplicht over
de uitvoering van de in of bij de Vreemdelingenwet opgedragen taken door de
met die uitvoering belaste diensten, die niet onder het directe beheer van
de verantwoordelijke bewindspersoon vallen, zal in de wet worden neergelegd,
hierbij zal aandacht worden gegeven aan de relatie tot de Politiewet. De verantwoordelijke
bewindspersoon kan naar aanleiding van de hem verstrekte inlichtingen algemene
en bijzondere aanwijzingen geven over de inrichting van de werkprocessen en
de bedrijfsvoering van de diensten. g. Internationale samenwerking– Nederland zal in de Europese Unie met kracht pleiten voor een
goede harmonisatie van Europees asiel- en immigratiebeleid Er wordt gestreefd
naar gezamenlijke normen voor ambtsberichten in EU-verband.– Nederland zal zich blijven inzetten om de bescherming van de mensenrechten
te versterken. Waar er instrumenten zijn, zoals in de verdragen van de Europese
Unie en in het systeem van de Verenigde Naties, moeten ze ook daadwerkelijk
worden gebruikt. Dit geldt eveneens voor bilaterale instrumenten, zoals ontwikkelingssamenwerkingsverdragen.– De onderhandelingen over terug- en overname-overeenkomsten dienen
met kracht een vervolg te krijgen. Goede interdepartementale samenwerking
is daarbij van belang. 6. Internationale samenwerking (OS)Doel van de Nederlandse ontwikkelingssamenwerking is de bevordering van
de duurzame ontwikkeling van de ontwikkelingslanden. Deze wordt gekenmerkt
door economische versterking, sociale vooruitgang en milieubehoud in deze
landen. Zij komt in eerste instantie aan de bevolking ten goede door het tegengaan
van armoede. Dat vereist een nadruk op voedsel- en drinkwatervoorziening,
basis-gezondheidszorg en basisonderwijs, alsmede op een vergroting van de
mogelijkheden van mensen om deel te hebben aan de economie. Het versterken
van de autonomie van vrouwen neemt daarbij een centrale plaats in.De steunverlening in het kader van ontwikkelingssamenwerking via regeringen
vindt plaats onder de conditie van goed beleid, w.o. economisch beleid, en
goed bestuur, aan de hand van internationale maatstaven. Daaronder nemen de
voortgang van de democratisering en de handhaving van de mensenrechten een
centrale plaats in.De doelstellingen van het ontwikkelingsbeleid worden in eerste instantie
door de bevolking van de betrokken landen zelf bepaald. Deze landen zullen
dat beleid in hoofdzaak zelf moeten uitvoeren. Hulpverlening heeft een katalyserende
en aanvullende functie. Zij kan niet in de plaats komen van goed eigen beleid.
Dat betekent ook dat de wijze waarop landen zelf hun conflicten oplossen –
op een vreedzame wijze – en de prioriteit die zij geven aan sociale
ontwikkeling boven militaire uitgaven een belangrijke maatstaf is voor de
steun.De Nederlandse hulp wordt geconcentreerd op landen die aan alle bovengenoemde
criteria voldoen. De bevolking in andere landen kan worden gesteund via particuliere
organisaties, zoveel mogelijk uit het land zelf.Teneinde dit beleid goed te kunnen uitvoeren moet ook het beleid op terreinen
zoals handelspolitiek, landbouwbeleid en wapenleveranties, hiermee in lijn
worden gebracht. Deze coherentie zal ook in het kader van de EU worden bevorderd.Om deze coherentie te bevorderen wordt de positie van de minister van
Buitenlandse Zaken als coördinerend bewindspersoon, verantwoordelijk
voor de buitenlandse politiek in het algemeen, verder versterkt. Met deze
versterking is in de afgelopen periode een begin gemaakt middels de ontschotting
van het beleid. Deze wordt voortgezet, mede teneinde de wederzijdse verantwoordelijkheid
van de bewindspersonen van Buitenlandse Zaken en voor Ontwikkelingssamenwerking
voor het beleid gericht op de ontwikkelingslanden, inhoud te geven.De uitgaven ten behoeve van ontwikkelingssamenwerking worden in de komende
periode gehandhaafd op het niveau van 0,8% van het Bruto Nationaal Produkt
plus de bedragen die thans zijn gemoeid met hulp aan Indonesië. Deze
bedragen hebben elk betrekking op uitgaven die kwalificeren als Official Development
Asssistance (ODA), in overeenstemming met de OECD-DAC normen. Dit geldt ook
voor bedragen welke onder dit plafond als norm worden beschouwd; d.w.z. uitgaven
ten behoeve van het zogenoemde Clean Development Mechanism voor ontwikkelingslanden,
teneinde deze te helpen voldoen aan de Kyoto-doelstelling met betrekking tot
de reductie van de uitstoot van broeikasgassen, en de omschakeling van de
huidige forfaitaire bedrag ad. 119 miljoen naar een bedrag op declaratiebasis
betreffende de kosten van opvang gedurende één jaar van in Nederland
erkende vluchtelingen uit ontwikkelingslanden, waarbij de daartoe gedurende
de afgelopen regeerperiode gebruikte definitie blijft gehandhaafd. Door verbreding van het begrip internationale samenwerking wordt in 2002 200
miljoen aan bestaande uitgaven ondergebracht in het non-ODA gedeelte van de
HGIS. BIJLAGE 1 HERZIENING BELASTINGSTELSELUitgangspuntenMet de ontwikkeling van een nieuw belastingstelsel worden de volgende
doelstellingen nagestreefd:– verbreding en versterking van de belastinggrondslag– bevordering van de werkgelegenheid en de economische structuur,
versterking van de concurrentiekracht van Nederland– verlaging van de lastendruk op arbeid– bevordering van een duurzame economische ontwikkeling («vergroening»)– een evenwichtige en rechtvaardige belastingdruk– bevordering van emancipatie en economische zelfstandigheid– vereenvoudiging van het belastingstelsel.In algemene zin geldt dat voor de maatregelen waarvoor dit passend is
een redelijk overgangsrecht zal worden gecreëerd. 1. Tariefstructuur a. Belastingvrije sommenDe huidige systematiek van belastingvrije sommen (bvs) wordt afgeschaft.
Hiervoor in de plaats komt een systeem met algemene heffingskortingen, die
individueel worden toegekend en die aan niet-verdienende partners door de
Belastingdienst individueel worden uitbetaald. De hoogte van de algemene heffingskorting
wordt bij de invoering van een nieuw belastingstelsel afgeleid van het huidige
niveau van de belastingvrije sommen, verrekend tegen het huidige tarief in
de huidige eerste schijf.Met het oog op de grote omvang van de groep inkomenstrekkers (volgens
de Verkenning 1,3 miljoen), die in de praktijk geen belasting en premies volksverzekeringen
afdraagt zal een studie worden verricht naar de bijdrage van deeltijders aan
de collectieve middelen, in samenhang met de rechten voor deze categorie en
in het perspectief van het proces van economische verzelfstandiging. De resultaten
van deze studie zullen worden betrokken bij de belastingherziening.De opbrengst van een omzetting van de belastingvrije sommen in algemene
heffingskortingen wordt deels aangewend voor verlenging van de eerste schijf
en deels voor verlaging van de tarieven in de huidige tweede en derde schijf.Een tariefstructuur met algemene heffingskortingen in plaats van belastingvrije
sommen dient voldoende tegemoetkoming te bieden aan de huidige categorie alleenverdieners,
maar moet tevens betere resultaten op gaan leveren ten aanzien van emancipatie
en economische verzelfstandiging. Dat vereist dat de nieuwe structuur het
ook mogelijk maakt generieke faciliteiten voor mensen die geen betaald arbeid
verrichten met een verdienende partner om te zetten in specifieke faciliteiten
voor mensen, die de zorg voor kinderen dragen. Daarbij ligt er een relatie
met hetgeen fiscaal ten behoeve van kinderopvang door derden wordt gedaan.De reeds toegezegde emancipatie-effectrapportage vormt een belangrijke
toetssteen voor het nieuwe stelsel. b. Instrument voor het voeren van koopkrachtbeleidTeneinde op een kosteneffectievere wijze koopkrachtbeleid voor de onderkant
van het inkomensgebouw te kunnen voeren wordt een extra schijf aan de onderkant
ingevoerd. De lengte van deze extra schijf wordt afgeleid van het sociaal
minimum. Naar de mate dat extra middelen worden ingezet voor verlaging van
het tarief in de extra schijf is minder behoefte aan specifieke inkomensondersteunende
maatregelen, gericht op de onderkant. c. Aantrekkelijker maken van arbeidHet arbeidskostenforfait wordt versoberd, waarbij als uitgangspunt dienen
het percentage en het (geïndexeerde) maximum zoals deze in het kader
van de Oort-wetgeving in 1990 waren gerealiseerd. De opbrengst van deze versobering
wordt ingezet voor een heffingskorting voor werkenden (arbeidskorting). Daarnaast
wordt het verrichten van arbeid aantrekkelijker gemaakt door extra middelen
in te zetten voor deze arbeidskorting. Om de stimulans optimaal te richten
op de overstap van een uitkering naar werk wordt de vormgeving van de faciliteit
zo gekozen dat onder 70% WML de faciliteit afwezig is en het relatief grootste
voordeel wordt bereikt in het traject van de huidige eerste schijf.1 Bij die vormgeving is de effectiviteit van dit instrument –
in termen van stimuleren van arbeidsaanbod – een belangrijk beoordelingscriterium.
Hierbij kan ook de hoogte van het forfait voor niet-actieven aan de orde zijn. d. Tarieven en schijflengtenDe opbrengst van grondslagverbredende maatregelen2 wordt teruggesluisd naar de schijven die deze opbrengst hebben gegenereerd
met uitzondering van opbrengst van misbruik en oneigenlijk gebruik. Mede met
behulp hiervan worden de tariefspercentages over de hele linie zodanig verlaagd,
dat hiermee op langere termijn, met het oog op economische gedragsreacties
en in internationaal perspectief, een houdbaar stelsel tot stand wordt gebracht.
Bij de maatvoering van de tariefsverlaging wordt, rekening houdend met inkomenseffecten
die niet in het standaardbeeld zijn verwerkt, gestreefd naar evenwichtige
uitkomsten voor alle inkomens. Een deel van de lastenverlichting kan voor
dit doel worden ingezet. De tarieven zullen, afgezet tegen de huidige tariefstructuur
en dus afgezien van tariefsontwikkelingen tot 2001, liggen binnen de volgende
bandbreedtes:– 1e schijf: 31%-33%– 2e schijf: 35%-37%– 3e schijf: 41%-43%– 4e schijf: 51%-53%Definitieve vaststelling van tariefpercentages zal plaatsvinden op basis
van de dan actuele inzichten in de opbrengst van grondslagverbredende maatregelen.De lengte van de eerste schijf wordt afgeleid van het belastbaar inkomen
op het niveau van het sociaal minimum (ca. 31 000). De lengte van de
tweede schijf wordt afgeleid van de lengte van de huidige eerste schijf, vermeerderd
met de schijfverlenging uit hoofde van de omzetting van de belastingvrije
sommen in heffingskortingen en verminderd met de lengte van de nieuwe eerste
schijf (ca. 21 000). De lengte van de derde schijf volgt de ontwikkeling
van de huidige tweede schijf (ca. 56 500).Bezien zal worden of de lengte van de schijven zal worden aangepast met
de loonontwikkeling. 2. Verschuiving en vergroening a. BTWHet algemene BTW-tarief wordt verhoogd tot ten minste 19%. Een verdere
verhoging is te overwegen als internationale ontwikkelingen daartoe ruimte
bieden. Hierbij is met name van belang dat de kans bestaat dat in Duitsland
in de loop van de nieuwe kabinetsperiode de BTW naar een niveau boven de 16%
verhoogd zou kunnen worden. Voor het algemene BTW-tarief is in dit verband
een bandbreedte van maximaal 3% met Duitsland het vertrekpunt. Het denivellerende
effect van een BTW-verhoging wordt in het totaalbeeld van de inkomenseffecten
opgevangen. b. MilieubelastingenBij de herziening van het belastingstelsel zijn de milieuvoorstellen in
de Verkenning uitgangspunt. Zowel burgers als bedrijven worden adequaat gecompenseerd,
waarbij het MKB speciale aandacht behoeft. Voor burgers geschiedt dit door
de inkomenseffecten van de verhoging van de indirecte belastingen binnen een
nieuwe tariefstructuur van de directe belastingen op te vangen. Voor bedrijven,
in het bijzonder het kleinbedrijf, wordt een adequaat totaalpakket van compenserende
maatregelen, ook buiten de fiscale sfeer, gerealiseerd.Bij de uitwerking van de verhoging van de milieubelastingen wordt gekozen
voor een mengvorm van de varianten 1 en 2 uit Werkdocument 96 van het CPB
met dien verstande dat de totaalopbrengst 3,4 miljard is en de verlaging LB/IB
2,5 miljard. Het vertrekpunt voor deze mengvorm is opgenomen in een bijlage.
Binnen deze mengvorm kan nog een nadere verschuiving tussen de verhoging op
gas, elektriciteit en de heffingsvrije voet worden aangebracht, mits de verhouding
in de bijdrage aan de opbrengst tussen bedrijven en huishoudens constant blijft.
Voorts zal bij nadere uitwerking nader in kaart worden gebracht of, en zo
ja welke delen van het bedrijfsleven onevenredig bijdragen aan de verhoging
van de milieubelastingen zonder dat daarvoor adequate terugsluismogelijkheden
bestaan. Als er sectoren zijn, die hierdoor in problemen komen worden specifieke
oplossingen gecreëerd. De bestaande uitzonderingspositie voor de glastuinbouw
in de regulerende energiebelasting blijft gehandhaafd.Het saldo van de opbrengst van de hogere milieubelastingen en de terugsluis
via de directe belastingen is voor zowel huishoudens als bedrijven als categorie
neutraal.Uit het blok milieubelastingen volgen cijfermatig globaal de volgende
consequenties: Maatregel
(miljarden)HuishoudensBedrijventotaalEnergiebelastingen2,351,053,4 Compensatie bedrijfsleven
energiebelastingen0– 0,9– 0,9 Andere
milieubelastingen (0,7 mld) en indexatie (0,4 mld)0,950,151,1Btw over energie- en milieubelastingen0,600,6 Positieve
prikkels– 0,2– 0,3– 0,5Verlaging loon- en inkomstenbelasting huishoudens– 3,70– 3,7Saldo000 BESCHIKBAAR VOOR VERLAGING
LB/IB3,73. Sparen, lenen en beleggen a. Pensioenen & lijfrentenHet systeem van de omkeerregel voor pensioenen blijft bestaan. Een oudedagsparaplu
wordt conform de Verkenning ingevoerd. Deze dient in overeenstemming te zijn
met het wetsvoorstel «Witteveen» en het pensioenconvenant. Bij
de uitwerking van de oudedagsparaplu staan uitvoerbaarheid en controleerbaarheid
centraal. Het tranche-systeem in de lijfrenten wordt afgeschaft. Onder de
pensioenparaplu wordt het mogelijk gemaakt via de lijfrente-aftrek een individueel
pensioentekort weg te werken. Daarnaast is het noodzakelijk om maatregelen
te treffen die leiden tot een versterking van de fiscale claim van de Nederlandse
schatkist op pensioen en lijfrenten in relatie tot het buitenland. Hiervoor
staan, naast de huidige aanpak, drie wegen open:1. Invoering van een voorwaardelijke aftrek van «oudedagspremies»
en een voorwaardelijke vrijstelling van aanspraken. 2. Aanpassing van bilaterale verdragen.3. Een Europese verordening waarbij uitgangspunt is dat lidstaten hun
fiscale claim terzake van pensioenen en lijfrenten zeker kunnen stellen.Dubbele belastingheffing over pensioenuitkeringen wordt voorkomen. b. SpaarloonEen effectievere inzet van het spaarloon wordt nagestreefd. Om dit te
realiseren wordt, met behoud van de stimulansen voor winstdeling en werknemersparticipatie,
de automatische deblokkering na vier jaar vervangen door een belastingvrije
deblokkering voor uitsluitend de volgende doeleinden: financiering eigen woning,
starten eigen bedrijf, pensioenopbouw, verlof (zorgverlof, sabbatsverlof,
sabbatical leave, studieverlof), kosten van studie. c. Forfaitaire rendementsheffingEen forfaitaire rendementsheffing wordt ingevoerd die in de plaats komt
van de bestaande vermogensbelasting en het huidige fiscale regime voor inkomsten
uit vermogen. Deze rendementsheffing kent een vrijstelling aan de voet van
37 500 per belastingplichtige. Het bedrag van de vrijstelling wordt elk
jaar met de inflatie aangepast. Voor de berekening van het forfaitair rendement
komt er een vast percentage. Daarbij wordt uitgegaan van 4%.Op basis van actuele inzichten wordt uitgegaan van een grondslag van het
forfaitair rendement van ca. 750 miljard (ongerekend de vrijstelling). Vóór
de invoering van het forfaitair rendement wordt deze grondslag éénmalig
geijkt. Bij een afwijking van de grondslag zoals deze thans wordt geraamd
zal het tarief, waartegen het forfaitair rendement wordt belast, worden aangepast.
Ten behoeve van de beoordeling van het geheel van de belastingherziening is
in de berekening uitgegaan van een tarief van 30%, zowel voor het forfaitair
bepaalde rendement als voor de opbrengst uit aanmerkelijk belang. De opbrengst
van het forfaitair rendement en het hogere aanmerkelijk belang-tarief wordt
teruggesluisd naar de schijven die deze opbrengst hebben gegenereerd. d. Rente consumptief kredietDe mogelijkheid rente op consumptief krediet van de inkomenstenbelasting
af te trekken wordt geleidelijk afgeschaft. e. Hypotheekrente-aftrekDe hypotheekrente-aftrek ten behoeve van financiering van het eerste eigen
huis blijft ongewijzigd. Het tweede eigen huis (inclusief de daarop rustende
hypotheek) gaat deel uitmaken van de grondslag voor de onder (c) genoemde
forfaitaire rendementsheffing. Dit betekent dat de mogelijkheid van hypotheekrente-aftrek
ten behoeve van het tweede eigen huis alsmede de bijtelling op basis van het
huurwaardeforfait komt te vervallen. f. OverdrachtsbelastingDe overdrachtsbelasting blijft gehandhaafd. g. Belastingen bedrijfslevenEen werkgroep (de werkgroep «Evaluatie en herziening fiscale tegemoetkomingen
en faciliteiten voor ondernemers») onderzoekt op dit moment de doeltreffendheid
en doelmatigheid van fiscale faciliteiten voor ondernemers. De belastingen
voor het bedrijfsleven zullen in samenhang met de bevindingen van deze commissie
worden bezien. h. SuccessiewetgevingEr komt een onderzoek naar de modernisering van de successiewetgeving,
in het bijzonder met het oog op de aanpassing hiervan aan moderne leefvormen
en de problemen met betrekking tot de bedrijfsopvolging. Financiering van
de modernisering dient budgettair neutraal te geschieden uit de opbrengst
van een herschikking binnen de wetgeving en constructiebestrijding op dit
terrein. 4. Grondslagverbreding a. Reiskostenforfait en autokostenfictieHet reiskostenforfait voor automobilisten wordt verminderd, respectievelijk
afgeschaft, naar de mate dat de arbeidsmarktfaciliteit voor werknemers wordt
verhoogd. Het forfait bij reizen met openbaar vervoer wordt evenredig verlaagd.Het forfaitaire karakter van de autokostenfictie wordt vervangen door
een benadering die beter aansluit op het feitelijk privé-gebruik van
de auto van de zaak. b. Aftrek werkelijke kosten ter verwerving van inkomsten
uit arbeidUitgangspunt is dat de mogelijkheid van aftrek van werkelijke kosten die
worden gemaakt ter verwerving van arbeidsinkomsten wordt geschrapt. Een uitzondering
wordt gecreëerd voor belastingplichtigen die geen werkgever hebben die
deze kosten kan vergoeden, voor zover deze kosten de drempel van 5000 overschrijden.
Het vervallen van de mogelijkheid om de werkelijke kosten ter verwerving van
arbeid af te trekken moet mede worden bezien in relatie tot een versterking
van de fiscale impuls om werken méér lonend te maken. 5. FaseringDe belastingherziening kan, gezien de voorbereidingstijd, niet eerder
dan op 1 januari 2001 ingaan. Om ingrijpende, negatieve inkomensgevolgen te
voorkomen moet ook op dat moment de hiervoor gereserveerde netto-lastenverlichting
van 5 miljard worden ingezet en is fasering daarvan niet raadzaam.Wel is het van belang de ecotax en de daarbij horende compensatie gefaseerd
en vanaf 1 januari 1999 in te voeren. Hierbij is ook het vervroegen van het
aanbrengen van de knip in de eerste schijf aan de orde.Voorts is het naar voren halen van elementen van de belastingherziening
denkbaar onder de omstandigheden genoemd onder 6. Slot.Het zal tevens noodzakelijk zijn om per 1999 maatregelen te treffen te
treffen ter voorkoming van het uithollen van de grondslag voor inkomsten uit
vermogen. Een extra uitholling van deze grondslag dreigt als gevolg van gedrag
van belastingplichtigen, die anticiperen op de nieuwe fiscale behandeling
van inkomsten uit vermogen, die is gebaseerd op een heffing over forfaitair
bepaald rendement.Er komt een onderzoek naar de introductie van een ijklijn belastinguitgaven,
mede naar aanleiding van de voorstellen van de Studiegroep Begrotingsruimte. 6. SlotHet is denkbaar dat in de loop van de kabinetsperiode meer middelen voor
lastenverlichting beschikbaar komen dan waar thans van uit kan worden gegaan.
Deze middelen kunnen bijvoorbeeld voortkomen uit:– de internationale ruimte voor een verdere verhoging van de BTW;– de extra ruimte die beschikbaar komt bij een economische groei
die hoger is dan verondersteld in het behoedzame scenario;– toekomstige mogelijkheden om méér aan vergroening
van het stelsel te doen;– een hogere opbrengst van het forfaitair rendement.Wanneer deze middelen beschikbaar komen kan het perspectief op een nieuw
duurzaam belastingstelsel, beter vorm worden gegeven. Extra middelen dienen
primair ten goede te komen aan een verdere versterking van de prikkel om deel
te nemen aan betaalde arbeid via verhoging van de arbeidskorting en aan tariefsverlaging.
Bij de doorvoering van belastingherziening zal overigens gestreefd worden
naar het zoveel mogelijk wegwerken van de negatieve koopkrachtmutaties die
nu nog voor enkele categorieën in de illustratieve variant staan. Bijlage a: uitwerking verhoging energiebelastingOverzicht van de mutatie in de tarieven in de mengvorm, die vertrekpunt
is bij een nadere uitwerking van de verhoging van de milieubelastingen Waarde
heffingsvrije voet100 Tariefsverhoging
gas (cent/m3) tot 5 000 m385 000 – 1 miljoen m31 > 1 miljoen
m30   Tariefsverhoging elektricteit (cent/kWh) tot
10 000 kWh6 10 000 – 10 miljoen kWh0,2 >
10 miljoen kWh0Bijlage b: tariefstructuurUitwerking van een variant, waarvan de tariefstructuur is weergegeven
in tabel 1. Verder zijn, ten opzichte van optie 2 uit de Verkenning de volgende wijzigingen
aangebracht:– inzet door de werkgroep van 100 miljard hogere grondslag forfaitair
rendement: 1 miljard extra opbrengst er van uitgaande dat geen weglek optreedt
naar de vrijstelling aan de voet van f 37 500;– een verhoging van het tarief van het forfaitair rendement van
25% naar 30%;– een verhoging van het aanmerkelijk belang (ab)-tarief van 25%
naar 30%;– een beperking van de 35%-regeling voor expatriates naar 30%.Tabel 2 bevat de standaard en niet-standaard inkomenseffecten. Ten aanzien
van de inkomens beneden het minimumloon is verondersteld dat deze werknemers
partner van een tweeverdiener zijn. In verband hiermee zijn aan hen geen niet-standaard-effecten
toegerekend. Verder moet worden benadrukt dat bij de arbeidskorting, anders
dan in de EITC-varianten in de Verkenning, geen rekening is gehouden met een
urencriterium. Wordt wel rekening gehouden met een urencriterium dan zou de
faciliteit duurder worden, doordat aan de onderkant met name deeltijders zouden
instromen in de regeling. Ten aanzien van de inkomenseffecten als gevolg van
de verhoging van de indirecte belastingen is verondersteld dat deze voor de
inkomensposities van 0,33 en 0,67 * minimumloon gelijk zijn aan de effecten
bij het minimumloon. Tabel 1: Overzicht kenmerken tariefstructuur  MEVOptie
2Variant Lengte (eerste deel) eerste schijf47 18452 18431 000Lengte (tweede deel) eerste schijfNVTNVT21 184Lengte tweede schijf56 59056 59056 590Tarief (eerste deel) eerste schijf36,35% (19,85%)34,1% (17,6%)32,0%
(15,5%) Tarief (tweede deel) eerste schijfNVTNVT36,0%
(19,5%) Tarief tweede schijf50,0%43,9%42,0% Tarief
derde schijf60,0%56,2%52,0% Belastingvrije som tariefgroep
28 61700 Belastingvrije som tariefgroep 316 82400Heffingskorting tariefgroep 203 211 (1 657)3 076
(1 654) Heffingskorting tariefgroep 306 282 (3 242)6 152
(3 309) Maximum arbeidskostenforfait3 1083 1081 236Percentage arbeidskostenforfait12%12%4% Arbeidskorting001 503
(oploop 70%-100% WMLTabel 2: Inkomenseffecten variant  Standaard
effecten optie 2Mutaties variantTotaal standaard effectenNiet-standaard
effectenTotaal Inkomens Effect Werknemers (algemeen)     1/3
minimumloon– 0,1%– 1,7%– 1,8%0,0%– 1,8%2/3 minimumloon0,5%– 1,7%– 1,2%0,0%– 1,2%minimumloon0,6%6,4%7,0%– 0,8%6,1%modaal1,1%2,9%4,1%– 1,5%2,6%anderhalf maal modaal1,9%2,6%4,5%– 1,9%2,6%tweemaal modaal3,9%2,8%6,7%– 3,1%3,6%driemaal modaal4,7%4,1%8,8%– 5,9%2,9%Werknemers (alleenverdiener)     minimumloon0,4%4,9%5,4%– 0,4%5,0%modaal0,9%2,5%3,4%– 0,9%2,4%anderhalf maal modaal– 0,2%2,5%2,3%– 1,5%0,8%tweemaal modaal1,9%2,7%4,6%– 2,3%2,3%driemaal modaal2,1%4,0%6,1%– 5,2%0,9%      Sociaal minimum0,9%2,1%3,1%– 0,5%2,5%       Ouderen     alleenstaand     AOW0,6%1,6%2,1%– 0,3%1,9%40 0000,6%1,6%2,2%– 0,6%1,6%80 0001,1%1,2%2,3%– 2,2%0,1%      Gehuwd     AOW0,5%1,5%2,0%– 0,1%1,9%40 0000,7%1,8%2,5%– 0,2%2,3%80 0000,1%1,0%1,1%– 1,5%– 0,4%Lijst van relevante stukken die tijdens de informatie
en formatiewerkzaamheden ter tafel ziin geweest 1. CEC-rapportVoorzitter van de Centrale Economische CommissieMinisterie van Economische Zaken8 mei 1998FI 98/11 2. Technische notities– Gekozen burgemeester– Ontwikkeling dualistisch stelsel– Voorstellen tot wijziging van het kiesstelsel voor de Tweede Kamer– Spreiding van gemeenteraadsverkiezingen– Wijziging van verkiezing Eerste KamerMinisterie van Binnenlandse Zaken26 mei 1998FI 98/247 3. Infrafondsbegroting en totaaloverzicht van investeringsprojecten
die in het MIT zijn opgenomenMinisterie van Verkeer en Waterstaat27 mei 1998FI 98/266 4. Inzichten Financiën inzake berekening MLT van
het CPB– Consequenties recent afgesloten CAO's voor de ruimteMinisterie van Financiën25 mei 1998FI 98/268 5. Lokatiekeuze uitbreiding SchipholMinisterie van Verkeer en Waterstaat27 mei 1998FI 98/270 6. Budgettaire inpassingsruimte FES-begrotingMinisterie van Financiën28 mei 1998FI 98/271 7. Budgettaire inpassingsruimte binnen het Infrastructuurfonds
en het MITMinisterie van Financiën26 mei 1998FI 98/272 8. Stand van zaken Maasvlakte IIMinisterie van Verkeer en Waterstaat28 mei 1998FI 98/297 9. Actualisering VINEXMinisterie van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer.28 mei 1998FI 98/298 10. Incidentele loonontwikkeling in de collectieve sectorMinisterie van Financiën4 juni 1998FI 98/299 11. – Arbeidstijdenwet (ATW) sector politie –
Overlegstelsel arbeidsvoorwaarden sector politieMinisterie van Binnenlandse Zaken28 mei 1998FI 98/322 12. JeugdwerkinrichtingMinisterie van Justitie28 mei 1998FI 98/332 13. Programma Jeugdcriminaliteit: Van MontfransMinisterie van Justitie29 mei 1998FI 98/364 14. Realisatie GEO in geld en in koppenMinisterie van Binnenlandse Zaken/Financiën2 juni 1998FI 98/337 15. Overzicht van uitgaven in de rijksdienst gedaan om
externe adviseurs aan te trekkenMinisterie van Binnenlandse Zaken2 juni 1998FI 98/338 16. Stand van zaken bij de uitvoering van de inburgering
in hoeveelheden mensen en omvang van de middelen, incl. de verdelingMinisterie van Binnenlandse Zaken2 juni 1998FI 98/339 17. Uitgavenbeperking EU-afdrachten (drie scenario's)Ministerie van Financiën2 juni 1998FI 98/360 18. Verhaalsrecht AWBZMinisterie van Financiën29 mei 1998FI 98/361 19. Inventarisatie indexering eigen bijdragen/tarievenMinisterie van Financiën2 juni 1998FI 98/362 20. Rapport Interdepartementale Stuurgroep farmaceutische
zorg lange termijnMinisterie van Volksgezondheid, Welzijn en Sportmei 1998FI 98/366 21. Politiesterkte (geld/koppen) en efficiencyMinisterie Justitie/Binnenlandse Zaken3 juni 1998FI 98/367 22. Openstelling van het huwelijk voor personen van hetzelfde
geslachtMinisterie van Justitie3 juni 1998FI 98/368 23. Asielprocedure, opzet nieuwe Vreemdelingenwet en instroomcijfersMinisterie van Justitie3 juni 1998FI 98/369 24. Arbeidsmarktsituatie Overheidssectoren en ZorgsectorMinisterie van Financiën4 juni 1998FI 98/384 25. Kengetallen formatie ontwikkeling overheid sinds 1994Ministerie van Financiën2 juni 1998FI 98/385 26. Verkorting looptijd staatsschuldMinisterie van Financiën3 juni 1998FI 98/386 27. Inkrimping LNV-apparaat, doelmatiger natuurbeheer
en landinrichtingMinisterie van Financiën3 juni 1998FI 98/387 28. Financiële consequenties alternatieve scenario's
ICT onderwijsMinisterie van Financiën4 juni 1998FI 98/388 29. Verkoop agrarische domeinen en liberalisering pachtbeleid Ministerie van Financiën4 juni 1998FI 98/389 30. Gasprijs tuindersMinisterie van Financiën3 juni 1998FI 98/390 31. Secundaire arbeidsvoorwaarden overheid: Tegemoetkomingen
ziektekosten ambtenaren en beperking verplicht leeftijdsontslag militairenMinisterie van Financiën4 juni 1998FI 98/394 32. Mogelijke versoberingen penitentiaire sectorMinisterie van JustitieJuni 1998FI 98/408Aanvulling8 juni 1998FI 98/456 33. Asielbeleid, ordening van relevante vragen en aandachtspuntenMinisterie van Justitie5 juni 1998FI 98/411 34. Progressiefactor in de afgelopen kabinetsperiode en
de MLTMinisterie van Financiën3 juni 1998FI 98/424 35. CO2/broeikasgassenMinisterie van Financiën3 juni 1998FI 98/425 36. Gasboringen in de Waddenzee, toelichtende notitieMinisterie van Economische Zaken8 juni 1998FI 98/446 37. Vraag over ombuiging asielbeleidMinisterie van Financiën5 juni 1998FI 98/449 38. Bezuiniging van 200 à 300 mln op OV-subsidiesMinisterie van Financiën8 juni 1998FI 98/450 39. Budgettair beeld MIT tot 2010Ministerie van Financiën8 juni 1998FI 98/451 40. Missiebrief in relatie tot wensen departementen (ICES-pakket)Ministerie van Financiën9 juni 1998FI 98/452 41. Premie-inning werknemersverzekeringenMinisterie van Sociale Zaken en WerkgelegenheidJuni 1998FI 98/453 42. Profiel van het coördinerend emancipatiebeleidMinisterie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid9 juni 1998FI 98/454 43. Algemene opmerkingen over Defensiebezuinigingen met
de annexen A t/m DA. Flexibiliteit op de DefensiebegrotingB. Mogelijkheden tot vergroting van de doelmatigheid en van efficiencybesparingenC. Financieringswijze van vredesoperatiesD. Operationeel/technisch/inhoudelijke beoordeling van door fracties voorgestelde
maatregelenMinisterie van Defensie11 juni 1998/12 juni 1998FI 98/490 44. Bezuiniging BWS/BLSMinisterie van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer11 juni 1998FI 98/491 45.GeneesmiddelendossierMinisterie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport11 juni 1998FI 98/492 46. Follow-up «Impuls voor de ruimtelijk-economische
structuur»Ministerie van Economische Zaken8 juni 1998FI 98/475 47. Technische notities:– Ombuiging op Budget Besluit Locatiegebonden Subsidies (BLS)– Versnelde afbouw Besluit Woninggebonden Subsidies (BWS)Ministerie van Financiën10 juni 1998FI 98/507 48. K-MEV 1999Directeur Centraal Planbureau11 juni 1998FI 98/532 49. Mogelijkheden voor arbeidsproductiviteitsontwikkeling
in de collectieve sectorMinisterie van Financiën16 juni 1998FI 98/535 50. Mogelijkheden uitvoering individuele huursubsidie
door de BelastingsdienstMinisterie van Financiën15 juni 1998FI 98/536 51. Vergoeding voor incidentele loonontwikkelingMinisterie van Financiën15 juni 1998FI 98/537 52. Berekening MLTMinisterie van Financiën16 juni 1998FI 98/539 53. Homogene Groep Internationale Samenwerking (HGIS)Ministerie van Financiën16 juni 1998FI 98/55854. Korte notitie over mogelijke besparingen bij een eventuele overheveling
van het agrarisch onderwijs van LNV naar OCenWMinisteries van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen, Landbouw, Natuurbeheer
en Visserij en Financiën17 juni 1998FI 98/559 55. Technische notities locatiekeuze uitbreiding Schiphol:– Locatie Noordzee– Locatie FlevolandMinisterie van Verkeer en Waterstaat17 juni 1998FI 98/561 56. Vormgeving ombuiging op Budget Besluit Locatiegebonden
SubsidiesMinisterie van Financiën17 juni 1998FI 98/571 57. VaartuigenbelastingMinisterie van Financiën17 juni 1998FI 98/572 58. Fiscale faciliteit speur- en ontwikkelingswerk (WVA/S&O)Ministerie van Financiën17 juni 1998FI 98/573 59. Afdrachtvermindering onderwijs (leerlingwezen en HBO)Ministerie van Financiën17 juni 1998FI 98/574 60. Rapportage planbureaus inzake Schiphol/Assessment
planbureausMinisterie van Verkeer en Waterstaat18 juni 1998/19 juni 1998FI 98/576 en FI 98/600 61. Tekort en lastenbeeld 1999Ministerie van Financiën18 juni 1998FI 98/593 62. EMU-tekort: ontwikkeling van 1998 op 1999Ministerie van Financiën18 juni 1998FI 98/594 63. Uitgaven externenMinisterie van Financiën18 juni 1998FI 98/595 64. Uitgavenmeevallers door hogere economische groeiMinisterie van Financiën19 juni 1998FI 98/596 65. Subsidies/kredieten aan bedrijven op EZ/Fi begrotingMinisterie van Financiën19 juni 1998FI 98/597 66. Verdeling heffingsopbrengst energieheffingenCentraal Planbureau19 juni 1998FI 98/598 67. Energiebehoefte en gaswinningCentraal Planbureau19 juni 1998FI 98/599 68. Bevindingen inzake «assessment»Ministerie van Verkeer en Waterstaat19 juni 1998FI 98/603 69. Inkomstenmeevallers bij hogere economische groeiMinisterie van Financiën22 juni 1998FI 98/609 70. GeneesmiddelendossierMinisterie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport22 juni 1998FI 98/617 71. Ruimte voor nieuwe investeringen (1999 t/m 2002 en
2003 t/m 2010)Ministerie van Financiën27 juni 1998FI 98/674 72. Notitie verschuiving aantal voertuigkilometersMinisterie van Verkeer en Waterstaat29 juni 1998FI 98/687 73. Hoger Onderwijs en Onderzoek: studentenaantallen en
budgettenMinisterie van Financiën29 juni 1998FI 98/688 74. Vragen m.b.t. Defensie en OS/ODAMinisterie van Financiën30 juni 1998FI 98/689 75. Fiscalisering OmroepbijdragenMinisterie van Financiën30 juni 1998FI 98/693 76. Mogelijkheid van een efficiencykorting op aanleg en
onderhoud van infrastructuurMinisterie van Financiën30 juni 1998FI 98/695 77. Ombuigingen doelmatigheid uvi's en premie-inning belastingdienstMinisterie van FinanciënFI 98/71429 juni 1998 78. Notitie Extra jaarlijkse rijksuitgaven voor inzet
flexibele instrumenten onder het Kyoto-protocol over klimaatbeleidMinisterie van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer1 juli 1998FI 98/716Aanvullende notitie3 juli 1998Tweede aanvullende notitie6 juli 1998 79. Sluitende aanpak van de werkloosheidCentraal Planbureau2 juli 1998FI 98/848 80. Ontwikkeling apparaatsuitgaven BelastingdienstMinisterie van Financiën1 juli 1998FI 98/727 81. Bestrijding misbruik en oneigenlijk gebruik van fiscale
regelgevingMinisterie van Financiën1 juli 1998FI 98/728 82. Verhogingen van de WBSOMinisterie van Financiën29 juni 1998FI 98/729 83. IOO-rapport over medicijnenMinisterie van Financiën1 juli 1998FI 98/730 84. Inverdieneffecten intensiveringen onderwijsMinisterie van Financiën1 juli 1998FI 98/731 85. Tegenvallende gasbatenMinisterie van Financiën2 juli 1998FI 98/733 86. ODA-kwalificatie hulp aan Indonesië en opvangkosten
asielzoekersMinisterie van Financiën2 juli 1998FI 98/749 87. KerncijfersMinisterie van Financiën2 juli 1998FI 98/747 88. Kasontwikkeling belastingontvangsten 1998Ministerie van Financiën3 juli 1998FI 98/748 89. – WTZ-varianten – Aanpassing ZFWMinisterie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport7 juli 1998FI 98/782 90. – Ontwikkeling gasontvangsten 1995–1998 –
Fonds economische structuurversterkingMinisterie van Financiën7 juli 1998FI 98/773 91. Verschillen in uitgavenramingen tussen CPB en SZWMinisterie van Financiën, ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid,
Centraal Planbureau7 juli 1998FI 98/812 XNoot1Ter inzage gelegd bij de afdeling Parlementaire Documentatie.XNoot1Er zal een wetsvoorstel komen om de voedingssystematiek van het FES te
wijzigen teneinde de stabiliteit te vergroten en doorkruisen van de randvoorwaarden
ten aanzien van het EMU-tekort te voorkomen. Bij eenmalige opbrengsten in
de vermogenssfeer (inclusief Common Area baten) wordt in het vervolg niet
meer de hoofdsom in het FES gestort en daarna besteed doch wordt de hoofdsom
ten gunste van de staatsschuld gebracht en de voeding van het FES structureel
verhoogd met de daardoor vrijvallende rentelasten (in het geval van staatsdeelnemingen:
na aftrek van dividendderving). Daarnaast wordt ten aanzien van de gasbaten
niet meer een deel van de exportbaten als voeding aangewezen, doch een vast
percentage van de totale gasbaten (niet-belastingmiddelen). De laatste wijziging
is nodig omdat door de internationale handelsfunctie van de Gasunie (import
en export) Nederlandse exportbaten niet meer kunnen worden onderscheiden.
De systeemwijziging vindt voor de periode 1999 tot en met 2010 als geheel
budgettair neutraal plaats en mondt uit in een percentage van de totale gasbaten
(niet-belastingmiddelen) van ruim 40%.XNoot1De uiteenlopende opvattingen van het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid
en het CPB laten zich niet op korte termijn op één noemer brengen.XNoot1Het kabinet zal de mogelijkheid van fiscalisering van de omroepbijdragen
onderzoeken. Eventuele besparingen in uitvoeringskosten als gevolg daarvan
komen beschikbaar voor jeugdzorg.XNoot1Een economische groei van 3% i.p.v. 2¼% is goed voor 2 à
2,25 miljard hogere belasting- en premieontvangsten. Daartegenover staat dat
de aardgasbaten (nbm + vpb) in 1999 ten opzichte van 1998 met 2¼ miljard
teruglopen.XNoot1De verwachte overschrijding in het geneesmiddelendossier ad 1,7 miljard
wordt bestreden met de volgende maatregelen: 700 miljoen onder meer op grond
van plan Koopmans 300 miljoen besparing inkoop 100 miljoen besparing
uitvoeringskosten zorgverzekeraars 1100 Resteert 600 miljoen op te vangen
binnen de totale budgettaire ruimte van de zorg, die als gevolg van het regeerakkoord
is vergroot met 2560 miljoen. Zie ook blz. 43 laatste zin van punt b. geneesmiddelen.XNoot1Zie voetnoot in hoofdstuk 1 over omroepbijdragen op blz. 18.XNoot1De 70% zal zonodig worden aangepast in het licht van inkomenseffecten
en gewenste activerende werking.XNoot2Het betreft hier de grondslagverbredende maatregelen uit de Verkenning.
Los daarvan zijn er ook grondslagwijzigende maatregelen opgenomen in het budgettaire
beeld (zie tabellen op blz. 18 en 24). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-26024-10.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl