Rapport Herijking landinrichting tweede fase; Nota over de resultaten van de herijking en de ambities van het kabinet met het vernieuwde instrument
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-10 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 25940, nr. 2

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer

24-03-1998

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1997-1998

25940 nr. 2

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamINHOUDSOPGAVE1. INLEIDING2. POSITIONERING3. RESULTATEN 3.1. Verbreding3.1.1. Infrastructuur3.1.2. Milieu3.1.3. Water3.1.4. Stad-land3.1.5. Functies in het landelijk gebied3.1.6. Gebiedsgericht beleid3.2. Vereenvoudiging en versnelling3.2.1. Planvormen van landinrichting3.2.2. Met of zonder landinrichtingsplan3.2.2.1. Voorbereiding en uitvoering landinrichtingsplanRuilplan en tijdelijk gebruik van grondenKorting en onderbedelingWaardebepalingEigendom, beheer en onderhoud3.2.2.2. Herverkaveling zonder landinrichtingsplan3.2.3. Afstemming met ruimtelijke ordening3.2.4. Milieu effect rapportage3.2.5. Overige regelgeving3.2.6. RechtsbeschermingToelichting Schema 1. Besluit Landinrichting2. Negatief besluit; geen landinrichting3. Vaststelling landinrichtingsplan4. Vaststelling ruilplan (Plan van toedeling)3.2.7. Grondverwerving3.2.7.1. Vervroegde start grondverwerving3.2.7.2. Versnellen grondverwerving • Opbouwen grondvoorraad• Stimuleren bedrijfsverplaatsingen• Stimuleren bedrijfsbeëindiging• Projecttoeslag• Onteigening/korting3.3. Flexibilisering3.3.1. Procesmatig werken3.3.2. Raamplan3.3.3. Cultuur en werkwijze3.3.4. Landinrichtingscommissies3.3.5. Aankoop strategie plan3.3.6. Programmering van landinrichting3.4. Imago en communicatie3.4.1. Vestiging van het nieuwe imago Bevordering positief imago4. IMPLEMENTATIE VAN DE VERBETERINGEN 4.1. Imago en communicatie4.2. Veranderingen in gedrag en werkwijze4.3. Wetswijziging4.3.1. Landinrichtingswet4.4. Verandering van regelingen
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 25940Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 105 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
25 940Rapport Herijking landinrichting tweede fasenr. 2NOTA INHOUDSOPGAVE1.INLEIDING8   2.POSITIONERING8   3.RESULTATEN103.1.Verbreding10 3.1.1.Infrastructuur103.1.2.Milieu11 3.1.3.Water11 3.1.4.Stad-land113.1.5.Functies in het landelijk gebied12 3.1.6.Gebiedsgericht
beleid12 3.2.Vereenvoudiging en versnelling13 3.2.1.Planvormen
van landinrichting13 3.2.2.Met of zonder landinrichtingsplan143.2.2.1.Voorbereiding en uitvoering landinrichtingsplan143.2.2.2.Herverkaveling zonder landinrichtingsplan16 3.2.3.Afstemming
met ruimtelijke ordening16 3.2.4.Milieu effect rapportage173.2.5.Overige regelgeving17 3.2.6.Rechtsbescherming173.2.7.Grondverwerving19 3.2.7.1.Vervroegde start
grondverwerving20 3.2.7.2.Versnellen grondverwerving203.3.Flexibilisering21 3.3.1.Procesmatig werken223.3.2.Raamplan23 3.3.3.Cultuur en werkwijze233.3.4.Landinrichtingscommissies24 3.3.5.Aankoop
strategie plan25 3.3.6.Programmering van landinrichting253.4.Imago en communicatie25 3.4.1.Vestiging
van het nieuwe imago26    4.IMPLEMENTATIE VAN DE
VERBETERINGEN264.1.Imago en communicatie264.2.Veranderingen in gedrag en werkwijze27 4.3.Wetswijziging274.3.1.Landinrichtingswet27 4.4.Verandering van
regelingen281. INLEIDINGHet doel van de eerste fase van het deelprogramma Herijking Landinrichting
was om de wenselijk geachte aanpassingen te benoemen en een daarop toegesneden
oplossingsgerichte aanpak te formuleren. In de LNV-nota Dynamiek en Vernieuwing
zijn expliciet de volgende mogelijkheden voor verbetering van het instrument
genoemd:– verbreding van het instrumentarium in de richting van milieu-
en waterbeleid, stad en land, plattelandsvernieuwing en gebiedsgericht beleid;– flexibiliteit naar vormen en typen van landinrichting alsmede
verkorting van procedures;– experimenten met nieuwe vormen van landinrichting.Als de belangrijkste maatschappelijke ontwikkelingen die mede bepalend
zijn voor de opvattingen over het landinrichtingsinstrumentarium kunnen worden
onderscheiden: maatschappelijke dynamiek, individualisering, versterking van
het politiek primaat, een toenemende samenhang in benaderingen, verdergaande
verstedelijking en tenslotte de ontwikkelingen in het landelijk gebied. Het
kader voor de verbetering van het instrument landinrichting is op basis van
deze ontwikkelingen benoemd:– Landinrichting moet een bijdrage kunnen leveren, ook voor de relatie
stad-land, aan de verbetering van de kwaliteit van de leefomgeving;– Versnelling van de procedures is noodzakelijk om gelijke tred
te houden met de dynamiek in de fysieke omgeving;– Daarnaast moet bestuurlijk maatwerk worden geleverd om recht te
doen aan en oplossingen te bieden voor de gedifferentieerde problematiek;– Landinrichting moet een bijdrage leveren aan de realisatie van
een basisinrichting voor onder andere de functies landbouw, natuur, recreatie
en landschap;– Inrichtingsbehoefte van de landbouw wordt, naast de behoefte aan
een basisinrichting in samenhang met een economische duurzaamheid, in toenemende
mate door andere factoren beïnvloed (milieu, agrarisch natuurbeheer).In de vorm van zeven deelprojecten zijn verschillende thema's gezamenlijk
uitgewerkt door medewerkers van het Ministerie van LNV, provincies en de Dienst
Landelijk Gebied. De aanpak voor de tweede fase is gebaseerd op de in de eerste
fase uitgevoerde analyse van knelpunten, wensen en behoeften bij landinrichting
en op basis van «signalen uit het veld». De manier waarop de tweede
fase is ingevuld, bood de ruimte om eventuele hiaten op te vullen.In uitgebreide rapportages zijn de voorstellen uitgewerkt voor vernieuwing
van landinrichting, onderscheiden in voorstellen voor verbreding, versnelling,
vereenvoudiging en flexibilisering, voor het werk van de gebiedscommissies
en voor een betere communicatie. Dit geldt tevens voor voorstellen met betrekking
tot verbetering van het imago van landinrichting. In dit rapport is aangegeven
in hoeverre deze ideeën inpasbaar zijn binnen de huidige wet- en regelgeving
en voor welke voorstellen wetswijziging nodig zal zijn.2. POSITIONERINGHet deelprogramma Herijking Landinrichting levert een groot aantal uitgewerkte
voorstellen op voor vernieuwing van het instrumentarium voor de inrichting
van het landelijk gebied. Landinrichting wordt daardoor eenvoudiger, sneller,
flexibeler en voor brede doeleinden toepasbaar. De vernieuwingsvoorstellen
sluiten daarnaast aan op het met de provincies gesloten decentralisatieaccoord
over inrichting, grondverwerving en beheer. Landinrichting staat daarmee klaar
voor de inrichtingsvraagstukken van de 21e eeuw.Eenvoudiger en sneller wordt bereikt door vereenvoudiging van wettelijk
voorgeschreven procedures, onder behoud van voldoende rechtsbescherming. Daarnaast
speelt een betere afstemming met procedures buiten de Landinrichtingswet,
nodig voor de uitvoering van landinrichting (bijvoorbeeld in de Ruimtelijke
Ordening). Ook verandering van werkwijzen wordt gestimuleerd, waarbij weliswaar
een integrale ingang met het oog op onderlinge samenhang in belangen, basis
is bij landinrichting, maar een meer sectorale uitvoering van concrete plannen
gebruik wordt. Dit betekent een minder strakke scheiding tussen voorbereiding
en uitvoering waardoor sneller resultaten zichtbaar worden in projecten.Een versnelling van landinrichting vraagt ook om snellere en flexibelere
grondverwerving. Daarvoor zijn eveneens voorstellen ontwikkeld.Een meer procesmatige aanpak moet leiden tot grotere flexibiliteit bij
landinrichting. Hierdoor ontstaat ruimte voor het leveren van maatwerk, dat
wil zeggen dat afhankelijk van het inrichtingsvraagstuk gekozen wordt voor
het meest toegesneden instrument. Landinrichting omvat een instrumentenkoffer;
levert een raamwerk voor het inzetten van uiteenlopende instrumenten, van
eenvoudig tot meer complex. Deze flexibiliteit wordt ondersteund door een
Landinrichtingswet die meer dan thans wordt gekenmerkt door de mogelijkheid
tot keuzen voor varianten van landinrichting (de zogenaamde modulaire opbouw).
De voor het oplossen van een aantal inrichtingsvraagstukken benodigde wettelijke
procedures worden in de wet als afzonderlijke modules aangeduid.Deze meer procesmatige aanpak betekent ook een verandering van een eindtoestandsplanning,
naar een meer procesgericht planningsstelsel.Met het oog op draagvlak voor landinrichting wordt de gebiedsgerichte
aanpak versterkt. Het werken met gebiedscommissies is bij landinrichting een
belangrijk kenmerk. De betrokkenheid van de actoren in het project kan worden
versterkt door een meer interactieve planvorming. Door het stimuleren van
een groter eigen initiatief voor de uitvoering van planonderdelen door de
actoren zelf kan eveneens een belangrijke bijdrage worden geleverd aan het
verkrijgen van draagvlak voor inzet van het landinrichtingsinstrument. Dit
vraagt om extra aandacht voor daarop toegesneden communicatie.Landinrichting wordt op deze wijze een breder inzetbaar instrument om
inrichtingsvraagstukken in het landelijk gebied op te lossen. Door de voorstellen
voor vereenvoudiging, versnelling en grotere flexibiliteit wordt landinrichting
daarvoor ook aantrekkelijker.Dit resulteert in meer mogelijkheden voor verbrede inzet van landinrichting,
met name op het terrein van grootschalige infrastructuur, stad-land relaties,
integraal waterbeheer, het realiseren van duurzaam grondgebruik in het landelijk
gebied en het leveren van een bijdrage aan plattelandsvernieuwing.Het Structuurschema Groene Ruimte is als Rijksbeleid voor landinrichting
richtinggevend. In de jaarlijkse kaderbrief wordt de beschikbare financiële
ruimte aangegeven en wordt ingegaan op de vanuit het Rijksbeleid gewenste
prioriteiten.Het juridisch kader voor landinrichting wordt met name bepaald door de
Landinrichtingswet. Door vereenvoudigingsvoorstellen en een modulaire opbouw1 van de wet kan ook juridisch ruimte worden geboden voor
snel en flexibel werken met het instrument landinrichting.Binnen de door het Rijk aangegeven hoofdlijnen zijn de provincies verantwoordelijk
voor de uitwerking en uitvoering van de inrichtingsvraagstukken in het landelijk
gebied. Het interprovinciaal meerjarenprogramma is hiervoor het kader. Als
regisseur van het landelijk gebied krijgt de provincie, door de voorstellen
voor vernieuwing van het instrumentarium, de beschikking over optimale mogelijkheden
om snel, effectief en efficiënt maatwerk te leveren. Dit krijgt met name
vorm in landinrichtingsprojecten. Daarbij wordt het werken op basis van gebiedsgerichte
processen beter mogelijk gemaakt. Dit uit zich ondermeer in een meer bottom-up
gerichte aanpak, het werken met gebiedscommissies met voldoende door de provincie
aangegeven onderhandelingsruimte en een minder strakke scheiding tussen voorbereiding
en uitvoering. Ook bij het inzetten van landinrichting voor bredere doelen
hebben de provincies een verantwoordelijkheid.De Dienst Landelijk Gebied, waarvoor verzelfstandiging wordt voorbereid,
heeft de belangrijke taak om de uitvoering van rijks- en provinciaal beleid
te begeleiden. In opdracht van zowel Rijk als provincies zal de Dienst via
een projectmatige aanpak inrichtingsvraagstukken begeleiden. De voorstellen
in het kader van de herijking van het landinrichtingsinstrumentarium hebben
onder meer als gevolg dat het accent van het werk van de Dienst meer zal komen
te liggen op procesmanagement. Door de dit jaar af te ronden reorganisatie
bij de Dienst en door een verandering van cultuur en werkwijze worden de randvoorwaarden
gecreëerd om hieraan invulling te geven.De vernieuwingsvoorstellen in het kader van de herijking hebben reeds
hun doorwerking in lopende projecten. Er zijn diverse voorbeelden waarbij,
binnen de mogelijkheden van de huidige wet, reeds invulling wordt gegeven
aan de herijkingsthema's. Daarmee krijgen de herijkingsvoorstellen nu al concreet
betekenis.In relativerende zin moet worden opgemerkt dat een vernieuwde landinrichting
niet uitsluitend door wijziging van wet of verandering van gedrag en werkwijze
kan worden bereikt. Bestuurlijke duidelijkheid en beschikbare financiële
middelen zijn van groot belang voor de inzet van het landinrichtingsinstrumentarium.3. RESULTATEN 3.1. VerbredingHieronder wordt de verbreding van het landinrichtingsinstrumentarium aan
de hand van verschillende thema's geschetst. 3.1.1. InfrastructuurBij de realisering van grote infrastructurele werken kan de inzet van
landinrichting van grote waarde zijn. Het «bevoegd orgaan» kan
kiezen voor het benutten van landinrichting bij het realiseren van het infrastructurele
werk.Door het mogelijk te maken dat de grond onder het tracé kan worden
opgenomen in het landinrichtingsproject, wordt de effectiviteit van de inzet van landinrichting voor het infrastructurele werk samen met het
behoud en de verbetering van de kwaliteit van de groene ruimte vergroot. 3.1.2. MilieuLandinrichting als proces en als instrument biedt goede mogelijkheden
voor het realiseren van milieudoelstellingen mits partijen bereid zijn om
middelen in te zetten in landinrichting of delen van het landinrichtingsinstrumentarium
te gebruiken bij de uitvoering van milieumaatregelen. Het gaat daarbij om
zowel brongerichte milieumaatregelen als om maatregelen en voorzieningen gericht
op een duurzame inrichting van het landelijk gebied.Een belangrijk voorbeeld is het opheffen van bodemverontreiniging
voor zowel land- als onderwaterbodems. Bodemsanering vraagt veel exogeen geld,
dat wil zeggen geld dat buiten het landinrichtingsbudget moet worden gegenereerd.
Het uitvoeren van sanering in landinrichting biedt voordelen voor de aanpak
van bodemverontreiniging omdat werk met werk wordt gemaakt.3.1.3. WaterLandinrichting biedt reeds van oudsher goede mogelijkheden voor het oplossen
van problemen die zijn gerelateerd aan water. De komende jaren is herstel
van watersystemen een belangrijke doelstelling. Dit heeft gevolgen voor het
grondgebruik.Het gaat hierbij om zaken als de herinrichting van de uiterwaarden langs
de grote rivieren, de hermeandering van beken, het tegengaan van verdroging
en de aanleg van milieuvriendelijke oevers. Inzet van landinrichting biedt
hiervoor mogelijkheden.Bij waterschappen bestaat duidelijk behoefte aan landinrichting. Daarbij
gaat het zowel om de realisering van natuurvriendelijke oevers als om de relatie
tussen functie-(wijziging) en beheersing van oppervlakte- en grondwater.De mogelijkheden van grondverwerving en -ruil bij landinrichting in combinatie
met inrichtingsmaatregelen kunnen voor waterschappen aantrekkelijk zijn.3.1.4. Stad-landEr is behoefte aan meer integrale plannen op het raakvlak tussen stedelijk
en landelijk gebied. Deze plannen kunnen mede met behulp van het landinrichtingsinstrumentarium
worden verwezenlijkt. Ook hier is grondverwerving een cruciaal punt. Landinrichting
kan, binnen een helder planologisch kader, een geschikt instrument zijn voor
planvorming en inrichting van deze zone. Daarbij behouden marktpartijen, waaronder
projectontwikkelaars, hun eigen rol bij de realisatie van plannen voor verstedelijking
in relatie tot de bredere omgeving.Binnen landinrichting kunnen gronden worden geruild, waarbij de systematiek
van landinrichting kan worden gebruikt voor een kostendoorberekening aan diegenen
die voordeel hebben van de inrichting. Dit onderdeel van landinrichting lijkt
ruimte te bieden voor de totstandkoming van Publiek Private Samenwerking (PPS),
waarbij de huidige grondeigenaren en gebruikers, al of niet in samenwerkingsverbanden,
kunnen deelnemen en zo voordeel hebben van de «herinrichting».
Dit idee behoeft nadere uitwerking.3.1.5. Functies in het landelijk gebiedDe agrarische sector en de recreatieve sector zijn heterogene en dynamische,
economische sectoren. Met name voor de agrarische sector geldt dat onder invloed
van open markten (wereldmarkt) en de eisen van de consumenten de komende 10
jaar snelle aanpassingen noodzakelijk zijn. Het gaat dan om kostprijsverlaging,
waarvoor schaalvergroting noodzakelijk is, het verduurzamen van het productieproces
(bijvoorbeeld door extensivering), om het inspelen op de veranderende vraag
van consumenten en om flexibiliteit in het grondgebruik. De voorstellen in
het kader van vereenvoudiging komen hieraan tegemoet. Met name de voorgestelde
vereenvoudiging van het herverkavelingssysteem, met een ontkoppeling van het
landinrichtingsplan van onderdelen als het plan van wegen en waterlopen, het
landschapsplan etc., draagt bij aan het snel kunnen realiseren van veranderingen
in grondeigendom en -gebruik.Voor de recreatiesector is landinrichting eveneens een belangrijk instrument.
Landinrichting kan bijdragen aan vergroting van de toegankelijkheid en belevingswaarde
van het landelijk gebied en realisering van recreatievoorzieningen. Op deze
wijze kunnen voorwaarden geschapen worden voor duurzame recreatieve activiteiten.
Door het instrument landinrichting beter geschikt te maken als middel voor
het optimaal inrichten van gebieden, het realiseren van functiewijzigingen
en het treffen van inrichtingsmaatregelen ook ten behoeve van recreatie (vereenvoudiging
en versnelling) kan beter worden voorzien in de behoeften van deze sector.
De voorstellen op het gebied van procesmatig werken moeten resulteren in een
zorgvuldige voorbereiding van landinrichtingsplannen waardoor de belangen
van de recreatieve sector goed kunnen worden afgewogen en meegenomen in de
planvorming.Natuur, landschap en cultuurhistorie zijn waarden c.q. functies die een
minder grote dynamiek kennen. Functiewijziging en inrichtingsmaatregelen kunnen
door middel van landinrichtingsinstrumenten als grondverwerving en inrichtingssubsidies
worden gerealiseerd.Hierbij gaat het met name om vergroting van het areaal. Ontwikkeling,
versterking en bescherming van bestaande gebieden kan inhoud krijgen door
middel van inrichtingsmaatregelen in het kader van landinrichting. De in de bodem aanwezige cultuurhistorische waarden kunnen door het betrekken
van de Rijksdienst voor Bodemonderzoek in de voorbereiding en uitvoering blijvend
worden gewaarborgd.3.1.6. Gebiedsgericht beleidPlattelandsvernieuwing is, evenals andere vormen van gebiedsgericht beleid,
van een andere orde dan de bovengenoemde thema's. Het is vooral te definiëren
als een proces van bestuurlijke en van sociaal-economische versterking. De
«bottom-up»-benadering en gebiedsgerichte aanpak (aansluiten bij
de problemen en wensen van een gebied) staan hierbij centraal.Plattelandsvernieuwing en landinrichting evenals gebiedsgericht beleid
en landinrichting verhouden zich tot elkaar als doel en instrument. Wanneer
de keuze voor toepassing van het landinrichtingsinstrumentarium is gemaakt,
vormt het proces van landinrichting ook een integratiekader waar gebiedsgerichte
doelen (of processen) worden meegenomen. Landinrichting is dan een integratiekader
voor de processen van gebiedsgericht beleid en plattelandsvernieuwing. Om
hiervoor meer mogelijkheden te bieden zijn voorstellen voor een meer procesmatige
aanpak bij de inzet van het landinrichtingsinstrument ontwikkeld.3.2. Vereenvoudiging en versnellingVoor het realiseren van vereenvoudiging en versnelling binnen landinrichting
zijn ten aanzien van de bestaande wettelijke procedures de volgende uitgangspunten
gekozen:a. het aantal formele besluitvormingsmomenten in de wet wordt zoveel mogelijk
verminderd;b. voor de procedures wordt zoveel mogelijk aansluiting gezocht bij de
procedures in het kader van de Algemene Wet Bestuursrecht;c. beroepsmogelijkheden tegen het besluit tot landinrichting en vaststelling
van het landinrichtingsplan zijn zoveel mogelijk geconcentreerd en blijven
beperkt tot één instantie;d. genomen besluiten in het kader van landinrichting worden bij overige
benodigde besluiten gerespecteerd en de gemaakte afweging wordt niet herhaald;e. handhaving van de rechtsbescherming van grondeigenaren/gebruikers.Het is niet eenduidig te beantwoorden hoeveel korter procedures hiermee
worden. Dit blijft afhankelijk van de rol van het openbaar bestuur bij de
keuzen die gemaakt worden om tot diverse besluiten te komen. De werkelijke
duur van projecten is afhankelijk van factoren als: omvang, complexiteit en
inrichtingsniveau. Daarbij zijn bestuurlijke wil en daadkracht met name van
de provincies als regisseur van het planvormingsproces belangrijk. Daarnaast
zullen veelal de beschikbare financiële middelen bepalend zijn voor de
snelheid van het uitvoeringsproces van landinrichting.Kleine, eenvoudige projecten met een laag inrichtingsniveau kunnen sneller
verlopen dan het landelijk gemiddelde. Bijvoorbeeld een vereenvoudigde herverkaveling
(op grond van wettelijke procedures zonder landinrichtingsplan) zal geen voorbereidingstijd
behoeven te vergen. Er kan direct begonnen worden met uitvoering, hetgeen
betekent dat deze binnen een termijn van 3 jaar kan worden afgerond.Om een indicatie te geven van de gemiddelde duur van landinrichting welke
mogelijk is na vereenvoudiging van wettelijke procedures lijkt de voorbereidingstijd
van een landinrichtingsplan van gemiddeld 7 à 8 jaar te kunnen worden
teruggebracht naar ca. 5 jaar. De uitvoeringsduur kan van gemiddeld 12 à
15 jaar worden versneld naar ten hoogste ca. 8 à 10 jaar.Dit zal echter wel divers zijn en afhankelijk van complexiteit en in te
zetten instrumenten. De provincie heeft als opdrachtgever een belangrijke
rol bij de bewaking van de voortgang. Het stellen van tijdslimieten voor voorbereiding
van het planvormingstraject en voor uitvoeringstrajecten kan daarbij hulpmiddel
zijn.3.2.1. Planvormen van landinrichtingDe Landinrichtingswet van 1985 onderscheidt vier vormen van landinrichting.
In de praktijk is dit onderscheid niet langer opportuun. Hiervoor in de plaats
zal de wet zodanig worden aangepast dat een modulaire opbouw ontstaat.Schema modulaire opbouw: Voorbeelden van inrichtingsinstrumenten die op verschillende wijze gebruik
maken van combinaties van modulesEen modulaire opbouw maakt het mogelijk om uit de wet, al dan niet in
combinatie met inrichtingsmaatregelen, delen te benutten voor het oplossen
van het inrichtingsprobleem. Bijvoorbeeld kavelruil met inrichtingsmaatregelen
of grondverwerving met herverkaveling. De verschillende modules van landinrichting
kunnen op basis van de analyse van de problematiek in een gebied en de gewenste
oplossingen worden benut. Landinrichting waarbij op basis van flexibiliteit
kan worden gewerkt biedt meer mogelijkheden.De vraag of een module wordt toegepast hangt af van bestuurlijk/politieke
besluitvorming door Gedeputeerde Staten. Dit wordt verwoord in de projectnota
bij de start van landinrichting.Ruilverkaveling bij overeenkomst, gekoppeld aan het financieel ondersteunen
van kavelruil (Regeling kavelruil), vervult een nuttige functie. Deze vorm
wordt gehandhaafd, waarbij een op zichzelf staande toepassing of een modulaire
toepassing in het kader van een landinrichtingsproject mogelijk is.3.2.2. Met of zonder landinrichtingsplanHet wettelijk landinrichtingsinstrumentarium zal niet meer bestaan uit
verschillende vormen, maar uit modules. Hierdoor wordt het mogelijk om landinrichting
uit te voeren met of zonder het opstellen van een landinrichtingsplan. Dit
leidt tot een belangrijke vereenvoudiging van de procedures.3.2.2.1. Voorbereiding en uitvoering landinrichtingsplanMet het oog op het zoveel mogelijk voorkomen van onnodige procedure-stappen,
vervalt het landinrichtingsprogramma, zoals in de wet bij een gefaseerde voorbereiding
is opgenomen. Ook het opstellen van een voorontwerp als verplichte stap vervalt.
Dit laat onverlet dat het provinciaal bestuur een uitgebreidere voorbereidingsprocedure,
met het onderzoeken van mogelijke inrichtingsalternatieven, zoals nu gebeurt
in voorontwerpen, kan toepassen.Voor het herverkavelingssysteem worden belangrijke vereenvoudigingen voorgesteld.
Het belang van vereenvoudiging van dit systeem is gelegen in de behoefte aan
snelle effectuering van grondruil. Hierdoor wordt een belangrijke bijdrage
geleverd aan de toenemende behoefte aan grondmobiliteit in het landelijk gebied.
Het systeem kan worden toegepast voor kleine oppervlakten, maar ook binnen
omvangrijke projecten. Bij eenvoudige projecten met een beperkt inrichtingsniveau
moet de afronding van zo'n project in enkele jaren kunnen plaatsvinden.Ruilplan en tijdelijk gebruik van grondenIn het huidige systeem worden alle gronden in het blok in het plan
van toedeling betrokken. In de praktijk wordt vaak niet meer dan 40% van de
grond geruild, waardoor een deel van het werk overbodig is. Hetzelfde geldt
voor de afzonderlijke procedure tot vaststelling van de rechten. Het ruilplan
beperkt zich tot de daadwerkelijk te ruilen gronden. Ook de vaststelling van
de rechten blijft daartoe beperkt. Dit heeft geen gevolgen voor de rechtsbescherming
van grondeigenaren/gebruikers.Het tijdelijk gebruik van gronden wordt vereenvoudigd door de landinrichtingscommissie
verantwoordelijkheid te geven voor het in gebruik geven van grond, vooruitlopend
op het ruilplan.Korting en onderbedelingDe wet kent thans twee mogelijkheden om een eigenaar minder toe te
delen dan hij inbrengt, namelijk korting en onderbedeling. De in de wet geboden
mogelijkheden voor toepassing van korting en onderbedeling en de daarbij toe
te passen criteria ten behoeve van realisatie van belangrijke planonderdelen
worden behouden.Door een combinatie van korting en onderbedeling kan de procedure
aanzienlijk vereenvoudigd worden. Dit resulteert in één onderbedelingsmechanisme.
Dit onderbedelingsmechanisme kent een maximum van 5% voor het vrijmaken van
gronden voor voorzieningen en voor het om toedelingstechnische redenen creëren
van enige speelruimte. De huidige praktijk maakt zichtbaar dat veelal 1 %
korting toereikend is.WaardebepalingDe eerste schatting, betreffende de bepaling van de ruilwaarde van
de gronden, vindt thans in het hele blok plaats op basis van bodemkundige
factoren. Deze schatting vindt in de meeste gevallen plaats aan de hand van
de bodemkaart en eventueel een bodemgeschiktheidskaart. Aangezien hooguit
40% van de gronden in een blok wordt geruild, is voor een belangrijk deel
van de gronden een eerste schatting overbodig.Het ruilen van gronden kan verantwoord gebaseerd worden op een recente
bodem(geschiktheids)kaart en met inachtneming van de huidige wettelijke voorwaarden.
Een afzonderlijke waardebepaling van de gronden is daarvoor niet nodig. De
eerste schatting kan dan ook vervallen. De tweede schatting wordt vereenvoudigd.
De waardering van de voordelen wordt in relatie gebracht met de op te brengen
kosten. Het huidige systeem van verrekenposten zal gehandhaafd blijven. Deze
uitkomsten zullen tegelijk met ruilplan ter visie worden gelegd.Eigendom, beheer en onderhoudIn de huidige situatie vormt het begrenzingenplan de administratieve
uitwerking van het landinrichtingsplan op basis waarvan toewijzing van eigendom,
beheer en onderhoud van voorzieningen van algemeen belang plaatsvindt, alsmede
openbaarheid daarvan wordt geregeld.Ter vereenvoudiging van procedures wordt voorgesteld het begrenzingenplan
op te laten gaan in het landinrichtingsplan voorzover het de functie van openbaarheid
van voorzieningen betreft. De overdracht van grond wordt geregeld
in het plan van toedeling. Toewijzing van beheer en onderhoud vergen een apart
besluit van Gedeputeerde Staten.3.2.2.2. Herverkaveling zonder landinrichtingsplanIn de huidige situatie is de herverkaveling afhankelijk van het uitvoeringstempo
van het hele landinrichtingsplan. Hierdoor verloopt de herverkaveling dikwijls
traag. Introductie van herverkaveling als module en de mogelijkheden van zelfstandige
toepassing van deze module bieden ruimte voor versnelling. Daarmee ontstaat
een aantrekkelijk alternatief naast vrijwillige kavelruil.Verbetering van de verkaveling in een kort tijdsbestek is met name voor
de landbouw van belang. Op deze wijze wordt de uitvoering van kleinschalige
projecten voor groepen grondeigenaren en gebruikers in gebieden met een verkavelingsproblematiek
mogelijk.Kleinschalige, eenvoudige projecten zijn in dit kader projecten:a. waar louter sprake is van een herverkavelingsbehoefte;b. waar planologische duidelijkheid bestaat;c. waar niet of slechts in beperkte mate grondverwerving ten behoeve van
openbare doelen aan de orde is;d. die beperkt budget behoeven;e. die beperkt van omvang zijn.In een aantal gebieden met een gevarieerd en multifunctioneel landschap
maken landbouwbedrijven onderdeel uit van dit landschap en is een strikt sectorale
inzet van de module herverkaveling niet aan de orde.Bij dergelijke projecten zal ook sprake zijn van afweging van vraagstukken
binnen andere functies. Daarbij zijn mogelijkheden voor de realisatie van
doelen ten behoeve van natuur, recreatie of landschap of doelstellingen op
het terrein van milieu en water van belang.3.2.3. Afstemming met ruimtelijke ordeningIn beginsel is de ruimtelijke ordening op streekplanniveau bepalend voor
de landinrichting. Dit geldt evenzeer voor de betekenis en doorwerking van
het nationaal ruimtelijk beleid, neergelegd in Planologische Kern Beslissingen
(PKB's).Deze kaders bevatten richtinggevend beleid voor de toepassing van landinrichting.
Om de planuitvoering snel te laten verlopen is planologische duidelijkheid
randvoorwaarde. De vertaling van het nationaal beleid op het terrein van de
ruimtelijke ordening in streekplannen en bestemmingsplannen is richtinggevend
voor de inzet van het landinrichtingsinstrumentarium.Voor het creëren van draagvlak, voor een vlotte besluitvorming in
het verdere landinrichtingsproces en voor een onbelemmerde uitvoering van
de landinrichting is het vroegtijdig betrekken van gemeenten en ook waterschappen
belangrijk. Gemeenten en waterschappen zullen dan ook vroegtijdig worden betrokken
bij de besluitvorming over landinrichting, in de fase voorafgaand aan de vaststelling
van de projectnota. Met het oog op duidelijkheid over planologische medewerking
van gemeenten bij de uitvoering wordt hen voordat het landinrichtingsplan
wordt vastgesteld, door de landinrichtingscommissie gevraagd planologisch
medewerking te verlenen aan landinrichting. Het besluit tot vaststelling van
het landinrichtingsplan door Gedeputeerde Staten kan tevens als aanwijzing
als bedoeld in artikel 37 van de Wet op de Ruimtelijke Ordening (WRO) gelden
als duidelijk is dat de gemeente(n) geen planologische medewerking zal (zullen)
verlenen. Gedeputeerde Staten kan dan gebruik maken van de bestaande aanwijzingsbevoegdheid
ex artikel 37 van de WRO.Zonodig kan met inachtneming van de voorwaarden voor toepassing daarvan,
voor de uitvoering van een landinrichtingsplan de procedure ex artikel 40,
41 WRO worden toegepast indien zich in de verdere uitvoering problemen zouden
voordoen bij het verlenen van medewerking aan deze uitvoering. Indien het
bestemmingsplan in overeenstemming dient te worden gebracht met de voorgenomen
landinrichting zal zoveel mogelijk gecoördineerde besluitvorming worden
bevorderd.3.2.4. Milieu effect rapportageDe huidige m.e.r.-plicht1 voor landinrichting
is gekoppeld aan vaste vormen van landinrichting zoals in het Besluit m.e.r.
vermeld. Als gevolg van een modulaire benadering van landinrichting worden,
in overleg met de Minister van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieu,
voorstellen gedaan voor wijziging van het Besluit m.e.r. Uitgangspunt van
de daarin te hanteren denklijn is, dat een m.e.r. wordt uitgevoerd op het
moment dat strategische keuzen voor de inrichting aan de orde zijn.Deze gedachte sluit bovendien aan bij de ervaringen opgedaan bij m.e.r.
en landinrichting. M.e.r. is ondersteunend bij het maken van strategische
keuzes.Met betrekking tot landinrichting zou dit betekenen dat de m.e.r.-plicht
wordt gekoppeld aan functiewijziging. M.e.r.-plicht zal aan de orde zijn wanneer
het gaat om de realisatie van functiewijziging:a. in natuur, recreatie of landbouw;b. voor een gebied met een oppervlakte van circa 500 hectare;c. op het terrein van inrichting van het gebied.In het algemeen gaat het dan om keuzes die worden gemaakt in het provinciaal
ruimtelijke, water- en milieubeleid voor zover deze kaderstellend zijn voor
landinrichting. In een planvorm als het streekplan of streekplanuitwerking
kunnen deze keuzen worden verwoord.Afhankelijk van het provinciaal beleid kunnen keuzes ook in het kader
van een landinrichtingsplan aan de orde zijn. Dit betekent dat het provinciaal
bestuur besluit op welk moment en in welke planvorm de strategische keuzes
voor de inrichting van het landelijk gebied onderwerp van besluitvorming zijn.
Deze planvorm dient dan m.e.r.-plichtig te zijn.3.2.5. Overige regelgevingDe afweging in het landinrichtingsplan zal in beginsel als gegeven voor
andere besluiten beschouwd kunnen worden. De afweging welke in het landinrichtingsplan
heeft plaatsgevonden, behoeft bij vergunningverlening dan niet te worden herhaald.
Een en ander vraagt om nader overleg en zal nog worden bezien op uitvoeringsmogelijkheden.
Ook de coördinatie van de besluitvorming zal daarbij punt van aandacht
zijn.3.2.6. RechtsbeschermingBij de formulering van voorstellen voor verandering van procedures is
handhaving van de rechtsbescherming van grondeigenaren en gebruikers uitgangspunt.
Ten aanzien van de voorbereiding van bestuurlijke besluitvorming over landinrichting
is dan ook aansluiting gezocht bij de Algemene Wet Bestuursrecht.Tegen het besluit tot landinrichting (of tot afwijzing daarvan) blijft
beroep beperkt tot één instantie: de Afdeling Bestuursrechtspraak
van de Raad van State. Als in de projectnota wordt beslist dat een landinrichtingsplan
wordt opgesteld, wordt het beroep gekoppeld aan de vaststelling van het landinrichtingsplan.
Indien in de projectnota is bepaald dat geen landinrichtingsplan
wordt opgesteld is het besluit tot vaststelling van de projectnota het moment
voor beroep.In de uitvoeringsfase wordt de bestaande rechtsbescherming bij de onderdelen
van het herverkavelingssysteem gehandhaafd en onderdeel van één
procedure. Het in beroep kunnen gaan bij één instantie wordt
wenselijk geacht om het aantal beslismomenten in de procedure te beperken.
De veelal uitgebreide voorbereiding en consultatie van de streek bij de uitvoering
van landinrichting rechtvaardigen deze keuze. Daarnaast maakt ook de gewenste
snelheid bij het doorlopen van procedures in het kader van landinrichting
een dergelijke keuze wenselijk.Schematisch kan de rechtsbescherming als volgt in beeld worden gebracht:Toelichting Schema 1. Besluit LandinrichtingHet besluit tot landinrichting is tevens het besluit tot vaststelling
van een projectnota als tot landinrichting wordt besloten. In dat geval staat
geen beroep open indien bij dat besluit besloten wordt tot een project waarvoor
een landinrichtingsplan wordt voorbereid. Het besluit is dan richtinggevend
voor het opstellen van dat plan.2. Negatief besluit; geen landinrichtingHet mogelijk maken van de uitvoering van landinrichtingsprojecten zonder landinrichtingsplan betekent dat het besluit tot landinrichting
het enige bestuurlijke afwegingskader vormt voor realisatie van het project.
Er zal dan ook duidelijkheid gegeven moeten worden omtrent de vraag welke
eigendommen en gebruiksrechten betrokken zijn bij de voorgenomen landinrichting.Indien het besluit tot landinrichting negatief uitvalt of indien wordt
besloten tot landinrichting zonder te kiezen voor de procedure van het landinrichtingsplan,
staat voor belanghebbenden beroep open bij de Afdeling Bestuursrechtspraak
van de Raad van State.3. Vaststelling landinrichtingsplanHet landinrichtingsplan is het publiekrechtelijke document waarin de beleidsbeslissingen
en de beleidskeuzen worden vastgelegd ten behoeve van de landinrichting.Tegen vaststelling van het landinrichtingsplan door Gedeputeerde Staten
zal beroep mogelijk zijn bij de Raad van State, Afdeling Bestuursrechtspraak.
De beroepsmogelijkheid tegen het landinrichtingsplan wordt daarmee uitgebreid
ten opzichte van de bestaande situatie.4. Vaststelling ruilplan (Plan van toedeling)De bestaande situatie wordt gehandhaafd. Dit houdt in dat de bezwaren
eerst worden behandeld door de landinrichtingscommissie, daarna door de Rechter-Commissaris
en vervolgens door de rechtbank.3.2.7. GrondverwervingVoor de inzetbaarheid van landinrichting ten behoeve van de realisatie
van functiewijziging, integraal waterbeheer en infrastructuur is het nodig
om grondverwerving te vergemakkelijken. Versnelling en vereenvoudiging van
landinrichting versterken deze behoefte. Grondverwerving vormt daarnaast een
belangrijke randvoorwaarde voor het benutten van de mogelijkheden van verbrede
inzet van landinrichting. Verhoging van de grondmobiliteit vormt bij grondverwerving
een aandachtspunt.Bij de realisering van de gewenste versnelling van landinrichtingsprojecten
zal, binnen de geldende randvoorwaarden, ook de grondverwerving moeten worden
versneld. De volgende mogelijkheden zijn beschikbaar om de aankoop van voldoende
grond te realiseren:1. Eerder beginnen met de grondverwerving, dus vóór plaatsing
van het project op het Voorbereidingsschema Landinrichting resp. het Interprovinciaal
Meerjaren Programma (IMP);2. Meer hectares in kortere tijd verwerven, bijvoorbeeld door een toeslag
te hanteren, dwingende instrumenten in te zetten of meer flankerend beleid
toe te passen.Op een glijdende schaal worden de beschikbare instrumenten als volgt ingedeeld:geringe extra kosten hoge extra kosten3.2.7.1. Vervroegde start grondverwervingIn gebieden met een grote grondmobiliteit is de periode van plaatsing
van het project op het Voorbereidingsschema Landinrichting resp. het Interprovinciaal
Meerjaren Programma (IMP) tot peildatum plan van toedeling voldoende om de
taakstelling te realiseren. Bij een lage grondmobiliteit zal dit niet het
geval zijn.Vervroegde start van de grondverwerving kan in die situatie een oplossing
bieden. Vervroegde start van de grondverwerving wordt bevorderd in gebieden
met een hoge taakstelling en een lage grondmobiliteit.Het Landelijk Meerjaren Programma Groene Ruimte geeft voor de rijksprioritaire
gebieden waar vervroegde start van grondverwerving nodig is, duidelijkheid.
In het kader van het Voorbereidingsschema resp. het IMP geven de provincies,
op basis van Aankoop Strategie Plannen, aan of daadwerkelijk met de grondverwerving
wordt gestart i.v.m. de beleidsmatige en financiële vertaling.3.2.7.2. Versnellen grondverwerving • Opbouwen grondvoorraadHet opbouwen van een grondvoorraad verruimt de ruilmogelijkheden en geeft
de mogelijkheid bedrijven uit overvraagde gebieden te verplaatsen.Het vergroten van de grondvoorraad kan, waar nodig, bevorderd worden door:– Het opbouwen van extra grondvoorraad in bestaande landinrichtingsprojecten
ten behoeve van inplaatsing van bedrijven uit overvraagde projecten.– Het landelijk op voorraad verwerven van ca. 2 bedrijven (buiten
landinrichting) ten behoeve van uitplaatsing van een bedrijf uit een project. • Stimuleren bedrijfsverplaatsingenVoor het verplaatsen van bedrijven in landinrichtingsprojecten bestaan
2 regelingen, de Regeling Verlening Hervestigingstoeslag (RVH) en de richtlijn
Boerderijverplaatsing.Daarnaast bestaan er ook initiatieven voor het stimuleren van bedrijfsverplaatsingen
vanuit het milieubeleid, waardoor een meer gerichte toepassing van deze regelingen
mogelijk wordt om daarmee in te kunnen spelen op specifieke situaties in projecten. • Stimuleren bedrijfsbeëindigingEr is behoefte aan een selectief in te zetten beëindigingsregeling.
Zo'n regeling biedt mogelijkheden in projecten met een hoge taakstelling en
een lage mobiliteit in combinatie met een aanzienlijk aantal bedrijven zonder bedrijfsopvolgers. Het gaat hier om een gebiedsgerichte selectieve
inzet gedurende een beperkte tijd, gekoppeld aan grondaanbod aan de Dienst
Landelijk Gebied. De ontwikkeling van een regeling wordt nader bezien.• ProjecttoeslagBij projecttoeslag gaat het om een toeslag op de normale verkeerswaarde
van grond voor een ruimtelijk begrensd gebied en voor een vastgestelde periode.
Dit moet leiden tot een groter grondaanbod. Daarnaast kan van het aanbod een
groter deel worden verworven. Projecttoeslag is mogelijk in de vorm van een
toeslag per hectare, als percentage van de taxatiewaarde, toeslag van een
vast bedrag per ha of een vast bedrag per bedrijf.Tevens zullen voorwaarden worden verbonden aan de toeslag. Een projecttoeslag
is altijd tijdelijk, gedurende een beperkte periode. In gebieden waar verwerving
in een korte periode noodzakelijk is en waar de mobiliteit laag is, kan worden
besloten projecttoeslag toe te passen.• Onteigening/kortingOp grond van de Landinrichtingswet zijn meer dwingende grondverwervingsinstrumenten
beschikbaar, zoals onteigening en korting. Alvorens te onteigenen dient eerst
getracht te worden de gronden langs minnelijke weg te verwerven. Er is een
terughoudende opstelling ten aanzien van de toepassing van deze instrumenten.De huidige mogelijkheden van korting en onteigening zijn vooralsnog toereikend.
Reeds is gemeld dat wordt voorgesteld korting en het onderbedelingsmechanisme
aan elkaar te verbinden. De effecten van onderbedeling worden in de projecten
geaccepteerd voor zover het op beperkte schaal wordt toegepast. Onteigening
ligt gevoelig. In het algemeen zal, omwille van het draagvlak, onteigening
zoveel mogelijk worden vermeden.Aan korting en onteigening valt veelal niet te ontkomen indien in het
kader van landinrichting verwerving van gronden voor niet-agrarische plandoelstellingen
niet door ruil mogelijk is en verwerving ter plaatse beslist noodzakelijk
is. Een en ander moet in het landinrichtingsplan worden aangegeven.Om onteigening in het landinrichtingsplan te kunnen opnemer is bestuurlijke
overeenstemming nodig (ook over de financiering) en er moet sprake zijn van
planologische duidelijkheid. In de praktijk zal toepassing van onteigening
worden beperkt tot een aantal gebieden waar sprake is van hoge taakstelling,
lage grondmobiliteit, hoge grondprijs en relatief korte realisatietermijn
en de noodzaak tot verwerving op juist die plaats.3.3. FlexibiliseringDe huidige wet biedt reeds mogelijkheden voor flexibiliteit. Deze blijken
in de praktijk niet ten volle te worden benut. Uitwerking van de voorstellen
van herijking zullen betekenen dat het modulaire karakter van het landinrichtingsinstrumentarium
wordt versterkt. Hierdoor ontstaat meer ruimte voor flexibiliteit.Flexibiliteit moet echter niet leiden tot het opstellen van vagere plannen.
Het moet duidelijk zijn wat met de plannen wordt beoogd. De doelstelling moet
helder zijn. Bij de uitvoering van de plannen kan gefaseerd worden gewerkt.
Ook wordt het mogelijk gemaakt om een meer sectorale of functie-gerichte aanpak
te kiezen bij de uitvoering van plannen. Waar het tot voor kort gewoonte was
te streven naar integraliteit van de uitvoering, zal dit in de toekomst alleen
dan aan de orde zijn, waar de noodzaak en de meerwaarde daarvan
zijn aangetoond. Dit laat onverlet dat de fase voorafgaand aan planuitvoering
een integraal karakter zal hebben.Ter vergroting van de flexibiliteit wordt het volgende voorgesteld:– De samenstelling van landinrichtingscommissies wordt afgestemd
op de situatie in het betreffende gebied;– Landinrichtingscommissies kunnen werken met meer gefaseerde plannen
in combinatie met het maken van planuitwerkingen tijdens de uitvoering;– Het voorbereiden en vaststellen van het landinrichtingsplan in
delen is mogelijk. Hierbij gaat het vooral om het opdelen van een gebied in
meerdere deelgebieden (territoriale deelplannen).Ook kan aan de landinrichtingscommissie ruimte worden gegeven om verschillende
problemen in verschillende stappen of procedures aan te pakken (modulaire
aanpak) op basis van uitwerkingsbevoegdheden en globale landinrichtingsplannen.– Het wijzigen of (in het uiterste geval) intrekken van het landinrichtingsplan
tot het moment van tervisielegging van het ruilplan is mogelijk;– Vooruitlopend op de vaststelling van het plan kunnen, op basis
van instemming van alle betrokkenen, planonderdelen bij voorrang worden uitgevoerd.3.3.1. Procesmatig werkenOm flexibiliteit van landinrichting te verhogen is, voor bepaalde inrichtingsvraagstukken,
een meer procesmatige aanpak wenselijk. Een procesmatige aanpak wordt gedefinieerd
als een aanpak waarbij: de verandering centraal staat (binnen de marges die
het beleid biedt), sprake is van gelijktijdig denken, doen en communiceren.
Dit betekent dat stap voor stap, van globaal naar concreet gewerkt wordt naar
een compleet resultaat.Uitvoering van bepaalde onderdelen terwijl de planvorming nog gaande is,
vergroot de effectiviteit van deze aanpak.Schematisch ziet de procesmatige aanpak er als volgt uit:Kernbegrippen voor die nieuwe aanpak zijn nauwe betrokkenheid van het
gebied en versnelde uitvoering van deelprojecten (sectoraal waar mogelijk,
integraal waar nodig). Deze wijze van planvorming vormt een belangrijke mogelijkheid
voor het vergroten van de betrokkenheid van het gebied. De gedachte is dat
invloed en betrokkenheid van het gebied medeverantwoordelijkheid en bereidheid
tot medewerking creëert. Ten behoeve van een snelle procedure van planvorming
is de duur van de voorbereiding aan een maximum gebonden.Door deelprojecten uit te voeren zodra deze gereed zijn en er draagvlak
voor is, wordt versnelde uitvoering bereikt. Bij uitvoering zonder projectnota/landinrichtingsplan
is vrijwilligheid randvoorwaarde. Bij deze aanpak zal het werken op basis
van een raamplan, buiten de wettelijke landinrichting, bevorderlijk zijn.3.3.2. RaamplanEen raamplan is een plan waarin beleidsdoelstellingen nader zijn uitgewerkt.
Dit plan legt de basis voor de uitwerking van plannen, bijvoorbeeld in een
projectnota gevolgd door een landinrichtingsplan. Een raamplan kan een hulpmiddel
zijn voor het richting geven aan oplossingen in gebieden met complexe inrichtingsvraagstukken,
op basis van het provinciaal beleid. Het wettelijk regelen van een raamplan
en de doorwerking daarvan op verschillende procedures is derhalve niet noodzakelijk.Het is aan het provinciaal bestuur om de ontwikkeling van een raamplan
inhoud te geven. Het schema maakt duidelijk dat het betrekken van de streek
in de vorm van gebiedscommissies (raamplancommissie) hiervoor een goede aanpak
kan zijn.Indien gekozen wordt voor toepassing van de instrumenten uit de Landinrichtingswet,
dan begint de landinrichting met een projectplan.Op basis van een plan, bijvoorbeeld eerder genoemd raamplan, brengen
partijen beleid tot uitvoering. Als daarvoor een beroep wordt gedaan op landinrichting
heeft het raamplan de functie van projectnota of wordt hieruit de projectnota
opgesteld.Het raamplan vormt het wensbeeld voor de uitvoering en geeft een
overzicht van de gebiedsgerichte doelstellingen/wensen, de knelpunten en de
te benutten instrumenten voor realisatie van doelstellingen. Dit kan een streekplanuitwerking
zijn, maar bijvoorbeeld ook een gebiedsperspectief Waardevol Cultuur Landschap.3.3.3. Cultuur en werkwijzeEen procesmatige aanpak vraagt om aanpassingen van de werkwijze en cultuur
bij de Dienst Landelijk Gebied (DLG). De Dienst Landelijk Gebied krijgt daarbij
in diverse projecten de rol van procesmanager. Het begeleiden van interactieve
processen vraagt toegespitste kwaliteiten. Dit betreft onder meer een meer
open communicatie met belanghebbenden. Ook rol, taken en bevoegdheden van
landinrichtingscommissies veranderen bij een procesmatige aanpak (zie onderdeel
«landinrichtingscommissies»). Hiermee hangt samen het scheppen
van voldoende ruimte voor de commissies door de colleges van Gedeputeerde
Staten bij de formulering van de projectopdracht.Meer ruimte voor initiatief en eigen rol van de instanties en belangenorganisaties
in landinrichtingsprojecten is eveneens van belang. Het zelf verantwoordelijkheid
nemen bij de uitvoering van planonderdelen is daarbij belangrijk.3.3.4. LandinrichtingscommissiesVoor samenstelling, taken, rol en bevoegdheden van landinrichtingscommissies
gelden geen blauwdrukken. Afhankelijk van onder andere de grootte van het
gebied, de concrete opdracht, de aard van de problematiek en de relevante
belangen is het de verantwoordelijkheid van de provincie om hieraan per project
invulling te geven.Indien, al dan niet via een raamplan, blijkt dat voor een bepaald gebied
landinrichting een geschikt instrument is voor oplossing van de problematiek
of knelpunten, geven Gedeputeerde Staten een opdracht aan een landinrichtingscommissie.
De opdracht is gebaseerd op een projectnota.Een heldere opdracht is een belangrijke voorwaarde voor het functioneren
van de landinrichtingscommissie. De opdracht dient duidelijkheid te geven
over het te bereiken doel, de aanwezige beleidsruimte en voor de uitwerking
van de opdracht beschikbare tijd.Het verdient aanbeveling de beoogde vertegenwoordigende organisaties zoveel
mogelijk te betrekken bij de totstandkoming van de projectnota. Deze groep,
bijvoorbeeld een raamplancommissie, functioneert dan als meedenker. Voordeel
hiervan is een groter commitment van de regio. Ook kan het aanbeveling verdienen
de landinrichtingscommissie, binnen helder gestelde kaders, beleidsruimte
te geven om een door de streek gedragen of geaccepteerde oplossing te realiseren.De samenstelling van de landinrichtingscommissie moet afgestemd zijn op
de opdracht, de problematiek in het betreffende gebied en de belangen die
spelen.Een algemene aanbeveling betreft de versterking van de positie van vrouwen
bij de diverse activiteiten van landinrichting, zo ook bij de samenstelling
van landinrichtingscommissies.Bij de bepaling van de omvang van de landinrichtingscommissie dient evenwicht
te bestaan tussen slagvaardigheid en herkenbaarheid. Adequate vertegenwoordiging
van waterschappen en gemeenten in de commissies wordt gewaarborgd.In veel landinrichtingscommissies is de voorzitter uit een bepaald belang
afkomstig. Bijvoorbeeld vanuit een gemeente. Dit kan tot situaties leiden
waarin de voorzitter een dubbele verantwoordelijkheid heeft, enerzijds als
voorzitter en anderzijds als vertegenwoordiger vanuit een bepaald belang.
Daarom wordt aanbevolen aandacht te besteden aan dit dilemma en te kiezen
voor een onafhankelijk voorzitter en daarnaast voldoende vertegenwoordiging
vanuit de belangen.De positie van de landinrichtingscommissie ten opzichte van Gedeputeerde
Staten is die van (meedenkend) opdrachtnemer. De strategische bevoegdheden
liggen bij Gedeputeerde Staten. De landinrichtingscommissie vervult een afgeleide
regisseursrol. Dit houdt in dat de commissie de regie heeft over de totstandkoming
van een landinrichtingsplan en is belast met de uitvoering.De kerntaak van de landinrichtingscommissie zal na de herijking niet veranderen.
Kerntaak is en blijft het voorbereiden en uitvoeren van een landinrichtingsplan
in opdracht van Gedeputeerde Staten. De kerntaken van de commissie worden
in de Landinrichtingswet vastgelegd. Essentieel bij de taakuitoefening is
dat de sturende verantwoordelijkheid van de landinrichtingscommissie sterker
tot uitdrukking komt, evenals het feit dat in meer situaties gewerkt wordt
op basis van een procesmatige benadering. Communicatie met de omgeving is
hierin een belangrijke onderdeel. De positie van de landinrichtingscommissie ten opzichte van de Dienst
Landelijk Gebied is die van gedelegeerd opdrachtgever. Ten opzichte van het
Provinciaal Overleg Platform (POP) neemt de landinrichtingscommissie een onafhankelijke
positie in.3.3.5. Aankoop strategie planVoor de grondverwerving bestaat behoefte aan meer flexibiliteit en maatwerk.
Er is in dit kader behoefte aan duidelijkheid over de aankoopstrategie van
de Dienst Landelijk Gebied in een project, daarin aangestuurd door provincies
en het Rijk. Het ontwikkelen van een Aankoop Strategie Plan (ASP) voor een
gebied kan deze duidelijkheid bieden.Een dergelijk gebieds-ASP is eenvoudig van opzet. Het bevat de begrenzing
van het aankoopgebied, de taakstelling voor grondverwerving, een grondmarktanalyse
en de verwervingsstrategie. Daarbij wordt de inzet van de verwervingsinstrumenten
aangegeven, en de bandbreedte van de grondprijs die bij verwerving mag worden
gehanteerd. Ook bevat het ASP het moment van start van de grondverwerving
met een planning in de tijd. In een gebieds-ASP is een analyse schatting opgenomen
van de grondmarkt en op welke wijze de taakstelling voor grondverwerving kan
worden gerealiseerd.Een dergelijke analyse leidt ertoe dat in een vroeg stadium een keuze
wordt gemaakt voor een adequate inzet van instrumenten. Dit moet leiden tot
het realiseren van de grondverwervingstaakstelling binnen de gewenste termijn.In het simpelste geval geeft het gebieds-ASP aan dat de taakstelling via
minnelijke verwerving kan worden gerealiseerd bijvoorbeeld wanneer in een
project de grondmobiliteit voldoende groot is.3.3.6. Programmering van landinrichtingBinnen de in de kaderbrief aangegeven ruimte programmeren de provincies
in het Interprovinciaal Meerjaren Programma (IMP) de landinrichtingsactiviteiten.
Dit betreft ondermeer het, op basis van de Landinrichtingswet, in voorbereiding
nemen van nieuwe projecten. Projecten van nationaal belang, die een eigen
financiering kennen, worden geprogrammeerd via het Landelijk Meerjaren Programma
(LMP).Door de voorstellen voor vereenvoudiging en flexibilisering zal het aantal
eenvoudige projecten met een gering financieel belang toenemen. Bezien kan
worden of omwille van meer flexibiliteit, tegemoet gekomen kan worden aan
de wens van provincies om dergelijke projecten gedurende de looptijd van een
IMP in voorbereidinig te nemen. Dit zou dan plaats moeten vinden binnen de
in overleg met de provincies bij Rijkskaderbrief bepaalde marges.Deze programmeringsruimte kan in het IMP worden vastgelegd met een verdeling
over de provincies. Voordeel van deze werkwijze is dat sneller op de behoefte
aan het starten van eenvoudige projecten kan worden tegemoetgekomen.Het voornemen is om bij wet te bepalen dat projecten waarvoor een projectnota
is vastgesteld, maar die niet binnen twee jaar op het IMP zijn geplaatst,
komen te vervallen. Op deze wijze wordt duidelijkheid geboden naar de initiatiefnemers
van projecten en wordt voorkomen dat projecten te lang in de wachtstand staan.3.4. Imago en communicatieUitgangspunt is dat het feitelijk imago van landinrichting tot stand komt
op basis van drie lijnen: de daadwerkelijke ervaring, de uitstraling van de
medewerkers en de communicatie. Dit betekent dat een gunstig imago voor
een bepaalde doelgroep voor landinrichting ontstaat als de resultaten van
landinrichting goed zijn, de medewerkers enthousiast zijn en de ondersteunende
communicatie (via pers, correspondentie e.d.) effectief verloopt.Voor de bepaling van het imago is het uitermate belangrijk dat er een
helder beeld is over landinrichting na herijking. Landinrichting is overigens
niet alleen een instrument (wet en geld), maar vooral ook een proces (werkwijze
en gedrag). De identiteit van landinrichting wordt door deze componenten bepaald.
De bevordering van een positief imago wordt in een kader op deze bladzijde
geïllustreerd.3.4.1. Vestiging van het nieuwe imagoBij vestiging van een nieuw imago zijn de volgende strategische punten
van belang:– Ervaring: de resultaten moeten goed zijn.– Zelfbeeld: de boodschap vanuit betrokkenen is correct en positief.– Communicatie: de voorlichting d.m.v. allerlei communicatiekanalen
ondersteunt de goede ervaring en de positieve boodschap. Bevordering positief imago• De streek wordt tijdig geïnformeerd over zaken en wordt
uitgenodigd tot inspraak.• Rechtsgelijkheid en rechtszekerheid staan hoog in het vaandel
van landinrichting. Er wordt goed naar ieders wensen geluisterd en tevens
openheid van zaken gegeven.• Binnen duidelijke en heldere randvoorwaarden wordt binnen
landinrichting bottom-up gewerkt en wordt beleid uitgevoerd in een optimale
communicatie met de streek;• Landinrichting biedt ontplooiingskansen aan de functies die
relatief dynamisch zijn;• Landinrichting biedt rust en ontwikkelingsmogelijkheden voor
 natuur en landschap (laagdynamische functies);• Binnen landinrichting wordt ernaar gestreefd om met een efficiënte
inzet van middelen de gestelde doelen te realiseren;• Landinrichting biedt ruimte voor oplossing van vraagstukken;• Instrumenten uit verschillende beleidsvelden worden gecombineerd
ingezet. Procedures zijn duidelijk en beperkt tot het absoluut noodzakelijke.
De organisatie is helder en werkt met afrekenbare programma's.4. IMPLEMENTATIE VAN DE VERBETERINGEN 4.1. Imago en communicatieDe twee belangrijke voorstellen voor verbetering van imago en communicatie
zijn:1. de opstelling van een P.R.- en communicatieplan waarin zowel de implementatie
van de herijking als uitwerkingen van communicatieonderdelen uit dit rapport
zijn weergegeven.2. de instelling van een begeleidingsgroep die zorg draagt voor de werkelijke
verinnerlijking en realisering van de ideeën uit de herijking.4.2. Veranderingen in gedrag en werkwijzeUitwerking moet nog plaatsvinden omdat eerst duidelijkheid moet bestaan
over de consequenties voor de verplichtingenstand van het doorvoeren van aanpassingen
in gedrag en werkwijze. Aanpassingen van gedrag en werkwijze die geen budgettaire
consequenties hebben, worden doorgevoerd.De Dienst Landelijk Gebied voert in lopende projecten aanpassingen door
om de vernieuwde aanpak vorm en inhoud te geven. Belangrijke voorbeelden zijn
de invoering van de dialoog-methode (= interactieve planvorming) bij de planvoorbereiding
en het werken met deelplannen met een eigen uitvoeringsregime.Ook worden experimenten uitgevoerd op het vlak van het toepassen van de
zogenaamde kavelruil-plus. Hierbij worden in bepaalde gebieden kavelruilen
gestimuleerd, welke op vrijwillige basis tot stand komen en waarmee gestelde
doelen worden gerealiseerd. Indien gewenst kan bijvoorbeeld ondersteuning
met kavelinrichtingswerken, een grondpot of bedrijfsverplaatsingen aan de
orde zijn. 4.3. WetswijzigingUit de voorstellen is duidelijk dat een deel van de veranderingen inhoud
kan krijgen na wijziging van de Landinrichtingswet. In de onderstaande lijst
wordt een korte schets gegeven van de onderdelen waarvoor wijziging van de
Landinrichtingswet noodzakelijk is. 4.3.1. LandinrichtingswetDe voorgestelde wijzigingen in de Landinrichtingswet zijn samengevat:– afschaffing van de aanvraag om landinrichting/aanpassing van het
startmoment van landinrichting;– betrekken van gemeenten en waterschappen in de fase van totstandkoming
van de projectnota (verplichting tot overleg provincie-gemeenten/waterschappen);– afschaffing landinrichtingsprogramma;– afschaffing onderscheid tussen ruilverkaveling, herinrichting
en aanpassingsinrichting, dat wil zeggen inrichting van de wet op het toepassen
van modules;– openen mogelijkheid van landinrichting zonder landinrichtingsplan;– afschaffing van het voorontwerplan;– vervanging van het plan van tijdelijk gebruik door individuele
besluiten van de landinrichtingscommissie;– flexibiliseringsvoorstellen met betrekking tot landinrichtingsplan/planuitwerking
en -uitbreiding;– integreren van begrenzingenplan in het landinrichtingsplan;– verbetering van rechtsbescherming in het kader van het landinrichtingsplan;– verbinden van kortingsmogelijkheid met mogelijkheid van onder-
of overbedeling;– vereenvoudiging van de schattingsmethodieken;– concentreren van procedure-elementen in het plan van toedeling/ruilplan;– plan van toedeling/ruilplan zowel voor openbare voorzieningen
als voor particulier bezit;– plan van toedeling/ruilplan beperken tot de daadwerkelijk te ruilen
gronden;– de procedure voor het landinrichtingsplan wordt ontleend aan de
Algemene Wet Bestuursrecht.4.4. Verandering van regelingenDe voorstellen over procedures en regels dienen te leiden tot wijziging
van de volgende regelingen:– Wijziging van het Besluit m.e.r. in verband met het koppelen van
de m.e.r.-plicht aan de planvorm waar de strategische keuzes worden gemaakt;– Herziening van het subsidiestelstel om ruimte te bieden aan een
grotere flexibiliteit;– Aanpassing van de Regeling Werkwijze Landinrichtingscommissies.XNoot1Modulaire opbouw = Opbouw van de Landinrichtingswet die, meer dan thans
wordt gekenmerkt door de mogelijkheid tot keuzen voor varianten van landinrichting.XNoot1M.e.r.-plicht = de plicht tot het doorlopen van een milieu-effectrapportage-procedure
op basis van het Besluit m.e.r. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-25940-2.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl