Raad voor Economische en Financiële Zaken; Brief minister met de geannoteerde agenda voor de Eurogroep en Ecofin van 1 en 2 oktober 2009
Staten-Generaal — Kamerstuk Brief regering
Datum: 2014-07-03 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


Tweede Kamer der Staten-Generaal
 2
 Vergaderjaar 2009-2010
 
 
 
 KST134862
 2009-2010
 
 21 501-07
 Raad voor Economische en Financiële Zaken
 
 
 
 
 Nr. 
 672
 BRIEF VAN DE MINISTER VAN FINANCIËN
 Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
 
 Den Haag, 21 september 2009
 
 Hierbij zend ik u de geannoteerde agenda voor de Eurogroep en informele
Ecofin van 1 en 2 oktober 2009 te Göteborg.
 Het is mogelijk dat nog punten worden toegevoegd aan de agenda of dat
bepaalde onderwerpen worden afgevoerd of worden uitgesteld tot de volgende
vergadering.
 
 De minister van Financiën,
 W. J. Bos
 
 Geannoteerde agenda informele Ecofin 1 en 2 oktober
2009
 1. Economische en financiële situatie en de
voorbereiding jaarvergadering IMF/Wereldbank Istanbul
 Economische situatie en situatie financiële markten
 Tijdens dit agendapunt zal de Ecofin Raad spreken over de effecten van
de crisis op de reële economie en de ontwikkeling van de financiële
markten. De Europese Commissie heeft op 14 september 2009 haar Interim
Voorspellingen gepubliceerd, deze zullen worden gepresenteerd.
 
 De voorspellingen van de Europese Commissie zijn minder negatief dan in
eerste instantie door economen werd verwacht. De Commissie verwacht dat de
BBP groei in het eurogebied in 2009 uit zal komen op – 4,0%.
Voor Duitsland is de verwachting – 5,1% en voor Nederland – 4,5%.
De Commissie geeft wel aan dat het doen van voorspellingen in deze tijden
met grote onzekerheid gepaard gaat.
 Een belangrijke oorzaak van het positief bijstellen van de ramingen in
de interim voorspellingen van de Commissie zijn de realisaties van het tweede
kwartaal. Op 2 september heeft het statistische bureau Eurostat de kwartaalcijfers
voor BBP-groei in het eurogebied bekend gemaakt. Het BBP in het eurogebied
daalde in het tweede kwartaal met 0,1% ten opzichte van het eerste
kwartaal (jaar op jaar was dit een krimp van 4,7%). Ook in de VS kromp
het BBP minder sterk dan verwacht, kwartaal op kwartaal met 0,3%.
 Het consumenten- en producentenvertrouwen stijgt. De Economic Sentiment
Indicator (ESI) van de Europese Commissie die het consumenten- en producentenvertrouwen
meet, is voor de EU in augustus sterk verbeterd met 5,9 punten naar 80,9.
Dit is de vijfde opeenvolgende stijging. Ook het Amerikaanse consumentenvertrouwen
is in september gestegen naar het hoogste niveau in drie maanden. Dat blijkt
uit cijfers van de Universiteit van Michigan.
 De inflatie is vrijwel overal ter wereld nog steeds laag en in sommige
landen negatief. In het eurogebied kwam de inflatie in augustus, volgens Eurostat,
uit op – 0,2%. Dit is een stuk minder negatief dan een maand
ervoor toen de inflatie uitkwam op – 0,7%. Het Nederlandse
inflatiecijfer was 0,3%. Dat is 0,1 procentpunt hoger dan in juli,
toen het laagste niveau werd bereikt sinds 1987. De olieprijs neemt toe en
staat nu op 67,4 USD per vat (15 september 2009). Vanwege deze stijging
in de olieprijs is de verwachting van de Commissie dat de inflatie over 2009
voor het Eurogebied positief uit zal komen op 0,4%. Voor Duitsland
verwacht de Commissie een inflatie van 0,3% en voor Nederland 1,1%.
 
 Door de huidige crisis zal de werkloosheid de komende tijd toenemen. De
werkloosheid is volgens Eurostat in juli opgelopen tot 9,5% in het
eurogebied; dit is het hoogste niveau van de afgelopen 10 jaar. De werkloosheid
in de VS is in die maand opgelopen tot 9,7%.
 
 Op het gebied van financiële markten zijn er overwegend positieve
signalen. De ZEW-index van het Centre for European Economic
Research (CEER, in het Duits ZEW), waarmee het vertrouwen onder analisten
en institutionele beleggers wordt gemeten, is gestegen van 56,1 in augustus
tot 57,7 in september. Een positieve ZEW betekent dat meer ondervraagden optimistisch
dan pessimistisch zijn. De beurzen laten de afgelopen tijd voornamelijk een
positief verloop zien en ook de interbancaire geldmarkt blijft zich positief
ontwikkelen. Echter, het is nog niet zeker of deze positieve signalen het
begin zijn van permanent herstel.
 Terugkoppeling G-20/voorbereiding jaarvergadering IMF
en Wereldbank (WB)
 Het doel van de Eurogroep en de informele Ecofin Raad is tweeledig: i)
een terugkoppeling geven van de Pittsburgh G20 top en ii) het bespreken en
afstemmen van de posities van de Europese landen voor de IMF/WB jaarvergadering.
Er zijn op dit moment nog geen voorliggende stukken beschikbaar.
 
 De uitkomsten van de G20 top in Pittsburgh, die wij op het moment van
schrijven nog niet kennen, zullen deels de inhoud van de besprekingen tijdens
de IMF/WB jaarvergadering en de voorbereidende Eurogroep en informele Ecofin
bepalen. Wij verwachten dat de in het Algemeen Overleg van 10 september
besproken inzet voor de IMF/WB jaarvergadering voldoende richting geeft voor
de bewindspersonen die deelnemen aan de Eurogroep/Ecofin en de IMF/WB jaarvergadering.
 
 Wel pleiten de VS en de opkomende economieën voor een beslissing
in Pittsburgh over een percentage stemoverdracht van het IMF van de ene groep
landen naar een andere groep landen. De EU en Nederland hechten aan een pakketbenadering
bij de hervorming van het IMF waarbij over alle onderwerpen die met elkaar
verband houden tegelijk wordt beslist. Eventuele nieuwe afspraken die in Pittsburgh
gemaakt worden over de hervorming van IMF governance dienen onderdeel te zijn
van een dergelijke pakketbenadering.
 
 Nederland is voorstander van het versterken van de zeggenschap van ondervertegenwoordigde
opkomende economieën en ontwikkelingslanden in het IMF, om zo de zeggenschap
in deze instelling in lijn te brengen met het economische gewicht van landen
in de wereld. Deze versterking dient gebaseerd te zijn op objectieve criteria,
die gereflecteerd dienen te zijn in een formule die het mogelijk maakt om
de stem- en aandeelverhoudingen op reguliere wijze in lijn te brengen met
o.a. de economische gewichten van de landen in de wereld. Het IMF heeft al
een dergelijke formule en die zou onzes inziens gebruikt moeten worden De
uiteindelijke overdracht van relatief stemaandeel van over- naar ondervertegenwoordigde
landen is dan de uitkomst van het toepassen van een transparant en objectief
proces.
 CEBS stresstest
 CEBS, het Europese comité van bankentoezichthouders heeft een stresstest
uitgevoerd om de veerkracht van de Europese bankensector in kaart te brengen
en risico’s voor de financiële stabiliteit te identificeren. Tijdens
dit agendapunt zal worden besproken welke informatie over de stresstest openbaar
zal worden gemaakt. Ook tijdens de vorige Ecofin Raad is hierover gesproken.
Tijdens deze Ecofin Raad werd gedacht aan een brede uitleg over de methodiek,
het karakter van het stressscenario en wellicht in algemene termen de geaggregeerde
uitkomsten van de test.
 
 Nederland is in principe voorstander van het communiceren van de methodiek
van de stresstest, het karakter van het stressscenario en in algemene termen
de geaggregeerde uitkomsten over de Europese bankensector. Dit standpunt is
ook tijdens het vorige AO Ecofin richting u gecommuniceerd. Nederland is tegen
het communiceren van cijfers over individuele instellingen of lidstaten. De
meerderheid van de lidstaten zit reeds op deze lijn.
 2. Klimaatverandering (kostenefficiënt gebruik
van economische instrumenten in klimaatbeleid en internationale financiering
van klimaatbeleid)
 Tijdens dit agendapunt zal gediscussieerd worden over het kosteneffectief
inzetten van economische instrumenten in klimaatbeleid en de internationale
financiering van klimaatacties. In dit kader zal er mogelijk ook gesproken
worden over de Commissie mededeling over klimaatfinanciering (Stepping up international climate finance: A European blueprint for the Copenhagen
deal, SEC(2009) 1172).
 
 Nederland is voorstander van het gebruik van economische instrumenten
voor klimaatbeleid. Deze instrumenten zorgen ervoor dat de gestelde doelen
tegen de laagst mogelijke kosten kunnen worden gerealiseerd. Dit betekent
dat ze de economische en budgettaire kosten van het realiseren van al vastgestelde
klimaatdoelen beperken, terwijl ze het draagvlak voor ambitieus toekomstig
klimaatbeleid kunnen vergroten.
 
 Nederland verwelkomt de discussie over mogelijkheden om fiscale instrumenten
te gebruiken om de uitstoot van CO2 te reduceren. Zo kent Nederland
zelf een relatief hoge energiebelasting, een belasting op kolen en een accijns
op minerale oliën. Verder zijn er nog andere voorbeelden van economische
instrumenten voor klimaatbeleid te noemen, zoals differentiatie van de aanschafbelasting
van motorvoertuigen (BPM) op basis van CO2-uitstoot, maar ook het
verlenen van subsidies voor de energiezuinigheid van woningen en gebouwen.
 
 Nederland verwelkomt de Commissie mededeling over klimaatfinanciering.
De mededeling biedt volgens Nederland een goede basis om in oktober te komen
tot een EU inzet op het gebied van klimaatfinanciering. Het feit dat de Commissie
voor het eerst met concrete schattingen komt, is een belangrijke stap vooruit
in de richting van het concretiseren van een EU standpunt over financiering.
Het blijft echter aan de Raad om over het als EU noemen van concrete bedragen
te beslissen.
 
 De Commissie schat dat, rekening houdend met de kosten die door –
met name de economisch meer ontwikkelde – ontwikkelingslanden zelf gedragen
kunnen worden en de internationale financiering via de koolstofmarkt, in 2020 € 22–50
mld. via internationale publieke bijdragen nodig zal zijn. De omvang van dit
bedrag is afhankelijk van de mate van ambitie van een akkoord in Kopenhagen,
alsmede van de omvang en effectiviteit van een mondiale koolstofmarkt. Afhankelijk
van het gewicht dat in de verdeelsleutel wordt toegekend aan emissies en BBP,
resulteert dit volgens de Commissie in een EU bijdrage van naar schatting € 2–15
mld. per jaar in 2020. Dit komt neer op een EU-aandeel van 10–30%
in de mondiale publieke bijdragen. Nederland heeft nog geen standpunt over
de precieze bedragen, maar onderschrijft het uitgangspunt dat de kosten gefinancierd
moeten worden uit zowel binnenlandse als internationale private en publieke
middelen. Ook is Nederland voorstander van het overeenkomen van een mondiale
verdeelsleutel op basis van emissies en BBP.
 
 Nederland onderschrijft het belang van het beschikbaar stellen van financiering
voor de periode 2010–2012, gericht op capaciteitsontwikkeling en urgente
klimaatacties in de context van een Kopenhagen akkoord. Het kabinet is van
mening dat de EU op dit punt in oktober met een concreet bedrag moet komen.
Het kabinet beraadt zich nog over de omvang van dit bedrag.
 
 Het kabinet is van mening dat er diverse bronnen van publieke financiering
kunnen zijn. Enkele van deze opties komen in de Commissie mededeling
aan bod. Het kabinet vindt dat ook andere opties, waaronder bilaterale ondersteuning
en het Noorse voorstel, op tafel moeten blijven en verder moeten worden uitgewerkt.
Het kabinet meent dat de internationale publieke financiering mondiaal zoveel
mogelijk nieuw en additioneel moet zijn zodat de realisatie van de Millennium Development Goals niet in gevaar komt.
 
 De Commissie pleit voor het gebruiken van de EU-begroting voor het kanaliseren
van de publieke bijdragen vanuit de EU. Het kabinet ziet de voordelen hiervan,
met name als het gaat om de geloofwaardigheid van de EU bijdrage en het versterken
van de stem van de EU in het internationale klimaatregime. De mogelijkheden
om de EU begroting te gebruiken voor klimaatfinanciering dienen daarom verder
onderzocht te worden. Voor Nederland geldt echter wel dat herprioritering
een voorwaarde voor gebruik van EU begroting is. De mededeling laat teveel
ruimte voor ophoging van het EU-budget.
 
 Het kabinet onderschrijft het standpunt van de Commissie dat er met betrekking
tot offsets geen sprake kan zijn van dubbeltelling. Emissiereducties die in
ontwikkelingslanden worden gerealiseerd met geld uit ontwikkelde landen kunnen
door de ontwikkelde landen worden meegeteld als eigen emissiereducties of
als internationale financiële ondersteuning, maar niet als beide.
 3. Werkgelegenheid
 De informele Ecofin Raad zal spreken over het thema werkgelegenheid. De
Europese Commissie. zal de impact van de crisis op de werkloosheid schetsen.
Deze valt nu – mede door de genomen beleidsmaatregelen – nog mee,
maar de werkgelegenheidsproblematiek zal vertraagd op de economische crisis
reageren. De Commissie zal tevens aangeven welke maatregelen zij ziet als
onderdeel van een exit-strategie uit de crisis.
 
 De verwachting is dat de focus zal liggen op: een verschuiving van korte
termijn crisismaatregelen naar een structurele aanpak om de flexibiliteit
op de arbeidsmarkt te vergroten, evenals op een uitfasering van de korte termijn
crisismaatregelen zodat efficiënte (intersectorale) baanwisselingen zullen
plaatsvinden. Ook zal er aandacht zijn voor meer flexibiliteit op het gebied
van de loonvorming, vooral voor landen die minder competitief zijn. De Commissie
vindt dat de EU hier een coördinerende rol heeft om verstoringen op de
interne markt te voorkomen. Ook moeten externe onevenwichtigheden worden geadresseerd.
Verder vindt de Commissie dat de flexicuritybenadering meer naar de voorgrond
moet treden, dat de uitkeringsafhankelijkheid verminderd moet worden en de
effectieve pensioenleeftijd moet stijgen. Tot slot vindt de Commissie dat
Europa een ambitieus actieplan nodig heeft met een focus op het verbeteren
van het functioneren van de arbeidsmarkt om werkgelegenheid en economische
groei te stimuleren.
 
 Het is wat Nederland betreft goed om tijdens de Ecofin Raad over dit thema
van gedachten te wisselen. Bij de discussie in de informele Ecofin Raad zal
Nederland zich uiteraard rekenschap geven van het feit dat arbeidsmarktbeleid
primair een nationaal beleidsterrein is. Dit heeft vooral betrekking op de
oproep tot een ambitieus Europees actieplan ter stimulering van de werking
van de arbeidsmarkt. Wel is Nederland van mening dat verstoring van de interne
markt door lidstaten moet worden voorkomen.
 4. Exit-strategieën
 Tijdens de informele Ecofin Raad en Eurogroep zal gesproken worden over
exit-strategieën. De nadruk hierbij ligt op exit-strategieën op
het terrein van budgettair beleid. Als gevolg van de financiële crisis
zijn begrotingstekorten en schuldniveaus hoog opgelopen. Het is van belang
dat lidstaten tijdig een geloofwaardige exit-strategie aankondigen voor de
middellange- tot lange termijn, zelfs nu het nog te vroeg is om deze onmiddellijk
te implementeren. Hoewel de Commissie stelt dat er in 2010 gemiddeld genomen
nog geen consolidatie zal plaatsvinden, zal er, op basis van de huidige vooruitzichten
voor het economisch herstel, in Europa vanaf 2011 van substantiële
consolidatie sprake moeten zijn. Bij zowel het tijdspad van de consolidatie
als het uiteindelijke ambitieniveau moet worden gedifferentieerd tussen landen
op basis van ondermeer de economische situatie, de uitgangspositie en de schuldsituatie.
 
 Het is van belang dat de exit-strategieën goed gecoördineerd
worden, Het nemen van structurele maatregelen is belangrijk onderdeel van
een exit-strategie, zodat voorkomen kan worden dat de potentiële groei
als gevolg van de crisis al te veel inzakt. Dit zou zeer schadelijk zijn voor
de dynamiek van de schuldpositie. Ten aanzien van de budgetary
surveillance stelt de Commissie dat het bovendien nodig is om meer
aandacht te besteden aan het begrotingsraamwerk, de kwaliteit van de overheidsfinanciën
en te nemen houdbaarheidsmaatregelen.
 
 Nederland kan zich hierin vinden, aangezien dit het mogelijk maakt om
een geloofwaardige exit strategie vorm te geven met aandacht voor alle facetten
die van belang zijn. Nederland vindt het ook van belang dat er helder over
de noodzaak van een exit-strategie wordt gecommuniceerd, ook als direct ingrijpen
nog niet aan de orde is. Nederland deelt de mening van de Commissie dat deadlines
voor het redresseren van buitensporige tekorten zowel realistisch als ambitieus
moeten zijn: op deze manier blijft het Stabiliteits- en Groeipact ook na de
crisis geloofwaardig en disciplinerend.