Wet premieregime bij marginale arbeid; Nota n.a.v. het verslag
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-12 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 24236, nr. 5

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum indiening

13-10-1995

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1995-1996

24236 nr. 5

06-10-1995

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaam1. AlgemeenMutatie netto loon ten gevolge van het wetsvoorstel marginale
arbeid per 4 weken Overzicht van de arbeidskosten/ha voor de appelteelt in
een aantal Europese landen Overzicht van de arbeidsuren en loonkosten per uur 2. Motieven en voorgeschiedenis vrijstellingsregeling
voor uitkeringsgerechtigden en premiecompensatieregelingAantal tuinbouwvacatures in 12 tuinbouw-rba-gebieden 3. Inhoud van de regelingen4. ArbeidsmarktgevolgenOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 24236Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 68 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
24 236Een regeling voor vrijstelling van en verstrekking bijdrage voor premieswerknemersverzekeringen
bij arbeid van zeer korte duur van uitkeringsgerechtigden en aangewezen categorieën
werknemers (Wet premieregime bij marginale arbeid)nr. 5NOTA NAAR AANLEIDING VAN HET VERSLAGOntvangen 6 oktober 1995 1. AlgemeenDe ondergetekende heeft met belangstelling kennis genomen van de inhoud
van het door de vaste commissie voor Sociale Zaken en Werkgelegenheid uitgebrachte
verslag.Het verheugt mij dat de leden van de fractie van de PvdA in grote lijnen
kunnen instemmen met het onderhavige voorstel en dat de leden van de fractie
van de VVD met belangstelling kennis hebben genomen van het voorstel. De leden
van de CDA-fractie hebben met gemengde gevoelens kennis genomen van het voorstel.
Enerzijds zijn zij verheugd over het feit dat er nu eindelijk een wetsvoorstel
voor een regeling voor de arbeidsproblematiek in de agrarische sector bij
de Kamer ligt, anderzijds hebben zij ook bedenkingen. Ook ik ben verheugd
dat er thans een structurele regeling voor het probleem van gelegenheidsarbeid
bij het parlement aanhangig is. Gelet op de voorgeschiedenis van het arbeidsvoorzieningsprobleem
in de agrarische sector heeft het heel wat hoofdbrekens gekost om een regeling
te ontwerpen die zowel tegemoet komt aan de afspraken die zijn neergelegd
in het Tuinbouwakkoord, als aan de eisen van een ordentelijk georganiseerde
sociale zekerheid en die daarnaast ook nog uitvoerbaar en handhaafbaar is.
Ik meen dat ik hierin met de voorliggende regeling geslaagd ben. Ik heb dan
ook goede hoop dat er per 1 januari 1996 een werkbare regeling ligt voor de
agrarische sector. Uiteraard heeft de uitwerking van de regeling – gelet
op de kritiek die op eerdere voorstellen van diverse zijden is geformuleerd –
de nodige tijd gevergd. Zoals echter aangegeven in mijn brief van 3 november
1994 heb ik de resultaten van het over deze problematiek gevoerde overleg
en de eventueel daaraan gekoppelde beleidsvoornemens voor het einde van het
kalenderjaar aan uw Kamer doen toekomen, zodat voordat het volgende oogstjaar
zich aandiende helderheid bestond over het regime voor verzekeringsplicht
bij marginale arbeid. De in mijn brief van 6 december 1994 (Kamerstuk 24 026,
nr. 1) verwoorde beleidsvoornemens zijn in een algemeen overleg met uw Kamer
d.d. 21 december 1994 besproken, waarna de concipiëring van het wetsvoorstel
ter hand is genomen. Dit naar aanleiding van een desbetreffende vraag van
de leden van de CDA-fractie. Ook bij de leden van GroenLinks, SP en SGP roept het wetsvoorstel nog
de nodige vragen op. Wel zijn laatstgenoemde fractieleden verheugd over het
feit dat het wetsvoorstel niet in botsing komt met de grondprincipes van de
Nederlandse sociale zekerheid. Dit in tegenstelling tot de leden van de fractie
van D66, die de problematiek in een breder kader plaatsen en een oplossing
zoeken in een doorbreking van de huidige kring van verzekerden. Deze leden
kunnen zich dan ook niet vinden in het onderhavige voorstel.Het is de leden van de fractie van GroenLinks ook na lezing van het wetsvoorstel
nog niet duidelijk voor welk probleem de regeling een oplossing poogt te bieden.
Deze leden stellen derhalve een exacte analyse van de problematiek op prijs.De agrarische sector wordt al jaren geconfronteerd met personeelsproblemen
bij kortdurend seizoenwerk en tijdens piekperioden. Dit was aanleiding voor
het instellen van de Commissie Personeelsvoorziening Tuinbouw (naar haar voorzitter
Commissie de Boer), met als taak in korte tijd met voorstellen te komen om
de arbeidsmarkt in de tuinbouw te legaliseren en te normaliseren. De aanbevelingen
van de Commissie de Boer zijn onderschreven in het Landelijk Tuinbouwakkoord
(LTA). Doel van het Akkoord is om door middel van een gezamenlijk aanpak de
knelpunten in de personeelsvoorziening in de tuinbouw weg te nemen, waarbij
mobilisatie van het regionale en landelijke arbeidsaanbod uitgangspunt is.
Uitgangspunt is derhalve dat de sector een eigen verantwoordelijkheid voor
de personeelsvoorziening heeft. De overheid kan hieraan een bijdrage leveren
door een heldere regeling voor gelegenheidsarbeid, maar zal de problematiek
hiermee niet volledig kunnen oplossen. Dit naar aanleiding van een opmerking
van de leden van de CDA-fractie.Tegelijkertijd was in de agrarische sector grote onduidelijkheid ontstaan
over de vraag of er bij gelegenheidsarbeid sprake was van verzekeringsplichtige
arbeid. Uit jurisprudentie was duidelijk geworden dat ook bij gelegenheidswerk
eerst getoetst moest worden aan de criteria voor een dienstbetrekking. Dit
zou betekenen dat in een groot aantal gevallen sprake zou zijn van verzekeringsplicht
en daaraan gekoppelde premieplicht. De kosten die dit met zich meebrengt zouden
ertoe leiden dat minder personeel zou kunnen worden ingezet, terwijl de vraag
naar personeel tijdens piekperioden onverminderd groot blijft. Één
van de aanbevelingen van de Commissie de Boer was dan ook dat de overheid
zorg zou dragen voor een helder premieregime voor seizoenarbeid. De voorgestelde
regeling wil hierin voorzien. Enerzijds wordt door middel van een premievrijstellingsregeling
voor uitkeringsgerechtigden het arbeidsaanbod gestimuleerd, anderzijds worden
door middel van de premiecompensatieregeling de loonkosten voor de «traditionele»
seizoenwerkers in de agrarische sector verlaagd, zodat deze laatste groep
voor de sector behouden blijft, totdat volledig aan de personeelsbehoefte
kan worden voldaan vanuit de groep uitkeringsgerechtigden. Uit het vorenstaande
moge blijken dat de door mij voorgestelde regeling primair ten doel heeft
een oplossing te bieden voor het tekort aan personeel tijdens piekperioden.
Het verminderen van de loonkosten bij piekarbeid is, naast de andere maatregelen
die in het kader van het Tuinbouwakkoord zijn afgesproken, een mogelijkheid
om aan het onderliggende probleem iets te doen. Met de premiecompensatieregeling
voor de agrarische sector wordt dan ook voorkomen dat de problemen met betrekking
tot de personeels-voorziening in die sector nog verder oplopen.De leden van de fracties van de PvdA, VVD en SGP hebben gevraagd om informatie
over de resultaten van het Landelijk Tuinbouwakkoord 1993. In
het bijzonder is door de leden van de VVD-fractie gevraagd naar de mate van
gezamenlijkheid in de uitvoering van het akkoord.Het Landelijk Tuinbouwakkoord 1993 bevat, zoals hierboven reeds is aangegeven,
afspraken tussen werkgevers- en werknemersorganisaties, arbeidsvoorziening,
het gezamenlijk uitvoeringsorgaan (GUO) en de overheid (VNG en Rijk). Het
gaat hierbij o.a. om afspraken over oprichting van personeelsdiensten, arbeidspools
en een centraal meldpunt voor handmatige loonbedrijven, verbetering van het
imago van de sector en maatregelen op het terrein van de sociale zekerheid
en arbeidsvoorziening. Uitgangspunt is dat gestreefd wordt naar een normalisering
van de arbeidsmarkt in de tuinbouw. Alle partijen leveren daaraan een bijdrage,
maar de sector is zelf primair verantwoordelijk voor de eigen personeelsvoorziening.Evaluatie van het Landelijk Tuinbouwakkoord 1993 door de bij het akkoord
betrokken partijen heeft in oktober 1994 plaatsgevonden, op basis van het
onderzoeksrapport «Evaluatie-onderzoek 1994 Landelijk Tuinbouwakkoord»1 . Op basis van dit rapport hebben de betrokken partijen
geconstateerd dat de implementatie van het akkoord weliswaar vordert, maar
dat niet aan alle afspraken al invulling is gegeven. Het draagvlak voor het
Landelijk Tuinbouwakkoord bij tuinders is, blijkens de evaluatie, in 1994
over het algemeen redelijk. Iets meer dan de helft staat er positief tegenover.Binnen de respectievelijke verantwoordelijkheden van de betrokken partijen
zijn resultaten geboekt. Uit het evaluatie-rapport blijkt echter wel dat de
sociale partners in de sector moeilijk tot overeenstemming komen over implementatie
van een aantal afspraken in het akkoord. Het huidige conflict tussen de werkgevers-
en werknemersorganisaties omtrent een nieuwe CAO kan de verdere implementatie
belemmeren. Het kabinet zou dit zeer betreuren.De leden van de fractie van de PvdA vragen of de regeling een negatief
effect heeft op de totstandkoming van arbeidspools zoals bedoeld in het Landelijk
Tuinbouwakkoord. De leden van de fractie van GroenLinks vragen of de arbeidspools
niet leiden tot verdringing van reguliere arbeid.Het kabinet ziet de verhouding tussen de regeling marginale arbeid, de
arbeidspools en de verdringing van reguliere arbeid als volgt.Allereerst is van belang vast te stellen dat in dit verband onder reguliere
arbeid wordt verstaan alle arbeid zijnde niet zeer kortdurende (marginale)
arbeid. Onder reguliere arbeid wordt derhalve ook verstaan arbeid die in arbeidspools
wordt verricht. Reguliere en kortdurende arbeid samen bepalen de omvang van
de werkgelegenheid in de sector.Het kabinet streeft ernaar de werkgelegenheid in de sector zoveel mogelijk
in stand te houden. De voorgestelde regelingen beogen hiertoe bij te dragen.
Uit het Centraal Economisch Plan 1995 komt echter naar voren dat de ontwikkeling
van de werkgelegenheid in de tuinbouw niet positief is: vanaf 1992 is er sprake
van een structurele daling met 1 à 2 % per jaar.Belangrijkste oorzaken zijn de toenemende automatisering en de afname
van het beschikbare areaal aan grond. Het op peil houden van de werkgelegenheid
is, gelet op deze ontwikkeling, dus een belangrijke opgave. De opzet van arbeidspools
kan een oplossing bieden, bijvoorbeeld bij werkzaamheden die de mogelijkheid
bieden voor aaneensluitende contracten. Daar waar er sprake is van zeer intensieve
kortdurende werkzaamheden zoals in de fruitpluk of de asperge-oogst is de
mogelijkheid om vacatures aaneensluitend te koppelen – een belangrijke
doelstelling van de arbeidspools – zeker aanwezig maar niet gemakkelijk.
Voor die situaties waarbij dit niet mogelijk is, beoogt het kabinet met de voorgestelde regeling een oplossing te bieden. Voor werkgevers kan
het aantrekkelijker zijn om van een premievrijstelling gebruik te maken. Om
de druk op de sociale zekerheid te doen afnemen en werkloze uitkeringsgerechtigden
de mogelijkheid tot actieve arbeidsparticipatie te bieden is de regeling premievrijstelling
beperkt tot uitkeringsgerechtigden. Uiteraard kan de uitkeringsgerechtigde
doorstromen naar regulier werk, zo mogelijk in de tuinbouw.Het kabinet verwacht niet dat arbeidspools reguliere arbeid zullen verdringen.
Arbeidspools bieden de mogelijkheid om bestaande werkgelegenheid zo optimaal
mogelijk te benutten. De premieregelingen beogen daaraan een ondersteunende
bijdrage te leveren.De leden van de fracties van de PvdA, SGP en SP vragen om een reactie
op het voorstel van het Tica voor een forfaitaire regeling. Met name het feit
dat het hierbij om een regeling lijkt te gaan die makkelijker uitvoerbaar
is dan het voorliggende voorstel spreekt deze leden aan.Het Tica-alternatief voorziet in een loonkostensubsidie ten behoeve van
«extra ingehuurde arbeidskrachten». De regeling wordt uit de algemene
middelen gefinancierd en heeft een forfaitair karakter. De hoogte van de tegemoetkoming
aan de werkgever hangt af van het aantal extra ingehuurde arbeidskrachten
op minimumloonniveau, in het jaar voorafgaande aan het verzoek om tegemoetkoming.
Voor de afbakening van het begrip «extra ingehuurd» worden twee
varianten belicht. In variant 1. wordt hieronder verstaan verzekeringsplichtige
arbeidskrachten die bij de ondernemer in kwestie in een kalenderjaar niet
meer dan een x-bedrag hebben verdiend. Om misbruik tegen te gaan dienen deze
krachten echter maar tot een bepaald maximum te mogen meetellen voor de berekening
van de hoogte van de tegemoetkoming. Voorgesteld wordt dit te koppelen aan
een percentage van de totale loonsom van de ondernemer. Variant 2.
gaat uit van een maximumverhouding vaste arbeidskrachten tegenover extra ingehuurde
krachten. Vanuit de kennis over de diverse bedrijfstakken zou eventueel zelfs
een berekening mogelijk zijn van hoeveel extra krachten per produkt, per oppervlakte
eenheid, een ondernemer gemiddeld nodig heeft. De keuze van de doelgroep of
het afbakeningsprincipe wordt verder niet ingevuld.Op het eerste oog lijkt het hierbij om een relatief eenvoudige regeling
te gaan. In vergelijking met het onderhavige voorstel wordt de taak van de
bedrijfsverenigingen eenvoudiger, omdat de uitvoeringstaak ook gedeeltelijk
bij de belastingdienst wordt gelegd. Daartegenover staat echter dat een nieuw
begrip «extra ingehuurde arbeidskracht» wordt geïntroduceerd,
dat niet eenvoudig bepaald zal kunnen worden.Een groter bezwaar betreft echter het feit dat het Tica-voorstel gebaseerd
is op een onjuist uitgangspunt. Het Tica ziet de hoge kosten van marginale
arbeid als het probleem waarvoor een oplossing moet worden gevonden. In dat
licht is er volgens het Tica geen bezwaar om een regeling eerder grofmazig
dan fijnmazig te laten zijn. Derhalve komt het Tica met een oplossing die
de loonkosten voor werkgevers verlaagt. Zoals hiervoor al is uiteengezet vormt
het tekort aan personeel tijdens piekperioden de problematiek waarvoor
gezamenlijk met de sector een oplossing moet worden gevonden. Het enkel verlagen
van de loonkosten voor werkgevers, zonder dat dit doorwerkt in de netto-lonen,
zou naar mijn mening geen oplossing kunnen bieden voor het door de agrarische
sector aangekaarte probleem, omdat hiervan geen stimulans uitgaat om werk
in deze sector te aanvaarden. Overigens blijft in het Tica-voorstel de verzekerings-
en premieplicht van de betrokken werknemers gehandhaafd. Een ver-mindering
van de administratieve lasten vloeit uit de regeling dan ook niet voort. Met betrekking tot de vraag van de leden van de fracties van de VVD en
SGP over een mogelijke fiscale oplossing voor de problematiek, kan ik mededelen
dat er al sedert 1 januari 1994 als uitwerking van het Tuinbouwakkoord, een
fiscale studenten- en scholierenregeling bestaat. Op het loon van studenten
en scholieren, voor wie bij het begin van het kwartaal recht bestaat op kinderbijslag
of die recht hebben op studiefinanciering, kan op verzoek van de werkgever
de kwartaaltabel worden toegepast. Hierdoor hoeft over een bedrag aan loon
ter grootte van een kwart van de belastingvrije som en een kwart van de vaste
kostenaftrek geen inhouding loonbelasting en premie volksverzekeringen plaats
te vinden. Voor deze werknemers hoeft de werkgever dan ook geen aangifte te
doen en afdrachten te plegen, ervan uitgaande dat de verdiensten beneden de
belastingvrije som blijven. In feite wordt voorkomen dat teveel loonheffing
wordt ingehouden, die vervolgens dan weer middels een T-biljet zou moeten
worden teruggegeven. Daarnaast kan het op korte termijn bij uw Kamer in te
dienen voorstel van wet houdende vermindering afdracht loonbelasting en premie
voor de volksverzekeringen, ook voor de agrarische sector betekenis hebben.
De regeling voorziet ondermeer in een vermindering van de afdracht van loonheffing
voor lonen tot 115% minimumloon. Deze afdrachtskorting kan in de visie van
het kabinet samenvallen met de in dit voorstel geregelde vrijstelling van
de premieplicht voor de werknemersverzekeringen.De leden van de fractie van de PvdA vragen voorts om een reactie op de
stellingname van LTO-Nederland. LTO-Nederland lijkt namelijk een duidelijke
voorkeur te hebben voor de huidige regelingen. Is het juist, zo vragen deze
leden, dat uitkeringsgerechtigden in de oude regelingen financieel meer aan
oogstwerkzaamheden konden overhouden dan in de toekomst het geval zal zijn?
Ook de leden van de VVD-fractie wensen een reactie op het alternatief waarbij
de huidige gedoogde regelingen structureel worden gemaakt. Dit zou betekenen
dat deze regelingen en wettelijke basis krijgen.Uit de pers is vernomen dat LTO-Nederland het onderhavige voorstel afwijst
en de voorkeur geeft aan de in de sector bestaande regelingen van de BV-Tab.
Het gaat hierbij om de fruitplukregeling, de scholieren- en studentenregeling
en de aspergeregeling. De beide eerste regelingen vertonen overeenkomsten
met de voorgestelde premiecompensatieregeling. In deze regelingen wordt geen
premie geheven voor werkzaamheden van seizoenarbeiders die zich uitsluitend
bezig houden met het plukken van fruit in de traditionele oogstperiodes, respectievelijk
van scholieren en studenten indien op jaarbasis minder dan f 1500,–
wordt verdiend. De verzekeringsplicht van deze groepen blijft in tact. In
tegenstelling tot de onderhavige regeling worden de kosten van deze premievrijstelling
niet bij de sector zelf gelegd, maar ten laste gebracht van alle werkgevers
en werknemers in Nederland. Een dergelijk afwentelen van de loonkosten op
andere sectoren wijs ik categorisch af. Bij de aspergeregeling vindt de premieberekening plaats per oppervlakte-eenheid
op basis van een forfaitaire regeling. Uitgaande van een forfaitair netto-loonbedrag
per hectare wordt tot premieberekening overgegaan. Voor de ondernemer, zijn
echtgenote en kinderen alsmede het overige personeel waarvoor wel gewoon premies
worden afgedragen, mag een aftrek op het forfaitaire bedrag worden toegepast,
indien zij daadwerkelijk hebben meegeholpen. Het vorenstaande betekent dat
de heffingsgrondslag voor de werknemersverzekeringen niet langer het door
de werknemer verdiende loon zal zijn, waardoor de relatie tussen het door
de werknemer verdiende loon en de door deze en zijn werkgever verschuldigde
premies verbroken is. Afhankelijk van het bij een werkgever geldende forfaitaire
netto-loonbedrag per hectare en de eventuele aftrek kan de premieafdracht
voor twee verder identiek werknemers dan ook verschillen. Dit
lijkt mij niet gewenst. Voorts is een dergelijke regeling niet inpasbaar in
de voorstellen, zoals verwoord in het kabinetsstandpunt over de vereenvoudiging
van de premieheffing werknemersverzekeringen (Kamerstukken II, 1994–1995,
24 044). Voorwaarde voor vereenvoudiging is namelijk een vergaande uniformering
van het loon waarover de premies verschuldigd zijn en het uitkeringsloon.Met betrekking tot de vraag of het financieel voordeel voor uitkeringsgerechtigden
in de oude regelingen groter is dan in de premievrijstellingsregeling voor
uitkeringsgerechtigden wil ik opmerken dat zowel in deze laatste regeling
als in de scholieren en studentenregeling en de fruitplukregeling vrijstelling
wordt verleend voor het betalen van de premies werknemersverzekeringen. Het
geldelijk voordeel zal dan ook overeenkomen. Bij de aspergeregeling is deze
vraag niet te beantwoorden. Veelal zullen op netto-basis loonafspraken worden
gemaakt. Bij het vaststellen van de hoogte van dit netto-bedrag zal de hoogte
van de totale premielast een rol spelen. Deze varieert per werkgever, afhankelijk
van het forfaitaire-netto-loonbedrag per hectare en de eventuele toegestane
aftrek voor familieleden en vast personeel. Het netto-loonbedrag dat een uitkeringsgerechtigde
in de nieuw voorgestelde regeling kan verdienen kan derhalve zowel in positieve
als in negatieve zin afwijken van het loon dat bij de aspergeregeling is overeengekomen.De leden van de VVD-fractie merken op dat het te verwachten geldelijk
voordeel in hoge mate bepalend zal zijn voor de mate waarin uitkeringsgerechtigden
worden gemotiveerd om voor een korte periode te gaan werken. In dit kader
vragen deze leden naar de financiële effecten voor een werknemer bij
een beloning op het niveau van 115% en 130% van het wettelijk minimumloon.In onderstaande tabel zijn deze gegevens opgenomen, evenals de effecten
op minimumloonniveau. Deze laatste verschillen licht van de effecten uit het
wetsvoorstel omdat inmiddels gerekend is met het premiebeeld conform de MEV
1996. Hierbij is uitgegaan van de landelijke gemiddelde premies. Per bedrijfstak
kunnen de effecten dus anders uitpakken. Mutatie netto loon ten gevolge van het wetsvoorstel marginale
arbeid per 4 weken Effecten
in guldensWML1.15 WML1.3 WML Effecten nettoloon    tgv
wet marginale arbeid100125150Uit de tabel blijkt dat uitkeringsgerechtigden die de volle vier weken
gebruik maken van de mogelijkheden van het wetsvoorstel marginale arbeid op
minimumloonniveau een voordeel hebben van ca. f 100,–. Op een loonniveau
van 1.3 x het minimumloon is dit effect ongeveer 150 gulden.Naar de mening van de leden van de VVD-fractie is naar aanleiding van
de problematiek rond de personeelsvoorziening voor de aspergeteelt eerder
dit jaar duidelijk geworden, dat niet alle gemeenten bereid zijn het sanctiebeleid
uit te voeren zoals het kabinet dat voorstaat. De leden van deze fractie stellen
vervolgens de vraag hoe kan worden bereikt, dat dit, bij het van toepassing
zijn van dit wetsvoorstel, wel geschied.In mijn brief van 26 april 1995, aan de Burgemeesters en Wethouders van
de gemeenten in het aspergegebied en bij brief van 14 juli 1995, in verband
met personeelsvoorziening fruitoogst 1995, aan alle Burgemeesters en Wethouders
van de Nederlandse gemeenten heb ik de noodzaak aangegeven om
van alle hen ter beschikking staande instrumenten gebruik te maken. Sanctietoepassing
bij verwijtbaar gedrag is een van deze instrumenten.Indien uit de toezichtsrapporten blijkt, dat er gemeenten zijn die bij
de verwijtbare gedraging van de uitkeringsgerechtigden om geen passende arbeid
te aanvaarden geen sancties willen toepassen, kan dit niet zonder gevolgen
blijven. Het sanctiebeleid van de gemeenten is daarnaast niet beperkt tot
deze wet. Artikel 14, lid 1, Rww legt de gemeenten de verplichting op om sancties
op te leggen als de uitkeringsvoorwaarden niet worden nagekomen.Het aanvaarden van passende arbeid door de uitkeringsgerechtigde is een
van deze voorwaarden. Aangezien de seizoenarbeid op grond van dit wetsvoorstel
in beginsel als passende arbeid is te beschouwen, zijn de genoemde verplichtingen
en de gevolgen bij het niet nakomen van deze verplichtingen, zowel voor de
uitkeringsgerechtigden als voor de gemeenten, ook op dit wetsvoorstel onverkort
van toepassing.Wel dient hierbij te worden opgemerkt dat de beoordeling door burgemeester
en wethouders of een sanctie moet worden toegepast moet worden afgestemd op
de persoonlijke omstandigheden van de betrokkene, waarbij tevens de mate van
verwijtbaarheid aan de orde is.De VVD-fractie vraagt voorts in zijn reactie naar de stappen welke de
CAO-partijen hebben gezet om te komen tot een verlaging van de loon- en andere
kosten.In de tuinbouwsector zijn de CAO-onderhandelingen vastgelopen. Mede als
reactie hierop hebben de voedingsbonden procedures in gang gezet om het Landbouwschap
op te heffen. Breekpunt in de CAO-onderhandelingen lijkt de invoering van
een loonschaal op het niveau van het minimumloon. LTO-Nederland aan de ene
kant en de Voedingsbond FNV en de Industrie- en Voedingsbond CNV aan de andere
kant kunnen geen overeenstemming bereiken over de voorwaarden waaronder een
lage loonschaal in de sector zou kunnen worden ingevoerd. Het kabinet betreurt
deze gang van zaken, daar cao-partijen op deze wijze hun bijdrage aan de oplossing
van de wederkerende problemen met de inzet van arbeidskrachten voor seizoenswerk
niet leveren.De leden van de fractie van D66 formuleren een aantal bezwaren tegen de
voorgestelde regelingen, welke eerder al tijdens het algemeen overleg over
deze kwestie aan de orde zijn gesteld.Het eerste bezwaar van de leden van de fractie van D66 is, dat de premiecompensatieregeling
alleen bedoeld is voor de BV-TAB. Zij wijzen erop, dat de Raad van State bij
het eerdere voorstel van de scholieren- en studenten wees op het gevaar van
rechtsongelijkheid. Deze leden vragen zich af of de regeling in eventuele
beroepszaken overeind blijft.Het verschil met de eerdere scholieren-en studentenregeling is, dat het
vergelijkbare voordeel voor de werkgevers en werknemers via de premievrijstellingsregeling
voor alle sectoren bereikt kan worden door uitkeringsgerechtigden in te zetten
voor de marginale arbeid. Dit alternatief was niet voorhanden bij de eerdere
scholieren- en studentenregeling. Voorts was die regeling niet bij uitsluiting
voor die sector bedoeld, maar was de mogelijkheid opgenomen deze regeling
bij wijze van experiment te beperken tot de agrarische sector. In de beoordeling
van de regeling speelde dan ook de rechtvaardiging voor de keuze van de beperking
een rol. De nu voorgestelde premiecompensatieregeling is uitsluitend bedoeld
voor de werkgevers, die zijn aangesloten bij de BV-TAB, waarbij door de gekozen
constructie in feite alle werkgevers meebetalen aan het terugbetalen van premie.
Dit laatste punt is ook een belangrijk verschil met de scholieren-
en studentenregeling, waarbij door de uitsluiting van de verzekeringsplicht
sprake was van algemene premiederving, die door alle werkgevers en werknemers
gecompenseerd moest worden. Naast de uitsluiting van het voordeel hadden de
andere sectoren ook nog een nadeel van een eventuele premieverhoging. Bij
de beoordeling van de premiecompensatieregeling gaat het dus niet zo zeer
om de vraag van rechtsongelijkheid als wel om de vraag, die de Raad van State
ook nu gesteld heeft, of er een rechtvaardiging is voor de beperking tot de
agrarische sector of dat ook andere sectoren over een vergelijkbare regeling
zouden willen beschikken. Op dat punt is in het nader rapport en in de memorie
van antwoord uitgebreid ingegaan. Een aantal van de hiervoor genoemde overwegingen
zijn in dat verband ook genoemd.Naar aanleiding van de opmerkingen van deze leden dat ten behoeve van
de voorgestelde regelingen bij de bedrijfsverenigingen diverse administratieve
systemen dienen te worden aangepast, alsmede personeel geïnstrueerd dient
te worden, wijs ik er op dat voor elke regeling die een uitzondering maakt
op het principe van de verzekeringsplichtige of premieplichtige dienstbetrekking,
een vorm van administratie dient te worden opgezet en de nodige voorlichting
aan de medewerkers dient te worden gegeven. Zoals ook al aangegeven in de
memorie van toelichting zal het Tica worden verzocht tijdig met de aanpassing
van de diverse systemen te starten, waarbij nog opgemerkt kan worden dat de
aanpassing van de loon- en premieberekeningssystemen, bij een geplande inwerkingtreding
van de regelingen per 1 januari 1996, uiterlijk voor het eind van dat jaar
gerealiseerd dient te zijn.De leden van de fractie van D66 noemen in de derde plaats de financiering
van de premiecompensatieregeling. Kenmerk van deze regeling is dat de financiële
lasten door de sector waar de regeling van toepassing is, gedragen worden.
De aard van de regeling brengt administratieve lasten met zich mee. Daarnaast
is het overigens op zich niet nieuw dat bij het ontwerpen van een regeling
naast administratieve lasten, ook bijvoorbeeld controleerbaarheid en handhaafbaarheid
belangrijke aandachtspunten zijn. In het algemeen zal bij regelingen waarvan
in zekere mate vrijwillig gebruik gemaakt kan worden, de nadruk eerder komen
te liggen op controleerbaarheid en handhaafbaarheid.De leden van de D66-fractie vragen in dit kader naar de opvatting van
de leden van de door de staatssecretaris van Financiën ingestelde werkgroep
vermindering administratieve lastendruk. Deze commissie richt zich echter
op fiscale wet- en regelgeving, waartoe het wetsvoorstel premieregime bij
marginale arbeid niet hoort.Met betrekking tot de verwijzing die deze leden maken naar twee punten
uit het technisch commentaar van het Tica op de voorgestelde regelingen, kan
ik mededelen dat naar aanleiding van het Tica-commentaar het wetsvoorstel,
voordat het voor advies aan de Raad van State is gezonden, op deze punten
is aangepast.De leden van de fractie van D 66 zijn, ondanks hetgeen tijdens het algemeen
overleg naar voren is gekomen, nog steeds niet overtuigd van het feit dat
het Duitse systeem van premievrijstelling niet zou kunnen in Nederland. Zo
zou uit het commentaar van de Federatie van Bedrijfs-verenigingen op de eerder
door het kabinet voorgestelde vier weken-regeling blijken dat een dergelijke
regeling uitvoeringstechnisch niet onhaalbaar is. De leden van deze fractie
stellen dat het er op lijkt dat het kabinet met het huidige voorstel de discussie
over de kring van verzekerden vermijdt. Zij betwijfelen of het vergroten van
de kring van verzekerden de juiste route is en doen voorstellen om allerlei
vormen van arbeid of bijverdiensten uit te sluiten van de verplichte verzekering. Waarom is het niet mogelijk om een (aangepaste) regeling van het Duitse
systeem in Nederland te introduceren, zo vragen deze leden. Om oneigenlijk
gebruik en misbruik tegen te gaan zou hierbij het bij de belastingdienst ontwikkelde
model van waarneming ter plaatse moeten worden ingevoerd.Van de zijde van het CDA wordt de vraag opgeworpen waarom de oplossing
van het probleem binnen de grenzen van het bestaande stelsel wordt gezocht
en niet wordt gekeken of het mogelijk is het stelsel af te stemmen op de oplossing
van het probleem. Hoe verhoudt zich dit wetsvoorstel tot de adviesaanvraag
over de kring van verzekerden, zo vragen deze leden. Ook de leden van de fractie
van de VVD vragen om een reactie op een alternatief, waarbij de verzekerings-plicht
wordt beëindigd voor personen die werkzaam zijn in marginale arbeid.Op 18 februari 1994 is door mij aan de Sociale Verzekeringsraad (thans
Tica) advies gevraagd over een herziening van de kring van verzekerden voor
de werknemersverzekeringen. Aanleiding hiertoe was dat de huidige afbakening
van de kring niet steeds consistent is in relatie tot de jurisprudentie, tot
onduidelijkheden in de beoordeling van de verzekeringsplicht in bepaalde beroeps-
en bedrijfstakken heeft geleid, onnodig complex is en met betrekking tot sommige
onderdelen fraudegevoelig is. Dit maakte een principiële herbezinning
op de vraag in welke situaties een verplichte verzekering aangewezen is, noodzakelijk.
Als onderdeel van deze algemene adviesaanvraag is aan de Raad een regeling
voorgelegd inzake een ontheffing van de verzekeringsplicht bij kortdurende
arbeid. De Raad is verzocht hierover vooruitlopend op de algemene herbezinning
op de verzekerdenkring te adviseren. Er is derhalve wel degelijk gekeken of
een oplossing van het probleem buiten het bestaande stelsel mogelijk was.De ontheffingsregeling voor kortdurende arbeid vertoonde overeenkomsten
met de Duitse regeling voor «geringfügige Arbeit», met dien
verstande dat de ontheffingsregeling beperkt was tot vier weken en dat er
geen inkomensgrens en geen beperking was gesteld voor beroepsmatig verrichte
arbeid. De SVr heeft vrijwel unaniem, met uitzondering van de vertegenwoordiger
van de werkgevers in de agrarische sector, op 18 augustus 1994 geadviseerd
af te zien van het treffen van een dergelijke ontheffingsregeling. De SVr
is van mening dat de uitgangspunten voor de verplichte verzekering geen ruimte
bieden voor een uitzondering voor arbeid van beperkte omvang. Dit zou strijd
opleveren met de grondgedachte van het Nederlandse stelsel van werknemersverzekeringen
dat arbeid, in dienstbetrekking verricht, zonder meer (van rechtswege) leidt
tot verzekeringsplicht. Daarnaast geeft de SVr aan dat de regeling leidt tot
een aanzienlijke vermindering van de premie-opbrengsten (de SVr raamt die
op ca. 140 mln) en tot een stijging van de uitvoeringskosten en van de administratieve
lasten van werkgevers. Tenslotte stelt de SVr vast dat invoering van een ontheffingsregeling
op zo korte termijn uitvoeringstechnisch onmogelijk was. Het SVr-advies is
mede gebaseerd op het commentaar van de Federatie van Bedrijfsverenigingen.
Naar aanleiding van dit advies heeft het kabinet besloten om, los van de nog
te voeren discussie over de kring van verzekerden, niet nu reeds een ontheffingsregeling
voor kortdurende arbeid in te voeren.Zoals het er thans naar uitziet kan het advies van het Tica over een herziene
kring van verzekerden voor de werknemersverzekeringen eind november worden
verwacht. Aan de hand van dit advies zou ik gaarne met uw Kamer van gedachten
willen wisselen over de meer principiële vraag welke arbeidsverhoudingen
tot verzekeringsplicht moeten leiden. Bij deze discussie kan dan ook de door
de leden van de D66-fractie aangekaarte problematiek van de bijzondere groepen
(au-pairs, huishoudelijke hulpen, krantenbezorgers, hulpen van sportverenigingen
etc.) aan de orde komen. Niet uitgesloten is dat in het kader
van deze brede kringdiscussie de onderhavige regelingen in een ander licht
komen te staan. Gelet echter op de urgente problemen in de agrarische sector
kan niet gewacht worden op de uitkomsten van deze brede discussie. Derhalve
is dan ook voor een oplossing gekozen, welke binnen het bestaande stelsel
past. Dit wil derhalve niet zeggen dat ik de discussie over de kring van verzekerden
mijdt, maar dat ik deze wil voeren in een breder kader aan de hand van het
door het Tica nog uit te brengen advies.Met betrekking tot de door deze leden voorgestelde regeling, waarbij controle
plaats vindt door waarneming ter plekke zij nog opgemerkt dat de Belastingdienst
deze vorm van controle op kleine schaal toepast, naast de andere controlemiddelen.
Hierbij is sprake van een aktievorm van een bepaalde eenheid. Gelet op de
schaalgrootte (de regeling zou voor alle werknemers en voor alle sectoren
gelden) lijkt het mij niet mogelijk dit controlemiddel op een meer structurele
wijze, landelijk in te zetten, zonder dat het uitgangspunt van een handhaafbare
regeling uit het oog wordt verloren. Voorts zal bij een dergelijke regeling
door de bedrijfsverenigingen – net als bij de eerder voorgestelde ontheffingsregeling
voor vier weken – een administratie moeten worden aangelegd van niet-verzekerden
personen. Dit onderdeel van de ontheffingsregeling stuitte op grote bezwaren
van de SVr.De leden van GroenLinks vragen zich af of het wetsvoorstel geen premie
zet op kortdurende flexibele arbeidscontracten en daardoor leidt tot verdringing
van reguliere arbeid.Het wetsvoorstel premieregime bij marginale arbeid richt zich door zijn
vormgeving met name op het opvangen van pieken in de arbeid. De gevreesde
omzetting van reguliere arbeid in contracten met een periode van vier weken
wordt tegengegaan doordat aan een aantal voorwaarden moet worden voldaan.Ten eerste zou, wil sprake zijn van verdringing, een werkgever zich de
moeite moeten getroosten om 12 à 13 maal per jaar de aanvraagprocedure
te doorlopen. Ten tweede moet er een zeer grote groep personen gedurende het
gehele jaar beschikbaar zijn die met een zeer klein jaarlijks (extra-)inkomen
tevreden is. Ten derde moet het extra aanbod ook nog eens voldoen aan de door
de werkgever gestelde eisen qua vakkennis, ervaring etc. Tot besluit is er,
indien de werkgever al genoeg potentiële krachten kan vinden, in de meeste
gevallen nog sprake van een inwerkperiode waarin een recent aangenomen werknemer
geen volledige produktie draait. Omzetting van reguliere banen in 4-weken-contracten
zou in die gevallen leiden tot òf meer inzet van arbeidskrachten òf
verlies van produktiviteit. Deze factoren tezamen vormen naar de mening van
het kabinet een voldoende rem op het omzetten van reguliere arbeid in tijdelijke
contracten.Naar aanleiding van de vraag van GroenLinks of de regeling niet haaks
staat op het voornemen van de regering om beperkingen te stellen aan marginale
arbeidsvormen het volgende.De voorgenomen regeling is niet bedoeld om marginale arbeid te creëren
en heeft ook niet dat effect, zoals hiervoor is betoogd. Veeleer heeft hij
een ondersteunend doel waardoor werkgelegenheid welke zich slechts in pieken
voordoet, benut en behouden kan worden. De zorgen van het kabinet –
als het gaat om flexibele, marginale arbeid – richten zich met name
op langdurige en zich herhalende situaties van onzekerheid. Daar is hiervan
geen sprake; het arbeidsmarkteffect overheerst dus. Wellicht ten overvloede
wil het kabinet wijzen op de mogelijkheid voor werkgevers om voor een langere
piekperiode bijvoorbeeld arbeidskrachten via uitzendbureaus of arbeidsvoorziening
aan te trekken of door het opzetten van arbeidspools tot op-lossingen
van problemen met de personeelsvoorziening te komen.De leden van de SGP-fractie zijn in het bijzonder geïnteresseerd
in het functioneren van de (gedecentraliseerde) vrijlatingsbepaling in de
Abw. Opgemerkt wordt dat naar hun informatie maar weinig gemeenten bereid
zijn om het door de uitkeringsgerechtigden in kortdurende arbeid verdiende
geld, in het kader van vrijlatingsbepaling, terug te storten op de bankrekening
van die uitkeringsgerechtigden. Ze willen graag de reactie van de regering.Als gevolg van de decentralisatie van de vrijlatingsregeling per 1 oktober
1994, Wordt datgene wat een uitkeringsgerechtigde naast de uitkeringen (ABW,
IOAW en IOAZ) uit arbeid verdient, 100% gekort op zijn uitkering. Vanaf dezelfde
datum hebben echter de gemeenten een eigen bevoegdheid gekregen om een zelfstandig
premiebeleid te voeren bij werkaanvaarding naast de uitkering. Er geldt slechts
een maximum van f 3200 netto per jaar. De gemeenten kunnen tot dit maximum
zelf de hoogte van de premies bepalen alsook de periode waarop deze betrekking
hebben. Beleidsmatig en financieel hebben gemeenten een eigen verantwoordelijkheid
gekregen. Uit de voorlopige bevindingen van de Rijksconsulenten Sociale Zekerheid
blijkt dat een groot deel van de betrokken gemeenten, bij werkaanvaarding
in de aspergeteelt, aan betrokken uitkeringsgerechtigden een premie hebben
verstrekt. Hierbij dient echter te worden opgemerkt dat de premieregelingen
een scala aan variëteiten vertonen: van fl. 100,– tot fl. 600,–
per maand. In de helft van de gemeenten is een specifieke premieregeling met
betrekking tot seizoenarbeid vastgesteld. Een deel van de gemeenten hanteert
nog de uitkeringsbedragen die gelden bij de «oude» vrijlatingsregeling.
Uit de hier genoemde bevindingen blijkt dat slechts een klein aantal gemeenten
geen premieregelingen getroffen heeft. Één gemeente vindt een
premieregeling ten behoeve van asperges volstrekt overbodig en onjuist. Één
gemeente heeft alleen aan één-oudergezinnen een premie verleend
gelijk aan het oude bedrag.Deze leden willen voorts – los van de vraag of het mogelijk is het
Duitse of Belgische systeem over te nemen – een antwoord op de vraag
of de loonkosten in verband met seizoenarbeid voor ondernemers in België
en Duitsland nu vergelijkbaar zijn met Nederland of daaronder liggen.Een goed overzicht van de loonkosten voor seizoenwerk in de ons omringende
landen is niet voorhanden. Om toch een indruk te geven volgt hieronder echter
een overzicht van de arbeidskosten voor de appelteelt in een aantal Europese
landen, zoals opgenomen in het rapport van de Wetenschapswinkel van de Landbouwuniversiteit
Wageningen.1 Het rapport baseert zijn conclusies
op gegevens afkomstig uit een onderzoek van het LEI-DLO naar de internationale
concurrentiepositie van de Nederlandse appelteelt. (Goedegebure et al., 1991). Overzicht van de arbeidskosten/ha voor de appelteelt in
een aantal Europese landen LandOogstTeeltTotaal    West-Duitslandf 2 840,-f 3 670,-f 6 510,-Frankrijkf 4 090,-f 3 820,-f 7 910,-Italiëf 4 230,-f 3 050,-f 7 280,-Nederlandf 2 700,-f 4 350,-f 7 050,-Opvallend is dat de arbeidskosten bij de oogst in Duitsland en Nederland
veel lager liggen dan in Frankrijk en Italië. Dit wordt veroorzaakt
doordat het aantal benodigde arbeidsuren voor de oogst in de beide eerste
landen veel lager liggen. Uit onderstaande tabel blijkt voorts dat tussen
het gemiddelde uurloon voor het oogstpersoneel slechts geringe verschillen
bestaan. Wel ligt het uurloon bij de oogst in Nederland het laagst. Dit is
waarschijnlijk een gevolg van de premievrijstelling voor plukarbeid in het
kader van de fruitplukregeling van de BV-TAB. Overzicht van de arbeidsuren en loonkosten per uur LandOogstTeeltTotaallnkosten/uurlnkosten/uur    gemiddeldoogst* West-Duitsland210155365f 17,80f 13,50Frankrijk297277365f 13,80f 13,77Italië294188482f 15,10f 14,39Nederland218175393f 17,90f 12,39* Berekening WetenschapswinkelDe leden van de SP-fractie geven aan dat zij de door het kabinet voorgestane
regeling (premievrijstelling respectievelijk premiecompensatie) veeleer zien
als een vorm van subsidiëring van een specifieke bedrijfstak.Naar aanleiding hiervan merk ik op dat de premievrijstellingsregeling
voor uitkeringsgerechtigden een algemeen karakter heeft en er niet op is gericht
om een specifieke bedrijfstak of sector te bevoordelen. Bovendien is hier
geen sprake van een rechtstreekse steun met staatsmiddelen, zoals bij een
loonkostensubsidie wel het geval is.Alhoewel de premiecompensatieregeling zich wel richt op een specifieke
sector, de agrarische, is er ook hier geen sprake van een voordeel dat direct
of indirect met staatsmiddelen wordt bekostigd. Ook deze maatregel wordt op
termijn volledig gedragen door de betrokken sector zelf. Na een overgangsperiode
vindt er, via de wachtgeldpremie, uitsluitend binnen de bedrijfstak een overdracht
plaats van bedrijven die geen gebruik maken van deze regeling naar bedrijven
die dat wel doen.De leden van de SP-fractie zijn voorts van mening dat het wetsvoorstel
niet het probleem oplost waar de werknemer bij deze soort arbeid mee te maken
heeft, te weten de vaak slechte arbeidsomstandigheden en de ontduiking van
de CAO wat betreft het loon en de secundaire arbeidsvoorwaarden. De leden
van deze fractie stellen dan ook de vraag of er plaats is voor een sanctie
indien vooraf vaststaat dat de werkgever zijn wettelijke en/of CAO-verplichtingen
niet nakomt.En voorts of ik van mening ben dat met het treffen van sancties uiterst
voorzichtig moet worden omgegaan en dat bij de beoordeling van de vraag of
er aanleiding is voor het treffen van een sanctie tevens gekeken moet worden
naar de arbeidsvoorwaarden die de werkgever aanbiedt.De CAO is een zaak van de werkgevers en werknemers onderling. Ik kan op
grond van het feitelijk niet nakomen van de CAO-verplichtingen een werkgever
niet sanctioneren. De betaling volgens de CAO (naar rato van het aantal uren)
is wel een voorwaarde voor de bemiddeling door de arbeidsbureaus voor de seizoenarbeid.Anders ligt dit met het wettelijk minimumloon. De werkgevers zijn wettelijk
verplicht het minimumloon te betalen. Als de werkgever niet het minimumloon
betaalt, zijn niet de uitkeringsgerechtigden of de gemeente verwijtbaar maar
heeft de werkgever een probleem. Deze zal dan zelf in eventueel goedkoper
en legaal personeel moeten voorzien, bij voorbeeld door middel van het aantrekken
van scholieren of gezinsleden. De werknemer die meent dat hij
onder het minimumloon is betaald kan naar de rechter stappen om daar zijn
recht te halen.Wel speelt het door de werkgever niet nakomen van bepaalde CAO-verplichtingen
een rol bij de vraag of sprake is van passende arbeid. In het kabinetsstandpunt
inzake flexibele arbeidsrelaties van juni 1992 is geformuleerd, dat bij flexibele
arbeidscontracten in beginsel sprake is van passende arbeid, indien is voldaan
aan de volgende minimumvereisten:– arbeidsduur tenminste 5 uur per maand; arbeidsduur moet in het
contract zijn vastgelegd;– tenminste minimum (CAO-)loon naar rato van het aantal uren;– in het contract moet zijn geregeld hoe de oproeping geschiedt
en op welke tijdstippen.Als niet aan deze genoemde vereisten wordt voldaan, is er geen sprake
van passende arbeid en kan ook geen sprake zijn van verwijtbaar gedrag en
van sancties. 2. Motieven en voorgeschiedenis vrijstellingsregeling
voor uitkeringsgerechtigden en premiecompensatieregelingDe leden van de CDA-fractie onderschrijven de noodzaak voor het oplossen
van de, nu reeds lang lopende, problemen rondom de arbeidsvoorziening in de
agrarische sector. Zij hechten er dan ook zeer aan dat de ondertekenaars van
het Landelijk Tuinbouwakkoord zich gezamenlijk blijven inspannen voor het
oplossen van de problemen. In dit kader vragen zij of het wetsvoorstel op
basis van samenwerking tot stand is gekomen en wat het oordeel van de werkgevers-
en werknemersorganisaties is over het onderhavige voorstel. Heeft de regering
overleg gevoerd met de betrokken bedrijfsvereniging over de uitvoering van
de regeling, zo vragen deze leden voorts en zo ja, wat is dan het oordeel
van de BV-TAB over het wetsvoorstel.Het Landelijk Tuinbouwakkoord is een gezamenlijke aanpak voor de oplossing
van de arbeidsmarktproblematiek in de tuinbouw. Zoals al eerder is opgemerkt
dragen alle partijen hun deel bij aan de oplossing van deze problematiek,
maar blijft de sector zelf primair verantwoordelijk voor de eigen personeelsvoorziening.
Wel is er met de sector uitvoerig overleg gevoerd over de bijdrage die de
overheid aan de oplossing van de problematiek kon leveren. Dit heeft geresulteerd
in het wetsvoorstel Scholieren en studentenregeling, dat echter de kritiek
van de Raad van State niet kon doorstaan. Het alternatief, de ontheffingsregeling
voor kortdurende arbeid, werd door de Sociale Verzekeringsraad – waarin
naast kroonleden ook de werkgevers- en werknemersorganisaties vertegenwoordigd
zijn – sterk ontraden. Dit leidde binnen het kabinet tot een hernieuwde
bezinning op de problematiek, waarbij de haalbaarheid van diverse, ook door
de landbouworganisaties aangedragen alternatieven, betrokken is. Dit beraad
heeft uiteindelijk geresulteerd in het onderhavige wetsvoorstel. Hiermee heeft
het Kabinet zijn eigen verantwoordelijkheid genomen om uitvoering te geven
aan het Tuinbouwakkoord.Het wetsvoorstel is vervolgens voor uitvoeringstechnisch commentaar aan
het Tica voorgelegd. Aan de voorbereiding van het Tica-commentaar heeft, naar
vernomen, ook de BV-TAB deelgenomen. Het oordeel van de BV-TAB over de voorgestelde
regeling zal derhalve in het uiteindelijke advies van het Tica zijn verwerkt.
Zoals ook al in het antwoord op de vragen van de leden van uw Kamer, de heren
Van der Linden en Biesheuvel is aangegeven, zijn de opmerkingen en suggesties
van het Tica, waar mogelijk in het wetsvoorstel verwerkt (Kamerstukken II,
1994–1995, Aanhangsel, nr. 660).De leden van de CDA-fractie vragen nog eens uiteen te zetten waarom het
moeilijk is een specifieke regeling voor een aantal sectoren op te stellen
zonder dat er sprake is van rechtsongelijkheid. Zij wijzen er op dat het voor
de hand ligt, dat sectoren, die door een specifieke regeling voor bepaalde
problemen voordeel zouden hebben, ook met name nadeel van die problemen zullen
ondervinden.Deze leden geven hierbij al enigszins aan welke overwegingen, waaraan
ook de wetgever aandacht moet besteden, een rol spelen bij de rechtvaardiging
voor een specifieke regeling. Wanneer onderscheid wordt gemaakt naar soort
werk of naar personen die arbeid verrichten kan dit tot een ongelijke behandeling
leiden, die slechts gerechtvaardigd is als daarvoor objectieve gronden bestaan.
Uiteraard dient eerst te worden vastgesteld of wel sprake is van ongelijke
behandeling. Immers als een probleem zich niet in een sector of bij bepaalde
soort arbeid voordoet, dan kan de tegemoetkoming daarvan ook niet tot ongelijkheid
leiden, als tenminste andere sectoren van de tegemoetkoming geen nadeel ondervinden.
Bij de keuze voor de premiecompensatieregeling is afgewogen, dat de problematiek
vooral in de agrarische sector speelt vanwege de daar al lang bestaande gelegenheidsarbeidsregeling
en dat het nadeel van de premiederving door de sector zelf gedragen moet worden.
Wanneer andere sectoren bij de regeling betrokken worden, kan deze afweging
een andere inhoud krijgen.De leden van de CDA-fractie, de SP-fractie en de SGP-fractie hebben vanuit
verschillend oogpunt vragen over de beperkte duur van de premievrijstellingsregeling.
De leden van de SP-fractie geven aan dat zij kennis hebben genomen van de
kritiek van de FNV op de voorgestelde regeling. De FNV betwijfelt of gelet
op de korte duur van de arbeid – 4 weken – er enig positief effect
in de zin van reïntegratie van de nieuwe regeling zal uitgaan. In het
verlengde hiervan stellen de leden van de SGP-fractie de vraag of reïntegratie
en eventuele doorstroming naar een reguliere baan niet worden belemmerd indien
achteraf blijkt dat door een uitkeringsgerechtigde langer dan 4 weken is gewerkt
en er alsnog premie betaald moet gaan worden, niet alleen over het «teveel
gewerkte» maar ook over de aanvankelijke 4 weken zelf.Ook de leden van de CDA-fractie vragen of een regeling beperkt tot een
periode van 4 weken uitsluitend voor werkzoekende uitkeringsgerechtigden een
structurele oplossing voor de problemen in de agrarische sector is. Een regeling
die beperkt is tot vier weken heeft in de praktijk tot gevolg dat bij oogsten
langer dan vier weken, na vier weken opnieuw mensen moeten worden aangetrokken
en ingewerkt.Het beperken van de regeling tot een periode van maximaal vier weken sluit
in de eerste plaats aan bij hetgeen in de agrarische sector gebruik was bij
de inschakeling van tijdelijke krachten tijdens piekperioden. De in het verleden
ten onrechte gehanteerde premievrijstelling voor gelegenheidswerkers op grond
van het koninklijk besluit van 24 december 1986, Stb 655 (het zogenaamde Rariteitenbesluit)
was gebaseerd op kortlopende arbeidsverhoudingen, gedurende een maximum periode
van 30 dagen. Werd langer dan dertig dagen gewerkt dan was ook destijds sprake
van verzekeringsplichtige arbeid. Ook de drie door de BV-TAB thans nog gehanteerde
regelingen gaan uit van een arbeidsduur van minder dan dertig dagen. Aangezien
deze beperking in tijd in het verleden nimmer aanleiding heeft gegeven tot
klachten over problemen in de bedrijfsvoering, ga ik er van uit dat dit in
de toekomst ook niet het geval zal zijn.In de tweede plaats is het voor uitkeringsgerechtigden in verband met
het recht op uitkering van belang dat de werkzaamheden beperkt blijven tot
maximaal vier weken. Op grond van artikel 21 WW herleeft het recht op uitkering
automatisch na het einde van een dergelijke korte dienstbetrekking, terwijl
voor WAO-gerechtigden geen herziening van het arbeidsongeschiktheidspercentage
plaatsvindt, maar uitvoering zal worden gegeven aan artikel 44 WAO. Op deze
wijze wordt derhalve voorkomen dat de uitkeringsgerechtigde in onzekerheid
komt te verkeren of na werkaanvaarding zijn uitkering herleeft, en zo ja hoe
hoog die uitkering dan zal zijn.Gedurende de periode van vier weken kunnen uitkeringsgerechtigden enige
werkervaring opdoen en worden zij weer vertrouwd gemaakt met het arbeidsritme,
waardoor hun kans op een reguliere baan wordt vergroot. Indien vooraf echter
duidelijk is dat de betrokken uitkerings-gerechtigde voor langere tijd in
dienst wordt genomen, zal van meet af aan premieplicht bestaan. Om misbruik
en oneigenlijk gebruik tegen te gaan, dient er alsnog premie betaald te worden
indien achteraf blijkt dat de uitkeringsgerechtigde langer dan vier weken
gewerkt heeft. De premie moet in die situatie dan ook over de aanvankelijke
vier weken worden betaald. Op deze wijze wordt voorkomen dat er een premievrije
proefperiode ontstaat.Zoals ook al door de leden van de SGP-fractie wordt opgemerkt geldt de
begrenzing van vier weken niet voor de werkgever. Dit houdt verband met het
feit dat oogstwerkzaamheden niet steeds precies binnen die periode vallen,
er diverse pieken kunnen zijn en een werkgever ook diverse produkten kan verbouwen,
waarvan de oogsten over het jaar verspreid zijn. Toch vragen deze leden of
geen begrenzing voor de werkgever moet worden aangebracht, waardoor voorkomen
wordt dat een werkgever zijn «piekperioden» eindeloos op rekt.De door deze leden gevraagde rem op het oneigenlijk gebruik van de regeling
zit in de premievrijstellingsregeling zelf. Niet alleen dient de werkgever
telkenmale de aanvraagprocedure te doorlopen, ook dient er een grote groep
uitkeringsgerechtigden te worden geworven, welke aan de eisen van de werkgever
kan voldoen en die daarnaast nog vaak ingewerkt moet worden. Zoals al in het
antwoord op de vragen van GroenLinks is aangegeven zou omzetting van reguliere
banen in 4-wekencontracten dan ook leiden tot òf meer inzet van arbeidskrachten
òf verlies van produktiviteit. Deze factoren zetten naar mijn mening
een voldoende rem op een dergelijke ongewenste ontwikkeling.De leden van de CDA-fractie vragen zich af of de beperking tot werkzoekende
uitkeringsgerechtigden zal leiden tot voldoende aanbod van arbeid. Tevens
vragen zij of het aanbod en de vraag wel voldoende op elkaar aansluiten wat
betreft het soort werk. De CDA-fractie vraagt zich in dit verband ook af of
bij het opstellen van het wetsvoorstel rekening is gehouden met de ervaringen
zoals in de agrarische sector zijn opgedaan bij de inzet van werkzoekende
uitkeringsgerechtigden.Het kabinet merkt op dat de omvang van het arbeidsaanbod niet afhankelijk
is van deze regeling. De zorg voor voldoende arbeidsaanbod is de primaire
verantwoordelijkheid van de sector, zoals is afgesproken in het LTA. De ervaringen
van de laatste jaren met de personeelsvoorziening in de tuinbouw hebben aangegeven
dat de omvang van het arbeidsaanbod direct samenhangt met de arbeidsvoorwaarden
en arbeidsomstandigheden die de werkgevers bieden. Tuinders die bijvoorbeeld
zorgen voor een goede beloning en investeren in de kwaliteit van de arbeid
blijken geen problemen te hebben met het aantrekken van voldoende personeel.De voorgestelde regeling beoogt te bewerkstelligen dat eventuele tekorten
ten tijde van het hoogtepunt van de oogst opgevangen kunnen worden door tijdelijke
inschakeling van extra arbeidskrachten.Of vraag en aanbod daarbij in voldoende mate op elkaar aansluiten hangt,
zoals gezegd, voor een deel af van hetgeen de werkgever aanbiedt. Zeker in
de asperge-oogst is dit, gelet op de vaak onregelmatige en ongunstige
werktijden en het lichamelijk zware werk essentieel. Vanuit de sociale zekerheid
wordt verder aan gemeenten de vrijheid gelaten een premie beschikbaar te stellen
voor onder andere het aanvaarden van seizoenwerk door uitkeringsgerechtigden.
Uit de ervaringen van gemeenten met de herziene vrijlatingsbepalingen blijkt
dat incentives op zichzelf een positief effect hebben op de uitkeringsgerechtigden.
Overigens gaan er ook uitkeringsgerechtigden aan het werk zonder premie, bijvoorbeeld
doordat zij zich op eigen initiatief bij de tuinders melden. Een stringente
toepassing van sancties bij weigering van passende arbeid is de andere zijde
van de activering.De CDA-fractie vraagt tevens hoeveel uitkeringsgerechtigden de afgelopen
vier jaar met succes zijn ingezet in de agrarische sector, gerelateerd aan
het totaal aantal vacatures. Ook willen de leden weten hoeveel vacatures niet
zijn vervuld.Het is op basis van de administratie van gemeenten en bedrijfsverenigingen
niet mogelijk om aan te geven hoeveel vacatures exact door uitkeringsgerechtigden
in de agrarische sector zijn vervuld. Het is voor de gemeenten namelijk vooral
van belang dàt een uitkeringsgerechtigde aan de slag komt en of de
persoon eventueel voor bijvoorbeeld een premie in aanmerking komt.Arbeidsvoorziening registreert de gemelde en vervulde vacatures maar geeft
daarbij niet aan of een vacature door een uitkeringsgerechtigde is vervuld.
Onderstaand wordt een overzicht gegeven van de bij arbeidsvoorziening gemelde
vacatures in de periode 1992–1995 in twaalf voor de tuinbouw maatgevende
RBA's. Aantal tuinbouwvacatures in 12 tuinbouw-rba-gebieden  gemelde vacaturesvervulde
vacatures  piekstruct.totaalpiekstruct.totaal199259641707767119756752650 19934395127456692675841351619943905987489222775402817 1995*2623531315412103521562* 1995: voorlopige cijfers, naar verwachting ligt het aantal vacatures
eind 1995 ongeveer op het niveau van 1994De gegevens laten een afname zien van zowel het aantal vacatures voor
structurele arbeidsplaatsen als voor piekarbeid. Het aandeel vervulde vacatures
heeft betrekking op de arbeidsvoorziening. Overige vervulling van vacatures
gebeurt door bijvoorbeeld uitzendbureaus en door tuinders zelf. Het is bij
arbeidsvoorziening niet bekend hoeveel vacatures onvervuld blijven. De teruggang
in het aantal vacatures wordt volgens de arbeidsvoorziening vooral veroorzaakt
door de negatieve werkgelegenheidsontwikkelingen in de tuinbouw.De leden van deze fractie hebben voorts een aantal vragen met betrekking
tot de gewenningsperiode, waarin vraag en aanbod niet direct op elkaar aansluiten.
Waarop is deze verwachting nog meer gebaseerd dan op de ervaringen in de asperge-
en fruitteelt, zo vragen deze leden en hoe zal de overgangsperiode in de arbeidsbehoefte
worden voorzien.Voor het antwoord op de vraag of de voorgestelde regeling een oplossing
kan bieden voor de problemen met betrekking tot de arbeidsvoorziening is uiteraard
allereerst gekeken naar die sectoren die jaarlijks weer te kennen geven met
deze problematiek te kampen; de aspergeteelt en de fruitpluk. De ervaringen
in die sectoren leren dat het bijelkaar brengen van uitkeringsgerechtigden
en werkgevers moeizaam verloopt. Toch blijkt uit het evaluatierapport
Tuin-bouwakkoord dat met de nodige inspanning en samenwerking tussen RBA's
en de andere betrokken partijen, het aanvaarden van dit soort werk aantrekkelijk
gemaakt kan worden voor uitkeringsgerechtigden en werkgevers gestimuleerd
kunnen worden uitkeringsgerechtigden te werk te stellen. De omvang van de
groep werkzoekende uitkeringsgerechtigden die beschikbaar is voor seizoenarbeid
is in principe groot genoeg om aan de vraag naar seizoen-arbeid te voldoen.
Om in de overgangsfase, waarin naar verwachting nog niet volledig gebruik
wordt gemaakt van dit arbeidspotentieel, toch in de behoefte aan goedkoop
personeel te kunnen voldoen, kan de betrokken werkgever nog terug vallen op
de traditionele seizoenwerkers, die in aanmerking komen voor premiecompensatie.
Hoe lang deze gewenningsperiode duurt is derhalve afhankelijk van de vraag
hoe snel werkgevers overschakelen op uitkeringsgerechtigden.De leden van de fractie van het CDA vragen voorts nog of de regering van
mening is dat een voordeel van 97 gld. op basis van vier weken een voldoende
prikkel is om vraag en aanbod op elkaar af te stemmen. Ook de leden van de
SGP-fractie vragen of de uitkeringsgerechtigde bij aanvaarding van werk een
voldoende verhoging van inkomen te wachten staat.Door de premievrijstelling voor het werknemersdeel worden uitkeringsgerechtigden
gestimuleerd werk te aanvaarden, mede gezien het feit dat er geen verlies
van eenmaal verworven rechten optreedt. Deze premievrijstelling levert de
werkloze op minimumloonniveau ca. f 100,– voordeel op. Ik ga er
van uit dat dit aan uitkeringsgerechtigden een voldoende stimulans biedt om
ook dit soort kortdurende arbeid te aanvaarden.Daarnaast hebben gemeenten de ruimte om een extra financiële stimulans
te bieden in het kader van de bijstandswet. Gemeenten en werkgevers kunnen
werkaanvaarding in de agrarische sector aantrekkelijker maken voor uitkeringsgerechtigden
door het verstrekken van financiële premies, boven het rechtens geldende
minimumloon, zonder dat dit met de uitkering moet worden verrekend. Ik ga
er dan ook vanuit dat met de voorgestelde regeling een substantiële bijdrage
kan worden geleverd in de oplossing van het personeelsprobleem. 3. Inhoud van de regelingenDe leden van de PvdA-fractie vragen welke criteria bepalen of de vrijstellingsregeling
voldoet en dat de premiecompensatieregeling kan worden ingetrokken.Het gaat hierbij om een inhoudelijke afweging, waarbij de arbeidsmarktsituatie
en de beschikbaarheid van uitkeringsgerechtigden voor de marginale arbeid
in die sector een rol speelt. De intrekking van de premiecompensatieregeling
moet overigens apart per wet geregeld worden. Bij die wetswijziging moet de
afweging worden gemaakt. De tijdelijkheid is slechts een van de rechtvaardigingsgronden
voor de regeling en niet de belangrijkste. In antwoord op vragen van de Raad
van State hieromtrent zijn deze rechtvaardigingsgronden in de memorie van
toelichting nader uitgewerkt en in het voorafgaande in deze nota de revu al
gepasseerd.Ook de leden van de CDA-fractie gaan in op de tijdelijkheid. De regeling
zelf is overigens niet aan een termijn gebonden, wel de overgang van financiering
daarvan, van gedeeltelijk door het wachtgeldfonds en gedeeltelijk door het
Awf naar totale financiering ten laste van het wachtgeldfonds. Deze leden
wijzen er terecht op dat deze laatste overgangsregeling in zal
moeten gaan per 1996. Dit zal bij nota van wijziging worden geregeld.De leden van de PvdA-fractie vragen voorts waarop de verwachting gebaseerd
is dat andere sectoren die ook veel met tijdelijke krachten werken nauwelijks
behoefte zullen hebben aan een vergelijkbare regeling. Heeft overleg plaatsgevonden
met de betrokken sectoren?Zoals ook al in de memorie van toelichting bij het wetsvoorstel is aangegeven,
is de verwachting dat andere sectoren minder behoefte zullen hebben aan een
sectorspecifieke compensatieregeling enerzijds gebaseerd op de aanname, dat
de ruimere mogelijkheden om uitkeringsgerechtigden in het kader van de premievrijstellingsregeling
in zetten voldoende potentieel biedt om in de personeelsbehoefte te voorzien.Anderzijds speelt ook de andere uitgangspositie van deze sectoren een
rol. In andere sectoren dan de agrarische sector wordt in de regel uitgegaan
van premieplichtige arbeid er heeft nimmer in die mate als in de agrarische
sector onduidelijkheid bestaan over de verzekeringsplicht. Er is vanuit de
andere sectoren dan ook nimmer om een vergelijkbare regeling verzocht. Wel
is belangstelling getoond voor de premievrijstellingsregeling voor uitkeringsgerechtigden.De leden van de CDA-fractie vragen of de gekozen premie-constructie de
beste en meest rechtvaardige is. Ze wijzen in dit kader op de ingewikkeldheid
van de premiecompensatieregeling. Is het rechtvaardig om bedrijven die geen
probleem hebben met de arbeidsvoorziening mee te laten betalen, zo vragen
deze leden. Ook de leden van de SGP-fractie stellen vragen over het draagvlak
van de regeling. Zo vragen deze leden of de regeling in deze vorm nog wel
enige aantrekkingskracht uitoefent op zowel huisvrouwen en scholieren als
ondernemers in de agrarische sector.Gelet op het feit dat in het kader van de premiecompensatieregeling de
premie ten behoeve van huisvrouwen en studenten wordt terugbetaald, waardoor
er door de regeling geen wijziging komt in de netto-loonafspraken van deze
groep, is het niet waarschijnlijk dat er een wijziging optreedt in de aantrekkingskracht
voor deze werknemers. Wel zullen werkgevers de voor- en nadelen van de beide
regelingen afwegend, naar verwachting in de toekomst steeds meer gebruik gaan
maken van de regeling voor uitkeringsgerechtigden. Hierdoor zal ook de op
druk op de premiestelling voor het wachtgeldfonds afnemen, waardoor de acceptatie
door de bedrijfstakken die zelden of nooit met de gelegenheidsarbeid te maken
hebben, zal toenemen. De oplossing van het probleem van de agrarische sector
wordt op deze wijze gevonden binnen de grenzen van die sector zelf en niet
afgewenteld op het geheel.De leden van de CDA-fractie refereerden aan de opmerking in de memorie
van toelichting dat de administratieve lasten van de premiecompensatieregeling
niet uitzonderlijk hoog zijn. In dat verband vroegen deze leden hoe hoog deze
lasten zijn en wat verstaan wordt onder «uitzonderlijk».Bij de administratieve lasten gaat het uiteraard om de additionele lasten
als gevolg van deze regeling. Daarbij moet onderscheid worden gemaakt tussen
de extra administratieve lasten van de werkgevers en de extra uitvoeringskosten
van de uitvoeringsorganen. Zoals vermeld in de memorie van toelichting bedragen
de extra uitvoeringskosten van de premievrijstellingsregeling en de premiecompensatieregeling
tezamen 6 à 7 mln gld. Dit is ca 5% van het totaalbedrag dat met beide
regelingen gemoeid is. De administratieve lasten van werkgevers in verband
met de premiecompensatieregeling worden geschat op maximaal 1
mln gld. Zoals in de memorie van toelichting al is aangegeven bestaat de enige
extra handeling van de werkgever eruit dat hij de afgedragen premies kan terugvragen.
Deze administratieve lasten bedragen 1,3% van het met de premiecompensatie
gemoeide bedrag. Het is dit percentage waaraan de kwalificatie «niet
uitzonderlijk hoog» is ontleend.De leden van de CDA-fractie wijzen vervolgens op het gevaar dat een werkgever
loopt indien hij een uitkeringsgerechtigde ter goeder trouw in dienst neemt,
terwijl die uitkeringsgerechtigde niet aan de werkgever meldt dat hij al eerder
van de premievrijstellingsregeling gebruik heeft gemaakt. Ligt het dan niet
voor de hand dat deze uitkeringsgerechtigde dan voor de premies opdraait en
niet de werkgever, zo vragen deze leden.Deze situatie kan zich inderdaad voordoen indien een werkgever een verzoek
om premievrijstelling indient, nadat de dienstbetrekking al is aangevangen.
Slechts de werkgever is verplicht de verschuldigde premies te betalen. Hij
mag deze na de loonuitbetaling niet meer op de werknemer verhalen. Om te voorkomen
dat een werkgever dit risico loopt, is het raadzaam een verzoek om premievrijstelling
in te dienen voordat de dienstbetrekking een aanvang neemt, of anderszins
vooraf bij de bedrijfsvereniging te informeren of door deze uitkeringsgerechtigde
al eerder van de regeling gebruik is gemaakt. Aangezien de uitkeringsgerechtigde
de aanvraag om premievrijstelling dient mede te ondertekenen, zal in die situatie
sprake zijn van een frauduleus handelen van de uitkeringsgerechtigden. De
door deze leden voorgestelde omkering van de bewijslast is dan ook geen oplossing
voor de aan de orde gestelde problematiek.Deze leden vragen vervolgens of de veronderstelling algemeen geldend is
dat in de agrarische sector veelal op basis van het netto-loon afspraken worden
gemaakt en wat de gevolgen zijn indien dat niet het geval is. Ook de leden
van de SGP-fractie vragen naar de waarborgen die de werknemer heeft dat de
werkgever de door de bedrijfsvereniging terugbetaalde premies daad-werkelijk
toevoegt aan het loon van de werknemer.De veronderstelling dat de loonafspraken in de agrarische sector veelal
gebaseerd zijn op hetgeen netto verdiend kan worden, is gebaseerd op het feit
dat er in die sectoren, als gevolg van de door de BV-TAB gehanteerde regelingen,
ook thans reeds wordt uitgegaan van premievrije arbeid. Daarnaast leidt toepassing
van de fiscale studenten en scholierenregeling ertoe dat er in die situaties
ook geen loonheffing verschuldigd is, waardoor de noodzaak tot het afspreken
van een bruto-loon nog minder aanwezig is. Indien echter toch op bruto-basis
afspraken zijn gemaakt en de werkgever met de netto-uitbetaling geen rekening
heeft gehouden met de terug te ontvangen premies werknemersverzekeringen,
ontstaat er een loonvordering ter grootte van het terugontvangen werknemersdeel
van de premies. Aangezien de werknemer ook het verzoek om terugbetaling van
de premies werknemersverzekering dient mede te ondertekenen, heeft hij de
mogelijkheid over de hoogte van de netto-betaling al in een vroeg stadium
afspraken te maken met de werkgever.De leden van de CDA-fractie, alsmede de leden van de VVD-fractie, vroegen
tevens tot welke financiële lastenverzwaring de opslag op de wachtgeldpremie
zal leiden, om welke bedragen het gaat voor de totale sector en hoe deze lastenstijging
zich verhoudt tot de lastenstijging bij de algemene ontheffingsregeling, die
door de SVr werd afgewezen. Zoals in de memorie van toelichting staat aangegeven is met de premiecompensatieregeling
een bedrag van 50 à 75 mln gld gemoeid (afhankelijk van de leeftijd
van betrokken werknemers). Het is afhankelijk van de wijze waarop werkgevers
van deze faciliteit gebruik maken welk effect deze regeling heeft op de wachtgeldpremie.Indien de werkgelegenheid, waarop de regeling wordt toegepast, volledig
additioneel is ten opzichte van de bestaande werkgelegenheid, dan treden er
geen of nauwelijks premie-effecten op. De premieplichtige loonsom van het
wachtgeldfonds wijzigt dan per saldo niet, terwijl de lasten evenmin of nauwelijks
zullen wijzigen. Indien daarentegen van volledige substitutie sprake is, d.w.z.
dat bestaande «premieplichtige» werkgelegenheid wordt vervangen
door werkgelegenheid waarop de premiecompensatieregeling wordt toegepast,
dan treden er forse premie-effecten op.In 1995 bedroeg de wachtgeldpremie voor de betrokken risicogroep 6,9%,
bij een premieplichtig inkomen van in totaal 1,2 mld gld. Bij volledige substitutie
neemt de premieplichtig inkomen af met 400 à 550 mln (afhankelijk van
leeftijd) en stijgt de wachtgeldpremie, i.v.m. de overgangsperiode geleidelijk,
tot 10 à 13%.Bij de algemene ontheffingsregeling, waarover in februari 1994 advies
aan de SVr werd gevraagd, raamde deze een premiederving van 140 mln gld, hetgeen
een van de redenen was om afwijzend te adviseren.De leden van de VVD-fractie vroegen ook nog wat de betekenis is van het
aan de bijdrage uit het Awf gestelde maximum en wat er gebeurt als het maximum
wordt overschreden.De betekenis van bedoeld maximum is dat de bijdrage van het Awf, waarvan
sprake is in de overgangsperiode, geen open eind karakter heeft. Gedurende
die overgangsperiode worden jaarlijks 200 000 toepassingen in aanmerking
genomen bij de berekening van het aandeel van het Awf in de kosten van premieteruggave.
Is het aantal toepassingen in enig jaar hoger dan die 200 000 toepassingen,
dan worden de daarmee samenhangende meerdere kosten niet in aanmerking genomen
voor een bijdrage van het Awf en komen deze meerdere lasten volledig voor
rekening van het wachtgeldfonds.De leden van de VVD-fractie wijzen nog op de rechtvaardigingsgrond van
de premiecompensatieregeling, dat de sector deze zelf financiert. Onder punt
1 en punt 2 van deze nota is in ant-woorden op vragen van de leden van de
fracties van D66 en het CDA al ingegaan op deze rechtvaardigingsgronden.Het feit dat de sector zelf betaalt speelt in die afweging een rol. Een
andere belangrijke overweging was het feit, dat de problematiek door het bestaan
van de regeling voor gelegenheidswerk alleen in die mate in de agrarische
sector aan de orde is. Indien een andere sector om een dergelijke regeling
verzoekt, zal dit verzoek op zijn eigen merites worden beoordeeld.De leden van de VVD-fractie erkennen dat ten behoeve van een goede uitvoering
van de premievrijstellingsregeling en de premiecompensatieregeling een beperking
tot vier weken en het uitsluiten van de mogelijkheid van herhaald gebruik,
essentiële onderdelen zijn. In dit verband wijzen zij op het grote belang
van een tijdig beslissen door de bedrijfsvereniging. Is een dergelijke snelle
werkwijze mogelijk, zo vragen deze leden.De bedrijfsvereniging dient naar aanleiding van een desbetreffende aanvraag
na te gaan of de betrokken werknemer behoort tot de doelgroep (te weten uitkeringsgerechtigde
of de groep omschreven door de BV-TAB). Deze gegevens hebben de bedrijfsverenigingen
veelal zelf in huis, omdat ze zijn opgenomen in de GVI/VZA. Het
gaat hierbij om gegevens van eerdere en eventuele huidige werkgevers en de
vraag of betrokkene een uitkering ontvangt. Voor andere gegevens zou bepaald
kunnen worden dat bewijsstukken meegezonden moeten worden (bij voorbeeld het
inschrijfbewijs werkzoekende).Voorts zal het gegeven dat al eerder van de regelingen gebruik is gemaakt
opgenomen worden in de GVI en VZA. De verwachting is dan ook dat de betrokken
bedrijfsvereniging binnen redelijke termijn zal kunnen reageren op het desbetreffende
verzoek.Ook de leden van de SGP-fractie wijzen op de tijdelijkheid en vragen op
welke termijn dan geëvalueerd wordt of de vraag naar seizoenarbeid in
de agrarische sector verschoven is naar uitkeringsgerechtigden.Een dergelijke termijn is moeilijk aan te geven. Ik verwijs hiervoor naar
hetgeen hiervoor gesteld is in antwoord op vragen van de leden van de fracties
van PvdA en CDA.De SGP-fractie vraagt voorts of het mogelijk is bij benadering aan te
geven welk percentage van het werk dat als seizoenwerk bestempeld kan worden
(200 000 arbeidsverhoudingen) op dit moment feitelijk wordt verricht
door enerzijds scholieren en huisvrouwen en anderzijds uitkeringsgerechtigden.
Tevens vragen de SGP-leden of te verwachten valt dat in deze ver-houding in
de toekomst een verschuiving op zal treden.Het is niet mogelijk deze gegevens uit te splitsen naar diverse categorieën.
Het CBS kent wel de categorie «tijdelijke dienstverbanden» maar
beschikt over te weinig gegevens (te veel deelcategorieën en minder respons
op de enquête in de zomermaanden) om een verantwoorde verdeling te maken
naar tijdelijk werk, seizoenwerk, vakantiewerk en andere vormen van tijdelijk
werk. Op basis van de cijfers kan derhalve niet worden aangegeven of er een
verschuiving in de verhouding op zal treden. De vormgeving van de beide regelingen
is echter wel gericht op een groter beroep op de premievrijstelling.De leden van de SGP-fractie vragen voorts nog of een positief effect wordt
verwacht op het zwarte circuit.Dit effect wordt inderdaad verwacht. De voorgestelde regeling levert een
bijdrage aan het terugdringen van «zwart werk» aangezien de arbeidskosten
voor een werkgever omlaag gaan. De prijs van arbeid op de witte en zwarte
markt komt daardoor dichter bij elkaar.Tenslotte vragen de leden van de SGP-fractie of door beperking van de
uitvoering van de premiecompensatieregeling tot de BV TAB concurrentievervalsing
op zal treden in de richting van uitzendbureaus. Uit een onderzoek naar de werkgelegenheid in de provincie Zuid-Holland1 blijkt dat tuinders voor zeer kortdurende arbeid vooral
werven via vrienden en kennissen, door het zetten van een personeelsadvertentie
maar ook door spontane sollicitaties aan personeel komen. Bij de werving van
personeel voor vast en tijdelijk werk worden arbeidsbureaus, uitzendbureaus
en handmatige loonbedrijven nadrukkelijker ingeschakeld.Ervan uitgaande dat de ervaringen in Zuid-Holland op dit punt gegeneraliseerd
kunnen worden naar de werving van personeel in de tuinbouw, ligt het niet
in de verwachting dat concurrentievervalsing in de richting van uitzendbureaus
zich zal voordoen. 4. ArbeidsmarktgevolgenDe leden van de CDA-fractie vragen het kabinet naar een onderbouwing van
de verwachting dat de voorgestelde regeling een oplossing voor de problemen
van de piek-arbeid is.Het kabinet wijst er op dat deze regeling, zoals eerder gesteld, niet
meer kan zijn dan een bijdrage aan de oplossing van het probleem van kortdurende
arbeid waar het gaat om het door de tuinders naar voren gebrachte aspect van
de arbeidskosten. Het kabinet heeft met deze regeling zijn bijdrage aan de
uitvoering van het Landelijk Tuinbouwakkoord geleverd. Voorop staat dat de
werkgevers in de tuinbouw verantwoordelijk zijn voor een goede en tijdige
personeelsvoorziening in piekperioden. De regeling beoogt deze te faciliteren.De CDA-fractie vraagt wat het netto-resultaat op de arbeidsmarkt zal zijn
wanneer de werkzoekende uitkeringsgerechtigden concurreren met mensen die
slechts gedurende een zeer korte tijdsperiode werken om iets bij te verdienen.Het kabinet is van mening dat de premiecompensatieregeling een minder
aantrekkelijke vorm van financiering voor de werkgever biedt dan de premievrijstellingsregeling.
Daarmee wordt de concurrentiepositie van de uitkeringsgerechtigde sterker.
Voor de uitkeringsgerechtigde biedt de kortdurende inzet weliswaar niet direct
het vooruitzicht op regulier werk maar in ieder geval geeft de werkervaring
meer kans op inschakeling elders. Het wetsvoorstel beoogt als instrument om
enerzijds de arbeidsparticipatie te bevorderen en anderzijds een bijdrage
te leveren aan de oplossing van de problemen met de piekarbeid. Gelet op de
werkgelegenheidsontwikkeling in de tuinbouwsector kan niet verwacht worden
dat de regeling extra werkgelegenheid genereert.De CDA- en VVD-fractie vragen nog naar effecten van het wetsvoorstel op
de wig tussen het bruto en netto loon.De premievrijstellingsregeling leidt tot een verlaging van de grondslag
van de werknemerspremies. Dit leidt partieel tot een gemiddeld premie-opdrijvend
effect van circa 0.03%-punt. Echter daar tegenover staat dat de uitkeringslasten
naar verwachting kunnen dalen ten gevolge van de aanvaarding van tijdelijk
werk door uitkeringsgerechtigden. Beide effecten zullen elkaar grosso modo
in evenwicht houden, waardoor de premies niet of nauwelijks zullen wijzigen.
De gemiddelde wig zal daardoor evenmin veel veranderen. De uitstoot van arbeid
als gevolg van de effecten van deze maatregel op de wig zal dan ook vrijwel
nihil zijn.De premiecompensatieregeling leidt tot een daling van de premiegrondslag
in de agrarische sector. Dit leidt tot een stijging van de wachtgeld-premie
in die sector en, in de aanloopperiode, tot een stijging van de Awf-premie
die voor alle werknemers wordt betaald. Dien tengevolge stijgt de wig en kan
uitstoot van arbeid plaats vinden. Aangezien echter de precieze premie-effecten
niet beschikbaar zijn is ook geen inschatting te maken van het potentiële
verlies aan banen. De staatssecretaris van Sociale Zaken en WerkgelegenheidR.L.O. Linschoten XNoot1«Evaluatie-onderzoek 1994 Landelijk Tuinbouwakkoord; eindrapportage.»
Marktplan Adviesgroep BV, 1994.XNoot1Onderzoek naar gelegenheidsarbeid in de agrarische sector, Ankie Duiker
e.a, Wage- ningen, 1993. Het onderzoek is verricht ten behoeve van de Drie
Flevolandse Landbouworganisaties.XNoot1«De arbeidsfilm in het Zuid-Hollandse glasdisctrict»; Nederlands
Economisch Instituut, 1994. Uitgevoerd in opdracht van de Gewestelijke Raad
voor het Landbouwschap, Zuid Holland. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-24236-5.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl