Vaststelling begroting van het Ministerie van Buitenlandse Zaken (V) voor het jaar 2006; Memorie van toelichting
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-06 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 30300-V, nr. 2

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer

22-09-2005

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2005-2006

30300-V nr. 2

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamINHOUDSOPGAVEA. ARTIKELSGEWIJZE TOELICHTING BIJ HET WETSVOORSTELWetsartikel 1 (uitgaven/verplichtingen en ontvangsten)Wetsartikel 2 (baten-lastendiensten)OndertekeningLichaamB. BEGROTINGSTOELICHTINGLEESWIJZEROpbouw van de beleidsartikelenA: Algemene beleidsdoelstellingKritische succesfactorenOutcome-indicatorenB: Budgettaire gevolgen van beleidC: Operationele doelstellingenD: Onderzoek naar de doelmatigheid en doeltreffendheid
van het beleidOverige onderdelen van de begrotingToerekening apparaatskostenDe relatie met de HGIS-notaMISSIEBELEIDSAGENDAI Nederlands belang en internationale verantwoordelijkheidII Internationale samenwerking – regionaal en wereldwijdEuropese UnieTransatlantisch bondgenootschapRegionale samenwerking in AfrikaIII Opkomende machten: veranderend speelveld in een globaliserende
wereldIV VeiligheidV Staten sterker makenEuropese oosterburenEuropese zuiderburenBuitenlandse Zaken: wereldwijd thuisDE BEGROTING 2006 OP HOOFDLIJNENBELEIDSARTIKEL 1: VERSTERKTE INTERNATIONALE RECHTSORDE
EN EERBIEDIGING VAN MENSENRECHTENA. Algemene beleidsdoelstellingB. Budgettaire gevolgen van beleid (inclusief budgetflexibiliteit)C. Operationele doelstellingen en instrumentenOperationele doelstelling 1Na te streven resultatenInstrumenten/activiteitenOperationele doelstelling 2Na te streven resultatenInstrumenten/ActiviteitenOperationele doelstelling 3Na te streven resultatenInstrumenten/activiteitenD. Overzicht onderzoek naar de doelmatigheid en de doeltreffendheid
van beleidBELEIDSARTIKEL 2: GROTERE VEILIGHEID EN STABILITEIT,
EFFECTIEVE HUMANITAIRE HULPVERLENING EN GOED BESTUURA. Algemene beleidsdoelstellingB. Budgettaire gevolgen van beleid (inclusief budgetflexibiliteit)C. Operationele doelstellingen en instrumentenOperationele doelstelling 1Na te streven resultatenInstrumenten/activiteitenOperationele doelstelling 2Na te streven resultatenInstrumenten/activiteitenOperationele doelstelling 3Na te streven resultatenInstrumenten/activiteitenOperationele doelstelling 4.Na te streven resultatenInstrumenten/activiteitenOperationele doelstelling 5Na te streven resultatenInstrumenten/activiteitenOperationele doelstelling 6Na te streven resultatenInstrumenten/activiteitenOperationele doelstelling 7Indicatoren:Na te streven resultatenInstrumenten/activiteitenOperationele doelstelling 8Na te streven resultatenInstrumenten/activiteiten:Operationele doelstelling 9Na te streven resultatenInstrumenten/activiteitenD. Overzicht onderzoek naar de doelmatigheid en de doeltreffendheid
van beleidBELEIDSARTIKEL 3: VERSTERKTE EUROPESE SAMENWERKINGA. Algemene beleidsdoelstellingB. Budgettaire gevolgen van beleid (inclusief budgetflexibiliteit)C. Operationele doelstellingen en instrumentenOperationele doelstelling 1Na te streven resultatenInstrumenten/activiteitenOperationele doelstelling 2Na te streven resultatenInstrumenten/activiteitenOperationele doelstelling 3Na te streven resultatenInstrumenten/activiteitenOperationele doelstelling 4Na te streven resultatenInstrumenten/activiteitenOperationele doelstelling 5Na te streven resultatenInstrumenten/activiteitenD. Overzicht van onderzoek naar de doelmatigheid en de
doeltreffendheid van beleidBELEIDSARTIKEL 4: MEER WELVAART EN MINDER ARMOEDEA. Algemene beleidsdoelstellingB. Budgettaire gevolgen van beleid (inclusief budgetflexibiliteit)C. Operationele doelstellingen en instrumentenOperationele doelstelling 1Na te streven resultatenInstrumenten/activiteitenOperationele doelstelling 2Na te streven resultatenInstrumenten/ActiviteitenOperationele doelstelling 3Na te streven resultatenInstrumenten/activiteitenOperationele doelstelling 4Na te streven resultatenInstrumenten/activiteitenOperationele doelstelling 5Na te streven resultatenInstrumenten/activiteitenD. Overzicht van onderzoek naar de doelmatigheid en de
doeltreffendheid van beleidBELEIDSARTIKEL 5: TOEGENOMEN MENSELIJKE ONTPLOOIING
EN SOCIALE ONTWIKKELINGA. Algemene beleidsdoelstellingB. Budgettaire gevolgen van beleid (inclusief budgetflexibiliteit)C. Operationele doelstellingen en instrumentenOperationele doelstelling 1Na te streven resultatenInstrumenten/ActiviteitenOperationele doelstelling 2Na te streven resultatenInstrumenten/activiteitenOperationele doelstelling 3Na te streven resultatenInstrumenten/activiteitenOperationele doelstelling 4Na te streven resultatenInstrumenten/activiteitenOperationele doelstelling 5Na te streven resultatenInstrumenten/activiteitenOperationele doelstelling 6Na te streven resultatenInstrumenten/activiteitenD. Overzicht van onderzoek naar de doelmatigheid en de
doeltreffendheid van beleidBELEIDSARTIKEL 6: BESCHERMD EN VERBETERD MILIEUA. Algemene beleidsdoelstellingB. Budgettaire gevolgen van beleid (inclusief budgetflexibiliteit)C. Operationele doelstellingen en instrumentenOperationele doelstelling 1Na te streven resultatenInstrumenten/activiteitenOperationele doelstelling 2Na te streven resultatenD. Overzicht van onderzoek naar de doelmatigheid en de
doeltreffendheid van beleidBELEIDSARTIKEL 7: WELZIJN EN VEILIGHEID VAN NEDERLANDERS
IN HET BUITENLAND EN REGULERING VAN HET PERSONENVERKEERA. Algemene beleidsdoelstellingB. Budgettaire gevolgen van beleid (inclusief budgetflexibiliteit)C. Operationele doelstellingen en instrumentenOperationele doelstelling 1Na te streven resultatenInstrumenten/ActiviteitenOperationele doelstelling 2:Na te streven resultatenInstrumenten/ActiviteitenD. Overzicht van onderzoek naar de doelmatigheid en de
doeltreffendheid van beleidBELEIDSARTIKEL 8: VERSTERKT CULTUREEL PROFIEL
EN POSITIEVE BEELDVORMING IN EN BUITEN NEDERLANDA. Algemene beleidsdoelstellingB. Budgettaire gevolgen van beleid (inclusief budgetflexibiliteit)C. Operationele doelstellingen en instrumentenOperationele doelstelling 1Na te streven resultatenInstrumenten/activiteitenOperationele doelstelling 2Na te streven resultatenInstrumenten/activiteitenOperationele doelstelling 3Na te streven resultatenInstrumenten/activiteitenOperationele doelstelling 4Na te streven resultatenInstrumenten/activiteitenD. Overzicht van onderzoek naar de doelmatigheid en de
doeltreffendheid van beleidNIET-BELEIDSARTIKEL 9: GEHEIMNIET-BELEIDSARTIKEL 10: NOMINAAL EN ONVOORZIENNIET-BELEIDSARTIKEL 11: ALGEMEENVerdiepingshoofdstukToelichtingToelichtingToelichtingToelichtingEU-afdrachten NederlandToelichtingToelichtingToelichtingToelichtingToelichtingBEDRIJFSVOERINGSPARAGRAAF 2006KennisKennis van de financiële functieVoorschottenbeheerChecklist Organisational Capacity Assessment (COCA)Result based managementMonitoring en evaluatieManagementverklaringKwaliteit en effectiviteit van (ontwikkelings)samenwerking
in bedrijfsvoeringManagement informatiesysteemIntegriteitVeiligheidScreening medewerkersConsulaire dienstenOverigDuurzame ontwikkeling: interne bedrijfsvoeringOrganisatie in balansAGENTSCHAPSPARAGRAAFCentrum tot Bevordering van de Import uit ontwikkelingslanden
(CBI)1. Baten en LastenA. BatenOpbrengsten moederdepartementOpbrengst derdenRentebatenB. LastenPersonele kostenMateriële kostenRentelastenAfschrijvingskostenDotaties aan voorzieningenC. Saldo van baten en lasten2. KasstroomoverzichtToelichting kasstroomoverzichtBIJLAGE 1 MOTIES EN TOEZEGGINGENBIJLAGE 2 LIJST VAN AFKORTINGENBIJLAGE 3 TREFWOORDENLIJST
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 30300-VToon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 341 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
30 300 VVaststelling van de begrotingsstaten van het Ministerie van Buitenlandse
Zaken (V) voor het jaar 2006nr. 2MEMORIE VAN TOELICHTINGINHOUDSOPGAVEA. Artikelsgewijze toelichting bij het Wetsvoorstel2  B. Begrotingstoelichting3  Leeswijzer3  Missie7  Beleidsagenda8  De begroting 2006 op hoofdlijnen19  Beleidsartikel 1: Versterkte internationale rechtsorde en
eerbiediging van mensenrechten22Beleidsartikel 2: Grotere veiligheid en stabiliteit,
effectieve humanitaire hulpverlening
en goed bestuur27Beleidsartikel 3: Versterkte Europese samenwerking42Beleidsartikel 4: Meer welvaart en minder armoede53Beleidsartikel 5: Toegenomen menselijke
ontplooiing en sociale ontwikkeling65Beleidsartikel 6: Beschermd en verbeterd milieu77Beleidsartikel 7: Welzijn en veiligheid van Nederlanders
in het buitenland en regulering van het personenverkeer84Beleidsartikel 8: Versterkt cultureel profiel en
positieve beeldvorming in en buiten Nederland89Niet-Beleidsartikel 9: Geheim96Niet-Beleidsartikel 10: Nominaal en onvoorzien87Niet-Beleidsartikel 11: Algemeen98  Verdiepingshoofdstuk100  Bedrijfsvoeringsparagraaf109  Agentschapsparagraaf: CBI113  Bijlage 1 Moties en toezeggingen in het vergaderjaar
2004/2005117Bijlage 2 Lijst van afkortingen123Bijlage 3 Trefwoordenlijst127Het advies van de Raad van State wordt niet openbaar gemaakt, omdat het
zonder meer instemmend luidt, dan wel uitsluitend opmerkingen van redactionele
aard bevat (artikel 25a, vierde lid, onderdeel b, van de Wet op de Raad van
State).A. ARTIKELSGEWIJZE TOELICHTING BIJ HET WETSVOORSTELWetsartikel 1 (uitgaven/verplichtingen en ontvangsten)De begrotingsstaten die onderdeel uitmaken van de Rijksbegroting, worden
op grond van artikel 1, derde lid, van de Comptabiliteitswet 2001 elk afzonderlijk
bij de wet vastgesteld. Het onderhavige wetsvoorstel strekt ertoe om de begrotingsstaat
van het Ministerie van Buitenlandse Zaken voor het jaar 2006 vast te stellen.Alle voor dit jaar vastgestelde begrotingswetten tezamen vormen de Rijksbegroting
voor het jaar 2006. Een toelichting bij de Rijksbegroting als geheel is opgenomen
in de Miljoenennota 2006.Met de vaststelling van dit wetsartikel worden de uitgaven, verplichtingen
en de ontvangsten voor het jaar 2006 vastgesteld. De in die begroting opgenomen
begrotingsartikelen worden in onderdeel B van deze memorie van toelichting
toegelicht (de zogenoemde begrotingstoelichting).Wetsartikel 2 (baten-lastendiensten)Met de vaststelling van dit wetsartikel worden de in de begrotingsstaat
opgenomen begrotingen van baten en lasten en van kapitaaluitgaven en- ontvangsten
van de baten-lastendienst Centrum voor de Bevordering van de Import uit ontwikkelingslanden
(CBI) voor het jaar 2005 vastgesteld. De in die begrotingen opgenomen begrotingsartikelen
worden toegelicht in onderdeel B (Begrotingstoelichting) van deze memorie
van toelichting en wel in de paragraaf inzake de baten-lastendiensten.De Minister van Buitenlandse Zaken,B. R. BotDe Minister voor Ontwikkelingssamenwerking,A. M. A. van Ardenne-van der HoevenB. BEGROTINGSTOELICHTINGLEESWIJZERMet ingang van het jaar 2005 is de indeling van de begroting van het ministerie
van Buitenlandse Zaken herzien. Het doel van de herindeling is een betere
aansluiting bij de prioriteiten van het buitenlandbeleid, meer resultaatgerichtheid
en een grotere toegankelijkheid. De begroting nieuwe stijl is goed ontvangen.
Door de herziening van de begroting in 2005 zijn de gevolgen van het rijksbrede
veranderingstraject (zie hiervoor de brief van de minister van Financiën
TK 29 949 nr. 1) naar aanleiding van de VBTB-evaluatie voor de begroting
2006 minimaal. Voor Buitenlandse Zaken betreft het vooral wijzigingen die
leiden tot verdere vereenvoudiging.De uitwerking van beleidsartikelen in algemene en operationele doelstellingen
van de begroting is gebaseerd op het actuele buitenlandbeleid van het kabinet
Balkenende II. De algemene en operationele doelstellingen in de begroting
2006 zijn daarom niet of nauwelijks gewijzigd ten opzichte van 2005. Zo is
ook de vergelijkbaarheid over de jaren heen geborgd. Er zijn twee operationele
doelstellingen toegevoegd, artikel 2.8: Het bevorderen
van energievoorzieningszekerheid en 2.9 Grotere
veiligheid en stabiliteit door strijd tegen milieudegradatie en vernietiging
van ecosystemen (zie de betreffende artikelen voor een toelichting).
De beleidsartikelen weerspiegelen het geïntegreerde karakter van het
buitenlandbeleid. Dit komt naar voren in de verschillende beleidsartikelen
waar zowel ODA-doelstellingen en middelen als non-ODA doelstellingen en middelen
worden verantwoord.De begroting 2006 is consistent ingedeeld naar thema's. Hierdoor is het
mogelijk per thema inzichtelijk te maken welke doelen worden gesteld en welke
middelen en instrumenten daar aan bijdragen. Door deze indeling is ook een
verbeterde weergave ontstaan in de prioriteiten van ontwikkelingssamenwerking,
zoals genoemd in de notitie Aan Elkaar Verplicht: basic education, milieu en water, HIV/aids en reproductieve
gezondheid.De beleidsartikelen worden voorafgegaan door een beleidsagenda waarin
de beleidsprioriteiten van het Nederlandse buitenlandbeleid voor 2006 zijn
aangegeven. In het onderdeel De begroting 2006 op hoofdlijnen zijn de belangrijkste beleidsmatige veranderingen ook in financiële
termen toegelicht.Opbouw van de beleidsartikelenA: Algemene beleidsdoelstellingElk beleidsartikel kent dezelfde opbouw: allereerst wordt bij onderdeel
A ingegaan op de algemene beleidsdoelstelling
van het artikel. Per algemene doelstelling van het buitenlandbeleid wordt
een korte toelichting gegeven.Kritische succesfactorenVolgens de Rijksbegrotingsvoorschriften kan in deze toelichting worden
aangegeven welke «kritische succesfactoren» naast de Nederlandse
inzet invloed hebben op de geformuleerde algemene en operationele doelstellingen
en na te streven resultaten. De paragraaf «Veronderstellingen in effectbereik, doelmatigheid en raming», die in de vorige begroting
nog standaard bij ieder beleidsartikel was opgenomen, komt hiermee te vervallen.Voor de beleidsartikelen 1 tot en met 6 geldt vanzelfsprekend dat het
ministerie van Buitenlandse Zaken op het internationale toneel niet de enige
actor is die bepaalt of een geformuleerde doelstelling wordt gerealiseerd.
In Europese en andere internationale gremia moet vaak onderhandeld worden
met andere partijen, waarbij de uitkomsten van die onderhandelingen in de
regel compromissen zijn, gesloten in een complex onderhandelingsproces. De
doelstellingen waarmee Nederland het onderhandelingsproces ingaat, zijn maar
zelden identiek aan de uitkomst daarvan. De beoordeling van die uitkomsten
gaat dan over de mate van acceptatie ten opzichte van eerder geformuleerde
doelstellingen.Daarnaast geldt bij veel doelstellingen op het terrein van veiligheid
en stabiliteit en op het terrein van ontwikkelingssamenwerking dat externe
ontwikkelingen als terroristische dreigingen en natuurrampen een groot effect
kunnen hebben op de realisatie van de geformuleerde doelstellingen. Ook interne
ontwikkelingen in landen, bijvoorbeeld de politieke ontwikkelingen in de partnerlanden
waarmee Nederland een ontwikkelingsrelatie heeft, en de capaciteit en bereidheid
van relevante actoren in ontwikkelingslanden om met Nederland overeengekomen
plannen en te behalen resultaten daadwerkelijk te verwezenlijken, kunnen van
grote invloed zijn op het (al dan niet) behalen van de geformuleerde doelstellingen.Er is voor gekozen de hiervoor genoemde toelichting niet als «kritische
succesfactoren» bij ieder beleidsartikel te herhalen, maar deze hier
in de Leeswijzer op te nemen. Alleen bij de beleidsartikelen 7 en 8 is vanwege
het bijzondere karakter van deze artikelen ervoor gekozen om wel een korte
toelichting over de «kritische succesfactoren» in de toelichting
op de algemene beleidsdoelstelling op te nemen. Voor artikel 7 Welzijn en veiligheid van Nederlanders in het buitenland en regulering van
het personenverkeer geldt dat het ministerie van Buitenlandse Zaken
steeds vaker aangewezen is op andere organisaties binnen de (rijks)overheid.
Het succes van het Nederlandse optreden op het terrein van artikel 8 Versterkt cultureel profiel en positieve beeldvorming in en buiten
Nederland wordt mede bepaald door de stabiliteit van de bilaterale
betrekkingen en de mate van efficiency in de samenwerking tussen culturele
actoren in Nederland.Outcome-indicatorenIn deze begroting is invulling gegeven aan de motie Douma c.s. (TK 29 949,
nr. 11) waarin de regering wordt gevraagd beleidsdoelen te formuleren
in termen van te realiseren maatschappelijke effecten («outcome»)
en in daarvan afgeleide prestatiegegevens. De Tweede Kamer is hieromtrent
reeds per brief geïnformeerd (TK 29 949, nr. 32).Voor het merendeel van de in totaal 36 operationele doelstellingen zijn
deels kwantitatieve en deels kwalitatieve effectindicatoren opgenomen. Dit
geldt voor vrijwel alle doelstellingen op het terrein van ontwikkelingssamenwerking
waarbij met name gebruik gemaakt kan worden van de indicatoren die door de
internationale gemeenschap worden gebruikt in het kader van de Millennium Development Goals (MDG's), maar ook voor een aantal doelstellingen
op het politieke terrein.In een aantal gevallen waar het niet goed mogelijk is om effectindicatoren
te formuleren, wordt aangegeven dat de door Nederland beoogde resultaten een
indicator zijn voor het behalen van de operationele doelstelling. Dit geldt
met name voor de operationele doelstellingen van beleidsartikel 3, Versterkte Europese samenwerking.Voor een beperkt aantal operationele doelstellingen worden geen indicatoren
genoemd, omdat er geen realistische meetbare indicatoren voor handen zijn.
Het gaat om doelstellingen 1.1 en 1.3 van artikel 1 Versterkte
internationale rechtsorde en eerbiediging van mensenrechten; doelstellingen
2.1 en 2.2 van artikel 2 Grotere veiligheid en stabiliteit
ter bevordering van de nationale en bondgenootschappelijke veiligheid,
doelstelling 5.6 van artikel 5 Een grote participatie van
civil society in ontwikkelingsactiviteiten en een tweetal doelstellingen
van artikel 8, namelijk doelstelling 8.1 Grotere buitenlandse
bekendheid met de Nederlandse cultuur en doelstelling 8.2 Het gezamenlijk met partnerlanden werken aan behoud van Gemeenschappelijk
Cultureel Erfgoed en het werken aan een multilateraal kader voor het behoud
van erfgoed.Teneinde het aantal pagina's van de begroting te beperken worden niet
alle indicatoren uitputtend beschreven. Onder het kopje indicatoren worden per operationele doelstelling slechts de meest
belangrijke genoemd. Waar mogelijk zijn er kwantitatieve gegevens over de
stand van zaken nu en bij de MDG's ook streefwaarden toegevoegd, waar Nederland
zich – in het algemeen samen met de internationale gemeenschap –
aan heeft gecommitteerd. Daarbij moet rekening gehouden worden dat deze cijfers
vaak zijn gebaseerd op gegevens uit ontwikkelingslanden. Aangezien de statistische
capaciteit en kwaliteit niet altijd hetzelfde niveau hebben als wij in Nederland
gewend zijn, zijn deze cijfers vaak minder hard. Ze geven echter wel inzicht
in de trend. Rapportage over de indicatoren vindt over het algemeen plaats
via het jaarverslag en brieven aan de Tweede Kamer.B: Budgettaire gevolgen van beleidDe tabel Budgettaire gevolgen van beleid heeft een prominentere plaats
gekregen in de begroting. Deze volgt nu direct na de toelichting op de algemene
doelstelling. Ook is er een wijziging in de presentatie: de tabel budgetflexibiliteit
is geïntegreerd in de tabel Budgettaire gevolgen van beleid. Een aparte
tabel budgetflexibiliteit wordt, zoals aangegeven in de brief van de minister
van Financiën (29 949 nr. 1) niet meer gepresenteerd, omdat
de tabel door haar complexiteit niet de gewenste informatie opleverde.In de nieuwe begrotingsindeling is de koppeling tussen middelen en doelstellingen
beter aan te geven dan voorheen. Echter net als in de begroting 2005 is door
een aantal specifieke eigenschappen van het buitenlandbeleid een één-op-één
-koppeling tussen operationele doelstellingen en middelen niet altijd mogelijk.
Zo komen bijvoorbeeld de afdrachten aan de Europese Unie ook ten goede aan
operationele doelstelling 3.2 een effectief, efficiënt
en coherent optreden van de Unie ten opzichte van derde landen of regio's, terwijl deze middelen zijn opgenomen bij de operationele doelstelling
3.1 een democratische, slagvaardige en transparante Europese
Unie die haar burgers vrijheid, recht en veiligheid biedt en in staat is tot
duurzame groei. Het is naar onze mening niet zinnig om de EU-afdrachten
als het ware «op te knippen» over alle operationele doelstellingen
waar de EU invloed op uitoefent.C: Operationele doelstellingenDe algemene beleidsdoelstellingen zijn geformuleerd op een relatief hoog
abstractieniveau. Onderdeel C laat daarom zien hoe de algemene beleidsdoelstellingen
zich vertalen in een aantal operationele doelstellingen. Deze operationele
doelstellingen zijn in het algemeen geformuleerd in termen van gewenste internationale
maatschappelijke effecten. Er zijn twee operationele doelstellingen toegevoegd
ten opzichte van de begroting 2005. Het betreft artikel 2.8 Het bevorderen van energievoorzieningszekerheid en 2.9 Grotere veiligheid en stabiliteit door strijd tegen milieudegradatie en vernietiging
van ecosystemen (zie de betreffende artikelen voor een toelichting).Per operationele doelstelling is onder Na te streven
resultaten aangegeven welke specifieke resultaten het ministerie
van Buitenlandse Zaken in het begrotingsjaar 2006 nastreeft. Deze resultaten
zijn zodanig concreet dat kan worden aangegeven dat ze bereikt zijn. Indien
de resultaten meerjarig van karakter zijn en naar verwachting later dan 2006
gerealiseerd gaan worden, wordt dit expliciet aangegeven. Voor de na te streven resultaten geldt de hierboven genoemde indirecte
verantwoordelijkheid veelal ook. De relatie tussen door Buitenlandse Zaken
uit te voeren activiteiten en te behalen resultaten is vaak een plausibele
in plaats van een causale.Het kopje Instrumenten/activiteiten geeft
antwoord op de vraag welke instrumenten en activiteiten, overigens zonder
in detail te treden, het ministerie van Buitenlandse Zaken gaat inzetten om
de na te streven resultaten te bereiken.D: Onderzoek naar de doelmatigheid en doeltreffendheid
van het beleidIn het onderdeel D wordt ingegaan op de onderzoeken naar de doelmatigheid
en doeltreffendheid van het beleid. Hierin zijn de belangrijkste evaluaties
per beleidsartikel opgenomen.Overige onderdelen van de begrotingDe acht beleidsartikelen worden gevolgd door drie niet-beleidsartikelen en vervolgens de Agentschapsparagraaf over de baten-lastendienst Centrum voor de Bevordering van de Import
uit ontwikkelingslanden (CBI), de Bedrijfsvoeringsparagraaf
en het Verdiepingshoofdstuk. Het verdiepingshoofdstuk toont de budgettaire
aansluiting tussen de begroting 2005 en de begroting 2006. In de begroting
op hoofdlijnen komen alle belangrijke mutaties tussen begroting 2005 en begroting
2006 aan bod.Toerekening apparaatskostenAl in de begroting 2002 en 2003 is toegelicht dat de bijzondere structuur
van het ministerie van Buitenlandse Zaken met zijn netwerk van vertegenwoordigingen
in het buitenland en regiodirecties op het departement, het precies toerekenenen
van apparaatsuitgaven aan de respectievelijke beleidsartikelen verhindert.
Daar waar andere departementen hele dienstonderdelen kunnen toeschrijven aan
een beleidsartikel, werken medewerkers op de posten en regiodirecties van
het ministerie van Buitenlandse zaken voor meerdere beleidsterreinen. Daarom
is er in 2001 voor gekozen de apparaatskosten extracomptabel toe te rekenen
aan de beleidsartikelen. Ook in de nieuwe begrotingsstructuur sinds 2005 gaat
deze redenering onverminderd op.Deze extracomptabele apparaatskostentoerekening wordt elk jaar gebaseerd
op de tijdschatting van het aantal bestede uren per beleidsartikel. Dit blijkt
elk jaar een zeer tijdrovende bezigheid, waarvan de uitkomst nooit
meer houvast biedt dan een schatting. Om deze reden is het ook niet mogelijk
om bij de verantwoording harde conclusies te trekken. De tabel met de toerekening
van de apparaatskosten kan derhalve de begrotingsdoelstellingen – de
autorisatie- en controlefunctie – niet dienen en wordt vooral in de
begroting opgenomen om zo goed als mogelijk tegemoet te komen aan de vormvereisten
van de VBTB.In overleg met het ministerie van Financiën is daarom besloten dat
het zinvoller en efficiënter is om de tabel met extracomptabele toerekening
van de apparaatskosten voortaan weg te laten uit de begroting van Buitenlandse
Zaken, en alle apparaatskosten te presenteren in de kengetallen bij artikel
11 Algemeen. De kengetallen maken onder andere
onderscheid naar lokale personele kosten in buitenland, kosten uitgezonden
personeel, materiële kosten en investeringskosten.De relatie met de HGIS-notaDe HGIS omvat naast het grootste deel van de BZ-uitgaven (inclusief ontwikkelingssamenwerking)
tevens de buitenlanduitgaven van de overige departementen. Deze bundeling
bevordert de samenhang en samenwerking die voor een geïntegreerd en coherent
buitenlandbeleid van belang zijn. Voor een overzicht van de belangrijkste
programma's en uitgaven ten behoeve van het buitenlandbeleid in de breedste
zin wordt verwezen naar de nota over de Homogene Groep
Internationale Samenwerking (HGIS).De HGIS-nota bevat ook een overzicht van de budgettaire ontwikkelingen
binnen de HGIS en een aantal bijlagen waarin alle buitenlanduitgaven overzichtelijk
worden gepresenteerd. Zo wordt een totaaloverzicht gegeven van de buitenlanduitgaven
die als officiële ontwikkelingshulp («ODA») kwalificeren,
alsmede een overzicht van de geraamde uitgaven aan de thema's basic education, milieu en water, en HIV/aids, tubercolose en malaria.MISSIEElke dag en elk uur behartigt het ministerie van Buitenlandse Zaken de
belangen van het Koninkrijk in het buitenland. Als naar buiten gericht land
zet Nederland zich van oudsher in voor de internationale rechtsorde. Nederland
bouwt mee aan een veilige, stabiele en welvarende wereld. Wij zetten ons in
om conflicten, armoede en onrecht te bestrijden. Buitenlandse Zaken geeft,
in overleg met andere ministeries, vorm aan het Europa van de toekomst en
zorgt ervoor dat Nederland in de EU met één stem spreekt.Op meer dan 150 plekken in de wereld en in Den Haag doen landgenoten,
bedrijven en instellingen een beroep op de kennis van onze medewerkers. Buitenlandse
Zaken – wereldwijd thuis.BELEIDSAGENDAI Nederlands belang en internationale verantwoordelijkheidZij die voorspelden dat vanwege globalisering de rol van de natiestaat
zou zijn uitgespeeld, hebben ongelijk gekregen. Voor veel burgers blijft de
nationale staat het eerste referentiekader. Met de toenemende mondiale vervlechting
groeit zelfs het beroep van burgers op hun eigen nationale overheden om problemen
op te lossen. Het vervagen van grenzen leidt tot een roep om veiligheid, vertrouwdheid
en zekerheid bínnen grenzen. Dit stelt nieuwe eisen aan de rol van
staten op het internationale toneel.Paradoxaal is echter dat de groeiende hang naar nationale antwoorden niet
evenredig is met de effectiviteit van die antwoorden. Voor het welzijn en
de welvaart van Nederlanders is het in toenemende mate van belang dat Nederland
problemen internationaal aanpakt. Criminaliteit, terrorisme, milieuvervuiling,
klimaatverandering, besmettelijke ziekten en mensenhandel; het zijn problemen
die ons direct raken, maar die Nederland niet zelf kan oplossen. Uit nationaal
belang moet Nederland in toenemende mate in internationaal verband zijn verantwoordelijkheid
nemen.Hierbij zijn er steeds meer raakvlakken tussen de belangen van Nederland
en bredere, internationale belangen. Fragiele staten bijvoorbeeld maken niet
enkel de eigen inwoners kwetsbaar, maar vormen als broedplaats voor criminaliteit
en terrorisme ook een bedreiging voor de internationale rechtsorde en voor
onze nationale veiligheid. Omdat staten in toenemende mate van elkaar afhankelijk
zijn, wordt ook steeds meer uit wederzijds belang gehandeld.Deze ontwikkelingen bieden kansen. Kansen voor versterking van het multilaterale
stelsel. Kansen voor armoedebestrijding en duurzame ontwikkeling. Kansen voor
vergroting van de internationale handel. Kansen voor meer veiligheid, een
beter milieu en grotere welvaart voor een toenemend aantal mensen.Maar zij vormen ook een geweldige uitdaging. Een uitdaging voor politiek,
overheid en burger. Politiek en overheid zullen beter moeten luisteren naar
wat er in de samenleving speelt; tegelijkertijd moeten zij samen met de burger
hun blik meer naar buiten richten. Alleen door te bouwen aan internationale
verbanden kan de Nederlandse overheid negatieve gevolgen van de vervagende
grenzen te lijf gaan. Alleen zo ook kan Nederland blijven profiteren van de
internationale stromen van producten, diensten en mensen die voor onze welvaart
zo belangrijk zijn.De discussie na het Nederlandse «nee» op het referendum over
het Europese grondwettelijke verdrag maakt duidelijk hoe groot deze uitdaging
is. Daar waar Europese samenwerking is vereist om problemen aan te pakken
die Nederland niet alleen kan oplossen, kunnen wij ons een gebrek aan Europese
ambitie niet veroorloven. Wij hebben Europa nodig voor onze veiligheid, het
klimaat, voor werkgelegenheid en voor eerlijke verhoudingen binnen en buiten
Europa. Voor de effectiviteit van het Nederlandse optreden in de EU is het
van belang dat Nederland zich als betrouwbare en solidaire partner opstelt.
Om in internationaal verband haar verantwoordelijkheid te kunnen nemen, moet
de Nederlandse overheid daarom blijven zorgen voor draagvlak. Binnenlandse
en buitenlandse politiek liggen direct in elkaars verlengde.Met een daadkrachtig, geïntegreerd buitenlandbeleid zet het kabinet
zich in voor een sterkere internationale rechtsorde, waarin onze veiligheid,
welvaart en welzijn worden gewaarborgd. Hierbij zullen nadrukkelijk prioriteiten
worden gekozen en vertaald in een samenhangende strategie met regie vooraf,
ten aanzien van specifieke thema's, landen en regio's. Dit zal de coördinatie
van het internationaal beleid door Buitenlandse Zaken ten goede komen, zoals
ook door de Commissie Voorhoeve gesteld in haar rapportage voor het Programma
Andere Overheid.II Internationale samenwerking – regionaal en wereldwijdDe rol van de staat verandert onder meer door de voortgaande groei van
internationale handel en buitenlandse investeringen, van het internationale
verkeer van personen, van de internationale verspreiding van wetenschap en
technologie. Nog niet alle landen profiteren hiervan, en binnen veel landen
niet alle mensen, maar deze ontwikkelingen leveren een enorme en nog toenemende
bijdrage aan de stijging van welvaart en welzijn in de wereld.Een keerzijde van deze ontwikkeling is dat ook de grensoverschrijdende
of zelfs wereldwijde problemen toenemen: virussen kunnen zich sneller dan
ooit verspreiden, criminele en terroristische organisaties opereren wereldwijd,
het vermogen om massavernietigingswapens te maken wordt wijder verspreid.Staten treden steeds minder zelfstandig op en worden steeds meer de dragende
elementen van verschillende vormen van regionale en internationale samenwerking.
Europa is het werelddeel waar deze ontwikkeling het verst is voortgeschreden,
maar in toenemende mate tekent zij zich ook af in Afrika, Latijns-Amerika
en nu ook Azië. Ieder continent heeft daarbij zijn eigen vertrekpunt,
maar in een wereld die steeds meer verbonden raakt heeft het Europese samenwerkingsmodel
een zeggingskracht voor andere regio's waarvan de Europeanen zich dikwijls
weinig bewust zijn.Net als op nationaal niveau is daarbij op mondiaal en regionaal niveau
een raamwerk van rechtvaardige regels nodig, waarbinnen grote en kleine landen,
zwakke en sterke staten, gelijke kansen krijgen. Hier ligt ook heel duidelijk
een Nederlands belang. Voor een land als het onze, dat voor zijn veiligheid,
welvaart en welzijn in hoge mate afhankelijk is van het buitenland, is een
goed functionerende internationale orde van levensbelang. Een integraal onderdeel
daarvan is een internationale rechtsorde, zoals bijvoorbeeld internationale
gerechtshoven. De bevordering van de ontwikkeling van de internationale rechtsorde
is ook opgenomen in de Nederlandse grondwet als doelstelling van buitenlandbeleid
in welk kader de regering zich ook inzet voor de positie van Den Haag als
juridische hoofdstad van de wereld.Tegen deze achtergrond zet de regering zich in voor een versterkt en flexibel
multilateraal systeem. Of het nu om lichte netwerken van gelijkgezinde landen
gaat, of om krachtige, met bevoegdheden en middelen uitgeruste instellingen,
het uiteindelijke resultaat zal steeds moeten zijn een effectieve bijdrage
aan de oplossing van gemeenschappelijke problemen. In de woorden van de Europese
Veiligheidsstrategie: effectief multilateralisme. Het kabinet zet zich daarom
in voor een actieve, constructieve deelname in alle voor ons land belangrijke
internationale organisaties en samenwerkingsverbanden, waarbij zij deze voortdurend toetst op hun effectieve bijdrage, en waar nodig pleit voor aanpassing
en hervorming. Daarnaast streeft het kabinet naar samenwerking en afstemming
tussen organisaties en vermijding van concurrentie en duplicatie. Deze inzet
richt zich op de onderlinge verhouding tussen de Europese en transatlantische
organisaties (EU, NAVO, Raad van Europa, OVSE) maar ook op samenwerking met
andere regionale organisaties (zoals de steun van de EU aan de Afrikaanse
Unie), ondersteuning van de VN door onder meer EU en NAVO en grotere coherentie
van het VN-systeem. Voor dit laatste is opvolging van de afspraken van de
VN-top in september 2005 van belang. De prioriteiten voor Nederland zijn de
voorgestelde«Peacebuilding Commission», «The Human Rights
Council», het versterken van conflictpreventiemechanismen, terrorismebestrijding
en het verwezenlijken van de Millennium Development Goals.Nederland draagt er krachtig aan bij dat de Raad van Europa zich concentreert
op zijn kerntaken mensenrechtenbevordering, democratisering en bevordering
van de rechtsstaat, zoals omschreven in het nieuwe mandaat van de organisatie.
Vanuit dit mandaat zal invulling worden gegeven aan de samenwerking met de
OVSE en de EU. Nederland zal actief bijdragen aan de vormgeving van de toekomst
van het Europese Hof voor de Rechten van de Mens.Een goed functionerende internationale orde kan niet anders dan gebaseerd
zijn op wederzijds respect en «fair play» tussen landen. Publieksdiplomatie
kan bijdragen door wederzijds begrip te bevorderen. Nederland zal in toenemende
mate investeren in het uitleggen en in perspectief plaatsen van actuele ontwikkelingen,
zoals de ontwikkeling van de discussie in Nederland over het integratievraagstuk
en het Europese integratieproces.Europese UnieEuropese samenwerking en integratie zijn essentieel voor de vrede, veiligheid
en voorspoed die Nederland vandaag de dag geniet. Daar waar een nationale
benadering te kort schiet om problemen aan te pakken die de Nederlandse samenleving
aangaan, blijft Europese samenwerking van wezenlijk belang. Dit wordt breed
onderkend en gesteund in de samenleving, niettegenstaande de uitslag van het
recente referendum over het Grondwettelijk Verdrag. Nederland blijft open
staan voor vernieuwingen die nodig blijken te zijn om Europa in staat te stellen
de uitdagingen van vandaag en morgen met vertrouwen tegemoet te treden. Nederland
wil met overtuiging en constructief binnen de Unie blijven werken aan de aanpak
van vraagstukken als grensoverschrijdende criminaliteit, terrorisme, asiel,
migratie, milieu en klimaat. Ook voor de bevordering van duurzame groei en
werkgelegenheid in Europa – van belang voor de Nederlandse welvaart,
is samenwerking binnen de Unie geboden. Daartoe zal gewerkt moeten blijven
worden aan het verder vervolmaken van de Interne Markt, onder meer op het
voor Nederland zo belangrijke terrein van het dienstenverkeer. Ook omdat het
belang van Europa als actor op het wereldtoneel toeneemt, is verdere versterking
en verdieping van de Europese samenwerking en integratie wenselijk. Nederland
wil daarbij een betrouwbare en solidaire partner blijven.Het kabinet zal zich terdege vergewissen van de verwachtingen die burgers
hebben van Europa. Nadrukkelijk zal worden afgewogen of zaken op Europees
dan wel nationaal niveau moeten worden aangepakt. Het subsidiariteitsbeginsel
is daarbij leidend. De Brede Maatschappelijke Discussie biedt een goede gelegenheid
om hierover van gedachten te wisselen.Het nationale beleid dient steeds in samenhang te worden gezien met het
EU-beleid, waarbij het EU-beleid kan bijdragen aan het realiseren van de doelstellingen
van het nationale beleid en vice versa. Ook in de relaties met derde landen
dan wel regionale blokken elders in de wereld zullen de Nederlandse nationale
belangen en prioriteiten veelal alleen via de EU kunnen worden verwezenlijkt.Het is evident dat de kandidaat-lidstaten Roemenië en Bulgarije aan
de gestelde criteria dienen te voldoen willen zij op 1 januari 2007 kunnen
toetreden tot de EU. Datzelfde geldt voor de opening van de toetredingsonderhandelingen
met Turkije en Kroatië. De westelijke Balkanlanden hebben een toetredingsperspectief
gekregen, maar van toetredingsonderhandelingen is vooralsnog geen sprake.De besluitvorming in de uitgebreide Unie stelt steeds hogere eisen aan
de Nederlandse diplomatie. Om zijn belangen en prioriteiten verdisconteerd
te krijgen moet Nederland vroegtijdig inspelen op EU-besluitvorming, door
deze voor te bereiden in contacten voorafgaand aan of en marge van formele
beraadslagingen, zowel in Brussel als in de hoofdsteden. Gezien de steeds
grotere rol die coalities van lidstaten spelen in EU-besluitvorming, moet
Nederland zich tevens meer richten op het aangaan van coalities. In het licht
van het bovenstaande is een sterke bilaterale inzet vereist op alle niveaus.
Voorts is een verbetering vereist van de coördinatie op het vlak van
met name strategische standpuntbepaling en vroegtijdige politieke sturing
zoals ook aanbevolen door de Commissie Van Voorst.Transatlantisch bondgenootschapIn tijden van verandering is het belangrijk om te kunnen terugvallen op
een aantal zekerheden. Daar is de transatlantische vriendschap er één
van. Samen zijn Europa en Amerika onmisbaar voor het beschermen en versterken
van wereldwijde democratie en voorspoed, van vrijheid en stabiliteit. Ook
in 2006 zal de regering intensief met de VS blijven samenwerken op gebieden
van wederzijds belang, zoals de campagne tegen financiering van terrorisme,
nieuwe initiatieven op het gebied van non-proliferatie en de versterking van
fragiele staten zoals Afghanistan. Daarbij gaat Nederland gevoelige onderwerpen
als Guantánamo Bay, het Internationaal Strafhof en de Amerikaanse houding
tegenover geboortebeperking en het klimaatverdrag niet uit de weg.Nederland zet zich blijvend in voor de bevordering van de transatlantische
dialoog, waarbij zowel de NAVO als de EU een vooraanstaande rol heeft te spelen.
Daarbij is versterking van de politieke dialoog binnen de NAVO en tussen de
NAVO en de EU van belang. In de NAVO-Raad moeten die onderwerpen worden besproken
die de veiligheid van alle bondgenoten raken, inclusief onderwerpen als de
nucleaire ambities van Iran.Regionale samenwerking in AfrikaNederland hecht veel waarde aan de verdere ontwikkeling van de Afrikaanse
Unie en de subregionale organisaties in Afrika: ECOWAS, SADC en IGAD. Daarom
zal Nederland mede in multilateraal verband blijven bijdragen aan de noodzakelijke
capaciteitsversterking van deze organisaties. Daarnaast wordt samengewerkt
in het kader van vredesoperaties van de AU. De Afrikaanse Unie belichaamt
de eigen verantwoordelijkheid die de Afrikaanse landen hebben genomen voor
vrede en welvaart op het continent.III Opkomende machten: veranderend speelveld in een globaliserende
wereldDe voor Nederland belangrijke versterking van regionale en wereldwijde
samenwerking krijgt een nieuwe dynamiek met de opkomst van nieuwe grootmachten
op het wereldtoneel. Het strategische gewicht van met name Azië in de
wereld neemt toe – economisch, politiek en demografisch. Het belang
van India, maar vooral ook China op terrein van de wereldhandel, duurzame
ontwikkeling, energiebeheersing, non-proliferatie en terrorisme, mensenrechten
en goed bestuur, is steeds duidelijker voelbaar binnen de internationale verhoudingen.
De groeiende regionale en mondiale rol brengt nieuwe verantwoordelijkheden
voor deze landen met zich mee.Azië telt nu reeds 56% van de wereldbevolking, brengt 25% van het
mondiale BNP voort en is het goed voor 22% van de wereldhandel. Deze indicatoren
vertonen een stijgende lijn. Groeicijfers van rond de 8% geven Aziatische
economieën over vijftien jaar een groter aandeel in de wereldeconomie
dan Europa en de VS. China zal 31% van de groei voor zijn rekening nemen en
Japan 10%. De Indiase economie zal in dezelfde periode meer dan verdubbelen
en naar verwachting uitkomen op eenderde van de Chinese economie. Reeds nu
vervlechten Indiase kennis en Chinees productiepotentieel zich met elkaar.
21% van de EU-export gaat nu al naar Azië.Het buitenlandbeleid van een aantal Aziatische landen, waaronder China,
lijkt zich te richten op versterking van bilaterale samenwerking en actieve
deelname in multilaterale en regionale politieke verbanden. Deze landen lijken
daarmee in te zien dat via betrokkenheid en multilaterale samenwerking handels-
en veiligheidsbelangen kunnen worden behartigd. Bovendien kunnen zij zo een
groter politiek gewicht verkrijgen. De aspiraties van India en Japan om een
permanente zetel in de Veiligheidsraad te krijgen passen in dit beeld.Politieke samenwerking in Azië is een kwestie van lange adem. Er
is sprake van territoriale disputen en wederzijds wantrouwen. De tegenstelling
tussen India en Pakistan vanwege Kasjmir, de Noord-Koreaanse nucleaire ambities
en de kwestie-Taiwan zijn daarbij belangrijke bronnen van spanning. Dankzij
een post-ideologisch en opener China en een stabiel en democratisch ontwikkelend
India zijn er echter wel degelijk krachten die werken in de richting van versterking
van de regionale samenwerking. Zo sloten China en India in april 2005 een
«strategisch partnerschap». Daarnaast groeit de rol van de ASEAN
en de dialoog tussen deze organisatie van Zuidoost-Aziatische staten en haar
partners in de regio, waaronder China, Japan en Zuid-Korea.Nederland en de EU spelen in op de kansen die deze groeiende machten bieden.
Nederland streeft ernaar de bilaterale contacten op alle niveaus met deze
landen te versterken. Tijdens de EU-India top en de EU-China top, eind 2004
in Den Haag, werd het groeiende belang van de economische en politieke relatie
tussen de EU en beide landen bevestigd. Het is nu zaak om de daar ontwikkelde
partnerschapsrelaties handen en voeten te geven. In dergelijke brede samenwerkingsverbanden
zal het in toenemende mate mogelijk zijn boodschappen af te geven over regionale
veiligheid, mensenrechten en het belang van duurzame ontwikkeling naast handel
en economische samenwerking.Nederland wil de komende jaren het eigen kennis- en dienstenpotentieel
verdubbelen om als een betekenisvolle «Euro-Aziatische toegangspoort»
te kunnen gelden. Daartoe zal het ministerie van Buitenlandse Zaken een speciaal
actieprogramma initiëren met de meest betrokken departementen.De opkomst van nieuwe economische machten zal ook invloed hebben op de
positie van de ontwikkelingslanden. Het zijn nieuwe investeerders en zij bieden
ontwikkelingslanden nieuwe afzetmarkten. Tegelijkertijd zijn het ook concurrenten
op de wereldmarkt en zal de snelle economische ontwikkeling in Azië de
druk op schaarse energievoorraden en ecosystemen doen toenemen en migratie
bevorderen. Dit biedt kansen en bedreigingen voor arme landen. Landen als
China, India en Brazilië kunnen daarnaast een rol als «gidsland»
gaan spelen op het gebied van economische ontwikkeling. Zij kunnen zich ook
in toenemende mate als hulpgevers gaan positioneren. Nederland steunt deze
ontwikkeling.IV VeiligheidDe groeiende noodzaak voor Nederland om uit nationaal belang internationaal
verantwoordelijkheid te nemen, geldt bij uitstek voor het thema veiligheid.
Ontwikkelingen sinds het einde van de Koude Oorlog hebben een toenemende verwevenheid
van interne en externe veiligheid laten zien. De aanslagen in Madrid en Londen
hebben dat op gruwelijke wijze benadrukt. Allereerst wordt de eigen nationale
veiligheid meer dan voorheen beïnvloed door factoren van buiten. Daarbij
moet onder meer gedacht worden aan buitenlandse invloeden op radicaliseringtendensen
in Nederland. Daarnaast brengt de aard van de dreiging, die steeds meer gericht
is op het aanbrengen van maximale schade, een schaalvergroting met zich mee
die dwingt tot verdergaande grensoverschrijdende samenwerking van politie
en justitie.Het antwoord op bedreigingen ligt voor Nederland met name in de NAVO en
de EU. Voor de EU is dit enerzijds zo omdat we met andere lidstaten een steviger
vuist kunnen maken, en anderzijds omdat samenwerking noodzaak is in een Europese
ruimte zonder binnengrenzen waar terroristen en criminelen zich vrij kunnen
bewegen. Het Haagse Programma dat de Europese Raad in november 2004 vaststelde,
heeft de organisatie van interne veiligheid versterkt. In het komende jaar
zal de strafrechtelijke samenwerking worden verstevigd, verder worden gebouwd
aan een gemeenschappelijk asielstelsel en versterkte grensbewaking. Bovendien
worden mensensmokkel en illegale immigratie aangepakt, in samenwerking met
derde landen. Hiertoe worden diverse samenwerkingsovereenkomsten ten volle
benut.De bedreiging van onze veiligheid komt niet alleen van buiten. Nederland
heeft dit inmiddels zelf ondervonden met de moord op Theo van Gogh. Deze en
hierop volgende Nederlandse gebeurtenissen zijn indicatief voor wat zich tevens
elders in Europa afspeelt: we vinden de daders en de oorzaken van terrorisme
ook in ons midden. Binnen de Unie is daarom het tegengaan van radicalisering
en rekrutering één van de prioritaire thema's van het EU-actieplan
terrorisme, dat gedurende de komende periode wordt uitgevoerd.Van toenemende invloed op onze veiligheidssituatie is instabiliteit in
andere landen. De bipolaire wereld van weleer heeft plaats gemaakt voor een
veel minder overzichtelijk geheel van staten in wording of in ontbinding,
zoals in de voormalige Sovjetunie en voormalig Joegoslavië, die hun eigen
zaken onvoldoende op orde hebben en van waaruit illegale praktijken zich tot
onze contreien uitstrekken. Naast criminele activiteiten als drugs- en wapenhandel
gaat het bijvoorbeeld om vrouwenhandel. Het zijn ook dikwijls deze staten
waar religieus fundamentalisme een kans krijgt, hetgeen kan leiden tot terroristisch
geweld. Dit raakt ook Nederland en zijn bondgenoten. De verdediging van onze
nationale veiligheid vergt in toenemende mate «forward defence»,
met optreden ver buiten ons land in het kader van de VN, de NAVO of de Europese
Unie. De actieve Nederlandse militaire bijdrage in Afghanistan is hiervan
een goed voorbeeld. Daarnaast is de inzet van instrumenten in het kader van
de buitenlandpolitieke en ontwikkelingssamenwerking eveneens van belang.Omdat vrede, veiligheid en stabiliteit een voorwaarde zijn voor armoedebestrijding
en minder armoede leidt tot meer stabiliteit, houdt Ontwikkelingssamenwerking
zich in toenemende mate bezig met de bevordering van de stabiliteit in post-conflictlanden.
Hiermee levert zij ook een bijdrage aan de Nederlandse veiligheid. Het gaat
hierbij met name om het ondersteunen van de ontwikkeling van veiligheidsstructuren
in zogenaamde falende en fragiele staten, waar de rechtsstaat onvoldoende
bescherming biedt aan de burgers. In Afghanistan bijvoorbeeld moet de infrastructuur
van de rechtsstaat van de grond af aan worden opgebouwd. Maar ook in de Balkan
is nog steeds sprake van landen in opbouw. Het Stabiliteitsfonds is hiertoe
een nuttig instrument, omdat het mogelijk maakt ODA en non-ODA fondsen in
te zetten op het snijvlak van veiligheid en ontwikkeling.In nauwe samenwerking met het ministerie van Defensie wordt gewerkt aan
de verdere inzet van expertise van Nederlandse militairen ter bevordering
van demobilisatie- en reïntegratieprocessen en van hervormingen van de
veiligheidssector in post-conflictlanden. Het welslagen van wederopbouw in
dergelijke landen is ook sterk afhankelijk van de inzet van expertise op het
gebied van justitie en politie. Nederland zal ruimer dan thans het geval is
moeten bijdragen aan de inzet van dergelijke expertise, ook in het belang
van de eigen nationale veiligheid. Met het oog hierop wordt de samenwerking
tussen Buitenlandse Zaken en de ministeries van BZK en Justitie geïntensiveerd.De veranderende veiligheidsomgeving stelt ook nieuwe eisen aan de NAVO.
De NAVO zal samen met de EU en de VN in toenemende mate ondersteuning bieden
bij vredeshandhaving in derde landen, bijvoorbeeld door capaciteitsversterking
van de Afrikaanse Unie in Soedan. Meer aandacht is nodig voor het integreren
van civiele activiteiten, zodat bijgedragen kan worden aan een soepeler overgang
naar de opbouwfase na afloop van een militair conflict. Nederland zal een
actieve rol spelen bij de hervormingen binnen de NAVO die mede hiertoe nodig
zijn, zoals het verbeteren van de besluitvorming en de vertaalslag van politiek
besluit naar concrete actie. De Noord-Atlantische Raad moet de mogelijkheid
krijgen een beperktere groep bondgenoten te autoriseren onder NAVO-vlag en
met gebruikmaking van NAVO-structuren, een bepaalde activiteit of operatie
uit te voeren.De dreiging van verspreiding van massavernietigingswapens blijft actueel.
Besprekingen in het kader van het Non-Proliferatieverdrag in 2005 over het
onder internationale controle brengen van de nucleaire brandstofcyclus en
stopzetting van de splijtstofproductie voor explosiedoeleinden
hebben helaas niets opgeleverd. Het is zaak dat bespreking van deze onderwerpen
in andere fora wel tot resultaten leidt. Nederland zal zich hiervoor inzetten.Mits gehouden aan een duidelijke focus, kan de OVSE bijdragen aan bevordering
van veiligheid in de Euro-atlantische en Euraziatische regio's. Enerzijds
kan de organisatie bijdragen aan de bestrijding van terrorisme en van discriminatie
op grond van geloofsovertuiging. Anderzijds kan de OVSE tolerantie en mensenrechten
bevorderen en zo helpen voorkomen dat er een voedingsbodem voor terrorisme
ontstaan. In 2006 zal de OVSE specifiek aandacht geven aan de economische
en ecologische dimensies van het brede veiligheidsbegrip dat de organisatie
hanteert.Aantasting van het milieu vormt een wereldwijde bedreiging voor de veiligheid.
Verlies van ecosystemen en slechte toegang tot elementaire basisvoorzieningen
leiden tot conflicten die op nationaal en regionaal niveau destabiliserend
werken en de veiligheid in gevaar brengen. Een groot aantal conflicten, in
met name de armste landen, wordt veroorzaakt door illegale handel in hout
en mineralen, gebrek aan duidelijkheid over eigendomsrechten, uitputting van
natuurlijke hulpbronnen en onvoldoende toegang tot water en voedsel van de
lokale bevolking. Natuurrampen zoals de recente tsunami versterken dit conflictpotentieel.
Met «Early Warning» systemen kunnen de gevolgen van dergelijke
rampen worden gemitigeerd. De draagkracht van ecosystemen moet in stand worden
gehouden door ze, daar waar deze zijn beschadigd, zoals in Darfur, te herstellen.
Dat draagt bij aan vrede, veiligheid en duurzame ontwikkeling.Een nog onderbelichte dimensie van veiligheid is energievoorzieningszekerheid.
Zolang innovatief energiebeleid nog niet leidt tot een duurzame energiehuishouding,
blijft het van belang ononderbroken te kunnen beschikken over fossiele brandstoffen
voor een redelijke prijs. De komende jaren zal Nederland het instrumentarium
van buitenlandbeleid nadrukkelijker inzetten om dit te bevorderen. Zo zal
meer worden geïnvesteerd in de betrekkingen met landen die een grote
impact hebben op de wereldmarkt voor olie en gas. Ook hier weer streeft Buitenlandse
Zaken naar een geïntegreerde, strategische inzet van de verschillende
ministeries samen en binnen de Europese Unie als geheel.Ook binnen het ministerie van Buitenlandse Zaken zal de samenhang tussen
interne en externe veiligheid beter tot zijn recht komen. Daartoe wordt de
organisatorische aandacht voor terrorisme en civiele veiligheid gestroomlijnd
en wordt een Coördinator Terrorismebestrijding aangesteld, die als loket
optreedt in de richting van de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding.V Staten sterker makenKrachtige democratische staten staan aan de basis van effectieve internationale
politiek. Nu de noodzaak van internationale samenwerking- wereldwijd en regionaal-
alleen maar toe neemt, zullen de dragende elementen van deze samenwerking
zo sterk mogelijk moeten zijn. Daarom zet de Nederlandse regering zich in
om het falen van staten te voorkomen en de staat te versterken door steun
aan overheid en particuliere sector.Het meest in het oog springende kenmerk van het daadwerkelijk falen van
een staat is het feitelijke verlies van het geweldsmonopolie en het uitbreken
van een gewapend conflict. Hedendaagse conflicten onderscheiden
zich niet alleen door hun intrastatelijke karakter maar ook door regionale
verwevenheid. De problematiek in de Afrikaanse Grote Meren regio, de Hoorn
van Afrika inclusief Soedan en de conflictgeschiedenis in de Balkan zijn hiervan
pregnante voorbeelden. Nederland ijvert in deze regio's voor het herstellen
van veiligheid en vrede en de transitie richting een stabiele rechtsstaat
die is ingebed in regionale samenwerkingsverbanden.Duurzame wederopbouw vereist een aanpak die de verschillende instrumenten
van het buitenland- en veiligheidsbeleid integreert: politiek, ontwikkelingssamenwerking,
humanitair, economisch en militair. De operationalisering van een geïntegreerd
beleid vereist een specifieke beleidsmatige, organisatorische en financiële
vormgeving op zowel nationaal als internationaal niveau. Belangrijke internationale
spelers in dit verband zijn het VN-systeem, de Wereldbank en het IMF, de EU
en regionale organisaties. De EU en de NAVO moeten beter uitgerust worden
om sneller en adequater te kunnen reageren. Op dit moment blijkt de VN niet
goed in staat om genoemde problematiek effectief aan te pakken. De voorstellen
tot oprichting van een «Peacebuilding Commission» is mogelijk
een stap in de goede richting. Mits voorzien van een passend mandaat, zal
deze commissie een aantal evidente zwakheden kunnen verhelpen: voorkomen van
een ad hoc benadering door de Veiligheidsraad, verbeterde samenwerking tussen
enerzijds de Veiligheidsraad en anderzijds de internationale financiële
instellingen en donoren, verbeterde coördinatie binnen de VN zelf, en
adequate financiering.Op nationaal niveau werken de meest betrokken departementen, te weten
Buitenlandse Zaken, Defensie en Economische Zaken, samen aan deze geïntegreerde
aanpak. De inzet van het bedrijfsleven en het maatschappelijk middenveld maakt
hier onderdeel van uit.De huidige ODA-definitie legt nog steeds teveel en onnodige beperkingen
op voor een effectieve aanpak van de problematiek van falende staten en van
post-conflict hulp. Om dat duidelijk te maken, zal Nederland het komend jaar
een case-book samenstellen voor de OESO/DAC met
voorbeelden van situaties waarin de huidige ODA-definitie de uitvoering van
geïntegreerd beleid op het snijvlak van vrede, veiligheid en ontwikkeling
in de weg staat. Ook wordt gewerkt aan richtlijnen voor beter donorgedrag
in fragiele staten.Twee van de belangrijkste oorzaken van de met name in Sub-Sahara Afrika
nog altijd voortdurende armoede zijn het ontbreken van de politieke wil bij
elites in ontwikkelingslanden om daadwerkelijk in te zetten op armoedebestrijding
en het ontbreken van voldoende middelen. De gevolgen voor de armen zijn dramatisch.
Behalve marginalisering, ziekte en sterfte onder de armste bevolkingsgroepen
is er ook steeds vaker sprake van conflicten, criminaliteit en illegale migratie.
Ook de opkomst van religieus fundamentalisme baart zorgen: het ontaard soms
in terreur en nog verdere instabiliteit. Dit zorgt voor nog verdere verarming
en vormt een mondiale bedreiging, die zich ook doet voelen in rijke landen.Nederland zet zich daarom onverminderd in voor effectieve armoedebestrijding
en het zichtbaar maken van resultaten. Hierbij gaat het om het bevorderen
van duurzame ontwikkeling, waarbij de rol van het bedrijfsleven en maatschappelijke
organisaties in publiek-private partnerschappen centraler wordt gesteld. Concreet
is die inzet gericht op verbeteren van onderwijs, reproductieve gezondheid,
de strijd tegen aids, milieubescherming en toegang tot drinkwater.
Het verbeteren van de effectiviteit en legitimiteit van het bestuur, waaronder
een gezonder ondernemingsklimaat, is daarbij in alle 36 OS-partnerlanden een
prioriteit. Ter verhoging van de kwaliteit van het beleid wordt de samenwerking
tussen beleidsmakers en kennisinstellingen gestimuleerd door de opzet van
de zogeheten IS-academie. Met andere donoren wordt gewerkt aan afspraken over
allocaties, prestatiemeting en meer complementariteit. Hierbij moet voorkomen
worden dat alleen de relatief goede presteerders hulp krijgen.Het kabinet zal zich het komend jaar inzetten voor ambitieuze WTO-afspraken,
waardoor vooral markttoegang in landbouw- en industrieproducten aanzienlijk
wordt verruimd. De Doha-ronde moet de armste landen op korte termijn een extra
voorsprong opleveren: bij de start van de implementatie van de onderhandelingsafspraken
moeten zij volledig vrije markttoegang krijgen in alle OESO-landen en in de
meer gevorderde ontwikkelingslanden.Europese oosterburenRusland blijft een groot buurland en daarmee een belangrijke partner van
de Europese Unie. De EU zoekt brede samenwerking op terreinen als economie,
veiligheid, cultuur en onderzoek. Tegelijkertijd wordt op een constructieve
manier gepraat over de manier waarop de Russische Federatie omgaat met sporen
van het sovjetverleden die een negatieve invloed hebben op de samenleving.
De bilaterale samenwerking tussen Nederland en Rusland zal deze lijnen volgen,
onder meer met het Matra-programma. Het ministerie van Buitenlandse Zaken
zal met de andere departementen overleg voeren om te komen tot een samenhangende,
strategische inzet voor de komende jaren. Dit is in lijn met de aanbevelingen
van de Commissie Voorhoeve, die pleit voor meer regie vooraf en daardoor minder
coördinatielast later.De EU wil de komende jaren een sterkere politieke rol spelen bij de oplossing
van bevroren conflicten in de landen die onder het Europees Nabuurschapsbeleid
vallen, zoals Moldavië en Georgië. Hierbij is samenwerking met de
Russische Federatie onontbeerlijk. Dit blijft een gevoelige en gecompliceerde
zaak. Extra druk gaat uit van de landen die na recente omwentelingen aansluiting
proberen te vinden bij Europese en Euro-atlantische verbanden.De hervormingen in Oekraïne na de Oranjerevolutie worden vanuit de
EU gesteund door een versnelde uitvoering van het EU-Oekraïne Actieplan
dat opgesteld is als uitvloeisel van het Europees Nabuurschapsbeleid. De nieuwe
dynamiek in Oekraïne betekent dat Nederland in lijn met de EU-inspanning
het lopende bilaterale Gemeenschappelijk Actieplan nieuw leven kan inblazen,
waarbij de steun aan het transformatieproces via het Matra-programma zal worden
geïntensiveerd.Het succes van hervormingen in Georgië na de Rozenrevolutie van 2003
blijft afhangen van voortgang in de opbouw van civil society, het lokale bestuur,
de politieke partijen en de onafhankelijke rechtsmacht. De EU werkt aan een
Actieplan onder het Europees Nabuurschapsbeleid. Met goed-bestuursprogramma's
en het bedrijfslevenprogramma ondersteunt Nederland verbetering van de rechtsstaat
in Georgië.Gegeven het gevaar van een opkomende HIV/AIDS epidemie, die op termijn
een sterk negatieve uitwerking zal hebben op de economische groei
en de stabiliteit in de Oost-Europese regio (waaronder met name Rusland, Oekraïne
en Moldavië), zal worden bezien of binnen de bestaande beleidskaders
meer prioriteit kan worden gegeven aan steun voor preventie en voorlichting.Europese zuiderburenEen stabiele relatie met de zuiderburen van de EU is voor Nederland van
groot belang. Nederland zet zich zowel via EU en NAVO als ook bilateraal actief
in voor het bevorderen van democratisering en hervormingen in de Arabische
wereld. Daarbij probeert het wederzijds begrip te bevorderen tussen het Westen
en de islamitische wereld. De contacten met de landen in de bredere Midden-Oostenregio
zullen daartoe verder worden geïntensiveerd. Het beleid gaat uit van
dialoog en zo concreet mogelijke samenwerking, bijvoorbeeld bij het bestrijden
van terrorisme.De Israëlische terugtrekking uit de Gazastrook en delen van de noordelijke
Westoever is succesvol en relatief vreedzaam verlopen. De terugtrekking moet
de opmaat vormen tot hervatting van de implementatie van de «Roadmap»
door Israël en de Palestijnen en leiden tot een permanente twee-staten
oplossing van het conflict. Nederland en de EU zullen actief bijdragen aan
de wederopbouw van de Palestijnse economie, in het bijzonder in de Gazastrook,
en zich inzetten voor een spoedige uitvoering van de «Roadmap»
door Israël en de Palestijnen.De opeenvolgende Arab Human Development Reports geven duidelijk aan wat
de knelpunten zijn in het streven naar hervormingen in de Arabische landen.
Nederland ondersteunt deze landen hierbij waar mogelijk, met een bijzondere
nadruk op versterking van het maatschappelijk middenveld. De Matra-subsdieregeling
zal daartoe eveneens worden opengesteld voor een aantal landen in Noord-Afrika
en het Midden-Oosten waar een positieve bijdrage aan de transformatie mogelijk
is, te beginnen met Marokko en Jordanië. Voor de bilaterale relatie met
Marokko zal Buitenlandse Zaken in overleg met andere ministeries de inzet
op economisch-, politiek-, consulair-, integratie- en veiligheidsgebied meer
geïntegreerd vormgeven, zoals ook aangegeven in de departementale en
rijksbrede analyses voor het Programma Andere Overheid.Buitenlandse Zaken: wereldwijd thuisIn een wereld waarin internationale belangen in toenemende mate nationaal
belang worden, is het zaak de Nederlandse en de internationale agenda's te
verbinden. Het ministerie van Buitenlandse Zaken vervult hierin een spilfunctie.
Om in het buitenland effectief de Nederlandse belangen te kunnen behartigen,
is een gerichte, gezamenlijke en samenhangende Nederlandse inzet vereist,
die is gebaseerd op een actuele analyse van kansen en bedreigingen. Buitenlandse
Zaken blijft zich inspannen om ervoor te zorgen dat het Koninkrijk kan vertrouwen
op een actief en welingelicht diplomatiek netwerk, dat permanent ingezet wordt
voor Nederland en de Nederlanders, waar dan ook ter wereld.DE BEGROTING 2006 OP HOOFDLIJNENDe begroting van het ministerie van Buitenlandse Zaken in 2006 omvat in
totaal EUR 11,2 miljard aan uitgaven en EUR 0,59 miljard aan ontvangsten.
Een groot deel van de uitgaven en ontvangsten is onderdeel van de Homogene
Groep Internationale Samenwerking (HGIS). De Nederlandse bijdrage aan de EU
en de hieraan gerelateerde vergoedingen van de Europese Unie aan Nederland
vallen niet onder het regime van de HGIS. Vanaf 2002 worden alle afdrachten
aan en vergoedingen van de EU op de BZ-begroting verantwoord.Hieronder volgt een overzicht van de belangrijkste beleidsmatige wijzigingen
ten opzichte van de ontwerpbegroting 2005.De minister van Buitenlandse Zaken heeft tijdens het debat over de ontwerpbegroting
2005 toegezegd om de uitgaven voor de bescherming van de rechten van de mens
te laten groeien. Derhalve worden deze uitgaven structureel met ca. EUR 8,7
miljoen verhoogd.Nederland heeft haar bijdragen aan internationale projecten ter preventie
en bestrijding van het internationaal terrorisme met ingang van 2006 met structureel
EUR 2 miljoen verhoogd. In 2005 werd een incidentele bijdrage geleverd
voor een deel van de investeringen voor het gezamenlijk met Australië
opgezette regionale antiterrorismebureau Jakarta Center
for Law Enforcement Coöperation (JCLEC).Bij Voorjaarsnota 2005 is het structurele budget voor noodhulp meerjarig
verhoogd met EUR 30 miljoen naar EUR 130 miljoen. De verdere incidentele
ophoging van EUR 60 miljoen is deels aangewend voor noodhulp aan de landen
getroffen door de tsunami alsmede verscheidene crises in Afrika. De middelen
voor wederopbouw betreffen een verhoging van EUR 20 miljoen voor quick impact projects in Sudan, EUR 4 miljoen additionele
ondersteuning van de verkiezingen in Afghanistan en wederopbouw na de tsunami
in Azië.De inspanningen om de kwaliteit van het bestuur te verbeteren worden verder
geïntensiveerd. Het betreft dan bijvoorbeeld programma's op het gebied
van institutionele hervormingen, anti-corruptie, bevordering rechtsstaat,
etc. Voorts wordt het MATRA-budget met respectievelijk EUR 5,8 miljoen
en EUR 3,5 miljoen verhoogd in de jaren 2005 en 2006.De afdrachten aan de EU vallen lager uit aangezien de Europese begroting
2005 in omvang EUR 3 miljard lager is vastgesteld dan werd verondersteld
bij de opstelling van de begroting 2005. Het blijkt tevens dat de meerjarenbegroting
ook lager zal zijn dan voorzien waardoor meerjarig ca. EUR 40–50
miljoen minder zal worden afgedragen. De Nederlandse bijdrage aan het 9e Europese
Ontwikkelingsfonds (EOF) wordt verhoogd vanwege de succesvolle inspanningen
van de Europese Commissie om de EOF bestedingsprocedures vlotter te laten
verlopen.De stijging van de uitgaven voor overige armoedebestrijding in 2005 is
het gevolg van een aanzienlijk aantal mutaties. Het betreft dan o.a het moratorium
op de schuldendienst van de OS-leningen van Indonesië en Sri Lanka in
het kader van de tsunami-hulp, (meerjarige) verhoging macrosteun, (meerjarige)
verhoging van de bijdrage aan UNDP, (meerjarige) bijdrage aan de schuldverlichting
van multilaterale schulden, voorspoedige afbouw van programma's in exit-landen
en intensivering van het partnership programma met de Wereldbank.
De omvang van de meerjarige mutaties wordt eveneens beïnvloed door het
gebruikelijke parkeerkarakter van dit artikel. Voor 2006 en 2007 betekent
dit een daling en vanaf 2008 een stijging.De rol van het bedrijfsleven en de verbetering van het ondernemingsklimaat
in ontwikkelingslanden blijven een prominent speerpunt in mijn beleid. Het
budget voor deze samenwerking wordt in 2006 en 2007 aanzienlijk verhoogd.
Deze verhoging wordt voornamelijk aangewend voor programma's op het terrein
van ondernemingsklimaat via onze ambassades in een aantal partnerlanden en
via de thematische medefinanciering.De intensiveringen voor onderwijs in 2005 en 2006 zijn onderdeel van het
groeipad naar de 15% voor basic education in 2007
overeenkomstig de Motie Hessing. Deze intensiveringen worden ingezet voor
enkele silent partnerships en bilaterale sectorale programma's waarbij ook
aandacht is voor beroepsonderwijs, volwassenenonderwijs en onderwijs voor
marginale groepen.De kansen om te komen tot armoedebestrijding worden serieus bedreigd door
HIV/AIDS. De bestrijding van HIV/AIDS, TB en Malaria wordt dan ook actief
voortgezet in de komende jaren, waarmee uitvoering wordt gegeven aan de Motie
Terpstra/Koenders om de uitgaven te verdubbelen uiterlijk 2007. Dit betekent
aanzienlijke verhogingen van de budgetten, o.a. bestemd voor UNAIDS en PPP's
voor de ontwikkeling van vaccins. Ook de samenwerking in verschillende partnerlanden,
vooral Sub-Sahara Afrika, wordt geïntensiveerd.Reproductieve gezondheid blijft aandacht krijgen in de ontwikkelingssamenwerking.
De ambassades krijgen meerjarig meer middelen te besteden voor activiteiten
en programma's ter verbetering van de (reproductieve) gezondheidszorg.De verhoging van de uitgaven aan het maatschappelijk middenveld in 2006
vloeit voort uit de aanpassing van het gehele ODA-budget als gevolg van de
bijstellingen van het BNP. Tevens zijn de middelen voor de uitvoering van
het amendement Karimi voor een pluriform medialandschap in Iran gereserveerd.
De meerjarige consequenties van het hieruit voortvloeiende subsidiekader zullen
in de begroting van BZ worden verwerkt, zodra duidelijkheid bestaat over de
goedgekeurde subsidieaanvragen.De intentie om 50 miljoen mensen aan drinkwater en sanitatie te helpen
in 2015 vereist een aanzienlijke extra investering in de infrastructuur voor
drinkwater en sanitatie. De extra uitgaven worden onder andere gedaan via
het particuliere kanaal door een Call for Proposals,
en vooral via Partners voor Water,Netherlands Water Partnership en SNV. Dit zal leiden tot een stijging
van het artikel Beter beschermd en verbeterd milieu.
Tevens wordt uitvoering gegeven aan het amendement Huizinga-Heringa voor het
behoud van tropisch regenwoud in Kalimantan.Voor de uitvoering van de notitie Migratie en Ontwikkeling worden additionele
middelen beschikbaar gesteld van structureel EUR 5 miljoen. In 2005 daalt
de instroom van asielzoekers en AMA's ten opzichte van de oorspronkelijke
ramingen. Hierdoor worden de ramingen voor de toerekening aan ODA voor de
eerstejaarsopvang van asielzoekers verlaagd.De ramingen voor de kwijtschelding van exportkredietverzekeringen in de
Club van Parijs worden aangepast. Bij Voorjaarsnota waren de EKI-ramingen
nog meerjarig neerwaarts bijgesteld, waarbij de vrijkomende ruimte gedeeltelijk
was aangewend voor financiering van de in de tabel genoemde intensiveringen
en gedeeltelijk was ingezet om een neerwaartse BNP-bijstelling op te vangen.Thans is echter sprake van kwijtschelding voor Nigeria, onder voorwaarde
dat Nigeria achterstanden betaalt en het IMF het economisch programma goedkeurt.
In de ontwerpbegroting 2006 worden de EKI-ramingen derhalve opwaarts bijgesteld
om deze voorziene kwijtschelding te kunnen financieren. Ten opzichte van de
Voorjaarsnota betreft het een ophoging voor 2005, 2006 en 2007 met respectievelijk
EUR 60 miljoen, EUR 200 miljoen en EUR 250 miljoen. Deze ophoging
zal worden gefinancierd uit de verhoging van het ODA-budget als gevolg van
de herberekening van het Bruto Nationaal Product. Deze revisie van het BNP
leidt tot een structurele verhoging van het ODA-budget.Vanwege met de beoogde invoering van biometrische kenmerken in reisdocumenten
en visa zullen incidentele kosten worden gemaakt voor onder andere verbouwingen,
alsmede exploitatiekosten zoals loonkosten van extra personeel en beveiliging.In verband met de rijksbrede PIA-inkooptaakstelling op het gebied van
professioneel inkopen en aanbesteden wordt de BZ-begroting structureel verlaagd.Opbouw uitgaven (EUR1000)20052006200720082009Stand ontwerpbegroting 2005 na verwerking Nota van
Wijziging10 33610 90111 18911 44611 965Mensenrechten911999Noodhulp10330303030Terrorisme02222Wederopbouw11151223010Goed Bestuur– 426241919Afdrachten EU2371120– 3– 12Europees Ontwikkelingsfonds393515  Overige armoedebestrijding19– 124– 86201– 3Ondernemingsklimaat– 162418  Onderwijs816   HIV/AIDS, TB en Malaria125212020Reproductieve gezondheid152092020Maatschappelijkmiddenveld2334– 3– 5– 5Milieuen Water303581515Asiel– 22– 19– 11– 14– 14Biometrie116655PIA-inkooptaakstelling– 2– 3– 6– 6– 6      Overige mutaties44831063570Stand ontwerpbegroting 200610 93211 17411 37311 80412 125BELEIDSARTIKEL 1: VERSTERKTE INTERNATIONALE RECHTSORDE
EN EERBIEDIGING VAN MENSENRECHTENA. Algemene beleidsdoelstellingBevordering van de internationale rechtsorde, met specifieke aandacht
voor bescherming van de rechten van de mens.Een goed functionerende internationale rechtsorde is onlosmakelijk verbonden
met de realisatie van de andere doelstellingen van het Nederlandse buitenlandbeleid.
Een sterke internationale rechtsorde is immers essentieel voor een meer rechtvaardige,
vreedzame en welvarende wereld, waarin de beginselen van vrijheid, gelijkheid,
democratie en menselijke waardigheid beter worden gewaarborgd. Nederland zet
zich hiervoor in. Specifieke aandacht gaat daarbij uit naar het mensenrechtenbeleid.Versterking van de internationale rechtsorde betreft niet alleen het vastleggen
van normen, maar vooral ook zorgdragen voor naleving ervan en waar nodig optreden
tegen schenders van deze normen. Daarbij zijn rechtstoegang en rechtspraak
onmisbare instrumenten. Een goede rechtsgang, zowel nationaal als internationaal,
is nog lang niet overal gewaarborgd. Internationaal zijn we op de goede weg
met de ontwikkeling van de individuele strafrechtspraak, naast de al bestaande
mogelijkheden voor geschillenbeslechting tussen staten. Nederland speelt in
dit verband een bijzondere rol door een groot aantal van de verantwoordelijke
internationale organen te huisvesten.B. Budgettaire gevolgen van beleid (inclusief budgetflexibiliteit)Beleidsartikel 1
Versterkte internationale rechtsorde en
eerbiediging mensenrechtenBedragen in EUR10002004200520062007200820092010Verplichtingen88 82574 83671 33361 78761 50861 50861 508        Uitgaven:               Programma-uitgaven totaal87 84392 78170 95867 38567 02467 02467 024 Juridisch verplicht  67%65%60%52%52% Overig verplicht  32%32%36%44%44% Beleidsmatig nog niet ingevuld  1%3%4%4%4%1.1Internationale rechtsorde38 61547 75732 00332 00332 00332 00332 0031.2Mensenrechten30 38329 83527 60624 59424 23324 23324 2331.3Internationale juridische instellingen18 84515 18911 34910 78810 78810 78810 788        Verplichtingen       1.1Internationale rechtsorde48 89528 09027 87827 87827 87827 87827 8781.2Mensenrechten27 84126 69733 10023 12122 84222 84222 8421.3Internationale juridische instellingen12 08920 04910 35510 78810 78810 78810 788C. Operationele doelstellingen en instrumentenOperationele doelstelling 1Een goed functionerende internationale rechtsorde.Met de VN-top van september 2005 in New York is hervorming van het multilaterale
systeem in het midden van de politieke en publieke schijnwerpers gebracht.
Vanuit het besef dat structurele veranderingen nodig zijn om de effectiviteit
en legitimiteit van de Verenigde Naties (VN) te kunnen waarborgen, heeft het
door secretaris-generaal Kofi Annan in november 2003 ingestelde «High Level Panel on Global Threats, Challenges and Change»
in december 2004 een rapport met aanbevelingen uitgebracht. In maart 2005
kwam de SGVN met zijn eigen reactie hierop. Zijn rapport «In larger freedom: towards development, security and human rights for
all» vormde de basis voor de discussie tijdens de top in september
2005. Nederland onderschrijft het belang van hervorming van de Veiligheidsraad
en revitalisatie van de AVVN en wil bijzondere aandacht besteden aan de ontwikkelingsagenda,
de aanpak van terrorisme en proliferatie, bevordering van de rechtsstaat,
mensenrechten en democratie, en de verantwoordelijkheid collectief te handelen
ter voorkoming van humanitaire catastrofes.Op tal van beleidsterreinen bestaat behoefte om recht te ontwikkelen of
vast te leggen. In de internationale rechtsorde ontbreekt een centraal gezag
om toezicht te houden op de naleving van rechtsregels. Dit kan mede worden
ondervangen door internationale afspraken om de naleving te bevorderen en
veilig te stellen of schade aan andere staten of internationale gebieden te
herstellen of te vergoeden. Het belang van betere naleving van de bestaande
rechtsregels en de wijze waarop Nederland hier concreet aan wil bijdragen
komt ook in de andere beleidsartikelen aan de orde.Na te streven resultaten• Daadkrachtige implementatie van de uitkomsten van de VN-top van
september 2005.• Actieve Nederlandse bijdrage aan de verdere discussie over VN-hervormingen.• Ontwikkeling van rechtsregels over onder meer het misdrijf «agressie»
in het kader van het Statuut van het Internationaal Strafhof. Gestreefd wordt
naar afronding in 2009.Instrumenten/activiteitenNederland zal de zeer actieve rol continueren die het heeft gespeeld in
de aanloop naar de VN-top (met de Greentree-rapporten, de coördinatie
van de EU-inbreng voor het High Level Panel on Global Threats
Challenges and Changes, de rol van de Nederlandse Permanent Vertegenwoordiger
in New York als een van de facilitators in de
aanloop naar de top en een actieve inbreng in de Fox Groep en andere informele
overlegverbanden). In EU- en VN-verband en in diverse andere fora en bilaterale
contacten zal Nederland een actieve bijdrage blijven leveren aan de discussie
over de grondslagen en het functioneren van het VN-systeem. Specifiek zal
Nederland zich inzetten voor de implementatie van de aanbevelingen van de
top, die uitgewerkt moeten worden in concrete maatregelen.Operationele doelstelling 2Bescherming van de rechten van de mens.Nederland zet zich actief in voor de bescherming van de rechten van de
mens, zowel in bilateraal als in multilateraal verband. In 2006 zal de implementatie
van de mensenrechtenbenadering in OS-partnerlanden met kracht worden voortgezet.
Daarnaast zet Nederland zich in als lid van de Mensenrechtencommissie en via
de EU voor effectiever functioneren van de relevante multilaterale (VN-)fora
en een actieve rol van de EU daarbinnen. Bijzondere aandacht gaat uit naar
de thema's kinderen en gewapend conflict, mensenrechtenactivisten, doodstraf,
marteling, religieuze tolerantie, geweld tegen vrouwen, straffeloosheid en
vrijheid van meningsuiting.De outcome-indicatoren zijn trends op het terrein van mensenrechten, zoals
ten aanzien van doodstraf, marteling, straffeloosheid en geweld tegen vrouwen,
ten aanzien van kinderen in gewapend conflict, de situatie van mensenrechtenactivisten
en de vertaling van internationale mensenrechtenverdragen naar nationale wetgeving.Doelstelling: bescherming
van de rechten van de mensIndicatorStand van zakenVerwachting eind 2006(Gedeeltelijke) afschaffing van de doodstraf voor
alle misdrijven85 landen (2005)90 landenPartijen bij het VN-antimartelverdrag140 landen (2005)148 landenPartijen bij het optioneel protocol bij het VN-antimartelverdrag11 landen (2005)20 landenOver deze indicatoren wordt gerapporteerd door onder andere VN speciale
rapporteurs, EU (human rights fact sheets) en
NGO's (Amnesty International, Human Rights Watch) en de Voice and Accountability
index.Na te streven resultaten• Verbeterde mensenrechtensituatie, met bijzondere aandacht voor
de 36 partnerlanden• De EU-richtlijnen op mensenrechtengebied, met name die inzake kinderen
en gewapend conflict en mensenrechtenactivisten zijn nader uitgewerkt en geconcretiseerd.• Vergroot internationaal draagvlak voor verbetering van mensenrechten
van vrouwen, met name op het terrein van het tegengaan van geweld tegen vrouwen.• Implementatie van de hervormingsvoorstellen op het gebied van mensenrechten
in VN-kader, voortvloeiend uit de VN-top van september 2005 en de daaraan
ten grondslag liggende voorstellen van de SGVN.• Bevorderde mensenrechten en politieke en sociaal-economische hervormingen
in de Arabische wereld.• Het mandaat van het Europees Waarnemingscentrum voor Racisme en
Vreemdelingenhaat is omgevormd tot een Europees Grondrechtenbureau.• Beter functionerende regionale mensenrechtenmechanismen, waaronder
het Europees Hof voor de Rechten van de Mens.Instrumenten/ActiviteitenNederland zal zich inzetten voor een betere mensenrechtensituatie door
verdere integratie van mensenrechten in het ontwikkelings- en politieke werk
van de ambassades in de 36 partnerlanden (mensenrechtenbenadering). Ook komt
er meer aandacht in het politieke werk van ambassades inclusief bijbehorende
middelen voor de bevordering van de mensenrechten in niet-partnerlanden waar
het slecht gesteld is met de mensenrechten. Nederland zal in de diverse fora
en bilaterale contacten een actieve bijdrage leveren aan de uitwerking van
de voorstellen van de SGVN voor hervorming van de VN-Mensenrechtencommissie
en de derde commissie van de Algemene Vergadering van de VN, zoals besproken
tijdens de VN-top in september 2005. Tijdens de AVVN 2006 zal naar aanleiding
van de uitkomst van de door Nederland en Frankrijk gefinancierde VN studie
naar alle vormen van geweld tegen vrouwen een evenement worden georganiseerd.Nederland werkt als lid van de OVSE en de Raad van Europa aan verbetering
van het respect voor mensenrechten en het tegengaan van mensenrechtenschendingen
in alle lidstaten van deze regionale organisaties. Nederland zet zich specifiek
in voor ratificatie door alle lidstaten van de Raad van Europa van Protocol
nr. 14 bij het EVRM, dat primair ten doel heeft de organisatie van het Europees
Hof voor de Rechten van de Mens toe te rusten voor de behandeling van de sterk
toegenomen werklast van het Hof.In EU-verband maakt Nederland zich sterk voor de toepassing van de EU-richtlijnen
op mensenrechtengebied en de inzet van concrete instrumenten, zoals demarches
en EU-verklaringen, met speciale aandacht voor kinderen en gewapend conflict
en mensenrechtenactivisten. Voor wat betreft de interne mensenrechtensituatie
binnen de EU zet Nederland zich in voor een sterk mandaat van het Grondrechtenbureau
dat toeziet op naleving van de mensenrechten binnen de Unie.Door politieke dialoog en ondersteuning van het maatschappelijk middenveld,
waaronder mensenrechtenorganisaties in de regio, zet Nederland zich in voor
hervormingen in het Midden-Oosten in bredere zin. De Faciliteit Strategische
Activiteiten mensenrechten en goed bestuur (FSA) wordt met name voor deze
regio ingezet.De mensenrechtenambassadeur levert een bijdrage aan de coherentie en versterking
van de mensenrechtencomponent in het buitenlandbeleid. Zijn activiteiten zijn
gericht op het integreren van mensenrechten in alle onderdelen van het buitenland-
en ontwikkelingssamenwerkingsbeleid. In 2006 zal de nadruk van het werk van
Mensenrechtenambassadeur liggen op de dialoog met de Arabische wereld (met
speciale aandacht voor vrijheid van meningsuiting en rechten van vrouwen)
en die partnerlanden waar de mensenrechtensituatie verbetering behoeft. Daarnaast
onderhoudt hij de contacten met de Nederlandse samenleving.Operationele doelstelling 3Goed functionerende internationale juridische instellingen
in Den Haag (juridische hoofdstad).Het feit dat Den Haag wereldwijd bekend is als vestigingsplaats van instellingen
op het gebied van vrede en gerechtigheid geeft Nederland niet alleen prestige,
maar biedt tevens een instrument bij uitstek om de grondwettelijke opdracht
tot bevordering van de internationale rechtsorde ten uitvoer te brengen. De
vele internationale juridische en rechtsprekende instellingen, ambassades
en wetenschappelijke instellingen bieden een infrastructuur waarin
de ontwikkeling van rechtsregels en de toepassing van internationale rechtspraak
gedijen.Na te streven resultaten• Bevorderde integriteit en universaliteit van het Internationaal
Strafhof, alsmede van de implementatie door partijen van de verplichtingen
van het Statuut. Waar mogelijk is de VS-positie in positieve zin beïnvloed.
Dit alles in nauwe samenwerking met EU-partners.• De bilaterale zetelovereenkomst tussen Nederland en het Internationaal
Strafhof is ter goedkeuring voorgelegd aan het parlement, tezamen met de multilaterale
overeenkomst over privileges en immuniteiten van het Internationaal Strafhof.• Inwerkingtreding van de afgeronde zetelovereenkomst tussen Nederland
en Eurojust.• Beleidsmatige ondersteuning (in samenwerking met de relevante organisaties,
de wetenschappelijke wereld en de gemeente Den Haag) van de opzet van een
samenhangend systeem voor de distributie en ontsluiting van juridische kennis
in het kader van «Den Haag, stad van vrede en recht» opdat wereldwijd
kennis kan worden genomen van deze internationale rechtsregels en rechtspraak.Instrumenten/activiteitenHet streven naar versterking van Den Haag als internationaal juridisch
centrum en als kennisnetwerk wordt door Buitenlandse Zaken op verschillende
terreinen beleidsmatig ondersteund.Ter bevordering van ratificatie en implementatie
van het Statuut van Rome levert Nederland financiële alsmede technische
en politieke steun aan NGO's en individuele landen. De ondersteuning van het
functioneren van het Internationaal Strafhof vindt plaats door diplomatieke
en politieke inzet, in bilateraal en multilateraal verband. Om de tekst van
de zetelovereenkomst tussen Nederland en het Internationaal Strafhof tijdig
aan de lidstaten te kunnen overleggen, onderhandelt Buitenlandse Zaken intensief
met het bestuur van deze organisatie en betrokken Nederlandse instellingen
(vakdepartementen, gemeente Den Haag etc). Ook voor de zaken die Eurojust
en Europol betreffen, vergt de coördinerende rol van Buitenlandse Zaken
een voortdurend overleg met betrokken instellingen.D. Overzicht onderzoek naar de doelmatigheid en de doeltreffendheid
van beleidOperationele doelstellingTitel van de evaluatieJaar van afronding   200320042005200620072008Beleidsevaluaties1.2Mensenrechtenbeleid  X   1.3IBO internationale
organisaties (zie ook art. 8)X     BELEIDSARTIKEL 2: GROTERE VEILIGHEID EN STABILITEIT,
EFFECTIEVE HUMANITAIRE HULPVERLENING EN GOED BESTUURA. Algemene beleidsdoelstellingBevordering van de nationale, regionale en mondiale veiligheid en stabiliteit,
effectieve humanitaire hulpverlening en bevordering van goed bestuur.Deze doelstelling staat in nauwe samenhang met de andere doelstellingen
van het buitenlandbeleid. Veiligheid en stabiliteit zijn randvoorwaarden voor
duurzame ontwikkeling met inbegrip van effectieve armoedebestrijding en de
opbouw van rechtvaardige en democratische samenlevingen: zonder veiligheid
geen ontwikkeling, zonder ontwikkeling geen veiligheid. Derhalve is een brede
en zo goed mogelijk op elkaar afgestemde inzet van instrumenten en middelen
nodig.Het risico van een conventionele aanval tegen het Nederlandse of bondgenootschappelijke
grondgebied is afgenomen. Daar staan minder voorspelbare dreigingen tegenover,
onder andere de opkomst van internationaal terrorisme en de verspreiding van
massavernietigingswapens. Daar komt bij dat hedendaagse conflicten complex
van karakter zijn, onder meer door de rol van niet-statelijke actoren die
vaak nauw betrokken zijn bij illegale internationale wapenhandel, smokkel
van natuurlijke rijkdommen en drugs. Van deze conflicten, die zich over het
algemeen niet tussen, maar binnen staten afspelen, kan een sterk destabiliserende
invloed uitgaan op de hele regio. Regionale conflicten kunnen ook gevolgen
hebben voor onze eigen veiligheidssituatie, bijvoorbeeld door het doen ontstaan
van vluchtelingenstromen. Het onderscheid tussen interne en externe veiligheid
is door dit alles komen te vervagen.De negatieve humanitaire gevolgen van gewelddadige conflicten, maar ook
van natuurrampen, zijn een belangrijk punt van zorg. De regering blijft zich
inzetten voor zo adequaat mogelijke leniging van levensbedreigende menselijke
noden. Humanitaire uitgangspunten blijven de belangrijkste basis voor hulpverlening
vormen.Behalve leniging van directe noden is gerichte steun voor goed bestuur
en politieke hervormingen van belang om de stabiliteit in de wereld te vergroten.
Bevordering van democratiseringsprocessen, versterking van lokaal bestuur,
terugdringen van corruptie en goed beheer van de begroting zijn belangrijke
elementen van goed bestuur. Goed bestuur is bovendien een voorwaarde voor
effectieve armoedebestrijding, duurzame ontwikkeling en een rechtvaardige
verdeling van de welvaart.Tenslotte zal de regering de relevante instrumenten van het buitenlandbeleid
inzetten ter verwezenlijking van de energievoorzieningszekerheid. Immers,
de veiligheid en stabiliteit van Nederland en de EU komen ook in het geding
als de energievoorziening (met name olie en gas) voor langere tijd wordt,
of dreigt te worden, ontwricht.B. Budgettaire gevolgen van beleid (inclusief budgetflexibiliteit)Beleidsartikel 2
Grotere veiligheid en stabiliteit,
effectieve humanitaire hulpverlening
en goed bestuurBedragen in EUR10002004200520062007200820092010Verplichtingen589 168775 729657 502563 965540 613495 613485 613        Uitgaven:               Programma-uitgaven totaal545 208768 181659 235595 667551 050531 050521 050 Juridisch verplicht  20%6%4%3%1% Overig verplicht  80%92%94%95%97% Beleidsmatig nog niet ingevuld  0%2%2%2%2%2.1Nationale en bondgenootschappelijke veiligheid14 53713 42314 02314 30317 32317 32317 3232.2Bestrijding internationaal terrorisme00000002.3Non-proliferatieen ontwapening8 0178 1298 3198 3198 3198 3198 3192.4Conventionele wapenbeheersing00000002.5Regionale stabiliteit en crisisbeheersing92 176299 478265 958213 783171 815151 815141 8152.6Humanitaire
hulpverlening253 977289 365216 328216 328216 328216 328216 3282.7Goed bestuur176 501157 786154 607142 934137 265137 265137 2652.8Het bevorderen van energie-
 voorzieningszekerheid00000002.9Grotere veiligheid door strijd tegen
milieudegradatie0000000        Ontvangsten1352242242242242242242.10Nationale en bondgenootschappelijke veiligheid1351351351351351351352.70Humanitaire
hulpverlening0898989898989        Verplichtingen       2.1Nationale en bondgenootschappelijke veiligheid11 39213 42314 02314 30317 32317 32317 3232.2Bestrijding internationaal terrorisme00000002.3Non-proliferatieen ontwapening7 9948 1298 3198 3198 3198 3198 3192.4Conventionele wapenbeheersing00000002.5Regionale stabiliteit en crisisbeheersing169 125290 030272 345214 465172 465152 465142 4652.6Humanitaire
hulpverlening253 385295 365206 928211 328241 328216 328216 3282.7Goed bestuur147 272168 782155 887115 550101 178101 178101 1782.8Het bevorderen van energie-
 voorzieningszekerheid00000002.9Grotere veiligheid door strijd tegen
milieudegradatie0000000C. Operationele doelstellingen en instrumentenOperationele doelstelling 1Goede internationale samenwerking ter bevordering van
de nationale en bondgenootschappelijke veiligheid.De NAVO blijft de hoeksteen van het Nederlandse veiligheidsbeleid. Naast
versterking van de politieke rol van de NAVO, zal de aandacht vooral uitgaan
naar een verdere invulling van de nieuwe bondgenootschappelijke taken, de
verhouding van de NAVO met het Europees Veiligheids- en Defensie Beleid (EVDB),
de transatlantische band en de relaties met de partnerlanden. Nederland steunt
de verdere ontwikkeling van het EVDB, waarbij onnodige duplicatie met de NAVO
moet worden vermeden. De EU en de NAVO moeten elkaar wederzijds
versterken. Nederland is voorstander van intensivering van Europese materieelsamenwerking,
mits deze geen exclusief karakter krijgt.Na te streven resultaten• Grotere effectiviteit en een versterkte politieke rol van de NAVO
als transatlantisch overlegforum.• Voortgezet open-deurbeleid van de NAVO en ondersteuning van landen
met lidmaatschapsambities.• Versterkte NAVO-banden met de partnerlanden, met bijzondere aandacht
voor de samenwerkingsrelatie met Rusland en de relatie met Oekraïne;
versterkte banden met landen op de Balkan en in Centraal-Azië, de Kaukasus
en het Midden-Oosten in brede zin.• Verdere ontwikkeling van het EVDB als instrument waarmee de Unie
het volledige spectrum aan crisisbeheersingstaken uit het EU-verdrag en de
EU-veiligheidsstrategie kan uitvoeren.• Verbeterde samenwerking tussen de NAVO en de EU.• Intensievere transatlantische en Europese materieelsamenwerking,
dit laatste onder meer door verdere operationalisering van het Europese Defensie
Agentschap (EDA).Instrumenten/activiteitenIn NAVO-bijeenkomsten en bilaterale contacten met bondgenoten blijft Nederland
zich inzetten voor een effectievere rol van het bondgenootschap en versterking
van de NAVO als politiek transatlantisch overlegforum. Zonder de consensusregel
te doorbreken, wil Nederland mogelijkheden voor efficiënte, flexibele
vormen van besluitvorming onder de aandacht brengen. Ook zal Nederland ervoor
pleiten dat relevante (veiligheids)politieke onderwerpen (bijvoorbeeld Irak,
Afghanistan, Midden-Oosten) meer inhoudelijk in de NAVO worden besproken.
Versterking van de banden met de NAVO-partnerlanden zal vorm krijgen door
politieke dialoog en concrete samenwerking op het gebied van maatschappelijke
en krijgsmachthervormingen. De bijeenkomsten van de NAVO-Rusland Raad zullen
worden aangegrepen om de bijzondere samenwerkingsrelatie met Rusland verder
te verdiepen, waarbij getracht zal worden ook gevoelige onderwerpen bespreekbaar
te maken. Een volgende stap naar verdere integratie van Oekraïne in de
NAVO is wat Nederland betreft afhankelijk van de mate waarin het land daadwerkelijk
hervormingen doorvoert. Nederland zal daarnaast gebruik blijven maken van
het NAVO-kanaal om druk uit te oefenen op de landen op de Balkan om volledig
mee te werken met het ICTY.Het EVDB zal verder worden ontwikkeld door onder meer capaciteitsverbetering
in het kader van het European Capability Action Plan
(ECAP), gericht op de doelstellingen van de Headline Goal
2010. Het EDA zal hierbij in toenemende mate een aanjagende rol spelen.
Nederland zet zich actief in voor intensivering van de Europese materieelsamenwerking,
onder andere via het EDA. Ook civiele capaciteiten zullen verder worden ontwikkeld,
conform de Civiele Headline Goal 2008.Voor verbetering en intensivering van de transatlantische samenwerking
streeft Nederland naar verdere tenuitvoerlegging van de met de VS overeengekomen Declaration of Principles. De «Berlijn Plus»
afspraken blijven een belangrijk kader.Operationele doelstelling 2Bestrijding en terugdringing van het internationale
terrorisme.Terrorismebestrijding vergt een gedegen aanpak: nationaal en internationaal,
binnen de Europese Unie en de NAVO en vis-à-vis derde landen. Interne
en externe veiligheid zijn niet meer van elkaar te scheiden. In EU-kader zal
Nederland zich inzetten voor consolidering en waar mogelijk uitbouw van de
voortgang die is geboekt met het EU-actieplan van december 2004 (zie ook beleidsartikel
3). Het gaat hierbij onder meer om effectievere gebruikmaking van het bestaande
instrumentarium voor het bestrijden van financiering van terrorisme, het bevorderen
van toenemende kennis en aandacht binnen de EU-instellingen voor het terrorismevraagstuk
(EU-terrorismecoördinator Gijs de Vries vervult op dit terrein een belangrijke
rol) en intensivering van de antiterrorismesamenwerking met derde landen,
inclusief de verlening van technische assistentie. Nederland zal zich inzetten
voor de versterking van de rol van de VN op het terrein van terrorismebestrijding,
met name het Counter Terrorisme Executive Directorate,
en voor betere afstemming van activiteiten tussen de EU en de NAVO.Na te streven resultaten• Succesvolle uitvoering van het EU-actieplan ter bestrijding van
terrorisme.• Effectievere gebruikmaking van het EU-instrumentarium voor bevriezing
van tegoeden.• Structurele aandacht voor terrorismevraagstukken als onderdeel
van de politieke dialoog van de EU met derde landen en opname van antiterrorismeclausules
in derde-landenakkoorden.• Versterking van de terrorismebestrijdingscapaciteit van derde landen,
ondermeer door de verlening in EU-verband van technische assistentie aan derde
landen bij de implementatie van de relevante VN-antiterrorismeverdragen en-
resoluties. Implementatie van NAVO-activiteiten op het gebied van terrorismebestrijding.• Afronding van de VN-onderhandelingen over een alomvattend antiterrorismeverdrag.Instrumenten/activiteitenNederland zal in EU-, NAVO- en VN-kader een actieve bijdrage blijven leveren
aan de discussies over versterking van maatregelen ter bestrijding van terrorisme.
In dit verband zijn alomvattende analyses en beleidsaanbevelingen noodzakelijk.
Nederland zal hierop waar nodig aandringen. Nederland zal tevens aandringen
op concrete voortgang bij de EU-samenwerking met derde landen op het gebied
van terrorismebestrijding (onder andere Pakistan, Marokko en Algerije) en
waar nodig zelf assistentie aanbieden, bijvoorbeeld op specifieke terreinen
als inlichtingen-, politie- en justitiecapaciteiten.Structurele aandacht voor de strijd tegen de financiering van terrorisme
blijft nodig, waarbij de EU onder andere gebruik kan maken van de dialoog
met de landen van de Gulf Cooperation Council
die op dit gebied bestaat.Het beleid in de strijd tegen terrorisme komt tot stand in nauwe samenwerking
met andere departementen, zoals Justitie/NCTb en Binnenlandse Zaken.Operationele doelstelling 3Bestrijding van proliferatie van massavernietigingswapens
en hun overbrengingsmiddelen en bevordering van ontwapening.Versterking van het huidige multilaterale stelsel ter voorkoming van proliferatie
van massavernietigingswapens en hun overbrengingsmiddelen en ter bevordering
van wapenbeheersing en ontwapening blijft prioriteit houden. De inzet is vooral
gericht op betere naleving en bevordering van universele deelname aan de bestaande
regimes. Daarbinnen past ook aanscherping van de internationale exportcontroleregimes.
Versterking van de internationale regimes is echter niet voldoende. Via multinationale
en bilaterale kanalen zal er tevens toe moeten worden bijgedragen proliferatiegevaarlijke
situaties te voorkomen dan wel terug te dringen.De outcome-indicatoren zijn verminderde risico's en een dalende trend
op het gebied van proliferatie van MVW en hun overbrengingsmiddelen, zoals
het aantal niet-erkende kernwapenstaten, het aantal kernwapens en het aantal
staten dat beschikt over chemische en biologische wapens. Gezien de aard van
het beleidsterrein zijn veel kwantitatieve gegevens niet bekend of vertrouwelijk.
De cijfers over vernietiging van voorraden chemische wapens van landen, die
het Chemisch Wapenverdrag hebben ondertekend, zijn voor het overgrote deel
wel openbaar. In totaal is bij de Organisatie voor het Verbod op Chemische
Wapens (OPCW) 69 553 ton chemische wapens (categorie I) aangemeld.Vernietigde voorraden
chemische wapens 31-12-200431-12-200431-12-2007India45%477 ton100%Verenigde Staten32%8 811 ton40%Russische Federatie2%779 ton20%Albanië0%0 ton100%Libië0%0 ton100%Rapportage vindt plaats in brieven aan de Tweede Kamer en het Jaarverslag
2006 (op basis van informatie van exportcontrole-regimes, VN, EU, NAVO en
relevante NGO's etcetera)Na te streven resultaten• Een aangescherpt internationaal nucleair non-proliferatieregime,
waaronder verbeterde internationale controle op de splijtstofcyclus en stringentere
regels binnen de nucleaire exportregimes.• Een succesvolle Toetsingsconferentie van het Biologische Wapensverdrag
en totstandkoming en implementatie van een gemeenschappelijk EU-beleid ter
versterking van dit verdrag.• Verbeterde naleving van de ontwapenings- en non-proliferatieregimes
en de terzake relevante resoluties van de VN-Veiligheidsraad.• Minder voorraden chemische wapens en splijtstof in de Russische
Federatie, minder voorraden chemische wapens in Albanië.• Verdergaande implementatie van de EU non-proliferatiestrategie,
onder meer door de opname van non-proliferatieclausules in Samenwerkingsakkoorden
met derde landen.• Verdieping van de internationale samenwerking in het kader van
het Proliferation Security Initiative (PSI), gericht op terugdringing van proliferatie door verbod op illegale
transporten van materialen die gebruikt kunnen worden in massavernietigingswapensprogramma's.Instrumenten/activiteitenNederland zal zich door initiatieven in EU-, VN- en NAVO-kader blijven
inzetten voor de bevordering van non-proliferatie, kernontwapening en vreedzaam
gebruik van kernenergie. Nederland zal in de relevante VN- en overige fora
en in bilaterale contacten het belang van de start van onderhandelingen over
een verdrag ter stopzetting van de productie van splijtstoffen voor explosiedoeleinden
(Fissile Material Cut-off Treaty, FMCT) blijven
uitdragen. Datzelfde geldt voor besprekingen over juridisch bindende negatieve
veiligheidsgaranties, inwerkingtreding van het Alomvattend Kernstopverdrag
(CTBT) en universele geldigheid van het Additioneel Protocol. Nederland zal
ook in 2006 een personele en financiële bijdrage leveren aan het Voorlopige
Technische Secretariaat van de Organisatie van het CTBT. Nederland zal zich
voorts inzetten voor het beter onder controle brengen van de nucleaire brandstofcyclus,
waartoe de IAEA-werkgroep over Multilateral Nuclear Approaches een aantal aanzetten heeft gegeven. Nederland zal zich in EU- en
VN-verband inzetten voor een succesvolle Toetsingsconferentie van het Biologische
Wapensverdrag, waarbij Nederland specifiek zal pleiten voor maatregelen ter
bevordering van volledige naleving van het verdrag. Hierbij zal gebruik worden
gemaakt van de conclusies van het in 2005 door Nederland georganiseerde EU-seminar
over biologische wapens. In PSI-kader zal een interdictie-oefening worden
georganiseerd in Rotterdam, waaraan internationale PSI-partners zullen deelnemen.
Tenslotte zal Nederland projecten blijven (mede)-financieren in de Russische
Federatie en Albanië gericht op vernietiging van nucleaire (Rusland)
en chemische wapens (beide).Operationele doelstelling 4.Goede internationale afspraken op het gebied van conventionele
wapenbeheersing en een restrictief en transparant wapenexportbeleidDe regering stelt zich ten doel het bestaande instrumentarium voor de
beheersing dan wel de terugdringing van conventionele wapens te versterken
en de voortrekkersrol die Nederland internationaal op een aantal van deze
gebieden speelt, te handhaven. Nederland zal zijn restrictieve beleid ten
aanzien van de export van militaire goederen voortzetten en een verantwoord
en effectief wapenexportbeleid in derde landen bevorderen. De regering streeft
voorts naar verbetering van de wereldwijde controle op de tussenhandel in
kleine en lichte wapens.Outcome-indicatoren zijn een dalende trend op het gebied van slachtoffers
van conventionele wapens, waaronder mijnen en explosive
remnants of war (ERW), een toegenomen sociaal-economische ontwikkeling
in voormalige bemijnde gebieden en minder illegale en onverantwoorde wapenexporten
van derde landen. Rapportage vindt plaats in brieven aan de Tweede Kamer en
het Jaarverslag 2006 (op basis van informatie van de VN, EU, OVSE, relevante
NGO's etcetera).Na te streven resultaten• Totstandkoming van nadere internationale afspraken over de implementatie van het VN-actieprogramma inzake kleine wapens; instelling
van een VN-expertgroep over de tussenhandel in kleine en lichte wapens.• Acceptatie en implementatie door zo veel mogelijk landen van Protocol
V bij het Conventionele Wapensverdrag inzake ontplofbare oorlogsresten.• Verdere universalisering van het Ottawa Verdrag inzake anti-personeelmijnen;
totstandkoming van een nieuw protocol bij het Conventionele Wapensverdrag
inzake anti-voertuigmijnen.• Bestendiging van het Verdrag inzake Conventionele Strijdkrachten
in Europa (CSE-verdrag); totstandkoming op Frans-Nederlands initiatief van
een OVSE-handleiding met best practices voor vernietiging
van munitievoorraden.• Een restrictief en zo transparant mogelijk nationaal wapenexportbeleid;
voortgaande harmonisatie van het wapenexportbeleid van de EU-lidstaten; bevordering
van internationale en regionale afspraken over wapenexport; toename van het
aantal landen dat deelneemt aan het VN-wapenregister.• Een uit buitenlandspolitiek oogpunt verantwoord defensiematerieelbeleid.Instrumenten/activiteitenNederland zal in 2006 actief deelnemen aan de VN-herzieningsconferentie
inzake kleine wapens en zich daarbij inzetten voor nadere internationale afspraken
over de implementatie van het VN-actieprogramma kleine wapens. Nederland zal
zich inzetten tegen de ongecontroleerde handel in kleine wapens door financiering
van projecten ter bevordering van implementatie van nationale wet- en regelgeving
op het gebied van kleine wapens (export en tussenhandel) en verbeterde opslag
en vernietiging van wapens. Verder zal Nederland een coördinerende rol
spelen bij de promotie van Protocol V bij het Conventionele Wapensverdrag
en in diverse fora en bilaterale contacten de totstandkoming van een Protocol
inzake anti-voertuigmijnen bepleiten, alsmede een verbeterd nalevingsmechanisme
voor het verdrag. Ook zal Nederland actief betrokken blijven bij initiatieven
om toetreding tot het Ottawa Verdrag en de naleving ervan te bevorderen. Het
OVSE Trustfonds zal worden ingezet ter ondersteuning van het verdere terugtrekkingsproces
van Russische troepen en materieel uit Moldavië en Georgië. Verder
zal Nederland in 2006 projecten op het gebied van wapen- en munitievernietiging
en voorraadbeheer blijven ondersteunen. De bijeenkomst van de Groep van Regeringsdeskundigen
zal worden benut om zoveel mogelijk landen te bewegen tot deelname aan het
VN-Wapenregister. Tenslotte zal Nederland derde landen en regio's inhoudelijk
blijven ondersteunen bij de verbetering van hun wapenexportbeleid en betrokken
blijven bij initiatieven voor internationale afspraken over wapenexport, zoals
de mogelijke totstandkoming van een voldoende breed gedragen internationaal
wapenhandelsverdrag (ATT).Operationele doelstelling 5Regionale stabiliteit door effectieve inzet op conflictpreventie,
crisisbeheersing, conflictoplossing en post-conflict wederopbouw.Als actief lid van de EU, de NAVO, de OVSE en de VN draagt Nederland bij
aan het herstel van vrede en stabiliteit door deel te nemen aan internationale
crisisbeheersingsoperaties, civiele missies en waarnemersmissies. Hierbij
worden prioriteiten gesteld zoals aangegeven in de notitie Nederlandse deelname aan vredesmissies (2003–2004; 29 521
nr. 1) uit april 2004. Vrede, veiligheid en stabiliteit
zijn voorwaarden voor duurzame ontwikkeling. Zaken als de hervorming van leger
en politie zullen nog meer dan voorheen een integraal onderdeel moeten gaan
vormen van ontwikkelingssamenwerking. De onlangs uitgekomen notitie Wederopbouw na gewapend conflict (2004–2005; 30 075,
nr. 1) geeft de beleidskaders aan voor het geïntegreerde Nederlandse
beleid op dit gebied.Outcome-indicatoren zijn meer stabiliteit en/of effectieve wederopbouw
in prioriteitsregio's Afghanistan, de Hoorn van Afrika, het Midden-Oosten,
het Grote-Merengebied en de Westelijke Balkan. Rapportages zijn landen- en
regiorapportages aan de Tweede Kamer, met gebruikmaking van gegevens van VN,
IFI's, EU, NAVO, OVSE, regionale organisaties als de AU, coalities waar Nederland
deel van uitmaakt, donoren etcetera.Na te streven resultaten• Een adequate en succesvolle bijdrage aan internationale militaire
en civiele crisisbeheersingsoperaties.• Bevorderde vrede en stabiliteit in de in dit verband voor Nederland
prioritaire landen en regio's (Afghanistan, de Hoorn van Afrika, het Grote-Merengebied
en de Westelijke Balkan), onder meer door bij te dragen aan wederopbouw, hervormingen
van de veiligheidssector (Security Sector Reform,
SSR), demobilisatie, ontwapenings- en reïntegratieprogramma's (DDR),
en door ondersteuning van regionale organisaties zoals de AU en IGAD.• Voortgang in het MOVP met bijzondere aandacht voor herstel van
politieke en economische stabiliteit in de Gaza-strook.• Verdere vormgeving en implementatie in de praktijk van een geïntegreerd
beleid voor vrede, veiligheid en ontwikkeling, zowel nationaal door effectieve
benutting van het Stabiliteitsfonds, als internationaal door actieve beleidsbeïnvloeding
van de VN, de EU en OESO/DAC.• Hervorming van de OVSE, mede op basis van de aanbevelingen van
het Panel of Eminent Persons for the Strengthening of the
Effectiveness of the OSCE.• Bijdrage aan het wederopbouwproces in de door de tsunami getroffen
landen Sri Lanka en Indonesië, waarbij Nederland aansluit bij de wederopbouwplannen-
en prioriteiten van beide landen.Instrumenten/activiteitenHet voorkomen en oplossen van (regionale) conflicten vergt een geïntegreerde
en vaak regionale inzet van beleidsinstrumenten op onder andere de terreinen
conflictpreventie, conflictbemiddeling, vredeshandhaving en vredesopbouw.
Tevens is na beëindiging van een conflict een geïntegreerde aanpak
van het wederopbouwproces noodzakelijk om nieuwe conflicten te voorkomen en
duurzame ontwikkeling mogelijk te maken. De inzet dient toegesneden te zijn
op lokale omstandigheden en behoeften. De Nederlandse inspanningen zullen
vooral gericht zijn op genoemde regio's en landen en zoveel mogelijk, zeker
waar het gaat om deelname aan internationale militaire of civiele crisisbeheersingsoperaties
en waarnemersmissies, in EU-, NAVO-, VN- en/of OVSE-kader plaatsvinden. In
het geval van een crisis, zullen NAVO en EU elkaar consulteren. Indien de
NAVO geen rol voor zichzelf ziet weggelegd, kan de EU – conform «Berlijn
Plus» – besluiten tot een militaire operatie met gebruik van NAVO-middelen
of tot een EU-autonome operatie.Nederland blijft zich inzetten voor versterking van regionale veiligheidsstructuren
met het oog op conflictpreventie en conflictoplossing. Daarbij zal zowel bilateraal
(Stabiliteitsfonds) als in EU-kader (African Peace Facility) financiële en technische ondersteuning worden geboden voor versterking van de crisisbeheersingscapaciteit in Afrika. Hierbij
zal eveneens rekening worden gehouden met VN-resolutie 1325 over de rol van
vrouwen bij conflictpreventie.In samenwerking met het ministerie van Defensie zullen activiteiten worden
ontplooid gericht op ontwapening, demobilisatie en reïntegratie (DDR)
en hervormingen van de veiligheidssector (SSR) in onder meer Afghanistan,
Burundi, de Democratische Republiek Congo (DRC) en Sudan. Een van de instrumenten
hierbij is de inzet van militaire en civiele adviseurs. Het oprichten van
een pool van militaire adviseurs ten behoeve van SSR en DDR is het komende
jaar een belangrijke maatregel om de Wederopbouwnota te implementeren. Ook
wordt door Buitenlandse Zaken en Defensie een gezamenlijk SSR-team opgericht
dat wordt aangestuurd door de Stuurgroep Veiligheidssamenleving en Wederopbouw.In Afghanistan en Sudan zal deze inzet deel uitmaken van de bredere en
geïntegreerde steun aan het wederopbouwproces na het gewapende conflict.
In Noord-Uganda werkt Nederland met enkele andere donoren aan een bredere
aanpak van humanitaire hulp, verzoening, rechtspraak, wederopbouw en economische
ontwikkeling. Nederland ondersteunt verder de AU en IGAD zodat zij beter in
staat zijn hun activiteiten gericht op stabiliteit in de Hoorn van Afrika
uit te voeren. In de Grote-Merenregio ondersteunt Nederland als covoorzitter
eveneens de AU en daarnaast het Regionaal Initiatief, de AU/VN Grote Meren
Conferentie, de door de VS geïnitieerde Tripartiete Commissie, de East African Community en de – mede – door
België gestimuleerde Communauté Economique
des Pays des Grands Lacs (CEPGL).De Israëlische terugtrekking uit de Gazastrook en delen van de noordelijke
Westoever is succesvol en relatief vreedzaam verlopen. De terugtrekking moet
de opmaat vormen tot hervatting van de implementatie van de «Roadmap»
door Israël en de Palestijnen, uiteindelijk leiden tot een permanente
twee-staten oplossing van het conflict.Nederland en de EU zullen actief bijdragen aan de wederopbouw van de Palestijnse
economie, in het bijzonder in de Gazastrook, en zich inzetten voor een spoedige
uitvoering van de «Roadmap» door Israël en de Palestijnen.De OVSE blijft een belangrijk forum voor de bevordering van veiligheid
en samenwerking in transatlantisch en Euraziatisch verband. Nederland zal
actief blijven bijdragen aan de activiteiten van de OVSE in de politiek-militaire
(terrorisme, nationale minderheden), economische en ecologische (mensenhandel)
en menselijke (tolerantie, democratisering, verkiezingswaarneming) dimensies.In het bijzondere geval van de tsunami zal ook substantiële steun
worden verleend aan de wederopbouw na een natuurramp, met name in de zwaar
getroffen gebieden op Sri Lanka en in Indonesië.Operationele doelstelling 6Effectieve humanitaire hulpverlening.Nederland zet zich in voor de leniging van (levensbedreigende) humanitaire
noden die voortvloeien uit chronische crisissituaties of natuurrampen. Uitgangspunten
daarbij zijn het zogenoemde «humanitair imperatief» (hulp wordt
dáár verleend waar dat het meest nodig is) en de principes van
onpartijdigheid, onafhankelijkheid en neutraliteit. Humanitaire hulpverlening
vindt in beginsel wereldwijd plaats, maar bijzondere aandacht gaat uit naar
een beperkt aantal crisisgebieden en ontwikkelingslanden1.Outcome-indicatoren zijn snelle en doelmatige financiering van gespecialiseerde
internationale organisaties, uitvoering van het Implementatieplan in het kader
van Good Humanitarian Donorships en verbetering van de samenwerking tussen
EU en VN/OCHA. Rapportage vindt plaats op basis van het Jaarverslag 2006Na te streven resultaten• Effectieve hulpverlening aan slachtoffers van natuurrampen en conflicten,
door snelle en doelmatige financiering van gespecialiseerde internationale
organisaties en NGO's en, indien nodig, door inzet van mensen en middelen
ten behoeve van directe rampenrespons.• De humanitaire hulpprogramma's in Angola en Irak zijn verder uitgefaseerd.• Nederland heeft actief bijgedragen aan het Good Humanitarian Donorship (GHD) proces door uitvoering van het
in 2005 ontwikkelde nationaal implementatieplan; de positie van Nederland
als betrouwbare en voorspelbare donor is gecontinueerd.• De EU-rampenrespons en de samenwerking tussen de Europese Commissie
en VN/OCHA is verbeterd.Instrumenten/activiteitenHet budget voor humanitaire hulpverlening aan ontwikkelingslanden is structureel
verhoogd van EUR 100 miljoen naar EUR 130 miljoen. Deze verhoging
sluit aan bij de verhoging van de de facto Nederlandse
bestedingen van de laatste jaren. Het is niet aannemelijk dat op korte termijn
de wereldwijde noden substantieel zullen afnemen.In GHD-verband is Nederland onder meer betrokken bij het ontwikkelen en
toepassen van indicatoren voor goed donorgedrag. Nederland zal aan de andere
deelnemers in het GHD-proces rapporteren in hoeverre de Nederlandse humanitaire
hulp voldoet aan de indicatoren. Ook zal Nederland participeren in een pilot in de Democratische Republiek Congo op het terrein
van gezamenlijke financiering (via OCHA) van het VN-consolidated
appeal voor dat land. Nederland zal voorts zijn inspanningen continueren
ter vermindering van de beheerlast bij zowel donor als ontvanger, en de beleidsdialoog
voortzetten met de belangrijkste ontvangers van humanitaire hulpfondsen over
onder meer de coördinatie van humanitaire hulpverlening, GHD en HIV/aids-beleid.
Afhankelijk van de resultaten van de IOB-evaluatie kan het aantal «kanaalfinancierings-overeenkomsten»
met VN-organisaties worden uitgebreid. Verder onderzoekt Nederland met andere
donoren mogelijkheden om de werking van het humanitair reservefonds van de
VN te verbeteren, en zal het daar in beginsel financieel aan bijdragen.In overleg met OCHA, de opeenvolgende EU-voorzitterschappen, ECHO en het
ministerie van BZK wordt getracht de besluitvorming over de EU-rampenrespons
te beïnvloeden.Tenslotte zal Nederland zich in 2006 richten op de implementatie van de
aanbevelingen naar aanleiding van de IOB-evaluatie van de Nederlandse humanitaire
hulp. Er zal een beleidskader voor de Nederlandse humanitaire hulp worden
vastgesteld dat is aangepast aan de eisen van de tijd en dat gebaseerd is
op de GHD-uitgangspunten en de aanbevelingen van de IOB-evaluatie die eind
2005 zal worden afgerond. Ook zal het werk van internationale ontmijnings-NGO's
worden geëvalueerd. Humanitair ontmijnen is budgettair ondergebracht
in het Stabiliteitsfonds, maar beleidsmatig onderdeel van de humanitaire hulpverlening.Operationele doelstelling 7Goed bestuur in prioritaire landen.Ontwikkelings- en transitieprocessen zijn onlosmakelijk verbonden met
de kwaliteit van bestuur. Daarom wordt in alle partnerlanden goed bestuur
als transversaal thema of als component van sectorprogramma's betrokken bij
de ontwikkelingsinspanning. Uitgangspunt hierbij is de mensenrechtenbenadering
van ontwikkeling: burgers hebben recht op participatie en medezeggenschap
in het bestuur van hun land, regeringen zijn gehouden de mensenrechten van
hun onderdanen te eerbiedigen, niet alleen de economische en sociale, maar
ook de burger- en politieke rechten. Hervormingsprocessen in overheid en samenleving
worden ondersteund, met bijzondere aandacht voor democratisering en politieke
participatie van vrouwen, participatie van jongeren, versterking van de rechtsstaat,
corruptiebestrijding, bevordering van een goed ondernemingsklimaat en gezonde
openbare financiën. Nederland streeft hierbij naar meer aligned vormen van hulp, dat wil zeggen hulp die aansluit bij de
beleids- en beheerssystemen van het ontvangende land.Het Matra-programma voorziet in de ondersteuning van het maatschappelijke
transformatieproces in vijftien Midden-, Zuidoost- en Oost-Europese landen
gericht op de vestiging van democratisch geregeerde rechtsstaten. De bevordering
van goed bestuur staat hierbij centraal. Prioriteit wordt gegeven aan de opbouw
en versterking van het maatschappelijk middenveld en de versterking van lokaal
bestuur. In EU-kandidaatlidstaten ondersteunt Nederland via Matra tevens de
voorbereiding op de toetreding. Daarnaast beoogt Matra het draagvlak voor
de bilaterale samenwerking in de Nederlandse maatschappij te versterken, onder
andere door subsidiëring van samenwerkingsinitiatieven van Nederlandse
organisaties met partners in de betrokken landen («twinning»).
De Matra-subsidieregeling zal mogelijk eveneens worden opengesteld voor een
aantal landen in Noord-Afrika en het Midden-Oosten waar een positieve bijdrage
aan de transformatie mogelijk is. Op de middellange termijn valt hierbij onder
meer te denken aan Marokko en Jordanië.Indicatoren:Outcome-indicatoren zijn de Kaufmann indicatoren: inspraak/afleggen van
rekenschap, politieke stabiliteit/afwezigheid geweld, effectiviteit van de
overheid, kwaliteit van de regelgeving, suprematie van de wet en corruptiebeheersing.
Een beperking van de meting van de Kaufmann-indicatoren is dat deze meting
een relatieve score geeft, namelijk landen ten opzichte van elkaar. Hierdoor
is een chronologische trendmeting per land niet mogelijk en leent de Kaufmann-meting
zich niet voor streefcijfers. Rapportage vindt plaats via studies van de Wereldbank
en rapportage van Transparency International.Na te streven resultaten• Er is bijgedragen aan het beter functioneren van de 36 partnerlanden
op het gebied van democratisering, de rechtsstaat, goed economisch bestuur,
het beheer van openbare financiën en de bestrijding van corruptie.• Geïntensiveerde preventie en bestrijding van corruptie in
partnerlanden.• Versterkte capaciteit van NGO's en lokale bestuursorganisaties
in Midden-, Zuidoost- en Oost-Europa en versterking van het democratische
bestel in de Matra-landen.• Vergroot draagvlak in Nederland voor de samenwerking met Midden-, Zuidoost- en Oost-Europa en Noord-Afrika, onder meer door het bevorderen
van actieve betrokkenheid van Nederlandse maatschappelijke organisaties hierbij.• Verdere stimulering van transformatiegerichte maatschappelijke
initiatieven in zes landen van Noord-Afrika en het Midden-Oosten (Marokko,
Algerije, Tunesië, Jordanië, Syrië en Libanon) en bevordering
van de bilaterale dialoog met deze landen.Instrumenten/activiteitenInstrumenten van buitenlands- en ontwikkelingsbeleid worden in samenhang
ingezet ter bevordering van goed bestuur. De ontwikkelingsinspanning in de
partnerlanden wordt ondersteund door politieke dialoog met de overheid, alsmede
contacten met het bedrijfsleven en het maatschappelijk middenveld. Verder
zal een intensieve uitwisseling van kennis en expertise plaatsvinden tussen
de 36 partnerlanden onderling en met het departement, met kenniscentra, met
multilaterale instellingen als UNDP, Wereldbank en OESO/DAC, en met NGO's.
Op landenoverstijgend niveau ondersteunt Nederland relevante internationale
organisaties.De komende jaren zal binnen het deelprogramma Matra voor goed bestuur
in samenwerking met de Vereniging van Nederlandse Gemeenten worden gewerkt
aan versterking van lokaal bestuur via de ondersteuning van verenigingen van
gemeenten, stedenbanden en gemeentelijke netwerken. De uitfasering van de
samenwerking met de in mei 2004 toegetreden lidstaten zal zijn afronding krijgen
medio 2007. De EU-kandidaat-lidstaten Bulgarije, Roemenië, Kroatië
en Turkije zullen de komende jaren nog de nodige ondersteuning krijgen uit
Matra. De Russische Federatie blijft binnen Matra een speciale plaats innemen.
Bijzondere aandacht zal ook worden besteed aan de verdere uitbouw van de samenwerking
met Oekraïne, waarbij het accent zal blijven liggen op versterking van
de civil society. In de relatie met Belarus wordt
vooral ingezet op mogelijke transformatie. Daarnaast zal mogelijk geleidelijke
uitbouw van Matra plaatsvinden naar geselecteerde landen in Noord-Afrika en
het Midden-Oosten.Operationele doelstelling 8Het bevorderen van energievoorzieningszekerheid.De veiligheid van een land vereist een gegarandeerde toelevering van energie
tegen betaalbare en stabiele prijzen. Zolang innovatief energiebeleid nog
niet heeft geleid tot een duurzame energiehuishouding, is men in hoge mate
aangewezen op fossiele brandstoffen. Een aanzienlijke verstoring van de olie-
en gastoevoer zal dermate grote gevolgen hebben dat de economische stabiliteit
en de nationale orde en veiligheid in het geding komen. Hoewel de op aarde
aanwezige voorraden van fossiele brandstoffen toereikend zijn om in de komende
decennia aan de mondiale vraag te kunnen voldoen, is het minder zeker of deze
brandstoffen ook daadwerkelijk beschikbaar en betaalbaar zullen zijn. Voor
het verwezenlijken van energievoorzieningszekerheid is het nodig dat de olie-
en gasproductie wereldwijd gelijke tred houdt met de verwachte mondiale stijging
van de behoefte aan deze brandstoffen en dat deze worden aangeboden op een
goed functionerende wereldmarkt. Daartoe dient voldoende in nieuwe productie-,
transport-, opslag- en verwerkingscapaciteit geïnvesteerd te worden en
is een internationale dialoog van essentieel belang om de multilaterale samenwerking
tussen consumentenproducenten en doorvoerlanden te versterken. Dit helpt stabielere
marktverhoudingen te realiseren, voorkomt dat leveringszekerheid in gevaar
komt en voorkomt dat in een situatie van relatieve schaarste een strijd
om energie ontstaat. Meer dan tot nu toe het geval was, zal het buitenlandbeleid
erop gericht zijn bij te dragen aan het verwezenlijken van energievoorzieningszekerheid.
Bij het ontwikkelen van dit beleid laat de regering zich mede leiden door
de noodzaak om het gebruik van alternatieve energiebronnen krachtig te stimuleren
en de uitstoot van broeikasgassen wereldwijd terug te dringen om de verwachte
gevolgen van klimaatverandering te voorkomen, en daarnaast de noodzaak om
duurzame ontwikkeling te bevorderen.1Outcome-indicatoren zijn afname van het aantal incidenten (gevallen van
zeeroverij, aanslagen) die gevolgen (kunnen) hebben voor de Nederlandse energievoorziening.
Rapportage vindt plaats via IMO-verslagen. Een andere outcome-indicator is
de tevredenheid van het Nederlands bedrijfsleven met de geleverde ondersteuning.
Rapportage vindt plaats via klanttevredenheidsonderzoek.Na te streven resultaten• De doelstelling van energievoorzieningszekerheid is zichtbaar verankerd
in het Nederlands buitenlandbeleid en het GBVB van de EU.• Veiliger transport van olie en gas door internationale afspraken
en samenwerking ter bestrijding van zeeroverij en aanslagen tegen pijpleidingen,
installaties en schepen.• De dialoog op energiegebied met diverse partijen (overheid, bedrijfsleven, think tanks) in vanuit het oogpunt van de energievoorzieningszekerheid
prioritaire landen is verdiept. Deze dialoog kan zowel via bilaterale als
multilaterale kanalen verlopen.• In landen die belangrijke producenten zijn van olie en gas is goed
bestuur en de politieke, sociale en economische ontwikkeling versterkt.• Het Nederlandse bedrijfsleven dat actief is op het terrein van
zowel fossiele als alternatieve energiebronnen is in hun werkzaamheden ondersteund.• In samenwerking met andere departementen is de Nederlandse participatie
in initiatieven die bijdragen aan het bevorderen van de energievoorzieningszekerheid,
zoals het Extractive Industry Transparancy Initiative,
het Joint Oil Data Initiative, het Renewable Energy and Efficiency Partnership en het Clingendael International Energy Programme, verbreed en voortgezet.• De ratificatie van het Energiehandvest door Rusland is bevorderd.Instrumenten/activiteiten:De wijze waarop vanuit buitenlandbeleid op coherente wijze kan worden
bijgedragen aan het bevorderen van de Nederlandse en Europese energievoorzieningszekerheid,
is op dit moment onderwerp van een advies dat door de ministers van BZ en
EZ gezamenlijk is aangevraagd bij de Adviesraad Internationale Vraagstukken
en de Algemene Energieraad. Gebruikmakend van de uitkomsten van dit advies
eind 2005 zal het beleidskader voor buitenlandbeleid in relatie tot energievoorzieningszekerheid
verder worden ontwikkeld. Daarbij kan het opzetten van een interdepartementale
overlegstructuur ter versterking van de coördinatie van aan energie gerelateerde
internationale kwesties een van de mogelijkheden zijn om tot een meer coherente
aanpak te komen. Deze mogelijkheid zal, in samenwerking met EZ als eerstverantwoordelijk
departement op het gebied van energievoorziening, nader worden onderzocht,
waarbij oog is voor de rol en betrokkenheid van reeds bestaande structuren
zoals de Task Force Duurzame Ontwikkeling.Via bilaterale en multilaterale kanalen, met name de EU zal Nederland
zich inzetten om de dialoog met landen die een bepalende invloed hebben op
de wereldmarkt voor olie en gas (grote olie- en gasproducenten, grootste consumentenlanden
en doorvoerlanden) te verdiepen. De RAZEB zal binnen het kader van het GBVB
een belangrijkere rol moeten gaan spelen wat betreft het op Europees niveau
bevorderen van energievoorzieningszekerheid. Andere Europese kanalen zoals
de Energieraad zullen blijven bijdragen aan de vorming van een externe Europese
energiepolitiek, zoals reeds het geval is ten aanzien van de dialoog met Rusland.
Voorts zal Nederland zich actief blijven inzetten voor internationale samenwerking
door middel van vertegenwoordiging in de Beheersraad en de verschillende werkgroepen
van het IEA, en actief participeren in multilaterale kaders zoals het International Energy Forum.Met gebruik van multilaterale en bilaterale kaders zoals het Barcelona-proces,
het European Neighbourhood Program, het OESO MENA-programma,
en activiteiten ter bevordering van goed bestuur en mensenrechten, zoals ondernomen
binnen het MATRA-programma, zal worden ingezet op de verbetering van de politieke
en sociaal-economische omstandigheden in de voornaamste olie- en gasproducerende
landen. Zo wordt voorkomen dat maatschappelijke onrust leidt tot het achterwege
blijven van investeringen of een onderbreking van de productie.Gebruikmakend van de middelen zoals verwoord in operationele doelstelling
6.1, zal worden bijgedragen aan de transitie naar een duurzame energiehuishouding,
waarbij aandacht is voor alternatieve energie, energiebesparing en -efficiëntie,
het terugdringen van de CO2 uitstoot en duurzame ontwikkeling. Hierbij speelt
op genoemde terreinen ook het bilaterale OS-programma een rol, evenals de
activiteiten van relevante VN-instellingen, specifiek de CSD 14/15 cyclus,
en de IFI's, en de Nederlandse bijdrage aan energiegerelateerde Privaat-Publieke
Partnerschappen.Operationele doelstelling 9Grotere veiligheid en stabiliteit door strijd tegen
milieudegradatie en vernietiging van ecosystemen.Voor de geïndustrialiseerde wereld is de degradatie van milieu een
belangrijke bedreiging op de langere termijn, waarvan de eerste symptomen
(klimaatverandering) zich al aandienen. Voor de ontwikkelingslanden liggen
milieudegradatie en vernietiging van ecosystemen nu al vaak ten grondslag
aan conflicten en armoede. Een groot aantal conflicten in met name de armste
landen, wordt mede veroorzaakt door uitputting van natuurlijke hulpbronnen,
onvoldoende toegang tot water en voedsel, gebrek aan duidelijkheid over eigendomsrechten
en illegale handel in hout en mineralen. Voorbeelden daarvan zijn te vinden
in het Grote-Merengebied, Darfur en in het Midden-Oosten. Daartegenover staat
dat door samenwerking in grensoverschrijdende stroomgebieden of natuurparken
stabiliteit op regionaal niveau kan worden bevorderd. Tenslotte kunnen de
gevolgen van natuurrampen veel ingrijpender zijn, daar waar sprake is van
milieudegradatie zoals onder andere bleek bij de tsunami in 2004.Outcome-indicatoren zijn meer eigendoms- en gebruiksrechten voor natuurlijke
hulpbronnen, afname van de illegale handel in natuurlijke hulpbronnen (hout,
mineralen, etc.) verbeterde water- en voedselvoorziening en toegang tot energie
in ontwikkelingslanden waarbij de lokale ecosystemen niet verder worden aangetast.
Rapportage vindt plaats op basis van het Jaarverslag 2006.Na te streven resultaten• Toename van bestuurlijke capaciteit om milieudegradatie te stoppen
zodat de veiligheid van de bevolking wordt gewaarborgd. Aanbevelingen van
het Millennium Ecosysteem Assessment zullen in
dit kader zijn opgevolgd.• De ecologische veiligheid in de regio's waar armoedebestrijding
hoogste prioriteit heeft, is vergroot.• In samenwerking met andere landen is hogere prioriteit gegeven
aan crisispreventie en het instellen van monitoringssystemen waardoor de gevolgen
van ecologische rampen kunnen worden beperkt. In Burundi – hoewel geen
partnerland – zal, in verband met urgente bescherming van ecologische
systemen in parken, aan autoriteiten steun worden verleend voor het beschermen
van unieke natuur en habitat.• Het beheer van natuurlijke hulpbronnen is in goed bestuur geïntegreerd,
in 2006 bij vijf bilaterale programma's in de Hoorn van Afrika, Grote Merengebied
en Balkan.• In het kader van conflictpreventie zijn eigendoms- en gebruiksrechten
van land en water, duurzaam beheer van natuurlijke hulpbronnen en de aanleg
van basisvoorzieningen, in 2006 in vijf landen verzekerd.• Veiligheid is bevorderd door afname van illegale handel en door
bevordering van duurzame handel in natuurlijke hulpbronnen, onder andere in
het Congobekken.Instrumenten/activiteitenBZ speelt een coördinerende rol op het gebied van internationaal
milieubeleid. Het buitenlandbeleid zal op coherente wijze worden ingezet ter
bevordering van de bovenstaande resultaten. In internationale fora (WTO, klimaat-
en biodiversiteits-verdragen, VN, IFI's) zal Nederland de aandacht vestigen
op ecologische veiligheid. Het duurzaam beheer van natuurlijke hulpbronnen
zal in bilateraal buitenlands beleid worden geïntegreerd.D. Overzicht onderzoek naar de doelmatigheid en de doeltreffendheid
van beleidOperationele doelstellingTitel van de evaluatieJaar van afronding   200320042005200620072008Beleidsevaluaties2.2Operatie Enduring
Freedom XX   2.4Conventionele wapenbeheersing  X   2.5Vredesfonds X    2.5Stabiliteitsfonds   X  2.5International Security Assistance Force in Afghanistan
(ISAF) XX   2.5Stabilisation Force Iraq (SFIR)  X   2.5Wereldbank/AfghanistanReconstruction Task Force (ARTF)  X   2.5Synthesestudie vredesopbouw (in Utstein-verband) X    2.6Humanitaire
hulp  X   2.6Financiering van ontmijningsprogramma's
via NGO's   X  2.7Gemeentelijke internationale samenwerking X    2.7EvaluatieMatraprojecten X    2.7Verkiezingsondersteuning X    2.7Het verband tussen goed
bestuur en armoedevermindering (met UNDP)  X   2.7Goed
bestuur (met inbegrip van corruptiebestrijding)    X BELEIDSARTIKEL 3: VERSTERKTE EUROPESE SAMENWERKINGA. Algemene beleidsdoelstellingNederland wil een betrouwbare en solidaire partner zijn die blijft bijdragen
aan de ontwikkeling van Europa en zich blijft inzetten voor verdere versterking
van de Europese samenwerking en verdieping van de Europese integratie daar
waar een nationale benadering niet tot een optimale behartiging van de belangen
van de Nederlandse samenleving leidt. Nederland zal zich daarbij constructief
maar kritisch opstellen en steeds in het oog houden welke verwachtingen burgers
hebben van Europa, welke zaken op Europees dan wel op nationaal niveau moeten
worden aangepakt, welke resultaten moeten worden geboekt en welke vernieuwingen
en aanpassingen nodig zijn om Nederland en Europa in staat te stellen de uitdagingen
van vandaag en morgen met vertrouwen tegemoet te treden.Na het referendum over het Europees Grondwettelijk Verdrag van 1 juni
2005 vroeg de Kamer om een Brede Maatschappelijke Discussie (BMD). Doel van
de BMD is wat betreft de regering, inzicht te verkrijgen in de gedachten,
vragen en gevoelens van burgers over de verdere ontwikkeling van de Unie en
de Nederlandse inzet daarbij. Inzicht zou eveneens moeten worden verkregen
in de gedachten die bestaan over de vraag op welke terreinen de EU meer, dan
wel minder zou moeten doen en op welke wijze eventuele samenwerking of integratie
moet worden vormgegeven. Ook de vraag hoe de legitimiteit van de Europese
besluitvorming blijvend kan worden vergroot kan aan de orde komen. Verder
zou de BMD ook moeten bijdragen aan de betrokkenheid van de burger en aan
betere communicatie en informatie over Europa.Een overzicht van het Nederlands beleid ten aanzien van de Europese Unie
wordt jaarlijks vastgelegd in de Staat van de Unie. Hierin wordt ook verslag
gedaan van de uiteindelijke effecten van dit beleid.Doelstellingen van de Europese Unie en de Raad van
EuropaDe Europese Unie (25 lidstaten) stelt zich ten doel de vrede, menselijke
waardigheid, vrijheid, democratie, gelijkwaardigheid, de rechtsstaat en eerbiediging
van de mensenrechten binnen haar lidstaten te bevorderen. De Unie zet zich
in voor de duurzame ontwikkeling van Europa, op basis van een evenwichtige
economische groei, van een sociale markteconomie met een groot concurrentievermogen
die gericht is op volledige werkgelegenheid en sociale vooruitgang, en van
een hoog niveau van bescherming en verbetering van de kwaliteit van het milieu.
De Unie biedt haar burgers een ruimte van vrijheid, veiligheid en recht zonder
binnengrenzen, en een interne markt waarin de mededinging vrij en eerlijk
is.De genoemde doelen zijn in algemene termen in het EU verdrag verwoord.
Daarnaast heeft de Europese Raad voor de periode 2000–2010 specifieke
doelen gesteld, de zogenoemde Lissabon agenda. Groei en werkgelegenheid zijn
daarvan het hoofddoel.In haar externe betrekkingen draagt de Unie bij tot vrede, veiligheid,
terrorismebestrijding, duurzame ontwikkeling, vrije en eerlijke handel, uitbanning
van armoede en de bescherming van de mensenrechten.De Europese Unie alsook de Raad van Europa willen de mensenrechten, een
pluralistische democratie en gerechtigheid, alsmede de culturele identiteit
en diversiteit van Europa bevorderen en aan oplossingen voor maatschappelijke
vraagstukken in de Europese samenleving en aan de democratische stabiliteit
in Europa bijdragen.De doelstelling van de Raad van Europa (46 leden) is
om pan-Europees de democratie, mensenrechten en rechtsstaat te bevorderen
en daarmee een grotere eenheid tussen de lidstaten te realiseren. De Raad
van Europa doet dit mede door het bespreken van vraagstukken van gemeenschappelijk
belang en het besluiten tot overeenkomsten en gemeenschappelijke acties op
sociaal, cultureel, wetenschappelijk juridisch en administratief gebied.Tijdige en effectieve interdepartementale coördinatie van het Nederlandse
beleid in de Unie en adequate instructie voor onderhandelaars zijn onontbeerlijk
voor de verwezenlijking van bovengenoemde doelstellingen. Het ministerie van
Buitenlandse Zaken is daarvoor eerstverantwoordelijk en streeft steeds naar
verbetering van de EU-coördinatie.De regering zet zich in voor versterking van de bilaterale betrekkingen
met de EU (kandidaat-)lidstaten. Het ministerie van Buitenlandse Zaken ziet
erop toe dat het hierop gerichte beleid op een effectieve en efficiënte
manier interdepartementaal wordt gecoördineerd.Voortbouwend op de voorzitterschappen die Nederland in 2004 bekleedde,
werkt de regering aan nauwere samenwerking tussen de Europese Unie en de Raad
van Europa om synergie en complementariteit tussen beide organisaties te bewerkstelligen.B. Budgettaire gevolgen van beleid (inclusief budgetflexibiliteit)Beleidsartikel 3
Versterkte Europese samenwerkingBedragen in EUR10002004200520062007200820092010Verplichtingen5 535 9686 621 2816 871 4387 008 7397 159 9407 330 3527 473 946        Uitgaven:               Programma-uitgaven totaal5 661 4046 778 6267 023 3237 160 6247 290 8537 461 2657 604 859 Juridisch verplicht  100%98%98%98%98% Overig verplicht  0%2%2%2%2% Beleidsmatig nog niet ingevuld  0%0%0%0%0%3.1Nederlandse
afdrachten aan de EU5 498 8996 600 5496 851 7676 989 0687 140 2697 310 6817 454 2753.2Ondersteuning bij pre- en post-accessie10 60010 10010 10010 00410 00410 00410 0043.3EOFEuropees
ontwikkelingsfonds122 148149 031150 071150 071129 195129 195129 1953.4Nederlandse
positie in de EU16 5959 8553 3853 3853 3853 3853 3853.5Raad van Europa8 8208 5918 0008 0008 0008 0008 000        Ontvangsten466 384464 162494 793521 056531 478542 107552 9493.10Perceptiekostenvergoedingen466 384464 162494 793521 056531 478542 107552 9493.40Restitutie Raad
van Europa0000000        Verplichtingen       3.1Nederlandse
afdrachten aan de EU5 498 8996 600 5496 851 7676 989 0687 140 2697 310 6817 454 2753.2Ondersteuning bij pre- en post-accessie11 7118 7868 2868 2868 2868 2868 2863.3EOFEuropees
ontwikkelingsfonds00000003.4Nederlandse
positie in de EU16 5383 3553 3853 3853 3853 3853 3853.5Raad van Europa8 8208 5918 0008 0008 0008 0008 000C. Operationele doelstellingen en instrumentenOperationele doelstelling 1Een democratische, slagvaardige en transparante Europese
Unie die haar burgers vrijheid, recht, veiligheid, welvaart en duurzame economische
groei biedt.Gedurende de periode van bezinning waartoe de Europese Raad heeft besloten,
staan de werkzaamheden in de Europese Unie niet stil. De Unie moet verder
werken aan concrete resultaten op terreinen als bestrijding van het terrorisme,
grensoverschrijdende criminaliteit, asiel, migratie en integratie, milieu
en klimaat. De bestaande verdragen bieden hiervoor ruimte en houvast. Voortgang
is geboden op het vlak van de Interne Markt, bijvoorbeeld wat betreft de dienstenrichtlijn,
de richtlijn arbeidstijden en de regelgeving met betrekking tot chemische
stoffen. Uiteraard is verder werk nodig om een akkoord over de Financiële
Perspectieven te bereiken, de budgettaire en financiële stabiliteit te
handhaven en moeten de lidstaten aan de slag met de conclusies van de Europese
Raad van maart 2005 over het proces van Lissabon. Zoals benadrukt in de Kok-rapporten
blijven sociaal-economische structurele hervormingen van onverminderd belang,
reden waarom de regering hard werkt aan het Nationaal Hervormingsprogramma
dat medio oktober 2005 aan de Europese Commissie zal worden gezonden.De na te streven resultaten zijn indicator voor het behalen van de doelstelling.
Rapportage vindt plaats via het Jaarverslag 2006 en de Staat van de Europese
Unie.Na te streven resultaten• Nederland zal een bijdrage hebben geleverd aan de door de Europese
Raad van juni 2005 ingelaste «denkpauze» over de Europese samenwerking,
onder andere door de uitkomsten van de brede maatschappelijke discussie over
de gewenste richting van die samenwerking te delen met de Europese partners
in de eerste helft van 2006.• Nederland streeft ernaar om het begrip subsidiariteit, dat in de
bestaande Verdragen ook al is verankerd, meer en concreet toe te passen.• Nederland streeft naar verbetering, vereenvoudiging en vermindering
van de regels, ook op Europees niveau. Dit moet ertoe bijdragen dat de Unie
begrijpelijker en inzichtelijker wordt voor de burger.• Nederland heeft een nationaal hervormingsprgramma ter uitvoering
van de Lissabon-strategie opgesteld en naar de Europese Commissie gezonden;• Nederland heeft bijgedragen aan aanname van nieuwe, kosteneffectieve
maatregelen en implementatie van bestaande Europese regelgeving die bescherming
bieden op het gebied van milieu en gezondheid, waarbij rekening wordt gehouden
met de consequenties voor de economie en voor niet EU-landen en producenten.
Aanvaarding van de verordening REACH (chemische stoffen) volgens voornoemde
uitgangspunten. Totstandkoming van richtlijnen inzake het beheer van zwem-
en grondwater. Verdere behandeling van de Europese Maritieme Strategie als
onderdeel van het Groenboek Maritiem. Behandeling van de richtlijn Hoogwater,
die voortvloeit uit het door Nederland geïnitieerde Actieplan Hoogwater;• Nederland heeft bijgedragen aan totstandkoming van een strak begrotingskader dat voldoende middelen bevat voor de financiering
van Europese beleidsprioriteiten en dat een rechtvaardige netto-positie garandeert
voor Nederland;• Nederland heeft bijgedragen aan effectieve implementatie van het
Haags Programma (mede voortgekomen uit de evaluatie van Tampere) en het bijbehorende
actieplan voor de versterking van de ruimte voor vrijheid, veiligheid en recht,
met bijzondere aandacht voor de verdere ontwikkeling van een gemeenschappelijk
asiel- en migratiebeleid en geïntensiveerde terrorismebestrijding, dit
laatste in het kader van het EU-Actieplan Terrorisme. Voorbereiding van de
tussentijdse evaluatie van het Haags programma.Instrumenten/activiteitenOm de resultaten te bereiken wordt gebruik gemaakt van de volgende instrumenten:
intensivering van bilaterale betrekkingen, coalitievorming en gezamenlijke
initiatieven met daarvoor in aanmerking komende lidstaten, intensivering van
de contacten met de instellingen van de Unie, uitwisseling met denktanks en
NGO's, vergroting van de deskundigheid in (o.a. via de Interdepartementale
Commissie Europees Recht – ICER) en de toegankelijkheid van en bekendheid
met Europees recht en regelgeving (o.a. via het Expertise Centrum Europees
Recht ECER), uitdragen van het Nederlandse standpunt in juridische procedures
voor het Europese Hof van Justitie in Luxemburg, bijdragen aan het maatschappelijk
debat en publieksvoorlichting. De Eigen Middelen van de EU, te beschouwen
als instrument voor uitvoering van beleid, bestaan uit landbouwheffingen,
invoerrechten, BTW-afdrachten en afdrachten gebaseerd op het nationaal inkomen.
De Nederlandse afdrachten aan de Eigen Middelen worden sinds 2002 tezamen
gepresenteerd op de begroting van Buitenlandse Zaken.Operationele doelstelling 2Een effectief, efficiënt en coherent optreden
van de Unie ten opzichte van derde landen of regio's.Om in te spelen op de uitdagingen van internationale interdependentie
en nieuwe dreigingen op mondiaal niveau is een coherent en slagvaardig extern
beleid van de Unie noodzakelijk. Voor de oplossing van alle grote vraagstukken
heeft de Unie partners in de wereld nodig. Het gaat hierbij onder meer om
de bestrijding van terrorisme en criminaliteit, naleving van non-proliferatie,
bevordering van democratisering en de rechtsstaat, bevordering van de internationale
rechtsorde, liberalisering van de wereldhandel en bevordering van het internationale
investeringsklimaat, beheer van migratiestromen, bescherming van het milieu
en bestrijding van armoede (zie operationele doelstelling 3). De Unie dient
op het wereldtoneel een speler te worden wier politieke invloed overeenkomt
met haar economisch gewicht. Vergroting van de eensgezindheid in en slagvaardigheid
van het Europees extern beleid dat recht doet aan de gemeenschappelijke belangen
en waarden van de EU is hiervoor een voorwaarde. Ten aanzien van landen die
kandidaat zijn voor toetreding tot de EU, die op langere termijn uitzicht
op toetreding hebben of die tot de buren van de zich uitbreidende Unie behoren,
voert de Unie een actief beleid. Gemaakte afspraken en gedane beloftes met
betrekking tot uitbreiding van de Unie moeten worden gehonoreerd, maar een
verdere uitbreiding van de Europese Unie is voorlopig niet aan de orde. Nederland
zal zich bovendien kritisch opstellen wanneer het gaat om een beoordeling
van de vraag of voor wat betreft toetreders in de wachtkamer aan alle criteria
is voldaan – te weten de politieke en economische criteria, het vermogen van de kandidaat de lidmaatschapsverplichtingen aan te gaan
en het vermogen van de Unie de toetreding te verwerken.De na te streven resultaten zijn indicator voor het behalen van de doelstelling.
Rapportage vindt plaats via het Jaarverslag 2006 en de Staat van de Europese
UnieNa te streven resultaten• Verhoogde beleidseffectiviteit door middel van betere prioriteitsstelling
in het externe beleid (zoals Europees nabuurschapsbeleid en de externe dimensie
van het asiel- en migratiebeleid van de Unie), inclusief betere aansluiting
bij de EU-begrotingscyclus waardoor de inhoudelijke prioriteiten duidelijk
herkenbaar in de EU-begroting terugkomen;• Versterkt ontschot extern EU-beleid, waarbij de samenhang tussen
het GBVB en het externe beleid van de Gemeenschap wordt verbeterd;• Verbeterde uitvoering, onder handhaving van de kwaliteit, van de
regionale programma's (Phare, CARDS, TACIS, MEDA en ALA), die passen in de
doelstelling van de EU van een effectief nabuurschapbeleid. Dit moet tot uitdrukking
komen in hogere uitgavenpercentages en kortere behandeltijden, door goede
monitoring van de werkzaamheden van de Commissie. Tevens Nederlandse deelname
aan twinningprojecten in het kader van Phare, CARDS, TACIS en MEDA;• Verbeterd gebruik van de instrumenten die de Unie ter beschikking
staan per land/regio waarbij prioriteit gegeven wordt aan de volgende regio's:– VS: nauwere samenwerking en meer afstemming onder andere op het
terrein van internationale veiligheid (inclusief terrorismebestrijding), stabiliteit
en vredeshandhaving en handel (inclusief de beheersing van handelsconflicten).– Westelijke Balkan: verdere voortgang van het Stabilisatie en Associatie
Proces onder handhaving van de gestelde voorwaarden, met name versterking
van de rechtsstaat, samenwerking met het Joegoslavië-Tribunaal, bestrijding
georganiseerde misdaad en bevordering van regionale samenwerking en van economische
hervormingen.– De landen aan de oostgrens van de EU: verbeterde implementatie
van de Partnerschaps- en samenwerkingsovereenkomsten door de uitwerking en
implementatie van nationale Actieplannen in het kader van het Europese nabuurschapsbeleid
met speciale aandacht voor democratische en economische hervormingen en de
sluiting van terug- en overnameovereenkomsten.– Rusland: geïntensiveerde samenwerking op basis van het partnerschaps-
en samenwerkingsakkoord, rekening houdend met de overeengekomen vier gemeenschappelijke
ruimten (economisch, vrijheid/veiligheid/justitie, externe veiligheid en onderzoek/onderwijs/cultuur).– Mediterrane regio: geïntensiveerde bilaterale (Associatie
Akkoorden) en regionale samenwerking (Barcelona-proces) met betrokken landen
gericht op mensenrechten, democratisering, veiligheid/terrorisme, migratie,
(economische) hervormingen en dialoog met de Arabisch/Islamitische wereld.
Implementatie van de nationale Actieplannen in het kader van het Europese
nabuurschapbeleid.– Azië: geïntensiveerde relaties met Azië –
met China en India als belangrijke regionale spelers – door implementatie
van de EU-Zuidoost-Azië strategie, de EU-China en EU-India strategie
met aandacht voor: regionale stabiliteit, terrorismebestrijding;
mensenrechten, democratisering en handel en investeringen.– Voor sommige van deze regio's, i.c. Westelijke Balkan, de landen
aan de oostgrens van de EU en de Mediterrane regio, streeft de regering meer
synergie na tussen het bilaterale programma voor Maatschappelijke Transformatie,
Matra, en de EU-instrumenten.• Vergrote samenhang tussen Europese beleidsinspanningen in het externe
beleid, in het bijzonder op de gebieden migratie en werkgelegenheid, vrede
en veiligheid, energie, landbouw, handel, ontwikkelingssamenwerking en milieu;• Het lopende uitbreidingsproces is verantwoord voortgezet door:– besluitvorming over eventuele opening van toetredingsonderhandelingen
met kandidaat-lidstaten aan de hand van de Kopenhagen-criteria;– het voeren van toetredingsonderhandelingen door de Unie met kandidaat-lidstaten
met inachtneming van de toepasselijke onderhandelingskaders;– strikte monitoring door de Unie van de voortgang die Bulgarije
en Roemenië maken bij hun voorbereidingen op toetreding en het zonodig
aandringen door Nederland op passende maatregelen;– bilaterale en Europese ondersteuning van toetredende en (potentiële)
kandidaat-lidstaten bij de pre-accessie en de transformatie, en de op- en
uitbouw van bilateraal partnerschap met deze landen.In de Staat van de Unie wordt uitgebreider ingegaan op de externe betrekkingen
van de Unie. Het Europees Veiligheids- en Defensiebeleid wordt behandeld in
beleidsartikel 2.Instrumenten/activiteitenOm de resultaten te bereiken wordt gebruik gemaakt van de volgende instrumenten:
tijdige contacten met de instellingen van de Unie, coalitievorming en gezamenlijke
initiatieven met andere lidstaten en een speciaal accent op samenwerking met
de (nieuwe) buren van de Unie, uitwisseling met denktanks en NGO's, bijdragen
aan het maatschappelijk debat en publieksvoorlichting, gezamenlijke analyses
en dialoog met partners buiten de EU, optimaal gebruik van bilaterale en EU
pre-accessieprogramma's, en partnerschapsen nabuurschapsfaciliteiten. De contacten
die in het verleden zijn opgebouwd door middel van Matra voor Europese Samenwerking
bevorderen nu coalitievorming met de nieuwe EU-lidstaten. Dit zal in de toekomst
ook moeten gelden voor de kandidaat-lidstaten en de ooster- en zuiderburen
van de Europese Unie door het ontwikkelen van bilaterale activiteiten zoals
het aangaan van ambtelijke samenwerking, het aanbieden van korte en lange
opleidingen en het opzetten van pre-accessieprojecten. Door integratie van
het nationaal contactpunt twinning bij de Matra-afdeling is de afstemming
met Europese programma's gegarandeerd.De Nederlandse afdrachten aan de Eigen Middelen van de Unie worden ook
ingezet ter financiering van het externe beleid van de Unie. Voor het realiseren
van deze doelstelling zijn verschillende regionale EU-fondsen en programma's
beschikbaar: Phare, ALA, MEDA, TACIS en CARDS. Daarnaast zet Nederland bilaterale
pre-accessiefondsen in.Matra: coalitievorming en bevordering goed nabuurschapNu acht van de Matralanden per 1 mei 2004 zijn toegetreden tot de Europese
Unie en daarmee het hele transformatieproces hebben doorlopen, zal het Matra-programma
in deze landen de komende jaren worden uitgefaseerd. Toch is het van groot
belang het programma in aangepaste vorm te continueren. De regering heeft
met de implementatie van de Matra-beleidsbrief van 21 september 2004
(TK 23 987 nr. 39) in hoofdlijnen de navolgende voornemens:• De regering streeft naar meer samenhang tussen het bilaterale programma
voor Maatschappelijke Transformatie, Matra, en de EU-instrumenten. Dit geldt
vooral voor EU twinning-projecten waar deelname van Nederlandse ministeries
wordt bevorderd door het nationaal contactpunt twinning.• Matra voor Europese Samenwerking bevordert coalitievorming met
de nieuwe EU-lidstaten en de kandidaat-lidstaten. Door het aangaan van ambtelijke
samenwerking, het aanbieden van korte en lange opleidingen en het opzetten
van pre-accessieprojecten wordt de strategische samenwerking bevorderd.• De EU-kandidaatlidstaten Bulgarije, Roemenië, Kroatië
en Turkije zullen de komende jaren nog de nodige ondersteuning krijgen uit
Matra.• De Russische Federatie blijft binnen Matra een speciale plaats
innemen. Bijzondere aandacht zal ook worden besteed aan de verdere uitbouw
van de samenwerking met Oekraïne, waarbij het accent zal blijven liggen
op versterking van de civil society.• Met het oog op bilaterale aanvulling van het Europese nabuurschapsbeleid
kunnen instrumenten van het Matra-programma geleidelijk worden toegepast voor
de Mediterrane regio (Marokko en Jordanië).Operationele doelstelling 3Een effectief, efficiënt en coherent optreden
van de EU ten opzichte van ontwikkelingslanden of -regio's.Centrale doelstelling van het EU-beleid voor ontwikkelingssamenwerking
is de duurzame vermindering van armoede. Het gaat hierbij onder meer om de
bevordering van duurzame integratie van hulp ontvangende landen in de wereldeconomie
en het bevorderen van rechtsstaat en democratie. Het Europese ontwikkelingssamenwerkingsbeleid
is de laatste jaren veranderd. Deze veranderingen zijn in 2000 vastgelegd
in de EU-Beleidsverklaring inzake Ontwikkelingssamenwerking (hierin zijn de
prioritaire beleidsterreinen van de Commissie vastgelegd) en het Verdrag van
Cotonou. Ook is het hervormingsproces van de Commissie in gang gezet. Tenslotte
zijn afspraken gemaakt die voortkomen uit internationale conferenties (met
name Financing for Development in 2002 en World Summit on Sustainable Development (WSSD, 2002) en
de VN High Level Event in september 2005). In
2002 maakte de Europese Raad van Barcelona afspraken over onder meer de omvang
van de official development aid (ODA; 0,7 procent
BNI), harmonisatie en technische assistentie. De regering meent dat voortgang
en committeringen op deze onderwerpen (m.n. interim doelstellingen voor ODA
in 2010, effectiviteit van hulp en coherentie van beleid) in EU-kader noodzakelijk
zijn om te kunnen voldoen aan de Millennium Development
Goals in 2015.De na te streven resultaten zijn indicator voor het behalen van de doelstelling.
Rapportage via het Jaarverslag 2006 en de Staat van de Europese Unie.Na te streven resultaten• Verbeterde effectiviteit van het Europese ontwikkelingsbeleid,
waarbij met name wordt gestreefd naar voortgang van het hervormingsproces
van Commissie-diensten en voortgaande bevordering van coherentie, coördinatie
en complementariteit in de Europese ontwikkelingssamenwerking en het nakomen
van internationale afspraken (FFD, WSSD en het VN High
Level Event).• Een verder vormgegeven ontwikkelingsdimensie in het externe beleid
van de Unie onder meer door het vaststellen van een duidelijke OS-uitgavencategorie
in de nieuwe EU-begroting;• Verbeterd gebruik van de instrumenten die de Unie ter beschikking
staan voor de regio Sub Sahara Afrika, waarbij prioriteit wordt gegeven aan
versterking van de betrokkenheid bij conflictpreventie en conflictbeheersing
met inzet van de Afrikaanse Vredesfaciliteit;• Geïntensiveerde EU-Afrika dialoog en ondersteuning van regionale
organisaties zodat regionale interne markten beter kunnen functioneren; actieve
bemoeienis met ontwapening, vredesonderhandelingen en wederopbouw, de bestrijding
van HIV/aids en de verbetering van de uitvoering van het Europees Ontwikkelingsfonds
(EOF);• Vergrote OS-coherentie binnen de Europese beleidsinspanningen,
in het bijzonder op de gebieden migratie en werkgelegenheid, energie, landbouw,
milieu en handel (WTO-Doha Development Agenda
en Economic Partnership Agreements (EPA's), zie
ook beleidartikel 4), door middel van een systematische screening bij beleidsformulering
op effecten op ontwikkelingslanden;• Bevorderde deelname van de nieuwe lidstaten in de beleidsvorming
en uitvoering van de Europese ontwikkelingssamenwerking, intensieve samenwerking
met Polen, Slowakije, Tsjechië en Hongarije bij de voorbereiding van
EU ontwikkelingssamenwerking, gekoppeld aan samenwerking bij bilaterale OS-programma's
en versterking van instituties en draagvlak voor OS in genoemde landen (bijvoorbeeld
door middel van een hoger OS-uitgavenpercentage van het BNP).Instrumenten/activiteitenOm de resultaten te bereiken wordt gebruik gemaakt van de volgende instrumenten:
coalitievorming en gezamenlijke initiatieven met andere lidstaten (onder met
bovengenoemde Midden-Europese landen en in het kader van het EU-Coherentie
Netwerk), tijdige contacten met de instellingen van de Unie, blijvende agendering
van OS-coherentiedossiers op de agenda van de RAZEB en andere relevante Raden,
samenwerking met gelijkgezinden buiten de EU zoals in Utsteinverband, uitwisseling
met denktanks en NGO's, bijdragen aan het maatschappelijk debat en publieksvoorlichting,
waar mogelijk gezamenlijke analyses en dialoog met partners buiten de EU.De Nederlandse afdrachten aan de Eigen Middelen van de Unie worden ook
ingezet ter financiering van het OS-beleid van de Unie. Het EOF wordt buiten
de EU-begroting gefinancierd. Voorts wordt een bijzondere bijdrage aan het
Noord-Zuidcentrum geleverd van de Raad van Europa voor versterking van het
draagvlak voor OS in vier Midden-Europese landen.Operationele doelstelling 4Versterkte Nederlandse positie in de Unie van 25.In een Unie van 25 vraagt besluitvorming een actievere inzet van Nederland.
Binnen de officiële kaders als de Raad, het Coreper, het PSC en de diverse
werkgroepen bestaat nu minder tijd voor inhoudelijke discussies. De uiteindelijke
besluitvorming wordt in toenemende mate omgeven door allerlei contacten buiten
de vergaderzalen. Dit vereist met name een sterke bilaterale inzet op alle
niveaus om de Nederlandse positie duidelijk(er) over te brengen. Nederland
moet hierbij verantwoord assertief te werk gaan en trachten zijn
invloed te vergroten door andere lidstaten te winnen voor zijn standpunten.
In dit kader zal Nederland vaker coalities aangaan, op basis van gelijke belangen.
De grote lidstaten versterken hun onderlinge samenwerking (Frans-Duitse as,
EU3 (Frankrijk, VK en Duitsland)) en intensiveren tevens hun contacten met
landen als Polen en Spanje. Mede gezien hun invloed is verdere intensivering
van contacten met deze landen noodzakelijk. Daarnaast is het van belang voort
te bouwen op bestaande samenwerkingsverbanden en actieve medestanders te zoeken
onder de overige lidstaten. Nederland zal openstaan voor versterkte samenwerking.
Mocht een nieuwe vorm van formele samenwerking tussen een beperkt aantal lidstaten
ontstaan, dan streeft Nederland er krachtig naar dat dit gebeurt binnen de
mogelijkheden die het verdrag hiertoe biedt.Een sterke Nederlandse positie, ook in de EU van 25 lidstaten, is essentieel
om de belangen en prioriteiten van Nederland op adequate wijze verdisconteerd
te krijgen in de EU-besluitvorming. Voor het realiseren van de uiteindelijke
effecten van beleid van de EU als geheel zij verwezen naar de Staat van Unie.De na te streven resultaten zijn indicator voor het behalen van de doelstelling.
Rapportage vindt plaats via het Jaarverslag 2006 en de Staat van de Europese
UnieNa te streven resultaten• Effectievere aanwending van bilaterale betrekkingen voor het realiseren
van Nederlandse doelstellingen in EU-kader, met name door coalitievorming;• Verdere uitbouw van de politieke samenwerking en het verbreden
van de maatschappelijke betrokkenheid hierbij door middel van conferenties,
seminars en workshops met relevante partnerlanden in de huidige EU waarbij
niet alleen overheidsinstanties maar ook andere geledingen worden betrokken;• Geïntensiveerde betrekkingen met de grote lidstaten;• Versterkte bilaterale samenwerking, met name ten aanzien van grensoverschrijdende
vraagstukken.Instrumenten/activiteitenDe regering zal zoveel mogelijk gebruik maken van alle instrumenten die
haar ter beschikking staan, zoals intensief bilateraal overleg – zowel
op politiek als ambtelijk niveau –, inzet en uitwisseling van ambtelijke
expertise en financiële bijdragen aan projecten, gericht op de intensivering
van de bilaterale betrekkingen met een aantal landen (waaronder conferenties,
seminars en workshops met name met de partnerlanden Duitsland, Frankrijk,
België, het Verenigd Koninkrijk, Spanje, Italië en Polen). Inzet
van accessie Matra-middelen voor partnerschappen met nieuwe lidstaten en nabuurschap
met aan de uitgebreide EU grenzende landen. Tenslotte zullen er grensoverschrijdende
activiteiten met Vlaanderen en Noordrijn-Westfalen worden gecontinueerd.Operationele doelstelling 5Een hechtere Europese waardengemeenschap.Nederland zet door met zijn streven naar concentratie van de Raad van
Europa op de beleidsterreinen bevordering van de democratie, mensenrechten
en rechtsstaat. Dat zijn immers de beleidsterreinen waar de Raad van Europa
zichzelf heeft bewezen. De Raad van Europa kan in dit kader ook aandacht schenken
aan de bevordering van de maatschappelijke omstandigheden waarin
de bevordering van mensenrechten, democratie en rechtsstaat tot hun recht
kunnen komen (bijv. sociale cohesie, onderwijs en cultuur). Activiteiten op
onder meer deze gebieden zullen daarnaast worden voortgezet, maar daartoe
moet de functionele relatie met de werkterreinen democratie, mensenrechten
en rechtsstaat nadrukkelijker dan voorheen worden getoetst. Concentratie op
deze kernterreinen zal naar verwachting leiden tot effectievere aanwending
van de schaarse financiële middelen voor toezicht op en naleving van
de in de conventies neergelegde verplichtingen. Zo dienen het Europese Hof
voor de Rechten van de Mens en andere toezichthoudende instellingen van de
Raad van Europa een steviger financieel fundament te krijgen. Nederland streeft
naar nauwe institutionele en operationele samenwerking tussen de Raad van
Europa aan de ene kant en de Europese Unie en de OVSE aan de andere kant,
gericht op optimale complementariteit tussen de organisaties.De Raad van Europa rapporteert door middel van verschillende monitoringsinstrumenten
zeer regelmatig over de stand van zaken en de voortgang op het gebied van
mensenrechten, democratie en rechtsstaat.De na te streven resultaten zijn indicator voor het behalen van de doelstelling.
De Raad van Europa rapporteert door middel van verschillende monitoringsinstrumenten
zeer regelmatig over de stand van zaken en de voortgang op het gebied van
mensenrechten, democratie en rechtsstaat.Na te streven resultaten• Concentratie van de activiteiten van de Raad van Europa op democratie,
mensenrechten en rechtsstaat en het scheppen van maatschappelijke randvoorwaarden
daarvoor;• Versterkte institutionele en operationele samenwerking tussen de
Raad van Europa en de Europese Unie en de Raad van Europa en de OVSE, onder
meer tot uitdrukking komend in een residerende permanente vertegenwoordiging
van de EU bij de Raad;• Verzekering van de terugdringing van de werklast van het Hof, alsmede
besluitvorming over een meer solide financiële basis van het Europese
Hof voor de Rechten van de Mens en andere toezichthoudende instellingen van
de Raad van Europa;Instrumenten/activiteitenDe regering zal zoveel mogelijk gebruik maken van alle instrumenten die
haar ter beschikking staan, zoals Nederlandse deelname aan de discussies in
stuurgroepen, rapporteurgroepen en het Comité van Ministers op de individuele
beleidsterreinen; interdepartementale afstemming van het Nederlandse beleid
ten aanzien van de Raad van Europa; afstemming van de Nederlandse inzet in
Europees verband via met name de EU Raadswerkgroep COSCE (OVSE en Raad van
Europa) en waar mogelijk coalitievorming en gezamenlijke initiatieven met
andere lidstaten, onder meer in EU-coördinatie overleg in Straatsburg
en afstemming met het Secretariaat van de Raad van Europa.D. Overzicht van onderzoek naar de doelmatigheid en de
doeltreffendheid van beleidOperationele doelstellingTitel van de evaluatieJaar van afronding   200320042005200620072008Beleidsevaluaties3.1Tampere agenda X    3.1Tussentijdse evaluatieLissabon-strategie  X   3.2Gemeentelijke Internationale Samenwerking en pre-accessiebeleid X    3.2Pre-accessiebeleid X    3.3Coördinatie,
complementariteit en coherentie (de
drie C's) van het verdrag van Maastricht (ontwikkelingssamenwerking)   X  3.3Effectiviteit van
het extern optreden van de EU X    3.3Kwaliteit van de externe
hulp van de Europese Commissie  X   3.4Inzet van de bilaterale
betrekkingen voor multilaterale doelstellingen X    3.4Agenda 2000: financiële
perspectievenX     3.4Nederlandse voorzitterschap EU
(operationele aspecten)  X   3.4Nederlandse voorzitterschap EU
(inhoudelijk) X    3.5Nederlandse voorzitterschap Raad
van Europa X    3.5Duidelijker identificatie
van de kerntaken van de Raad van Europa,
mede dankzij de «Derde Top»   X          Beleidsdoorlichtingen3.4Versterkte Nederlandse
positie in de Unie van 25  X   BELEIDSARTIKEL 4: MEER WELVAART EN MINDER ARMOEDEA. Algemene beleidsdoelstellingDuurzame vergroting van welvaart in alle landen door vermindering van
armoede, een open handels- en financieel systeem, alsmede het behartigen van
de belangen van het Nederlands bedrijfsleven.Mondialisering biedt kansen voor welvaartsgroei in Nederland en de Europese
Unie en voor armoedebestrijding in ontwikkelingslanden. Nederland streeft
daarom naar het versterken van de internationale economische rechtsorde. Deze
draagt bij aan het verbeteren van de internationale marktwerking waardoor
internationale handel en grensoverschrijdende investeringen minder belemmeringen
ontmoeten. Door de integratie van ontwikkelingslanden in de wereldeconomie
kunnen ook zij profiteren van de kansen die liberalisering (o.a. meer markttoegang)
van de wereldhandel biedt. Daardoor kunnen zij meer welvaart en armoedevermindering
bewerkstelligen. In dit kader streeft Nederland naar meer coherentie tussen
het handelsbeleid en het ontwikkelingsbeleid.Een sterke particuliere sector en een goed functionerende financiële
infrastructuur zijn onontbeerlijk voor economische groei en armoedebestrijding
in ontwikkelingslanden. Een goed ondernemingsklimaat met oog voor de armen
en opbouw van capaciteit kunnen bijdragen aan toename van productieve bedrijvigheid.Nederland sluit aan bij effectieve nationale armoedestrategieën (PRSP's)
en streeft daarbinnen naar samenwerking op sectoraal niveau. De Nederlandse
inzet is erop gericht om de kwaliteit en effectiviteit van ontwikkelingssamenwerking
te verhogen door concentratie op landen en sectoren, coördinatie en harmonisatie
en het zichtbaar maken van de inzet en resultaten van de Nederlandse inspanningen.
Daarmee wordt uitvoering gegeven aan de Paris Declaration
on Aid Effectiveness. De MDG's en de afspraken die hierover gemaakt
zijn tijdens de conferentie Financing for Development
(Monterrey, april 2002), de WSSD (Johannesburg, september 2002) en de VN High Level Event (New York, september 2005) vormen het
kader voor de Nederlandse inzet. Nederland streeft naar het vergroten van
actieve betrokkenheid van zoveel mogelijk landen en organisaties bij het bereiken
van de MDG's in 2015 en het regelmatig afleggen van verantwoording over de
bereikte resultaten, zoals onlangs tijdens de VN-top.Een aantal ontwikkelingslanden, waaronder ook die met een relatief goed
bestuur, vervult zijn rol op het gebied van vrede en veiligheid, dienstverlening
en het in stand houden van een enabling environment
voor welvaartsgroei en armoedevermindering in onvoldoende mate. Het vergroten
van probleemoplossend vermogen en het versterken van lokale accountability in deze «fragiele staten» behoort daarbij
tot de grootste uitdagingen. Nederland streeft ernaar zijn hulpmodaliteiten
zoveel mogelijk op deze uitdaging af te stemmen. Hier raakt de kwaliteit van
de hulp direct de effectiviteit van de inspanningen van onze ontwikkelingspartners.Hoewel handelsliberalisatie van groot belang is voor de Nederlandse economie,
mag niet voetstoots worden aangenomen dat Nederland zijn handelspositie zal
weten te handhaven als de wereldhandel verder groeit. De ministeries van Economische
en van Buitenlandse Zaken werken dan ook gezamenlijk, in Den
Haag en op de posten, aan het scheppen van gunstige voorwaarden voor en het
geven van nieuwe impulsen aan de internationale economische activiteiten van
burgers en bedrijven opdat zij bijdragen aan duurzame economische groei.B. Budgettaire gevolgen van beleid (inclusief budgetflexibiliteit)Beleidsartikel 4
Meer welvaart en minder armoedeBedragen in EUR10002004200520062007200820092010Verplichtingen– 41 7301 043 273510 468489 664796 647806 887835 687        Uitgaven:       Programma-uitgaven totaal871 311857 332730 941692 0771 006 7991 148 9081 317 345 Juridisch verplicht  31%19%14%6%5% Overig verplicht  67%78%82%88%89% Beleidsmatig nog niet ingevuld  2%3%4%6%6%4.1Handels- en financieel systeem32 49162 47963 15762 81262 52462 52462 5244.2Armoedevermindering492 686445 389288 974267 789589 308740 417908 4544.3Ondernemingsklimaatontwikkelingslanden321 639315 458353 764339 411323 902323 902323 9024.4Kwaliteit en effectiviteit ontwikkelingssamenwerking21 86427 58119 77116 80016 80016 80016 8004.5Nederlandse
handels- en investeringsbevordering2 6316 4255 2755 2655 2655 2655 265        Ontvangsten64 82415 96414 59414 46817 73017 73017 7304.10Ontvangsten tijdelijke financiering NIO en
restituties64 82415 96414 59414 46817 73017 73017 730        Verplichtingen       4.1Handels- en financieel systeem– 476 1787 4657 4357 5687 4927 4927 4924.2Armoedevermindering238 957747 862167 994264 753570 092580 332609 1324.3Ondernemingsklimaatontwikkelingslanden179 788251 540310 693193 578195 798195 798195 7984.4Kwaliteit en effectiviteit ontwikkelingssamenwerking13 31229 98119 07118 50018 00018 00018 0004.5Nederlandse
handels- en investeringsbevordering2 3916 4255 2755 2655 2655 2655 265C. Operationele doelstellingen en instrumentenOperationele doelstelling 1Een open, op regels gebaseerd en voorspelbaar, niet-discriminerend
handels- en financieel systeem.Een open handelssysteem kan niet zonder regels en disciplines die de zwakste
landen beschermen tegen willekeurige handelsmaatregelen van sterke landen.
De WTO vormt het kader waarbinnen deze ordening gestalte krijgt. Nederland
wil de ontwikkelingsdimensie verder versterken binnen de Doha Development Agenda. Nederland streeft naar een succesvolle afronding
van deze WTO-onderhandelingsronde voor eind 2006, op basis van de uitkomsten
van een Ministeriële Conferentie in Hong Kong, in december 2005 (zie
ook de begroting van het eerstverantwoordelijke ministerie voor de handelspolitiek
EZ). Het handelsinstrumentarium van de Europese Unie moet ook bijdragen aan
dit doel. In dat kader hecht Nederland belang aan de onderhandelingen van
de EU met de ACS-landen (Afrika, Caraïben, Stille Oceaan) over de Economic Partnership Agreements (EPA's), die moeten zijn
afgerond in 2007.Het operationele doel valt gedeeltelijk samen met de (veel meer omvattende)
doelstelling van de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling
(OESO). Door het analyseren van maatschappelijke vraagstukken vanuit economisch
perspectief en het inzetten van instrumenten als soft law, peer reviews en best practices tracht de OESO mondiaal duurzame economische ontwikkeling
te bewerkstelligen. Om tot adequate aanbevelingen te komen is het van belang
dat alle «significant players» in
de wereldeconomie, zoals bijvoorbeeld Rusland en Brazilië zijn vertegenwoordigd.
Uitbreiding van de OESO is op dit moment echter nog een stap te ver; intensievere
samenwerking met deze landen is daarom gewenst. Tenslotte bieden de OESO en
de aan de organisatie gelieerde Consensusgroep het platform om te spreken
over verdere ontbinding van ontwikkelingshulp.De OESO draagt bij aan het realiseren van MDG 8, het ontwikkelen van een
wereldwijd samenwerkingsverband voor ontwikkeling. Nederland neemt als OESO-lid
deel aan deze initiatieven in haar streven de MDG's te realiseren. MDG 8 kent
een aantal indicatoren:Doelstelling 12:
Verder ontwikkelen van een open en eerlijk, rule-based, voorspelbaar, niet-discriminerend
handels-en financieel systeemIndicatoren119962003Doel 2015percentage van exportgoederen waarover geen rechten hoeven te
worden betaald door de minst ontwikkelde landen (uitgedrukt in waarde en met
uitzondering van wapens en olie)78%73%Geen mondiale streefwaarde, afnamegemiddelde invoertarieven van ontwikkelde landen voor kleding12%11%Geen mondiale
streefwaarde, afnamegemiddelde invoertarieven van ontwikkelde landen voor landbouwproducten11%10.5%Geen mondiale
streefwaarde, afnamewaarde van landbouwsubsidies
in ontwikkelde landen320 mld. (1990)325 mld. Geen mondiale streefwaarde, afname1 Bron: MDG-rapportageOver het verwezenlijken van de MDG's wordt regelmatig gerapporteerd, zowel
op wereldwijd niveau door de VN, als door individuele landen, maar een rapportageverplichting
voor OESO-landen ontbreekt. Nederland heeft in juni 2004 haar eerste nationale
MDG-8 rapportage gepubliceerd. In 2006 volgt het tweede rapport dat in consultatie
met belanghebbenden en maatschappelijk middenveld in Nederland en een aantal
partnerlanden tot stand zal komen.Na te streven resultaten• Binnen de Doha Development Agenda is
bijgedragen aan een eindakkoord dat tenminste de volgende concrete maatregelen
bevat ten gunste van ontwikkelingslanden:• Ambitieuze resultaten op landbouw met name voor producten die van
belang zijn voor ontwikkelingslanden op alledrie de onderwerpen: exportsteun
(per 1-1-2013), binnenlandse steun en markttoegang, inclusief een specifiek
resultaat voor katoen en disciplinering van gebonden voedselhulp.• Een ambitieuze verruiming van de markttoegang voor industrieproducten
uit ontwikkelingslanden in rijke landen en een evenwichtige marktopening in
ontwikkelingslanden, afhankelijk van hun ontwikkelingsniveau.• Vrije markttoegang voor alle producten van de MOL's in alle OESO-landen
en rijke ontwikkelingslanden.• Evenwichtige regels voor o.a. handelsfacilitatie, die rekening
houden met de beperkte implementatiecapaciteit van ontwikkelingslanden.• Speciale en gedifferentieerde behandeling van ontwikkelingslanden
in de vorm van adequate technische assistentie, minder verplichtingen en langere
overgangstermijnen.• Er komt een multilaterale Aid for trade
faciliteit die bestaande en aanvullende hulp combineert voor opvang van aanpassingskosten
in verband met liberalisering en opbouw van aanbods- en handelscapaciteit.• In het uiteindelijk handelsakkoord met de ACS-landen heeft de Nederlandse
inzet geresulteerd in een akkoord dat regionale integratie bevordert, meer
marktkansen biedt voor de ACS-landen en ruimte biedt voor de ontwikkeling
van hun productiepotentieel.• Bij het ontwerpen van Sanitary and Phylosanitary (SPS) en Technical
Barriers to Trade (TBT) maatregelen in de EU worden de effecten op ontwikkelingslanden
expliciet meegewogen, zodat nieuwe productnormen zo min mogelijk handelsbelemmerend
werken.• De samenwerking tussen de OESO en een aantal opkomende economieën
en like minded landen, waaronder de zes EU lidstaten
die nog geen lid zijn van de OESO (Cyprus, Estland, Letland, Litouwen, Malta
en Slovenië) is verbreed en verdiept. Deze samenwerking moet leiden tot
een weloverwogen toekomstige uitbreiding.• Er is een visie ontwikkeld op de benodigde organisatorische hervormingen
die het effectief en efficiënt functioneren van de organisatie moeten
waarborgen.• Nieuwe internationale afspraken zijn overeengekomen op het gebied
van ontbinding van de hulp gericht op verbetering van de implementatie van
de bestaande afspraken met betrekking tot de MOL's, alsmede op verruiming
van die afspraken.Instrumenten/activiteitenMet andere ministeries (EZ, LNV en VROM) werken aan coalitievorming en
gezamenlijke initiatieven met gelijkgezinde landen en het maatschappelijk
middenveld binnen en buiten de EU. In de beleidsdialoog met de VN en andere
multilaterale en internationale organisaties de Nederlandse prioriteiten naar
voren brengen en bijdragen aan studies die de effecten berekenen van verschillende
liberaliseringsopties op armen in ontwikkelingslanden. Het geven van handelsgerelateerde
technische assistentie, zowel bilateraal als multilateraal. Inzet van het
postennetwerk voor een beter inzicht in de opstelling en de positie van met
name Afrikaanse landen in de internationale onderhandelingen en een beter
begrip van de Nederlandse en EU-positie aan Afrikaanse zijde. Bijdragen aan
de IFI's (deze staan op de begroting van Financiën).Operationele doelstelling 2Een significante vermindering van het percentage mensen
dat moet rondkomen van minder dan een dollar per dag.Armoedebestrijding is de hoofddoelstelling van de Nederlandse ontwikkelingssamenwerking.
De MDG's dwingen tot het behalen van meetbare resultaten, hetgeen dient te
geschieden in het kader van het actieprogramma van de WSDD in Johannesburg,
september 2002. De eerste van de acht MDG's luidt: halvering van het aantal
mensen dat moet rondkomen van minder dan een dollar per dag.Diverse actoren zoals de VN-organisaties en de internationale financiële
instellingen spelen hierin een rol. Nederland volgt de wijze waarop zij de
MDG's operationaliseren en afstemmen met PRSP's. Tevens houden WB en IMF zich
bezig met de schuldenproblematiek. Nederland sluit zich aan bij de uitvoering
van het schuldhoudbaarheidsraamwerk. Ook in de bilaterale samenwerking staan
de MDG's en de koppeling aan de PRSP's centraal, met sectorale en sectoroverstijgende
hulp als organiserend principe, bij voorkeur in combinatie met fully aligned hulpmodaliteiten. Belangrijke elementen hierin zijn:
dialoog, maatschappelijke participatie, harmonisatie, goed bestuur, capaciteitsopbouw
en resultaatgerichtheid.Naast de bilaterale en multilaterale samenwerking draagt de samenwerking
met de particuliere organisaties en het bedrijfsleven bij aan de realisatie
van deze doelstelling.MDG 1, het uitroeien van extreme armoede en honger, kent een aantal indicatoren:Doelstelling 1:
Het percentage mensen dat moet rondkomen van minder dan een dollar per dag
moet in 2015 tot de helft zijn teruggebracht ten opzichte van 1990IndicatorenSituatie 1990TussenstandDoel 2015Categorie% van de bevolking dat minder dan $1 per dag te besteden heeft27,9%21,3% (2001)13,95%OntwikkelingslandenArmoedekloof-ratio (incidentie x armoedegraad)19,5%20,5% (2001)9,75%Sub Sahara AfrikaDoelstelling 2:
Het percentage mensen dat honger lijdt, moet in 2015 tot de helft zijn teruggebracht
ten opzichte van 1990IndicatorenSituatie 1990TussenstandDoel 2015Categorie% kinderenmet ondergewicht
(jonger dan 5 jaar)33%28% (2003)16,5%Ontwikkelingslanden% van de bevolking onder het minimumniveau van de voedingsenergie-inname
uit voedselconsumptie20%17% (2000–2002)10%OntwikkelingslandenMDG 8 noemt een viertal indicatoren voor de beheersbaarheid van de schuldenlast,
zoals het percentage van officiële bilaterale HIPC-schuld dat kwijtgescholden
is. De VN en de Wereldbank rapporteren over deze indicatoren.Na te streven resultaten• Nederland heeft 0,8% van zijn Bruto Nationaal Inkomen beschikbaar
gesteld voor Officiële Ontwikkelingshulp (ODA).• PRSP's zijn in alle partnerlanden het beleidskader geworden voor
zowel de multilaterale als de bilaterale en particuliere kanalen.• Tweede generaties PRSP's in 2006 bevatten meetbare armoedebenchmarks en worden daarop getoetst met behulp van PSIA's.• Niet-thematische financiering van armoedebestrijding in de vorm
van begrotingssteun is toegenomen.• Naast medewerking aan de uitvoering van het in internationaal verband
overeengekomen schuldhoudbaarheidsraamwerk, heeft Nederland zich
ingezet voor een aanvullend schuldverlichtingsplan dat recht doet aan de behoeften
van de armste landen.Instrumenten/ActiviteitenNederland levert financiële bijdragen aan een aantal multilaterale
organisaties die bijdragen aan armoedebestrijding. De beleidsbeïnvloeding
door Nederland in de beheersorganen van de VN-organisaties en in de Boards
van de multilaterale ontwikkelingsbanken en het IMF is gericht op vergroting
van de effectiviteit van deze organisaties. Ook worden zij financieel ondersteund
om de beleidsmatige (MDG's) en de operationele (VN coördinatie, aansluiting
bij PRSP's, PSIA's, schuldhoudbaarheid) randvoorwaarden voor duurzame armoedebestrijding
te verbeteren. Voor zeer goed functionerende VN-programma's en fondsen wordt
gestreefd naar meerjarige financiering vanaf 2006.De Nederlandse benadering van de schuldenproblematiek richt zich op het
voorkomen van nieuwe schuldencrises door een zorgvuldiger uitleenbeleid. Dit
moet leiden tot een verbetering van de schuldhoudbaarheid. Tevens richt het
beleid zich op schuldverlichting voor landen die een te hoge schuldenlast
hebben. Schuldverlichting vindt plaats door middel van financiële bijdragen
via multilaterale en bilaterale kanalen. Goede uitvoering van het nieuwe schuldhoudbaarheidsraamwerk
van WB en IMF is van belang voor het voorkomen van nieuwe schuldenproblemen.
Om te bepalen hoeveel nieuwe leningen een land nog aankan zullen per land
schuldhoudbaarheidsanalyses worden opgesteld. Tenslotte wordt via de Bretton
Woods-instellingen en bilateraal capaciteitsversterking op het gebied van
schuldmanagement nagestreefd.Op de posten in de partnerlanden wordt door middel van het opstellen van
een Track Record het inzicht in de factoren die
van belang zijn bij de keuze van hulpmodaliteiten vergroot. Dit stelt de posten
in staat de dialoog aan te gaan over verbetering van de openbare financiën.
De juiste keuze van hulpmodaliteiten en verbetering van de openbare financiën
draagt bij aan effectieve armoedebestrijding. In alle partnerlanden waar begrotingssteun
wordt verstrekt is deze gekoppeld aan het PRSP-proces, aan beleidsdialoog
en aan voorwaardescheppende aspecten. Deze begrotingssteun is gebaseerd op
vooraf overeengekomen resultaten en indicatoren voor beleids- en institutionele
hervormingen.Met alle partnerlanden zullen in 2006 meerjarige afspraken worden gemaakt
die inzicht geven in de te verwachten bijdragen en bestedingsmomenten en in
de daaraan ten grondslag liggende voorwaarden. Hierdoor zijn partnerlanden
beter in staat hun armoedebeleid uit te voeren.Samenwerkingsmogelijkheden met MFO's worden geïdentificeerd; dialoog
vindt plaats tussen ministerie, ambassades, MFO's en hun partner organisaties
(NGO's); afspraken worden gemaakt over operationalisering en samenwerking.
Het in 2003 gestarte Public Finance Management-Posten
Ondersteunings Programma (PFM-POP) wordt voortgezet, uitgebreid en verdiept.
Een Support Programme for Institutional and Capacity Development (SPICAD), ontwikkeld in 2005, wordt uitgerold in 2006.Operationele doelstelling 3Een beter ondernemingsklimaat in ontwikkelingslanden
en versterking van hun concurrentievermogen, zowel nationaal als internationaal.Een gezonde concurrerende particuliere sector genereert inkomen en werkgelegenheid
en draagt bij aan duurzame ontwikkeling en armoedebestrijding. Het beleid
is er daarom op gericht de particuliere sector te stimuleren haar potentieel
voor duurzame ontwikkeling en armoedevermindering waar te maken. Uitgangspunt
is hierbij economische groei waarbij de bijdrage aan armoedevermindering centraal
staat (pro poor growth). Het beleid richt zich
hierbij op de verbetering van het ondernemingsklimaat in partnerlanden, aangevuld
met een gerichte aanpak van specifieke problemen en tekortkomingen van het
bedrijfsleven. BZ en EZ richten zich in dit verband samen op de bijdrage die
het Nederlandse bedrijfsleven kan leveren aan de verbetering van het ondernemingsklimaat
in ontwikkelingslanden. Voor het realiseren van de uiteindelijke effecten
van beleid vormen de acht MDG's het kader.De aanpak richt zich met name op het opheffen van knelpunten van bedrijven
op het gebied van kennis (eigen bedrijfsvoering, marktontwikkelingen en toegang
tot internationale markten) en op het vergroten van toegang tot financiering
met behulp van een aantal specifieke instrumenten. Teneinde het instrumentarium
effectiever en overzichtelijker te maken is in de afgelopen jaren een zestal
initiatieven ontplooid (onder meer de uitbreiding van PSOM en ORET naar de
partnerlanden en het openen van een waterluik binnen ORET; zie ook de brief
OS en bedrijfsleven, TK 29 234, nr. 26 en de brief Nieuw ORET-programma,
TK 29 234, nr. 33).Voor deze doelstelling is er een aantal
indicatorenIndicatorenSitituatie voor 20042004Doel 2015CategorieDe tijd die moet worden doorlopen om een bedrijf op te startenGeen data beschikbaar65,8 dagenGeen streefwaarde, afnameLage inkomenslanden De tijd die moet worden doorlopen om eigendom te registrerenGeen data beschikbaar99,6
dagenGeen streefwaarde, afnameLage-inkomenslanden De tijd die moet worden doorlopen om een contract te laten nakomenGeen data beschikbaar416 dagenGeen streefwaarde, afnameLage-inkomenslanden1 World Development Report 2005 en www.worldbank.orgNa te streven resultaten• Specifieke knelpunten in het ondernemingsklimaat in 22 partnerlanden
zijn geïdentificeerd en aangepakt, met als gevolg een toename van de
economische bedrijvigheid.• PPP's in minstens tien partnerlanden, onder meer voortkomend uit
de «call for ideas», produceren meetbare
additionele resultaten op het gebied van duurzame ontwikkeling (water, energie,
gezondheid, landbouw en biodiversiteit).• In minstens tien partnerlanden is door middel van sectorale partnerschappen
met de financiële sector de toegang tot financiële diensten voor
onder meer het MKB vergroot.• In minstens vijf landen is het bedrijfsleven betrokken bij de strijd
tegen HIV/aids.• FMO's ontwikkelingsimpact is verhoogd door de jaarlijkse toename
van haar financieringsvolume met 10% en de mede hierdoor gecreëerde ruimte
voor lokale financieringen. De nieuwe regeling voor het ORET-programma, uitgevoerd
door FMO is in 2006 geconsolideerd.• De in het kader van net vernieuwde PSOM-programma in 2006 te financieren
nieuwe contracten, zullen binnen enkele jaren leiden tot een lokale banengroei
met 5000 fte.• De in het kader van PUM in 2006 uit te voeren missies zullen hebben
geleid tot verbetering van de bedrijfsvoering van circa 600 bedrijven in partnerlanden.• De capaciteit van bedrijven en individuen in partnerlanden om zelfstandig
en duurzaam te exporteren en effectief en efficiënt handel te drijven
met de Europese Unie is vergroot. Hiertoe hebben, door middel van het CBI,
in 2006 175 bedrijven relevante competenties verworven, hebben 1270 personen
kennis, vaardigheden en houdingen verworven en zijn ruim 190 000 informatie-eenheden
(marktstudies, etc.) verspreid onder bedrijven en bedrijfsondersteunende organisaties.Instrumenten/activiteitenNederland ondersteunt bilateraal activiteiten ter verbetering van het
ondernemingsklimaat in de helft van de partnerlanden. Dit gebeurt binnen sectoren/thema's
en door concrete interventies waarvoor met ingang van 2004 extra fondsen beschikbaar
zijn gesteld. Ook multilateraal wordt, onder meer via het Partnerschapsprogramma
met de International Finance Corporation (IFC),
aan verbetering van het ondernemingsklimaat gewerkt. Daarnaast vindt ook samenwerking
met maatschappelijke organisaties plaats in het kader van het TMF-programma,
onder meer verbeterd ketenbeheer en het bevorderen van Maatschappelijk Verantwoord
Ondernemen in ontwikkelingslanden.De activiteiten binnen het WSSD partnerschap «Markttoegang en Capaciteitsopbouw»
zullen verder geoperationaliseerd en geconsolideerd worden. In 2006 zal lering
worden getrokken uit de uitvoering van de circa vijftien PPP's die zijn voortgekomen
uit de «call for ideas» in 2004. Dit
met het oog op de verdere intensivering van de samenwerking tussen overheid
en bedrijfsleven op het gebied van duurzame ontwikkeling in partnerlanden.
Ook zal in een aantal partnerlanden waar bevordering van het ondernemingsklimaat
prioriteit heeft middels de ambassades de ontwikkeling van PPP's verder bevorderd
worden. Publiek-private samenwerking wordt verder geoperationaliseerd in de
financiële sector.Ondersteuning van de financiële sector in ontwikkelingslanden (inclusief
micro-financiering) vindt onder meer plaats via internationale initiatieven
(CGAP, Women's Worldbanking, FIRST), via bilaterale activiteiten in de partnerlanden
en door middel van het partnerschap met de Nederlandse financiële sector
(NFX)Voor het bedrijfsleveninstrumentarium geldt dat met name FMO bij de uitvoering
betrokken is. Zo ondersteunt FMO de investeringscapaciteit van bedrijven in
ontwikkelingslanden door middel van participaties en leningen aan bedrijven
en financiële instellingen. Het financieringsvolume van FMO wordt jaarlijks
met 10% verhoogd.De ondersteuning van investeringen in fysieke en sociale infrastructuur
vindt bilateraal plaats via ORET en het MOL-fonds. DE ORET-subsidies hebben
een gemiddeld economisch rendement van 20%. De geplande evaluatie wordt in
2006 afgerond en de beleidsreactie op de resultaten zal worden doorgevoerd
in de regeling.Het Programma Samenwerking Opkomende Markten (PSOM) en het Programma Samenwerking
Oost-Europa van het Ministerie van Economische Zaken gaan verder onder de
gemeenschappelijke naam PSOM. Dit programma wordt door de «EVD, Internationaal
ondernemen en samenwerken» uitgevoerd. Het uit de begroting van Buitenlandse
Zaken betaalde gedeelte van het programma blijft actief in 40 landen, met
name de partnerlanden.Naast het ondersteunen van MKB bedrijven zal het Programma Uitzending
Managers (PUM) zich ook gaan richten op het verbeteren van het ondernemingsklimaat.
Hiertoe zullen afspraken worden gemaakt over een reguliere inzet van PUM-missies.Het agentschap CBI draagt bij aan de opbouw van exportcapaciteit in bedrijven
in ontwikkelingslanden (zie verder voor informatie over het CBI de agentschapsparagraaf
bij de begroting).Operationele doelstelling 4Verhoogde kwaliteit en effectiviteit van ontwikkelingssamenwerking.Verhoogde kwaliteit en effectiviteit van ontwikkelingssamenwerking zijn
essentieel voor het verwezenlijken van de acht MDG's. Het betreft de kwaliteit
van de manier waarop donorlanden, waaronder Nederland, uitvoering geven aan
het hulpbeleid en de effectiviteit waarmee de partnerlanden de armoedeproblematiek
aanpakken. Kwaliteit en effectiviteit zijn daarmee voorwaardescheppend voor
het realiseren van armoedevermindering.Om de kwaliteit en effectiviteit van de ontwikkelingssamenwerking te verhogen,
worden in de multilaterale en bilaterale samenwerking beleidsveranderingen
doorgevoerd. Multilateraal zal Nederland zijn positie als belangrijke donor
handhaven in relevante en goed presterende VN-organisaties en internationale
financiële instellingen. In de bilaterale samenwerking wordt zoveel mogelijk
samengewerkt met andere donoren en ontvangende landen, waar mogelijk via begrotingssteun.
Hierdoor wordt het mogelijk om inhoud te geven aan de verantwoordelijkheid
van het ontvangende land, de voorspelbaarheid van donorbijdragen en coördinatie
en harmonisatie van donorinspanningen. Door in de uitvoering aansluiting te
zoeken bij de beleids- en beheersystemen van het ontvangende land (alignment) worden de (transactie-)kosten voor het ontvangende
land verlaagd. Ook kan een efficiëntere werkverdeling tussen donoren,
onder andere in zogenaamde silent partnerships,
zorgen voor grotere effectiviteit van de hulp. Deze punten maken deel uit
van de Paris Declaration on Aid Effectiveness
(maart 2005).Teneinde de meest effectieve inzet van hulpmodaliteiten te bepalen wordt
door de posten in de partnerlanden jaarlijks een track
record analyse van het ontvangende land opgesteld, waarin een beoordeling
wordt gemaakt van het economische en sociale beleid, de kwaliteit van bestuur
en de processen van dialoog, donorcoördinatie en -harmonisatie. Voorts
leveren planning, monitoring en evaluatie in onderlinge samenhang
de benodigde informatie om te leren van praktijkervaring en om de uitvoering
(bij) te sturen en kwalitatief te verbeteren.Indicatoren zijn de targets uit de Paris Declaration:Targets Paris DeclarationTarget NL 2006Paris-Target
20101.Aantal landen waar hulp
wordt gekanaliseerd via tussen partnerland en donoren overeengekomen Performance Assessment Frameworks15%36%2.Percentage hulp verstrekt in de vorm
van programmahulp45%66%3.Percentage hulp voor overheidssector
verstrekt via lokale systeem van openbare financiën en/of procurement
van het partnerland10%50% reductie van «gap»14.Percentage hulp voor overheidssector
gerapporteerd aan ministerie van Financiën ten behoeve van nationale
begroting van partnerland75%95%5.Percentage hulp betaald conform met
andere donoren en partnerland overeengekomen tijdspaden in jaarlijkse en meerjarige
raamwerken (voorspelbaarheid)70%90%6.Percentage hulp voor capaciteitsopbouw via
gecoördineerde programma's en consistent met nationale ontwikkelingsstrategie30%50%7.Aantal Parallelle Project Implementation Units (PIU's)Geen nieuwe PIU's66% absolute reductie8.Percentage van veld- en review-missies,
die donoren gezamenlijk uitvoeren20%40%9.Percentage van analytische studies,
die donoren gezamenlijk uitvoeren45%66%10.Aantal landen waar partnerland en
donoren een wederzijdse beoordeling uitvoeren met betrekking tot de implementatie
van de commitments van de «Paris
Declaration»14%100%1 Deze target is geformuleerd als een gemiddelde reductie van
50% van het aandeel van de hulp dat niet via de systemen van de partnerlanden
wordt verstrekt (ofwel de «gap»).Na te streven resultaten• Nederland heeft ertoe bijgedragen dat armoedebestrijding door partnerlanden
effectiever is geworden. Daartoe is het concept Management
for Development Results als middel om effectieve armoedebestrijding
te bedrijven in de OS-praktijk in de BZ-regelgeving geoperationaliseerd. In
dat kader voert Nederland de afspraken uit die zijn vastgelegd in de Paris Declaration (maart 2005).• In minimaal acht partnerlanden is de uitvoering van het armoedebeleid
versterkt op het gebied van institutionele en politieke veranderingskrachten,
capaciteitsontwikkeling in sectoren en publieke sector hervormingen.Instrumenten/activiteitenDe monitoring van de effectiviteit van de multilaterale instellingen is
gesystematiseerd door het hanteren van een set aandachtspunten voor alle instellingen.
Daardoor kunnen zij beter met elkaar worden vergeleken. Ook wordt per instelling
bijgehouden wat de verbeterpunten zijn. Deze worden opgebracht in de beleidsdialoog
met de instellingen. Nederland bevordert in samenwerking met gelijkgezinden
betere harmonisatie en coördinatie door multilaterale organisaties in
lijn met de afspraken die hierover zijn gemaakt tijdens het High Level Forum inzake Harmonisatie in Parijs in maart 2005. Deze «Paris Declaration» bevat de internationale targets voor 2010 op het gebied van harmonisatie en alignment
voor 2010. De Declaration beoogt een toename van alignment met beleid en systemen van de partnerlanden,
meer voorspelbaarheid van de hulp, toename van programmahulp en betere coördinatie
van capaciteitsopbouw, alsmede een vermindering van parallel door donoren
opgezette implementatiestructuren en ongecoördineerde donormissies. Nederland heeft op basis hiervan voor 2006 eigen tussenliggende targets vastgesteld en zal deze gebruiken ter bepaling van de gerealiseerde
voortgang.In 2006 zal een posten-ondersteuningsprogramma voor institutionele en
capaciteitsontwikkeling operationeel zijn waarin verschillende instrumenten
worden ingezet om de doelstellingen te realiseren. Leren staat centraal in
de aanpak en hieruit voortvloeiende actiepunten worden geïntegreerd in
planning, uitvoering en monitoring cycli van de posten, dit mede in het belang
van duurzame ontwikkeling. Het instrumentarium van Meerjaren Strategische
Planning (MJSP), Jaarplanning (JP) en Track Record
(TR) wordt breed toegepast, waarbij gebruik gemaakt wordt van de uitkomsten
van activiteiten- en sectorwaarderingen en evaluaties. Vanaf 2006 zal de in
de jaarplannen voorgestelde keuze van hulpmodaliteiten zijn gebaseerd op een
door de ambassade op te stellen track record analyse;
hierbij gaat de voorkeur uit naar een programmatische aanpak, waar mogelijk
voor fully aligned vormen van begrotingssteun
en waar mogelijk in samenwerking met andere donoren.Operationele doelstelling 5Verhoogde kwaliteit en effectiviteit van de Nederlandse
handels- en investeringsbevorderingDe ministeries van Economische- en Buitenlandse Zaken en het agentschap
«EVD, Internationaal ondernemen en samenwerken» werken gezamenlijk
aan het scheppen van gunstige voorwaarden voor en het geven van nieuwe impulsen
aan de internationale economische activiteiten van burgers en bedrijven. Daar
waar handel en investeringen een agrarische component hebben, maakt ook LNV
deel uit van de driehoek. Het postennet, aangevuld met economisch gespecialiseerde
vertegenwoordigingen, is het belangrijkste instrument voor het realiseren
van deze doelstelling. Deze inspanningen hebben tot doel duurzame groei van
de Nederlandse economie te bewerkstelligen.Na te streven resultaten• Herkenbare en vraaggerichte overheidsdienstverlening.• Met behulp van regiovergelijkingen zijn nieuwe markten in kaart
gebracht.• Er is ingespeeld op de behoefte van het bedrijfsleven door de flexibele
inzet van mensen en instrumenten• Er is goede communicatie en uitwisseling van informatie tussen
het ministerie en het internationaal opererend en georganiseerd bedrijfsleven
op verschillende niveaus in Den Haag en op de posten.• Het instrument «individuele marktbewerking» is breder
ingezet.Instrumenten/activiteitenEZ, BZ en EVD hebben een categorisering ingesteld met betrekking tot de
economische dienstverlening van de posten. Om de herkenbaarheid te vergroten
wordt uniforme dienstverlening aangeboden in alle landen binnen dezelfde categorie.
Dankzij geautomatiseerde rapportagesystemen en klanttevredenheidsonderzoeken
worden dienstverlening en samenwerking geoptimaliseerd. Daarnaast wordt geïnvesteerd
in opleidingen van handelsmedewerkers op de posten zodat zij kunnen optreden
als gesprekspartner voor het bedrijfsleven en gerichte dienstverlening kunnen
bieden. Aan flexibilisering van de inzet van economisch medewerkers op posten
wordt gewerkt, bijvoorbeeld door tijdelijke versterking van economische afdelingen
en plaatsing van Technisch Wetenschappelijk Attachés.Dankzij Netherlands Business Support Offices
(NBSO's) kan snel worden ingespeeld op ontwikkelingen in de markt en op de
behoeften van het bedrijfsleven. NBSO's ondersteunen individuele bedrijven
bij het betreden van moeilijk toegankelijke markten.Kernactiviteiten van de NBSO's zijn het opzetten van een netwerk van overheden
en bedrijfsleven, het verzorgen van economische rapportages, het maken van
marktscans voor het bedrijfsleven, het ondersteunen van handelsmissies vanuit
Nederland en Holland promotie. Het NBSO-netwerk is flexibel.Om specifiek in te spelen op de vraag naar Nederlandse technologieën
en kennis in de agribusiness sector worden Netherlands
Agricultural Business Support Offices (NABSO's) en Centra voor Kennis- en
Technologie-overdracht (CKT) ingezet. Zij ondersteunen de Nederlandse Agribusiness
bij de markttoegang en de marktbewerking.D. Overzicht van onderzoek naar de doelmatigheid en de
doeltreffendheid van beleidOperationele doelstellingTitel van de evaluatieJaar van afronding   200320042005200620072008Beleidsevaluaties4.1.SchuldverlichtingX     4.1.CoherentieAfrikabeleid    X 4.1.Externe evaluatie Economic Commission for Europe (ECE)  X   4.2.Mainstreaming armoede   X  4.2.SPICAD     X4.2.Locatiespecifieke
armoedevermindering (Tanzania) X    4.2.Stedelijke armoedebestrijding   X  4.3.Handelsgerelateerde
technische assistentie  X   4.3.Opbouw handelscapaciteit
m.b.t. Sanitary en Phytosanity Standards X    4.3Thematische evaluaties
rurale ontwikkeling en sectoralebenadering X    4.3.FMOA-financieringen X    4.3.ORET/MILIEVprogrammabreed
1999–2004  X   4.3.ORET/MILIEVinzet
in China (gezamenlijk met China)  X   4.4.Legitimiteit en effectiviteit
van de wijze waarop Nederland als
donor functioneert   X  4.4.Werking van het OS
monitoring systeem    X 4.4.Sectoralebenadering  X   4.4.Begrotingssteun(met
DFID)   X  4.4.Hulpcoördinatiein
UgandaX     4.4.Comprehensive Development Framework (met WB)X     4.4.Harmonisatie proces
in Zambia (in Nordic + verband)   X  4.5.Netherlands Business Support Offices (NBSO)
netwerkX  X  4.5.Bevordering van de Nederlandse agribusiness     XBELEIDSARTIKEL 5: TOEGENOMEN MENSELIJKE ONTPLOOIING
EN SOCIALE ONTWIKKELINGA. Algemene beleidsdoelstellingHet bevorderen van menselijke ontplooiing en sociale ontwikkeling van
armen in ontwikkelingslanden, in het bijzonder kinderen en vrouwen.Ontwikkeling kan slechts duurzaam zijn als naast economische groei aandacht
wordt besteed aan de ontwikkeling van mens en maatschappij, met extra aandacht
voor kwetsbare groepen als vrouwen en kinderen, alsmede aan het milieu.Goed basisonderwijs in ontwikkelingslanden is van groot belang; het geeft
kinderen perspectief en draagt bij aan een betere en meer gelijke verdeling
van de kansen van armen en aan het versterken van hun sociale, economische
en politieke weerbaarheid. In lijn met de motie-Hessing zal nog binnen deze
kabinetsperiode 15% van het ontwikkelingsbudget worden besteed aan alfabetisering,
basisonderwijs en lager beroepsonderwijs.De ontwikkeling en toepassing van kennis vormt de motor voor sociale en
economische vooruitgang en is onontbeerlijk voor het behalen van de internationale
ontwikkelingsdoelstellingen. Met het onderzoeksbeleid en de programma's voor
internationaal onderwijs wordt een bijdrage geleverd aan het ontwikkelen en
toegankelijk maken van kennis die relevant is voor armoedebestrijding en duurzame
ontwikkeling en aan duurzame capaciteitsversterking in de partnerlanden op
het gebied van hoger onderwijs en onderzoek.Naar schatting 42 miljoen mensen zijn geïnfecteerd met HIV, de veroorzaker
van aids. Twintig miljoen mensen zijn al aan aids overleden. Vrouwen en jongeren
worden onevenredig zwaar getroffen. Het zwaartepunt van de pandemie ligt in
Afrika. Doemscenario's dreigen echter ook voor de Caraïben, Azië
en de Kaukasische en Centraal-Aziatische republieken. Zonder grote extra inspanningen
zullen in het jaar 2010 zeventig miljoen mensen met HIV geïnfecteerd
zijn. Daarmee is aids niet uitsluitend een gezondheidsprobleem. De pandemie
vertraagt economische ontwikkeling en bedreigt de stabiliteit. De bestrijding
van HIV/aids is dan ook een prioriteit voor Nederland.De bestrijding van armoede en HIV/aids vergt ook aandacht voor reproductieve
gezondheid en -rechten. Nederland is sinds de International
Conference on Population and Development in Caïro (ICPD; 1994)
een voortrekker op het gebied van de reproductieve gezondheid en -rechten.
De Nederlandse doelstellingen zijn het bewerkstelligen van grotere politieke
betrokkenheid voor reproductieve gezondheid en -rechten en een sterkere focus
op de uitvoering en financiering van de Caïro-agenda.Een krachtig maatschappelijk middenveld in ontwikkelingslanden is een
bouwsteen voor duurzame ontwikkeling. Maatschappelijke organisaties spelen
een belangrijke rol bij het ondersteunen en versterken van het maatschappelijk
middenveld in de ontwikkelingslanden. Daarom zet Nederland naast hulp via
het bilaterale en multilaterale kanaal ook in op hulp aan maatschappelijke
organisaties via het particuliere kanaal.B. Budgettaire gevolgen van beleid (inclusief budgetflexibiliteit)Beleidsartikel 5
Toegenomen menselijke en sociale ontwikkelingBedragen in EUR10002004200520062007200820092010Verplichtingen721 223780 8503 051 079828 079821 272821 272821 272        Uitgaven:               Programma-uitgaven totaal1 216 3091 242 7511 414 3371 566 4391 584 6761 584 6761 584 676 Juridisch verplicht  69%14%5%2%1% Overig verplicht  31%85%93%95%96% Beleidsmatig nog niet ingevuld  0%1%2%3%3%5.1Onderwijs225 451243 325335 143521 035542 422542 422542 4225.2Kennisontwikkeling114 333107 163116 258116 126116 126116 126116 1265.3Gender3 2784 6893 0603 1003 1003 1003 1005.4HIV/Aids225 916215 934238 987254 006242 462242 462242 4625.5Reproductieve
gezondheid96 00680 39795 07487 17999 46399 46399 4635.6Participatie civil
society551 325591 243625 815584 993581 103581 103581 103        verplichtingen       5.1Onderwijs235 592325 936238 095419 899431 842431 842431 8425.2Kennisontwikkeling90 565101 11395 28794 531107 506107 506107 5065.3Gender6 3012 3226 6453 1003 1003 1003 1005.4HIV/Aids231 605183 112381 044176 882194 682194 682194 6825.5Reproductieve
gezondheid70 084147 53060 875121 60570 40570 40570 4055.6Participatie civil
society87 07620 8372 269 13312 06213 73713 73713 737C. Operationele doelstellingen en instrumentenOperationele doelstelling 1Alle kinderen, zowel jongens als meisjes, hebben de
mogelijkheid om volledig basisonderwijs te doorlopen, en alle jongeren en
volwassenen hebben de mogelijkheid om te komen tot een hogere alfabetiseringsgraad
en om beter lager beroepsonderwijs te volgen.Basic education is een belangrijke voorwaarde
voor het verbeteren van de positie van arme groepen in de samenleving, want
het geeft mensen de kans een beter bestaan op te bouwen. Nederland heeft zich
daarom gecommitteerd aan de MDG's voor onderwijs. Specifieke aandacht gaat
uit naar het uitbannen van de genderverschillen
in het onderwijs en naar de verbetering van de kwaliteit en relevantie van
het onderwijs, beide essentiële voorwaarden voor het behalen van de MDG's.Investeren in formeel primair onderwijs is een belangrijk instrument voor
het behalen van de MDG's 2 en 3, maar is niet voldoende. Ook investeringen
in alternatieve vormen van onderwijs gericht op moeilijk te bereiken groepen,
volwassenenonderwijs, alfabetisering en lager beroepsonderwijs en beroepstrainingen
zijn nodig. Dit sluit aan bij de internationaal afgesproken Education for All doelstellingen, waar Nederland zich eveneens aan
gecommitteerd heeft. Daarnaast draagt het behalen van de internationale onderwijsdoelstellingen
ook bij aan het behalen van andere MDG's, zoals armoedebestrijding, reductie
in kinder- en moedersterfte en het terugdringen van HIV/aids.MDG 2, basisonderwijs voor alle kinderen, kent een aantal indicatoren:Doelstelling 3:
In 2015 moeten alle kinderen in
alle landen, zowel jongens als meisjes, de mogelijkheid hebben volledig basisonderwijs te
doorlopenIndicatoren1Situatie 1990TussenstandDoel 2015CategorieNetto scholingsgraad in basisonderwijs79,5%82,6% (2001–2002)100%Ontwikkelingslanden% leerlingen begonnen in groep 1 dat
 groep 5 bereikt80,7%83,0% (2001–2002)100%Ontwikkelingslanden1 De VN en de Wereldbank rapporteren over deze indicatoren.Na te streven resultaten• Uitbreiding van de Nederlandse steun op het gebied van onderwijs
naar lager beroepsonderwijs en -trainingen, lager voortgezet onderwijs, volwassenenonderwijs,
non-formeel onderwijs en voorschoolse vorming.• De rol van het lokale maatschappelijk middenveld (inclusief onderwijsbonden)
als dialoogpartner met de overheid ten aanzien van basic
education is versterkt in 2007, waardoor in het onderwijssectorplan
van de overheid de belangen en visie van het maatschappelijk middenveld worden
verwoord.• In 2006 zijn voorstellen geformuleerd voor integratie van reproductieve
gezondheid, HIV/aids en gender in de nationale
onderwijsplannen van tien partnerlanden.• Basic education initiatieven van NGO's
(lokaal en internationaal) en multilaterale organisaties zijn ondersteund
in twee post conflictlanden, waaronder Soedan en waarschijnlijk Sierra Leone.• Mede dankzij Nederlandse ondersteuning zullen in 2006 minimaal
zes miljoen kinderen toegang hebben tot basisonderwijs en zullen 28 landen
in staat zijn om uitvoering te geven aan onderwijsplannen om de MDG's in 2015
te behalen.Instrumenten/ActiviteitenDe internationale afspraken, zoals vastgelegd in de MDG's en de EFA doelstellingen,
vormen de algemene leidraad van het beleid. Deze zullen worden bereikt door
middel van bilaterale steun aan de implementatie van de onderwijssectorplannen
in de onderwijspartnerlanden, via silent partnerships
en het FTI catalytic fund. Via het multilaterale
kanaal worden onderwijsprogramma's via diverse VN organisaties en de Wereldbank
ondersteund. Samenwerking en afstemming van beleid met NGO's in Nederland,
in partnerlanden en met internationale NGO's is eveneens een instrument dat
wordt ingezet. Lokale en internationale NGO's die programma's hebben die complementair
en versterkend zijn voor het beleid zullen eveneens ondersteund worden in
de uitvoering daarvan.Gewerkt zal worden aan een grotere bekendheid bij en acceptatie door partnerlanden
van doel en werking van het Fast Track Initiatief.
Hiertoe zal een communicatiestrategie worden ontwikkeld.Nederlandse inzet op onderwijs: Het voorbeeld ZambiaDe Nederlandse OS-uitgaven aan onderwijs in Zambia zijn over de afgelopen
jaren flink gestegen: van EUR 9,5 miljoen in 2002 naar EUR 11,4
miljoen in 2006. Voor 2007 is EUR 20,5 miljoen gecommitteerd.Met sectorale begrotingssteun is Nederland als enige donor in staat om
een bijdrage te geven aan een afvloeiingsregeling van gepensioneerde leerkrachten
en daarmee plaatsen te scheppen voor nieuwe, jonge leerkrachten. Deze nieuwe
leerkrachten (7500 in 2006) zullen geplaatst worden op het platteland, waar
het tekort aan leerkrachten groot is. Dit levert een grote bijdrage aan verbetering
van de kwaliteit van het basisonderwijs in Zambia.In Zambia is Nederland reeds actief in de sub-sector van beroepsonderwijs.
In 2005 is na een langdurig hervormingsproces met de oprichting van TEVETA (Technical, Vocational and Entrepreneurial Training Authority) meer structuur gekomen in het aanbieden en certificeren van technische –,
beroepsgerichte – en ondernemerschapstrainingen. TEVETA faciliteert
technische training op verschillende niveaus, voor verschillende doelgroepen
en door een verscheidenheid van aanbieders. Met het operationaliseren van
het trainingsfonds krijgt de publiek private samenwerking in het technisch
onderwijs gestalte. De bijdrage aan TEVETA kan in de loop van de jaren omhoog
afhankelijk van de vraag en de resultaten van het programma.Van de meisjes die op de basisschool thuishoren bleef in 2003 16% thuis,
tegen 29% in het jaar 2000. Onderwijs aan meisjes heeft nog steeds speciale
aandacht in Zambia. De houding van leerkrachten, huishoudelijke taken, tienerzwangerschappen
en culturele oorzaken dragen bij aan een voortijdige uitval van meisjes uit
het basis onderwijs. De uittocht van meisjes begint tussen de tien en dertien
jaar oud, wanneer zij fysiek volwassen worden. FAWEZA (een Zambiaanse niet-gouvernementele
organisatie) heeft in samenwerking met de overheid verschillende initiatieven
ontwikkeld die de voorwaarden scheppen om meisjes langer en beter bij het
onderwijs te betrekken. De beleidsdialoog wordt met alle in de onderwijssector
betrokken donoren gevoerd om een breed draagvlak voor de problematiek van
onderwijs aan meisjes te creëren: een voorbeeld van harmonisatie met
NGO's.Operationele doelstelling 2Versterking van het gebruik van kennis en onderzoek
in beleid en praktijk van ontwikkelingssamenwerking en versterking van tertiair
onderwijs- en onderzoekscapaciteit in partnerlanden. Vermindering van kwalitatieve
en kwantitatieve tekorten aan geschoold middenkader.Het herziene onderzoeksbeleid zal zich richten op het ontwikkelen en toegankelijk
maken van kennis die relevant en praktisch toepasbaar is in beleid en programma's
voor armoedebestrijding en duurzame ontwikkeling. Uitgangspunten zijn dat
de eigen onderzoekscapaciteit in ontwikkelingslanden wordt versterkt en de
opzet van eigen kennisstrategieën wordt gestimuleerd. Het streven is
de relevantie van onderzoek te vergroten door het te integreren in de programma's
voor ontwikkelingssamenwerking en daarnaast verder te investeren in versterking
van de relatie tussen onderzoekers en beleidsmakers.De vermindering van tekorten aan geschoold middenkader en de duurzame
capaciteitsversterking worden nagestreefd door middel van het Nederlandse
internationaal onderwijsprogramma. De vraag uit ontwikkelingslanden is daarbij
richtinggevend. Het gaat met name om versterking van het hoger onderwijs en
de scholing van professioneel middenkader.Indicator is een aantoonbare vermindering van het tekort aan geschoold
middenkader in de landen waarvoor het NFP van toepassing is. Dit zal vanaf
2007 worden gemeten door middel van zogenoemde tracer studies (studies naar
de effecten van beurzen).Na te streven resultaten• Door het onderzoeksprogramma gesteunde activiteiten resulteren
in innovatief gebruik van kennis en onderzoek in armoedebestrijding en duurzame
ontwikkeling• De relatie tussen onderzoekers en beleidsmakers is versterkt door
middel van het afsluiten van meerjarige overeenkomsten met diverse onderzoeksinstituten,
ter bevordering van wederzijdse samenwerking bij de ontwikkeling en het gebruik
van kennis.• Het tekort aan geschoold middenkader in de landen waarvoor het
NFP van toepassing is, is aantoonbaar verminderd. Dit zal vanaf 2007 worden
gemeten door middel van studies naar de effecten van beurzen (tracer studies).• In 2010 is de capaciteit van het tertiair onderwijs in de vijftien
NPT-landen versterkt.Instrumenten/activiteitenIntegratie van onderzoek vindt plaats in de bilaterale programma's, waar
ambassades onderzoeksactiviteiten afstemmen met overheden, instellingen en
andere donoren. Integratie vindt ook plaats in de thematisch of regionaal
georiënteerde programma's van het ministerie, die ruimte bieden voor
onderzoek binnen het eigen beleidsterrein en samenwerking met internationale
kennisinstellingen en netwerken in Noord en Zuid.Het centrale programma voor onderzoek en innovatie richt zich op het doen
uitvoeren van strategisch onderzoek met een thema-, sector- of landenoverstijgend
karakter, gericht op innovatief gebruik van kennis voor ontwikkeling. Verder
zal meer aandacht worden besteed aan de samenhang tussen de programma's voor
onderzoek en hoger onderwijs. In 2006 worden nieuwe subsidiekaders voor onderzoek
gepubliceerd.De relatie tussen het ministerie en de Nederlandse academische wereld
op het gebied van onderzoek wordt versterkt. Concreet zal dit resulteren in
de IS-academie: het opzetten van meerjarige samenwerkingsverbanden tussen
ministerie en onderzoeksinstituten.De internationale onderwijsprogramma's NFP (voor beursverlening aan professioneel
middenkader) en NPT (voor versterking van het tertiair onderwijs) worden beheerd
door de Nuffic. Het NFP staat open voor 57 landen. Het NPT zal in vijftien
landen operationeel zijn.Het programma Samenwerking Internationale Instituten (SII) richt zich
op samenwerking tussen ontwikkelingslanden. Het programma financiert (hoger
onderwijs-)projecten met een regionale annex «meer-landen» focus.Operationele doelstelling 3Gelijkwaardigheid tussen mannen en vrouwen. Daartoe
is de zeggenschap van vrouwen vergroot.Het verankeren van gender in het buitenlandbeleid
en specifieke aandacht voor empowerment van meisjes
en vrouwen, heeft als doel het bestrijden van seksespecifieke discriminatie
en het bevorderen van de gelijkwaardigheid tussen mannen en vrouwen. Hiermee
wordt duurzame armoedebestrijding effectiever. Het vergroten
van de zeggenschap van vrouwen draagt bij aan het oplossen van conflicten
en aan een veilige, stabiele en leefbare wereld. De inspanningen van Nederland
dienen daarom consequent ten goede te komen aan zowel mannen als vrouwen.Uit rapportages blijkt dat veranderingen op het gebied van gendergelijkheid traag verlopen en afhankelijk zijn van nationale
processen. De integratie van gender in werkprocessen
en in alle MDG's, die het kader vormen voor deze operationele doelstelling,
is bovendien nog niet systematisch en vraagt om heldere monitoring en verantwoording.MDG 3, stimuleren van gelijkwaardigheid tussen mannen en vrouwen en vergroten
van de zeggenschap van vrouwen, kent een aantal indicatoren:Doelstelling 4:
Wegwerken van genderongelijkheid
in het basis- en voortgezet onderwijs,
bij voorkeur al te realiseren in 2005, en uiterlijk in 2015 op alle onderwijsniveaus.Indicatoren1Situatie 1990TussenstandDoel 2015CategorieVerhouding van het aantal meisjes t.o.v. jongens in het basis-
en middelbaar onderwijs87%92% (2001–2002)100% (in 2005)OntwikkelingslandenVerhouding van het aantal meisjes t.o.v. jongens in het hoger onderwijsNiet bekend89% (2001–2002)100%OntwikkelingslandenVerhouding van het aantal geletterde vrouwen t.o.v.
mannen tussen 15 en 24 jaar88%91% (2002–2004)100%Ontwikkelingslanden1 De VN en de Wereldbank rapporteren over deze indicatoren.Na te streven resultaten• WHO, de Wereldbank en UNHCR schenken bij de uitvoering van hun
programma's explicieter en op meer consequente wijze aandacht aan gender aspecten.• VN-Veiligheidsraadresolutie 1325 over de rol van vrouwen in pre-
en post-conflictsituaties wordt op alle posten in (post)conflictlanden en
relevante BZ directies uitgevoerd. Naast Afghanistan en Soedan is in 2006
ook het Grote Meren gebied een voorbeeld van voortschrijdende implementatie.• In 20 partnerlanden is bijgedragen aan verankering van gender in het nationale beleid, bijvoorbeeld in de sectoren
milieu en water, binnen het gezondheidsbeleid (inclusief HIV/aids en Seksuele
en Reproductieve Gezondheid en rechten).Instrumenten/activiteitenNederland heeft, in overleg met gelijkgezinden, regelmatig aandacht gevraagd
voor de integratie van gender in internationale
organisaties. De implementatie van UNDP's corporate gender
strategy en actieplan is daar het resultaat van. Nederland zal bij
andere organisaties blijven aandringen op navolging.Via de bilaterale beleidsdialoog en het stimuleren van donorcoördinatie
worden overheden in partnerlanden gestimuleerd om gender te integreren in hun beleid. De praktijk van alignement en donorcoördinatie op het gebied van gender is verankerd in richtlijnen, resultaatmetingen en monitorsystemen
in samenwerking met andere donoren (met name in DAC-verband). Gender NGO's moeten daarin een actieve rol kunnen spelen. In 2006
wordt op vier ambassades de inzet op versterking van nationale
en lokale verantwoordingssystemen gemonitord, in 2007 wordt deze geëvalueerd.
Ook versterkt Nederland de integratie van gender
in infrastructurele werken zoals waterwerken.Operationele doelstelling 4Een halt aan de verspreiding van HIV/aids, malaria
en andere levensbedreigende ziekten.De aids-epidemie breidt zich in snel tempo uit en vormt één
van de grootste bedreigingen voor ontwikkeling. Naast een geweldig sociaal
probleem vormt aids ook een enorme economische bedreiging. De relatie tussen
armoede en de verspreiding van HIV/aids wordt steeds meer zichtbaar: armoede
vergroot de kans om geïnfecteerd te raken en, HIV/aids brengt hoge medische
kosten met zich mee en een enorm verlies aan arbeidskrachten, hetgeen een
remmend effect heeft op economische ontwikkeling.Het aids-beleid is vastgelegd in de Aids-notitie (TK 29 648 nr. 1).
Nederland wil meer geld beschikbaar stellen en een effectievere bijdrage leveren
aan het terugdringen van de verspreiding van aids en het opvangen van de gevolgen
van de pandemie. Om dit te bereiken zet Nederland in op drie thema's: 1) commitment: het versterken en verbreden van het politieke
en maatschappelijke draagvlak voor de wereldwijde strijd tegen aids: 2) coördinatie:
het verbeteren van de coördinatie van de Aids Response, zowel in ontwikkelingslanden als internationaal (de zogenaamde «Three Ones» en: 3) capaciteit: het vergroten
van de capaciteit in ontwikkelingslanden om goede en samenhangende aidsprogramma's
uit te voeren. Het gaat hier om een doelstelling die een groot aantal terreinen
van het buitenlandbeleid raakt.Het kader voor deze doelstelling vormen de MDG's (met name 4, 5 en 6)
alsmede de internationale afspraken over HIV/aids en seksuele en reproductieve
gezondheid en -rechten, die gemaakt zijn door de International
Conference on Population and Development (ICPD; Caïro 1994),
de vervolgconferentie in 1999 (ICPD + 5) en tijdens de Speciale Sessie van
de AVVN over HIV/aids (UNGASS, 2001).MDG 6, een halt toeroepen aan HIV/Aids, malaria en andere ziekten, kent
een aantal indicatoren:Doelstelling 7:
Voor 2015 een halt toeroepen aan de verspreiding van HIV/Aids,
en beginnen met de terugdringing ervanIndicatorenSituatie 1990TussenstandDoel 2015Categorie% HIVinfecties2,5%7,0% (2004)Minder dan 7,0%Sub Sahara AfrikaAantal Aids doden in miljoenen0,25 miljoen3,1 miljoen
(2004)Minder dan 3,1 miljoenSub Sahara Afrika% vrouwen(15–25
jaar) dat voorbehoedsmiddel (condoom) gebruiktNiet bekend25% (1999–2003)Meer dan 25%Sub Sahara Afrika% mannen (15–25 jaar) dat voorbehoedsmiddel (condoom) gebruiktNiet bekend43%Meer dan 43%Sub Sahara AfrikaDoelstelling 8:
Voor 2015 een halt toeroepen aan de verspreiding van malaria en andere levensbedreigende
ziekten, en beginnen met de terugdringing ervanIndicatoren1Situatie 1990TussenstandDoel 2015CategorieAantal doden per 100 000 t.g.v. malariaNiet bekend166 (2003)Minder dan 166OntwikkelingslandenAantal doden per 100 000 t.g.v. tuberculose145153 (2003)Minder dan 153Ontwikkelingslanden% tuberculose gediagnosticeerd met de DOTS-methode29% (2000)46% (2003)Meer dan 46%Ontwikkelingslanden% tuberculose genezen met de DOTS-methode81% (1999)82% (2002)Meer dan 82%Ontwikkelingslanden1 De VN en de Wereldbank rapporteren over deze indicatoren.Na te streven resultaten• HIV/aids is expliciet agendapunt op belangrijke internationale
bijeenkomsten over bijvoorbeeld. veiligheid, handel, mensenrechten, migratie,
landbouw, conflictpreventie en humanitaire hulpverlening;• Tenminste twee partnerschappen met het bedrijfsleven zijn financieel
ondersteund waarbij het vergroten van de toegang tot preventie, zorg en ARV-behandeling
voor werknemers, familieleden en direct omwonenden centraal staat;• In vier landen is de samenwerking met de VS uitgewerkt en vormgegeven
bijvoorbeeld op het gebied van opvang van aidswezen en samenwerking met het
bedrijfsleven.• In zes partnerlanden vindt actieve coördinatie plaats van
de nationale aids respons (overheid, NGO's, private sector, donoren en VN-organisaties)
en de implementatie van The Three Ones;• Mede dankzij Nederlandse ondersteuning verschaft het GFATM toegang
tot aids-remmers voor minimaal 500 000 mensen, toegang tot behandeling
voor tuberculose voor minimaal 1 miljoen mensen en worden minimaal 3 miljoen
bednetten voor malaria preventie gedistribueerd.Instrumenten/activiteitenVia de bilaterale beleidsdialoog, het stimuleren van donorcoördinatie
en het verlenen van financiële ondersteuning van programma's worden overheden
in partnerlanden gesteund om multisectoraal HIV/aids-beleid uit te voeren.
HIV/aids wordt ter sprake gebracht in onder meer de dialoog over mensenrechten
en goed bestuur en in humanitaire hulpverlening. Tevens zijn steun aan de
gezondheidssector en de onderwijssector voorwaarde voor effectieve aids-bestrijding.
Gezien de toenemende impact van aids op met name vrouwen en meisjes maken
zij een integraal onderdeel uit van de aids-respons. Het belang van de integratie
van aids-interventies en seksuele en reproductieve gezondheid en -rechten
wordt benadrukt.Multilaterale organisaties (onder andere UNAIDS, WHO en de Wereldbank)
en mondiale partnerschappen worden gesteund om tot een meer effectieve, coherente
en consistente aanpak van de aids-problematiek te komen, deels via PPP's.
Conform de afspraken die gemaakt zijn tijdens de Dublin conferentie, wordt
extra geïnvesteerd in nieuwe preventieve technologieën voor aidsbestrijding
onder andere via het International Aids Vaccin Initiative (IAVI) en het International Partnership on Microbiocides (IPM). De steun aan het Global Fund to fight
Aids, Tuberculosis and Malaria (GFATM), wordt gecontinueerd. Het
GFATM is een relatief nieuwe, maar belangrijke bron van additionele financiering
voor programma's op landenniveau. Het Global
Task Team heeft aanbevelingen gedaan om samenwerking en afstemming
tussen de verschillende internationale spelers op gebied van HIV/aids te versterken.
Nederland zet zich actief in om deze aanbevelingen uit te voeren, onder meer
door een consistente aansturing van de betrokken multilaterale organisaties
en het GFATM. Nederland zal in het kader van de Wereldhandelsorganisatie (WTO)
zich blijven inzetten voor voldoende flexibiliteit in het TRIPS-verdrag teneinde
toegang tot goede en goedkope medicijnen te verbeteren.Strategische Nederlandse inzet:• Capaciteitsopbouw en technische ondersteuning van nationale actoren
op gebied van HIV/aids via bijdrage aan relevante VN-instellingen (met name
UNAIDS)• Financiering van nationale HIV/Aids programma's met name via bijdrage
aan GFATM• Versterken van de uitvoerende capaciteit op landenniveau via ondersteuning
van cruciale sectoren, met name de gezondheidssector• Complementaire ondersteuning van bedrijfsleven en van maatschappelijke
organisaties, met name voor heikele onderwerpen en voor advocacy.De aidsambassadeur geeft een duidelijker en hoger profiel aan het Nederlandse
aids-beleid als integraal onderdeel van het buitenlandbeleid. Tijdens de beleidsdialoog
met VN-organisaties en internationale organisaties zullen de Nederlandse prioriteiten
naar voren worden gebracht. In partnerlanden wordt de dialoog geïntensiveerd
met maatschappelijke organisaties, het bedrijfsleven en andere actoren om
elkaars complementariteit te vergroten en HIV/aids interventies effectiever
te laten verlopen.Operationele doelstelling 5Een wereldwijde betrokkenheid bij reproductieve gezondheid
en -rechten en het onverkort uitvoeren van de Caïro-agenda.Verbetering van seksuele en reproductieve gezondheid en -rechten (SRGR),
één van de belangrijkste onderdelen van de Caïro-agenda,
is cruciaal voor de menselijke ontwikkeling en daarmee voor duurzame armoedevermindering.
Het recht op reproductieve en seksuele gezondheid is ingebed in internationaal
geldende mensenrechten en verdragen. Om seksuele en reproductieve gezondheid
en -rechten voor iedereen, maar in het bijzonder van vrouwen en jongeren wereldwijd
te verbeteren is versterking van politiek, bestuurlijk en financieel draagvlak
nodig.Het kader voor deze doelstelling wordt gevormd door de internationale
afspraken, gemaakt tijdens de Internationale Bevolkingsconferentie (ICPD)
in 1994 in Caïro en daarna aangescherpt door de MDG's 4, 5 en 6. De uitvoering
van de Cairo agenda staat in verband met een groot aantal terreinen van het
buitenlandbeleid. Naast bescherming en bevordering van rechten gaat het om
kwalitatieve en kwantitatieve verbetering van en toegang tot dienstverlening
voor seksuele en reproductieve gezondheid. Snellere en betere uitvoering van
deze agenda is daarvoor essentieel. Strategisch en gezamenlijk optreden met
partners, ook in Europees verband, tegen de conservatieve lobby blijft nodig
om de verworvenheden van Caïro te behouden. Tijdens de Millennium review in 2005 is het cruciale belang van seksuele en
reproductieve gezondheid en -rechten voor het behalen van met name de MDG's
4, 5 en 6 nogmaals bevestigd.MDG 4, terugdringen van kindersterfte, en MDG 5 verbeteren van de gezondheid
van moeders, kennen samen een vijftal indicatoren om effecten van beleid te
meten. Voor de indicatoren bij MDG 6, zie artikel 5.4.Doelstelling 5:
Vermindering van sterftecijfers van kinderen onder
de 5 jaar met tweederde in 2015 ten opzicht van 1990IndicatorenSituatie 1990TussenstandDoel 2015CategorieSterftecijfer kinderen onder
de 5 jaar105 per 100088 per 1000 (2003)35OntwikkelingslandenSterfte zuigelingen71 per 100060 per 1000 (2003)24Ontwikkelingslanden% eenjarige kinderendat
ingeënt is tegen mazelen71%75% (2003)Meer dan 71%OntwikkelingslandenDoelstelling 6:
Verlaging van de moedersterfte met driekwart in 2015 ten opzichte van 1990IndicatorenSituatie 1990TussenstandDoel 2015CategorieMoedersterftecijferNiet bekend450 doden per 100 000 (2000)– 75% t.o.v. 1990Ontwikkelingslanden% geboortes onder begeleiding van geschoold personeel uit de gezondheidszorg41%57% (2003)Meer dan 41%OntwikkelingslandenDe VN en de Wereldbank rapporteren over deze indicatoren. Daarnaast is
de mate van beschikbaarheid van anti-conceptiva en seksuele voorlichting een
belangrijke indicator (onderdeel van de Caïro Agenda).Na te streven resultaten• In twaalf partnerlanden wordt de steun aan de sector gezondheid
geïntensiveerd met speciale aandacht voor de personeelscrisis in de gezondheidssector.• In drie partnerlanden zijn concrete maatregelen uitgewerkt om lokale
capaciteit voor safe motherhood op te bouwen.• In drie partnerlanden zijn concrete maatregelen uitgewerkt teneinde
het structurele tekort aan reproductive health commodities, als voorbehoedsmiddelen, condooms en kraampakketten op te heffen.• In zes partnerlanden is de seksuele voorlichting aan jongeren en
dienstverlening, inclusief toegang tot reproductive health
commodities, substantieel uitgebreid.Instrumenten/activiteitenVia het bilaterale kanaal wordt steun gegeven aan de gezondheidssector,
de onderwijssector en specifieke activiteiten gericht op bevordering van seksuele
en reproductieve rechten. Nationale en internationale jongerenorganisaties
op het gebied van SRGR zullen betrokken blijven bij beleidsvoorbereiding en
-formulering van het Nederlandse SRGR beleid. Ruim de helft van de uitvoering
van de Caïro-agenda vindt plaats door NGO's. Daarom blijft steun aan
betreffende NGO's essentieel.Multilaterale partners en internationale partnerschappen worden gesteund
om tot een meer effectieve en consistente aanpak van seksuele en reproductieve
gezondheid en -rechten te komen, mede in relatie tot de aanpak van HIV/aids.
De complementariteit van alle actoren zal beter benut worden om de agenda's
sneller en beter uit te voeren. Via de beleidsdialoog met multilaterale organisaties,
in bilateraal verband met de overheden in partnerlanden en via intensivering
van de dialoog met maatschappelijke organisaties, het bedrijfsleven en andere
actoren, wordt het draagvlak voor seksuele en reproductieve gezondheid/rechten
extern verbeterd en het commitment vergroot. Intern wordt het traject van
kennisverbreding en opleiding verder opgebouwd en uitgevoerd.Operationele doelstelling 6Een grote participatie van civil society in ontwikkelingsactiviteitenEen goed georganiseerd maatschappelijk middenveld speelt een cruciale
rol in de ontwikkeling van de samenleving. Organisaties zoals politieke partijen,
vakbonden, ontwikkelingsorganisaties, belangenorganisaties, media en mensenrechtenorganisaties
maken participatie van de bevolking bij beleidsvorming, uitvoering en monitoring
mogelijk. Met name, maar niet uitsluitend, is dat van belang bij PRSP's. Nederland
wil het maatschappelijke middenveld in ontwikkelingslanden onder meer versterken
door Nederlandse maatschappelijke organisaties en ambassades in staat te stellen
hun ondersteunende rol goed in te vullen. Ook wordt de samenwerking tussen
ambassades en (partners van) Nederlandse organisaties versterkt. De activiteiten
van maatschappelijke organisaties op het vlak van gezondheid, onderwijs, water
en economische ontwikkeling dragen aantoonbaar bij aan het realiseren van
de MDG's. De civil society in Nederland en in
het Zuiden is met name cruciaal voor MDG 8, het mondiale partnerschap voor
armoedebestrijding.Naast het Medefinancieringsprogramma-breed (MFP) en het Thematische Mede-Financiering
programma (TMF) bestaat het samenwerkingsprogramma uit versterking lokaal
bestuur, de technische assistentie programma's van SNV en PSO, de draagvlak
voor ontwikkelingssamenwerking programma's via NCDO en de gedecentraliseerde
fondsen voor «Cultuur en ontwikkeling» (C&O). Het aantal posten
met C&O-geld (thans negen) zal worden uitgebreid. Vanaf 2005 is de gemeentelijke
samenwerking op nieuwe leest geschoeid. Het programma versterking lokaal bestuur
in ontwikkelingslanden door partnerschappen van gemeenten 2005–2008
richt zich op versterking van lokaal bestuur in een beperkt aantal landen.Na te streven resultaten• Binnen het nieuwe Medefinancieringsstelsel (MFS) dat ingaat per
2007 hebben organisaties op transparante wijze en op basis van kwaliteitscriteria
met betrekking tot de organisatie en het voorstel financiering gekregen.• Organisaties zien in hun nieuwe aanvragen expliciet toe op het
integreren van concepten zoals samenwerken met het bilaterale kanaal, partnerschappen,
innovatie en vermaatschappelijking van ontwikkelingssamenwerking – inclusief
het betrekken van nieuwe actoren.• Inhoudelijke beleidsgesprekken aan de hand van scorecards (gebaseerd op interne en externe evaluaties) met alle
maatschappelijke organisaties die op jaarbasis meer dan EUR 5 miljoen
ontvangen, hebben geleid tot kwalitatieve verbetering van de organisaties.• Op de AEV prioritaire thema's in de partnerlanden leidt beter contact
tussen het ministerie en het maatschappelijk middenveld tot een complementaire
manier van samenwerken: door maatschappelijke organisaties aangedragen kennis
vanuit een meer lokaal perspectief vormt een belangrijke voedingsbron voor
het ministerie. In acht partnerlanden wordt op het thema HIV/AIDS samengewerkt
tussen posten en (partners van) Nederlandse organisaties en in vijf landen
op het vlak van PRSP. Zo In steunen in Mozambique Nederlandse
maatschappelijke organisaties een koepel van lokale maatschappelijke organisaties,
de zgn. G20, die de implementatie van de PRSP op decentraal niveau gaat monitoren.
Door capaciteitsopbouw kan deze koepel kwalitatief goede analyses maken. De
Mozambiquaanse overheid heeft zich door dialoog met de ambassade participatiever
opgesteld en heeft aktie genomen op de aanbevelingen van de G20 t.a.v. knelpunten
in de implementatie van het PRSP.Instrumenten/activiteitenHet instrument van subsidieverlening zal worden ingezet ter ondersteuning
van maatschappelijke organisaties. Dat geldt voor het Medefinancieringsprogramma,
de gedecentraliseerde fondsen voor «Cultuur en ontwikkeling»,
het samenwerkingsprogramma met de VNG gericht op versterking van lokaal bestuur
in ontwikkelingslanden en de technische assistentie.Additionele instrumenten zoals inhoudelijke beleidsgesprekken, formele
beleidsdialoog, veldbezoeken, evaluaties, training en opleiding zullen gericht
en in onderlinge samenhang ingezet worden om bovengenoemde doelstellingen
te behalen.D. Overzicht van onderzoek naar de doelmatigheid en de
doeltreffendheid van beleidOperationele doelstellingTitel van de evaluatieJaar van afronding   200320042005200620072008Beleidsevaluaties      5.1Meta evaluatie o.b.v. onderwijs sector reviews in de onderwijspartnerlanden     X5.1Joint Evaluation on External Support to Basic Education in Developing CountriesX     5.2Internationaal
onderwijs (IO-programma's NFP en NPT)   X  5.2Programma Samenwerking Internationale
Instellingen (SII) X    5.2Onderzoeksbeleid1991–2001  X   5.3Gender
in nieuwe hulp modaliteiten     X5.4Effectiviteit van
de Nederlandse ondersteuning
aan HIV/aids beleid op landenniveau.    X 5.5Rol internationale NGO als
dienstverlener reproductieve gezondheid op
nationaal niveau    X 5.5Gezondheidssector
Tanzania (multi-donor)   X  5.5UNFPA/IPPF(met
BMZ) X    5.6IOB-evaluaties MFP-breed
(5 à 6 studies)  XXXX5.6EvaluatieTMF (8
à 10 studies)  XXXX5.6Prins Claus Fonds   X  BELEIDSARTIKEL 6: BESCHERMD EN VERBETERD MILIEUA. Algemene beleidsdoelstellingWaarborgen van een duurzame leefomgeving door het integreren van de beginselen
van duurzame ontwikkeling in de mondiale context, in nationaal beleid en in
nationale programma's van ontwikkelingslanden alsmede het keren van het verlies
van natuurlijke hulpbronnen.Milieudegradatie, uitputting van natuurlijke hulpbronnen en onherstelbare
schade aan de natuur hebben ernstige gevolgen voor toekomstige generaties.
Met name ontwikkelingslanden ondervinden nadelige gevolgen van het productie-
en consumptiepatroon van de westerse wereld. Beide ontwikkelingen zijn voor
Nederland belangrijke redenen om te werken aan duurzame ontwikkeling. De minister
van Buitenlandse Zaken is verantwoordelijk voor de coördinatie van het
internationale milieubeleid.Nederland streeft ernaar om 0,1 procent van het BNP uit te geven aan internationaal
milieu, natuur en water. Het in maart 2005 door de VN uitgegeven rapport over
de Millennium Ecosystem Assessment onderstreept
het belang van een dergelijke inzet. Dit rapport constateert een drastische
aantasting van de mondiale ecosystemen als gevolg van de sterke vraag naar
voedsel, zoet water, hout, vezels en energie. De exploitatie van ecosystemen
heeft weliswaar bijgedragen aan welvaartsgroei voor een deel van de wereldbevolking,
maar is ook ten koste gegaan van de bestaansmogelijkheden van huidige en toekomstige
generaties. In het bijzonder arme bevolkingsgroepen worden door de degradatie
van de ecosystemen vaak direct in hun bestaanszekerheid bedreigd. Volgens
het rapport gaat in de toekomst de aantasting van de ecosystemen door en vormt
daarbij een belangrijke hindernis voor het behalen van de MDG's. Het is daarom belangrijk om juist ook in het kader van armoedebestrijding
verdergaande degradatie van ecosystemen te stoppen en langs de weg van duurzame
ontwikkeling het evenwicht te herstellen tussen economische ontwikkeling,
sociale ontwikkeling en de bescherming van het milieu.B. Budgettaire gevolgen van beleid (inclusief budgetflexibiliteit)Beleidsartikel 6
Beter beschermd en verbeterd milieuBedragen in EUR 10002004200520062007200820092010Verplichtingen278 019430 605300 277174 667259 921259 921259 921        Uitgaven:       Programma-uitgaven totaal286 671308 829340 326335 504375 345375 345375 345 Juridisch verplicht  91%73%31%21%21% Overig verplicht  9%17%47%49%45% Beleidsmatig nog niet ingevuld  0%10%22%30%34%6.1Milieuen
water232 618229 222253 651240 924273 732273 732273 7326.2Water en stedelijke ontwikkeling54 05379 60786 67594 580101 613101 613101 613        Verplichtingen       6.1Milieuen
water222 933298 069240 418109 217194 371194 371194 3716.2Water en stedelijke ontwikkeling55 086132 53659 85965 45065 55065 55065 550C. Operationele doelstellingen en instrumentenOperationele doelstelling 1Bescherming en duurzaam gebruik van milieu in de mondiale
context en de nationale context in ontwikkelingslanden.De hardnekkigste milieuproblemen kunnen alleen via een internationale
aanpak, in combinatie met nationale programma's, op effectieve wijze bestreden
worden. Voorbeelden zijn klimaatverandering, verlies aan biodiversiteit en
schadelijke stoffen. Behalve het afsluiten en implementeren van milieuverdragen
vergt dit ook de integratie van milieu-overwegingen in de besluitvorming op
andere internationale beleidsterreinen, zoals het energiebeleid en het handelsbeleid.De invloed van Nederland op deze internationale verdragen en besluitvorming
is beperkt, maar de regering stelt groot belang in het onderhoud van het internationale
stelsel dat moet voorzien in global public goods.
Daarbij geldt in het bijzonder dat de belangen van ontwikkelingslanden worden
meegenomen en dat er een relatie met armoedebestrijding wordt gelegd.In nationale en lokale context is de relatie tussen milieu en armoede
meer direct. Juist voor armen is een duurzaam beheer van natuurlijke hulpbronnen
letterlijk van levensbelang voor hun bestaanszekerheid en hun gezondheid.
Voor dat duurzaam beheer zal, waar nodig, een regionale benadering worden
gevolgd, bijvoorbeeld voor regio's met een bijzondere waarde voor de wereldwijde
biodiversiteit. Ook in deze context is het van groot belang dat milieu wordt
geïntegreerd in macro-economisch en sectoraal beleid (vergroening van
het beleid).In 2004 heeft Nederland de conferentie Energy for Development (E4D) georganiseerd. Benadrukt werd dat duurzame energievoorziening
noodzakelijk is voor de realisatie van de MDG doelen. Nederland en haar voornaamste
partners hebben hier toegezegd concreet bij te dragen aan een duurzame energievoorziening
van de armen.MDG 7, waarborgen van een duurzame leefomgeving, kent een aantal indicatoren:Doelstelling 9:
Integreren van de beginselen van duurzame ontwikkeling in
nationaal beleid en nationale programma's en het keren van het verlies van natuurlijke
hulpbronnenIndicatorenSituatie 1990TussenstandDoel 2015Categorie% land dat bedekt is met bos29,3%27,1% (2000)27,1%Sub Sahara AfrikaIdem50,1%47,8% (2000)47,8%Latijns Amerika
en CaraïbenIdem53,9%48,6% (2000)48,6%Zuid-Oost AziëGebied dat beschermd wordt voor het in stand houden
van biodiversiteit11,0%12,6%
(2004)Meer dan 12,6%OntwikkelingslandenEnergiegebruik
per eenheid BNP269 kg (kg olie per
$ 1000 BNP)217 kg (2002)Minder dan 217OntwikkelingslandenKooldioxide-uitstoot (per hoofd)6 817 (metric tons CO2)10 239 (2002)10 239
(en na 2012 minder dan 10 239 i.h.k.v. post-Kyoto afspraken)OntwikkelingslandenDoelstelling 10:
Het percentage mensen dat geen duurzame toegang heeft tot veilig drinkwater moet
in 2015 tot de helft zijn teruggebrachtIndicatoren1Situatie 1990TussenstandDoel 2015Categorie% van de bevolking dat geen duurzame toegang heeft
tot een goede waterbron29,0%21,0%14,5%Ontwikkelingslanden1 De VN en de Wereldbank rapporteren over deze indicatoren.Doelstelling 11:
Voor 2020 moeten de leefomstandigheden van ten minste 100 miljoen bewoners
van krottenwijken aanzienlijk verbeterenIndicatoren2Situatie 1990TussenstandDoel 2020Categorie% mensen dat toegang heeft tot goede sanitaire voorzieningen68%73% (2002)Aanzienlijk beter voor
100 miljoen mensen t.o.v. 1990Ontwikkelingslanden% mensen dat toegang heeft tot een veilig onderkomen,
inclusief toegang tot grond om te bewonen en te bouwen660 milj.860 milj. (2001)Aanzienlijk beter voor 100 miljoen
mensen t.o.v. 1990Ontwikkelingslanden2 De VN en de Wereldbank rapporteren over deze indicatoren.Na te streven resultaten• Versterkte rol van het UN Environmental Programme (UNEP) in de discussie over international environmental
governance.• In twaalf partnerlanden waar milieu als sector is gekozen is bij
de overheid capaciteit ontwikkeld om milieu te integreren in de PRSP. In vijftien
partnerlanden waar milieu niet als sector is gekozen is milieu als dwarsdoorsnijdend
thema als een expliciete prioriteit opgenomen in de samenwerking in de andere
sectoren.• Negen partnerlanden zijn in staat zelfstandig de uitvoering van
de internationale afspraken uit het Biodiversiteitsverdrag op het gebied van
beschermde gebieden, ecologische netwerken, duurzaam gebruik van (agro)biodiversiteit,
traditionele kennis en bossen ter hand te nemen. In minimaal vier landen zijn
afspraken gemaakt voor de aanpak van illegale houtkap (FLEGT). Het CBD-werkprogramma
inzake beschermde gebieden is succesvol uitgevoerd.• Tenminste veertien ontwikkelingslanden beschikken over capaciteit
voor CDM en zijn in staat maatregelen te treffen tegen de negatieve gevolgen
van klimaatverandering. In 2006 zijn voorstellen uitgewerkt om te bewerkstelligen
dat in 2015 tien miljoen mensen duurzaam toegang is verleend tot moderne energiediensten.
In 2006 zullen tenminste drie nieuwe publieke-private partnerschappen zijn
ondersteund op het gebied van energie.• Ten aanzien van het VN-klimaatverdrag heeft Nederland zich in Europees
verband ingezet om een klimaatregime na 2012 vorm te geven en daarbij te verzekeren
zoveel mogelijk hun medewerking te verlenen en deel te nemen aan doeltreffende
en adequate actie. Tevens heeft Nederland gewaakt voor een kosten-effectieve
implementatie van de Kyoto-verplichtingen, inclusief mogelijke Europese maatregelen
voor de reductie van de uitstoot van de broeikasgassen door de luchtvaartsector.
In 2006 is het allocatieplan voor het huidige Europese emissiehandelsysteem
voor de periode 2008–2012 afgerond.• Het beheer van de Arctische en Antarctische gebieden is verbeterd
door middel van de Polaire Samenwerking. Als consultatieve partij bij het
Antarctisch Verdrag heeft Nederland onder meer de aanname door de Antarctic Treaty Consultative Meeting van een Aansprakelijksannex
bij het Verdrag bevorderd. Onder andere als waarnemer bij de Arctische Raad
heeft Nederland deelgenomen aan diverse internationale onderzoeksprogramma's
in 2006 inzake het Arctisch gebied.Instrumenten/activiteitenNederland draagt bij aan de integriteit en uitvoering van het stelsel
van internationale milieuverdragen via een effectieve inzet op de Bijeenkomsten
van Partijen (in 2006 betreffende CBD/Biodiversiteit en FCCC/Klimaatsverdrag)
en, in de tussenliggende periodes, in werkgroepen en bijeenkomsten van subsidiaire
verdragsorganen. Veelal wordt deze onderhandelingsinzet in EU-verband voorbereid.De Nederlandse bijdragen aan de Global Environmental
Facility (GEF) ondersteunen de implementatie van een aantal milieuverdragen.
Verder worden partnerschappen uitgevoerd met de Wereldbank en regionale banken,
FAO, UNEP, UN-HABITAT en UNDP met het oog op integratie van milieu in hun
beleid en programma's.De bilaterale samenwerking richt zich op de uitvoering van de internationale
milieuverdragen. In partnerlanden waar Nederland de milieusector ondersteunt,
wordt deze steun de komende jaren geïntensiveerd. In partnerlanden zonder
sectoraal milieuprogramma wordt milieu geïntegreerd in andere sectoren
en thema's van samenwerking, zoals onderwijs, fiscaal-economisch beleid en
goed bestuur. Ook wordt in deze landen gezocht naar samenwerking op het gebied
van milieu met andere donoren in de vorm van silent partnerships. Centraal staat de beleidsdialoog met de betrokken overheden en andere
relevante actoren. Daarbij gaat de aandacht met name uit naar institutionele
ontwikkeling, capaciteitsversterking en een pro-poor
en gendergerichte aanpak.Een regionale benadering wordt gevolgd in gebieden waar milieuproblemen
grensoverschrijdend zijn, zoals in de Hoorn van Afrika, de Grote Meren regio
en het Congo-bekken. Een rechtvaardig en duurzaam beheer van natuurlijke hulpbronnen
zal bijdragen aan regionale stabiliteit.Publieke-private partnerschappen vormen een belangrijk instrument voor
het realiseren van de milieudoelstellingen. Nederland zal de uitvoering van
PPP's die uit de call for ideas van 2004 voortkomen
actief blijven ondersteunen en zal de ontwikkeling van nieuwe PPP's voor duurzame
ontwikkeling – rekening houdend met eerder opgedane ervaringen –
stimuleren vanuit zowel het departement als de ambassades.Om optimaal gebruik te maken van de Nederlandse expertise op het gebied
van milieu en om het draagvlak hiervoor in Nederland te vergroten zal actief
worden deelgenomen aan interdepartementale programma's zoals het Internationaal
Beleidsprogramma Biodiversiteit. Nederland zal in EU- en VN-verband actief
inzetten op het afronden van het in 2004 door Nederland genomen initiatief
om te komen tot een geïntegreerd proces ter bescherming en duurzaam gebruik
van de biodiversiteit van de diepzeebodem.Milieu, water en de rol van het bedrijfslevenDoor het groeiende inzicht in Pakistan dat duurzaam gebruik van natuurlijke
hulpbronnen essentieel is voor de economische ontwikkeling, is er een toenemende
vraag naar Nederlandse expertise in de milieu- en watersector. In 2004 is
het bilaterale milieuprogramma geïntensiveerd met activiteiten op het
gebied van integraal waterbeheer en werd een aantal partnerschappen in uitvoering
genomen. Een voorbeeld van één van de bilaterale partnerschappen
is de bijdrage die Nederland levert aan leerlooierijen in Pakistan. Steeds
meer fabrieken gaan daar milieuvriendelijker en efficiënter leer verwerken
en bieden tevens betere en schonere werkomstandigheden voor de werknemers.
Voor deze PPP wordt 43% van het totale budget door de federale overheid gefinancierd,
28% door de provinciale overheid, 21% door de leerindustrie en 8% door het
Nederlandse bilaterale programma.Operationele doelstelling 2Duurzaam waterbeheer, een hoger percentage mensen dat
duurzame toegang heeft tot veilig drinkwater en sanitatie en een aanzienlijke
verbetering van de levensomstandigheden van een significant aantal bewoners
in sloppenwijken.Het zijn met name de armen die toegang tot (veilig) water moeten ontberen.
Dat betreft zowel toegang tot betrouwbaar drinkwater als toegang tot water
voor de landbouw en productieve diensten. Tevens zijn het vooral de armen
die wonen in gebieden die vaak worden getroffen door grote droogte of hevige
overstromingen. Waar nodig zal een regionale benadering worden gevolgd om
te komen tot een integrale aanpak van de waterproblematiek.Om deugdelijk waterbeheer op nationaal niveau te kunnen realiseren heeft
de WSSD in 2002 aanbevolen nationale plannen op te stellen voor geïntegreerd
waterbeheer. Daarin worden diverse vormen van watergebruik – door huishoudens,
industrie, landbouw en natuur – in overweging genomen. Tijdens CSD-13
zijn concrete en actiegerichte beleidsmaatregelen op het terrein van water,
sanitatie en menselijke nederzettingen overeengekomen die Nederland zowel
bilateraal als multilateraal gaat ondersteunen. Hierbij staat de integrale
benadering centraal.Stroomgebieden vormen het uitgangspunt voor verbeterd waterbeheer en ook
de basis voor regionale samenwerking en ontwikkeling. In de Hoorn van Afrika
speelt grensoverschrijdend stroomgebiedbeheer een belangrijke rol bij conflictpreventie.Toegang tot veilig drinkwater en adequate sanitaire voorzieningen zijn
fundamenteel voor een gezonde leefomgeving. Het Nederlandse beleid is gericht
op het vergroten van de beschikbaarheid en toegang van veilig drinkwater en
sanitaire voorzieningen voor de armsten, waarbij verbetering van de positie
van vrouwen en meisjes centraal staat.MDG 7 – waarborgen van een duurzame leefomgeving – noemt een
drietal indicatoren om effecten van beleid te meten: het percentage van de
bevolking dat duurzaam toegang heeft tot een goede waterbron, het percentage
mensen dat toegang heeft tot goede sanitaire voorzieningen en het percentage
mensen dat toegang heeft tot een veilig onderkomen, inclusief toegang tot
grond om te bewonen en te bebouwen.Rapportages van de VN en de WereldbankNa te streven resultaten• In acht partnerlanden is de uitvoering van de plannen voor geïntegreerd
waterbeheer geïntensiveerd en is in zes grensoverschrijdende stroomgebieden,
waarvan vier in Afrika, een substantiële aanzet gegeven tot verbeterd
waterbeheer.• Op basis van het CSD-131 besluit ten
aanzien van water, sanitatie en menselijke nederzettingen zijn in 2006 voorstellen
uitgewerkt en uitgevoerd om te bewerkstelligen dat met Nederlandse steun vijf
miljoen mensen die thans verstoken zijn van veilig drinkwater en deugdelijke
sanitaire voorzieningen duurzaam toegang is verleend tot dergelijke voorzieningen;
ultimo 2015 zullen dat er vijftig miljoen zijn.• In 2006 zijn minimaal twee publiek-private partnerschappen voor
drinkwater en sanitatie ondersteund.Ook in partnerlanden waar Nederland de sector water ondersteunt, wordt
deze steun de komende jaren geïntensiveerd. In partnerlanden zonder sectoraal
waterprogramma zal water zoveel mogelijk worden geïntegreerd in andere
sectorale programma's zoals volksgezondheid, productieve ontwikkeling en goed
bestuur. Tevens zal in deze landen worden gezocht naar samenwerking op het
gebied van water met andere donoren in de vorm van silent
partnerships. Naast een output-gerichte benadering wordt gewerkt
aan institutionele ontwikkeling, capaciteitsversterking en een pro-poor en gendergerichte aanpak.Als gevolg van bevolkingsgroei en economische ontwikkeling wordt water
als natuurlijke hulpbron steeds schaarser en vuiler. Dit leidt zowel op nationaal
als regionaal niveau tot spanningen en conflicten. In gebieden waar sprake
is van grensoverschrijdende waterproblematiek, zoals in de Hoorn van Afrika
en de Grote Meren regio, zal middels rechtvaardig en verbeterd waterbeheer
worden bijdragen aan regionale stabiliteit.In tien partnerlanden zal via het bilaterale kanaal ondersteuning worden
gegeven aan de implementatie van drinkwater en sanitatie programma's. Om de
beschikbaarheid en duurzame toegang tot veilig drinkwater en sanitaire voorzieningen
voor de armsten blijvend te vergroten en daarbij de duurzaamheid van de investeringen
zoveel mogelijk te garanderen zal de Nederlandse ondersteuning zich met name
richten op integratie van drinkwater en sanitatie in nationale beleids- en
budgetkaders en institutionele ontwikkeling en capaciteitsopbouw van relevante
actoren. Vergroten van gendergelijkheid vormt
hierbij het uitgangspunt. Hierbij zal een intensieve beleidsdialoog met de
betrokken overheden, het maatschappelijk middenveld en andere donoren worden
gevoerd en financiering beschikbaar worden gesteld.In tenminste twee partnerlanden waar water geen (Nederlandse) sector is
zal via (silent) partnerships aan water en sanitatie
worden bijgedragen. Binnen het particuliere kanaal zal via het TMF-programma
financiering worden gegeven aan diverse Nederlandse en enkele internationale
NGO's. Multilateraal is er steun voor de drinkwater- en sanitatieprogramma's
van onder andere Wereldbank en de Regionale Banken, UNICEF en UN-HABITAT.
Voor het realiseren van de benodigde investeringen in de sector wordt gestreefd
naar publiek-private samenwerking en betrokkenheid van drinkwaterbedrijven,
banken en lokale private sector. Hiervoor zal onder andere het ORET «waterluik»
worden ingezet.De uitvoering van publieke-private partnerschappen op het gebied van water
die uit de call for ideas van 2004 zijn gekomen,
zullen actief worden ondersteund. Tevens zal de ontwikkeling
van nieuwe PPP's worden gestimuleerd vanuit zowel het departement als de ambassades.Nederland beschikt over veel expertise op het gebied van water. Om optimaal
gebruik te maken van deze expertise en om het draagvlak hiervoor in Nederland
te vergroten zal actief worden deelgenomen aan interdepartementale programma's
zoals Partners voor Water.D. Overzicht van onderzoek naar de doelmatigheid en de
doeltreffendheid van beleidOperationele doelstellingTitel van de evaluatieJaar van afronding   200320042005200620072008Beleidsevaluaties6.1Regeringsstandpunt Tropisch Regenwoud    X 6.2Drinkwater en sanitatie    X BELEIDSARTIKEL 7: WELZIJN EN VEILIGHEID VAN NEDERLANDERS
IN HET BUITENLAND EN REGULERING VAN HET PERSONENVERKEERA. Algemene beleidsdoelstellingHet ministerie van Buitenlandse Zaken spant zich in om de belangen van
Nederlanders in het buitenland te beschermen en om het personenverkeer naar
Nederland in goede banen te leiden. De Europese integratie, het wegvallen
van grenzen binnen Europa en de globalisering leiden ertoe dat de mobiliteit
van mensen toeneemt. Naarmate de mobiliteit van mensen groter wordt, neemt
de vraag naar consulaire diensten en regulering van het personenverkeer toe.
Tot het laatste behoort het – mede in Europees verband – vormgeven
van de visumuitgifte, het asiel-en integratiebeleid.Een kritische succesfactor voor de realisatie van deze doelstellingen
is dat het ministerie van Buitenlandse Zaken steeds vaker is aangewezen op
andere organisaties binnen de (rijks)overheid. Het functioneren in dergelijke
ketens vraagt om goede afbakening van taken en bevoegdheden en een zorgvuldige
afstemming van processen en systemen.B. Budgettaire gevolgen van beleid (inclusief budgetflexibiliteit)Beleidsartikel 7
Welzijn en veiligheid van Nederlanders
in het buitenland en regulering van personenverkeerBedragen in EUR10002004200520062007200820092010Verplichtingen114 404117 113122 879123 149112 080112 080112 080        Uitgaven:               Programma-uitgaven totaal106 068117 113122 879123 149112 125112 125112 125 Juridisch verplicht  3%1%0%0%0% Overig verplicht  97%98%99%98%98% Beleidsmatig nog niet ingevuld  0%1%1%2%2%7.1Consulaire dienstverlening5 70111 51111 5026 5326 4976 4976 4977.2Vreemdelingenbeleid100 367105 602111 377116 617105 628105 628105 628        Ontvangsten25 69623 18127 00127 50128 50128 50128 5017.10Consulaire
dienstverlening25 69623 18127 00127 50128 50128 50128 501        Verplichtingen:       7.1Consulaire dienstverlening7 06411 51111 5026 5326 4526 4526 4527.2Vreemdelingenbeleid107 340105 602111 377116 617105 628105 628105 628C. Operationele doelstellingen en instrumentenOperationele doelstelling 1Professionele consulaire dienstverlening.Het ministerie van Buitenlandse Zaken zet zich in voor de veiligheid en
het welzijn van Nederlanders in het buitenland. Het gaat daarbij om verlening
van consulaire bijstand aan Nederlanders die in het buitenland in een noodsituatie
terechtkomen en de hulp van BZ (departement en/of Nederlandse vertegenwoordigingen)
inroepen. Daarbij moet worden gedacht aan zaken zoals detentie, bomaanslagen,
rampen, beroving, ongeluk, ziekte, overlijden, vermissing, ontvoering, gijzeling,
psychische problemen en kindontvoering. Daarnaast geeft BZ door middel van reisadviezen voorlichting aan het Nederlandse publiek over veiligheidsrisico's
en terroristische dreigingen in bepaalde landen of regio's en komt het ministerie
in actie als Nederlanders uit dergelijke risicogebieden moeten worden geëvacueerd.
Overigens zal in verband met de gestaag toenemende vraag naar consulaire dienstverlening
en in het kader van de maatschappelijke discussie hierover steeds nadrukkelijker
de grens van de verantwoordelijkheid van de overheid worden gedefinieerd.Voorts worden uiteenlopende andersoortige diensten verleend, waaronder
verstrekking van reisdocumenten, rechtshulp, consulaire verklaringen en adviezen
over vraagstukken op het gebied van personen- en familierecht, nationaliteitsrecht
en organisatie van verkiezingen en referenda ten behoeve van Nederlanders
in het buitenland.Indicator is de dienstverlening van BZ aan Nederlanders volgens de daarvoor
opgestelde normen, bijvoorbeeld:• Het ministerie verstrekt Nederlandse gedetineerden in landen buiten
Europa maandelijks een schenking van euro 30,-• BZ verstrekt aan iedere Nederlander in het buitenland binnen vier
weken een reisdocument (binnen bepaalde voorwaarden)Rapportages via PRISON, voor wat betreft de overige consulaire dienstverlening
zijn vanaf 2007 verbeterde meetinstrumenten voorzien (NVIS).Na te streven resultaten• De aanbevelingen uit het rapport van de Algemene Rekenkamer uit
2005 zijn geïmplementeerd en hebben geleid tot een efficiënte en
slagvaardige begeleiding van Nederlandse gedetineerden in het buitenland.• Door een goede organisatie en voorbereidingen kan bij grootschalige
rampen of terroristische aanslagen adequate en efficiënte consulaire
hulp worden geboden aan Nederlanders.• Departement en Nederlandse vertegenwoordiging zijn uiterlijk 28 augustus
2006 klaar om biometrische kenmerken van aanvragers van reisdocumenten vast
te leggen.• Vanaf 1 januari 2006 zijn de Nederlandse vertegenwoordigingen gereed
voor de vermelding van het Burgerservicenummer op paspoorten en identiteitskaarten.Instrumenten/ActiviteitenOm een efficiënte en adequate dienstverlening mogelijk te blijven
maken, zullen de consulaire diensten verder worden geautomatiseerd. Door uitbreiding
van het geautomatiseerde gegevenssysteem beschikken de Nederlandse vertegenwoordigingen
en het departement tegelijkertijd over dezelfde actuele informatie.De actualisering en professionalisering van reisadviezen is een voortdurend
proces waarbij intensief wordt samenwerkt met andere EU-landen. Ook op andere
terreinen worden de onder het Nederlandse voorzitterschap gemaakte afspraken
verder uitgewerkt zoals ten aanzien van de ontvoering van EU-onderdanen, hulp
bij grootschalige rampen en terroristische aanslagen, evacuatieplannen en
de vorming van consulaire noodteams. Daardoor kan in de toekomst sneller en
efficiënter consulaire ondersteuning worden geboden aan Nederlandse en
andere EU-burgers die in derde landen in de problemen zijn geraakt.Departement en Nederlandse vertegenwoordigingen zullen op hetzelfde moment
als de Nederlandse gemeenten gereed zijn om biometrische kenmerken
af te nemen. De gelaatscan moet op grond van een EU-verordening uiterlijk
op 28 augustus 2006 ingevoerd zijn. De datum waarop de vingerafdruk in
het reisdocument moet worden opgenomen, is nog niet bekend.Voor het Burgerservicenummer dat op 1 januari 2006 wordt ingevoerd, moet
nog wetgeving worden aangepast en ook afspraken over de taakverdeling tussen
betrokken overheidsorganisaties moeten nog worden gemaakt.Gedetineerdenbegeleiding Buitenland, Rapport Algemene
Rekenkamer 2005De Algemene Rekenkamer heeft in 2005 het rapport Gedetineerdenbegeleiding
buitenland gepubliceerd (TK 29 200 V nr. 55). Op het gebied van
het beleid, uitvoering en verantwoording van de gedetineerdenbegeleiding heeft
de Rekenkamer een groot aantal verbeteringen geconstateerd in vergelijking
met het (kritische) rapport «Gedetineerdenzorg Buitenland» van
2000. In het rapport van 2005 is op onderdelen een aantal aanbevelingen gedaan.
De implementatie van de aanbevelingen wordt in het najaar van 2005 geëvalueerd.De belangrijkste conclusies van de Algemene Rekenkamer zijn:• De uitvoering van gedetineerdenbegeleiding is verbeterd doordat
het beleid is verduidelijkt.• De inzet van de medewerkers van het ministerie voor de begeleiding
van Nederlandse gedetineerden in het buitenland is ten opzichte van 2000 duidelijk
toegenomen.• Sinds 2000 is de informatie-uitwisseling binnen en tussen het departement
en de posten aanzienlijk verbeterd. Met name na ingebruikname van het geautomatiseerde
informatiesysteem Prison in de loop van 2004.• Het aanbod van opleidingen voor consulaire medewerkers van het
ministerie is zowel in kwantitatief als kwalitatief opzicht sterk verbeterd.• Door het voeren van een pro-actief mediabeleid probeert het ministerie
een realistischer beeld en verwachtingspatroon bij het publiek te bewerkstelligen
over de mogelijkheden en beperkingen van gedetineerdenbegeleiding.De aanbevelingen die de Algemene Rekenkamer heeft gedaan, met name om
te bezien of een bepaalde indexering per land of regio mogelijk is bij de
maandelijkse gift van 30 Euro voor Nederlandse gedetineerden buiten Europa,
zijn meegenomen in de brede evaluatie van het gedetineerdenbeleid die in 2005
heeft plaatsgevonden.Operationele doelstelling 2:Als ketenpartner kwalitatief hoogwaardige bijdragen
leveren aan de uitvoering van het Nederlandse vreemdelingenbeleid.De minister van Buitenlandse Zaken verricht ondersteunende werkzaamheden
ten aanzien van het vreemdelingenbeleid, waarvoor de minister van Vreemdelingenzaken
en Integratie verantwoordelijk is. Het omvat zaken als visumbeleid, legalisatie
en verificatie van documenten, bestrijding van identiteitsfraude, bestrijding
mensensmokkel en mensenhandel, migratie en ontwikkeling, terugkeerbeleid,
bescherming in de regio, terug- en overnameovereenkomsten, informatievoorziening
voor de beoordeling van asielverzoeken en voor de vaststelling van het landgebonden
asielbeleid en inburgering van nieuwkomers. Het ministerie van Buitenlandse
Zaken raakt steeds nadrukkelijker betrokken bij deze onderwerpen. Internationale
samenwerkingsverbanden als de Europese Unie, UNHCR, Raad van Europa, OVSE,
IOM en IGC (Inter-Governmental Consultations on asylum,
refugee and migration policies in Europe, North America and Australia)
plaatsen migratie steeds nadrukkelijker in de context van buitenland- en ontwikkelingsbeleid.De na te streven resultaten zijn een indicator voor het behalen van de
doelstelling. Rapportage via het Jaarverslag 2006.Na te streven resultaten• Het EU-visum-, asiel- en migratiebeleid is verder geharmoniseerd,
met specifieke aandacht voor de externe dimensie van dit beleid en de uitvoering
daarvan, en de samenwerking met derde landen.• De internationale uitwisseling van ervaringen en best practices op het gebied van personenverkeer is verbeterd door
de samenwerking in de IGC.• Beleid op het gebied van ontwikkeling en migratie, bescherming
in de regio en terugkeer is in verschillende nationale en internationale fora
verder ontwikkeld en uitgewerkt.• Individuele en algemene ambtsberichten zijn tijdig geleverd en
accuraat voor de beoordeling van asielverzoeken en de vaststelling van het
landgebonden asielbeleid. In 2006 zullen 30 à 35 algemene ambtsberichten
worden uitgebracht• De Nederlandse vertegenwoordigingen hebben het inburgeringsexamen
zoals wordt geregeld in de vreemdelingenwet tijdig en adequaat gefaciliteerd.• Het nieuwe geautomatiseerde visuminformatiesysteem (NVIS) is geïmplementeerd.Instrumenten/ActiviteitenUitvoering van het Haags Programma is een belangrijke leidraad voor de
uitvoering van het Europees extern asiel- en migratiebeleid. Het ministerie
van Buitenlandse Zaken richt zich hierbij specifiek op versterking van de
samenwerking tussen de EU en derde landen van herkomst en doorreis. Ook richt
het ministerie zich op de coördinatie van financiële en technische
bijstand aan derde landen op het gebied van migratie en asiel (AENEAS). Daarnaast
zullen ook het tegengaan van mensenhandel, bescherming in de regio en migratie
en ontwikkeling op de agenda staan. Ook in een breder verband zet het ministerie
van Buitenlandse Zaken zich in voor een versterkte internationale samenwerking:
het Nederlandse Voorzitterschap van de IGC van medio 2005 tot medio 2006 is
daartoe een goede gelegenheid.Het ministerie van Buitenlandse Zaken is tevens actief bij de ontwikkeling
en uitvoering van beleid gericht op de terugkeer van afgewezen asielzoekers.
Dit doet het ministerie onder meer door het voeren van onderhandelingen over
het voortzetten en initiëren van terug- en overnameovereenkomsten in
EU- en Benelux verband en het bevorderen van de opname van terug- en overnameclausules
in verdragen. Het beleid zoals geformuleerd in de notitie Ontwikkeling en
Migratie (2003–2004; 29 693, nr. 1) wordt verder uitgevoerd.Het nieuwe Visum Informatie Systeem (NVIS) zal worden aangesloten op de
Basis Voorziening Vreemdelingen (BVV) van Justitie, waardoor gegevensuitwisseling
met andere ketenpartners mogelijk wordt. Bij de ontwikkeling van NVIS is rekening
gehouden met toekomstige aansluiting op het in ontwikkeling zijnde EU Visum
Informatiesysteem, waarbij Nederland ook actief betrokken is.Het ministerie van Buitenlandse Zaken maakt het mogelijk dat op Nederlandse
vertegenwoordigingen inburgeringsexamens kunnen worden afgelegd. Om fraude
tegen te gaan, worden biometrische gegevens van kandidaten (vingerafdrukken
en een digitale foto) vastgelegd. Hiermee wordt tevens nuttige
ervaring opgedaan met het oog op het in de nabije toekomst opnemen van biometrische
gegevens in paspoorten en visa.Om een bijdrage te leveren aan de bestrijding van document- en identiteitsfraude
legaliseert het ministerie van Buitenlandse Zaken Nederlandse documenten bestemd
voor het buitenland en legaliseert (en verifieert in voorkomende gevallen)
buitenlandse documenten bestemd voor Nederland.Het ministerie beschikt over een aantal geautomatiseerde monitoringsystemen
op het gebied van consulaire zaken en personenverkeer. Met Prison wordt de
kwaliteit van de gedetineerdenbegeleiding bewaakt. PAM monitort het proces
van ambtsberichten,VIS/CONVOS (Visum Informatie Systeem en Consultatie en
Voorleggingssysteem) richt zich op het proces van visumverlening en Victory
is het casemanagementsysteem voor bezwaar- en beroepszaken.D. Overzicht van onderzoek naar de doelmatigheid en de
doeltreffendheid van beleidOperationele doelstellingTitel van de evaluatieJaar van afronding   200320042005200620072008Beleidsevaluaties       7.1.Stemmen vanuit het buitenlandX     7.1.Gedetineerdenbegeleiding  X   7.2.Visum verleningX     7.2.Legalisatie/verficatiebeleid    X BELEIDSARTIKEL 8: VERSTERKT CULTUREEL PROFIEL
EN POSITIEVE BEELDVORMING IN EN BUITEN NEDERLANDA. Algemene beleidsdoelstellingDe regering streeft naar een versterkt internationaal cultureel profiel
en naar een grotere kennis van en waardering voor Nederland in het buitenland
en het Nederlandse buitenlandbeleid in eigen land.Cultuur geeft Nederland mogelijkheden om zich te profileren en te positioneren
als een vooruitstrevend, vernieuwend en open land. Onze positie in het buitenland
wordt hierdoor versterkt. Internationale culturele samenwerking benadrukt
de kwaliteit en diversiteit van de Nederlandse cultuur en de rol van Nederland
als gastland voor internationale culturele uitwisseling. Deze culturele profilering
beïnvloedt de dialoog en de bredere politieke, sociale en economische
betrekkingen met andere landen. Daarnaast dragen internationale contacten
in belangrijke mate bij aan de verdere kwalitatieve ontwikkeling van de Nederlandse
cultuur zelf.Om het Nederlandse beleid in het buitenland op de juiste wijze voor het
voetlicht te brengen wordt tevens geïnvesteerd in publieksdiplomatie.
Door goede voorlichting en actief gebruik te maken van een breed palet aan
communicatiemiddelen wordt geprobeerd een positief beeld van Nederland te
bevorderen. Onze culturele profilering in het buitenland weerspiegelt de diversiteit
en dynamiek van onze samenleving. Ook met goed gastheerschap voor in Nederland
gevestigde internationale organisaties kan de regering de beeldvorming over
Nederland in positieve zin beïnvloeden.Basis van het Internationaal Cultuurbeleid (ICB) is samenwerking met een
aantal landen en regio's, bijvoorbeeld in China en de Arabische wereld. Daarop
zijn de stabiliteit van de bilaterale betrekkingen en de wederzijdse interesses
van invloed. Ook is de efficiënte interdisciplinaire samenwerking tussen
de culturele actoren in Nederland (instellingen, fondsen, etc.), de beide
verantwoordelijke ministeries (BZ en OCW) en de cultureel attachés
op de posten medebepalend voor de uitkomsten en effecten van het beleid. Deze
context waarin het ICB vorm krijgt is een kritische succesfactor voor de realisering
van de operationele doelstellingen. De feitelijke culturele uitwisselingen
vinden plaats door het Nederlandse- en buitenlandse culturele veld. Een aantal
fondsen en instellingen subsidieert in opdracht van BZ en OCW kleinschalige
ICB-projecten, waarvoor HGIS-Cultuurmiddelen ter beschikking zijn gesteld.B. Budgettaire gevolgen van beleid (inclusief budgetflexibiliteit)Beleidsartikel 8
Versterkt cultureel profiel en
positieve beeldvorming in en buiten NederlandBedragen in EUR10002004200520062007200820092010Verplichtingen62 23466 839137 34851 29051 29051 06351 063        Uitgaven:               Programma-uitgaven totaal77 22688 12173 66373 05973 05972 83272 832 Juridisch verplicht  65%21%12%8%8% Overig verplicht  27%59%62%61%60% Beleidsmatig nog niet ingevuld  8%20%26%31%32%8.1Nederlandse cultuur17 60816 01013 08013 08013 08012 85312 8538.2Cultureel erfgoed4 5324 4114 4114 4114 4114 4114 4118.3Draagvlak Nederlands
buitenlands beleid55 08667 70056 17255 56855 56855 56855 5688.4Vestigingsklimaat internationale
organisaties in Nederland0000000        Ontvangsten7557557557557557557558.10Doorberekening Defensie diversen755755755755755755755        Verplichtingen       8.1Nederlandse cultuur15 57916 01013 08013 08013 08012 85312 8538.2Cultureel erfgoed6 2144 4114 4114 4114 4114 4114 4118.3Draagvlak Nederlands
buitenlands beleid40 44146 418119 85733 79933 79933 79933 7998.4Vestigingsklimaat internationale
organisaties in Nederland0000000C. Operationele doelstellingen en instrumentenOperationele doelstelling 1Grotere buitenlandse bekendheid met de Nederlandse
cultuur.De versterking van het internationaal cultureel profiel van Nederland
geschiedt door het bevorderen van zowel intensieve(re) culturele betrekkingen
met een aantal prioritaire landen, posten en regio's als door op te treden
als gastland voor internationale culturele uitwisseling. De impact hiervan
op beoogde doelgroepen wordt gemeten via publieks- en persbereik.Na te streven resultaten• Geïntensiveerde culturele betrekkingen met Vlaanderen, onder
meer blijkend uit het meerjarig beleidskader voor het Vlaams-Nederlands Huis.• Een op basis van gewijzigde buitenlandspolitieke en culturele prioriteiten
aangepaste lijst met prioriteitslanden en -posten.• De culturele samenwerking als onderdeel van het aanhalen van de
betrekkingen met Arabische en Mediterrane landen is geïntensiveerd.• Prioriteiten voor de verhoogde culturele inzet in China zijn geformuleerd.• Een veelzijdig cultureel programma in het kader van 400 jaar betrekkingen
tussen Nederland en Australië heeft plaatsgevonden.Instrumenten/activiteitenDe middelen voor het ICB worden ingezet via een aantal kanalen. De diplomatieke
vertegenwoordigingen (met uitzondering van de prioriteitsposten) kunnen een beroep doen op het Programma Internationaal Cultuurbeleid
(PICB). De prioriteitslanden krijgen voorrang
bij de verdeling van centrale HGIS-cultuurmiddelen. De dertien prioriteitsposten beschikken over een gedelegeerd cultuurbudget,
het Programma Culturele Ambassade Projecten (PCAP) en een versterkte culturele
functie.Het prioritaire thema «Nederland Vrijhaven» wordt gehandhaafd.
Dit thema bevordert buitenlandse presentaties in Nederland en draagt bij aan
het verwerven van een centrale positie van Nederland in de internationale
kunstwereld. De totstandkoming van internationale festivals wordt ondersteund
door bevordering van contacten (internationaal bezoekersprogramma, makelaarsfunctie
van de ambassades) en financiële middelen. Het bezoekersprogramma voor
buitenlandse cultuurprofessionals is succesvol en zal actiever worden ingezet.De uitvoering van het ICB en de geografische en thematische prioriteitenstelling
zal worden getoetst om in te kunnen spelen op actuele ontwikkelingen. Hierbij
wordt ook aandacht besteed aan de verhouding tot de nieuwe Cultuurnota (2005–2008).
Gelet op het toenemende economische, politieke en culturele belang van China
zal dit land een meer prioritaire status worden toegekend. Op basis van in
2005 uitgevoerd onderzoek zal intensivering van de betrekkingen met de Arabisch
en Mediterrane landen onder meer kunnen worden vormgegeven door de oprichting
van een «Mediterraan Huis», waarbij verschillende ministeries
alsook gemeentelijke en regionale overheden worden betrokken.De Stichting Internationale Culturele Activiteiten (SICA) heeft een belangrijke
rol als kennisinstituut en als uitvoeringsorgaan voor het internationaal cultuurbeleid.
Daarnaast is de uitwisseling van ambtenaren tussen BZ (op de posten) en OCW
van onverminderd belang. Deze uitwisseling is in 2004 positief geëvalueerd.
De overeenkomst terzake is in het licht van de evaluatie op enkele punten
aangepast.Operationele doelstelling 2Het gezamenlijk met partnerlanden werken aan behoud
van Gemeenschappelijk Cultureel Erfgoed en het werken aan een multilateraal
kader voor het behoud van erfgoed.De regering streeft door bilaterale samenwerking met een aantal landen
het duurzaam behoud en beheer van Gemeenschappelijk Cultureel Erfgoed (GCE)
na. Daarnaast bevordert zij in multilateraal kader de totstandkoming van juridische
waarborgen ten aanzien van het behoud van materieel en immaterieel erfgoed.Na te streven resultaten• Een op basis van opgedane ervaringen in de samenwerking herziene
lijst van prioritaire GCE-landen.• Er is een goede en evenwichtige GCE projecten portefeuille.• Nederland heeft in multilateraal kader een kwalitatief hoogwaardige
inbreng ten aanzien van het behoud van erfgoed.Instrumenten/activiteitenHet ministerie van Buitenlandse Zaken streeft naar het afsluiten van landenspecifieke
beleidskaders met geselecteerde partnerlanden voor het GCE. Alle
reeds afgesloten beleidskaders worden periodiek geëvalueerd. Het HGIS-cultuurprogramma
wordt ook ingezet ten behoeve van het GCE-beleid.Het onderhandelen, sluiten, ratificeren, toetsen en implementeren van
multilaterale verdragen op cultureel gebied draagt bij aan het scheppen van
een multilateraal kader voor het behoud van erfgoed. Het ratificatieproces
van het Tweede Protocol bij het UNESCO-verdrag, inzake bescherming van cultureel
erfgoed in het geval van gewapend conflict, zal worden voortgezet. Ook worden
onderhandelingen gevoerd ten aanzien van restitutie of recuperatie van culturele
kostbaarheden.Operationele doelstelling 3Vergroten begrip en/of steun voor Nederlandse zienswijze,
standpunten en beleid in het buitenland en het versterken van het draagvlak
in eigen land voor het buitenlandbeleid.Actuele gebeurtenissen in eigen land hebben de belangstelling vanuit het
buitenland voor maatschappelijke ontwikkelingen in Nederland doen toenemen.
Het uitdragen van een positief en realistisch beeld van Nederland door de
posten en het departement vergt dan ook een grotere inspanning. Daarbij wordt
meer dan voorheen ingezet op de sterke kanten van Nederland, waarbij het accent
ligt op buitenlandse media, opiniemakers en andere invloedrijke doelgroepen.
Daarnaast probeert het ministerie van Buitenlandse Zaken door middel van voorlichtingsactiviteiten
de aandacht voor het buitenlandbeleid onder de Nederlandse bevolking te vergroten.
Dat geldt in het bijzonder ten aanzien van de betrokkenheid van de burger
bij de Europese samenwerking en het draagvlak voor ontwikkelingssamenwerking.Indicator is de toegenomen betrokkenheid van de Nederlandse burger bij
het buitenlandbeleid, in het bijzonder bij Europese samenwerking en bij het
ontwikkelingssamenwerkingsbeleid. Voor ontwikkelingssamenwerking zijn de volgende
kwantitatieve gegevens beschikbaar:Doelstelling: Draagvlak
voor ontwikkelingssamenwerkingIndicatoren  Doel 2006Steun voor handhaving of verhoging overheidsbudget OS (gegevens NCDO)80% (2002)72% (2004)Minimaal gelijkTotale hoeveelheid particuliere giften aan «internationale
hulp» (rapport «Geven in Nederland»
VU A'dam)EUR 535 miljoen (2001)EUR 483 miljoen (2003)Minimaal
gelijkFinanciële steun voor particuliere projecten op terrein OS,
via programma Kleinschalige Plaatselijke Activiteiten (KPA) van NCDO. 236 aanvragen gehonoreerd (1999)380 aanvragen gehonoreerd (2004)Minimaal gelijkNa te streven resultaten• De strategie op het gebied van publieksdiplomatie is uitgebreid
voor een aantal invloedrijke en voor Nederland belangrijke landen buiten Europa.• De betrokkenheid van de burger bij Europese samenwerking is toegenomen
en er bestaat een beter inzicht in de wijze waarop Europa in het dagelijks
leven relevant is.• De bekendheid en betrokkenheid van het Nederlandse publiek met
het ontwikkelingsbeleid is toegenomen.• Er is meer kennis en begrip bij het publiek over de consulaire
dienstverlening van BZ.Instrumenten/activiteitenHet programma publieksdiplomatie is erop gericht de posten te voeden met
actuele informatie over Nederland en praktische suggesties voor het gericht
overbrengen van die informatie aan specifieke doelgroepen. Daarnaast zijn
er landenspecifieke plannen, die in een aantal prioritaire landen worden uitgevoerd.
Binnen het programma publieksdiplomatie wordt nadruk gelegd op de actualiteit
en op vier thema's: Nederland en tolerantie; Vrede, veiligheid en ontwikkeling;
Internationaal recht en Water. Daarnaast wordt algemene informatie verstrekt
over Nederland en over «typisch» Nederlands beleid op het gebied
van bijvoorbeeld euthanasie, drugs, abortus, mensenhandel en het integratie-,
asiel- en migratiebeleid. Instrumenten in dit kader zijn onder meer debatten,
seminars, artikelen, lezingen, presentaties, evenementen, perscontacten en
voorlichtingsactiviteiten. Voorts worden bezoekersprogramma's georganiseerd
voor buitenlandse beleidsbeïnvloeders en opiniemakers in Nederland. Tevens
wordt imago- en opinieonderzoek verricht, om de activiteiten beter toe te
kunnen spitsen.Het Nederlandse «nee» bij het referendum op 1 juni 2005 en
het daaropvolgende maatschappelijk debat hebben ook gevolgen voor de voorlichtings-
en bewustwordingscampagnes over Europa. Aangepaste programma's zullen worden
uitgevoerd. Een accent blijft liggen op het vergroten van de kennis en begripsvorming
van scholieren en docenten over Europa. Daarnaast wordt via het Europafonds
subsidie verstrekt aan maatschappelijke organisaties die activiteiten ondernemen
om de betrokkenheid van de burger bij Europa vergroten.Met betrekking tot het vergroten van de bekendheid met en de betrokkenheid
bij ontwikkelingssamenwerking wordt ingezet op een verbreding van de mediabenadering
naar specifieke doelgroepen. Daarnaast zal meer worden gecommuniceerd over
de behaalde resultaten via de bestaande kanalen als het tijdschrift Pauze
(No Kidding), het tijdschrift IS, internet en andere publicaties. Ook door
publieke optredens van de minister voor Ontwikkelingssamenwerking en door
actieve deelname aan manifestaties wordt geïnvesteerd in het draagvlak
bij de Nederlandse bevolking. De afzonderlijke activiteiten in de campagnes
met betrekking tot ontwikkelingssamenwerking worden op regelmatige basis geëvalueerd.Een ander gebied waarop actieve voorlichting en communicatie plaatsvindt
is consulaire dienstverlening. Er is een publiekscampagne ontwikkeld om reizigers
zich goed te laten voorbereiden op een buitenlandse reis (Wijs op Reis). Tevens
voert het ministerie preventieactiviteiten uit voor potentiële drugssmokkelaars.
Via intermediaire organisaties wordt informatiemateriaal verspreid, er is
een documentaire beschikbaar en er is uitgebreide informatie te vinden op
de site www.drugssmokkel.nl.Operationele doelstelling 4Een aantrekkelijk vestigingsklimaat voor internationale
organisaties in Nederland.Nederland wil graag een goed gastheer zijn voor de 32 in Nederland gevestigde
internationale organisaties en een aantrekkelijk vestigingsklimaat bieden.
Dit draagt bij aan een positief beeld van Nederland en vergroting van de internationale
statuur. De stem van het gastland weegt vaak extra zwaar bij beleidsvorming
en bestuur van de betrokken organisatie. Dit geldt met name voor
organisaties waarvan de hoofdzetel dan wel een belangrijke sub-vestiging in
Nederland gevestigd is. Om deze doelstelling te realiseren moeten de organisaties
en ambassades onbelemmerd en efficiënt kunnen functioneren.Buitenlandse Zaken, dat eerstverantwoordelijk is voor de coördinatie
van gastheerschap aangelegenheden, zet zich ten zeerste in om dat proces te
ondersteunen. BZ streeft naar afronding en implementatie van een nieuw beleidskader
ten behoeve van internationale organisaties, juiste uitvoering van volkenrechtelijke
en nationale regels, verbetering van de infrastructuur, vergroting van de
communicatie met de organisaties, en verbeterde communicatie met key-players/stakeholders, zoals de Nederlandse vertegenwoordigers
in de besturen van de organisaties.Indicator is de toegenomen internationale waardering voor Nederland als
gastheer.Rapportage via tevredenheidsonderzoek internationale organisaties.Na te streven resultaten• Het kabinetsstandpunt naar aanleiding van het IBO-rapport Beleidskader werving en opvang internationale organisaties in Nederland is geïmplementeerd.• Adequate huisvesting voor de verschillende organisaties.• Implementatie, na goedkeuring van de lidstaten, van het eisenpakket
met betrekking tot de definitieve huisvesting van het internationaal Strafhof,
alsmede de architectenselectie.• Een (extern) onderzoek naar de mogelijkheden tot verbeterde registratie
van medewerkers en familieleden van ambassades, consulaten en internationale
organisaties is afgerond.• De kennis van (zetel)overeenkomsten bij derden is vergroot, opdat
deze op alle niveaus juist worden toegepast. Speciale aandacht gaat uit naar
Schiphol, belastingdiensten, politie, douane, marechaussee, IND en GBA-medewerkers
van gemeenten.• Er heeft effectieve coördinatie plaatsgevonden met betrekking
tot de externe beveiliging van diplomatieke vertegenwoordigingen en internationale
organisaties.• Verbeterde communicatie onder meer door de organisatie van voorlichtingsbijeenkomsten
over gastlandaangelegenheden voor de management teams van de internationale
organisaties.Instrumenten/activiteitenHet beleidskader werving en opvang internationale organisaties voorziet
in een stroomlijning van de ministeriële besluitvorming bij werving en
opvang van internationale organisaties.Het externe onderzoek naar de vernieuwing van de Protocollaire Basisadministratie
richt zich op de haalbaarheid van het eisenpakket en op een plan van aanpak.
Een vernieuwing van het systeem is van belang om de vele verdragen inzake
privileges en immuniteiten beter ten uitvoer te kunnen brengen. Het vernieuwde
systeem, verwacht in 2006/2007, zal zich richten op de voorwaarden voor een
juiste registratie van geprivilegieerden, de informatieverstrekking aan externe
afnemers en technische mankementen oplossen. Daarnaast zal het rekening houden
met verscherpte eisen ten aanzien van beveiliging en maatschappelijke ontwikkelingen
zoals het werken van beide samenlevende geprivilegieerde partners in plaats
van één.Buitenlandse Zaken treedt coördinerend op ten behoeve van de externe
beveiliging van ambassades, consulaten en internationale organisaties in Nederland en is als het ware «match-maker» tussen bevoegde
diensten, te weten het Nationaal Coördinatie Centrum, de Nationaal Coördinator
Terrorismebestrijding, politie en de genoemde instellingen. De politie Haaglanden
heeft in het kader van de verhoogde communicatie aangegeven met speciale contactpersonen
voor de doelgroep te gaan werken. Voorts zullen reguliere briefings gehouden
worden door de voor beveiliging bevoegde instanties. Om de informatieverstrekking
aan de doelgroep te verbeteren zal o.a. de Engelstalige website verder worden
verbeterd, worden welkomstpakketten met informatie over Nederland verstrekt
en zullen de Protocol-guides voor de ambassades en internationale organisaties
worden geactualiseerd. Ook worden«dossierhoudersconferenties»
georganiseerd met de Nederlandse vertegenwoordigers in de besturen van de
internationale organisaties.D. Overzicht van onderzoek naar de doelmatigheid en de
doeltreffendheid van beleidOperationele doelstellingTitel van de evaluatieJaar van afronding   200320042005200620072008Beleidsevaluaties8.1.Derde Surinaamse Cultuurallocatie
2000–2004  X   8.1.Cultureel EU-voorzitterschapsprogramma «Thinking Forward»  X   8.3.NCDOdraagvlakonderzoek   X  8.4.IBO internationale
organisaties (zie ook art. 1)X     8.4Het imago van Nederlandals
gastheer zal worden onderzocht.  X   NIET-BELEIDSARTIKEL 9: GEHEIMOp dit artikel worden geheime uitgaven verantwoord.Niet-beleidsartikel
9 GeheimBedragen in EUR10002004200520062007200820092010Verplichtingen0pmpmpmpmpmpm        Uitgaven0pmpmpmpmpmpmNIET-BELEIDSARTIKEL 10: NOMINAAL EN ONVOORZIENOp dit artikel worden de uitgaven verantwoord die samenhangen met de HGIS-indexering
en onvoorziene uitgaven.Niet-beleidsartikel
10 Nominaal en onvoorzienBedragen in EUR10002004200520062007200820092010Verplichtingen3912 96881 586101 390103 369130 633172 487        Uitgaven:               Uitgaven totaal3912 96881 586101 390103 369130 633172 48710.1Nominaal en onvoorzien3912 96881 586101 390103 369130 633172 487NIET-BELEIDSARTIKEL 11: ALGEMEENDit artikel behandelt de apparaatsuitgaven van zowel het departement in
Den Haag als het postennet. Het omvat de verplichtingen en uitgaven aangaande
het ambtelijk personeel, overige personele uitgaven en materieel.Het ambtelijk personeel betreft de algemene leiding van het departement
(inclusief de minister en de staatssecretarissen), de beleidsdirecties, de
ondersteunende diensten, het uitgezonden personeel op de posten, inclusief
themadeskundigen en het lokaal aangenomen personeel op de posten. Daarnaast
worden in dit artikel de buitenlandvergoedingen aan uitgezonden personeel,
overige vergoedingen en diverse overige personele uitgaven verantwoord. Tevens
zijn de uitgaven voor het post-actieve personeel van het ministerie opgenomen.De materiële uitgaven hebben betrekking op de uitgaven voor de exploitatie
van en investeringen in het departement in Den Haag en de posten in het buitenland.
Hieronder vallen onder andere de verplichtingen en uitgaven voor huur van
kanselarijen, residenties, personeelswoningen en het gebouw in Den Haag, beveiligingsmaatregelen,
automatisering en communicatiemiddelen, klein onderhoud en bouwkundige projecten.Op de personele en materiële kosten zijn de jaarlijkse (reguliere)
loon-, prijs-, en koersontwikkelingen van toepassing. Deze ontwikkelingen
dekt Buitenlandse Zaken af binnen de daarvoor in de HGIS getroffen voorziening.
Loonkostenstijgingen vloeien met name voort uit afgesloten CAO's; de prijsstijgingen
waarmee Buitenlandse Zaken te maken heeft passen binnen het kader van algehele
(mondiale) inflatie. Daarnaast spelen koersfluctuaties tussen met name de
euro en de Amerikaanse dollar een belangrijke rol.Niet-beleidsartikel
11 AlgemeenBedragen in EUR10002004200520062007200820092010Verplichtingen664 202685 455648 912656 160639 901640 709640 709        Uitgaven:       Uitgaven totaal662 810665 709656 334657 538639 958641 208641 20811.1Apparaatsuitgaven662 810665 709656 334657 538639 958641 208641 208        Ontvangsten145 31665 83350 83350 83350 83350 83350 83311.10Diverse ontvangsten70 90550 83350 83350 83350 83350 83350 83311.20Koersverschillen74 41115 00000000        verplichtingen       11.1Apparaatsuitgaven664 202685 455648 912656 160639 901640 709640 709Kengetallen personeel
en materieel 2004200520062007200820092010Personeel       Loonkosten departement       Gemiddelde bezetting1 9141 9051 9281 8901 8681 8501 850Gemiddelde prijs60 92963 42363 40064 00064 60065 20065 200Toegelicht begrotingsbedrag (x EUR1000)116 605120 820122 242120 981120 646120 646120 646        Loonkosten posten (excl. themadeskundigen)       Gemiddelde bezetting1 2121 2001 2321 2161 2021 1911 191Gemiddelde prijs69 44073 40373 50074 30075 00075 70075 700Toegelicht begrotingsbedrag (x EUR1000)84 16088 08490 53490 38090 14990 14990 149        Loonkosten themadeskundigen (posten)       Gemiddelde bezetting58657574737272Gemiddelde prijs74 74777 00077 00078 00079 00080 00080 000Toegelicht begrotingsbedrag (x EUR1000)4 3635 0055 7685 7645 7645 7645 764        Totaal loonkosten ambt. Personeel       Gemiddelde bezetting3 1843 1703 2353 1813 1433 1133 113Gemiddelde prijs64 42267 47967 56168 26468 91269 55969 559Toegelicht begrotingsbedrag (x EUR1000)205 128213 909218 544217 125216 559216 559216 559        Vergoedingen       Gemiddelde bezetting1 2701 2651 3071 2901 2751 2631 263Gemiddelde kosten56 41655 97555 98156 73757 34357 88957 889Toegelicht begrotingsbedrag (x EUR1000)71 66970 80973 14973 20973 10973 10973 109        Lokaal personeel       Gemiddelde bezetting2 0642 0401 9752000200020002000Gemiddelde prijs35 29934 43134 97635 45035 45035 45035 450Toegelicht begrotingsbedrag (x EUR1000)72 85770 24069 07770 90070 90070 90070 900        Materieel       Gemiddelde bezetting (inclusief attachés)5 5885 5505 5505 5215 4835 4535 453Gemiddelde kosten42 30640 37042 71643 74742 12642 44342 443        Toegelicht begrotingsbedrag (x EUR1000)236 408224 053237 066241 510230 957231 457231 457        Totaal toegelicht begrotingsbedrag586 062579 011597 836602 744591 525592 0 25592 025(x EUR1000)               Overige apparaatskosten*(x
EUR1000)76 74886 69858 49854 79448 43349 18349 183        Totaal artikel 11.1 Apparaatsuitgaven (x
EUR1000)662 810665 709656 334657 538639 958641 208641 208* Overige apparaatskosten hebben o.a. betrekking op bedrijfsvoering posten,
opleidingen, personeelsbeleid, wachtgelden en investeringen in automatisering
(exploitatie automatisering valt onder materieel).Verdiepingshoofdstuk1 Versterkte internationale rechtsorde en
eerbiediging mensenrechten 2004200520062007200820092010Opbouw verplichtingen (EUR1000)       Stand ontwerpbegroting 2005 55 50254 59754 09253 81353 813 mutatie Nota van Wijziging 2005 00000 mutatie amendement 2005 00000 mutatie 1e suppletore begroting 2005 19 3348 1957 6957 6957 695 nieuwe mutaties 08 541000 Stand ontwerpbegroting 200688 82574 83671 33361 78761 50861 50861 508        Opbouw uitgaven (EUR1000)       Stand ontwerpbegroting 2005 75 44359 15458 64358 36458 364 mutatie Nota van Wijziging 2005 00000 mutatie amendement 2005 00000 mutatie 1e suppletore begroting 2005 17 3389 9128 7428 6608 660 nieuwe mutaties 01 892000 Stand ontwerpbegroting 200687 84392 78170 95867 38567 02467 02467 024ToelichtingDe verplichtingen en uitgaven voor mensenrechten worden verhoogd in 2006
met EUR 1,9 miljoen vanwege de goedkeuring van aanvragen voor de TMF-ronde
2006–2010.2 Grotere veiligheid en stabiliteit,
effectieve humanitaire hulpverlening
en goed bestuur 2004200520062007200820092010Opbouw verplichtingen (EUR1000)       Stand ontwerpbegroting 2005 516 255455 532447 462435 350410 350 mutatie Nota van Wijziging 2005 00000 mutatie amendement 2005 1 6000000 mutatie 1e suppletore begroting 2005 194 800179 291113 370102 09582 095 nieuwe mutaties 63 07422 6793 1333 1683 168 Stand ontwerpbegroting 2006589 168775 729657 502563 965540 613495 613485 613        Opbouw uitgaven (EUR1000)       Stand ontwerpbegroting 2005 524 338473 857444 834441 530416 530 mutatie Nota van Wijziging 2005 00000 mutatie amendement 2005 1 6000000 mutatie 1e suppletore begroting 2005 178 219174 364150 040106 352111 352 nieuwe mutaties 64 02411 0147933 1683 168 Stand ontwerpbegroting 2006545 208768 181659 235595 667551 050531 050521 050ToelichtingHet bedrag voor noodhulp wordt incidenteel opgehoogd met EUR 35 miljoen
in 2005 voor een aantal crises in Afrika. De wederopbouw van de landen die
getroffen zijn door de tsunami begint op gang te komen, waardoor de uitgaven
in 2005 hoger zullen uitvallen dan oorspronkelijk voorzien. Tevens vindt een
kasschuif plaats in het stabiliteitsfonds, waarbij uitgaven voor het demobilisatieprogramma
in de Grote Meren worden doorgeschoven van 2005 (ca. EUR 25,8 miljoen)
naar 2006 (EUR 10,1 miljoen) en 2007 (EUR 15,7 miljoen).2 Grotere veiligheid en stabiliteit,
effectieve humanitaire hulpverlening
en goed bestuur 2004200520062007200820092010Opbouw ontvangsten (EUR1000)       Stand ontwerpbegroting 2005 256256256256256 mutatie amendement 2005 00000 mutatie 1e suppletore begroting 2005 00000 nieuwe mutaties – 32– 32– 32– 32– 32 Stand ontwerpbegroting 20061352242242242242242243 Versterkte Europese samenwerking 2004200520062007200820092010Opbouw verplichtingen (EUR1000)       Stand ontwerpbegroting 2005 6 383 6166 859 7926 988 0357 162 6827 342 137 mutatie Nota van Wijziging 2005 00000 mutatie amendement 2005 00000 mutatie 1e suppletore begroting 2005 – 204 608248248248248 nieuwe mutaties 442 27311 39820 456– 2 990– 12 033 Stand ontwerpbegroting 20065 535 9686 621 2816 871 4387 008 7397 159 9407 330 3527 473 946        Opbouw uitgaven (EUR1000)       Stand ontwerpbegroting 2005 6 502 0016 976 6777 124 9207 293 5957 473 050 mutatie Nota van Wijziging 2005 00000 mutatie amendement 2005 00000 mutatie 1e suppletore begroting 2005 – 194 60815 24815 248248248 nieuwe mutaties 471 23331 39820 456– 2 990– 12 033 Stand ontwerpbegroting 20065 661 4046 778 6267 023 3237 160 6247 290 8537 461 2657 604 859ToelichtingDe afdrachten aan de EU vallen meerjarig lager uit dan voorzien waardoor
ca. EUR 40–50 miljoen minder zal worden afgedragen in de komende
jaren. De bijdrage aan het 9e Europese Ontwikkelingsfonds is ten
opzichte van de Voorjaarsnota verhoogd met ca. EUR 29 miljoen vanwege
de succesvolle inspanningen van de Europese Commissie om de EOF-bestedingsprocedures
vlotter te laten verlopen.3 Versterkte Europese samenwerking 2004200520062007200820092010Opbouw ontvangsten (EUR1000)       Stand ontwerpbegroting 2005 458 500480 000504 750530 323557 367 mutatie amendement 2005 00000 mutatie 1e suppletore begroting 2005 – 13 3080000 nieuwe mutaties 18 97014 79316 3061 155– 15 260 Stand ontwerpbegroting 2006466 384464 162494 793521 056531 478542 107552 949ToelichtingEU-afdrachten NederlandTabel 3 geeft de verwachte ontwikkeling weer van de Nederlandse afdrachten
aan de EU tot en met 2009. Het totaal van de afdrachten aan de Europese
Unie neemt in de loop van de jaren toe, doordat de uitgaven van de EU conform
de Financiële Perspectieven van Berlijn tot en met 2006 toenemen (de
ramingen voor 2007, 2008 en 2009 betreffen een extrapolatie). Het belangrijkste
gedeelte van de stijging is toe te schrijven aan het bedrag dat vanaf 2004
beschikbaar is gesteld voor toetreding van de landen in Midden- en Oost-Europa
tot de EU.Ingevolge het nieuwe Besluit Eigen Middelen, dat per 1 maart 2002
van kracht is, treedt vanaf 2002 een verschuiving op van de traditionele eigen
middelen (landbouwheffingen en invoerrechten) en de BTW-afdrachten naar de
BNP-afdrachten. Conform het Besluit Eigen Middelen zijn de perceptiekostenvergoedingen
voor het heffen van de landbouwheffingen en invoerrechten verhoogd, is het
maximum heffingspercentage voor de BTW-afdrachten verlaagd en geldt een korting
op de financiering van de VK-compensatie voor Nederland, Duitsland, Zweden
en Oostenrijk.Voor het jaar 2006 is de raming van de afdrachten gebaseerd op de totale
EU-uitgaven volgens de ontwerpbegroting 2006 van de EU. Aangezien er nog geen
overeenkomst is over de Financiële Perspectieven 2007–2013 is een
reëel constant niveau van EU-uitgaven vanaf 2007 verondersteld. De ramingen
voor 2007 en verder zijn dan ook zeer tentatief.Tabel 3: Nederlandse
afdrachten aan de EU, in mln euro's 200420052006200720082009Uitgavenkant      5.1BNP-afdracht2 9143 9534 0644 0764 1284 2245.2BTW-afdracht7137918088298869195.3Landbouwheffingen4402912772822882935.4Invoerrechten1 4311 5661 7031 8021 8381 875       Totaal EU-afdrachten(bruto)5 4986 6016 8526 9897 1407 311Ontvangstenkant      5.21Perceptiekostenvergoeding voor inning
landbouwheffingen11073697072735.22Perceptiekostenvergoeding voor inning
invoerrechten356391426451459469       Totaal perceptiekostenvergoedingen466464495521531542Totaal EU-afdrachten(netto)5 0326 1376 3576 4686 6096 769Tabel 4 geeft een toelichting op de mutatie van de Nederlandse afdrachten
aan de EU tussen Miljoenennota 2005 en Miljoenennota 2006.Het BNP middel voor 2005 is naar boven bijgesteld doordat het Nederlands
BNI door de revisie van het CBS vanaf 2001 hoger uitvalt en Nederland hierdoor
meer afdraagt. Voor de jaren daarna resulteert echter een lagere BNI-afdracht,
omdat een lager uitgavenniveau voor de Unie als geheel wordt verondersteld
en omdat de berekeningswijze is aangepast. De realisatie valt lager uit omdat
een deel van de begroting uiteindelijk niet is gerealiseerd. De ramingen voor
de BTW-afdrachten voor 2005 en verder zijn naar boven bijgesteld door de hogere
realisatie van de BTW in 2004. De realisatie van de invoerrechten in 2004
viel echter lager uit, waardoor de ramingen voor de afdrachten van invoerrechten
licht naar beneden zijn bijgesteld. Tot slot wordt verwacht
dat de ontvangsten uit landbouwheffingen in de toekomst licht stijgen, waardoor
de afdrachten zullen toenemen.Tabel 4: Verticale
toelichting Nederlandse EU-afdrachten,
in mln euro's 200420052006200720082009(1) MJN 2005 Totaal EU-afdrachten(bruto)5 6126 3646 8406 9687 1447 323mutaties:      5.1BNP-afdracht– 347140– 120– 113– 107– 555.2BTW-afdracht847674711021105.3Landbouwheffingen19546374248535.4Invoerrechten– 46– 252121– 47– 120(2) Totaal mutaties– 1142371221– 4– 12       (3=1+2) MJN 2006 Totaal EU-afdrachten(bruto)5 4986 6016 8526 9897 1407 311(4) MJN 2005 Totaal perceptiekostenvergoedingen430458480505530557       Mutaties:      5.21Perceptiekostenvergoeding voor inning
landbouwheffingen491291012135.22Perceptiekostenvergoeding
voor inning invoerrechten– 12– 666– 11– 28(5) Totaal mutaties36615161– 15       (6=4+5) MJN 2006 Totaal perceptiekostenvergoedingen467464495521531542(7=3–6) MJN 2006 Totaal EU-afdrachten(netto)5 0316 1376 3576 4686 6086 7694 Meer welvaart
en minder armoede 2004200520062007200820092010Opbouw verplichtingen (EUR1000)       Stand ontwerpbegroting 2005 526 942679 918725 351726 5891 086 503 mutatie Nota van Wijziging 2005 – 5 000– 5 000– 5 000– 5 000– 5 000 mutatie amendement 2005 – 1 6000000 mutatie 1e suppletore begroting 2005 517 239– 91 888– 200 839– 147 955– 507 869 nieuwe mutaties 5 692– 72 562– 29 848223 013233 253 Stand ontwerpbegroting 2006– 41 7301 043 273510 468489 664796 647806 887835 687        Opbouw uitgaven (EUR1000)       Stand ontwerpbegroting 2005 859 984835 943765 735811 1461 156 453 mutatie Nota van Wijziging 2005 – 5 000– 5 000– 5 000– 5 000– 5 000 mutatie amendement 2005 – 1 6000000 mutatie 1e suppletore begroting 2005 – 1 844– 21 925– 38 610– 22 160– 235 598 nieuwe mutaties 5 792– 78 077– 30 048222 813233 053 Stand ontwerpbegroting 2006871 311857 332730 941692 0771 006 7991 148 9081 317 345ToelichtingDe stijging van de uitgaven voor overige armoedebestrijding in 2005 is
het gevolg van een aanzienlijk aantal mutaties. Het betreft dan o.a het moratorium
op de schuldendienst van de OS-leningen van Indonesië en Sri Lanka in
het kader van de tsunami-hulp, (meerjarige) verhoging macrosteun,
voorspoedige afbouw van programma's in exit-landen en intensivering van het
partnership programma met de Wereldbank. De omvang van de meerjarige mutaties
wordt eveneens beinvloed door het gebruikelijke parkeerkarakter van dit artikel.
Voor 2006 en 2007 betekent dit een daling en vanaf 2008 een stijging.4 Meer welvaart
en minder armoede 2004200520062007200820092010Opbouw ontvangsten (EUR1000)       Stand ontwerpbegroting 2005 15 09113 92813 77513 77513 775 mutatie amendement 2005 00000 mutatie 1e suppletore begroting 2005 8736666933 9553 955 nieuwe mutaties 00000 Stand ontwerpbegroting 200664 82415 96414 59414 46817 73017 73017 7305 Toegenomen menselijke
en sociale ontwikkeling 2004200520062007200820092010Opbouw verplichtingen (EUR1000)       Stand ontwerpbegroting 2005 587 6592 924 790821 537917 108917 108 mutatie Nota van Wijziging 2005 00000 mutatie amendement 2005 15 0000000 mutatie 1e suppletore begroting 2005 178 7215 3816 542– 95 836– 95 836 nieuwe mutaties – 530120 908000 Stand ontwerpbegroting 2006721 223780 8503 051 079828 079821 272821 272821 272        Opbouw uitgaven (EUR1000)       Stand ontwerpbegroting 2005 1 195 8681 312 5861 531 3581 541 7001 541 700 mutatie Nota van Wijziging 2005 00000 mutatie amendement 2005 15 0000000 mutatie 1e suppletore begroting 2005 32 18349 14735 08142 97642 976 nieuwe mutaties – 30052 604000 Stand ontwerpbegroting 20061 216 3091 242 7511 414 3371 566 4391 584 6761 584 6761 584 676ToelichtingDe mutaties op dit artikel hangen met name samen met de groeipaden voor
onderwijs en HIV/AIDS alsmede extra uitgaven aan het maatschappelijk middenveld.
De intensiveringen voor onderwijs van EUR 15,5 miljoen in 2006 zijn onderdeel
van de 15% voor basic education in 2007 overeenkomstig
de Motie Hessing. Deze intensiveringen worden ingezet voor enkele silent partnerships en bilaterale sectorale programma's
waarbij ook aandacht is voor beroepsonderwijs, volwassenenonderwijs en onderwijs
voor marginale groepen. De extra uitgaven voor HIV/AIDS (EUR 5,8 miljoen)
wordt veroorzaakt door de goedgekeurde TMF-aanvragen voor de ronde 2006–2010.De verhoging van de uitgaven aan het maatschappelijk middenveld van ca.
EUR 19,7 miljoen in 2006 vloeit voort uit de bijstelling van het MFO-budget
vanwege de aanpassing van het gehele ODA-budget als gevolg van de bijstellingen
van het BNP.6 Beter beschermd
en verbeterd milieu 2004200520062007200820092010Opbouw verplichtingen (EUR1000)       Stand ontwerpbegroting 2005 208 578329 974259 802319 668319 668 mutatie Nota van Wijziging 2005 00000 mutatie amendement 2005 00000 mutatie 1e suppletore begroting 2005 208 307– 66 856– 99 310– 79 597– 79 597 nieuwe mutaties 13 72037 15914 17519 85019 850 Stand ontwerpbegroting 2006278 019430 605300 277174 667259 921259 921259 921        Opbouw uitgaven (EUR1000)       Stand ontwerpbegroting 2005 278 108305 694327 568360 530360 530 mutatie Nota van Wijziging 2005 00000 mutatie amendement 2005 00000 mutatie 1e suppletore begroting 2005 20 75117 387– 6 380– 4 501– 4 501 nieuwe mutaties 9 97017 24514 31619 31619 316 Stand ontwerpbegroting 2006286 671308 829340 326335 504375 345375 345375 345ToelichtingDe uitgaven voor de bescherming van milieu worden verhoogd vooral vanwege
de intentie om 50 miljoen mensen aan drinkwater en sanitatie te helpen in
2015. Hiervoor zijn aanzienlijke extra investeringen in de infrastructuur
voor drinkwater en sanitatie noodzakelijk. De extra uitgaven worden o.a. gedaan
via het particuliere kanaal door een Call for Proposals, en vooral via Partners voor Water, Netherlands
Water Partnership en SNV. Dit zal leiden tot een stijging van het
artikel Beter beschermd en verbeterd milieu. Tevens
worden een aantal bilaterale milieuprogramma's versneld uitgevoerd en is ook
een aantal TMF-aanvragen goedgekeurd.7 Welzijn en veiligheid van Nederlanders
in het buitenland en regulering van personenverkeer 2004200520062007200820092010Opbouwe verplichtingen (EUR1000)       Stand ontwerpbegroting 2005 133 768136 445134 091125 812125 812 mutatie Nota van Wijziging 2005 00000 mutatie amendement 2005 00000 mutatie 1e suppletore begroting 2005 – 16 655– 13 566– 10 942– 13 732– 13 732 nieuwe mutaties 00000 Stand ontwerpbegroting 2006114 404117 113122 879123 149112 080112 080112 080        Opbouw uitgaven (EUR1000)2004200520062007200820092010Stand ontwerpbegroting 2005 133 768136 445134 091125 857125 857 mutatie Nota van Wijziging 2005 00000 mutatie amendement 2005 00000 mutatie 1e suppletore begroting 2005 – 16 655– 13 566– 10 942– 13 732– 13 732 nieuwe mutaties 00000 Stand ontwerpbegroting 2006106 068117 113122 879123 149112 125112 125112 1257 Welzijn en veiligheid van Nederlanders
in het buitenland en regulering van het personenverkeer 2004200520062007200820092010Opbouw ontvangsten (EUR1000)       Stand ontwerpbegroting 2005 22 06525 00125 00125 00125 001 mutatie amendement 2005 00000 mutatie 1e suppletore begroting 2005 1 1162 0002 5003 5003 500 nieuwe mutaties 00000 Stand ontwerpbegroting 200625 69623 18127 00127 50128 50128 50128 5018 Versterkt cultureel
profiel en positieve beeldvorming in en buiten Nederland 2004200520062007200820092010Opbouw verplichtingen (EUR1000)       Stand ontwerpbegroting 2005 49 551133 86448 96948 41048 410 mutatie Nota van Wijziging 2005 – 226– 226– 226– 226– 226 mutatie amendement 2005 00000 mutatie 1e suppletore begroting 2005 17 2873 4832 3202 8792 879 nieuwe mutaties 2272272272270 Stand ontwerpbegroting 200662 23466 839137 34851 29051 29051 06351 063        Opbouw uitgaven (EUR1000)       Stand ontwerpbegroting 2005 71 26570 92870 92870 92870 928 mutatie Nota van Wijziging 2005 – 226– 226– 226– 226– 226 mutatie amendement 2005 00000 mutatie 1e suppletore begroting 2005 16 8552 7342 1302 1302 130 nieuwe mutaties 2272272272270 Stand ontwerpbegroting 200677 22688 12173 66373 05973 05972 83272 8328 Versterkt cultureel
profiel en positieve beeldvorming in en buiten Nederland 2004200520062007200820092010Opbouw ontvangsten (EUR1000)       Stand ontwerpbegroting 2005 755755755755755 mutatie amendement 2005 00000 mutatie 1e suppletore begroting 2005 00000 nieuwe mutaties 00000 Stand ontwerpbegroting 20067557557557557557557559 Geheim 2004200520062007200820092010Opbouw verplichtingen (EUR1000)       Stand ontwerpbegroting 2005 pmpmpmpmpm mutatie Nota van Wijziging 2005       mutatie amendement 2005       mutatie 1e suppletore begroting 2005       nieuwe mutaties       Stand ontwerpbegroting 20060pmpmpmpmpmpm        Opbouw uitgaven (EUR1000)       Stand ontwerpbegroting 2005 pmpmpmpmpm mutatie Nota van Wijziging 2005       mutatie amendement 2005       mutatie 1e suppletore begroting 2005       nieuwe mutaties       Stand ontwerpbegroting 20060pmpmpmpmpmpm10 Nominaal en onvoorzien 2004200520062007200820092010Opbouw verplichtingen (EUR1000)       Stand ontwerpbegroting 2005 57 77478 913103 561115 565134 003 mutatie Nota van Wijziging 2005 00000 mutatie amendement 2005 – 15 0000000 mutatie 1e suppletore begroting 2005 – 22 011– 9 611– 1 605– 11 214– 2 388 nieuwe mutaties – 7 79512 284– 566– 982– 982 Stand ontwerpbegroting 20063912 96881 586101 390103 369130 633172 487        Opbouw uitgaven (EUR1000)       Stand ontwerpbegroting 2005 57 77478 913103 561115 565134 003 mutatie Nota van Wijziging 2005 00000 mutatie amendement 2005 – 15 0000000 mutatie 1e suppletore begroting 2005 – 22 011– 9 611– 1 605– 11 214– 2 388 nieuwe mutaties – 7 79512 284– 566– 982– 982 Stand ontwerpbegroting 20063912 96881 586101 390103 369130 633172 487ToelichtingDe mutaties bestaan onder meer uit een structurele negatieve bijstelling
van EUR 0,6 miljoen in verband met een aanpassing in de EU-toerekening,
een overboeking naar Justitie ten behoeve van cellen voor het Joegoslaviëtribunaal
van EUR 1,3 miljoen en EUR 1 miljoen in respectievelijk 2005 en
2006 en een bijstelling aan de hand van de raming voor de prijscomponent van
het BBP voor 2005 en 2006 van respectievelijk -/- EUR 4,7 miljoen
en + EUR 12,5 miljoen.11 Algemeen 2004200520062007200820092010Opbouw verplichtingen (EUR1000)       Stand ontwerpbegroting 2005 648 305657 794634 541634 022634 870 mutatie Nota van Wijziging 2005 – 1 627– 1 811– 1 996– 1 996– 1 996 mutatie amendement 2005 00000 mutatie 1e suppletore begroting 2005 38 777– 6 62823 6157 8757 835 nieuwe mutaties 0– 443000 Stand ontwerpbegroting 2006664 202685 455648 912656 160639 901640 709640 709        Opbouw uitgaven (EUR1000)2004200520062007200820092010Stand ontwerpbegroting 2005 644 592657 541634 291634 022634 870 mutatie Nota van Wijziging 2005 – 1 627– 1 811– 1 996– 1 996– 1 996 mutatie amendement 2005 00000 mutatie 1e suppletore begroting 2005 22 7441 04725 2437 9328 334 nieuwe mutaties 0– 443000 Stand ontwerpbegroting 2006662 810665 709656 334657 538639 958641 208641 20811 Niet-Beleidsartikel:
Algemeen 2004200520062007200820092010Opbouw ontvangsten (EUR1000)       Stand ontwerpbegroting 2005 75 83350 83350 83350 83350 833 mutatie amendement 2005 00000 mutatie 1e suppletore begroting 2005 5 0000000 nieuwe mutaties – 15 0000000 Stand ontwerpbegroting 2006145 31665 83350 83350 83350 83350 83350 833ToelichtingDe mutatie betreft een bijstelling op het onderdeel koersverschillen.BEDRIJFSVOERINGSPARAGRAAF 2006In deze paragraaf komen alleen de ontwikkelingen op het terrein van de
integrale bedrijfsvoering aan de orde die van belang zijn in termen van risico's
en daarmee samenhangende beheersingsmaatregelen. De risico's zijn geclusterd
naar hoofdthema's: kennis, result based management,
management informatiesysteem (PPR), integriteit, veiligheid, consulaire diensten
en overig.KennisInvesteren in kennisbehoud en -ontwikkeling is een van de belangrijkste
maatregelen die het ministerie van Buitenlandse Zaken treft om een efficiënte
en effectieve bedrijfsvoering te borgen. Hierbij worden beheers- en beleidsmedewerkers
aangespoord zich op diverse terreinen van de bedrijfsvoering te ontwikkelen.
Dit gebeurt niet alleen door het aanbieden van diverse vormen van opleiding
maar ook door onder meer strategische detacheringen, thematische beleidsconferenties
en beleidsdebriefings.Een relatief zwak punt in de effectuering van het geheel aan beheersmaatregelen
is de financiële functie op decentraal niveau.Kennis van de financiële functieVerbetering van het kennisniveau van de financiële functie blijkt
weerbarstig in de praktijk. Niet alleen de kennis zelf maar ook een juiste
toepassing ervan in de praktijk bepaalt vaak het niveau van de administratie
en de advisering. Ten behoeve van de werving en selectie van nieuwe medewerkers
zullen de opleidingseisen ten aanzien van de financiële functie opnieuw
worden bezien. De kenniseisen voor plaatsing in een kritische beheersfunctie,
waaraan een dringend advies is gekoppeld voor het volgen van een opleiding,
zullen strakker worden gehanteerd. Daarnaast zal meer aandacht worden besteed
aan kennisopbouw met betrekking tot het zittende personeel door opleidingen
en training, waarbij de focus vooral zal liggen op de bevordering van het
leren en ontwikkelen op de werkplek. In dit kader zullen opleidingen meer
gedifferentieerd worden naar kennisniveaus. Er wordt daarom geïnvesteerd
in maatregelen die dit kunnen verbeteren zoals introductie van e-learning (te beginnen met voorschotten), het creëren van stageplaatsen
en de ontwikkeling van coachend leiderschap. Daarnaast blijft aandacht noodzakelijk
voor het scheppen van de juiste randvoorwaarden op het gebied van regelgeving
(uitvoerbaarheid en toegankelijkheid) en het informatiemanagement (ontsluiten
van kennis – dossiervorming, informatiesystemen).VoorschottenbeheerOver het jaar 2004 constateerde de Algemene Rekenkamer een achteruitgang
in de kwaliteit van het voorschottenbeheer. In mei 2005 kondigde zij een bezwaaronderzoek
aan. Naast de verhoogde aandacht voor het kennisniveau van mensen in de financiële
functie treft het ministerie maatregelen die het aantal fouten en onzekerheden
met betrekking tot het beheer van voorschotten in 2005 moet doen afnemen.
Hiertoe is een analyse gemaakt van de in 2004 geconstateerde fouten en onzekerheden.
De maatregelen zijn vooral gericht op het strikter aanspreken van managers
op hun verantwoordelijkheid, op het vergroten van de kennis van het beheer
van voorschotten door meer interne voorlichting en communicatie en op het
vergroten van de verantwoordingsplicht van budgethouders. Het toezicht op
het beheer van de voorschotten wordt geïntensiveerd. Maandelijks zal
hiertoe de actualiteit van het voorschotbeheer worden bewaakt aan de hand
van standaardrapporten uit het management informatiesysteem.
Met de herziening van het handboek Bedrijfsvoering Buitenlandse Zaken, dat
in januari 2005 is verschenen, is eveneens de uitvoerbaarheid en de toegankelijkheid
van de procedures met betrekking tot voorschotten en accountantscontroles
verbeterd.Checklist Organisational Capacity Assessment (COCA)De COCA dient om vooraf vast te stellen of de beheerscapaciteit van een
organisatie toereikend is om, onder specifieke voorwaarden, met de betreffende
organisatie in zee te gaan. Het instrument wordt nog niet door alle budgethouders
consequent toegepast. Het instrument en het gebruik daarvan zal in 2005 worden
onderworpen aan een audit. Op basis van de uitkomsten zullen passende maatregelen
worden getroffen.Result based managementGesteund door de uitkomsten van de onderzoeken naar de werking van VBTB
en naar de regeldruk en controletoren werkt het ministerie van Buitenlandse
Zaken ook in 2006 verder aan de resultaatgerichtheid van de organisatie. Specifieke
aandachtspunten zijn:Monitoring en evaluatieNaar aanleiding van de VBTB-evaluatie zullen in 2005 beleidsdoorlichtingen
worden uitgevoerd. Het ministerie van Buitenlandse Zaken zal – als vingeroefening –
op korte termijn twee beleidsdoorlichtingen uitvoeren ten aanzien van:1. de bestrijding en terugdringing van het internationale terrorisme (operationele
doelstelling 2.2);2. de versterkte Nederlandse positie in de Unie van 25 (operationele doelstelling
3.4).ManagementverklaringEen van de belangrijkste conclusies van de IBO-werkgroep Regeldruk en
Controletoren is dat een herziening van de sturingsfilosofie van de overheid
noodzakelijk is, waarbij verantwoording en verantwoordelijkheden worden geëxpliciteerd
en meer ruimte bestaat voor het verantwoordelijk management. In dit kader
zijn met ingang van het jaarverslag over 2006 de managementverklaring (de
verantwoording van de secretaris-generaal aan de ministers) en de bedrijfsvoeringparagraaf
«nieuwe stijl» geïntroduceerd. Via verdere stroomlijning
van het instrumentarium met betrekking tot het risicomanagement, de aanpassing
van het draaiboek van de jaarafsluiting en de auditplanning zullen de randvoorwaarden
worden gerealiseerd om tijdig en volledig aan de verplichtingen te voldoen.
De planning van het proces van de jaarafsluiting lijkt vooralsnog het grootste
struikelblok.Kwaliteit en effectiviteit van (ontwikkelings)samenwerking
in bedrijfsvoeringDe meeste ambassades in OS-partnerlanden werken sinds 2005 met een meerjaren
strategisch plan (MJSP). Het MJSP stelt posten in staat een relatie te leggen
tussen de begroting en het jaarplan, waardoor beter op resultaten gestuurd
kan worden. In 2006 zal de voortgang van de realisatie van de in de MJSPs
gestelde doelen worden bewaakt door middel van het jaarplan/jaarverslag. Vanaf
2005 zijn de eerste stappen genomen om ook voor enkele (maximaal vijftien)
strategisch zeer belangrijke niet-OS landen MJSPs op te stellen. Eind 2006
zullen deze MJSPs goedgekeurd zijn.Management informatiesysteemMet de ingebruikname van het management informatiesysteem (PPR) heeft
het ministerie de beschikking gekregen over een systeem dat vele mogelijkheden
biedt voor het beschikbaar krijgen van informatie over de inzet van middelen
op de diverse beleidsterreinen (input) en de bereikte resultaten (output).
Deze informatie kan zowel voor sturing als voor de verantwoording worden gebruikt.
PPR zal in 2006 verder worden ingebed in de organisatie door de introductie
van een e-module inkoop en de koppeling met het thans in ontwikkeling zijnde
visuminformatiesysteem (NVIS).In 2006 zal het ministerie aandacht blijven geven aan het consolideren
van het in 2005 ingezette beleid om het gebruik en het gebruikersgemak van
PPR te bevorderen.IntegriteitBZ werkt aan een verdere versterking van het integriteitbeleid. Integriteit
vormt immers een onderdeel van de dagelijkse werkprocessen. Het onderwerp
dient regelmatig terugkerende aandacht te krijgen. Integriteitmanagement houdt
niet op bij het ontwerpen van een gedragscode en het communiceren daarvan.
De inspanningen in 2006 zijn gericht op het verder vergroten van de bewustwording,
waarbij als uitgangspunt geldt de verantwoordelijkheid van iedere medewerker
voor het eigen handelen en de voorbeeldrol van het lijnmanagement. Ook organisatorisch
zal het integriteitbeleid verder verankerd worden. Het opzetten van een incidentenregistratie,
incidentenonderzoek, preventieve kwetsbaarheidonderzoeken en uitgebreidere
communicatie en informatie aan medewerkers over de effecten van het integriteitbeleid
ondersteunen dat proces.VeiligheidVeiligheid, veiligheidsbewustzijn en de beveiliging van organisatie, medewerkers
en werkprocessen zijn noodzakelijke voorwaarden om de hoofddoelstellingen
van het ministerie van Buitenlandse Zaken te kunnen realiseren.Screening medewerkersDe AIVD is in 2004 gestart met het uitvoeren van veiligheidsonderzoeken
naar lokale medewerkers in vertrouwensfuncties. Door de beperkte capaciteit
van de AIVD en het gegeven dat deze onderzoeken in het buitenland moeten worden
uitgevoerd, lopen de werkzaamheden tot in 2006. De lijst van ongescreende
medewerkers in vertrouwensfuncties op posten, die in 2004 is toegenomen, wordt
in 2005 geëvalueerd. Lijnmanagers zijn geïnstrueerd organisatorische
maatregelen te treffen om te voorkomen dat ongescreende medewerkers in aanraking
komen met vertrouwelijke en staatsgeheime informatie.Consulaire dienstenMet de consulaire dienstverlening zijn vaak veel belangen gemoeid met
een groot afbreukrisico voor het ministerie van Buitenlandse Zaken. Onzorgvuldig
handelen kan grote kosten tot gevolg hebben en de reputatie van Nederland
in het buitenland en het vertrouwen van de Nederlandse burgers ernstig schaden.
De maatregelen die zijn getroffen om deze risico's te beperken
kunnen op gespannen voet staan met de verwachtingen van het publiek. Verdergaande
automatisering levert hier een belangrijke bijdrage aan.Het in ontwikkeling zijnde nieuwe geautomatiseerde visuminformatiesysteem
(NVIS) blijft een belangrijk aandachtspunt in de bedrijfsvoering. Nadat medio
2004 het functionele ontwerp is goedgekeurd, is eind 2004 begonnen met de
realisatiefase. De verwachting is dat NVIS in de loop van 2006 zal worden
opgeleverd.Zowel in reisdocumenten als in visa zullen binnen afzienbare tijd biometrische
kenmerken moeten worden opgenomen. Aan de precieze technische specificaties
en het tijdsschema wordt nog gewerkt. Het is evenwel duidelijk dat het uiteindelijk
forse personele, organisatorische consequenties met zich zal meebrengen.De regering is van plan vanaf 1 januari 2006 een Burgerservicenummer in
te voeren, onder meer op alle paspoorten en identiteitskaarten, die door de
Nederlandse vertegenwoordigingen in het buitenland worden uitgegeven. Tevens
is een nieuwe visumwet in voorbereiding, die in 2006 aan de Tweede Kamer zal
worden voorgelegd. Het is nog onduidelijk welke specifieke personele en organisatorische
gevolgen aan deze ontwikkelingen voor het ministerie van Buitenlandse Zaken
verbonden zullen zijn.OverigDuurzame ontwikkeling: interne bedrijfsvoeringHet ministerie van Buitenlandse Zaken is zich bewust van de noodzaak van
een duurzame samenleving die rekening houdt met toekomstige generaties. Duurzame
ontwikkeling is niet alleen een belangrijk aandachtspunt in het buitenlands
beleid, maar evenzeer in de uitvoering van de eigen interne werkzaamheden.
Hiertoe is als eerste stap een milieuzorgsysteem ontwikkeld dat onder andere
heeft geresulteerd in milieuvriendelijke schoonmaak, efficiëntere afvalverwerking,
lager energieverbruik en teruggedrongen autogebruik voor woon-werkverkeer.
De komende jaren zal duurzamer gedrag van de eigen medewerkers actief worden
gestimuleerd hetgeen moet leiden tot minder papierverbruik en minder milieubelastend
huisvestingsbeleid. Eind 2006 wil het ministerie de basis hebben gelegd voor
een volledige duurzame bedrijfsvoering op zowel departement als posten.Organisatie in balansVoor de periode 2006–2010 zijn streefcijfers vastgesteld voor de
doorstroom van vrouwen naar schalen 13 t/m 20 (voorheen 14 t/m 16). Om deze
te realiseren wordt bij gelijke geschiktheid van een mannelijke en een vrouwelijke
kandidaat voorkeur gegeven aan een vrouw. Voor vacatures bij dienstonderdelen
met een structurele ondervertegenwoordiging van vrouwen in schalen 13 en hoger
zullen vrouwen met nadruk worden verzocht hun belangstelling kenbaar te maken.
Het partnerbeleid wordt geïntensiveerd en er wordt onderzoek gedaan naar
de mogelijkheden en risico's van deeltijdwerk (80%) op posten.AGENTSCHAPSPARAGRAAFCentrum tot Bevordering van de Import uit ontwikkelingslanden
(CBI)1. Baten en LastenTabel 1 Meerjaren
baten en lasten (bedragen in EUR1000) 2004200520062007200820092010Baten       opbrengst moederdepartement5 53911 11612 2002200010 00013 00011 600bijdrage moederdepartement m.b.t. ITC1 5861 5861 5861 5861 5861 5861 586opbrengst overige departementen0000000opbrengst derden237270275275275275275Rentebaten7101010101010buitengewone baten0000000exploitatiebijdrage0000000Totaal baten7 36912 98214 07123 87111 87114 87113 471        Lasten       Apparaatskosten       *personele kosten1 3761 9002 1003 8001 7002 2002000*materiele kosten4 4469 30010 20018 2008 40010 9009 700Bijdrage ITC1 5861 5861 5861 5861 5861 5861 586Rentelasten5101416171718Afschrijvingskosten       *materieel148137143167144146151*immaterieel0000000Dotaties voorzieningen22555555Buitengewone lasten0000000Totaal lasten7 58312 93814 04823 77411 85214 85413 460        Saldo van baten en lasten– 214442397191711A. BatenOpbrengsten moederdepartementIn onderstaande tabel worden weergegeven de financiële waarden van
de verleende en verwachte opdrachten per product.Tabel 2 Productie
(bedragen in EUR1000) 2004200520062007200820092010SectoraleExportontwikkeling8394 1007 40013 3004 8005 5006 400Business Support Organisation Development6171 50003 80002 3000Marktinformatie1 6651 7202 2002 3002 5002 5002 500Bedrijfsbemiddeling35030000000Human Resource Development1 8402 7062 6002 6002 7002 7002 700Overig22879000000Totaal5 53911 11612 2002200010 00013 00011 600In de Memorie van Toelichting op de BZ-begroting 2004 is aangegeven dat
de toekenning van baten en lasten van meerjarige programma's (sectorale export ontwikkelingsprogramma's en business support
organisation development programma's) zal plaatsvinden op het moment
dat de resultaten zijn gerealiseerd. In het jaar 2007 zullen meer langjarige
programma's worden opgeleverd dan in andere jaren. Hierdoor neemt in het jaar
2007 het totaal bedrag aan baten en lasten toe.Opbrengst derdenVan organisaties uit Europa, onder meer uit Noorwegen, Zwitserland en
Zweden, worden additionele opdrachten verwacht voor het product marktinformatie.
Deze opdrachten bestaan uit het toegang verlenen tot opgebouwde databases
en het toestemming geven voor gebruik van teksten.RentebatenDe rentebaten worden verkregen door het positieve saldo op het rekening
courant bij de Rijkshoofdboekhouding. Het vermelde bedrag is een schatting
op basis van ervaringscijfers.B. LastenPersonele kostenIn 2006 werken er bij het CBI 21 fte ambtenaren en 11,5 fte inhuur. De
gemiddelde prijs van één fte ambtenaar bedraagt EUR 59 400.
De gemiddelde prijs van één fte inhuur bedraagt EUR 61 300.
De personeelsuitgaven bedragen in 2006 ongeveer EUR 1 950 000.
De personele lasten bedragen in 2006 EUR 2 100 000.Het verschil tussen de personele uitgaven en personele lasten wordt veroorzaakt
door de producten die een productietijd hebben van langer dan één
jaar. Hierdoor komen de uitgaven van 2006 niet in zijn geheel ten laste van
2006 maar worden deze uitgaven ook ten laste gebracht in de jaren waarin de
productie wordt opgeleverd aan de opdrachtgever. Daarnaast komen uitgaven
uit voorgaande jaren ook gedeeltelijk ten laste van 2006 voor zover de productie
in 2006 heeft plaatsgevonden.Materiële kostenTabel 3 Categorieën
materiële kosten (bedragen in EUR1000)Externe expertise6 310Publicaties1 361Reis- en verblijfkosten deelnemers1 104Organisatie seminars481Organisatie/deelname beurzen389Huisvestingskosten285Kantoorkosten150Uitbesteding ondersteunende werkzaamheden80Algemene kosten30Bankkosten en koersverschillen10Totaal10 200CBI is gehuisvest in de Beurs-WTC in Rotterdam. In 2006 wordt de kantoor-
en archiefruimte gehuurd van de Rijksgebouwendienst voor een huurbedrag van
EUR 165 000.RentelastenDe rentelasten vloeien voort uit rente- en aflossingsdragend vermogen
dat via de leenfaciliteit van het Ministerie van Financiën is verkregen.
Het rentepercentage voor toekomstige leningen is op 5% gezet.AfschrijvingskostenDe materiële vaste activa bestaat uit: inventaris, harden software
en verbouwingen. De afschrijvingstermijnen zijn respectievelijk 5 jaar, 3
jaar, en 5 jaar. De afschrijvingskosten zijn als volgt te verdelen:Tabel 4 Afschrijvingskosten
(bedragen in EUR1000) 20062007200820092010Inventaris29 00035 00037 00046 00051 000Hard- en software79 00097 000100 000100 000100 000Verbouwing35 00035 0007 00000Totaal143 000167 000144 000146 000151 000Dotaties aan voorzieningenCBI houdt een voorziening aan voor dubieuze debiteuren. Deze voorziening
is bedoeld voor de opvang van het risico van wanbetaling door contractpartijen.C. Saldo van baten en lastenHet resultaat wordt aan het vermogen van het agentschap toegevoegd.2. KasstroomoverzichtTabel 5 Kasstroomoverzicht
(bedragen in EUR1000) 20042005200620072008200920101.Rekening courant
RHB 1 januari (incl. deposito)88– 263110123141149        2.Totaal operationele kasstroom– 251251401501501501503a.-/- totaal investeringen– 74– 150– 150– 150– 150– 150– 1503b.+/+ totaal boekwaarde desinvesteringen– 140000003.Totaal investeringskasstroom– 88– 150– 150– 150– 150– 150– 150        4a.-/- eenmalige uitkering aan moederdepartement00000004b.+/+ eenmalige storting door moederdepartement00000004c.-/- aflossingen op leningen– 47– 60– 93– 137– 132– 142– 1504d.+/+ beroep op leenfaciliteit701501501501501501504.Totaal financieringskasstroom239057131880        5.Rekening courant
RHB 31 december (incl. deposito) (=1+2+3+4) (maximale roodstand EUR 0,5
mln)– 263110123141149149Toelichting kasstroomoverzichtIn deze operationele kasstroom is verwerkt de te ontvangen kasmiddelen
van opdrachtgever DGIS voor de geplande productie.Tabel 6 Ontvangen
kasmiddelen van opdrachtgever DGIS (bedragen in EUR1000) 2004200520062007200820092010SectoraleExportontwikkeling7 8407 8008 5908 6908 7908 9408 940Business Support Organisation Development7722 1002 5002 8003 0003 3003 300Marktinformatie1 6101 7002 2002 3002 5002 5002 500Bedrijfsbemiddeling35030000000Human Resource Development1 8102 9002 6002 6002 7002 7002 700Overig56859000000ITC1 5861 5861 5861 5861 5861 5861 586Kasmiddelen14 53616 97617 47617 97618 57619 02619 026BIJLAGE 1 MOTIES EN TOEZEGGINGENOmschrijvingHerkomstStand van zakenAntwoord op vragen over o.m. versterking
van ambassades, de relatie met Cuba, Colombia (goed
bestuur, demobilisatie, milieu) PPP's
en Mercosur in relatie tot kleine boeren, inheemse volken en het milieu29 653 nr. 3Verzonden op 29 oktober 2004
(29 653, nr. 2)Opgave van drugsbestrijdingsprojecten in de regio
van Nederland en de EU29 653 nr. 3Verzonden op 29 oktober 2004 (29 653, nr. 2)Informeren over uitkomst van informele bijeenkomst
over de wijze waarop in de verschillende lidstaten wordt omgegaan met een referendum en
over de voortgang hieroverHand. TK
nr. 2Verzonden op 22 oktober
2004 (21 501-20, nr. 261)Brief inzake wijze van voorbereiding van MDG-top
2005 en taakverdeling tussen ondermeer Bretton Woods-instellingen, VN en OESO. 26 234 nr. 32Verzonden op 24 juni 2005 (26 150, nr. 28)Brief inzake peiling afstemming WB en IMF (landenprogramma's)
met nationaal beleid in 3 partnerlanden26 234 nr. 32Verzonden op 4 april 2005 (26 234, nr. 40)29 800, nr. 26 inzetten voor maatregelen
als: instelling VN-wapenboycot/olie-embargo/no-fly zone voor provincie Darfur
& onderzoek inz. logistieke/materiele tekorten waarnemersmacht Afrikaanse Unie,
aanvullen met logistieke en materiele ondersteuning EUHand. TK nr. 4Hand. TK nr. 5Verzonden op 31 oktober 2005 (29 800 V, nr. 54)Brief mbt gevangenen in Afghanistan en
Guantanamo Bay22 181 nr. 369Verzonden op 01 november 2004 (27 925,
nr. 148)Eenduidig format toekomstige evaluaties22 181 nr. 369Wordt geïmplementeerdVeiligheidsonderzoek
uit te zenden Polads, voorafgaand aan uitzending (BZK/AIVD)22 181 nr. 369Verzonden door minister van Defensie met
brief over evaluaties van lopende
militaire operaties 2004 (29 521 nr. 15).Kabinetsstandpunt doen toekomen over het Salim-rapport
aan de Wereldbank26 234 nr. 32Verzonden op 8 september 2004 (26 234, nr. 35)Meer concrete informatie over JBZ-meerjarenagenda/besluitvorming
op Europese Raad 5 november21 501–02 nr. 590Verzonden op 2 november 2004 (21 501-02, nr. 589) en op 8 november
2004 (230)Overzicht van de wijze waarop de Kamer geïnformeerd
is over het voornemen om een EU-toetreding van Bulgarije en Roemenië
te vatten in één toetredingsverdrag21 501-02 nr. 590Verzonden op 9 november 2004 (23 987, nr. 42)Brief inzake visie regering op een mogelijke start
van de toetredingsonderhandelingen met Turkije21 501-20 nr. 265Verzonden op 23 november 2004 (23 987, nr. 43)29 800 V, nr. 46: Het kabinetsstandpunt
inzake Turkije29 800 V nr. 53Verzonden op 8 november 2004
(29 800 V, nr. 61)29 803, nr. 8: Statuut EPHand. TK nr. 21Voldaan in gesprek met Voorzitter Europese Parlement op 17 december
200429 803, nr. 13: toetredingsonderhandelingen
TurkijeHand. TK nr. 21Verzonden op 20 december 2004 (21 501–20,
nr. 268)29 803, nr. 16: (gewijzigde motie) Europees
waarnemingscentrum voor racisme en
vreemdelingenhaat (EUMC)Hand. TK
nr. 21Verzonden op 1 februari
2005 (Buza 050 050)29 803, nr. 6: inzetten om noodremprocedure
uit te breiden met monitoren van vorderingen inzake Cyprus en
gepaard laten gaan met stappenplan en deadlinesHand. TK nr. 21Voldaan, met verwijzing naar plenair debat over Europese
Raad (TK 21 501, 20) op 21 december 200429 803, nr. 3: een notitie over de (geografische)
grenzen van EuropaHand. TK nr. 21Verzonden op 17 maart 2005 (29 803
nr. 18)29 803, nr. 12: over terugtreden Europa
ten gunste van nationale staatHand.
TK nr. 21Is nader uitgewerkt
in de Staat van de Europese Unie 200629 803, nr. 10: openstellen G-5 voor alle
lidstaten én voorkomen dat binnen EU niet meer samenwerkingsverbanden
met besloten karakter worden opgerichtHand. TK nr. 21Ondersteuning
van beleidInbrengen in het kabinet van buitenland component
van terrorismebestrijding in samenhang met
notitie Donner29 800 V nr. 53Verzonden op 24 januari 2005
door MinJus en MinBZK met brief 29 754 nr. 5Ontbinding ORET29 800 V nr. 53Verzonden op 17 januari 2005 (29 234 nr. 33)Buitenlandse organisaties in MFO en TMF29 800 V nr. 53Verzonden op 17 december 2004 (21 501–07, nr. 462)Opbrengen gevangenen Guantanamo Bay bij gesprek met
Powell op 3 december29 800
V nr. 53VoldaanOverbrengen suggestie van Van Bommel inzake WOTS
verdrag Antillen Cuba aan MinJus29 800 V nr. 53In behandeling,
onderwerp van interdepartementaal overleg (in afwachting van reactie Justitie)Nader bekijken pluriform medialandschap in Iran29 800 V nr. 53Verzonden bij amendement 29 800 V, nr. 14Onderzoek naar
de effecten van Nederlandse handelsbelemmeringen29 800 V nr. 53Verzonden op 28 februari 2005 (29 800
V, nr. 83)29 800 V, nr. 29: Inzet EU beleid t.a.v.
Cuba29 800 V nr. 53Verzonden op 20 juni 2005 (1600)29 800 V, nr. 25: Rwanda, partnerland kritische
dialoog/schriftelijke evaluatie over
kritische dialoog29 800 V nr. 53Verzonden op 15 juni 2005 (DAF-426/05)29 800 V, nr. 37: Integrale visie op beperken
voedingsbodem terrorismebestrijding voor
zomer 200529 800 V nr. 53Voorzien voor september (Uitstelbrief
verstuurd op 29 juni 2005(DPZ-203/05))29 800 V, nr. 27: Motie indien IAEA op
25/11 besluit doorverwijzing naar VR-> NL ondersteuning29 800 V nr. 53Verzonden op 12 november 2004 (23 432 nr. 181), 8 juni
2004 (1728), 20 december 2004 (637), 14 januari 2005 (23 432,
nr. 185), 20 januari 2005 (831), 15 februari 2005 (936 en 940)29 800 V, nr. 23: logistieke ondersteuning
van de AU missie in Darfur29 800
V nr. 53Verzonden 10 maart
2005 (1153)Kamerbrief over kinderen in
gewapend conflict26 150 nr. 16Verzonden op 1 juli 2005 (DMV/MR-224/05)29 800 V, nr. 21: Verzoek om aantal maatregelen
te bevorderen richting Birma29 800
V nr. 53Verzonden op 26 november
2004 (29 800 V, nr. 63) en 20 april 2005 (29 800 V, nr. 95)29 800 V, nr. 22: Wapenexport/EU gedragscode29 800 V nr. 53Verzonden op 10 februari 2005 (29 800,
nr. 76)29 800 V, nr. 47: Verzoek om geen EU-Associatieakkoord
met Syrië te sluiten zolang de Syrische regering de terroristen steunt29 800 V nr. 53Verzonden op 26 november 2004 (29 800
V, nr. 63) met referte aan AO moties d.d. 10 februari 200529 800 V, nr. 45: Overschot EOF toevoegen
aan TMF-middelen29 800 V nr. 53Motie kan niet worden uitgevoerd, zie brief verzonden op 26 november
2004 (29 800 V, nr. 63)29 800 V, nr. 39: Verzoek om koppeling
van samenwerking en verdieping
van relaties met Rusland te koppelen
aan de Russische vorderingen in democratisering en
bescherming van mensenrechten.29 800 V nr. 53Verzonden op 26 november 2004 (29 800
V, nr. 63) 17 januari 2005 (21 501-02, 601)Overzicht van alle publiek-private samenwerkingsverbanden29 653 nr. 3Verzonden op 17 december 2004 (29 653,
nr. 4)Informatie over Roemenië.21 501-07 nr. 469Verzonden op 20 december 2004 (23 987, nr. 46)Schriftelijke infomatie over hetgeen in Turkse Grondwet
(cq. andere wetten) staat over Godsdienstvrijheid 21 501-07 nr. 469Verzonden op 10 december 2004 (23 987, nr. 45)Toezending van Turkse tekst van het aangepaste Turkse
MvT bij artikel 305 Wetboek van Strafrecht, alsmede Nederlandse
vertaling 21 501-07 nr. 469Verzonden op 19 januari 2005
(23 987, nr. 48)Turkse schriftelijke reactie aan EU op zorgpunten
(marteling, godsdienstvrijheid) na ontvangst zo spoedig mogelijk aan de Kamer
doen toekomen 21 501-07 nr. 469Verzonden op 8 december 2004
(23 987, nr. 44)Notitie aan de Eerste Kamer over EU-agenschap mensenrechtenHand. TK nr. 4Verzonden op 1 februari 2005 (Buza 050050)Bezien of het gedeelte van Raadsvergaderingen dat
nu al openbaar is (het wetgevend aspect) nog verder valt te verruimen Hand. TK nr. 21Wijze van uitvoering besproken in plenair debat van 2 juni
2005Gesprek aangaan met initiatiefnemers van het Huis
van Europa in MiddelburgHand. TK
nr. 21VoldaanOm in het EU-Mensenrechtencentrum
in Wenen de elementen (agentschap moet
zich m.n. richten op MRschendingen binnen de Unie,
met functionerend mechanisme, en een MR commissaris) te betrekkenHand. TK nr. 21Verzonden op 1 februari 2005 (Buza 050050)Bij toetreding Turkije zal regering ernaar streven
dat het vrije verkeer van personen geen automatisme is en een apart besluit
vergtHand. TK nr. 21Voor nadere toelichting zie brief van 23 november
2004 (23 987, nr. 43)Bij Turkse autoriteiten bepleiten van de door het
CDA opgebrachte punten op het terrein van de politieke criteriaHand. TK nr. 21Verzonden op 20 december 2004 (21 501-20, 260)Brief over Diyanet waarin wordt ingegaan op de vraag
hoe de werkzaamheden daarvan zich verhouden tot de politieke Kopenhagen-criteriaHand. TK nr. 21Verzonden op 23 november 2004 (23 987,
nr. 43)Nadere informatie over overleg- en coördinatiestructuur
inzake EU-aangelegenheden Hand. TK
nr. 21Behandeld in PAO, resultaten
worden in september aan de Tweede Kamer aangebodenVoorlopige evaluatie over
het project dat zich richt op de inzet van gekwalificeerde Afghanen bij de
wederopbouw van Afghanistan29 693 nr. 2Verzonden op 14 februari 2005 (29 693, nr. 3)Stand van zaken onderhandelingen tussen Cuba en de Nederlandse
Antillen over een WOTS-verdrag 29 800
V nr. 50In behandeling, onderwerp
van interdepartementaal overleg (in afwachting van reactie van Justitie)Nagaan waarom een financieringsverzoek voor een waterproject
in Tanzania niet is gehonoreerd29 800
V nr. 74Verzonden op 29 december
2004 (29 800 V, nr. 73)Start van voorbereiding van het IOB-onderzoek
naar Coherentie in het Afrikabeleid
in 2005 en de uitvoering in 200629 800 V nr. 74In behandeling,
onderwerp van interdepartementaal overlegInformatie over uitkomst dialoog met bedrijfsleven inzake
kosten opleidingen arbeidsmigranten29 693 nr. 2In behandeling,
onderwerp van interdepartementaal overlegOpstellen van halfjaarlijkse voortgangsrapportage
over ontwikkeling en migratie29 693 nr. 2Verzonden op 1 juli 2005 (29 693, nr. 4)Informatie over uitkomst van voor jan. 05 geplande evaluatie vh
Return of Qualified Afghans-programma en de daaruit volgende beleidsmogelijkheden
voor ondersteunde terugkeer29 693
nr. 2Verzonden op 14 februari
2005 (29 693, nr. 3)Informatie over aantallen asielzoekers
uit Turkije die een status krijgen Hand. TK nr. 37Verzonden op
18 april 2005 (21 501-20, nr. 280)nr. 270 motie Rouvoet c.s. over het aan de orde
stellen van de Armeense genocide binnen het kader van de dialoog met Turkije Hand. TK nr. 37Aan de orde gebracht tijdens de RAZEB van
25 april 2005. (Gemeld aan de kamer per brief op 17 mei 2005 (21 501-20,
nr. 280))Verslag aan de TK over voortgang van de besteding
van de door Ned. beschikbaar gestelde middelen 29 956 nr. 9Verzonden op 3 mei 2005 (29 956, nr. 11)Uitzoeken of SHO voldoende open is voor andere organisaties29 956 nr. 9Verzonden op 7 maart 2005 (29 956, nr. 10)Als de analyses van de Wereldbank en
het IMF beschikbaar en openbaar
zijn deze aan TK doen toekomen.29 956
nr. 9In behandeling, onderwerp
van interdepartementaal overlegBezien of ons hoger onderwijs bij
de vraag uit Indonesië en
Sri Lanka kan aansluiten 29 956
nr. 9In behandeling, onderwerp
van interdepartementaal overlegOverbrengen verzoek om informatie m.b.t. het niet
terugsturen van asielzoekers
naar de getroffen regio aan MinV&I29 956 nr. 9Voldaan op
2 februari 2005Brief over VN-rapport inzake incursies in Oost-Congo21 501-02 nr. 609Verzonden op 10 februari 2005 (25 098,
nr. 25)Brief over financiële ondersteuning van het referendum over
het Grondwettelijk Verdrag29 956
nr. 9Verzonden op 8 februari
2005 (29 993, nr. 1)Een algemene notitie over de instelling van Europese agentschappenBrief DMV/MR-011/05 d.d. 1 februari
2005Verzonden op 10 mei 2005
(22 112, nr. 378)29 800 V, nr. 34: concrete voorstellen
in brengen bij het Higlevel Panel29 800 V nr. 53Verzonden
op 25 februari 2005 (26 150, nr. 17)29 800 V, nr. 38: EMBZ+EDEO/onderzoek schaalvoordelen29 800 V nr. 53In behandeling, onderwerp van interdepartementaal
overleg.NB: Als gevolg van het referendum kan
de regering de motie niet naar de letter uitvoeren29 800 V, nr. 33: Versterking positie NAR
als transatlantisch politiek forum29 800 V nr. 53Verzonden,
kenmerk TK 28 676 en 21 501-02, nr 18 vergaderjaar 2004–2005Kamer informeren alvorens Nederlandse
positie t.a.v. het associatieakkoord wordt ingenomen25 098 nr. 26In behandeling, onderwerp van interdepartementaal overlegIn EU-verband en bilateraal bij Syrië bepleiten
van maatregelen tegen Hezbollah25 098
nr. 26In behandeling, onderwerp
van interdepartementaal overlegZorgen Nederlands
parlement over Associatieakkoord met Syrië op hoger niveau overbrengen
aan de andere 2425 098 nr. 26In behandeling, onderwerp van interdepartementaal
overlegKamer per brief informeren over de voor 2007 in EU
Battlegroup-verband toegezegde troepen tijdens de «Battlegroup Generation
Conference», welke in november 2005 definitief worden vastgelegdBrief Def/BZ, kenmerk TGV2004014039 d.d.
14 februari 2005In behandeling,
onderwerp van interdepartementaal overleg/Verwachte verzending in oktober27 925, nr. 165, motie Bakker/Van Baalen
over de Geneefse ConventiesHand. TK nr. 56Verzonden op 15 april 2005 (27 925, nr. 171)Inzake Soedan informeren over welke verzoeken om
assistentie Nederland bereikt
hebben en waarom Nederlandhierop
wel of niet positief reageert21 501-02
nr. 619Verzonden op 20 april
2005 (1464)Schriftelijk antwoorden over berichtgeving inzake
dumping van chemisch en nucleair afval voor de kust van Somalië21 501-02 nr. 619Verzonden op 15 juni 2005 (21 501-02,
nr. 632)NL zal contact opnemen met de Surinaamse regering
om nader te bezien of het zich kan inzetten voor Suriname inzake markttoegang (tariefquota)
landbouwproducten, in het bijzonder bananen21 501–02 nr. 619Verzonden op 28 juni 2005 (21 501-02, nr. 633)Nadere toelichting op de positie van Birma in het
APS (mogelijkheid van sancties)21 501-02 nr. 619Verzonden op 15 april 2005 (21 501-02,
nr. 614)Appreciatie van de anti-afscheidingswet van China21 501-02 nr. 619Verzonden op 30 maart 2005 (21 501-02,
nr. 612)Informeren over de stand van zaken mbt de EU-toetredingsonderhandelingen
van Roemenië21 501-02 nr. 613Verzonden op 29 april 2005 (23 987,
nr. 49)Brief met uitgebreide regeringsreactie op rapport
Kofi Annan over VN-hervormingenHand.
TK nr. 65Verzonden op 26 april
2005 (26 150, nr. 19)Iran in MRC: EU aansporen tot resolutie of anderszins
behandeling29 800 V nr. 97Verzonden op 12 mei 2005 (29 800V,
nr. 104)Amendement Karimi 29 800V, nr. 14 inz.
pluriform medialandschap Iran: inhoudelijke reactie voor 1 mei29 800 V nr. 97Verzonden op 3 mei 2005 (29 800V, nr. 103)Zimbabwe in MRC: positieve inzet voor resolutie29 800 V nr. 97Verzonden op 12 mei 2005 (26 150, nr. 19)Inzet voor toegang Bassiouni tot Baghran en Kandahar29 800 V nr. 97Verzonden op 10 mei 2005 (27 925,
nr. 175)OPCAT besluitvorming bespoedigen29 800 V nr. 97Verzonden op 20 april 2005 (29 800V, nr. 96)EU-Associatie-akkoorden: onderzoek mogelijkheid EU-rapportages
n.a.v. mensenrechten-clausules29 800 V nr. 97Verzonden op 20 april 2005 (29 800V,
nr. 96)Syrië: inzetten voor vermelding in EU-statement29 800 V nr. 97Verzonden, Syrië is vermeld in statement
van EUVertrouwelijkheid richtlijnen zal onderzocht worden29 800 V nr. 97Zal worden behandeld in de eerst volgende
richtlijn die de Kamer in september toegaatInzetten op zeer gematigde Israëlische nederzettingen,
geen veroordeling29 800 V nr. 97
en 21 501-02 nr. 619Verzonden
op 12 mei 2005 (26 150, nr. 19)Expertoverleg met VS over Guantánamo Bay27 925 nr. 67, 21 501–02
nr. 61929 800 V nr. 97Verzonden op 10 mei 2005 (27 925, nr. 175)29 800V, nr. 88: Optioneel Protocol Anti-Folter
Verdrag: Motie Coruz/Van der Laan oproep tot spoedige ondertekening protocol
aangenomen29 800 V nr. 97Verzonden op 4 mei 2005 (29 800V,
nr. 105)Opbrengen Motie Coruz/Van der Laan (29 800V,
nr. 88) inz. oproep tot spoedige ondertekening protocol in Ministerraad
van 22/4/05, daarna Kamer informeren29 800 V nr. 97Verzonden
op 4 mei 2005 (29 800V, nr. 105)Kamer informeren over verlenging mandaat onafhankelijk
expert internationaal bedrijfsleven29 800 V nr. 97Verzonden op 20 april 2005 (29 800V, nr. 96)Nader bezien of evt. niet-naleving van arresten van
het Europese Hof voor de Rechten
van de Mens zou kunnen worden aangekaart in het kader van het EU-Mensenrechtenagentschap(vraag
Van der Laan)21 501-02 nr. 619Verzonden op 20 april 2005 (29 800V,
nr. 96)Mbt MONUC (Congo) schriftelijk informeren waarom
inzet van NL personeel tbv surveillancevluchten niet in overeenstemming is
met Toetsingskader21 501-02
nr. 619Verzonden op 21 april
2005 (25 098, nr. 29)Nagaan waarom HMA Parijs uit eigen beweging een bericht
naar buiten bracht nav motie Rouvoet inz. Armeense genocide, dat van een officiële
erkenning (vd genocide) geen sprake is en dat dit wellicht later nog zal gebeuren?Hand. TK nr. 65Verzonden op 17 mei 2005 (21 501-20, nr. 280)29 200V, E Gennip c.s inzake uitvoering van
de beleidsnota's «Aan Elkaar Verplicht»
en «Sterke Mensen, Zwakke Staten» over Afrika die
als uitgangspunt van het beleid dienenHand. EK nr. 28Verzonden op
27 mei 2005 (29 800V, nr. D)Tijdig alternatieve besteding van evt. onderuitputting
aan TK melden (t.g.v. Najaarsnota)29 234 nr. 36In behandeling,
onderwerp van interdepartementaal overlegTK informeren over voortgang bij partnerschappen
middels een PPP-brief t.g.v.
de begrotingsbehandeling 200629 234
nr. 36In behandeling, onderwerp
van interdepartementaal overlegKamer informeren over evaluatie ORET dit
jaar, inclusief effecten op werkgelegenheid, milieu etc. 29 234 nr. 36In behandeling, onderwerp van interdepartementaal
overlegGerichte publiciteit naar migranten-organisaties. 29 234 nr. 36In behandeling, onderwerp van interdepartementaal
overlegAmbassades nogmaals aansporen om ORET te
promoten. 29 234 nr. 36VoldaanTK informeren over de Nederlandse
inspanningen bij de Raad van Europa inzake
het faciliteren van de toetreding van Suriname tot
de WOTS20 361 nr.123Verzonden op 20 juni 2005 (20 361,
nr. 124)TK Informeren waarom de visumkosten in Euro en niet
in Surinaamse dollars dienen te worden voldaan bij HMA Paramaribo20 361 nr. 123Vezonden op 20 juni 2005 (20 361, nr. 124)TK informeren over eventuele problemen die remigranten
ondervinden met de uitkering van hun AOW in Suriname bij
remigratienaar Suriname20 361 nr. 123Verzonden op 20 juni 2005 (20 361, nr. 124)Uitvoering aan motie Bakker/Van Baalen (27 925
nr 196) over Geneefse Conventie en
m.b.t. Guantanamo Bay. 27 925,
nr. 175Verzonden op 10 mei
2005Toezenden verslag van de CND 28 192 nr. 38Verzonden op 20 mei 2005 (28 192, nr. 40)TK ïnformeren over publicatie specifiek subsidiebeleidskader
voor uitvoering amendement-KarimiHand. TK nr. 81Verzonden op
20 juni 2005 (29 800 V, nr. 114)NAVO geheimhoudingsplicht/navraag
bij Griekenland i.v.m. vermeende verwijdering van kernwapens29 800 V nr. 109Voldaan, met referte aan het stenogram VAO NPV Toetsingsconverentie
d.d. 28 april 2005 (29 800 V) Handelingen 2004–2005, nr. 79,
TK pag. 4794–4796Er komt een apart instrument voor internationale NGO's27 433 nr. 43Verzonden op 12 juli 2005 (29 800 V, nr. 123)N.a.v. follow-up Hunger Task Force punt van schoolmaaltijden
nader bekijken in bredere context dan alleen Ghana26 150 nr. 23In behandeling, onderwerp van interdepartementaal overlegSchriftelijk nadere informatie geven over evaluatie betrekkingen
EU-Cuba, inclusief inschakeling van Oost-Europese expertise21 501-04 nr. 88Verzonden op 20 juni 2005 (21 501, nr. 04)Brief waarin de regering de verschillende modellen
voor hervorming van de VNVR toelicht en het Nederlands
alternatief voor deze modellen kenschetst26 150 nr. 23Verzonden
op 9 juni 2005 (26 150, nr. 21)Informatie aan de Tweede Kamer over mogelijk bestaande
rapporten m.b.t. effectiviteitsmeting; indien geen rapporten beschikbaar dan
adviesaanvraag aan AIV inzake
instrumenten die effectiviteit zichtbaar maken26 150 nr. 23In behandeling, verzending verwacht in septemberIn de MvT bij de begroting en in het jaarverslag
algemene informatie, niet specifiek op landen gericht over corruptie rond
OS-uitgaven op te nemen30 100
nr. 10In behandeling, onderwerp
van interdepartementaal overlegStreven naar een foutenpercentage van één
procent t.a.v. voorschottenbeheer30 100 nr. 10DoorlopendSchrappen samenwerking met
Iraanse autoriteiten uit subsidiekader Voldaan, publicatiedatum subsidiekader
5 juli 2005Toezien op duurzaamheid mbt
project satellietzender IranHand.
TK nr. 98In behandeling, onderwerp
van interdepartementaal overleg (zal worden meegenomen in beoordelingen projecten
in november)Proberen steun voor te verkrijgen voor project mbt
satellietzender IranHand. TK nr. 98In behandeling, onderwerp van interdepartementaal
overleg (zal worden meegenomen in beoordelingen projecten in november)Iraanse satellietzender is niet uitgeslotenHand. TK nr. 98In behandeling, onderwerp van interdepartementaal overleg (zal
worden meegenomen in beoordelingen projecten in november)Streven naar agenderen
van internationale kinderontvoering tijdens de Associatieraden met de betrokken
landen30 072 nr. 9In behandeling, onderwerp van interdepartementaal
overlegVoortaan opnemen van uitputtingscijfers in de bijlage
bij de geannoteerde agenda voor de EcofinAO Ecofin Raad (begroting) 15 juli 2005In behandeling, onderwerp van interdepartementaal overlegOverzicht van zuid-zuid handelsbelemmeringen in bepaalde
regio's met oog op Hong Kong (WTO)Hand. TK nr. 96In behandeling, onderwerp van interdepartementaal
overlegMotie Van Baalen (26 150, nr. 25) Criteria
voor lidmaatschap van VN MensenrechtenraadHand. TK nr. 96In behandeling, onderwerp van interdepartementaal
overlegOverzicht van mogelijkheden voor bedrijfsleven in partnerlandenHand. TK nr. 96In behandeling, onderwerp van interdepartementaal overlegToezenden van beoordelingskader MFS nog
voordat het in de Staatscourant wordt gepubliceerd27 433 nr. 44In behandeling, onderwerp van interdepartementaal overleg/verzending verwacht
in novemberConform uitleg MP zal de Kamer op de hoogte worden
gesteld van de boodschap die de regering overbrengt aan het Britse voorzitterschap over
hervorming GLBHand. TK nr. 93In behandeling, onderwerp van interdepartementaal
overlegMotie Timmermans/Van Baalen over inzet voor onderhandelingen
FP'sHand. TK nr. 93Ondersteuning van beleidBIJLAGE 2 LIJST VAN AFKORTINGENAENEASProgramma voor financiële en technische bijstand
aan derde landen op het gebied van asiel en migratieACSLanden in Afrika,
in het Caraïbisch gebied en in de Stille OceaanAEVAan Elkaar VerplichtAIOAssistent in OpleidingAIVDAlgemene Inlichtingen- en Veiligheids
DienstALAAzië en
Latijns-AmerikaARTFAfghanistanReconstruction
Trust FundARVAntiretroviralATTArms Trade TreatyAUAustraliëAVVNAlgemene Vergadering
der Verenigde NatiesBMDBrede Maatschappelijke DiscussieBMZBundesministerium
für wirtschaftliche Zusammenarbeid und Entwicklung BNIBruto Nationaal InkomenBNPBruto Nationaal ProductBVVBasis Voorziening VreemdelingenBZBuitenlandse Zaken,
ministerie vanCAOCollectieve Arbeids
OvereenkomstCARDSCommunity Assistance Programme for Reconstruction, Development
and StabilisationCBDConvention on Biological
DiversityCBICentrum voor de Bevordering van Import uit ontwikkelingslandenCDMClean Development MechanismCEPGLCommunauté
économique des pays des Grands LacsCKTCentra voor Kennis-
en Technologie-overdrachtC&OCultuur en
OntwikkelingCOCAChecklist Organisational Capacity AssessmentCONVOSConsultatie en VoorleggingssysteemCOSCECommittee on OSCE
(Organisation for Security and Cooperation in Europe)CPDConference on Population
DevelopmentCSDCommission on Sustainable
DevelopmentCSEVerdrag inzake Conventionele
Strijdkrachten in EuropaCTBT(O)Comprehensive
Nuclear Test Ban Treaty (Organisation)DACDevelopment Assistance CommitteeDCODirectie Culturele Samenwerking, Onderwijs en OnderzoekDDRDemobilisation Disarmament
ReintegrationDGISDirectoraat Generaal
Internationale SamenwerkingDGRCDirectoraat Generaal
Regiobeleid en Consulaire ZakenDFIDDepartment for International
DevelopmentDMWDirectie Milieu en
WaterDSIDirectie Sociale en
Institutionele OntwikkelingE4DEnergy for DevelopmentECAPEuropean Capabilities Action PlanECEEconomic Commission
for EuropeECERExpertise Centrum Europees RechtECHOEuropean Committee Humanitarian OfficeEDAEuropese Defensie AgentschapEDEOEuropese Diplomatieke
dienstEFAEducation for AllEMBZEuropese Minister
van Buitenlandse ZakenEOFEuropees OntwikkelingsfondsEPAEconomic Partnership
AgreementEUEuropese
UnieEU3Frankrijk, Verenigd
Koninkrijk en DuitslandEVDEconomische VoorlichtingsdienstEVDBEuropese Veiligheids-
en DefensiebeleidEVRMEuropees Verdrag
voor de Rechten van de MensEZEconomische Zaken,
ministerie vanFAOFood and Agricultural OrganisationFFDFinancing For DevelopmentFLEGTForest Law Enforcement,
Governance and TradeFMCTFissile Material
Cut-off TreatyFMOFinancieringsmaatschappij OntwikkelingslandenFSAFaciliteit Strategische
Activiteiten mensenrechten en goed
bestuurFTIFast Track InitiativeGBAGemeentelijke Basis
AdministratieGBVBGemeenschappelijk Buitenlands en VeiligheidsbeleidGEFGlobal Environment FacilityGFATMGlobal Fund to Fight Aids, Tuberculosis and MalariaGHDGood Humanitarian DonorshipHGISHomogene Groep Internationale SamenwerkingHGIS-CHGISCultuurHIVHuman Immunodeficiency VirusIAEAInternational Atomic
Energy AgencyIAVIInternational Aids
Vaccin InitiativeIBOInterdepartementaal
BeleidsonderzoekICBInternationaal CultuurbeleidICERInterdepartementale Commissie Europees RechtICPDInternational Conference on Population and DevelopmentICTYInternational Criminal Tribunal for former YugoslaviaIEAInternational Energy AgencyIFCInternational Finance CorporationIFIInternationale Financiële
InstellingenIGADIntergovernmental
Authority on DevelopmentIGCIntergouvernementele ConferentieIMFInternational Monetary FundINDImmigratie en
Naturalisatie DienstIOInternationaal OnderwijsIOBInspectie Ontwikkelingssamenwerking en
BeleidsevaluatieIOMInternationale Organisatie voor MigratieIPMInternational Partnership
on MicrobiocidesIPPFInternational Planned Parenthood FederationISInternationale SamenwerkingISAFInternational Security Assistance ForceITCInternational Trade
CentreJPJaarplanningLNVLandbouw, Natuur en Voedselkwaliteit, ministerie vanMATRA(Programma) Maatschappelijke
TransformatieMDGMillennium Development GoalMEDAEuro-Mediterraan PartnerschapprogrammaMFPMedefinancieringsprogrammaMFSMedefinancieringsstelselMILIEVMilieuen
Economische VerzelfstandigingMJSPMeerjarig Strategisch PlanMKBMidden- en KleinbedrijfMOLMinst Ontwikkeld LandMOVPMidden-Oosten VredesprocesNABSONetherlands Agricultural
Business Support OfficeNAVONoord-Atlantische VerdragsorganisatieNBSONetherlands Business Support OfficeNCDONationale Commissie voor internationale samenwerking en
Duurzame OntwikkelingNCTbNationaal Coördinator TerrorismebestrijdingNFPNetherlands Fellowships ProgrammeNFXNetherlands Financial
Sector Development ExchangeNGONiet-Gouvernementale OrganisatieNPTNetherlands Programme for institutional strenghtening
of post-secondary education and Training CapacityNUFFICNetherlands Universities
Foundation for International CooperationNVISNieuw Visum Informatie SysteemOCHAOffice for the Coordination of Humanitarian AffairsODAOfficial Development AssistanceOESOOrganisatie voor Economische Samenwerking en
OntwikkelingOIOOnderzoeker
in OpleidingORETOntwikkelingsrelevante ExporttransactiesOSOntwikkelingssamenwerkingOVSEOrganisatie voor Veiligheid en Samenwerking in
Europa (ook: OSCE Organisation for Security and Cooperation in Europe)PAMProcesbewakingssysteem individuele ambtsberichtenPCAPProgramma Culturele Ambasade ProjectenPFMPublic Finance ManagementPHAREEU-hulpprogramma
voor bijstand aan Midden- en Oost-EuropaPICBProgramma Internationaal CultuurbeleidPOPPosten Ondersteunings
ProgrammaPPPPublieke-Private PartnerschappenPPRPiramide Pins RDS
(management informatiesysteem)PRSPPoverty Reduction Strategy PapersPSCPolitiek en VeiligheidscomitéPSIProliferation Security InitiativePSIAPoverty and Social Impact AnalysesPSOPartnerschap- en samenwerkingsovereenkomstPSOProgramma Personele Samenwerking met
OntwikkelingslandenPSOMProgramma Samenwerking Opkomende
MarktenPUMProject Uitzending ManagersRAZEBRaad Algemene Zaken en Externe BetrekkingenREACHRegistration, Evaluation, Authorisation of ChemicalsSFIRStabilisation Force IraqSGVNSecretaris-Generaal
Verenigde NatiesSICAStichting Internationale Culturele ActiviteitenSIISamenwerking Internationale
InstellingenSIPPOSwiss Import Promotion
ProgrammeSNVStichting SNV Nederlandse
OntwikkelingsorganisatieSPICADSupport Programme
for Institutional and Capacity DevelopmentSPSSanitary and Phytosanitary
StandardSRGRSeksuele en Reproductieve Gezondheid en -RechtenSSRSecurity Sector ReformTACISTechnical Assistance to the Commonwealth of Independent
StatesTBTuberculoseTBTTechnical Barriers
to TradeTMFThematische MedefinancieringTRTrack
RecordUNUnited NationsUNAIDSVN-AidsprogrammaUNDPUnited Nations Development ProgrammeUNEPUnited Nations Environment ProgrammeUNESCOUnited Nations Educational, Scientific and Cultural OrganisationUNFPAUnited Nations Population FundUNGASSUnited Nations Special Session on HIV/AIDSUN-HABITATUnited Nations Human Settlements ProgrammeUNHCRUnited Nations High Commissioner for RefugeesUNICEFUnited Nations Children's FundVBTBVan Beleidsbegroting tot BeleidsverantwoordingVISVisum Informatie SysteemVNVerenigde NatiesVNGVereniging van Nederlandse
GemeentenVROMVolkshuisvesting,
Ruimtelijke Ordening en Milieu,
ministerie vanVSVerenigde
StatenWBWereldbankWSSDWorld Summit on Sustainable DevelopmentWTCWorld Trade CentreWTOWorld Trade OrganisationBIJLAGE 3 TREFWOORDENLIJSTAan Elkaar Verplicht 3, 121, 123Accountability 24, 53ACS 54, 56, 123AENEAS 87, 123AEV 75, 123Afghanistan 11, 14, 19, 29, 34, 35, 41, 70, 117, 119, 123Afrika 9, 10, 11, 14, 16, 18, 19, 34, 35, 37, 38, 49, 54, 56, 57, 64,
65, 71, 78, 80, 81, 82, 100, 117, 119, 121, 123Agentschap 1, 6, 29, 61, 63, 115, 118, 119, 120, 123Aidsambassadeur 73Aids 16, 35, 65, 71, 72, 73AIV 111, 117, 121, 123ALA 46, 47, 123Alfabetisering 65, 66Alfabetiseringsgraad 66Algemene Rekenkamer 85, 86, 109Ambtsbericht 87, 88, 125Antarctisch Verdrag 80Apparaatskosten 6, 7, 99, 113Apparaatsuitgaven 6, 98, 99Armoedebeleid 58, 62Armoedebestrijding 8, 14, 16, 19, 20, 21, 27, 40, 53, 56, 57, 58, 59,
62, 65, 66, 68, 69, 75, 77, 78, 103Armoedevermindering 41, 53, 54, 59, 61, 73ARTF 41, 123ASEAN 12Asielbeleid 86, 87Asiel 10, 13, 21, 45, 46, 84, 86, 87, 93, 123Asielzoeker 20, 21, 87, 119ATT 33, 123Azië 9, 12, 13, 29, 46, 65, 78, 123Balkan 11, 14, 16, 29, 34, 46, 47Basic education 3, 7, 20, 66, 67, 104Basisonderwijs 65, 66, 67, 68Bedrijfslevenprogramma 17Bedrijfsleven 16, 20, 38, 39, 53, 57, 59, 60, 63, 64, 72, 73, 74, 81,
119, 120, 122Bedrijfsvoeringparagraaf 110Bedrijfsvoering 1, 6, 59, 60, 99, 109, 110, 112Begrotingssteun 57, 58, 61, 63, 64, 68Beleidsprioriteiten 3, 45Beroepsonderwijs 20, 65, 66, 67, 68, 104Beursverlening 69Bilaterale betrekkingen 4, 43, 45, 50, 52, 89Biodiversiteit 41, 59, 78, 79, 80Biologische Wapensverdrag 31, 32Biometrische kenmerken 21, 112BMD 42, 123Brede Maatschappelijke Discussie 10, 42, 123Broeikasgassen 38, 79Buitenlandbeleid 3, 5, 7, 9, 12, 15, 22, 27, 38, 39, 69, 71, 73, 89, 92Burgerservicenummer 85, 86, 112BVV 87, 123Caïro-agenda 65, 73, 74Caïro 65, 71, 73, 74Capaciteitsopbouw 57, 60, 62, 73, 76, 82Capaciteitsversterking 11, 14, 58, 65, 68, 80, 82CAP 29, 123CARDS 46, 47, 123CBI 1, 2, 6, 60, 61, 113, 114, 115, 123CDM 79China 12, 13, 46, 64, 89, 90, 91, 120Civil society 5, 17, 38, 48, 66, 75Clingendael 39Club van Parijs 21COCA 110, 123Coördinatie 9, 11, 16, 17, 23, 36, 39, 43, 49, 51, 52, 53, 58, 61,
62, 64, 71, 72, 77, 87, 94, 119Coherentie 10, 25, 48, 49, 52, 53, 64, 119Concurrentievermogen 42, 59Conflictbeheersing 49Conflictpreventie 10, 33, 34, 41, 49, 72, 81Consulaire bijstand 84Consulaire dienstverlening 84, 85, 92, 93, 111Conventie 120, 121CONVOS 88, 123Corruptie 19, 27, 37, 41, 121Crisisbeheersing 28, 29, 33, 34Cultureel profiel 1, 4, 89, 90, 106Cultuur en ontwikkeling 75, 76Cultuurbeleid 89, 91, 124, 125Cultuur 5, 17, 46, 51, 89, 90, 91, 95, 123, 124Cyprus 56, 117DAC 16, 34, 38, 70, 123Democratisering 10, 18, 27, 35, 37, 45, 46, 47, 118Discriminatie 15, 69Donorcoördinatie 61, 70, 72Drinkwater 17, 20, 79, 81, 82, 105Duurzaamheid 82, 121Duurzame ontwikkeling 8, 12, 15, 16, 27, 33, 34, 38, 40, 42, 59, 60, 63,
65, 68, 69, 77, 78, 80E4D 78, 123ECER 45, 123ECHO 36, 123Ecologische veiligheid 40, 41Ecosystemen 3, 6, 13, 15, 40, 77ECOWAS 11Education for All 66, 124EFA 67, 124Empowerment 69Enduring Freedom 41Energiebronnen 38, 39Energiegebied 39Energiehandvest 39Energiehuishouding 15, 38, 40Energie 3, 6, 12, 13, 15, 27, 32, 38, 39, 40, 47, 49, 57, 59, 77, 78,
79, 112Energy for Development 78, 123EOF 19, 43, 49, 101, 118, 124EU-afdrachten 5, 101, 102, 103EU-fondsen 47Eurojust 26Europese Commissie 19, 36, 52, 101Europese Hof 10, 45, 51, 120Europese integratie 10, 84Europese Raad van Barcelona 48Europese Raad 13, 42, 44, 117Europese Unie 5, 10, 14, 15, 17, 19, 30, 42, 43, 44, 45, 46, 47, 48, 50,
51, 53, 54, 60, 86, 102, 117, 124Europol 26Evaluatie 3, 6, 26, 36, 41, 45, 52, 61, 62, 63, 64, 75, 76, 83, 86, 88,
91, 95, 110, 117, 118, 119, 121, 124EVDB 28, 29, 124EVD 61, 63, 124Exportsteun 55FAO 80Financiële Perspectieven 102Financing for Development 48, 53FMO 60, 64, 124FTI 67, 124GBVB 39, 46, 124GCE 91Gedetineerdenbegeleiding 86, 88GEF 80Gemeenschappelijk Cultureel Erfgoed 5, 91Gender 49, 66, 67, 69, 70, 71, 76, 80, 82, 122Gezondheidszorg 20, 74GFATM 72, 73, 124GHD 36, 124Global Environmental Facility 80Goed bestuur 1, 12, 25, 27, 28, 36, 37, 38, 39, 40, 41, 53, 57, 72, 80,
82, 100, 101, 117, 124Handelsliberalisatie 53Handelspolitiek 54Harmonisatie 33, 48, 53, 57, 61, 62, 64, 68HGIS-C 124HGIS-Cultuurmiddelen 89HGIS-cultuurmiddelen 91HGIS 7, 19, 91, 97, 98, 124HIV/aids 3, 7, 17, 20, 21, 36, 49, 60, 65, 66, 67, 70, 71, 72, 73, 74,
75, 76, 104, 126HIV 65, 66, 71, 73, 124Human Development Report 18Humanitaire hulp 1, 27, 28, 35, 36, 41, 72, 100, 101Humanitaire hulpverlening 28, 35ICB 89, 90, 91, 124, 125ICER 45, 124ICPD 65, 71, 73, 124ICTY 29, 124IEA 40, 124IFC 60, 124IGC 86, 87, 124IMF 16, 57, 58, 117, 119, 124Indonesië 19, 35, 103, 119Infrastructuur 14, 20, 25, 53, 61, 94, 105Institutionele ontwikkeling 80, 82Integriteit 25, 80, 109, 111Internationaal cultuurbeleid 91Internationaal onderwijsprogramma 68Internationaal onderwijs 65, 76Internationaal Strafhof 11, 23, 25, 26Internationale financiële instellingen 16, 57, 61Internationale organisaties 9, 26, 35, 36, 38, 56, 70, 73, 89, 90, 93,
94, 95Interne markt 42, 49IOB 36, 76, 119, 124IOM 86, 124IPPF 76, 124Irak 29, 35, 36ISAF 41, 124Justitie 13, 14, 30, 45, 46, 87, 107, 118, 119Kanaalfinanciering 36Kandidaat-lidstaten 11, 38, 47, 48Kinderen 23, 24, 25, 57, 65, 66, 67, 74Klimaatverandering 8, 38, 40, 78, 79LNV 56, 63, 124Maatschappelijk middenveld 16, 18, 20, 25, 37, 38, 55, 56, 65, 67, 75,
82, 104Maatschappelijk 4, 6, 16, 21, 29, 37, 40, 42, 44, 45, 47, 48, 49, 50,
51, 55, 57, 60, 65, 71, 73, 74, 75, 76, 85, 92, 93, 94, 124Managementverklaring 110Markttoegang 17, 53, 55, 56, 60, 64, 120Marokko 18, 30, 37, 48Massavernietigingswapens 9, 14, 27, 31, 32Matra 17, 18, 19, 37, 38, 40, 41, 47,48, 50, 124,MDG 4, 5, 53, 55, 56, 57, 58, 59, 61, 66, 67, 70, 71, 73, 75, 77, 78,
81, 117, 124MEDA 46, 47, 124Medefinanciering 75, 125, 126Medefinancieringsprogramma 75, 124Menselijke ontplooiing 1Mensenrechtenbeleid 22, 26Mensenrechten 1, 5, 10, 12, 15, 21, 22, 23, 24, 25, 36, 40, 42, 43, 46,
47, 50, 51, 72, 73, 75, 100, 118, 120, 122, 124MFP 75, 76, 124MFS 75, 122, 125Migratie 10, 13, 16, 20, 45, 46, 47, 49, 72, 86, 87, 93, 119, 121, 123,
124Milieudoelstellingen 80Milieu 1, 3, 6, 7, 8, 10, 15, 16, 20, 21, 38, 40, 41, 42, 44, 45, 47,
49, 65, 70, 77, 78, 79, 80, 81, 82, 105, 112, 117, 121, 123, 125, 126Milieuverdragen 78, 80MILIEV 64, 125Millennium Development Goals 4, 10, 48Millennium Ecosystem Assessment 77MJSP 63, 110, 125Mondialisering 53Motie-Hessing 65Multilateraal 5, 9, 11, 23, 26, 56, 60, 81, 91, 92Nationale orde 9, 10, 38Natuurlijke hulpbronnen 15, 40, 41, 77, 78, 80, 81Natuurrampen 4, 15, 27, 35, 40NAVO 10, 11, 13, 14, 16, 18, 28, 29, 30, 31, 32, 33, 34, 121, 125NBSO 64, 125NCDO 75, 92, 95, 125Nederland 1, 3, 4, 5, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16, 17, 18, 19,
22, 23, 24, 25, 26, 27, 28, 29, 30, 32, 33, 34, 35, 36, 37, 38, 39, 40, 41,
42, 43, 44, 45, 46, 47, 48, 49, 50, 51, 52, 53, 54, 55, 56, 57, 58, 59, 60,
61, 62, 63, 64, 65, 66, 67, 68, 69, 70, 71, 72, 73, 74, 75,
76, 77, 78, 79, 80, 81, 82, 83, 84, 85, 86, 87, 88, 89, 90, 91, 92, 93, 94,
95, 101, 102, 103, 105, 106, 110, 111, 112, 117, 118, 119, 120, 121, 125,
126Netherlands Business Support Offices 64NFP 69, 76, 125NGO 24, 26, 31, 32, 36, 37, 38, 41, 45, 47, 49, 58, 67, 68, 70, 72, 74,
76, 82, 121, 125NIO 54Non-ODA 3, 14Non-proliferatie 11, 12, 28, 31, 32, 45Noodhulp 19, 21, 100NPT 69, 76, 125Nuffic 69NVIS 85, 87, 111, 112, 125OCHA 35, 36, 125ODA 3, 7, 14, 16, 20, 21, 48, 57, 104, 125OESO 16, 17, 34, 38, 40, 55, 56, 117, 125Ondernemingsklimaat 17, 20, 21, 37, 53, 54, 59, 60, 61Onderwijs 16, 20, 21, 46, 51, 65, 66, 67, 68, 69, 70, 72, 74, 75, 76,
80, 104, 119, 123, 124Onderzoek 6, 118, 123, 125Onderzoeksbeleid 65, 68, 76Onderzoekscapaciteit 68Ontbinding 14, 55, 56Ontmijning 36, 41Ontwapening 28, 31, 32, 34, 35, 49Ontwikkelingssamenwerking 2, 3, 4, 7, 14, 16, 20, 25, 34, 47, 48, 49,
52, 53, 54, 56, 61, 68, 75, 92, 93, 124, 125OPCW 31ORET 59, 60, 61, 64, 82, 117, 121, 125OVSE 10, 15, 25, 32, 33, 34, 35, 51, 86, 125PAM 88, 125Paris Declaration 53, 61, 62Particuliere sector 15, 53, 59Partnerlanden 4, 5, 17, 20, 23, 24, 25, 28, 29, 36, 37, 38, 50, 55, 57,
58, 59, 60, 61, 62, 65, 67, 68, 70, 72, 73, 74, 75, 76, 79, 80, 82, 91, 110,
117, 122Partnerschappen 40, 125Partnerschapprogramma 124PCAP 91, 125Personenverkeer 1, 4, 84, 87, 88, 105, 106Postennet 56, 63, 98PPP 20, 59, 60, 72, 80, 81, 83, 117, 121, 125Pre-accessie 47, 48, 52Primair onderwijs 66Prison 86, 88Procurement 62PRSP 53, 57, 58, 75, 76, 79, 125PSC 49, 125PSIA 57, 58, 125PSI 31, 32, 125PSOM 59, 60, 61, 125PSO 75, 125Publieke-private partnerschappen 79, 82Publieksdiplomatie 89, 92, 93PUM 60, 61, 125Raad van Europa 10, 25, 42, 43, 49, 50, 51, 52, 86, 121Racisme 24, 117RAZEB 39, 49, 119, 125REACH 44, 125Rechtsorde 1, 5, 7, 8, 9, 22, 23, 25, 45, 53, 100Rechtspraak 22, 25, 26, 35Rechtstoegang 22Referendum 8, 10, 42, 93, 117, 119Regionale banken 80, 82Regionale benadering 78, 80, 81Reisdocumenten 21, 112Reproductieve gezondheid 3, 16, 20, 21, 65, 66, 67, 71, 72, 73, 74, 75,
76Rusland 17, 18, 29, 32, 39, 46, 55, 118Samenhang 7, 9, 11, 15, 17, 18, 26, 27, 38, 46, 47, 48, 62, 69, 71, 76,
97, 109, 117Samenwerking Internationale Instituten 69Samenwerking 1, 4, 5, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16, 17, 18, 19,
20, 25, 26, 28, 29, 30, 31, 35, 36, 37, 38, 39, 40, 41, 43, 44, 46, 47, 48,
49, 50, 51, 52, 53, 55, 56, 57, 58, 60, 61, 62, 63, 67, 68, 69, 70, 72, 73,
75, 76, 79, 80, 81, 82, 86, 87, 89, 90, 91, 92, 101, 110, 117, 118, 121, 123,
124, 125Sancties 120Sanitatie 20, 81, 82, 83, 105Schuldhoudbaarheid 57, 58Schuldverlichting 19, 58Sectorale 20, 57, 59, 64, 68, 82, 104, 113, 116SFIR 41, 125SICA 91, 125Silent partnerships 20, 61, 67, 80, 82, 104SNV 20, 75, 105, 125Sociale ontwikkeling 1, 66, 77, 104SRGR 73, 74, 126Staat van de Unie 42, 47Stabiliteit 1, 3, 4, 5, 6, 11, 13, 14, 16, 18, 27, 28, 33, 34, 35, 36,
37, 38, 40, 41, 42, 46, 47, 65, 80, 82, 89, 100, 101Strafhof 94Sub-Sahara Afrika 16, 20Subsidie 20, 55, 61, 69, 76, 89, 93, 121Subsidieregeling 37Suriname 120, 121TACIS 46, 47, 126Terrorismebestrijding 10, 15, 30, 42, 45, 46, 47, 117, 118, 125Terrorisme 8, 10, 11, 12, 13, 15, 18, 19, 21, 23, 27, 28, 30, 35, 45,
46, 95, 110TMF 60, 75, 76, 82, 100, 104, 105, 117, 118, 126Track Record 58, 63, 126Tsunami 15, 19, 34, 35, 40, 100, 103Uitbreiding 45, 47, 55, 56, 59, 67, 85UNAIDS 20, 72, 73, 126UNDP 19, 38, 41, 70, 80, 126UNEP 79, 80, 126UNESCO 92, 126UNFPA 76, 126UNGASS 71, 126UN-HABITAT 80, 82UNHCR 70, 86, 126UNICEF 82Unie 5, 10, 11, 13, 14, 25, 29, 42, 43, 44, 45, 46, 47, 49, 50, 52, 110,
117, 118Utstein 41, 49Vakbonden 75VBTB 3, 7, 110, 126Veiligheid 1, 3, 4, 5, 6, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16, 17, 18, 27,
28, 29, 30, 32, 33, 34, 35, 38, 40, 41, 42, 44, 45, 46, 47, 53, 72, 84, 85,
93, 100, 101, 105, 106, 109, 111, 117, 123, 124, 125Veiligheidsbewustzijn 111Veiligheidsraad 12, 16, 23, 31, 70Verenigde Staten 31, 126Vertrouwensfuncties 111VIS 88, 126Visumuitgifte 84Vlaams-Nederlands Huis 90VNG 76, 126VN-instellingen 40, 73Voorschottenbeheer 109, 121Voorzitterschap 36, 43, 52, 85, 87, 95, 122Vredesfonds 41Vredesopbouw 34, 41Vredesoperaties 11Vreemdelingenbeleid 86Vrouwen 14, 24, 25, 34, 37, 65, 69, 70, 71, 72, 73, 81, 112Wapenbeheersing 28, 31, 32, 41Wapenexportbeleid 32, 33Watergebruik 81Wereldbank 16, 20, 37, 38, 41, 57, 67, 70, 72, 74, 79, 80, 81, 82, 104,
117, 119, 126Wereldeconomie 12, 48, 53, 55Wereldhandel 12, 45, 53, 73Wereldmarkt 13, 15, 38, 39WHO 70, 72WSSD 48, 49, 53, 60, 81, 126WTO 17, 41, 49, 54, 73, 122, 126Zetelovereenkomst 25, 26XNoot1Afghanistan, Angola, Grote Meren regio (Burundi, DRC, Uganda), Hoorn van
Afrika (Eritrea, Ethiopië, Sudan, Somalië), Irak, Noordelijke Kaukasus,
Palestijnse gebieden, West Afrika (Liberia, Ivoorkust), Zuidelijk Afrika (hongercrises,
gevolgen van aids).XNoot1Zie hiervoor ook artikel 6, operationele doelstelling 6.1, Bescherming
en duurzaam gebruik van milieu en water in de mondiale context en de nationale
context in ontwikkelingslanden.XNoot1De VN Commissie voor Duurzame Ontwikkeling (CSD), een functionele commissie
van de VN Sociale en Economische Raad, is belast met de follow-up van de Rio
Conferentie over Milieu en Ontwikkeling (1992) en met de follow-up van het
uitvoeringsplan van Johannesburg (2002). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-30300-V-2.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl