Wijziging Gemeentewet en Wet politieregisters in verband met cameratoezicht op openbare plaatsen; Verslag
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-07 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 29440, nr. 5

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

26-04-2004

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2003-2004

29440 nr. 5

21-04-2004

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamALGEMEEN DEEL1. Inleiding2. Wenselijkheid tot wettelijke regeling3. Toetsingskader voor het gebruik van cameratoezicht4. Ervaringen met cameratoezicht5. De onderhavige regelingDoel en reikwijdte van de regelingOpenbare plaatsDoelstelling van cameratoezichtBevoegd gezag/GemeentewetDe rol van de politieDe afbakening van het door de camera's geobserveerde gebiedPolitieregister6. Relatie tot de Grondwet en het EVRMCameratoezicht7. De uitvoeringsregelingenOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 29440Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 60 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
29 440Wijziging van de Gemeentewet en de Wet politieregisters in verband met
de invoering van regels omtrent het gebruik van camera's ten behoeve van toezicht
op openbare plaatsen (cameratoezicht op openbare plaatsen)nr. 5VERSLAGVastgesteld 21 april 2004De vaste commissie voor Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties1, belast met het voorbereidend onderzoek van dit wetsvoorstel,
heeft de eer als volgt verslag uit te brengen van haar bevindingen.Onder het voorbehoud dat de regering de gestelde vragen tijdig zal hebben
beantwoord, acht de commissie de openbare beraadslaging over dit wetsvoorstel
voldoende voorbereid.ALGEMEEN DEEL1. InleidingDe leden van de CDA-fractie zijn verheugd dat het reeds jaren in diverse
gemeenten met succes uitgeoefende cameratoezicht nu een wettelijke verankering
zal krijgen. Het voorliggende wetsvoorstel volgt de praktijk van cameratoezicht
met voorwaarden en toepassingen, die inmiddels overal ingang gevonden heeft.
Niettemin hebben deze leden nog wel enkele kritische vragen en opmerkingen.De leden van de PvdA-fractie onderstrepen dat cameratoezicht in de openbare
ruimte in vrij korte tijd een grote opmars heeft gemaakt: bijna een vijfde
van de Nederlandse gemeenten is tot dergelijk cameratoezicht overgegaan vooral
in uitgaanscentra, op en rondom stations en bij openbare gebouwen. Gemeenten
zien cameratoezicht als een waardevol instrument om de openbare orde en veiligheid
te verbeteren. Deze leden ondersteunen deze benadering, maar zij vonden en
vinden dat het plaatsen van camera's altijd onderdeel moet zijn van een bredere
aanpak om onveiligheid en overlast tegen te gaan; anders dreigt cameratoezicht
eerder schijnveiligheid dan echte veiligheid op te leveren.Deze leden zouden het op prijs stellen als de regering kort kan toelichten
wat zij van het cameratoezicht verwacht en onder welke omstandigheden zij
het een effectief middel vindt om de openbare orde te beschermen.De opmars van het cameratoezicht heeft plaatsgevonden zonder dat een wettelijk
kader beschikbaar is. Al in juni 1999 lieten de toenmalige ministers van Binnenlandse
Zaken en van Justitie de Kamer weten dat zij van plan waren «het cameratoezicht
in openbare ruimten wettelijk te normeren» en dat voornemen is bevestigd
in het Veiligheidsprogramma van oktober 2002. In een slakkengang
is wetgeving voorbereid. Deze leden willen weten welke in de praktijk gebleken
knelpunten hebben aangetoond dat een wettelijke normering noodzakelijk is.
Wat voegt de voorgestelde wettelijke voorziening toe aan de bestaande praktijk
zoals die onder meer in de handreiking van de ministeries van BZK en van Justitie
aan het lokaal bestuur, de politie en het openbaar ministerie is beschreven?Hoeveel camera's zijn in de semi-publieke ruimte (zoals tankstations,
winkelcentra, flat- en woongebouwen, luchthavens, het openbaar vervoer) aanwezig
en met hoeveel neemt dit jaarlijks toe?De leden van de VVD-fractie hebben met grote belangstelling kennisgenomen
van het voorliggende wetsvoorstel tot wijziging van de Gemeentewet en de Wet
politieregisters in verband met de invoering van regels over het gebruik van
camera's ten behoeve van toezicht op openbare plaatsen. Deze leden stellen
vast dat het denken over cameratoezicht sinds het uitbrengen van de notitie
cameratoezicht op 24 november 1997 door de ministers Sorgdrager en Dijkstal
en staatssecretaris Kohnstamm (25 760, nr. 1), niet stil heeft gestaan.
Nieuwe technologische ontwikkelingen, praktijkervaringen in verschillende
gemeenten én een veranderende visie (in maatschappij en politiek) op
het handhaven van veiligheid en het waarborgen van privacy liggen aan dit
nieuwe denken ten grondslag.In de brief van minister Korthals (25 760 nr. 4) wordt cameratoezicht
als één van de instrumenten genoemd in de strijd tegen geweld
op straat, en tevens wordt beklemtoond dat cameratoezicht alleen effectief
is in combinatie met andere middelen. Ook stelt de toenmalige minister van
Justitie in zijn brief dat de bevoegdheden die de burgemeester krachtens de
Gemeentewet op het terrein van de handhaving van de openbare orde heeft voor
een beperking van het recht op privacy onvoldoende grondslag bieden. De minister
van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties kondigt vervolgens aan voornemens
te zijn om zo spoedig mogelijk in overleg te treden met het veld – politiek,
justitie en het lokale bestuur – en met de Registratiekamer teneinde
op korte termijn een wetsvoorstel voor de regeling inzake cameratoezicht te
kunnen indienen (25 760 nr. 5). De leden van de VVD-fractie hebben in
een algemeen overleg met beide bewindslieden gezegd van oordeel te zijn dat
de op te stellen regeling dient te voldoen aan de volgende voorwaarden: de
subsidiariteits- en proportionaliteitscriteria dienen in acht genomen te worden,
het cameratoezicht mag alleen worden gehanteerd indien andere middelen niet
afdoende zijn, de mogelijkheid tot ingrijpen dient onder meer het doel te
zijn en daarom is bemand toezicht van belang, er dienen richtlijnen te worden
opgesteld voor de kenbaarheid, duidelijk moet zijn wie bevoegd zijn om de
beelden te bekijken en over de doorlevering van beelden dienen goede afspraken
te worden gemaakt. Deze leden hebben reeds ingestemd met het wetsvoorstel
dat de kenbaarheid regelt en stemmen op hoofdlijnen in met het voorliggende
wetsvoorstel omdat het voorstel in belangrijke mate aan de door deze leden
geformuleerde voorwaarden voldoet.Het kabinet Balkenende I van CDA, LPF en VVD, heeft in het veiligheidsplan
«Naar een veiliger samenleving» wetgeving op het onderhavige terrein
aangekondigd en het maakt deel uit van een omvangrijk aanvalsplan van inmiddels
147 concrete maatregelen. De leden van de VVD-fractie zijn verheugd dat het
huidige kabinet met voortvarendheid wetgeving heeft voorbereid en bij de Tweede
Kamer heeft ingediend. Deze leden zijn bereid om het wetsvoorstel met spoed
te behandelen. Het is de combinatie van maatregelen, als daar zijn cameratoezicht,
uitbreiding aantal agenten, invoering identificatieplicht vanaf 14 jaar,
focus op veelplegers, die onze samenleving echt veiliger moeten maken. Zoals
vorige kabinetten al hebben vastgelegd, is regelgeving voor cameratoezicht
op openbare plaatsen geboden. Dat brengt hen tevens tot de eerste
vraag. De leden van de VVD-fractie zijn van oordeel dat het goed is dat er
aansluiting is gezocht bij een gangbare definitie van openbare plaats, namelijk
zoals is opgenomen in artikel 1 van de Wet openbare manifestaties. Toch vragen
zij of dit niet een te beperkte aanduiding van een openbare plaats inhoudt.
Is het niet wenselijk om in de wetgeving ruimte te scheppen om in afwijking
van hetgeen nu is bepaald in artikel 151c, eerste lid, gebieden aan te wijzen
die al dan niet tijdelijk onder de definitie van openbare plaats kunnen worden
gebracht. Hierbij kan onder meer gedacht worden aan stadions tijdens een groot
kampioenschap waarbij het risico op de verstoring van de openbare orde groter
is dan normaal. Graag ontvangen zij hierop een reactie van de regering.De leden van de LPF-fractie hebben met belangstelling kennis genomen van
het voorliggende wetsvoorstel. Deze leden hechten groot belang aan het breed
kunnen inzetten van camera's om de veiligheid van de Nederlandse burger beter
te kunnen waarborgen.Zij hebben echter een aantal vragen over het wetsvoorstel, die geheel
of ten dele betrekking hebben op de mate waarin camera's met dit wetsvoorstel
kunnen worden ingezet in het kader van de opsporing van strafbare feiten,
dan wel verdachten van strafbare feiten.De leden van de fractie van de SP hebben met kritische belangstelling
kennisgenomen van het onderhavige wetsvoorstel. Zij hebben dienaangaande in
het vervolg van dit verslag enkele opmerkingen en vragen.De leden van de GroenLinks-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen
van dit wetsvoorstel dat een wettelijke basis geeft voor het gebruik van camera's
ten behoeve van toezicht op openbare plaatsen ter handhaving van de openbare
orde. Wettelijke normering biedt meer rechtszekerheid voor de burger, hetgeen
deze leden juist achten. Een wettelijke regeling zal ook bijdragen aan de
uniformering van de wijze van toepassen van cameratoezicht. Dat de diverse
lokale projecten met cameratoezicht verschillend worden ingevuld, is naar
de mening van deze leden onwenselijk, zeker als toepassing van het cameratoezicht
een structureler karakter krijgt. Een uniformering valt daarom toe te juichen.De leden van de D66-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen van
het voorstel tot wijziging van de Gemeentewet en de Wet politieregisters in
verband met de invoering van regels omtrent het gebruik van camera's ten behoeve
van toezicht op openbare plaatsen. Deze leden achten cameratoezicht in openbare
ruimte op zichzelf acceptabel, mits het aan een aantal eisen voldoet. Het
gaat hen natuurlijk op de eerste plaats om de eis van noodzakelijkheid, proportionaliteit
en subsidiariteit. Tegelijkertijd beseffen deze leden dat cameratoezicht in
openbare ruimten haast niet meer is weg te denken in de moderne maatschappij.
Verhoging van (het gevoel van) veiligheid en voorkoming van criminaliteit
vormen voor veel gemeenten de voornaamste redenen om camera's te plaatsen.
Het steeds verder oprukken van zo'n indringende vorm van het uitoefenen van
(overheids)toezicht met zo duidelijke implicaties voor de privacy vereist
goede regelgeving en draagvlak onder de burgers. Uit onderzoek blijkt dat
het bij de meeste burgers niet aan draagvlak ontbreekt: zij zijn bereid een
gedeelte van hun privacy in te leveren in ruil voor een veiligere leefomgeving.
De leden van de D66-fractie steunen in beginsel het nader reguleren van cameratoezicht
op openbare plaatsen, maar hebben nog wel enkele vragen en opmerkingen over
vooral het nut en de effectiviteit van cameratoezicht in de openbare ruimte.De leden van de D66-fractie vragen of de adviezen over dit wetsvoorstel
van de VNG, het Korpsbeheerdersberaad, de Raad van Hoofdcommissarissen,
het College bescherming persoonsgegevens en het OM, waar de regering om gevraagd
had, naar de Kamer kunnen worden gezonden.De leden van de SGP-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen van
het voorliggende wetsvoorstel. Zij vinden het een goede zaak dat het cameratoezicht
nu bij wet zal worden geregeld. Zodoende kunnen gemeenten desgewenst het instrument
cameratoezicht op een vergelijkbare wijze en voorzien van de nodige waarborgen
inzetten.2. Wenselijkheid tot wettelijke regelingDe democratische legitimatie die nu wordt bereikt door de opneming van
de mogelijkheid tot cameratoezicht in de Gemeentewet – namelijk onder
de bevoegdheden van de raad – was in werkelijkheid al aan de orde, vinden
de leden van de CDA-fractie. In het bijzonder door het ontbreken van formele
regelgeving werden de voornemens tot uitoefenen van cameratoezicht zeer uitgebreid
en ten principale in de gemeenteraden besproken. Een bij uitstek democratische
aangelegenheid. Zelden waren besluiten zo democratisch gelegitimeerd als deze
besluiten. De leden van de CDA-fractie spreken dan ook de hoop uit dat –
nu er een wet in formele zin aan ten grondslag zal liggen – de gemeenteraden
evenzeer op het scherpst van de snede zullen blijven debatteren en besluiten.De leden van de PvdA-fractie vragen of in de afgelopen jaren in juridische
procedures burgers of belangenorganisaties plaatsing en/of werking van camera's
in het openbaar gebied hebben aangevochten of dat op andere wijze de rechtmatigheid
van het via de camera uitgeoefende toezicht in juridische procedures is aangevochten.Deze leden zijn benieuwd naar de positie die Nederland inneemt ten opzichte
van andere, min of meer vergelijkbare landen binnen de Europese Unie. Is in
Nederland het cameratoezicht in de openbare ruimte minder ver of juist verdergaand
ingevoerd en zijn in Nederland de regels stringenter of juist ruimhartiger
dan in de andere EU-landen?Kan de regering toelichten op welke situaties zij doelt met de opmerking
dat het «de vraag is of er momenteel een voldoende wettelijke grondslag
is voor het lokale bestuur om in ieder gebied binnen een gemeente camera's
ten behoeve van toezicht te plaatsen»? Zijn hierover klachten gemeld?
Of is hier jurisprudentie over die laat zien wat wel en niet kan?Tot slot vragen deze leden op grond van welke overwegingen gemeenten in
de praktijk een keuze hebben gemaakt voor het privacyregime dat op een verzameling
beelden van toepassing wordt geacht: de Wet bescherming persoonsgegevens of
de Wet politieregisters. Welke consequenties vloeien uit de gemaakte keuze
voort?De leden van de VVD-fractie hebben zich al bij de bespreking van de notitie
cameratoezicht uitgesproken vóór een wettelijke regeling. Wel
waren en zijn zij van oordeel dat niet meer geregeld moet worden dan strikt
noodzakelijk is en zeker niet meer dan nodig strafrechtelijk geregeld moet
worden. Acht de regering deze wettelijke regeling wenselijk of noodzakelijk?
Indien dit laatste het geval is, welke gevolgen kan dit hebben voor de huidige
praktijk van het cameratoezicht? Ook willen zij een toelichting ontvangen
op de zinsnede dat de toenemende technische verfijning en intensivering van
toezichtmethoden en technieken een meer precieze wettelijke inkadering wenselijk
maken. Waaruit blijkt deze 'meer precieze wettelijke inkadering' in het voorliggende
wetsvoorstel?Met de regering zijn de leden van de VVD-fractie van oordeel dat een besluit
van de burgemeester tot toepassing van cameratoezicht in het publieke domein
democratische legitimatie behoeft. Terecht is ervoor gekozen om de gemeenteraad
een verordening te laten vaststellen om de burgemeester de bevoegdheid te
verlenen om camera's te plaatsen. Wel vragen deze leden of het
nodig is om in de wet te bepalen dat deze bevoegdheid voor een bepaalde duur
geldt (151c eerste lid) en ook of er een termijn voorgeschreven moet worden
waarna verslag moet worden uitgebracht aan de gemeenteraad (art 151c, negende
lid). Deze leden gaan er vanuit dat beide elementen afdoende geregeld kunnen
worden in de verordening. Graag vernemen zij hierop de reactie van de regering.De bevoegdheid tot het plaatsen van camera's is vanuit de bescherming
van de persoonlijke levenssfeer een ingrijpende bevoegdheid, merken de leden
van de fractie van GroenLinks op. Ook in het publieke domein dient de burger
aanspraak te kunnen maken op een zekere mate van eerbiediging van zijn persoonlijke
levenssfeer. Deze leden achten het daarom juist dat een besluit tot toepassing
van cameratoezicht in het publieke domein democratisch gelegitimeerd is.3. Toetsingskader voor het gebruik van cameratoezichtDe leden van de PvdA-fractie kunnen de vijf genoemde voorwaarden die de
regering aan het cameratoezicht stelt, onderschrijven, waarbij zij nog wel
vragen hebben over de aard en reikwijdte van deze voorwaarden.In de praktijk kan de openbare orde bijvoorbeeld sterk zijn gediend met
een geïntegreerd cameratoezicht in de openbare en de semi-openbare ruimte
, bijvoorbeeld door niet alleen binnen een winkelcentrum de gang van zaken
via camera's in de gaten te houden maar ook in de direct aan het winkelcentrum
grenzende openbare ruimte, met inbegrip van de ingangen. Sluiten de genoemde
voorwaarden zo'n geïntegreerde aanpak uit of is die wel mogelijk? Kunnen
de beelden van zowel de «binnen-» als de «buiten»opnames
door een particuliere beveiliger van een winkelcentrum wel of niet worden
bekeken?Kan wat beter, dat wil zeggen aan de hand van een aantal voorbeelden,
worden geïllustreerd wanneer de gebruiker van de beelden in de private
sector daar wel of juist geen redelijk belang bij heeft? Voor alle zekerheid
vragen deze leden of hier gedoeld wordt op gebruik door de private sector
van beelden die zijn gemaakt in de publieke ruimte.Zij vragen waarom de genoemde voorwaarden niet met zoveel woorden in de
wettekst worden opgenomen en zij willen weten – gelet op de opmerking
dat «aan de genoemde voorwaarden in de onderhavige regeling invulling
is gegeven» – op welke plaats in de voorgestelde wettekst elk
van de voorwaarden is terug te vinden.Waarom wordt de eis gesteld dat «wordt aangetoond» dat dit
in het belang is van de handhaving van de openbare orde? Zou het niet voldoende
zijn dat dit «aannemelijk»wordt gemaakt?Waarom stelt de regering dat het doel niet met minder ingrijpende middelen
moet kunnen worden gerealiseerd? Verdient de door deze leden voorgestelde
inkadering niet de voorkeur, namelijk dat cameratoezicht altijd onderdeel
moet zijn van een breder pakket maatregelen, zoals intensievere politiesurveillances
en afspraken met andere belanghebbenden (horeca, voetbalclub of openbaar vervoer)
over het aandeel dat zij aan vergroting van veiligheid kunnen leveren?De leden van de VVD-fractie gaan ervan uit dat voordat tot invoering van
cameratoezicht wordt besloten, de gemeenteraad zich ervan vergewist dat het
cameratoezicht proportioneel is en dat bezien wordt of het beoogde doel niet
op een andere minder ingrijpende wijze kan worden gerealiseerd (subsidiariteit).
Voortdurend zal moeten worden bezien of de maatregel (nog) effectief is, mede
in het licht van de overige noodzakelijke maatregelen. Deze leden vinden het
ongewenst om deze ene maatregel er als het ware uit te lichten en apart door
de gemeenteraad te laten beoordelen. Objectieve en subjectieve veiligheidsbeleving
wordt bereikt door een integrale aanpak van onveiligheid. Mede om deze reden
achten deze leden het wenselijk om periodiek aandacht te schenken
aan de ontwikkelingen op het terrein van veiligheid. Het ware te overwegen
om het aan de gemeenteraad over te laten wanneer er een verslag door de burgemeester
aan de raad gezonden moet worden dan wel te bepalen dat periodiek (jaarlijks)
verslag wordt gedaan over de veiligheidssituatie van bepaalde gebieden. Deze
leden staan een integrale aanpak en evaluatie voor ogen. Kan de regering hiermee
instemmen?De leden van de GroenLinks-fractie kunnen instemmen met de opmerking dat
cameratoezicht het menselijk toezicht niet kan en mag vervangen, maar een
aanvullend karakter heeft. Zichtbare aanwezigheid van de politie in de publieke
ruimte blijft belangrijk voor de zorg voor veiligheid.Terecht wordt het al dan niet invoeren van cameratoezicht aan voorwaarden
gebonden, zo merken deze leden op. Er dient te worden aangetoond dat cameratoezicht
in het belang van de openbare orde is. Volgens regering in de memorie van
toelichting ligt het in de rede in de besluitvorming de voorstellen voor het
installeren van camera's op bepaalde lokaties te staven met analyses van de
veiligheidssituatie ter plaatse. Zou het niet de voorkeur verdienen deze argumentatie
expliciet als eis te stellen voordat het besluit tot cameratoezicht kan worden
genomen? Duidelijk moet immers zijn dat cameratoezicht proportioneel moet
zijn, waarbij de inbreuk op de persoonlijke levenssfeer die cameratoezicht
kan hebben, dient te worden meegewogen. Tevens lijkt een dergelijke argumentatie
een waarborg om te voorkomen dat tot plaatsing van camera's wordt overgegaan
wegens het doel van opsporing en vervolging in plaats van de handhaving van
de openbare orde. Met de Raad van State willen deze leden weten hoe dat (nog
meer) voorkomen kan worden?De regering stelt in de memorie van toelichting dat het uitgangspunt van
cameratoezicht is, dat het middel vooral effect sorteert indien het wordt
ingebed in een pakket van andere maatregelen, zoals verbeteringen in de aanleg
van de fysieke ruimte en betere straatverlichting. De vraag is echter in hoeverre
het besluit tot installatie van camera's wordt bezien als onderdeel van een
dergelijk samenstel van maatregelen. De inrichting van de openbare ruimte
kan weliswaar consequenties hebben voor de veiligheid, maar ziet niet zozeer
op de handhaving van de openbare orde. Deze leden zijn er uitdrukkelijk voorstander
van eerst te bezien of het beoogde doel op een andere minder ingrijpende manier
kan worden gerealiseerd, maar zien niet hoe de inrichting van het publieke
domein daaraan bijdraagt.Cameratoezicht moet voor de burgers kenbaar worden gemaakt. Zo kan het
publiek, door het plaatsen van borden waarop wordt aangegeven dat in het betrokken
gebied camera's zijn geplaatst, op de camera's worden geattendeerd. Deze leden
vragen hoe nog meer aan dit kenbaarheidsvereiste kan worden voldaan, nu de
regering in de memorie van toelichting het plaatsen van borden uitdrukkelijk
(slechts) als een voorbeeld noemt.De leden van de D66-fractie vinden dat naast de in de memorie van toelichting
genoemde eisen, nog een andere voorwaarde aan het toestaan van cameratoezicht
moet worden gesteld. Namelijk dat de monitoren in principe altijd bemenst
moeten zijn; met andere woorden: de hoofdregel moet zijn dat er iemand live
meekijkt. Als dit namelijk niet gebeurt, vinden deze leden het nut van cameratoezicht
te beperkt; dan kan alleen de band worden teruggespoeld om te bekijken hoe
een strafbaar feit wordt gepleegd zonder dat er door toezichthouders of politie
kan worden ingegrepen. Mensen verwachten als hen iets onder het oog van de
camera overkomt, dat er direct wordt ingegrepen. Deze leden verzoeken de regering
hierop te reageren.De leden van de D66-fractie vinden het ook ongewenst als cameratoezicht
in plaats komt van fysiek toezicht. Zij vinden dat cameratoezicht alleen een aanvulling kan zijn op maatregelen om de openbare orde te handhaven.
Deze leden verzoeken de regering hierop te reageren.De leden van de SGP-fractie merken op dat cameratoezicht slechts kan functioneren
als een technisch hulpmiddel. Het toepassen van cameratoezicht veronderstelt
een actief gemeentelijk veiligheidsbeleid, zowel in preventieve als repressieve
zin. Naar de mening van de leden van de SGP-fractie kan cameratoezicht het
menselijke oog dus onder geen enkele voorwaarde vervangen.4. Ervaringen met cameratoezichtDe leden van de PvdA-fractie zijn benieuwd naar recente informatie over
de effecten die cameratoezicht heeft op het verbeteren van de veiligheid en
het terugdringen van criminaliteit. De regering verwijst naar ervaringen op
het terrein van veroorzaakte ordeverstoringen en gepleegde delicten. Maar
is er ook inzicht in de mate waarin met cameratoezicht verkregen beelden met
succes gebruikt zijn om daders van delicten aan te houden en voor de rechter
te laten brengen?Deze leden vragen in dit verband om nog eens duidelijk uiteen te zetten
waarin permanent cameratoezicht in de publieke ruimte zich onderscheidt van
het permanent inzetten van cameraobservatie als opsporingsmethode. Zijn beelden
via cameratoezicht in de openbare ruimte altijd en onder alle omstandigheden
te gebruiken als strafrechtelijk bewijsmateriaal? Wat is ten principale het
verschil met cameraobservatie als opsporingsmethode als door middel van cameratoezicht
vrijwel dagelijks strafbare feiten worden geregistreerd door steeds dezelfde
daders?Tot slot zijn deze leden geïnteresseerd in voorbeelden van gemeenteraden
die voorstellen voor de plaatsing van camera's hebben afgewezen. Welke argumenten
zijn daarvoor gehanteerd en welke alternatieven zijn voor het plaatsen van
camera's genoemd?In de memorie van toelichting wordt melding gemaakt van het feit dat bij
het College bescherming persoonsgegevens ongeveer 50 gemeenten een reglement
betreffende cameratoezicht hebben gemeld, lezen de leden van de VVD-fractie.
Is na aanvaarding van het voorliggende wetsvoorstel deze melding verplicht?
Zo ja, waarom?Deze leden zijn blij met de positieve effecten als gevolg van de invoering
van cameratoezicht. Terecht wordt de toegenomen subjectieve veiligheid als
een pluspunt genoemd. Ook het feit dat de politie sneller en adequater kan
ingrijpen, leidt niet alleen tot een vergroting van het gevoel van veiligheid,
maar ook objectief tot meer veiligheid op straat. Ook blijkt het bij te dragen
aan de verbetering van de opsporing en de vervolging van geweldsplegers.In het zevende lid van artikel 151c staat dat ten behoeve van de opsporing
van een gepleegd strafbaar feit gegevens (beelden) uit het tijdelijke register
verstrekt kunnen worden. Wordt hiermee, zo vragen de leden van de VVD-fractie,
bedoeld dat ten behoeve van de opsporing en de vervolging gegevens kunnen worden verstrekt?Gelet op de positieve ervaringen met cameratoezicht in diverse gemeenten
hebben de ministers van BZK en van Justitie een handreiking uitgebracht ten
behoeve van het lokale bestuur, het openbaar ministerie en de politie. Is
deze handreiking ook via internet te raadplegen?De leden van de SP-fractie nemen aan dat de regering met dit voorstel
komt omdat cameratoezicht het vertrouwen van veel gemeenten heeft wat de effectiviteit
betreft. Hier spreken evaluaties van gemeenten en onderzoeken elkaar tegen.
Uit het onderzoek van het College bescherming persoonsgegevens (CPB) blijkt
geen verband te bestaan tussen cameratoezicht en een daling van criminaliteit.
Er wordt in een commentaar van een van de auteurs (Stc, 18 november
2003) gesteld dat de verwachtingen van het middel overspannen zijn. Dit blijkt
ook uit een TNO-onderzoek. Volgens dit onderzoek weten criminelen wanneer
er wel en niet iets wordt gedaan met de beelden. De leden van de SP-fractie
verzoeken de regering in te gaan op de meerwaarde van cameratoezicht en dit
te staven met cijfers. Klopt het dat er geen duidelijke aanwijzingen zijn
dat cameratoezicht effectief is?In de memorie van toelichting meldt de regering tamelijk positieve ervaringen
met het instrument cameratoezicht. In hoeverre is bij de daaraan ten grondslag
liggende onderzoeken ook expliciet aandacht besteed aan de mogelijke verplaatsing
van de problemen met betrekking tot de openbare orde, zo vragen de leden van
de SGP-fractie.5. De onderhavige regelingDoel en reikwijdte van de regelingInmiddels is het cameratoezicht een algemeen geaccepteerd en gewaardeerd
middel geworden ter bescherming van de openbare orde, naast andere middelen,
zoals overleg met horeca over alcoholmisbruik, herinrichting van openbare
ruimtes (waar nodig), gebruik van politieroosters. De leden van de CDA-fractie
zijn dat met de regering eens. Daarbij is cameratoezicht geen wondermiddel;
dat hebben eerdere praktijkervaringen al uitgewezen.De leden van de CDA-fractie vragen wat er wat privacy betreft toch zo
bijzonder is aan cameratoezicht in een openbare ruimte. Immers, wie zich op
straat begeeft, dus in de openbare ruimte, laat het privé-deel van
zijn/haar leven even los. Daarop is ook de tegenstelling publiek-privé
gebaseerd. Het kan niet zo zijn dat mensen in de openbare ruimte dingen doen
die beter niet openbaar gezien kunnen worden. Men kan niet verwachten, noch
eisen dat de medemens die zich óók in die openbare ruimte bevindt,
de ogen sluit. Recht op privacy in de openbare ruimte is dus onmogelijk. De
persoonlijke levenssfeer kan dan ook niet aangetast worden in de openbare
ruimte. Is de regering dat met deze leden eens? Het is merkwaardig dat een
neutrale opslag van camerabeelden, neutraal omdat ze zonder aanzien des persoons
zijn gemaakt, leidt tot het begrip van opslaan van privégegevens. Het
volgen van deze redenering leidt bij de leden van de CDA-fractie tot enige
verbazing over het moeizaam toepassen van allerlei bepalingen die dienen ter
bescherming van de persoonlijke levenssfeer. Uit onderzoek blijkt dat de angst
dat burgers cameratoezicht een aantasting van de persoonlijke levenssfeer
zouden vinden, ongegrond is, aldus de regering in de memorie van toelichting.
Dit duidt op de relevantie van hun bovengenoemde redenering. Hetzelfde gold
en geldt voor de fouilleringswetgeving. In het bijzonder veiligheidsaspecten
lijken de laatste jaren aanzienlijk belangrijker te worden gevonden dan de
zogenaamde aantastingen van de persoonlijke levenssfeer. Kan de regering hierop
haar visie geven?De leden van de PvdA-fractie willen weten hoever de technieken zijn gevorderd
die het mogelijk maken via cameratoezicht een unieke, op lichaamskenmerken
afgestemde, gedigitaliseerde identificatiecode van individuen te maken. Worden
deze technieken al ergens toegepast en hoe beoordeelt de regering een dergelijke
toepassing? Kan een dergelijke toepassing in haar ogen een bijdrage leveren
aan het eerder opsporen en dus tegenhouden van personen die worden verdacht
van terroristische activiteiten?De leden van de PvdA vragen waarom nadrukkelijk is gekozen voor een regeling
die betrekking heeft op statische vormen van cameratoezicht (toezicht met
camera's die nagelvast zijn bevestigd) en waarom met andere woorden
dynamisch cameratoezicht van deze regeling is uitgezonderd. Wordt dit onderscheid
aangebracht op juridische en/of op praktische gronden? Hoe houdbaar is dit
onderscheid als wel aan alle andere voorwaarden voor cameratoezicht in de
openbare ruimte is voldaan?Aan welke wettelijke eisen moeten andere vormen van cameragebruik –
bijvoorbeeld de incidentele bij grootschalige verstoringen van de openbare
orde – voldoen? Waarom behoort bij deze vormen van cameratoezicht «
te worden uitgegaan van het toetsingskader dat is neergelegd in de notitie
cameratoezicht»? Wat is de juridische status van deze notitie en welke
waarborgen of rechten kan de burger daaraan ontlenen?De leden van de VVD-fractie kunnen instemmen met het beoogde doel van
de regeling, te weten het handhaven van de openbare orde. Zij kunnen ook instemmen
met de geopperde mogelijkheid van het toevoegen van interactieve toepassingen,
zoals blijkt uit de memorie van toelichting. Interessant is de introductie
van identificatie door middel van toezichtscamera's in het openbare gebied
om de openbare orde te handhaven. De leden van de VVD-fractie hebben er weinig
moeite mee om door middel van deze toepassing personen die door de rechter
een gebiedsverbod opgelegd hebben gekregen, te weren uit dit gebied. Deze
leden erkennen dat identificatie door middel van toezichtscamera's in het
openbare gebied om een opsporingsdoel te dienen op basis van voorliggend wetsvoorstel,
niet mogelijk is. Zij wijzen deze opsporingsmethode niet op voorhand af en
vragen aan de regering, in het bijzonder aan de minister van Justitie om in
kaart te brengen welke voor-en nadelen aan het gebruik van toezichtscamera's
voor dit doel zitten.Zoals hiervoor al gesteld hebben deze leden er weinig moeite mee om identificatie
door middel van toezichtscamera's om de openbare orde te handhaven, waardoor
een straatverbod op eenvoudige wijze gehandhaafd kan worden. Zij vragen of
de regering hiermee in kan stemmen.Cruciaal vinden de leden van de LPF-fractie de zinsnede in het nader rapport
onder 1 c waar de regering stelt dat «niet kan worden uitgesloten dat
de politie bij het cameratoezicht stuit op strafbare feiten» en dat
het niet zo kan zijn «dat de ogen daarvoor moeten worden gesloten, maar
dat het wetsvoorstel niet primair het doel dient van opsporing en vervolging
van strafbare feiten.». Deze leden vragen om verduidelijking nu zij
hier nadrukkelijk niet uitsluit dat het cameratoezicht werkelijk gebruikt
kan worden voor de opsporing en vervolging van strafbare feiten. Zij zouden
deze verduidelijking graag zien aan de hand van de navolgende, aan de politiepraktijk
ontleende casus. Kan in elk van de voorbeelden aangegeven worden in hoeverre
het voorliggende wetsvoorstel ruimte geeft om met het gebruik van cameratoezicht
in het kader van opsporing op te treden:1. Medewerkers van cameratoezicht (politieambtenaren dan wel mensen van
stadstoezicht die worden ingezet bij cameratoezicht) kunnen in hun werkruimte
beschikken over foto's van verdachten. Mogen zij deze foto's in de werkruimte
ophangen of anderszins gebruiken om aan de hand daarvan door middel van cameratoezicht
deze verdachten op te sporen?2. Medewerkers van cameratoezicht herkennen een veroordeelde veelpleger,
van wie bekend is dat hij in het bewuste toezichtsgebied al eerder strafbare
feiten heeft gepleegd. Hij wordt niet verdacht van een nieuw delict, maar
met het oog op recidive-gevaar houden zij de betrokkene enige tijd in de gaten.
Mogen zij dit doen en hoe lang kunnen zij dit doen in het kader van het huidige
wetsvoorstel?3. Medewerkers van cameratoezicht beschikken over een digitaal register
met daarin de kentekens van gestolen voertuigen. Kunnen zij, binnen de kaders
van dit wetsvoorstel, de mogelijkheid gebruiken om, zoals hun
Engelse collega's, dit register te koppelen aan de camerabeelden, als gevolg
waarvan het systeem automatisch een waarschuwing geeft als een gestolen voertuig
in beeld verschijnt?4. Een opsporingsambtenaar verkleedt zich in het kader van een onderzoek
als serveerster in een kroeg. Doelstelling is een onderzoek in de kroeg omdat
zich daar regelmatig een verdachte zou ophouden. Mag een verzoek van deze
opsporingsambtenaar om assistentie door middel van cameratoezicht, met het
oog op zowel haar eigen veiligheid als het vluchtgevaar van de verdachte,
worden gehonoreerd?5. Mag cameratoezicht worden ingezet om politiemensen die bezig zijn met
een actie bijvoorbeeld in het kader van preventief fouilleren dan wel in het
kader van het ontruimen van kraakpanden zowel met het oog op de veiligheid
van deze politiemensen als de opsporing van strafbare feiten, te ondersteunen?6. Is de officier van justitie in voorkomende gevallen bevoegd ter voorkoming
van twijfel over de rechtmatige inzet van cameratoezicht, een machtiging tot
gebruik af te geven aan de politie?Indien in een of meer van de bovenstaande casus de regering concludeert
dat de voorgestelde regelgeving over cameratoezicht de politie geen mogelijkheden
geeft om met behulp van camera's de beschreven opsporingshandelingen te verrichten,
stellen de leden van de LPF-fractie voor de voorgestelde wetgeving zodanig
aan te passen dat dit wel mogelijk wordt.De leden van de SP-fractie vragen de regering toe te lichten hoe er wordt
toegezien op een behoorlijke uitvoering van de bevoegdheid volgens dit wetsvoorstel.
Concreet kan gedacht worden aan wie de beelden mag bekijken, wat een openbare
ruimte is en of deze regels juist worden geïnterpreteerd door de gemeenteraad.
Zij achten een overleg met de Officier van Justitie onvoldoende waarborg bieden
en een vreemde constructie, omdat deze geen politieke verantwoordelijkheid
heeft. Deze leden verzoeken de regering op deze onderwerpen uitgebreid in
te gaan en te komen met een voorstel dat meer waarborgen biedt voor de correcte
uitvoering van de wet.Uit rapport van het CBP «Cameratoezicht in de openbare ruimte»
blijkt dat veel gemeenten niet voldoen aan de zorgvuldigheidseisen bij het
gebruik van camera's. Dat betekent dat er onzorgvuldig wordt omgegaan met
persoonsgegevens door gemeenten. Hoe oordeelt de regering hierover en verwacht
zij niet dat met het verder vrijgeven van bevoegdheden tot het plaatsen van
camera's en materiaal te verzamelen, de incidenten van fouten zullen toenemen?
Hoe gaat de regering beter toezien op de correcte uitvoering van deze regelgeving,
zo vragen de leden van de SP-fractie.Het exclusieve karakter van onderhavig wetsvoorstel -alleen statische
en langdurige vormen van cameratoezicht door gemeenten op openbare plaatsenroept
bij de leden van de D66-fractie vragen op over hoe het cameratoezicht geregeld
in onderhavig wetsvoorstel zich verhoudt tot andere vormen van cameratoezicht.
Hoe is bijvoorbeeld incidenteel en mobiel cameragebruik geregeld en welke
voorschriften gelden er voor het gebruik hiervan? Mogen deze vormen van cameragebruik
worden ingezet in het kader van handhaving van de openbare orde? En bij de
opsporing van strafbare feiten?In de memorie van toelichting staat vermeld dat de burgemeester niet «zonder
meer» gebruik mag maken van particuliere camera's of cameratoezicht
samen met particulieren mag uitvoeren ten behoeve van de handhaving van de
openbare orde. De term «zonder meer» roept bij de leden van de
D66-fractie vragen op: in welke gevallen en onder welke voorwaarden
kan een burgemeester gebruik maken van of samenwerken met particulier cameratoezicht?Meer in het algemeen zouden de leden van de D66-fractie graag een overzicht
van de regering tegemoet zien van de verschillende vormen van cameratoezicht
die in Nederland worden toegepast en de wettelijke basis van deze verschillende
vormen.Toezichtcamera's op openbare plaatsen zijn zo opgesteld dat zij een breed
gebied kunnen overzien, terwijl identificatie van personen door middel van
toezichtcamera's alleen mogelijk is indien het gezicht van een persoon voldoende
groot en onder de juiste hoek in beeld is. Mogen de leden van de D66-fractie
hieruit afleiden dat het welhaast onmogelijk is om met behulp van toezichtcamera's
op openbare plaatsen slachtoffers, daders of getuigen te kunnen identificeren?
Meer in het algemeen vragen deze leden of de beeldkwaliteit van veel toezichtcamera's
voldoende is om voor de opsporing te worden gebruikt. Heeft de regering hier
gegevens over?Als in de toekomst gezichtsidentificatie door toezichtcamera's wel mogelijk
wordt, acht de regering het wenselijk dat dit gebeurt? Kan gezichtsidentificatie
door middel van toezichtcamera's gebeuren op basis van onderhavig wetsvoorstel?De doelstelling van het cameratoezicht uit onderhavige regeling is de
handhaving van de openbare orde. Dit laat volgens de memorie van toelichting
echter onverlet dat de beelden die zijn vastgelegd met deze camera's onder
strikte voorwaarden voor de opsporing van een
concreet strafbaar feit kunnen worden gebruikt. De leden van de D66-fractie
willen graag weten wat deze strikte voorwaarden zijn. Betekent deze formulering
dat de beelden niet gebruikt kunnen worden voor de vervolging van een strafbaar feit, met andere woorden dat deze beelden in de
rechtszaal onbruikbaar zijn? Dat zouden zij onwenselijk vinden.Waarom heeft de regering de opsporing van strafbare feiten met behulp
van beelden die zijn vastgelegd met toezichtcamera's niet vastgelegd in het
wetboek van Strafvordering, zoals artikel 7 van de Grondwet voorschrijft?De leden van de SGP-fractie stellen vast dat de voorgestelde regeling
slechts bedoeld is ter handhaving van de openbare orde en dus niet voor de
opsporing en vervolging van strafbare feiten. Wel is het onder voorwaarden
mogelijk dat de beschikbare beelden worden ingezet bij de opsporing en vervolging
van strafbare feiten. De leden van de SGP-fractie hebben begrip voor de beperkte
doelstelling van het cameratoezicht. Zij vragen wel in hoeverre handhaving
van de openbare orde enerzijds en opsporing en vervolging anderzijds in de
praktijk goed van elkaar kunnen worden onderscheiden. Opsporing en vervolging
mogen dan geen doelstelling, maar zullen dan toch zeker een gevolg zijn van
de inzet van cameratoezicht, zo merken zij op. Is de regering van mening dat
ook de rechtshandhaving met de introductie van cameratoezicht is gediend?
De leden van de SGP-fractie vragen hierover een nadere beschouwing van de
regering.Openbare plaatsDe leden van de PvdA-fractie hebben kennisgenomen van de invulling van
het begrip «openbare plaats». De regering zegt dat het gaat om
«de straat en de weg»en de plaatsen die als «in het verlengde
van de weg kunnen worden aangemerkt», zoals openbare plantsoenen, speelweiden
en de voor iedereen vrij toegankelijke gedeelten van overdekte passages en
van winkelgalerijen. Hoe is deze invulling tot stand gekomen? Is ze gebaseerd
op de Wet openbare manifestaties of hebben ontwikkelingen in de praktijk en/of
in rechtspraak en jurisprudentie mede een rol gespeeld? Waarom is een parkeergarage
ervan uitgesloten als iedereen in beginsel vrij in en uit kan lopen? Valt
een parkeerterrein in de openlucht er wel onder? Hoe zit het
met een schoolplein of een speeltuin of een kinderboerderij die vrij toegankelijk
zijn? Geldt dan dat de gerechtigde eigenaar/ beheerder het verblijf op die
plekken aan een bepaald doel zou mogen binden en dat alleen al om die reden
geen sprake kan zijn van een openbare plaats of spelen nog andere overwegingen
een rol?Deze leden onderschrijven het standpunt dat dit wetsvoorstel uitsluit
dat toezichtscamera's worden geplaatst in gebouwen waar een geloofsovertuiging
wordt beleden. Ze willen wel weten of met het in beeld brengen van het exterieur
van een kerk of moskee ook mogelijk de kerkgangers herkenbaar in beeld worden
gebracht?Zij hebben twijfels bij de stelligheid waarmee de regering beweert dat
«in de praktijk uitsluitend en in uitzonderlijke gevallen en in overleg
met de NS aanleiding bestaat om in het kader van het wetsvoorstel tot plaatsing
van camera's in stations over te gaan». Dat lijkt deze leden niet alleen
een miskenning van het belang van veiligheid in het openbaar vervoer. Bovendien
begrijpen deze leden niet dat in Rotterdam wel maar in Boxtel niet de veiligheid
op deze manier gediend kan worden. Zij krijgen dan ook graag een toelichting
op de hiervoor aangehaalde uitspraak.In de inleiding hebben de leden van de VVD-fractie al gezegd het op zichzelf
juist te vinden dat wat betreft de definitie van openbare plaats aansluiting
is gezocht bij artikel 1 van de Wet openbare manifestaties. Toch is het denkbaar
dat het onder omstandigheden wenselijk is om ook andere gebieden aan te wijzen
als openbare plaats. Zij gaven het voorbeeld van stadions tijdens een groot
voetbaltoernooi.De leden van de VVD-fractie willen graag een voorziening in de wet waardoor
het mogelijk wordt om dergelijke plaatsen – voor een beperkte duur –
toch aan te merken als openbare plaats waardoor cameratoezicht zoals geregeld
in deze wet mogelijk wordt. Juist als het gaat om sneller en effectiever te
kunnen ingrijpen, proportioneel en efficiënter te kunnen optreden, het
een bijdrage is in het totaalpakket aan preventieve maatregelen en samenwerking
met andere organisaties, mag deze vorm van cameratoezicht in deze bijzondere
gevallen niet ontbreken. Is de regering bereid om met een nota van wijziging
het wetsvoorstel dienovereenkomstig aan te passen?Wat wordt overigens bedoeld met de opmerking dat de burgemeester niet zonder meer gebruik mag maken van particuliere camera's
of het cameratoezicht samen met particulieren mag uitvoeren?De leden van de SP-fractie begrijpen dat de burgemeester niet zonder meer
kan samenwerken met particuliere bedrijven die ook cameratoezicht hebben.
Kan de regering toelichten op welke voorwaarden dit dan wel kan? Vindt zij
het wenselijk dat deze samenwerking tot stand komt op deze wijze? Zal de correcte
uitvoering van de wet worden gecontroleerd, en zo ja, door wie?De regeling zal geen betrekking hebben op cameratoezicht op andere dan
openbare plaatsen, merken de leden van de GroenLinks-fractie op. Indien beelden
worden gemaakt van een openbare plaats waaraan woonhuizen zijn gelegen, dan
lijkt het toegestaan dat daarbij het exterieur van die woningen in beeld komt.
Bestaat voor de desbetreffende eigenaren enige vorm van rechtsbescherming
tegen het besluit tot instellen van cameratoezicht? Kunnen zij aangemerkt
worden als belanghebbende en het besluit als een besluit in de zin van de
Algemene wet bestuursrecht?Samen met de Raad van State zetten de leden van de D66-fractie vraagtekens
bij de duidelijkheid van het begrip «openbare plaats». Begrijpen
deze leden het goed dat de regering voor de definitie van een openbare plaats
verwijst naar artikel 1 van de Wet openbare manifestaties (Wom)? In de Wom
worden vrije en voor publiek toegankelijk plaatsen, zoals stations, winkelpassages,
parkeergarages, gemeentehuizen en discotheken niet als openbare plaats bestempeld.
Zou het voor gemeenten en burgers duidelijk genoeg zijn welke openbare plaatsen
wel en welke niet onder de onderhavige regeling voor cameratoezicht vallen?
Betekent de gekozen definitie dat er gemeentelijke toezichtcamera's op plekken
staan die na invoering van onderhavig wetsvoorstel niet meer voldoen aan de
definitie van het begrip openbare plaats?Doelstelling van cameratoezichtDe voorliggende regeling ziet uitdrukkelijk niet op opsporingsdoeleinden,
althans zeker niet primair. Het gaat om de handhaving van de openbare orde.
Gezien de resultaten van diverse onderzoeken lijkt dat overigens te lukken.
Daardoor krijgt het cameratoezicht vooral een preventieve functie. De leden
van de CDA-fractie spreken dan ook gaarne uit dat de toepassing van cameratoezicht
bij uitstek een preventieve functie heeft, in elk geval voor het handhaven
van de openbare orde, alsmede voor strafbare feiten; dat gaat vaak in elkaar
over. Is de regering dit met deze leden eens?De leden van de VVD-fractie kunnen instemmen met de hoofddoelstelling
van het voorliggende wetsvoorstel, te weten de handhaving van de openbare
orde, waaronder ook de algemene bestuurlijke voorkoming van strafbare feiten
valt, die invloed hebben op de orde en rust in de gemeentelijke samenleving.
Eerder in dit verslag betoogden deze leden dat cameratoezicht mogelijk moest
zijn om bijvoorbeeld een straatverbod te handhaven (voorkoming van strafbaar
feit).Ook kunnen zij instemmen met wat de regering stelt in de memorie van toelichting
dat de beelden die zijn vastgelegd met de camera's die geplaatst zijn in het
belang van de handhaving van de openbare orde, onder strikte voorwaarden voor
de opsporing van een strafbaar feit door de politie en justitie kunnen worden
gebruikt (opsporing èn vervolging). Wel willen zij van de regering
vernemen of het is toegestaan om met behulp van deze camera's bijvoorbeeld
nummerborden te registeren en deze gegevens door te zenden aan het Centraal
Bureau Motorrijtuigenbelasting dan wel te koppelen aan een bestand van gestolen
auto's. Zo nee, waarom niet? Aan welke eisen moet het registreren van nummerborden
voldoen?De leden van de SP-fractie zijn verbaasd dat de bevoegdheden om opsporingsmiddelen
in te zetten op het niveau van de gemeente komt te liggen. Zij vinden het
logischer om een en ander te regelen in het Wetboek van Strafvordering. Zij
achten de kans aanwezig dat op deze manier onrechtmatig bewijs wordt vergaard
wegens foutief geplaatste camera's door een gebrek aan kennis van de gemeenten.Bevoegd gezag/GemeentewetDe leden van de PvdA-fractie vinden het opvallend dat de regering beweert
dat het plaatsen van camera's vanuit oogpunt van bescherming van de persoonlijke
levenssfeer een ingrijpende bevoegdheid is. Veel burgers denken er volkomen
anders over en bovendien is het aantal camera's in de publieke en vooral in
de semi-publieke ruimte inmiddels tot ongekende aantallen opgelopen. Dat neemt
niet weg dat deze leden het verstandig vinden dat de gemeenteraad een belangrijke
rol krijgt bij de invoering van het cameratoezicht in de publieke ruimte.
Deze leden vinden dat de VNG ten onrechte een klaagzang houdt over de kosten
van cameratoezicht. Een gemeentebestuur dat zijn plicht doet en dus opkomt
voor de veiligheid van zijn burgers moet niet een deel van de rekening willen
neerleggen bij de rijksoverheid.De leden van de VVD-fractie kunnen zich vinden in de gekozen bevoegdheidsverdeling
tussen raad, gemeentebestuur en burgemeester. Wel dringen ze er bij de regering
op aan om minder voor te schrijven in artikel 151 c ten aanzien van de duur
en de verslaglegging en meer ruimte te bieden aan de raad om hiervoor in de
verordening een en ander vast te leggen.De rol van de politieKan de regering haar visie geven op de rechtmatigheid van het verkrijgen
van gegevens die later aan het openbaar ministerie worden verstrekt voor de
opsporing van misdrijven als de beelden niet geheel conform de voorschriften
zijn gemaakt, bijvoorbeeld als tijdens het bekijken niet de juiste persoon
heeft gekeken, vragen de leden van de CDA-fractie.De leden van de PvdA-fractie willen een toelichting op het begrip «operationele
regie». Ze nemen aan dat dit meer inhoudt dan het van meet af aan inschakelen
van de politie bij de plannen tot invoering van cameratoezicht. Kan de regering
hierop dan ook een andere toelichting geven?Wat bedoelt zij met de opmerking dat «de regiefunctie van de politie
ook zal worden gewaarborgd ten aanzien van........personen die belast zijn
met het waarnemen van de gemaakte beelden.»? Welke personen zijn daar
in de huidige praktijk wel dan wel niet toe gerechtigd? Zijn er voorbeelden
te geven van «grensgevallen» dat wil zeggen van situaties waarin
nog net wel en nog net niet aan bepaalde personen de bevoegdheid is gegeven
de gemaakte beelden waar te nemen? Wat wordt verstaan onder het maken van
«goede werkafspraken» tussen politie en de persoon die achter
de monitor zit?Deze leden vinden dat het verre de voorkeur verdient dat beelden direct
worden bekeken en dat dus de mogelijkheid bestaat de politie direct af te
sturen op gesignaleerde incidenten. Op die manier geeft cameratoezicht zo
min mogelijk de illusie van veiligheid en zo veel mogelijk de waarborg voor
optreden van de overheid. Deelt de regering deze zienswijze en wat is of wordt
geregeld om dat effect in de praktijk te bereiken? In dit verband speelt ook
de vraag of cameratoezicht kan worden «afgebouwd» naarmate de
politiesterkte wordt uitgebreid en dus ook de surveillances van de politie
op potentieel gevaarlijke plaatsen worden geïntensiveerd. Kan de regering
hierop reageren?Naar aanleiding van het voorbeeld dat wordt gegeven over cameratoezicht
in uitgaanscentra (om geweld tegen te gaan) willen deze leden weten of in
deze situaties een koppeling kan worden gelegd tussen het cameratoezicht op
straat en dat in bijvoorbeeld een zeer grote discotheek waardoor effectiever
ontsporingen kunnen worden voorkomen en tegen gewelddadige praktijken kan
worden opgetreden? Met andere woorden is het juist in dit soort situaties
niet kortzichtig om het cameratoezicht binnen en buiten strikt gescheiden
te houden?Terecht vermeldt de regering in de memorie van toelichting dat het gebruik
van camera's een bijdrage kan leveren aan het vergroten van de veiligheid
van politiemensen, brandweerlieden en ambulancepersoneel. Helaas richt zich
fysiek geweld niet alleen tegen burgers maar ook tegen hulpverleners. De leden
van de VVD-fractie dringen er bij de minister van BZK op aan de Kamervragen
hierover van 26 februari 2004 van het lid Cornielje zo spoedig mogelijk
te beantwoorden.Het is geen dwingende eis dat de beelden op de monitoren uitsluitend door
politiefunctionarissen worden bekeken. Terecht stelt de regering dat het toelaatbaar
is dat anderen dan politiefunctionarissen de beelden bekijken, mits het bekijken
door deze personen gebeurt «onder regie» van de politie. Is het
niet beter om te spreken van «onder verantwoordelijkheid» van
de politie? Graag ontvangen zij een bevestigende reactie.Het bekijken van de geregistreerde beelden vraagt een grote personele
inzet, aldus de leden van de GroenLinks-fractie. Naar het oordeel van deze
leden geldt dat niet alleen voor het direct meekijken, maar tevens voor het
achteraf bekijken ervan. Wat is de verwachting voor de toepassing van camera's
na inwerkingtreding van dit wetsvoorstel? En wat betekent dat voor de personele
capaciteit? Wat zullen daarvan de financiële consequenties zijn?De afbakening van het door de camera's geobserveerde gebiedMet de Raad van State zijn de leden van de CDA-fractie van mening dat
regelingen over de ruimten waarin de waarneming moet plaatsvinden (artikel
151c, achtste lid, onder c) niet thuishoren in de wet. Het betreft immers
teveel een uitvoeringskwestie. Kan de regering een goede argumentatie geven
voor regeling in de wet?De leden van de VVD-fractie zien voor- en nadelen aan het duidelijk maken
aan het publiek dat camera's beperkt gebruikt worden. Terecht wijst de regering
op het verwachtingspatroon van burgers als zij camera's zien hangen. Aan de
andere kant hebben camera's, ook als het niet duidelijk is of er beelden geregistreerd
worden, een preventieve werking. De leden van de VVD-fractie willen het graag
aan de verordenende instantie, de gemeenteraad, overlaten om hierover in concrete
gevallen een uitspraak te doen en dit aspect zonodig bij de (jaarlijkse) evaluatie
te betrekken. Wat is het oordeel van de regering over dit voorstel?Zij vragen ook welke consequenties het heeft als het cameratoezicht slechts
een beperkt deel van de dag uitgeoefend wordt en, met het oog op handhaving
van de openbare orde, op enig moment wordt uitgebreid tot andere dagdelen.
Zij achten het daarom wel wenselijk dat de raad meedeelt, gedurende welke
tijd het cameratoezicht in ieder geval plaatsvindt, maar dat niet uitgesloten
wordt dat ook op andere tijdstippen beelden gemaakt kunnen worden. Graag ontvangen
zij hierop de visie van de regering.PolitieregisterDe toepassing van het regime van de Wet politieregisters leidt tot een
merkwaardige uitkomst, vinden de leden van de CDA-fractie. Artikel 20 van
die wet bepaalt dat de beheerder van het register (in casu de korpsbeheerder)
een ieder op diens verzoek binnen vier weken moet meedelen of en zo ja, welke
deze persoon betreffende persoonsgegevens in een politieregister zijn opgenomen.
Men kan dan ook nog verzoeken deze gegevens te verbeteren, aan te vullen,
te verwijderen of af te schermen. De regering stelt dat dat niet op grote
schaal zal voorkomen. Waarop baseert zij dat? Houdt zij geen rekening met
mogelijke actiegroepen die hier een gelegenheid in zien om «het systeem»
te boycotten? Hoe zou zo'n verzoek worden ingewilligd? Zou het niet beter
deze bij cameratoezicht vreemde regeling niet van toepassing te verklaren?Een belangrijk aspect is ook het veiligheidsgevoel van politiemensen en
portiers op straat. Een ander effect is dat de toepassing van geweld door
portiers tijdens hun werkzaamheden ook gezien kan worden, welke wetenschap
tot matiging kan leiden.De leden van de CDA-fractie vragen waarom de gegevens maar zeven dagen
bewaard mogen worden. Waarom wordt geen maximumtermijn gesteld – bijvoorbeeld
een half jaar – en wordt het niet aan de gemeenten overgelaten hoe lang
zij kunnen en willen bewaren? De dreiging van terroristische aanslagen zou
moeten leiden tot een minder terughoudende aanpak; immers, terroristische
aanslagen verstoren niet alleen de openbare orde maar tasten deze ernstig
aan. Gezichtsherkenning in combinatie met een langere bewaartermijn
lijkt niet geheel zinloos. Wat is het oordeel van de regering hierover?De leden van de VVD-fractie verwijzen wat betreft de bewaartermijn naar
verschillende inbrengen van verschillende fracties tijdens de behandeling
van de notitie cameratoezicht en de brieven van de ministers van Justitie
en en van BZK (25 760 nrs. 2 en 6). In het laatste algemeen overleg noemde
de woordvoerder van de VVD destijds als harde termijn een week of een paar
dagen langer. De leden van de VVD-fractie kunnen instemmen met het voorstel
van 7 dagen, als duidelijk is dat beelden langer bewaard zullen worden als
daartoe aanleiding bestaat (opsporing en vervolging strafbare feiten).De leden van de LPF-fractie zijn verder van mening dat het opslaan van
camerabeelden voor een langere periode dan de voorgestelde zeven dagen geboden
is. Zij baseren zich hierbij op de ervaring van de politie dat vrouwen die
het slachtoffer zijn geworden van een aanranding/verkrachting er soms langere
tijd over doen om tot aangifte over te gaan. Ook na zeven dagen moet het daarom
mogelijk zijn om de beelden van camera's in de omgeving van een dergelijk
misdrijf (het misdrijf kan bijvoorbeeld zelf niet op camerabeelden zijn vastgelegd,
of het misdrijf is wel vastgelegd maar niet opgemerkt) te gebruiken voor de
herkenning en opsporing van de verdachte. Deze leden stellen voor om naar
het voorbeeld van de in Engeland en Frankrijk gangbare praktijk een adviestermijn
van één maand te hanteren.6. Relatie tot de Grondwet en het EVRMCameratoezichtDe leden van de PvdA-fractie willen weten of de toepassing van cameratoezicht
in de publieke ruimte de afgelopen jaren tot rechtszaken heeft geleid waarin
de rechtmatigheid van deze vorm van toezicht is aangevochten en zo ja, wat
de uitkomsten van deze zaken zijn geweest. Zij willen verder weten of het
tot nu toe ontbreken van een wettelijk kader de positie van politie en justitie
in juridische zaken heeft ondermijnd of op een andere manier heeft verzwakt?De leden van de VVD-fractie hebben bij de behandeling van de notitie cameratoezicht
aangedrongen op proportionaliteit en subsidiariteit. Zij kunnen zich dan ook
goed vinden in hetgeen staat van de memorie van toelichting. Wel zijn zij
benieuwd of er al jurisprudentie is ontwikkeld op basis van de huidige praktijk
in verschillende gemeenten.7. De uitvoeringsregelingenDe leden van de PvdA-fractie hebben kennisgenomen van het voornemen om
een aantal kwesties onder te brengen in uitvoeringsregelingen. Zij vinden
dat niet zo'n fraaie constructie en ze willen dan ook een andere toelichting
op de keuze om niet de gehele regeling onder te brengen in het wetsvoorstel.
Het gaat om regels die in hoge mate bepalen hoe in de praktijk aan de voorgestelde
bevoegdheid inhoud wordt gegeven. De regering suggereert in de toelichting
dat de consequenties van toekomstige technische ontwikkelingen op een soepele
en snelle manier moeten kunnen worden opgevangen in een ministeriële
regeling, terwijl volgens deze leden aan dergelijke ontwikkelingen toch verstrekkende
consequenties kunnen zitten. Ook de uitwerking van de regiefunctie van de
politie in een Algemene Maatregel van Bestuur doet volgens deze leden geen
recht aan het belang van deze kwestie.De leden van de PvdA-fractie vragen of voorzien is in een evaluatie van
de voorgestelde regeling. Zij willen ook weten of het niet steeds
meer noodzakelijk is de afgelopen jaren gecreëerde en nog te creëren
bevoegdheden op het terrein van de openbare orde en veiligheid onder te brengen
(en zo nodig uit te bouwen) in een daarvoor speciaal gemaakte wet. Dat plan
is ooit aangekondigd in een begroting van het ministerie van BZK maar het
schijnt inmiddels een zachte dood te zijn gestorven. Kan de regering hierop
een reactie geven?De leden van de VVD-fractie zijn van oordeel dat ook dit wetsvoorstel
een dereguleringstoets zou moeten ondergaan. Waarom moeten er voortdurend
voorschriften worden gegeven voor technische hulpmiddelen, die aan verandering
onderhevig kunnen zijn? Is het niet beter één bepaling in de
wet op te nemen dat de politie de betrouwbaarheid van de apparatuur en daarmee
van de vastgelegde beelden waarborgt, alsmede de deskundigheid en integriteit
van de personen die betrokken zijn bij het maken en vastleggen van de beelden?
Dan kan lagere regelgeving achterwege blijven. Kan de regering aantonen dat
(lagere) regelgeving in dit kader noodzakelijk is?De voorzitter van de commissie,Noorman-den UylDe griffier van de commissie,De GierXNoot1Samenstelling:Leden: Kalsbeek (PvdA), Van Heemst (PvdA), Noorman-den Uyl (PvdA), Voorzitter,
Vos (GL), Cornielje (VVD), Adelmund (PvdA), De Wit (SP), Van Beek (VVD), Ondervoorzitter,
Van der Staaij (SGP), Luchtenveld (VVD), De Pater-van der Meer (CDA), Duyvendak
(GL), Wolfsen (PvdA), Spies (CDA), Eerdmans (LPF), Sterk (CDA), Van der Ham
(D66), Haverkamp (CDA), Van Fessem (CDA), Smilde (CDA), Straub (PvdA), Nawijn
(LPF), Boelhouwer (PvdA), Hirsi Ali (VVD), Szabó (VVD), Van Hijum (CDA)
en Vacature (SP).Plv. leden: De Vries (PvdA), Dijsselbloem (PvdA), Fierens (PvdA), Halsema
(GL), Schippers (VVD), Dubbelboer (PvdA), Kant (SP), Rijpstra (VVD), Slob
(CU), Wilders (VVD), Rambocus (CDA), Van Gent (GL), Van Nieuwenhoven (PvdA),
Çörüz (CDA), Hermans (LPF), Atsma (CDA), Giskes (D66), Bruls
(CDA), Van Bochove (CDA), Algra (CDA), Hamer (PvdA), Varela (LPF), Leerdam,
MFA (PvdA), Griffith (VVD), Balemans (VVD), Eski (CDA) en Vergeer (SP). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-29440-5.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl