Cultuurnota 2005-2008; Brief van de Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2019-09-03 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 28989, nr. 80

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum brief

16-06-2008

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2007-2008

28989 nr. 80

10-06-2008

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamContext en voorgeschiedenisGezamenlijk ambities formulerenVertrekpuntBetere benutting verdienvermogenOndersteunen van ondernemend gedragTaakstellingIntegrale beoordeling van kwaliteit en ondernemerschapInvesteringsfondsMaatregelen in de overgangsperiode 2009–2012Financieel overzicht 2009–2012Mogelijkheden en voorwaarden voor succesVerhogen en verbreden eigen inkomstenFiscale mogelijkhedenOpbouw reservesMaatschappelijke verbindingen met andere terreinenSamenwerking met publieke omroepAuteursrechtelijke kwestiesTot slotOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 28989Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 60 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
28 989Cultuurnota 2005–2008nr. 80BRIEF VAN DE MINISTER VAN ONDERWIJS, CULTUUR EN WETENSCHAPAan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 10 juni 2008Op 8 februari jl. heb ik u het rapport van de Commissie Cultuurprofijt, Meer draagvlak voor cultuur, gestuurd en u toegezegd voor
de zomer mijn reactie te geven op het advies (Kamerstuk 2007–2008, 28 989,
nr. 65). Deze brief dient daartoe.In het advies van de Commissie Cultuurprofijt staat het versterken van
ondernemerschap van culturele instellingen centraal. Ondernemerschap niet
als doel op zich, maar als middel om het bredere doel van een sterker maatschappelijk
engagement te bereiken.Ik onderschrijf dit uitgangspunt en eveneens de constatering van de Commissie
dat veel instellingen hierin al succesvol zijn. De sector heeft al langere
tijd aandacht voor cultureel ondernemerschap en de resultaten daarvan zijn
in vele organisaties merkbaar. Toch stelt de Commissie dat het verdienvermogen
van de sector groter is dan nu wordt benut. De eigen inkomsten die instellingen
weten te genereren zijn een van de graadmeters voor maatschappelijk draagvlak.De Commissie heeft de sector op verschillende manieren bij haar werkzaamheden
betrokken en zo draagvlak voor het advies gecreëerd. Ook in de voorbereiding
van deze brief is ambtelijk uitgebreid met de sector overlegd. Na het verschijnen
van het advies zijn gesprekken gevoerd met betrokken brancheverenigingen van
de musea, orkesten, toneel- en dansgezelschappen en podia. Daarbij kwamen
de voorwaarden waaronder de adviezen kunnen worden uitgevoerd en de inzet
van de sector aan bod. Daarnaast is gesproken met Kunsten ’92, FNV-Kiem
en de bestuurlijke partners VNG en IPO. Met de vier grote steden, belangrijke
medefinanciers van een aantal instellingen, is eveneens overlegd. Vervolgens
is een expertmeeting georganiseerd in samenwerking met de Cultuurformatie.
Tijdens deze bijeenkomst reageerden deskundigen van de werkvloer op het rapport
en is uitvoerig gesproken over de mogelijkheden, consequenties en dilemma’s
van uitvoering. Tenslotte heb ik op 26 mei met een brede
delegatie van de Cultuurformatie overleg gevoerd over de invoering van concrete
maatregelen en de inzet van de sector.Uit het overleg met de sector over het advies van de Commissie blijkt
dat er een groot vertrouwen is in de maatschappelijke kracht van kunst en
cultuur, en een brede wil om die kracht te vergroten. De adviezen van de Commissie
bieden hiertoe kansen. Met het advies is een momentum gecreëerd voor
de sector en de overheid om stappen te zetten. Overigens bestaat in de sector
wel enige zorg over de mogelijke consequenties van de taakstelling voor afzonderlijke
instellingen en het effect op de kwaliteit en diversiteit van het artistieke
aanbod. De uitkomsten van het overleg met de sector heb ik meegenomen in deze
reactie.Samenvattend heb ik het volgende besloten:– Het advies van de Commissie Cultuurprofijt neem ik in hoofdlijnen
over. Ik voer de voorstellen gefaseerd uit, waarbij de jaren 2009 t/m 2012
een overgangsperiode vormen.– Het komende jaar stel ik, na overleg met de sector, eigen inkomstennormen
vast voor alle cultuurproducerende instellingen in de basisinfrastructuur.
Aan het eind van de komende subsidieperiode dienen instellingen aan deze normen
te voldoen.– Er worden twee investeringsregelingen ingevoerd: een matchingsregeling
waarin extra eigen inkomsten worden aangevuld (daarvoor is € 10
miljoen per jaar beschikbaar) en een ontwikkelingsregeling voor bevordering
van cultureel ondernemerschap en maatschappelijk draagvlak (daarvoor is € 5
miljoen per jaar beschikbaar).– Het matchingsbedrag per instelling wordt achteraf en administratief
vastgesteld en niet vooraf op basis van meerjarige bedrijfsplannen.– In 2012 worden met het oog op de daarop volgende subsidieperiode
alle instellingen integraal beoordeeld op kwaliteit én ondernemerschap,
waarbij de behaalde resultaten in de jaren ervoor meewegen in de besluitvorming.– De taakstelling van € 10 miljoen per jaar wordt ingevuld
met een generieke korting op de subsidies aan de cultuurproducerende instellingen
van 3,4 procent. Voor het jaar 2009 bedraagt de korting de helft daarvan.Ook de adviezen van de Commissie over auteursrecht, fiscale mogelijkheden,
samenwerking met omroepen en verbanden met andere domeinen zijn waardevol
en worden in deze brief behandeld. Deze adviezen zijn deels gericht aan de
sector zelf. Het totale pakket aan stimulerende maatregelen en mogelijkheden
zal uiteindelijk tot meer draagvlak voor kunst en cultuur leiden. De generieke
korting is op zichzelf genomen geen positieve stimulans voor ondernemerschap.
Daar staat echter tegenover dat de korting via de matchingsregeling kan worden
terugverdiend.Context en voorgeschiedenisIn het regeerakkoord heeft het kabinet aangekondigd, naast een investering
van € 100 miljoen, te bezuinigen op cultuur in het kader van het
profijtbeginsel. In verschillende overleggen en brieven heeft de sector aangegeven
dat het onmogelijk is om die bezuiniging terug te verdienen met kaartverkoop
zonder de kwaliteit en diversiteit van het culturele aanbod aan te tasten.
In overleg met de Cultuurformatie, een samenwerkingsverband dat sectorbreed
is samengesteld, is besloten een commissie van deskundigen uit het veld te
vragen nader advies uit te brengen. De opdracht aan deze Commissie Cultuurprofijt
in augustus 2007 was te adviseren over de volgende onderwerpen:1. De wijze waarop verbindingen gelegd kunnen worden tussen de cultuursector
en andere maatschappelijke sectoren, redenerend vanuit de eigen kracht en
intrinsieke waarde van de cultuur;2. De mogelijkheden om de betrokkenheid bij cultuur te vergroten, ook
in financiële zin.Als kader werd een taakstelling meegegeven van € 10 miljoen
op de cultuurproducerende instellingen in de basisinfrastructuur, zowel in
de kunsten als in de sector erfgoed. Dit zijn alle instellingen in de basisinfrastructuur,
met uitzondering van de cultuurfondsen, de postacademische instellingen en
de instellingen met als voornaamste activiteit het uitvoeren van ondersteunende
taken. De instellingen die zullen worden overgedragen aan het op te richten
Programmafonds Cultuurparticipatie blijven buiten dit kader.Tegenover deze taakstelling is een structurele investering geplaatst van € 15
miljoen (vanaf 2010, in 2009 € 10 miljoen). Deze middelen voor
de basisinfrastructuur worden besteed op basis van de adviezen van de Commissie
en vallen buiten het financiële kader van de adviesaanvraag aan de Raad
voor Cultuur van 15 februari jl. (Kamerstuk 2007–2008, 28 989,
nr. 66).Gezamenlijk ambities formulerenHet is mijn voornemen om het maatschappelijke functioneren en het ondernemerschap
van de cultuur aanzienlijk te versterken. Het rapport van de Commissie biedt
hiertoe goede aanknopingspunten. In deze brief werk ik mijn beleidsvoornemens
verder uit:– betere benutting van verdienvermogen: normen eigen inkomsten– ondersteunen van ondernemend gedrag: matching en ontwikkeling– integrale beoordeling in 2012: kwaliteit én ondernemerschap.Bij de concrete invulling van een aantal maatregelen zal de sector nauw
betrokken worden. In de kern wordt dit een groeimodel voor het bereiken van
gedeelde doelen in 2012. De subsidieperiode 2009–2012 is daarom een
overgangsperiode, waarin maatregelen gefaseerd worden ingevoerd. De sector
krijgt zo de tijd om toe te groeien naar de nieuwe situatie.Centraal in dit proces staat de verhouding tussen de sector en de overheid
waar het gaat om inhoudelijke ontwikkelingen, versterken van ondernemerschap
en maatschappelijk draagvlak. Vanuit de sector is duidelijk aangegeven dat
zij daarin zelf verantwoordelijkheid wil nemen, waarbij de overheid heldere
randvoorwaarden stelt. Daarbij staat voorop dat de kwaliteit, diversiteit
en toegankelijkheid van kunst en cultuur niet in gevaar komt.Ik juich deze ontwikkeling toe en spoor de sector aan de interne organisatie
en vertegenwoordiging te versterken. Het advies van de Commissie hierover
onderschrijf ik. Om als strategische partners samen te werken en ook afspraken
te maken is een gesprekspartner in de sector, die naast draagvlak ook onderhandelingsmandaat
heeft, een voorwaarde.VertrekpuntHet advies van de Commissie Cultuurprofijt en de maatregelen die daaruit
voortvloeien zijn in eerste instantie gericht op de cultuurproducerende instellingen
in de basisinfrastructuur. Deze instellingen genereren al veel eigen inkomsten:
eenderde van de totale omzet wordt zelf verdiend. Binnen de hele sector, maar
ook binnen categorieën van instellingen lopen de prestaties op dit punt
sterk uiteen: naast goede voorbeelden van ondernemerschap staan instellingen
die daar bij achterblijven.De Commissie adviseert mij met de andere overheden en de publieke fondsen
te overleggen over de beleidsmaatregelen, zodat er geen tweedeling ontstaat
tussen instellingen in de basisinfrastructuur en daarbuiten. Ik begrijp de
zorg van de Commissie. In de voorbereiding op deze brief is het overleg met
de bestuurlijke partners, de vier grote steden en het Nederlands Fonds voor
Podiumkunsten+ (NFPK) al gestart. Nu ik mijn beleidsinzet bepaald heb zal
ik verder met deze partners in gesprek gaan over afstemming van beleidsmaatregelen.In de lopende convenantsbesprekingen vormen de maatregelen in deze brief
onderwerp van gesprek. Een groot deel van de producerende instellingen in
de podiumkunsten ontvangt vanaf 2009 subsidie binnen de vierjarige regeling
van het NFPK. Het NFPK heeft in zijn beleidsplan reeds aangekondigd voor deze
regeling de bestaande 15 procent regeling voor de podiumkunsten als ondergrens
te handhaven. Daarnaast werkt het NFPK aan betere mogelijkheden om het subsidiecriterium
ondernemerschap te beoordelen, waar mogelijk in aansluiting op de ontwikkelingen
in de basisinfrastructuur.Betere benutting verdienvermogenDe Commissie adviseert voor alle cultuurproducerende instellingen normen
voor eigen inkomsten in te voeren. Ik neem dat advies over. Daarbij geldt
een verbrede definitie van eigen inkomsten ten opzichte van de huidige 15
procent maatregel in de podiumkunsten, waarbij alleen de publieksinkomsten
worden gerekend. Voor de nieuwe normen zullen alle inkomsten die niet door
of namens de overheden zijn verstrekt tot de eigen inkomsten worden gerekend.
Dat betekent dat bijdragen van publieke fondsen niet, maar van private fondsen
wel als eigen inkomsten gelden. Daarnaast kent de norm zoals de Commissie
die voorstelt een andere berekeningsgrondslag. Voor de huidige norm moeten
de publieksinkomsten tenminste 15/85e van de totale structurele subsidies
van alle overheden bedragen. De nieuwe norm bepaalt het minimale aandeel van
de eigen inkomsten binnen de totale omzet van een instelling.Het komende jaar worden, na overleg met de sector, specifieke eigen inkomstennormen
vastgesteld die uitdrukking geven aan de verdiencapaciteit van instellingen.
Deze normen moeten realistisch zijn, maar tevens ambitieus. Daarmee wil ik
alle instellingen stimuleren hun ondernemend vermogen verder te benutten en
te vergroten. Het gaat om inventiviteit bij het vinden van zowel nieuwe financieringsbronnen
als het scheppen van nieuwe contexten voor het maken en tonen van kunst en
cultuur. De normen weerspiegelen dat doel en geven uitdrukking aan de verdiencapaciteit.
Zij bieden daarom ook de mogelijkheid om instellingen onderling te vergelijken
(benchmarking).Een reëel uitgangspunt is het bepalen van normen voor categorieën
binnen de cultuurproducerende instellingen, waarbij aansluiting bij de categorisering
binnen de basisinfrastructuur een startpunt kan vormen. Zo zou bijvoorbeeld
van instellingen met internationale uitstraling, zowel musea als podiumkunstinstellingen,
een extra inspanning kunnen worden gevraagd. Een generieke norm voor alle
instellingen lijkt ongeschikt, omdat die onvoldoende verschillen in verdiencapaciteit
tussen deelsectoren en instellingen zichtbaar maakt. Het tegenovergestelde,
namelijk maatwerk met een norm per afzonderlijke instelling, is onwenselijk
vanwege de beperkte mogelijkheid tot benchmarking en de bijkomende administratieve
bemoeienis van de overheid met instellingen.De sector heeft in de voorbereiding aangegeven zelf het voortouw te willen
nemen in dit proces, door voorstellen te formuleren voor normen en eventuele
categorisering. Ik zal daarom de komende tijd verder met de sector in gesprek
gaan en afspraken maken over de doelen voor 2012. Ook de Raad
voor Cultuur zal bij dit proces betrokken worden. In 2009 moet dit proces
zijn afgerond en worden de normen vastgesteld.De normen voor eigen inkomsten zullen vanaf 2010 gelden, maar tot
2013 niet gesanctioneerd worden. Instellingen hebben deze periode nodig om
hun prestaties te verbeteren. Wel zullen de behaalde eigen inkomsten in 2010
en 2011 mee worden gewogen in de integrale beoordeling in 2012 voor de volgende
subsidieperiode (2013–2016). Instellingen onder de norm hebben iets
uit te leggen, conform het «pas toe of leg uit» principe dat de
Commissie voorstelt. Vanaf 2013 worden de afgesproken eigen inkomstennormen
gehandhaafd, waarbij het niet halen van de norm financiële consequenties
heeft voor instellingen.Openbaarheid van relevante gegevens over inkomsten, uitgaven en prestaties
van instellingen vind ik passend bij de invoering van eigen inkomstennormen.
Het geeft de sector de mogelijkheid tot benchmarking en geeft inzicht in de
besteding van de publieke middelen voor cultuur. Ik zal het advies van de
Commissie hierover overnemen.Ondersteunen van ondernemend gedragDe Commissie adviseert mij om de investering van € 15 miljoen
per jaar te gebruiken om ondernemerschap te stimuleren met drie tijdelijke
regelingen: een ontwikkelingsregeling voor afzonderlijke cultuurproducenten,
een innovatieregeling voor intermediaire instellingen zoals brancheverenigingen
en sectorinstituten, en een matchingsregeling. Met dit samenhangende programma
wil de Commissie een mentaliteitsverandering in de sector bevorderen. Dit
advies neem ik in grote lijnen over. Voor de overgangsperiode 2009–2012
werk ik een investeringsprogramma uit voor de versterking van het maatschappelijk
draagvlak. Dat programma bestaat uit twee regelingen, die elkaar versterken:
een ontwikkelingsregeling en een matchingsregeling.De ontwikkelingsregeling is gericht op het stimuleren van deskundigheid
en samenwerking in de sector. De regeling combineert daarmee de ontwikkelingsregeling
en innovatieregeling die de Commissie adviseert. Het kan dan gaan om deskundigheidsbevordering
of coaching. Instellingen kunnen bijvoorbeeld worden bijgestaan door deskundigen
om hun expertise op gebied van cultureel ondernemerschap te versterken (marketing,
mecenaat, sponsoring en bedrijfsvoering). Ook samenwerkingsprojecten binnen
en buiten de cultuursector, marktverruiming en innovatieve marketing en promotie
kunnen binnen de ontwikkelingsregeling worden ondersteund. Het verzamelen
en verspreiden van kennis van cultureel ondernemerschap door Kunst & Zaken,
brancheverenigingen en sectorinstituten kan hierin veel betekenen. De uitwerking
van plannen vraagt naar mijn mening om maatwerk en een sterke inbreng en betrokkenheid
van de sector. Een «call for propolals» is een geschikte methode
om de beste plannen naar boven te krijgen. De Cultuurformatie heeft al aangeboden
om met een voorstel te komen. Ik zie dat voorstel met belangstelling tegemoet.
Vanaf 2009 is voor de ontwikkelingsregeling jaarlijks € 5 miljoen
beschikbaar.Het grootste deel van de investeringsmiddelen is bestemd om extra eigen
inkomsten van instellingen te matchen. Deze regeling zal een generiek karakter
krijgen, anders dan de Commissie voorstelt. Mede door de regeling kosten-
en bureaucratiearm te maken zijn er meer middelen voor directe matching beschikbaar.
Op basis van de jaarrekeningen worden de extra eigen inkomsten van cultuurproducerende
instellingen beloond: extra eigen inkomsten van instellingen worden door het
rijk direct aangevuld, binnen het beschikbare budget van € 10 miljoen
per jaar. Bij de concrete uitwerking van deze regeling zal de
sector nader betrokken worden. In grote lijnen gelden de volgende kaders:– het uitgangspunt is dat extra eigen inkomsten worden gematcht:
alle extra inkomsten die niet door of namens de overheid zijn verstrekt en
die een uitdrukking zijn van ondernemerschap– het te matchen bedrag wordt jaarlijks vastgesteld ten opzichte
van een nulmeting, op basis van een accountantsverklaring, en in het volgende
jaar toegekend.Voor matching is voor vier jaar € 10 miljoen per jaar beschikbaar.
Extra inkomsten worden binnen dit budget één op één
gematcht. Indien de totale eigen inkomsten in de sector hoger zijn dan dit
budget, dan wordt de verhouding van de matching naar rato verlaagd.De vraag of de meefinancierende overheden, met name de grote steden, willen
meedoen in deze regeling komt in de convenantsoverleggen aan de orde.Doel van de investeringsregelingen is ondernemerschap in de toekomst te
versterken, en niet om prestaties in het verleden te belonen. Beide regelingen
staan daarom open voor alle cultuurproducerende instellingen in de basisinfrastructuur:
iedereen wordt gestimuleerd de eigen verdiencapaciteit beter te benutten of
te vergroten. Ik ga er daarom van uit dat de gecombineerde investeringsmaatregelen
leiden tot een substantiële verbetering van de benutting van het cultureel
ondernemerschap. In de te bepalen normen voor eigen inkomsten komen de ambities
op dit punt tot uitdrukking.TaakstellingDe Commissie heeft er in het eindrapport voor gekozen de taakstelling
te koppelen aan de invoering van normen voor eigen inkomsten. De taakstelling
wordt dan gerealiseerd door te korten op de subsidies van instellingen die
hun norm niet halen. Het uitgangspunt van de Commissie is daarbij dat goed
presterende instellingen niet gestraft worden met een taakstelling.De argumentatie van de Commissie om de instellingen die achterblijven
ook financieel te stimuleren tot verbetering deel ik. Om verschillende redenen
kom ik voor de komende subsidieperiode tot een andere conclusie:1. Bij nadere beschouwing bleken de consequenties voor verschillende afzonderlijke
instellingen zo groot, dat er geen sprake meer was van een stimulans tot verbetering,
maar van een onmogelijke opdracht. Vanuit de sector is grote bezorgdheid geuit
dat de zwakste schouders de zwaarste lasten te dragen zouden krijgen.2. Op dit moment is niet objectief vast te stellen welke instellingen
het «goed doen». De normen voor eigen inkomsten die worden ontwikkeld
zullen uitdrukking geven aan het verdienvermogen van instellingen. Pas dan
is een gefundeerd oordeel over de prestaties van afzonderlijke instellingen
mogelijk.3. Voor het koppelen van de taakstelling aan de invoering van normen is
een beoordeling van prestaties in het verleden noodzakelijk. Dat zou bij invoering
per 2009 leiden tot juridische risico’s en administratieve lasten.Om de taakstelling te realiseren voer ik daarom tussen 2009 en 2012 een
generieke korting door op alle cultuurproducerende instellingen in de basisinfrastructuur.
Een generieke korting voorkomt dat afzonderlijke instellingen in grote problemen
komen. De taakstelling wordt berekend op het totale rijksbudget voor de cultuurproducerende
instellingen in de basisinfrastructuur. Dat betekent een generieke korting
van 3,4 procent op de toe te kennen subsidies.Integrale beoordeling van kwaliteit en ondernemerschapOp dit moment vormt ondernemerschap geen herkenbaar criterium in de beoordeling
van instellingen. De voorgestelde maatregelen zijn echter niet uitvoerbaar
zonder in deze beoordeling tot een goede balans te komen tussen kwaliteit
en ondernemerschap. Ook in het overleg met de sector is erop gewezen dat het
scheiden van de beoordeling van artistieke kwaliteit en ondernemerschap leidt
tot een onwerkbare situatie voor instellingen, doordat bijvoorbeeld repertoirekeuzes
die leidden tot meer publiek op basis van een exclusieve focus op kwaliteit
negatief werden beoordeeld. Ik onderschrijf daarom het advies van de Commissie
op dit punt.Het doel is om in 2012 alle instellingen in de basisinfrastructuur integraal
te beoordelen, waarbij de artistieke kwaliteit en het ondernemerschap in samenhang
worden meegewogen: het maatschappelijke en financieel draagvlak dat instellingen
met hun artistieke producten realiseren. De getoonde benutting van het verdienvermogen
in de komende jaren wordt in 2012 aan de hand van de eigen inkomstennormen
meegewogen in de integrale beoordeling. Dit oordeel is medebepalend voor de
subsidiehoogte voor 2013 en verder.InvesteringsfondsDe Commissie adviseert mij de beschikbare investeringsmiddelen vanaf 2013
onder te brengen in een publiek-private investeringsmaatschappij, ter financiering
van de activiteiten van gesubsidieerde en niet-gesubsidieerde cultuurproducenten.
Kort daarvoor had de Kamer mij tijdens de behandeling van de cultuurbegroting
2008 gevraagd, met de motie-Halsema, om na te gaan of in Nederland behoefte
is aan een investeringsfonds voor kunst en cultuur. Ik heb mede op uw verzoek
aan Stichting Nederland Kennisland gevraagd een snelle analyse te verrichten
naar bestaande investeringsmaatregelen voor kunst en cultuur (Kamerstuk 2007–2008,
31 200 VIII, nr. 167).Zoals ook de Commissie in haar advies stelt, verstrekken investeringsfondsen
geen subsidies, maar investeren zij risicokapitaal dat met rendement moet
worden terugbetaald. Vanwege het benodigde rendement om het investeringsfonds
in stand te houden, is openstelling ervan voor commerciële cultuurinstellingen
nodig. Uit de analyse van Kennisland blijkt dat investeringsfondsen niet gericht
zijn op gesubsidieerde kunstinstellingen, omdat de activiteiten van deze instellingen
een hoog risicoprofiel hebben. Meestal blijft rendement uit. Daarom richt
het Vlaamse CultuurInvest zich op creatieve bedrijfstakken met winstoogmerk
en komen structureel gesubsidieerde instellingen niet voor een investering
in aanmerking.Ik ben van mening dat het investeringsbudget voor de versterking van het
cultureel ondernemerschap vooral ten goede moet komen aan de instellingen
in de basisinfrastructuur, temeer omdat bij deze instellingen de taakstelling
van € 10 miljoen per jaar wordt neergelegd. Ik zie daarom in het
kader van de versterking van het maatschappelijk draagvlak voor cultuur af
van de oprichting van een investeringsfonds. Wel zal ik nader onderzoek doen
naar renderende activiteiten van gesubsidieerde instellingen en de mogelijke
behoefte van deze instellingen aan risicokapitaal. Ook kan ik me voorstellen
dat een investeringsfonds interessante mogelijkheden biedt voor de versterking
van de creatieve industrie en kunstdisciplines die vanuit economisch oogpunt
interessant zijn, zoals bijvoorbeeld design, modevormgeving en nieuwe media.Maatregelen in de overgangsperiode 2009–2012Samenvattend zal ik het advies van de Commissie Cultuurprofijt in grote
lijnen uitvoeren, waarbij de subsidieperiode 2009–2012 een overgangsperiode
is. In deze overgangsperiode worden de volgende zaken uitgewerkt:– normen voor eigen inkomsten gebaseerd op verdiencapaciteit– investering in gerichte ondersteuning in een ontwikkelingsregeling– positieve prikkel voor alle cultuurproducerende instellingen in
een matchingsregeling– generieke korting ter invulling van de taakstelling.Het jaar 2009 is een belangrijk jaar in de overgangsperiode, waarin ik
met de sector tot verschillende concrete afspraken wil komen. Bovendien liggen
voor de meeste instellingen de activiteiten en bijhorende verplichtingen voor
dat jaar al grotendeels vast, terwijl er nog geen beslissing is genomen over
hun subsidiehoogte. Om de sector tegemoet te komen in dit eerste jaar zal
ik de taakstelling halveren tot € 5 miljoen (1,7 procent). Dat is
mogelijk doordat voor de gekozen invulling van de matchingsregeling de eerste
dekking pas in 2010 benodigd is. Hierdoor ontstaat ruimte in 2009 om de pijn
te verzachten. Daarmee kom ik tegemoet aan een belangrijk punt uit de sector
en neem ik de taakstelling op in het groeimodel tot 2012. In onderstaande
tabel is het overzicht van de investering en taakstelling weergegeven.Financieel overzicht 2009–2012€ x 1 mln2009201020112012Taakstelling– 5– 10– 10– 10Matchingsregeling + 10+ 10+ 10Ontwikkelingsregeling+5+ 5+ 5+ 5      Saldo per jaar0+ 5+ 5+ 5In 2013 zal € 10 miljoen beschikbaar zijn voor de matching van
de extra eigen inkomsten in 2012.Mogelijkheden en voorwaarden voor succesIn het rapport van de Commissie worden behalve over normering, taakstelling
en investeringen diverse adviezen gegeven over de mogelijkheden en voorwaarden
om het maatschappelijk draagvlak van culturele instellingen te versterken.
Deze zijn deels gericht aan de overheid, deels aan de sector. Ik zal hier
nader op deze adviezen ingaan.Verhogen en verbreden eigen inkomstenEr zijn verschillende manieren voor instellingen om hun eigen inkomsten
te verhogen en te spreiden, zoals publieksverbreding, prijsdifferentiatie,
sponsoring en mecenaat. De Commissie geeft hierover waardevolle adviezen voor
afzonderlijke instellingen en de sector in het algemeen.Een belangrijke aanbeveling van de Commissie aan de sector is om sterke
onderlinge allianties aan te gaan bij het versterken van deskundigheid en
uitvoeringscapaciteit. Niet alleen uit het oogpunt van kostenbesparing, maar
ook om niet onbedoeld elkaars concurrent te worden. Die aanbeveling onderschrijf
ik en zal ik meewegen bij de besteding van de middelen van de ontwikkelingsregeling.Via het programma cultuurmecenaat, onderdeel van het Programma voor de Creatieve Industrie, heeft de overheid voor een
periode van vier jaar geïnvesteerd in de kennis van het mecenaat bij
culturele instellingen. Kunst & Zaken heeft hiertoe een opdracht gekregen.
Ik ben met deze instelling in gesprek over de voortzetting en
eventuele uitbreiding van zijn activiteiten, ook met betrekking tot deskundigheidsbevordering
op het gebied van sponsoring en cultureel ondernemerschap. Een bijdrage uit
het budget voor de ontwikkelingsregeling komt hiervoor in aanmerking. Voorwaarde
voor een opdracht aan Kunst & Zaken is dat hiervoor voldoende draagvlak
is in de sector.Fiscale mogelijkhedenDe Commissie stelt dat het fiscale klimaat in Nederland internationaal
gezien niet uit de pas loopt. Ik onderschrijf de analyse van de Commissie
op dit punt. In de Fiscale en Mecenaatsbrief van 12 oktober 2006 (Kamerstuk
2006–2007, 30 800 VIII, nr.35) heeft de toenmalige minister van
OCW een overzicht gegeven van de fiscale mogelijkheden voor de culturele sector.
De regelgeving rond schenken en successie zijn bijvoorbeeld zeer gunstig.
Een probleem waar ook de Commissie op wijst, is dat niet alle fiscale mogelijkheden
voldoende bekend zijn bij instellingen, bedrijven en burgers. Bovendien vraagt
de complexiteit van de regelgeving een bovengemiddelde kennis van fiscaliteit
om de gevolgen van beslissingen te kunnen overzien. Deskundigheidsbevordering
op dit gebied is wenselijk en komt in aanmerking voor ondersteuning uit het
budget voor de ontwikkelingsregeling.Ook signaleert de Commissie een aantal knelpunten op het gebied van de
vennootschapsbelasting. Deze knelpunten spelen ook in andere sectoren waarin
publieke taken verschuiven richting de markt, zoals de zorg, volkshuisvesting
en de energiesector. Het onderwerp raakt bovendien discussies rond concurrentie
en staatssteun. Ik zal de aanbevelingen van de Commissie onder de aandacht
brengen van de staatssecretaris van Financiën en hem wijzen op de gevolgen
van eventuele wijzigingen voor de culturele sector.De sector moedig ik aan de mogelijkheid te onderzoeken met de Belastingdienst
te komen tot zogenaamd horizontaal toezicht, waarbij samenwerking vooraf moet
leiden tot meer eenduidige interpretatie van regelingen en minder controle
achteraf.Cultureel beleggen is een relatief nieuw fenomeen in Nederland. In 2004
is de eerste regeling in werking getreden, na goedkeuring van de Europese
Commissie. In 2006 en 2007 zijn dertig cultuurverklaringen afgegeven en is
het ingelegde vermogen opgelopen tot € 348 miljoen. Momenteel wordt
een tussentijdse balans opgemaakt, mede om te bezien of de bestaande regeling
aanpassing behoeft. Dit naar analogie van de uitvoeringspraktijk bij de regeling
Groen Beleggen. De financiers pleiten voor snellere afgifte van cultuurverklaringen,
met het oog op het voorkomen van dure voorfinanciering en het voeren van een
adequaat liquiditeitsbeleid. De mogelijkheid wordt onderzocht om de uitvoering
van de regeling (deels) over te dragen aan een uitvoeringsorganisatie, waarbij
tot een bepaalde financiële limiet sprake is van mandatering. Een ander
punt van aandacht is het advies van de Commissie om ook de filmhuizen onder
de werkingssfeer van de regeling te brengen. Hierbij spelen ook de mogelijke
financiële gevolgen een rol.Opbouw reservesDe Commissie vraagt mij de incidentele toezegging op het gebied van vermogensvorming
van gesubsidieerde instellingen structureel te verankeren in de subsidievoorwaarden.
Zij wijst daarbij terecht ook op de spanning die er op dit punt bestaat. Subsidies
zijn in eerste instantie bedoeld om activiteiten mogelijk te maken die niet
binnen de markt tot stand kunnen komen. De behoefte aan subsidie moet dus
zijn aangetoond. Het reserveren van subsidiemiddelen staat daarmee in essentie
op gespannen voet. Tegelijkertijd begrijp ik het belang van de mogelijkheid
reserves op te bouwen om tot structureel financieel gezonde bedrijfsvoering
te komen, passend bij het risicoprofiel van culturele instellingen.In de regelgeving van voor 2005 werd de groei van het vermogen in vier
jaar tijd begrensd tot tien procent van een jaarsubsidie. Niet gebruikte subsidie
wordt door instellingen gereserveerd in hun eigen bestemmingsfonds OCW. Voor
de periode 2005–2008 is met de februaricirculaire 2007 aan alle door
het rijk gesubsidieerde instellingen toegezegd dat OCW het overschot in het
bestemmingsfonds niet zal terugvorderen. Voorwaarde is dat de instelling voldoet
aan de kwalitatieve en kwantitatieve prestatieafspraken, dat wil zeggen dat
het goedgekeurde beleidsplan is uitgevoerd. Voor de subsidieplanperiode van
2009–2012 zal ik deze toezegging handhaven. De ontwikkeling rondom de
reservevorming zal ik jaarlijks monitoren.Maatschappelijke verbindingen met andere terreinenDe Commissie doet sterke aanbevelingen aan de overheid om het cultuurbeleid
te verbreden naar andere beleidsterreinen en aan de sector om zich beter op
die terreinen te oriënteren. Vanuit hun eigen kracht en missie hebben
culturele instellingen immers ver buiten hun directe kring betekenis en effect:
op de kwaliteit van ons samenleven, op onze fysieke leefomgeving, op ons creatieve
vermogen en niet in de laatste plaats op onze economie. De Commissie geeft
daarvoor concrete en bruikbare adviezen.Op een aantal gebieden liggen al sterke verbindingen tussen cultuurbeleid
en andere terreinen, waar de aanbevelingen van de Commissie goed op aansluiten.
Recente voorbeelden van succesvolle verbindingen zijn het Programma voor de Creatieve Industrie en de combinatiefuncties in
het kader van de Impuls Brede Scholen Cultuur en Sport. De onderwijskoepels, NOC*NSF, de Cultuurformatie, de VNG en de
overheden werken samen om gedeelde maatschappelijke doelen te bereiken. Hierin
wordt uit de enveloppe € 5 miljoen geïnvesteerd. Versteviging
van de relaties met andere beleidsterreinen, zowel op ambtelijk als bestuurlijk
niveau, biedt goede kansen om het maatschappelijk belang van de cultuursector
te vergroten. Ik zal mij daar blijvend voor inzetten.Samenwerking met publieke omroepDe Commissie bepleit een duurzame relatie tussen cultuursector en publieke
omroep. Die ambitie onderschrijf ik. Ik juich het toe dat de Cultuurformatie
inmiddels constructieve gesprekken voert met de raad van bestuur van de publieke
omroep, met de omroepverenigingen en met producenten. De publieke omroep heeft
zich als grootste culturele instelling in ons land – in termen van belangstelling
voor culturele programma’s – gecommitteerd aan een gevarieerd
en breed menu van cultuur, drama, Nederlandse muziek en een actieve participatie
in de Nederlandse speelfilmproductie. Dit commitment is vastgelegd in de prestatieovereenkomst
uit 2007. Dankzij de verhoging van de rijksbijdrage met € 50 miljoen
investeert de publieke omroep meer in Nederlands drama: in 2011 zal de structurele
extra investering vanuit de mediabegroting naar tenminste (indicatief) € 15
miljoen gegroeid zijn. Daarnaast ontvangt het Stimuleringsfonds Nederlandse
Culturele Omroepproducties (indicatief) € 2 miljoen om de samenwerking
tussen culturele instellingen en publieke omroep te vertalen in aansprekende
programma’s. Ik zal de publieke omroep vragen om, zoals de Commissie
adviseert, in de komende meerjarenbegroting haar visie te formuleren over
haar rol als cultuurproducent, podium en gids. De omroep zou hierbij niet
alleen aandacht moeten besteden aan programmering, maar ook aan zijn positie
in het culturele veld en zijn samenwerking met culturele instellingen.De Commissie vraagt mij, net als de Cultuurformatie per brief van 13 december
2007, om de Mediawet te verruimen, teneinde de samenwerking tussen publieke
omroepen en culturele organisaties gemakkelijker te maken. Het gaat om regels
voor reclame, sponsoring en het verbod om «dienstbaar te zijn aan winst
van derden». Ik zal de sector vragen concrete voorbeelden te geven van
samenwerking die door de Mediawet niet van de grond is gekomen. Vervolgens
zal ik bezien of het nodig is de Mediawet aan te passen. Wellicht volstaat
het met het Commissariaat voor de Media van gedachten te wisselen over zijn
beleidslijnen. Mogelijk is er sprake van koudwatervrees die al met een betere
uitleg van de regels kan worden verholpen. Want juist met het oog op de culturele
functie van de publieke omroep is er al veel mogelijk. Zo gelden er uitzonderingen
op de reclameregels en heeft de STER speciale cultuurblokken tegen gereduceerd
tarief. Sponsoring bij de publieke omroep is beperkt mogelijk, maar juist
wel toegestaan voor culturele programma’s. Het Commissariaat verruimt
bovendien zijn beleidslijnen over titelsponsoring. Ik verwacht dat ook het
culturele veld hiervan profiteert, omdat straks een programma of website van
de publieke omroep de naam kan krijgen van een culturele partner of een gemeenschappelijke
activiteit. Voor zover de Mediawet wel beperkingen oplegt hebben deze te maken
met twee zaken: ten eerste beschermt de wet de onafhankelijkheid en non-commercialiteit
van de publieke omroep, ten tweede heeft de publieke omroep te maken met Europese
regels over staatssteun en mededinging. De Mediawet verbiedt het de publieke
omroep om sommige organisaties en bedrijven wel te laten profiteren van publieke
zendtijd en middelen, en andere niet. Een hard en juridisch houdbaar onderscheid
tussen culturele samenwerking met gesubsidieerde instellingen en meer commerciële
vormen van samenwerking is daarbij niet goed te trekken.Auteursrechtelijke kwestiesRond het auteursrecht worden de laatste jaren verschillende discussies
gevoerd, onder andere rond convergentie, digitalisering en de positie van
auteurs. De Commissie signaleert knelpunten op dit gebied en doet aanbevelingen
gericht op de samenwerking tussen culturele instellingen en de publieke omroep.
Digitalisering leidt tot vragen rond auteursen exploitatierechten. Er ontstaan
nieuwe «platforms», de oude distributieschaarste verdwijnt, verdienmodellen
verschuiven en mediagebruik verandert ingrijpend. Voorlopig biedt het bestaande
juridische kader, de Auteurswet, voldoende mogelijkheden om ook in het digitale
domein goede afspraken tussen rechthebbenden en gebruikers te kunnen maken.
Ik zie vooralsnog geen noodzaak hier grote veranderingen in te bepleiten.
De positie van onafhankelijke makers vraagt echter wel bijzondere aandacht
en waakzaamheid, zoals aangegeven in de beleidsbrief over auteursrecht van
20 december 2007 (Kamerstukken II 2007–2008, 29 838, nr.6).
Makers hebben immers vaak een relatief zwakke onderhandelingspositie ten opzichte
van grote uitgevers, omroepen en andere media. Versterking van hun positie
kan tot meer gelijkwaardige onderhandelingen met deze exploitanten leiden.
Dat is gunstig voor de economische exploitatie van het werk en voor culturele
diversiteit. Het kabinet bereidt in 2009 een wetsvoorstel voor dat voorziet
in een wettelijke regeling van het auteurscontractenrecht. Daarnaast is het
belangrijk dat juist de publieke omroep redelijke en realistische contracten
met makers afsluit voor het multimediaal gebruik van hun werk. Dit is de omroep
aan zijn publieke status verplicht. Het is aan beide partijen en hun vertegenwoordigers
om in goede onderhandeling hiervoor passende kaders te ontwikkelen.In voornoemde beleidsbrief over auteursrecht wordt ook aandacht gevraagd
voor de regeldruk waar culturele organisaties en andere bedrijven mee geconfronteerd
worden bij de incasso van auteursrechtvergoedingen. Mede met oog daarop zal
het toezicht op collectieve beheersorganisaties versterkt en
verbreed worden. Ook aan de orde zijn de oprichting van een geschillenkamer
en de invoering van één gezamenlijke factuur van alle inningsorganisaties
(voor bedrijven en instellingen).De Commissie Cultuurprofijt oppert verder dat het gebruik van Creative
Commons-licenties door de publieke omroep onderzocht zou moeten worden. Dit
systeem van licenties wordt ondersteund vanuit het lopende Programma voor de Creatieve Industrie. Ik zal deze interessante suggestie
aan de orde stellen in mijn gesprekken met de initiatiefnemers (Creative Commons
Nederland) en de publieke omroep.Tot slotKunst en cultuur hebben het in zich om mensen te raken en verwonderen.
Zij verleiden mensen op andere manieren naar de wereld te kijken. Kunst en
cultuur hebben ook een waarde die de individuele betekenis overstijgt. Binnen
de samenleving kan de cultuursector de sociale samenhang versterken, bijdragen
aan goed onderwijs en een vitale economie bevorderen. Een breed kunstaanbod
dat een divers publiek bereikt is daarvoor belangrijk. In het Regeerakkoord
en de hoofdlijnennotitie Kunst van Leven wordt
dit belang onderstreept en worden de thema’s en beleidsvoornemens benoemd
om dit verder te versterken. Ook in het Mauritshuis Manifest
Vitale Verbinden Versterken van de Cultuurformatie werd in februari
2007 vanuit de sector deze maatschappelijke waarde van kunst en cultuur krachtig
verwoord.Om deze maatschappelijke rol goed te vervullen is het essentieel dat kunst
en cultuur een breed draagvlak hebben in de samenleving. Door de relaties
met de samenleving te versterken winnen kunst en cultuur aan maatschappelijke
kracht. Cultureel ondernemerschap speelt daarbij een sleutelrol: instellingen
moeten in staat zijn om vanuit de intrinsieke kracht van hun artistieke producten
maatschappelijk draagvlak en rendement te zoeken. Dat geldt voor afzonderlijke
instellingen, maar ook voor branches en deelsectoren. De maatregelen die op
basis van het advies van de Commissie Cultuurprofijt worden genomen zullen
de culturele sector maatschappelijk versterken.De minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap,R. H. A. Plasterk 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-28989-80.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl