Marktwerking, deregulering en wetgevingskwaliteit; Brief minister bij aanbieding van haar beleidsregels voor de uitvoering van de bevoegdheden van de Raad van Bestuur van de NMa op het gebied van boetes, clementie en combinatieovereenkomsten
Staten-Generaal — Kamerstuk Brief regering
Datum: 2014-07-03 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


Tweede Kamer der Staten-Generaal
 2
 Vergaderjaar 2009-2010
 
 
 
 KST135019
 2009-2010
 
 24 036
 Marktwerking, deregulering en wetgevingskwaliteit
 
 
 
 
 Nr. 
 365
 BRIEF VAN DE MINISTER VAN ECONOMISCHE ZAKEN
 Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
 
 Den Haag, 23 september 2009
 
 Hierbij bied ik u ter informatie de beleidsregels aan die zijn opgesteld
voor de uitvoering van de bevoegdheden van de Raad van Bestuur van de NMa
(hierna: «de Raad») op het gebied van boetes en clementie. Hiermee is uitvoering gegeven aan mijn voornemen de scheiding tussen beleid en uitvoering aan te scherpen
door de bestaande uitvoeringsregels voor boetes en clementie van de NMa te
vervangen door beleidsregels van de minister van Economische Zaken. Tevens
bied ik u ter informatie mijn beleidsregels aan voor combinatieovereenkomsten. De beleidsregels voor boetes, clementie en combinatieovereenkomsten
zijn in de Staatscourant gepubliceerd op 22 september jl. en zullen in
werking treden op 1 oktober a.s. Hieronder komen de scheiding tussen
beleid en uitvoering en de belangrijkste aspecten van de afzonderlijke beleidsregels
aan bod.
 Scheiding beleid en uitvoering
 Zoals eerder aangekondigd worden twee stappen gezet om de aanscherping
van de scheiding van het mededingingsbeleid, dat tot mijn verantwoordelijkheid
behoort, en de uitvoering daarvan door de NMa in individuele zaken, uitvoering
te geven. De eerste stap is de aanpassing van
het Relatiestatuut EZ-NMa geweest. In het aangepaste Relatiestatuut EZ-NMa
2008 (Staatscourant 2008, nr. 212) is opgenomen dat de NMa nieuwe uitvoeringsregels
of aanpassingen van bestaande uitvoeringsregels aan mij moet voorleggen. Indien
ik van mening ben dat de uitvoeringsregels in strijd zijn met het recht of
het algemeen belang van een goede taakuitvoering van de NMa, kan ik deze afkeuren. De tweede stap is nu gezet door het vervangen van de
uitvoeringsregels van de NMa voor boetes en clementie door beleidsregels van
mijzelf.
 1. Beleidsregels van de minister van Economische
Zaken voor het opleggen van bestuurlijke boetes door de NMa 2009 (hierna:
boetebeleidsregels)
 Via de boetebeleidsregels wordt het high trust kabinetsbeleid geïmplementeerd
bij de NMa. Bij high trust beleid zetten toezichthouders hun middelen daar
in, waar de kans op overtreding het hoogst is en treden hard op als de regels
worden overtreden. Hierdoor kan met de inzet van minder middelen door de afschrikwekkende
werking van hard optreden, toch een zelfde of zelfs beter nalevingsresultaat
worden bereikt. Hierbij is een hoge spontane naleving onmisbaar. Omdat spontane
naleving niet vanzelf komt kan deze worden gestimuleerd door strengere sancties
in het vooruitzicht te stellen. Binnen de bestaande wettelijke boetemaxima bestaat nog aanzienlijke ruimte om feitelijk hogere boetes
op te leggen dan tot nu toe zijn opgelegd. De door mij vastgestelde boetebeleidsregels
maken het mogelijk harder op te treden, en komen daarmee tevens tegemoet aan
mijn toezegging de mogelijkheden voor de NMa te verruimen om hogere boetes
op te leggen.
 De belangrijkste wijzigingen in het kader van high trust zijn:
 1. Voor zeer zware overtredingen van artikel 6 en 24 Mededingingswet of
artikel 81 en 82 van het EG-Verdrag is een toeslag op de basisboete geïntroduceerd.
Deze toeslag bedraagt ten hoogste 25% van de betrokken omzet in het
laatste volledige jaar dat de onderneming heeft deelgenomen aan de overtreding.
De Europese Commissie hanteert voor dergelijke overtredingen een «entry
fee» die ook maximaal 25% van de betrokken omzet bedraagt.
 2. Het maximum van de ernstfactor E is verhoogd van 3 naar 5. De ernstfactor
E is de vermenigvuldigingsfactor die wordt toegepast op de basisboete om rekening
te houden met de ernst van de overtreding. De verruiming van de ernstfactor
geldt voor alle overtredingen van de Mededingingswet en de energiewetten (de
Elektriciteitswet 1998, de Gaswet en de Wet onafhankelijk netbeheer).
 3. In geval van recidive wordt de basisboete met 100% verhoogd,
tenzij dit gezien de omstandigheden van het geval evident onredelijk zou zijn.
Hierdoor is geregeld dat recidive in principe leidt tot een verdubbeling van
de basisboete en wordt aangesloten bij de systematiek van het Wetsvoorstel
wijziging boetestelsel financiële wetgeving.
Bij het aangenomen amendement nr. 10 van dat wetsvoorstel wordt in de
desbetreffende financiële wetgeving bepaald dat in geval van recidive
het bedrag van de bestuurlijke boete voor een afzonderlijke overtreding wordt
verdubbeld.
 
 De boetebeleidsregels vervangen de NMa Boetecode 2007 waar het overtredingen
van de Mededingingswet, de Tijdelijke wet mediaconcentraties of de energiewetten
betreft.
 2. Beleidsregels van de minister van Economische
Zaken tot vermindering van de bestuurlijke boetes inzake kartels (hierna:
clementiebeleidsregels)
 Het niet opleggen of verminderen van geldboeten via een clementieprogramma
is een belangrijk instrument voor het opsporen en beboeten van kartels. Via
dit instrument wordt het aanmelden van kartels bij de NMa gestimuleerd. In
de beleidsregels is aansluiting gezocht bij het model clementieprogramma van
het netwerk van mededingingingsautoriteiten binnen de Europese Unie. De beleidsregels
wijken op één onderdeel van het model clementieprogramma af.
Bij één categorie van clementieverzoeken wordt niet automatisch
een boetevermindering van 100% verleend, maar heeft de NMa de keuze
om een boetevermindering van 60 tot 100% toe te zeggen. De NMa behoudt
hierdoor de mogelijkheid om de informatie die de eerste clementieverzoeker
aanlevert, te beoordelen op de meerwaarde die deze heeft voor het onderzoek.
Dit zorgt ervoor dat een clementieverzoeker waarschijnlijk meer informatie
zal overleggen dan wanneer hij automatisch zeker is van een boetevermindering
van 100%. De clementiebeleidsregels vervangen de NMa Richtsnoeren clementie
met betrekking tot het niet opleggen of verminderen van geldboeten in kartelzaken
uit 2007.
 3. Beleidsregels voor combinatieovereenkomsten
 In een combinatieovereenkomst kunnen kort gezegd twee of meer zelfstandige
ondernemingen de gezamenlijke inschrijving op een aanbesteding en de gezamenlijke
uitvoering daarvan regelen. Hierbij kunnen beleidsregels voor combinatieovereenkomsten
ondernemers helpen om te zorgen dat zij de Mededingingswet (hierna: Mw) niet
overtreden. Per brief van 3 februari 2009
heb ik u het concept van de Beleidsregels combinatieovereenkomsten aangeboden,
dat op 19 december 2008 ter consultatie aan ondernemersorganisaties is
toegestuurd. Die organisaties konden tot 31 maart 2009 commentaar leveren
op en suggesties doen ter verbetering van de werkbaarheid van de conceptbeleidsregels.
Naar aanleiding van de reacties op de consultatie zijn de beleidsregels aangepast.
Hierbij is conform het verzoek van ondernemingsorganisaties zo veel mogelijk
gebruik gemaakt van voorbeelden. Tevens is gewaarborgd dat de beleidsregels
aansluiten bij het EG-mededingingsrecht.
 
 De minister van Economische Zaken,
 M. J. A. van der Hoeven
 
 
 
 
 Ter inzage gelegd bij het Centraal Informatiepunt Tweede Kamer.
 
 
 Zie mijn brieven van 4 juli 2008 (Kamerstukken II 2007–2008,
24 036, nr. 349), van 21 oktober 2008 (Kamerstukken II 2008–2009,
24 036, nr. 360), van 7 april 2009 (Kamerstukken II 2008–2009,
31 700 XIII, nr. 55) en van 16 september 2009 (Kamerstukken
II 2009–2010, 29 247, nr. 97).
 
 
 Zie mijn brief van 3 februari 2009 aan de Tweede Kamer waarbij de
conceptbeleidsregels combinatieovereenkomsten zijn aangeboden (2009D04254).
 
 
 Zie voetnoot 1.
 
 
 Zie mijn brief aan de Tweede Kamer van 21 oktober 2008 (Kamerstukken
II 2008–2009, 24 036, nr. 360).
 
 
 Het bestaande wettelijke boeteregime van ten hoogste 10% van de
jaaromzet van de desbetreffende onderneming is gelijk aan de maximumboete
in de Europese mededingingsregelgeving.
 
 
 Zie verslag algemeen overleg met uw Kamer op 8 november 2007 (Kamerstukken
II 2007–2008, 31 055 en 24 036, nr. 5) en op 14 mei
2008 (Kamerstukken II 2007–2008, 31 200 XIII en 24 036, nr.
58).
 
 
 Kamerstukken II 2007–2008, 31 458, nr. 2.
 
 
 Brief van 3 februari 2009 van de Minister van Economische Zaken aan
de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal, 2009D04254.