Gezinsbeleid; Lijst van Vragen en Antwoorden
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2019-09-06 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 30512, nr. 5

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer

05-06-2009

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2008-2009

30512 nr. 5

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 30512Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 104 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
30 512Gezinsbeleidnr. 5LIJST VAN VRAGEN EN ANTWOORDENVastgesteld 27 mei 2009De algemene commissie voor Jeugd en Gezin1,
heeft een aantal vragen voorgelegd aan de minister voor Jeugd en Gezin over
de brief van 3 november 2008 inzake de nota gezinsbeleid «De Kracht
van het Gezin» (Kamerstuk 30 512, nr. 4).De minister heeft deze vragen beantwoord bij brief van 26 mei 2009.
Vragen en antwoorden zijn hierna afgedrukt.De voorzitter van de commissie,HeijnenDe griffier van de commissie,Teunissen1Waarom wordt er in de nota «de kracht van het
gezin» nauwelijks ingegaan op de situatie van pleegkinderen? Bent u
bereid om in een brief apart op dit onderwerp in te gaan? Zo nee, waarom niet?De nota gezinsbeleid met de titel «de kracht van het gezin»
biedt een samenhangend beleidskader voor alle onderwerpen die het gezin raken
op hoofdlijnen. Dit geldt ook voor de situatie van pleegzorg, pleegouders
en pleegkinderen.In mijn brief van 22 juli 2008 «Gezin boven tehuis» ben
ik uitgebreider ingegaan op de positie van pleegzorg in Nederland1. Daarnaast heeft in opdracht van mij een onderzoek plaatsgevonden
naar de samenloop van kinderbijslag, kindertoeslag (kindgebonden budget) en
pleegvergoeding. Zoals ik in mijn brief van 5 maart schreef (Kamerstuk
31 279, nr. 5 d.d. 5 maart 2009) worden de uitkomsten hiervan
bij de voorjaarsbesluitvorming in het kabinet over de begroting betrokken
vanwege mogelijke budgettaire consequenties. De implementatietermijn is afhankelijk
van de te maken beleidskeuzen.2Hoe komt het dat slechts 3 van de 10 geïnterviewden
in de nota «de kracht van het gezin» man zijn? Is opvoeden nog
steeds «vrouwenwerk«? Zo nee, kunt u uw antwoord toelichten?De vraag om mee te werken aan een interview voor de nota «de kracht
van het gezin» is aan beide ouders voorgelegd. Er waren meer aanmeldingen
van vrouwen, hier is niet bewust op geselecteerd.Overigens blijkt wel uit de Emancipatiemonitor 2006 dat de verzorging
van kinderen nog grotendeels door vrouwen wordt gedragen. In de categorie
ouders met het jongste kind tussen nul en vijf jaar besteden vrouwen in 2005
gemiddeld 20,7 uren en mannen gemiddeld 10 uur. In de categorie ouders waarvan
het jongste kind tussen de 6 en 14 jaar is, besteden vrouwen gemiddeld 9,4
uren en mannen gemiddeld 3,6 uren per week aan de zorg van de kinderen.3Hoe beoordeelt u de constateringen van FNV-bestuurder
Wind die in haar brief aan de Kamer (2009Z00180) schrijft dat dit kabinet «er
alles aan doet om verlofregelingen zo onaantrekkelijk mogelijk te maken»
om maar te voorkomen dat meer vaders en moeders er gebruik van gaan maken?Ik onderschrijf deze kwalificatie niet. Met ingang van 1 januari
jongstleden is het ouderschapsverlof verlengd van 13 naar 26 weken voor vaders én
moeders en is een mogelijke drempel voor gebruik ervan verlaagd door aan de
ouderschapsverlofkorting niet langer de voorwaarde te stellen van deelname
aan de levensloopregeling. In de Beleidsverkenning modernisering regelingen
voor verlof en arbeidstijden doet het kabinet een groot aantal voorstellen
voor flexibilisering van de bestaande regelingen met het doel het gebruik
van deze regelingen beter te laten aansluiten op de behoeften van de betrokkenen.
Aan de betekenis daarvan doet niet af dat het kabinet van oordeel is dat verlof
niet altijd het aangewezen instrument is om arbeid en zorg te combineren en
dat – behoudens situaties waarin vergoeding van het verlof op grond
van een maatschappelijk belang gerechtvaardigd is – gehele of gedeeltelijke
loondoorbetaling een arbeidsvoorwaardelijke aangelegenheid is.4Hoe beoordeelt u de constateringen van FNV-bestuurder
De Wind die in haar brief aan de Kamer (2009Z00180) schrijft dat dit kabinet
veel vrouwen tot armoede veroordeelt na scheiding of overlijden van de partner? Het kabinet is zich ervan bewust dat alleenstaande ouders (en dit zijn
voor het overgrote deel alleenstaande moeders) een relatief hoge kans hebben
op een laag inkomen. In 2005 heeft 22,9% van de alleenstaande ouders
een inkomen onder de lage-inkomensgrens. Voor de bevolking als geheel bedraagt
dit 9,3%. Tegelijkertijd kan, juist bij alleenstaande ouders, een aanzienlijke
daling van het aandeel lage inkomens worden geconstateerd. In 2000 was dit
aandeel alleenstaande ouders met een laag inkomen nog 49,2% in plaats
van 36,4%. Bovendien hebben de meeste alleenstaande ouders met alleen
kinderen onder de 18 jaar dit lage inkomen niet langdurig. Het aandeel alleenstaande
ouders met alleen kinderen onder de 18 jaar dat langdurig (dat wil zeggen
ten minste vier jaar achter elkaar) een laag inkomen heeft, bedraagt in 2006
12,7%1.Ook kan worden geconstateerd dat in toenemende mate alleenstaande moeders
aan het werk zijn2. De arbeidsdeelname van alleenstaande
moeders is in de jaren 2001–2007 met 7 procent toegenomen van 51%
naar 58%. Hierbij hebben werkende alleenstaande moeders vaker grotere
banen dan werkende moeders met een partner. Van de niet werkende alleenstaande
moeders geeft een minderheid (ongeveer 30%) aan dat zij niet wil of
kan werken vanwege de zorg voor gezin of huishouden. De stelling van de FNV
dat – mede vanwege de moeilijkheden om arbeid en zorg te combineren –
alleenstaande moeders tot armoede veroordeeld zijn, is in zijn algemeenheid
dan ook niet juist.Er bestaat een aantal regelingen ten aanzien van alleenstaande ouders
(zie ook vraag 76), zoals een hogere bijstandsuitkering, de alleenstaande
ouderkorting en de aanvullende alleenstaande ouderkorting. Tevens profiteren
alleenstaande ouders van de omzetting van de kinderkorting in de kindertoeslag
en vervolgens de invoering van het kindgebonden budget en van de inkomensafhankelijke
combinatiekorting.Per 1 januari 2009 is het experiment bevordering arbeidsinschakeling
alleenstaande ouders van start gegaan. Aanleiding voor dit experiment is de
afspraak uit het Coalitieakkoord dat er een regeling komt die werken in deeltijd
financieel aantrekkelijk maakt voor sollicitatieplichtige alleenstaande ouders.Specifiek ten aanzien van vrouwen die achterblijven na scheiding heeft
het kabinet onlangs het wetsvoorstel inning partneralimentatie naar uw Kamer
gestuurd. Daarin wordt een verplichtender en dwingender inning van partneralimentatie
voorgesteld.Het is van belang dat kinderen gelijke kansen krijgen om hun talenten
te ontplooien, ongeacht het inkomen van hun ouders. In 2008 en 2009 wordt
jaarlijks extra 40 miljoen euro aan gemeenten beschikbaar gesteld om het aantal
kinderen dat maatschappelijk niet meedoet om financiële redenen met de
helft terug te brengen. Inmiddels hebben ruim 200 gemeenten middels een convenant
met de staatssecretaris van SZW aangegeven de ambitie van het kabinet te delen.
Overigens worden ook door het inzetten van brede scholen laagdrempelige voorzieningen
geboden, waarbij onderwijs samenwerkt met opvang, zorg, welzijn, sport en
cultuur. De Impuls brede scholen, sport en cultuur
geeft een deel van de middelen aan gemeenten, doel is om in 2012 2500 fte’s
aan combinatiefunctie te hebben gecreëerd.5Hoewel in de nota wel wordt gesproken over eenoudergezinnen,
is er vrijwel geen aandacht voor deze specifieke groep. Wel is er speciaal
beleid gericht op migrantenouders. Kan de minister uiteenzetten waarom er
niet gekozen is voor specifiek beleid op het gebied van alleenstaande ouders?In deze nota is een beleidskader gehanteerd dat voor alle gezinnen en
mensen die een gezin willen stichten relevant is en dus niet primair gericht
op specifieke groepen van gezinnen. Verschillende maatregelen in de drie genoemde
categorieën, te weten: – tijd voor het gezin (bijvoorbeeld ondersteuning kinderopvang),– investeren in gezinnen (bijvoorbeeld kindgebonden budget, voorkomen
van sociale uitsluiting door additionele budgetten op gemeenteniveau) én– versterken van de opvoeding (bijvoorbeeld opvoedingsadvies in
de buurt)zijn zowel voor twee- als voor eenoudergezinnen relevant.6In de uitzending van het programma Netwerk van 7 januari
2009 blijkt dat veel (91%) jeugdhulpverleners geen vertrouwen hebben
in het beleid van het ministerie JenG. In het licht van de wachtlijsten en
de door de jeugdhulpverleners ervaren werkdruk, welke prioritering geeft de
minister aan deze nota binnen zijn beleidsagenda?Het onderzoek met de titel Onderzoek jeugdzorg dat Netwerk in samenwerking
met de ABVAKABO FNV heeft verricht, vormde de basis voor de uitzending van
het programma Netwerk van 7 januari 2009. Een van de stellingen van het
onderzoek luidde: «Ik heb vertrouwen in het beleid van minister Rouvoet.»
9% van de respondenten was het met deze stelling geheel oneens, 30%
oneens, 52% neutraal en 9% geheel mee eens. De conclusie dat
91% van de jeugdhulpverleners geen vertrouwen heeft in het beleid van
de minister voor Jeugd en Gezin kan op basis van deze stelling en de uitkomsten
van de meting niet getrokken worden.De uitzending laat wél zien dat de door medewerkers ervaren werkdruk
in de jeugdzorg hoog is. Dit signaal neem ik serieus. In overleg met het IPO
en de MOgroep is een samenhangend pakket van maatregelen ontwikkeld om de
werkdruk in de jeugdzorg te verminderen.Goed gezinsbeleid is gericht op het versterken van de eigen kracht van
gezinnen, waardoor de kans dat kinderen zich gezond ontwikkelen wordt vergroot.
Versterking van de eigen kracht van het gezin is van één van
de centrale punten van mijn beleidsprogramma. Om die reden hecht ik veel belang
aan de samenhangende gezinsvisie en de uitwerking daarvan zoals opgenomen
in de gezinsnota.7De minister geeft aan dat de arbeidsparticipatie, en
daarmee de economische zelfredzaamheid van vrouwen, is toegenomen. Hoe ziet
de minister de maatregelen van de staatssecretaris van OCW ten aanzien van
de maatregelen met betrekking tot kinderopvang?In 2008 werden ongeveer 715 000 kinderen uit ongeveer 468 000
gezinnen via de kinderopvangregeling opgevangen. In 2004 waren dit nog 340 000
kinderen. Tussen 2005 en 2008 is sprake van een groei van 91% van het
aantal kinderen dat gebruik maakt van formele opvang, waarvoor de ouders een
kinderopvangtoeslag ontvangen. Het groeiende gebruik van formele kinderopvang
lijkt grotendeels wel te worden aangewend voor de combinatie van arbeid en
zorg. Uit de Macro Economische Verkenning 2008 kan worden afgeleid dat de
door de staatssecretaris genomen maatregelen, onder meer om misbruik en oneigenlijk
gebruik te voorkomen, slechts een beperkt effect zullen hebben van circa – 0,1%
op de arbeidsparticipatie ten opzichte van de situatie waarbij geen maatregelen
zouden zijn genomen (Kamerstukken II, 2007–2008, 31 322, nr. 25).8In de inleiding wordt gesproken over de rol van de
overheid. Er wordt geconstateerd dat de verantwoordelijkheid primair bij de
ouders ligt. De overheid heeft een rol die gekenmerkt wordt als «betrokken
maar begrensd». Kan de minister hier specifieker over uitweiden, mede
in het licht dat in paragraaf 3.3.2 Kind en scheiding de
overheid wel een actieve rol wil gaan spelen? Waar is de begrenzing van de
rol van de overheid?Ouders zijn zelf primair bevoegd en verantwoordelijk voor hun gezin en
de opvoeding van hun kinderen. De overheid dient dit te respecteren en beschermen.
Daarnaast heeft de overheid de taak om de voorwaarden te scheppen, zodat gezinnen
goed kunnen functioneren. Bijvoorbeeld door financiële ondersteuning
of voldoende aanbod voor opvoedondersteuning. Tenslotte heeft de overheid
de taak om in te grijpen in het ouderlijk gezag als de veiligheid van het
kind in het geding is, het gezin (tijdelijk) niet in staat blijkt om eigen
kracht goed te functioneren en ouders geen hulp aanvaarden.In «Kind en scheiding» wordt deze lijn gevolgd. Primair zijn
het de ouders die zelf vorm geven aan hun verantwoordelijkheid. De wet bevordering
voortgezet ouderschap en zorgvuldige scheiding (TK 30 145) is hiervan
een voorbeeld.Het is een feit dat in sommige gezinnen conflicten spelen en/of in andere
er sprake is van scheiding. Beide kunnen grote gevolgen hebben voor kinderen.
Het zijn wederom de ouders die zelf het belang van het kind centraal moeten
stellen. In voorwaardenscheppende sfeer zet ik in op het versterken van de
kracht van deze gezinnen. Door te zorgen dat er adequaat aanbod wordt gevormd
en daar waar dit afwezig is, te laten ontwikkelen door professionals. Bij
dit laatste valt te denken aan relatieondersteunend aanbod. Er is daarbij
uiteraard geen sprake van enige verplichting tot deelname.Ook als er sprake is van een echtscheiding heeft de overheid de taak om
in te grijpen in het ouderlijk gezag als de veiligheid van het kind in het
geding is en ouders geen hulp aanvaarden. Het streven is om dit zoveel mogelijk
te voorkomen door het versterken van de kracht van gezinnen. Dat is de reden
om als overheid sterker in te zetten in het traject voorafgaand aan de scheiding.
De rol van de overheid is daar dan ook betrokken, maar begrensd.9Heeft de minister een andere definitie van het gezin
overwogen dan de definitie uit 1996? Is er onder de huidige definitie sprake
van discriminatie, nu ongelijke gevallen gelijk worden behandeld terwijl er
fundamentele verschillen bestaan? Hoe doet de minister onder de huidige definitie
voldoende recht aan onderscheidende en constituerende elementen als bloedverwantschap
en de mogelijkheid van procreatie?De beleidsdefinitie van het gezin, zoals we deze sinds 1996 in Nederland
hanteren is bedoeld om de reikwijdte van het overheidsbeleid te definiëren.
De in de vraag genoemde elementen maken daar geen deel van uit. Van discriminatie,
in de zin van ongerechtvaardigd onderscheid maken, is geen sprake.10Kan de minister toelichten waarom hij het onmogelijk
acht om als overheid een voorkeur uit te spreken voor een bepaalde gezinsvorm,
terwijl tegelijkertijd de ondersteuning van alle gezinsvormen gehandhaafd
blijft?Als minister voor Jeugd en Gezin draag ik verantwoordelijkheid voor alle
kinderen, jongeren en gezinnen in Nederland en niet voor het ene gezin meer
dan voor het andere.11Wanneer de minister geen ideaaltype voor het Nederlandse
gezin beoogt te geven, betekent dit dan dat daarmee alle gezinsvormen als
gelijkwaardig en even goed worden beschouwd? Zo nee, waarom spreekt de minister dan geen voorkeur uit voor bepaalde gezinsvormen, aangezien
zijn doel is om het functioneren van goede gezinnen te versterken?Voor het antwoord op deze vraag verwijs ik naar de antwoorden op vragen
9 en 10.12Waarom kwalificeert de minister de economische zelfstandigheid
van vrouwen enkel als een positieve ontwikkeling? Erkent de minister dat economische
zelfstandigheid in nogal wat gevallen juist een prikkel betekende om tot echtscheiding
te besluiten? Is de minister ook van mening dat de belastingwetgeving ten
aanzien van gezinnen moet uitgaan van collectiviteit in plaats van individualiteit?
In hoeverre kan het centraal stellen van het gezin als collectief in de belastingwetgeving
volgens de minister bijdragen aan het stimuleren van goede gezinnen?Door economische, sociale en culturele veranderingen hebben vrouwen meer
mogelijkheden gekregen om zich te ontwikkelen in scholing en arbeid. Hiermee
is de keuzevrijheid voor mannen en vrouwen én voor gezinnen toegenomen,
en dit is een positieve ontwikkeling.De stelling dat economische zelfstandigheid een prikkel tot echtscheiding
is, onderschrijf ik niet. Het is een feit dat het aantal echtscheidingen onder
meer door de invoering van de Bijstandswet in 1965 is toegenomen. Dit neemt
niet weg dat in de meeste gevallen de financiële situatie erop achteruit
gaat als gevolg van de scheiding. Armoede is een grote risicofactor na scheiding.
Een groot deel van de eenoudergezinnen, en dit betreft veelal de moeders,
wordt hiermee geconfronteerd. Bovendien gaat deze stelling voorbij aan de
grote emotionele en sociale impact die een scheiding kan hebben.De Belastingherziening 2001 is een verdere stap geweest in de al eerder
in gang gezette individualisering van de belastingwetgeving, in het bijzonder
door het waar mogelijk wegnemen van belemmeringen voor de arbeidsdeelname
van weinig of niet-verdienende partners, in de praktijk veelal vrouwen. Dit
sluit aan bij de maatschappelijke werkelijkheid waarin steeds meer vrouwen
betaalde arbeid verrichten. Uit een onderzoek dat het Centraal Planbureau
in het kader van de evaluatie naar de belastingherziening heeft uitgevoerd
kan voorzichtig worden geconcludeerd dat deze herziening een positief effect
heeft gehad op de werkgelegenheid van vrouwen.Het kabinet wil met het gezinsbeleid ouders in staat stellen om goed te
functioneren, en hun keuzevrijheid bevorderen. Hiervoor hebben gezinnen tijd,
middelen en vaardigheden nodig. Om gezinnen financieel te ondersteunen heeft
het kabinet, naast de kinderbijslag, gekozen voor invoering van het kindgebonden
budget, in plaats van fiscale maatregelen.13Zowel in paragraaf 1.2 (aandachtspunten voor gezinsbeleid)
als in paragraaf 2.1.2 (geboorten) verwijst de minister naar het onderzoek
van de Raad voor de Volksgezondheid over de leeftijd waarop Nederlandse vrouwen
hun eerste kind krijgen. In hoofdstuk 3 (beleidsmaatregelen) komt de minister
hier niet op terug. Betekent dit dat de minister niet voornemens is hier specifiek
beleid op te gaan voeren?De minister van VWS en ik vinden het belangrijk dat toekomstige ouders
beschikken over de relevante medisch-inhoudelijke informatie. De informatie
over de medische risico’s van een zwangerschap op oudere leeftijd is
via verschillende kanalen beschikbaar, zoals via de zorgprofessionals. De
minister van VWS en ik hebben het voornemen ervoor te zorgen dat deze medisch-inhoudelijke
informatie breder beschikbaar komt, ook voor jongere mensen die nog in opleiding
zijn en die niet veel in contact komen met de zorg. De minister
van VWS en ik zijn in overleg om te bezien hoe, in overleg met de betrokken
beroepsgroepen, het beste vorm hieraan kan worden gegeven via de bestaande
informatiekanalen (zie ook het antwoord op vraag 53).14Wat verstaat de minister precies onder het begrip keuzevrijheid?
Is het de overheid om het even welke keuze door ouders gemaakt wordt ten aanzien
van de combinatie van arbeid en zorg? Zo nee, wordt het begrip keuzevrijheid
niet uitgehold wanneer het betekent dat ouders in een ongunstiger financiële
positie geraken ten opzichte van andere ouders wanneer zij af willen wijken
van de koers die de overheid wenselijk acht?Hoe ouders de combinatie van arbeid en zorg verdelen is hun eigen keuze.
De overheid kan en wil dit niet voorschrijven. Wél wil de overheid
behulpzaam zijn bij het mogelijk maken van keuzen. Dit geldt ook ten aanzien
van gezin en werk. Om het een reële keuze te laten zijn hanteert de overheid
een mix van instrumenten waardoor verschillende keuzemogelijkheden ondersteund
worden (bijvoorbeeld introductie kindgebonden budget, handhaving van de overdraagbare
heffingskorting voor alleenverdienershuishoudens met kleine kinderen, een
aantal fiscale maatregelen, verbetering van de kinderopvang en verlenging
van het ouderschapsverlof).15Kan de minister reageren op het spraakwolkje op pagina
tien? Is dit reclame voor goed gezinsbeleid en acht de minister de opvatting
realistisch dat twee volle banen goed te combineren zijn met de zorg voor
kinderen? In hoeverre kan men nog spreken van een gezin wanneer beide ouders
hun kinderen bewust vier dagen nauwelijks zien?In het spraakwolkje op pagina 10 staat: «Voor ons is het geen belasting
om twee volle banen te combineren met de zorg voor de kinderen». In
een ander spraakwolkje staat: «Ik heb er voor gekozen om niet te werken.
Het maakt het leven gemakkelijker en overzichtelijker». Dit soort spraakwolkjes
zijn in de nota opgenomen ter verduidelijking van de diversiteit aan keuzen
ten aanzien van de combinatie gezin en werk. Gezinsbeleid ondersteunt de verschillende
keuzen van ouders opdat kinderen de zorg krijgen die zij behoeven en ouders
de mogelijkheid hebben om naast de zorg voor kinderen ook te kunnen participeren
op de arbeidsmarkt.16Welke maatregelen heeft dit kabinet genomen en/of gaat
dit kabinet nog nemen om te stimuleren dat mannen minder gaan werken?Dit kabinet heeft verschillende maatregelen getroffen om vaders te stimuleren
een actieve rol in de opvoeding van de kinderen te spelen. Per januari 2009
is bijvoorbeeld het ouderschapsverlof verlengd van 13 naar 26 weken. Door
deze verruiming beschikken vaders binnen hun reguliere werkkring over meer
tijd voor de verzorging van de kinderen. Verder is per januari 2009 de voorwaarde
van deelname aan de levensloopregeling om in aanmerking te komen voor de ouderschapsverlofkorting
(50% van het minimumloon) vervallen. Hierdoor wordt het voor werkende
ouders – en dus ook voor vaders – gemakkelijker om voor de ouderschapsverlofkorting
in aanmerking te komen. Mogelijkheden voor een flexibilisering van de verlofregelingen
heeft het kabinet gepresenteerd in de Beleidsverkenning modernisering regelingen
voor verlof en arbeidstijden. In deze beleidsverkenning is ook aandacht gevraagd
voor de betekenis die meer flexibele arbeidstijden kunnen bieden voor het
creëren van tijd voor zorgtaken. Daarbij kan het gaan om instrumenten
als een deel van het werk thuis verrichten of comprimering van de werkweek,
bijvoorbeeld in een patroon van 4 dagen 9 uur (zie ook de reactie
op het Plan van de Man1 ). Uit onderzoek dat ten
behoeve van de conferentie over werkende gezinnen op 9 maart 2009 is
uitgevoerd blijkt dat mannen meer voor kinderen denken te gaan zorgen als
de arbeidstijden meer flexibel of ze thuis kunnen werken. Zie voor de uitkomsten
van dit onderzoek www.werkendegezinnen.nl17In de nota wordt de verandering van de sociale context
door de afgenomen betrokkenheid bij de buurt waarin men woont en verzakelijking
van publieke voorzieningen benoemd als oorzaak van het ontbreken van een sociaal
netwerk waar ouders op terug kunnen vallen, maar vervolgens wordt in deze
nota hierover niet meer gesproken. Hoe gaat dit kabinet ervoor zorgen dat
mensen weer betrokken raken bij hun buurt en dat de verzakelijking van publieke
voorzieningen wordt tegengegaan zodat ouders meer kansen hebben op een stevig
sociaal netwerk?Met de VNG en gemeenten wil ik de gezins- en kindvriendelijkheid van gemeenten
versterken. Het stimuleren van de sociale omgeving van gezinnen vormt hier
onderdeel van. Het Centrum voor Jeugd en Gezin kan, evenals «brede scholen»,
hier actief aan bijdragen. Bijvoorbeeld door het creëren van mogelijkheden
voor ontmoeting tussen ouders.Binnen de wijkaanpak staat bewonersparticipatie, betrokkenheid van bewoners
bij hun wijk, centraal. Bewonersbetrokkenheid bij het opstellen en uitvoeren
van de wijkactieplannen is een voorwaarde in het kader van de wijkaanpak.
Hierbinnen is onder meer € 95 miljoen beschikbaar in de periode
2008–2011 aan bewonersbudgetten voor de 40 wijken en de G31 gemeenten
om bewonersinitiatieven te stimuleren. Tevens zijn er lokale experimenten
waarbij gemeenten en bewoners initiatieven kunnen indienen die de zeggenschap
van bewoners versterken (meer ruimte, inspraak, invloed) en/of er voor zorgen
dat meer bewoners bereikt en betrokken worden bij de wijk.Verder zal ik in de nota Jeugdcultuur ingaan op de wijze waarop de sociale
netwerk van jeugdigen en hun ouders zal worden versterkt.18Hoe worden de sociaal-economische gezondheidsverschillen
aangepakt?Het kabinet heeft op 22 december 2008 zijn beleidsplan voor de aanpak
van de sociaaleconomische gezondheidsverschillen aan de Kamer aangeboden (brief
van de minister van Volksgezondheid, mede namens de minister van WWI, TK 2008–2009,
22 894, nr. 209).19Op welke termijn kan de Kamer concrete voorstellen
in het kader van het concept «Gezinsvriendelijke werkgever» verwachten?De in de nota «de kracht van het gezin» aangekondigde Conferentie
over gezinsvriendelijke werkgevers heeft plaatsgevonden op 9 maart 2009.
Deze conferentie is georganiseerd door de minister voor Jeugd en Gezin in
samenwerking met de minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid en de minister
van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap. De sociale partners waren ook bij de
organisatie van de conferentie betrokken. Met de conferentie Werkende Gezinnen
wilde het kabinet de krachten bundelen en één visie ontwikkelen
op de combinatie van werk en gezin.Tijdens de conferentie tekende zich het beeld af dat het steeds meer noodzakelijk
is dat organisaties in alle sectoren rekening houden met het gezinsleven van
hun medewerkers en hen daarin ondersteunen. Het accent moet daarbij komen
te liggen op het meer ruimte bieden in de tijd waarin en de plaats waarop
wordt gewerkt. Die ruimte is te vinden in flexibiliteit: meer
thuiswerken, flexibele arbeidstijden, zelf inroosteren en in deeltijd werken.
Belangrijk voor een betere combinatie van gezin en werk is de dialoog tussen
werkgevers, werknemers en de overheid. Daarom is ook geconcludeerd dat het
een belangrijk onderwerp voor de agenda van het vooren najaarsoverleg is.
Een overzicht van alle activiteiten voor het komende jaar op het gebied van
het combineren van arbeid en zorg is binnenkort te zien op de website www.werkendegezinnen.nl.20Waarom wordt de betrokkenheid van vaders bij de opvoeding
in de nota een aantal keer expliciet genoemd? Mag niet verondersteld worden
dat vaders en moeders in beginsel beide voldoende betrokken zijn bij de opvoeding?
Waarop is het wantrouwen ten aanzien van de betrokkenheid van vaders gebaseerd?
Kan worden aangetoond dat de meeste vaders tot heden in kwalitatieve zin kennelijk
beperkt in de opvoeding hebben gefunctioneerd?Uit de Emancipatiemonitor 2006 blijkt dat de verzorgen van kinderen nog
grotendeels door vrouwen wordt gedragen (zie ook het antwoord op vraag 2).
Het zijn ook meestal de vrouwen die minder gaan werken. Er is hier geen sprake
van een kwalitatief oordeel over de betrokkenheid van vaders bij de opvoeding,
maar een constatering op basis van kwantitatieve gegevens.21Hoe is de doelstelling om betrokkenheid van vaders
te vergroten te rijmen met de stelling dat de overheid niet wil sturen in
opvattingen over het gezin, bijvoorbeeld als het gaat om taakverdeling tussen
man en vrouw? Is het een taak van de overheid om te constateren dat vaders
meer betrokken zouden moeten zijn?Gezinnen moeten vrij zijn om zelf keuzen te maken, ook als het gaat over
de taakverdeling tussen man en vrouw. In de praktijk zien we dat meestal de
moeders minder gaan werken. Aan deze keuze liggen goeddeels culturele overwegingen
ten grondslag, zoals ook het SCP concludeert in de recent verschenen studie «Verdeelde
tijd». Het is nog steeds vanzelfsprekend dat de zorg voor kinderen goeddeels
door vrouwen op zich worden genomen, en dat zij daarvoor in deeltijd gaan
werken.Met de voorstellen zoals die in de Beleidsverkenning modernisering regelingen
voor verlof en arbeidstijden zijn opgenomen, worden voor vaders de mogelijkheden
vergroot om naast hun werk tijd vrij te maken voor de zorg voor hun kinderen,
zoals een meer flexibele opname van het ouderschapsverlof en meer flexibele
arbeidstijden. Op deze manier wil het kabinet niet de opvattingen over het
gezin voorschrijven maar wel reële keuzemogelijkheden voor de diverse
voorkeuren van ouders ondersteunen.22Op welke wijze zal het kindgebonden budget de financiële
positie van gezinnen met een middeninkomen beïnvloeden?Het kindgebonden budget heeft een positieve invloed op de financiële
positie van veel gezinnen met een middeninkomen. Het kindgeboden budget geeft
gezinnen met kinderen een inkomensafhankelijke toeslag, afhankelijk van het
aantal kinderen. Deze toeslag wordt vanaf een verzamelinkomen van € 29 914
geleidelijk afgebouwd met 6,5%. Dat betekent dat van elke euro die
een huishouden met kinderen boven deze grens zit, er 6,5 cent minder kindgebonden
budget ontvangen wordt. Gezinnen met middeninkomens ontvangen ook een kindgebonden
budget, al zullen zij in de meeste gevallen niet het maximale
bedrag ontvangen. Verder geldt dat naarmate het aantal kinderen in een huishouden
toeneemt zij meer profiteren van het kindgebonden budget.23Op welke wijze zal de verbetering van het gebruik van
conflicthantering en het vergroten van opvoedkwaliteiten van ouders tijdens
samenleven of na scheiding vorm gegeven worden?Ik heb geconstateerd dat er meerdere vragen zijn gesteld over het aanbod
op het terrein van scheiding, inclusief het bevorderen van relatievaardigheden.
Om die reden zal ik er bij deze vraag uitvoeriger op ingaan.Het Kennisprogramma van Jeugd en Gezin is ingesteld om kennisontwikkeling
(waar dat nodig is) en kennisverspreiding (van wat werkt) te ondersteunen.
ZonMW, het Nederlands Jeugdinstituut (NJi) en het RIVM voeren dit programma
uit.In de nota «de kracht van het gezin» werd geconstateerd dat
op het terrein van relatievaardigheden/conflicthantering nog weinig specifiek
aanbod beschikbaar is. Tijdens de behandeling van de begroting Jeugd en Gezin
van 11 november 2008 heeft uw Kamer gevraagd een inventarisatie te maken
van het huidige relatieondersteunende aanbod en de mogelijkheden om dit actief
te verspreiden.De inventarisatie geeft het beeld dat bij relatie- en gezinsvorming het
aanbod beperkt is in omvang en bereik. Ook zijn deze methoden niet breed beschikbaar
noch getest op effectiviteit.In het reguliere aanbod aan opvoed- en opgroeiondersteuning zijn meerdere
kwalitatief goede programma’s voor opvoedondersteuning beschikbaar,
als er inmiddels sprake is van een gezin. Deze programma’s bevatten
meestal een onderdeel gericht op communicatiebevordering, vaak gericht op
de ouder-kindrelatie. Hoewel het dus bijdraagt aan de onderlinge relatie tussen
ouders, is het geen specifiek aanbod gericht op relatieondersteuning/conflicthantering.Pas bij grotere problemen in de relatie is er gericht hulpverleningsaanbod
aanwezig, bijvoorbeeld in de geestelijke gezondheidszorg.Gezien het bovenstaande is het helaas niet mogelijk een eenvoudige «uitrol»
van een bestaande methode te doen. Dat is ook de reden dat aanbodontwikkeling
nodig is. Daarbij kijk ik vooral naar het preventieve aanbod, voor partners,
aankomende ouders, die willen investeren in hun relatievaardigheden maar geen
aanbod kunnen vinden en het ook niet aangereikt krijgen. Hetzelfde geldt voor
gezinnen die (nog) geen behoefte hebben aan specifieke opvoedondersteuning,
maar wel aan ondersteuning van de vitaliteit van hun onderlinge communicatie,
om de kracht van het gezin te behouden dan wel te bevorderen.Om sneller resultaten te kunnen behalen en vanuit efficiencyoverwegingen,
ben ik op zoek naar effectieve of veelbelovende methoden. In de nota Gezinsbeleid
heb ik Godt Samliv uit Noorwegen en Healthy Marriage uit de Verenigde Staten
genoemd. Andere methoden zijn denkbaar. Onder regie van ZonMw zal worden onderzocht
welke momenten in gezinsvorming zich het beste lenen voor ondersteuning en
welke op buitenlandse methoden gebaseerd aanbod het beste daarbij ingezet
kan worden. Dit aanbod moet voor en door professionals tot stand komen.Het is belangrijk dat de problematiek rond conflicten in een gezin of
een scheiding snel herkend wordt en dat er vervolgens ondersteuningsaanbod
is. De Centra voor Jeugd en Gezin vervullen hierin een spilfunctie. Het is
aan de gemeenten en zorginstellingen om te bepalen welk zorgaanbod de Centra
voor Jeugd en Gezin precies leveren, op basis van de behoeften van ouders
en jeugdigen.Om te stimuleren dat aanbod op het terrein van conflicthantering in relaties
of rond scheiding goed in Centra voor Jeugd en Gezin vorm kan krijgen,
laat ik dit jaar een handreiking ontwikkelen (zie ook vraag 28, 33, 59, 84
en 101).24Op welke wijze zal bevorderd worden dat de band tussen
kind en uitwonende ouder wordt versterkt?Met de invoering van de wet bevordering voortgezet ouderschap en zorgvuldige
scheiding (TK 30 145) worden ouders gestimuleerd hun verantwoordelijkheid
voor het realiseren van gedeelde zorg vorm te geven: ouders moeten in een
ouderschapsplan afspraken maken over de zorg die zij delen, anders kunnen
zij in principe geen scheidingsverzoek doen. Naast dit procesvereiste bevat
de wet ook de plicht voor ouders tot het bevorderen van de band met de andere
ouder.Daarnaast zet ik erop in dat als ouders bij het vormgeven van de opvoeding
in een scheidingssituatie ondersteuning nodig hebben, bijvoorbeeld met omgangsbegeleiding,
zij terecht kunnen bij een Centrum voor Jeugd en Gezin, zoals ze nu terecht
kunnen bij maatschappelijk werk en de geestelijke gezondheidszorg. Bij ernstiger
problematiek komt geïndiceerde jeugdzorg in het vizier.Belangrijke risicofactor voor problemen bij kinderen zijn heftige en langdurige
conflicten van ouders, zowel tijdens de relatie als na de scheiding. Door
deze conflicten kunnen kinderen klem komen te zitten. Vanuit preventief oogpunt
acht ik versterking van de vaardigheden van ouders om met conflicten om te
gaan van belang.25Op welke wijze zullen kinderen beter betrokken worden
bij beslissingen rond scheiding?Gedurende het gehele scheidingsproces is het belangrijk dat kinderen worden
betrokken bij beslissingen die hen aangaan. Dat is primair de verantwoordelijkheid
van de ouders.Om deze betrokkenheid te verbeteren is in de Wet bevordering voorgezet
ouderschap en zorgvuldige scheiding opgenomen dat ouders bij een verzoek tot
echtscheiding of ontbinding van het geregistreerd partnerschap een ouderschapsplan
moeten indienen. In het verzoekschrift moet worden vermeld op welke wijze
de kinderen zijn betrokken bij het opstellen van het ouderschapsplan (artikel
815 (nieuw), vierde lid, Wetboek van Rechtsvordering). Deze wet is op 1 maart
2009 in werking getreden.Ik wijs in dit verband ook op artikel 251a (nieuw), vierde lid, van Boek
1 van het Burgerlijk Wetboek. De rechter kan ambtshalve bepalen dat het gezag
over het kind aan één ouder toekomt indien hem blijkt dat hierop
prijs wordt gesteld door de minderjarige van twaalf jaar of ouder. Hetzelfde
geldt indien de minderjarige die deze leeftijd nog niet heeft bereikt, maar
in staat kan worden geacht tot een redelijke waardering van zijn belangen
terzake.Ten slotte betrekt de Raad voor de Kinderbescherming sinds 1 januari
2009 de kinderen expliciet in het onderzoek in het geval de rechter advies
heeft gevraagd in gezags- en omgangszaken. Het kind wordt geïnformeerd
over de gang van zaken en wordt nadrukkelijk in de gelegenheid gesteld zich
uit te spreken. Dat geldt voor kinderen ongeacht hun leeftijd.26Hoe staat het met de voorbereiding van de estafette
van lokale opvoeddebatten? Op welke wijze zal u het startsein hiervoor worden
gegeven?Op veel plekken in het land wordt het opvoeddebat al volop gevoerd. Deze
initiatieven variëren ten aanzien van opzet, inhoudelijke thema’s
en doelen. Zo werkt de gemeente Den Haag aan de totstandkoming
van een opvoedcanon, waarvoor de kennis over opvoeding bij ouders en professionals
wordt onderzocht, en heeft de gemeente Rotterdam een reeks debatten georganiseerd
dat heeft geresulteerd in de «10 vanzelfsprekendheden» op het
gebied van opvoeding. Op dit moment vindt een nadere inventarisatie van dergelijke
lokale voorbeelden plaats. Deze initiatieven zullen onder meer op de website
www.opvoeddebat.nl verder worden verspreid. Daarnaast zal met betrokken gemeenten
en andere lokale organisaties de estafette worden vormgegeven. Hiervoor zal
ik tijdens een conferentie in het najaar het startsein geven (zie ook het
antwoord op vraag 79).27Wat wordt bedoeld met «kinderen beter betrekken
bij beslissingen rond echtscheidingen»? Kan de minister toelichten op
welke wijze en met welke maatregelen het kabinet dit wil stimuleren?Voor het antwoord op deze vraag verwijs ik u graag naar mijn reactie op
vraag 25.28Waar komt het speciale zorgaanbod dat ontwikkeld gaat
worden voor ouders en kinderen bij scheiding ten minste uit te bestaan? Moeten
alle Centra voor Jeugd en Gezin (CJG) een dergelijk aanbod in huis hebben
of staat de minister iets veel meer vrijblijvends voor ogen?Voor het antwoord op deze vraag verwijs ik u graag naar mijn reactie op
vraag 23.29In 2008 en 2009 krijgen gemeenten € 40 miljoen
om sociale uitsluiting van kinderen te voorkomen. Zijn deze gelden geoormerkt?
Is er een overzicht te geven waaraan de gemeenten deze gelden in 2008 hebben
besteed?Het geld dat gemeenten krijgen om sociale uitsluiting van kinderen te
voorkomen (tweemaal € 40 mln. conform de motie-Van Geel) is niet
geoormerkt en loopt via de algemene uitkering van het Gemeentefonds. Dit sluit
aan bij de wens van kabinet en Kamer om gemeenten meer vrijheid te geven middelen
ontschot in te kunnen zetten.Doordat gemeenten hiermee de vrijheid hebben gekregen en specifiek maatwerk
kunnen leveren voor de betreffende doelgroep, zijn de genomen maatregelen
per individuele gemeente verschillend. Hiervan kan dus geen overzicht worden
gegeven. Wel bestaat er een overzicht hoeveel elke gemeente aan financiële
middelen heeft verkregen. Overigens hebben inmiddels meer dan 200 gemeenten,
waar in totaal circa 290 000 kinderen in huishoudens met een inkomen
lager dan 120% van het sociaal minimum woonachtig zijn (van 0 tot en
met 17 jaar: CBS-cijfers 2005), gehoor gegeven aan de oproep om het convenant «Kinderen
doen mee!» te tekenen. Hiermee hebben deze gemeenten de ambitie uitgesproken
om het aantal kinderen dat om financiële redenen niet mee kan doen in
de maatschappij, gedurende deze kabinetsperiode fors terug te dringen.Er worden door het SCP landelijke metingen en onderzoeken verricht om
inzicht te krijgen in de resultaten. Het gaat hierbij om een nul- en vervolgmeting
naar het aantal kinderen dat om financiële redenen niet participeert
aan sport-, cultuur- en buitenschoolse activiteiten, en onderzoeken naar de
omvang en achtergronden van armoede en sociale uitsluiting bij kinderen en
naar de lange termijn effecten van armoede bij kinderen. De nulmeting met
de titel «Kunnen alle kinderen meedoen?» is inmiddels afgerond
en aan uw Kamer aangeboden. Uit de inhoud blijkt dat afhankelijk
van de breedte van de definitie van maatschappelijke participatie die gehanteerd
wordt, circa 124 000–149 000 (30–37% van de)
kinderen in gezinnen met een inkomen beneden de 120% van het sociaal
minimum van 5 tot en met 17 jaar niet meedoen. Voor de volledige inhoud over
de nulmeting verwijs ik u naar de aanbieding van het rapport door de Staatssecretaris
van SZW.30Wordt onder een zorgaanbod voor gescheiden ouders ook
verstaan een structurele financiering van omgangshuizen met omgangsbegeleiding,
aangezien hieraan een grote vraag naar is?Voorop staat voor mij het belang van het kind. Zoals eerder aangegeven
is financiering van omgangshuizen een gemeentelijke en/of provinciale verantwoordelijkheid.
Op lokaal en provinciaal niveau kan het best worden beoordeeld welke zorg-
of ondersteuningsvraag leeft en welk aanbod daarbij ingezet moet worden. Daarvoor
hebben zij ook de middelen. De gemeenten zal ik ondersteunen met een handreiking.31Gezien het feit dat de nota pleit voor laagdrempelige
opvoedingsondersteuning en één gezin, één plan,
is het dan niet wenselijk dat de Bureaus Jeugdzorg (BJZ) standaard fysiek
in de Centra voor Jeugd en Gezin deelnemen?Voorop moet staan dat het Centrum voor Jeugd en Gezin voorziet in de behoefte
van alle kinderen en hun ouders, doordat zij met al hun vragen over opgroeien
en opvoeden gemakkelijk bij het Centrum terecht kunnen. De Centra voor Jeugd
en Gezin geven zelf antwoord op die vragen en geven zelf ondersteuning als
een gezin dat nodig heeft. Alleen voor zwaardere zorg die echt de mogelijkheden
van het Centrum van Jeugd en Gezin te boven gaat is meer gespecialiseerde
zorg nodig. Daarvoor is de aansluiting met Bureau Jeugdzorg van groot belang.De schakel met Bureau Jeugdzorg is daarom een onderdeel van het Basismodel
CJG dat ik wettelijk wil verankeren. Daarbij is het uitgangspunt dat als er
voor een jeugdige geïndiceerde jeugdzorg nodig is, de aansluiting zodanig
is dat snel geschakeld kan worden met Bureau Jeugdzorg en dat voor alle betrokkenen
volstrekt helder is wie er betrokken zijn bij een kind of gezin. Hòe
dat precies het beste vorm kan krijgen verschilt. In het land kiezen gemeenten
met de betrokken partijen (Bureau Jeugdzorg, scholen en anderen) verschillende
constructies voor de samenwerking tussen Bureau Jeugdzorg en het Centrum voor
Jeugd en Gezin. Dit is afhankelijk van de lokale situatie, de aanwezige doelgroep/behoeften
van jeugdigen en hun ouders en de al eerder ontwikkelde samenwerkingsrelaties.
In een aantal gemeenten is een voorportaal van het bureau jeugdzorg in het
CJG gesitueerd.32Kinderen moeten beter betrokken worden bij beslissingen
rond scheiding, mits zij daaraan toe zijn. Wat wordt er verstaan onder beter
en wanneer kan je stellen dat een kind eraan toe is om betrokken te worden
bij een beslissing bij scheiding en wie beslist hierover?Voor het antwoord op deze vraag verwijs ik graag naar mijn reactie op
vraag 25.33Er moet een specifiek zorgaanbod ontwikkeld worden
voor ouders en kinderen bij scheiding. Door wie en hoe wordt dit specifieke
zorgaanbod vormgegeven? Voor het antwoord op deze vraag verwijs ik u graag naar mijn reactie op
vraag 23.34De mediationtrajecten die voorheen bestonden bij de
Raad voor de Kinderbescherming en de Bureaus Jeugdzorg zijn in de loop der
jaren wegbezuinigd. Is de minister voornemens om dit aanbod daar weer onder
terug te brengen?In gezags- en omgangszaken heeft de Raad voor de Kinderbescherming een
rol als de rechter advies vraagt. De invloed van mediation naast rechtspraak
is voor de Raad merkbaar. Slechts in gecompliceerde zaken wordt dat advies
nog gevraagd. Het ligt niet voor de hand om in die zaken eerst (nogmaals)
te proberen om tussen de ouders te bemiddelen. De Raad doet onderzoek en geeft
het gevraagde advies.Bij de Bureaus Jeugdzorg is geen sprake geweest van een «mediationtraject».
In een incidenteel geval werd wel eens bemiddeld en dat gebeurt nog steeds.35Hoe staat het met het traject met de sociale partners
om de gezinsvriendelijkheid van bedrijven te vergroten? Zijn hier reeds acties
op ondernomen?In het najaarsakkoord van 2008 is door partijen het volgende afgesproken: «Het
bevorderen van slimmer werken kan zowel bijdragen aan de bevordering van de
arbeidsproductiviteit (van belang gelet op de concurrentiepositie) als aan
de afstemming tussen werk en privé.»De sociale partners zijn betrokken geweest bij de organisatie van de conferentie «Werkende
Gezinnen, Slimme combinaties van werk en privé», die op 9 maart
heeft plaatsgevonden. Zie www.werkendegezinnen.nl. De uitkomsten van de conferentie
zijn belangrijk voor de agenda van de voorjaars- en najaarsoverleggen met
de sociale partners.36Hoe staat het met het traject met de VNG en gemeenten
om gezins- en kindvriendelijkheid van gemeenten te versterken? Zijn hier reeds
acties op ondernomen?Er vinden momenteel gesprekken plaats met een groot aantal betrokkenen
om zorgvuldig om te gaan met de bestaande initiatieven op lokaal niveau. Vaak
zijn deze initiatieven of op kinderen of op moeders/ouders gericht, zoals
het in de nota «de kracht van het gezin» genoemde Netwerk Child
Friendly Cities (platform voor innovatief jeugdbeleid op lokaal niveau) en
de eveneens genoemde «Aanpak 7 tot 7, tijd voor arbeid en zorg»
(verbetering tijdbeleid op gemeentelijk niveau). Door middel van het traject
gezins- en kindvriendelijke gemeenten zal gezocht worden naar synergie-effecten
in deze verschillende lokale initiatieven ter versterking van alle leden van
het gezin.Verder wordt op dit moment de term gezins- en kindvriendelijkheid van
gemeenten nader uitgewerkt opdat er een algemeen hanteerbare definitie van
dit begrip ontstaat. Hiervoor is – onder andere – de ontwikkeling
van indicatoren in gang gezet. Deze zullen de basis van de uitbreiding van
de jeugdmonitor tot een jeugd- en gezinsmonitor vormen. Door gebruik van deze
monitor zal duidelijk worden op welke punten en door wie de gezins- en kindvriendelijkheid
van gemeenten versterkt kan worden.Bovendien verwijs ik u graag ook nog naar mijn reactie op vraag 17.37Op welke wijze wordt de sociale omgeving van gezinnen
gestimuleerd? Voor het antwoord op deze vraag verwijs ik u graag naar mijn reactie op
vraag 17.38Wat is de stand van zaken met betrekking tot de nota
jeugdcultuur, die eind 2008 zou verschijnen?In het kader van de begrotingsbehandeling Jeugd en Gezin in november 2008
is de motie Bouchibti (TK 2008–2009, 31 799 XVII, nr. 18)
aangenomen. De motie verzoekt mij aan deze nota een extra hoofdstuk over meisjes
toe te voegen. Ook ten aanzien van enkele andere thema’s is vanuit de
Kamer gevraagd daaraan (ook) in de nota jeugdcultuur aandacht te schenken.
Ik geef daaraan graag gehoor. U zult de nota op korte termijn ontvangen.39Op welke wijze wordt de onderzoeksagenda, de OESO-studie,
de uitbreiding van de jeugdmonitor met gezinsgegevens en de vierjaarlijkse «atlas
van het gezin» gefinancierd? Waar is dit geregeld in de begroting?De onderzoeksagenda, de OESO-studie, de uitbreiding van de jeugdmonitor
tot een jeugd- en gezinsmonitor en de vierjaarlijkse «atlas van het
gezin» zijn opgenomen in het bestedingsplan van J&G. Dekking vindt
plaats op artikel 2.1 van de J&G begroting.40Is er reeds een datum bekend voor het congres dat als
startpunt geldt voor het project gezinsvriendelijke werkgevers?Op maandagmiddag 9 maart 2009 heeft de conferentie Werkende Gezinnen,
Slimme combinaties van werk en privé» plaatsgevonden. Voor deze
conferentie zijn ook drie onderzoeken uitgevoerd. Meer informatie kunt u vinden
op de website: www.werkendegezinnen.nl.41Wanneer wordt de uitwerking van de verkennende notitie
over de verlofregeling en arbeidstijdverkorting verwacht? Op welke wijze is
de minister hierbij betrokken?Tijdens het algemeen overleg over de Beleidsverkenning modernisering regelingen
voor verlof en arbeidstijden van 15 januari jl. heeft de minister van
SZW toegezegd dat de uitwerking vóór het zomerreces naar de
Kamer zal worden toegezonden. Ik ben bij de voorbereiding hiervan betrokken.42Welke meerwaarde heeft de nationale Dag van het Gezin
voor het gezinsleven in Nederland en welke kosten gaan hiermee gepaard?In 1993 hebben de Verenigde Naties 15 mei als Internationale Dag
van het Gezin (International Day of Families) uitgeroepen. Een dag waarop
wordt stilgestaan bij het belang van het gezin. In veel landen wordt uitgebreid
aandacht besteed aan deze dag.In de nota Gezinsbeleid is aangekondigd dat de minister voor Jeugd en
Gezin zijn oor te luisteren legt in de samenleving, vinger aan de pols houdt
en jaarlijks op 15 mei zal terugblikken en vooruitkijken. Het is een
goede manier om aandacht te vestigen op de waarde van gezinnen voor de samenleving.Dit jaar heb ik op 15 mei met 10 gezinnen ontbeten en zijn we met
elkaar in gesprek gegaan over opvoeding. Dit ontbijt vormde tevens de start
van het opvoeddebat. 43Waaruit bestaat precies de gezinsvriendelijkheid van
bedrijven? Welke kaders gelden er om deze gezinsvriendelijkheid te bepalen?
Valt hieronder bijvoorbeeld ook het aanbieden van kleinere banen, zodat ouders
zich minder verplicht voelen om meer uren te werken dan zij eigenlijk willen?Als gezinsvriendelijkheid van bedrijven beschouw ik het bestaan van voorzieningen
en regelingen die de afstemming tussen werk en gezin ondersteunen. Aanpassen
van de arbeidsduur is een van die regelingen. Voor een meer compleet overzicht
verwijs ik naar het onderzoek dat hiernaar is gedaan ter voorbereiding van
de conferentie op 9 maart. Dit onderzoek werd tijdens de conferentie
gepresenteerd en is te vinden op de website werkendegezinnen.nl.44Hoe kan de minister de extra investering in kinderopvang
scharen onder het kopje «tijd voor het gezin», aangezien door
toenemende kinderopvang het feitelijk contact tussen ouders en kinderen juist
afneemt?Tijd is een schaars goed. Meer kinderopvang betekent meer tijd voor werk,
maar minder tijd voor de eigen gezinsrelaties. Dit schetst het dilemma rond «tijd
voor het gezin» waar ik in de nota ook de vinger bij leg. Het is de
spanning waarmee ouders zelf ook worstelen, en waarover zij zelf beslissingen
moeten nemen. Het kabinet wil ouders in staat stellen om keuzes te maken waarin
zij tot een gezonde balans komen tussen werk en gezin, waarbij het belang
van het kind wordt meegewogen. Overigens blijkt uit onderzoek dat ouders in
de afgelopen jaren meer zijn gaan werken, maar ook meer tijd aan activiteiten
met hun kinderen zijn gaan besteden.45Waaruit zal de informatie van de VNG voor gemeenten
over studeren met kinderen bestaan en hoe kan deze informatie eraan bijdragen
dat gemeenten (aanstaande) studenten met kinderen juist kunnen voorlichten?
Was de informatie tot nu toe niet bekend of niet juist?De informatie van de VNG voor gemeenten over studeren met kinderen richt
zich specifiek op de mogelijkheden van financiële en praktische ondersteuning
voor studenten met kinderen. Daarbij kan gedacht worden aan informatie over
een basisbeurs en de éénoudertoeslag en begeleiding van studenten
met kinderen bij de aanvraag van studiefinanciering.Deze informatie is via verschillende kanalen al beschikbaar voor studenten
met kinderen, bijvoorbeeld via de website van de IB-Groep of het ministerie
van OCW. Met het aanbieden van deze informatie via de website van de VNG willen
het ministerie van OCW en de VNG de gemeenten extra ondersteunen bij de informatievoorziening
aan studenten met kinderen, zodat deze studenten zo volledig mogelijk geïnformeerd
worden over hun mogelijkheden.46Op welke wijze zullen de regionale academische werkplaatsen
vorm krijgen? Hoe worden deze werkplaatsen gefinancierd en hoe kunnen zij
eraan bijdragen dat problemen van «kinderen tussen twee culturen»
worden aangepakt?De academische werkplaatsen Diversiteit in het Jeugdbeleid (in Amsterdam,
Rotterdam en Noord-Brabant) starten met een voorbereidingsjaar. In dit jaar
krijgen de deelnemende partijen de tijd om tot samenwerkingsafspraken (over
inspanningsverplichtingen en de inhoudelijke lijn van de werkplaats) te komen
en eventuele kleinschalige pilots en verkenningen uit te voeren
en kennis uit te wisselen. Een onafhankelijke programmacommissie neemt na
dit jaar een besluit over het uitgewerkt uitvoeringsplan van de werkplaats
en let bij haar beoordeling op de relevantie en kwaliteit van het uitvoeringsplan.Vanuit ZonMw is een totaal budget beschikbaar van € 1,2 miljoen
ten behoeve van het voorbereidingsjaar van de drie academische werkplaatsen
in 2009, dat wil zeggen € 400 000 per academische werkplaats.
Vervolgens is € 3 miljoen beschikbaar voor de twee daarop volgende
uitvoeringsjaren in 2010 en 2011, dat wil zeggen € 1 miljoen per
academische werkplaats.In de academische werkplaatsen wordt kennis en vakmanschap – via
een unieke samenwerking tussen werkvloer en wetenschap – verder ontwikkeld,
gebundeld en verspreid. De kennis richt zich met name op het beter bereiken
van migrantenouders en jeugd door algemene jeugd- en gezinsvoorzieningen,
zoals de Centra voor Jeugd en Gezin, peuterspeelzalen en vrijetijdsvoorzieningen
en op het beschikbaar krijgen van effectieve interventiemethodieken voor migrantenkinderen
en hun ouders. Geschikte opvoedondersteuningsprogramma’s zijn daar een
goed voorbeeld van. Opgroeien tussen (twee) culturen, en het geven van opvoedondersteuning
aan migrantenouders is een belangrijk thema uit het programma. Er is in de
praktijk al veel ervaring opgedaan, en het is de bedoeling de werkzame elementen
uit deze praktijkervaring te toetsen door de wetenschap, met als resultaat
handzame instrumenten voor de praktijk, die ook buiten de omgeving van de
academische werkplaatsen kunnen worden toegepast. De kennis wordt via congressen
en de gereedschapskist voor Centra voor Jeugd en Gezin landelijk verspreid.47Op welke wijze wordt de kennis over de medische gevolgen
van het uitstel van ouderschap beter verspreid? Werd de informatie tot nu
toe niet goed (genoeg) verspreid?Voor het antwoord op deze vraag verwijs ik u graag naar mijn reactie op
de vragen 13 en 53.48Hoe staat het met het traject met gemeenten en maatschappelijke
organisaties om tot verdere samenhangende initiatieven te komen om de gezins-
en kindvriendelijkheid van steden en gemeenten te bevorderen? Zijn hier reeds
acties op genomen?Voor het antwoord op deze vraag verwijs ik u graag naar mijn reactie op
de vragen 36 en 17.49Op welke wijze zal de specifieke aandacht aan het gezin
jaarlijks op 15 mei op de internationale Dag van het Gezin vorm krijgen?Voor het antwoord op deze vraag verwijs ik u graag naar mijn reactie op
vraag 42.50Wat voor handreikingen over «kind en scheiding»
worden in de gereedschapskist van het Centrum voor Jeugd en Gezin opgenomen?De handreiking over kind en scheiding in de gereedschapskist Centra voor
Jeugd en Gezin wordt gericht op gemeenten. Met praktische voorbeelden zullen
zij worden gestimuleerd hun Centrum voor Jeugd en Gezin zodanig in te richten
dat dit onderwerp daarin een plaats heeft. Hierbij zal ook aandacht
zijn voor de professionals die werken in de Centra voor Jeugd en Gezin.51Waaruit bestaat precies het voorlichtingsmateriaal
over echtscheiding? Bevat het voorlichtingsmateriaal ook een publiekscampagne
tegen echtscheiding? Zo nee, wil de minister dit overwegen?Er is een uitgebreide brochure verschenen met zowel de feitelijke juridische
informatie, als informatie voor ouders hoe zij de gevolgen van de scheiding
voor kinderen kunnen beperken.De brochure is gericht op ouders. De brochure is ook bruikbaar voor de
omgeving van een gezin in (bijna) scheiding om ouders praktisch wegwijs te
maken hoe het belang van het kind centraal te stellen.De introductie van deze brochure gaat gepaard met een publiekscampagne.
Ook in 2010 en verder wordt ingezet op publieksvoorlichting.Het voorlichtingsmateriaal is gericht op het beter meewegen van het belang
van het kind bij een scheiding. Het gaat in op een eventuele keuze tussen
scheiden en blijven. De nadruk ligt op de aandacht voor de mogelijke gevolgen
van een scheiding voor kinderen, en hoe deze te beperken. Dit kan ouders helpen
bij het afwegen van de alternatieven.52In het interview met Nicole Looije wordt uiteengezet
dat zij een ouderbijdrage moet betalen voor haar kinderen van bijna 200 euro.
Deze ouderbijdrage behoort een vrijwillige bijdrage te zijn. Hoe komt het
dat dit gezin zich toch genoodzaakt ziet om deze ouderbijdrage te betalen?De ouderbijdrage die de school vraagt, hoort inderdaad vrijwillig te zijn.
Deze voorwaarde is vastgelegd in de Wet op het voortgezet onderwijs. De school
moet de ouders erop attenderen dat het betalen van de ouderbijdrage in zijn
geheel of op door de ouders te kiezen onderdelen, vrijwillig is. Dit gebeurt
in een schriftelijke overeenkomst die geldt voor de duur van een schooljaar.
Als ouders deze overeenkomst eenmaal hebben ondertekend, is betaling verplicht.
De oudergeleding in de MR dient in te stemmen met de hoogte en de bestemming
van de vrijwillige ouderbijdrage. In januari 2009 is hierover door de vier
organisaties voor ouders van kinderen in het voortgezet onderwijs en de staatssecretaris
van OCW een informatieve brochure gestuurd aan alle scholen voor voortgezet
onderwijs en de oudergeleding in hun MR.53Vrouwen krijgen gemiddeld op steeds latere leeftijd
kinderen. Op welke manier worden vrouwen straks geïnformeerd over de
risico’s van zwangerschap op latere leeftijd ten opzicht van het krijgen
van kinderen op jongere leeftijd? Is de minister voornemens beleid te ontwikkelen
gericht op het stimuleren van het krijgen van kinderen op jongere leeftijd
dan het huidige gemiddelde?De beslissing om zwanger te willen worden is bij uitstek een individuele
keuze, waarbij voor de betreffende individuen allerlei verschillende factoren
een rol kunnen spelen. De overheid wil zich niet bemoeien met keuzes van burgers
als het gaat gezinsplanning en gezinsvorming.In de nota «de kracht van het gezin» komen diverse factoren
en ontwikkelingen aan de orde die bij deze keuzes een rol kunnen spelen en
worden verschillende positieve beleidsmaatregelen genoemd die eraan kunnen
bijdragen dat mensen zich in staat voelen om de keuze te maken om zwanger
te willen worden.Verder vindt het kabinet het van belang dat burgers toegang hebben tot
betrouwbare informatie als het gaat om medische risico’s van een zwangerschap op oudere leeftijd, zodat mensen deze informatie bij
hun keuzen kunnen betrekken (zie ook het antwoord op vraag 13).54Hoe beoordeelt de minister het door Bonneux, Zaadstra
en Beer gestelde dat «krijgen van kinderen vóór het 23e
levensjaar niet mag worden aangemoedigd, gezien het verhoogde risico op sociale
achterstand en de hiermee samenhangende kans op gezondheidsschade voor moeder
en kind» in het Nederlands tijdschrift voor Geneeskunde van 5 juli
2008? Overweegt u maatregelen/beleid om jong ouderschap te voorkomen? Zo ja,
hoe zien deze maatregelen eruit en bent u voornemens om ook een voorlichtingscampagne
op te zetten gericht op het voorkomen van vroeg ouderschap?Het door de staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport gevoerde
beleid op het gebied van seksuele gezondheid richt zich voor een groot deel
op het geven van goede voorlichting over seksuele gezondheid, met name aan
kwetsbare jongeren. Doel is met name het voorkómen van seksueel overdraagbare
aandoeningen (soa’s), seksuele dwang en ongewenste zwangerschappen.Verder verwijs ik u graag naar mijn reacties op vraag 13 en 53.55Hoe komt het dat het aantal hoogopgeleide kinderloze
vrouwen in Scandinavië nauwelijks afwijkt van het aantal kinderloze vrouwen
dat niet hoogopgeleid is? Hoe komt het dat het aantal hoogopgeleide kinderloze
vrouwen in Nederland procentueel veel hoger ligt dan het aantal kinderloze
vrouwen dat minder hoogopgeleid is? Vindt de minister dit ook een probleem
en zo ja, welke maatregelen gaat u treffen om er voor te zorgen dat het verschil
in Nederland ook weggewerkt wordt?Een mogelijk relevante factor voor het verschil in de fertiliteitsgraad
van hoogopgeleide vrouwen in Nederland en de Scandinavische landen is dat
in de Scandinavische landen het langer gebruikelijk is dat moeders betaalde
arbeid verrichten en dat zij dat vaker voltijds of nagenoeg voltijds doen.
In combinatie met een infrastructuur die dit ondersteunt (zoals een systeem
van sluitende (dag)arrangementen, meer samenwerking tussen onderwijs en kinderopvang,
kunnen aansluiten op een volledige arbeidsduur etc.) zou dit ertoe kunnen
leiden dat vrouwen een volwaardige beroepscarrière en ouderschap als
goed verenigbaar beschouwen en op deze manier gezin en werk naar eigen keuze
kunnen combineren.Met het meer vanzelfsprekend worden van het blijven werken na de komst
van kinderen, het gebruiken van voorzieningen als kinderopvang en de effecten
van het streven naar gezinsvriendelijke werkgevers verwacht ik op dit punt
dat het verschil met de Scandinavische landen kleiner zal worden.56Op pagina 28 staat dat gescheiden mannen en vrouwen
een groter beroep op de gezondheidszorg doen. Zijn ook cijfers bekend over
het beroep op gezondheidszorg door kinderen van gescheiden ouders? Zo ja,
zijn de cijfers te specificeren naar vormen van gezondheidszorg?Bij circa 30 procent van de kinderen van gescheiden ouders zien we depressieve
en angstgevoelens, delinquentie, agressie, riskante gewoonten zoals roken
van tabak en sofdrugs en lagere schoolprestaties1.
Uit cijfers, afkomstig uit POLS-enquetes van het CBS, blijkt dat kinderen
(tussen 4–11 jaar) van eenoudergezinnen2
vaker gezondheidsproblemen hebben, zij hebben iets vaker fysieke gezondheidsproblemen,
maar met name ook vaker psychosociale gezondheidsproblemen3. Uit ander onderzoek1 blijkt dat éénzesde
deel van de gescheiden ouders hulp zoekt na scheiding. De meest gebruikte
vormen van formele hulp zijn maatschappelijke werk en psychologen/pedagogen
voor ouders zelf of voor de kinderen2.Een aanbeveling die uit dit laatstgenoemde onderzoek volgt is dat de Centra
voor Jeugd en Gezin een belangrijke rol kunnen spelen bij het verstrekken
van informatie en het bieden van laagdrempelige hulp bij scheiding (en bij
de vorming van een stiefgezin). Een CJG kan informatie (folders, brochures
en internetsites) en laagdrempelige hulp aan ouders verstrekken (bijvoorbeeld
enkele gesprekken met een pedagoog of een maatschappelijk werker)3.57Is er de afgelopen jaren sprake van een toename of
een afname als het gaat om kinderen die slachtoffer zijn van partnergeweld?
Mocht dit niet bekend zijn, is de minster voornemens dit te onderzoeken? Zo
nee, waarom niet?Op basis van huidige onderzoeksgegevens kan het volgende worden gezegd.Wat betreft de prevalentie van kindermishandeling is uit onderzoek gebleken
dat naar schatting tenminste 107 200 kinderen per jaar thuis worden mishandeld4. Uit scholierenonderzoek komt een nog hoger aantal naar
voren: 160 700 kinderen per jaar. Hieronder vallen alle vormen van kindermishandeling
(ook het getuige (slachtoffer) zijn van partnergeweld). Het is voor het eerst
in Nederland dat aard en omvang van kindermishandeling in Nederland is onderzocht.
Om die reden is het nu nog niet goed mogelijk om een gefundeerde uitspraak
te doen over een toename of een afname van slachtoffers. De prevalentieonderzoeken
zullen naar verwachting in 2010 worden herhaald.Wat betreft het aantal meldingen van kindermishandeling bij het Advies
en Meldpunt Kindermishandeling (AMK) blijkt uit cijfers van de MOgroep over
2006 dat 35.2% van de 13 815 eerste meldingen bij het AMK meldingen
van getuige van geweld in het gezin betreft. Dit zijn 4862 meldingen. In 2007
blijkt dat 38,8% van de meldingen bij het AMK meldingen van getuige
van geweld in het gezin betreft5. Dit zijn 6570
meldingen. Er is hier sprake van een lichte toename, al moet dit gezien worden
in het licht van een totale toename van het aantal meldingen van kindermishandeling.
Verwacht wordt dat het totaal aantal meldingen van vormen van kindermishandeling
in 2009 met 22% zal toenemen.Hoewel vaker contact wordt gezocht met het Advies- en Meldpunt Kindermishandeling
om vermoedens van kindermishandeling te bespreken blijft het aantal meldingen –
gelet op de prevalentiecijfers – toch nog achter. Een van de speerpunten
van het beleid is om het probleem van de kindermishandeling zichtbaar te maken
en het aantal meldingen omhoog te krijgen. Daarmee komt het probleem van kindermishandeling
tenminste op tafel en kunnen vervolgens stappen worden ondernomen om de mishandeling
te stoppen en te behandelen.58Waarom is er maar in 15% van de scheidingen
sprake van co-ouderschap? Wat gaat de minister ondernemen om dit te bevorderen?De wijze waarop ex-partners de zorg- en opvoedingstaken verdelen is de
verantwoordelijkheid van de ouders. Co-ouderschap is één van
de mogelijkheden waarop dit vorm kan krijgen. We spreken van co-ouderschap
als na de echtscheiding de zorg voor de kinderen gelijk is verdeeld. Dit zal
niet in alle situaties mogelijk of wenselijk zijn. 59Bestaat op dit moment al specifieke opvoedondersteuning
voor stiefgezinnen?Er bestaat specifieke opvoedondersteuning voor stiefgezinnen (of éénoudergezinnen).
Het aanbod (zoals gespreksgroepen, cursussen, individuele begeleiding) verschilt
per gemeente/regio. In de databank effectieve jeugdinterventies van het Nederlands
Jeugdinstituut is specifiek op dit terrein het programma Triple P opgenomen
als in het buitenland bewezen effectief voor kinderen in stiefgezinnen.60In het interview van Maria Zanders geeft deze vrouw
aan dat ze allerlei potjes en regelingen kende zodat zij wist rond te komen.
Vele gezinnen weten dit niet. Is de minister voornemens ervoor te zorgen dat
gezinnen, net als Maria Zanders, wel over deze informatie beschikken? Zo ja,
hoe gaat de minister dit doen en zo nee, waarom niet?De activiteiten om het gebruik van voorzieningen te bevorderen liggen
op vier terreinen: bestandskoppeling, vereenvoudiging, voorlichting en ondersteuning.
In toenemende mate is er aandacht voor de toegankelijkheid van aanvraagformulieren,
ook op gemeentelijk niveau. De campagne Blijf Positi€f! en de websites
Berekenuwrecht.nl en www.regelhulp.nl wijzen burgers op beschikbare voorzieningen.Ook de gemeenten hebben een belangrijke rol. Daarom is in het Bestuursakkoord
met de VNG de afspraak gemaakt dat ook gemeenten impulsen geven aan het terugdringen
van niet-gebruik van lokale regelingen. Veel gemeenten zetten formulierenteams
in om mensen ofwel aan huis, ofwel op andere plekken dan het gemeentehuis
te benaderen.Op 3 december jongstleden heeft de staatssecretaris van SZW een bestuurlijk
conferentie met gemeenten en voedselbanken gehouden om beide partijen te stimuleren
samen te werken en bezoekers te wijzen op voorzieningen.61Is bekend hoeveel procent van de ouders de pedagogische
tik nog steeds als een verantwoord middel bij het opvoeden van kinderen beschouwd?
Onderneemt de minister acties om de pedagogische tik uit de dagelijkse opvoedrealiteit
te laten verdwijnen of laat u het zitten of vind u het bestaande wettelijke
verbod voldoende?Niet bekend is hoeveel ouders de pedagogische tik nog als verantwoord
middel beschouwen bij de opvoeding van de kinderen.Het Actieplan Aanpak Kindermishandeling is gericht op een geweldloze opvoeding.
Ouders zijn verplicht om hun kinderen te verzorgen en op te voeden zonder
toepassing van geestelijk of lichamelijk geweld of een andere vernederende
behandeling (artikel 1:247 Burgerlijk Wetboek).In opdracht van het ministerie van Justitie en het Programmaministerie
voor Jeugd en Gezin heeft het Nederlands Jeugdinstituut (NJi) in 2008 een
folder en een factsheet gemaakt om ouders, opvoeders en beroepskrachten te
informeren over deze wettelijke bepaling en mogelijkheden om kinderen zonder
geweld op te voeden.De folder en factsheet zijn op de websites www.kindermishandeling.info
en www.nji.nl aangeboden; daar kunnen ze gratis worden gedownload.Het voorlichtingsmateriaal is verzonden aan verschillende instellingen,
zoals kinderopvang, onderwijs, jeugdzorg, (jeugd)gezondheidszorg, jeugdbescherming,
(jeugd)GGZ, politie, verloskunde en kraamzorg. In het kader van de regionale
aanpak van kindermishandeling (de zgn. invoering van RAAK) wordt deze informatie
eveneens verspreid. Via deze aanpak in de regio’s wordt het geweldloos
opvoeden bij instellingen en professionals onder de aandacht
gebracht, zodat zij de norm kunnen uitdragen in de beroepspraktijk.62Wanneer zal het onderzoek naar de oorzaken van de groei
van het stijgend beroep op de jeugdhulpverlening, het speciaal onderwijs en
de regelingen zoals de Tegemoetkoming Onderhoudskosten Gehandicapten kinderen
en de Wajong plaatsvinden? Wanneer kan de Kamer de resultaten verwachten?Het onderzoek naar het gebruik van voorzieningen door jeugdigen dat ik
uw Kamer heb toegezegd, is in de afrondende fase beland. Ten behoeve van dit
onderzoek zijn binnen twee provincies de cliëntenbestanden gekoppeld
van het gebruik van provinciale jeugdzorg, jeugd-geestelijke gezondheidszorg,
zorg voor jeugdigen met een licht verstandelijke handicap (jeugd-lvg), justitiële
jeugdzorg, Wajong, speciaal onderwijs, Persoonsgebonden budgetten (PGB’s)
vanuit de AWBZ en Tegemoetkoming Onderhoudskosten Thuiswonende gehandicapte
kinderen (TOG). Het onderzoek heeft enige vertraging opgelopen omdat het verkrijgen
van cliëntenbestanden de onderzoekers meer tijd heeft gekost dan gepland.
Ik verwacht uw Kamer binnenkort te kunnen informeren over de resultaten van
het onderzoek.63Is het experiment waarnaar op pagina 36 wordt verwezen
(een regeling voor werken in deeltijd voor sollicitatieplichtige alleenstaande
ouders) uitgevoerd? Zo ja, hoe ziet deze regeling eruit en, zo nee, waarom
niet?Het experiment bevordering arbeidsinschakeling alleenstaande ouders is
per 1 januari 2009 van start gegaan. Aan het experiment ligt de afspraak
uit het Coalitieakkoord ten grondslag dat er een regeling komt die werken
in deeltijd financieel aantrekkelijker maakt voor sollicitatieplichtige alleenstaande
ouders.Doel van het experiment is het onderzoeken van de mogelijkheden om de
WWB met betrekking tot de arbeidsinschakeling van alleenstaande ouders die
de volledige zorg hebben voor kinderen in de leeftijd tot 12 jaar doeltreffender
uit te voeren. Met het experiment wordt beoogd inzicht te krijgen in de mate
waarin een aantal maatregelen, al dan niet in combinatie, de doeltreffendheid
van de arbeidsinschakeling van alleenstaande ouders stimuleren, wat betreft
de toetreding tot de arbeidsmarkt, de stabiliteit van de arbeidsinschakeling
en de uitstroom uit de bijstand.Het betreft de volgende maatregelen:a. een inkomstenvrijlating van maximaal € 120 per maand, afhankelijk
van het gemiddeld aantal per week gewerkte uren;b. de inzet van scholing/opleiding in combinatie met werken;c. het verstrekken van een bonus voor het volgen van scholing aan de alleenstaande
ouder;d. het verstrekken van een uitstroompremie bij duurzame uitstroom (na
zes maanden);e. de inzet van een gemeentelijke arbeidspool.64Wanneer kan de notitie over de modernisering van het
verlofstelsel verwacht worden en wie stuurt deze notitie naar de Kamer?De Beleidsverkenning modernisering regelingen voor verlof en arbeidstijden
heeft de minister van SZW op 19 november 2008 de Kamer aangeboden. De
minister van SZW heeft tijdens het naar aanleiding van deze beleidsverkenning
gehouden algemeen overleg van 15 januari jongstleden toegezegd, na ontvangst
van de gevraagde reacties van verschillende maatschappelijke
organisaties, vóór het zomerreces de Kamer een uitwerking van
de in deze verkenning opgenomen voorstellen te zullen toezenden.65De minister meldt in de nota dat hij graag gezinsvriendelijke
werkgevers wil zien. Kan de minister uiteenzetten welke concrete maatregelen
hij daartoe gaat nemen, behalve de aangekondigde conferentie?De conferentie Werkende Gezinnen, Slimme combinaties van werk en privé
had tot doel om met elkaar te kijken hoe werk en gezin zo goed mogelijk gecombineerd
kunnen worden. De keuzevrijheid van gezinnen voor de combinatie werk en privé
moet daarom vergroot worden. Op de conferentie werd duidelijk dat het steeds
meer noodzakelijk is dat organisaties in alle sectoren rekening houden met
het gezinsleven van hun medewerkers en hen daarin ondersteunen. Het accent
moet daarbij komen te liggen op het meer ruimte bieden in de tijd waarin en
de plaats waarop wordt gewerkt. Die ruimte is te vinden in flexibiliteit:
meer thuiswerken, flexibele arbeidstijden, zelf inroosteren en in deeltijd
werken. Zoals ook al in het antwoord op vraag 19 is aangegeven zal een overzicht
van alle activiteiten voor het komende jaar op het gebied van het combineren
van arbeid en zorg binnenkort te zien zijn op de website www.werkendegezinnen.nl.66Kan de minister verder uitweiden over de raamregeling
telewerken die voor de rijksoverheid gaat gelden?De Raamregeling Telewerken, welke is vastgesteld door de minister van
Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties, is in werking getreden op 1 juni
2001 en is gepubliceerd in de Staatscourant van 27 maart 2001, nr. 61
(pagina 6). Deze regeling biedt werkgevers die behoren tot de sector Rijk
de mogelijkheid om binnen gegeven kaders een regeling te treffen voor:• ambtenaren die uit hoofde van hun functie verplicht zijn te telewerken
en• ambtenaren die op vrijwillige basis één of meer werkdagen
per week willen telewerken.De Raamregeling Telewerken geeft de begripsafbakening aan en gaat in op
de wijze waarop afspraken tussen telewerker en werkgever dienen te worden
vastgelegd. Daarnaast bevat de regeling een overzicht van voorzieningen en
vergoedingen die aan telewerkers kunnen worden verstrekt.67Maatregelen zijn onvermijdelijk, om het kinderopvangstelsel
structureel beheersbaar en toegankelijk te houden. Over welke maatregelen
gaat het hier?Om de structurele financiering van de kinderopvang voor de langere termijn
houdbaar te maken, is besloten tot een samenhangend pakket van maatregelen.
Uitgangspunt hierbij is om verdere groei van kinderopvang mogelijk te maken
en misbruik en oneigenlijk gebruik tegen te gaan. De Tweede Kamer is daar
in juni 2008 per brief over geïnformeerd (Kamerstukken 2007–2008,
31 322 VIII, nr. 25). Om kinderopvang voor de langere termijn toegankelijk
en betaalbaar te houden wordt van ouders een (beperkt) hogere bijdrage verwacht.
Tevens volgt binnenkort de Tweede Kamerbehandeling van de kabinetsplannen
ten aanzien van gastouderopvang en is de Tweede Kamer recent geïnformeerd
over de kabinetsreactie op het rapport van de Commissie Van Rijn. 68Hoe gaat de minister ervoor zorgen dat een gezin een
leefomgeving heeft met een goede woning, met veilige buitenruimten, met accommodaties
waarin vrijetijdsactiviteiten worden aangeboden, met een aanbod aan sport,
cultuur, voldoende speelvoorzieningen en groen in ieders bereik?Voor het antwoord op deze vraag verwijs ik naar het antwoord op vraag
36.69Welke positieve effecten heeft de Wet kinderopvang
vanuit het perspectief van het kind? Waarom wordt zonder meer verondersteld
dat een groei van het gebruik positief is voor het welzijn van kinderen?Voor de Wet Kinderopvang is het uitgangspunt dat sprake is van verantwoorde
kinderopvang. Dat betekent opvang die bijdraagt aan een goede en gezonde ontwikkeling
van het kind in een veilige en gezonde omgeving.Onderzoek laat zien dat kinderopvang van hoge kwaliteit kinderen extra
ontwikkelingsmogelijkheden kan bieden, terwijl opvang van lage kwaliteit negatieve
effecten heeft op de ontwikkeling van kinderen1.
Het gaat dan bijvoorbeeld om de continuïteit in de aanwezigheid van groepsleidsters.
Meer kinderopvang is dus niet automatisch goed voor kinderen. In dat licht
bezien is het van groot maatschappelijk belang dat de kinderopvang voldoet
aan kwaliteitseisen die een goede kwaliteit waarborgen.«Kwalitatief
goede kinderopvang is een steun voor ouders en kinderen, vermindert de stress
door de combinatie van werk en kinderen mogelijk te maken en bevordert de
veilige gehechtheid en ontwikkeling van kinderen»2.De Wet Kinderopvang bevat waarborgen opdat aanbieders van kinderopvang,
ouders en overheid ieder hun eigen verantwoordelijkheid hebben en gezamenlijk
bijdragen aan de kwaliteit van de kinderopvang.70Waarom beknibbelt het kabinet vooral op gastouderopvang
terwijl juist deze vorm van opvang als een bijzonder positief effect van de
Wet kinderopvang wordt genoemd?In de afgelopen jaren is het gebruik van de gastouderopvang sterk toegenomen.
Dat de gastouderopvang zo succesvol is komt mede omdat de gastouderopvang
tegemoet komt aan de wensen van ouders die opvang voor hun kinderen in een
huiselijke situatie zoeken. Daarbij is de gastouderopvang flexibel en kent
geen vastgelegd aanbod of een vast aantal uren.De huidige vormgeving kent echter wel een keerzijde. Dit betreft de oncontroleerbaarheid
voor de overheid van het feitelijke gebruik en van de gemaakte kosten. Daarom
heeft het kabinet een aantal wijzigen in het stelsel voorgesteld. Hierover
is de Tweede Kamer in juni 2008 geïnformeerd per brief (Kamerstukken
2007–2008, 31 322 VIII, nr. 25). Door deze wijzingen blijven
de positieve kenmerken van de gastouderopvang in stand en worden tegelijkertijd
de nadelen ingeperkt. 71Wat is de oorzaak van het feit dat in de landen Denemarken,
Noorwegen, Zwitserland en Zweden meer vrouwen betaald werk hebben ten opzichte
van Nederland? Wat doen deze landen anders dan Nederland?Het verschil in arbeidsdeelname van vrouwen ten opzichte van de genoemde
landen is nog maar zeer beperkt, zeker gezien de lage arbeidsparticipatie
die Nederlandse vrouwen minder dan 25 jaar geleden nog hadden. Verwacht mag
worden dat het verschil de komende periode nogverder zal verkleinen
door de toetreding van nieuwe generaties vrouwen voor wie het (blijven) werken
vanzelfsprekend is.72Op pagina 41 wordt aangekondigd dat musea vrij toegankelijk
worden voor kinderen tot en met twaalf jaar. Kan de minister reageren op de
diverse onderzoeken die aantonen dat er geen relatie is tussen het vrij toegankelijk
zijn van musea en de cultuurparticipatie, of heeft de minister hiertoe wel
aanwijzingen?In zijn algemeenheid blijkt inderdaad dat de relatie tussen vrije toegang
voor musea en cultuurparticipatie lastig is te bewijzen. Internationaal onderzoek
toont aan dat museumbezoek onder gezinnen een lage prijselasticiteit kent.
Het is bekend dat als musea zelf niet inspelen op deze doelgroep door hun
aanbod aantrekkelijk te maken voor kinderen, de maatregel als zodanig een
beperkt effect zal hebben.73Wanneer kan de Kamer het onderzoek van het Sociaal
en Cultureel Planbureau (SCP) tegemoet zien naar de omvang en achtergronden
van armoede en sociale uitsluiting bij kinderen?Voor het antwoord op deze vraag verwijs ik naar het antwoord op vraag
29.74De arbeidsparticipatie van vrouwen, in uren gemeten,
behoort tot de laagste van Europa. Wat zijn de voornemens om dit te verbeteren?Het kabinet heeft reeds een aantal maatregelen genomen ter bevordering
van de arbeidsparticipatie van vrouwen (in uren per week). Deze maatregelen
betreffen zowel fiscale maatregelen als maatregelen die het combineren van
arbeid en zorg vergemakkelijken.De aanvullende combinatiekorting (ACK) is vervangen door een inkomensafhankelijke
aanvullende combinatiekorting (IACK). De IACK stimuleert het aantal gewerkte
uren per week, aangezien de korting groter is naarmate meer wordt verdiend.
Bovendien is hierdoor de marginale druk voor belangrijke groepen verlaagd,
wat naar verwachting een positief effect zal hebben op de arbeidsparticipatie
(in uren per week). Het budget voor de IACK zal komende jaren geleidelijk
worden verhoogd. Bovendien is er ook de inkomensafhankelijke arbeidskorting
(IAK). De IAK is sinds 1 januari 2009 geïntensiveerd en inkomensafhankelijker
gemaakt. Dit is een generieke maatregel, dus niet specifiek voor vrouwen,
maar zorgt er wel voor dat het voor vrouwen aantrekkelijker wordt om te werken.In het bestuurlijk akkoord tussen SZW en VNG is afgesproken dat gezamenlijk
wordt gestreefd 25 000 niet-uitkeringsgerechtigden aan het werk te helpen,
of maatschappelijk te laten participeren indien de afstand tot de arbeidsmarkt
te groot is. Gemeenten krijgen een bonus van € 12 000 voor
elke niet-uitkeringsgerechtigde die aan betaald werk wordt geholpen. Dit bedrag
mag «regelluw» besteed worden; de enige eis die gesteld wordt
is dat het aan participatiebeleid moet worden uitgegeven. Deze maatregelen
bevorderen vooral de participatie van vrouwen, de groep niet-uitkeringsgerechtigden
bestaat namelijk voor ongeveer tweederde uit vrouwen.Het is van belang dat de school en andere voorzieningen zoals opvang,
maar ook sport, welzijn en cultuur op elkaar aansluiten zodat er een sluitend
dagarrangement ontstaat voor kinderen. Een dergelijk arrangement vergroot
enerzijds de ontwikkelingskansen van kinderen en maakt het voor ouders beter
mogelijk om arbeid en zorg te combineren. Vanuit dit oogpunt stimuleert het
kabinet brede scholen via een stimuleringsarrangement voor multifunctionele
accommodaties, een impuls voor het creëren van combinatiefuncties
en een steunpunt brede scholen. Daarnaast is de beschikbaarheid van (betaalbare)
kinderopvang essentieel voor het verhogen van de arbeidsparticipatie in uren.
In dit kader heeft de commissie van Rijn de opdracht gekregen te kijken naar
de kinderopvangtoeslag en de regeling kinderopvang, teneinde de arbeidsparticipatie
effectiever en efficiënter te bevorderen. Daarnaast heeft het kabinet
tijdens de Participatietop in 2007 besloten om de Taskforce Deeltijdplus in
het leven te roepen.Uit onderzoek dat ten behoeve van de conferentie over werkende gezinnen
op 9 maart 2009 is uitgevoerd blijkt dat vrouwen die 24 uur of minder
werken meer willen werken als de arbeidstijden meer flexibel zijn of ze thuis
kunnen werken. Zie voor de uitkomsten van dit onderzoek www.werkendegezinnen.nl75Welke rol speelt het denken van de Nederlander over
de combinatie van arbeid en zorg, zoals in kaart gebracht door het SCP, in
het beleid van de minister?Omdat ik de keuzevrijheid van mensen zeer belangrijk vind is het van belang
te weten welke keuzen mensen willen maken. Hiermee heb ik bij de totstandkoming
van mijn beleid nadrukkelijk rekening gehouden.76Hoe gaat de minister ervoor zorgen dat de kwetsbare
groep van eenoudergezinnen, die de meeste kans hebben op armoede, weer in
gelijke verhouding staan tot tweeoudergezinnen?Er zijn veel specifieke regelingen voor alleenstaande ouders waar tweeoudergezinnen
geen recht op hebben:• Alleenstaande ouders in de bijstand ontvangen een hogere bijstandsuitkering
dan alleenstaanden zonder kinderen terwijl een tweeoudergezin dezelfde bijstandsuitkering
ontvangt als een paar zonder kinderen.• Alleenstaande ouders hebben recht op de alleenstaande ouderkorting
en als zij werken op de aanvullende alleenstaande ouderkorting, twee oudergezinnen
hebben hier geen recht op (of op een vergelijkbare regeling).Dergelijke regelingen zorgen er voor dat bij een gelijk huishoudinkomen
een eenoudergezin meer besteedbaar inkomen heeft dan een tweeoudergezin.Het verschil tussen eenoudergezinnen en tweeoudergezinnen in de kans op
armoede zit ook in het feit dat tweeoudergezinnen over het algemeen de mogelijkheid
hebben om twee inkomens te vergaren en eenoudergezinnen niet. Dit is een ongelijkheid
die inherent is aan de samenstelling van het huishouden en derhalve niet kan
worden gelijkgetrokken door de overheid. Het kabinet tracht wel alleenstaande
ouders zo veel mogelijk te ondersteunen: in hun inkomen (onder meer door de
bovengenoemde regelingen) als bij het zoeken naar werk.Per 1 januari 2009 is ook het experiment bevordering arbeidsinschakeling
alleenstaande ouders van start gegaan. Aanleiding voor dit experiment is de
afspraak uit het Coalitieakkoord dat er een regeling komt die werken in deeltijd
financieel aantrekkelijk maakt voor sollicitatieplichtige alleenstaande ouders.
Zie in dit verband ook het antwoord op de vraag 63.77Hoe verklaart de minister de stelling dat Nederlanders
zich meer dan ooit vrijwillig inzetten voor hun naasten en de maatschappij
op grond van de inleiding waarin de minister stelt dat de individualisering
ook keerzijden heeft? Is het niet juist zo dat vrije mensen er
individueel voor kiezen om anderen te helpen?Het feit dat mensen vrijwilligerswerk doen, betekent niet dat ze ook naar
elkaar omkijken bijvoorbeeld in de buurt. Driekwart van de Nederlanders is
van mening dat steeds meer mensen zich eenzaam voelen door de toenemende individualisering1. Dat eenzaamheid een groot probleem is binnen de Nederlandse
samenleving is te zien aan een forse stijging van het aantal Nederlanders
dat zelf aangeeft zich eenzaam te voelen. 10% van de Nederlandse bevolking
geeft aan zich vaak eenzaam te voelen. Dit is een verdubbeling ten opzichte
van meetjaar 2003 (5%). Eenzaamheid treft niet alleen ouderen: 12%
van de 18–24 jarigen geeft aan zich vaak eenzaam te voelen.78Kan de minister toelichten hoe de oprichting van regionale
academische werkplaatsen kan leiden tot een beter bereik en ondersteuning
van kinderen van migrantenouders?In de academische werkplaatsen diversiteit werken universiteiten/hogescholen,
jeugdprofessionals en gemeenten samen aan een beter bereik en een effectieve
hulpverlening aan migrantenkinderen enouders. Onderzoekers gaan op lokaal
en regionaal niveau aan de slag met vragen vanuit de praktijk, van professionals
of gemeenten. De praktijk leert kritischer te kijken naar het eigen werkproces:
gebruiken we wel methoden en werkwijzen met het meeste effect bij deze doelgroep
en beschikken we wel over voldoende personeel met de juiste competenties?
De kennis die in de academische werkplaats wordt ontwikkeld wordt tevens benut
om bestaande opleidingen van nieuwe professionals te versterken.Een werkplaats wint aan betekenis als de doelgroepen (kinderen en migrantenouders)
betrokkenheid ervaren bij de werkplaats. Hierbij is de communicatie tussen
de deelnemende partijen en communicatie met de doelgroepen van belang. De
kinderen en ouders zelf worden daarom dan ook bij de academische werkplaats
betrokken. Daarnaast wordt ter ondersteuning aan de werkplaatsen een multi-etnisch
coachingsteam gevormd, met expertise op het gebied van interculturele communicatie.79In hoeverre vindt de minister een nationaal opvoeddebat
een taak van de overheid en denkt de minister dat enkel een conferentie dit
zal aanzwengelen?In de motie Sterk2 c.s. heeft uw Kamer om
de organisatie van een Nationaal opvoeddebat gevraagd. Het opvoeddebat moet
met ouders, (brede) scholen en sport- en buurtverenigingen op lokaal niveau
worden gevoerd. De overheid kan hierin een faciliterende rol vervullen. In
het hele land worden al diverse initiatieven genomen. Deze lokale initiatieven
worden momenteel geïnventariseerd. Een aantal van deze initiatieven zullen
op de website www.opvoeddebat.nl onder de aandacht worden gebracht. Tijdens
de conferentie worden deze initiatieven gepresenteerd en kunnen gemeenten
de voorbeelden gebruiken voor de invulling van hun lokale debat (zie ook het
antwoord op vraag 26).80Welke maatregelen is de minister voornemens te nemen
om de kindvriendelijke inrichting van wijken richting gemeenten te realiseren?Een kindvriendelijke inrichting van wijken wordt het beste door kinderen,
jongeren en ouders zélf vormgegeven door ze hierbij te betrekken en
een stem in te geven. Ik stimuleer dat door jaarlijks een prijs uit te reiken
aan een gemeente die het beste vorm geeft aan jongerenparticipatie.
De leefomgeving van kinderen moet niet alleen kindvriendelijk maar ook gezinsvriendelijk
zijn. De landelijke jeugdmonitor wordt regelmatig verbeterd en met nieuwe
gegevens aangevuld. Ik wil bezien in hoeverre het mogelijk is om in de jeugdmonitor
ook gegevens op te nemen over de kind- en gezinsvriendelijkheid van de gemeenten.
Op deze wijze wordt het mogelijk dat gemeenten zich kunnen vergelijken met
andere gemeenten. Samen met de gemeenten en andere actoren wil ik dan bezien
hoe gemeenten van elkaar kunnen leren en welke verbeteringen gerealiseerd
kunnen worden.81Onder hoofdstuk 3 (beleidsmaatregelen) wordt een groot
aantal voorstellen gedaan om specifiek beleid te voeren voor gezinnen. Het
gros van de maatregelen wordt echter uitgevoerd door de ministeries van Onderwijs,
Cultuur en Wetenschap (OCW) en van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (SZW)
(zoals de kinderopvang en het ouderschapsverlof). Kan de minister uiteenzetten
hoe zijn rol is bij de invoering en uitvoering van deze maatregelen? Kan de
minister op al deze maatregelen aangeven op welke wijze hij bij de totstandkoming
betrokken is geweest en op welke wijze hij in de latere fases betrokken zal
blijven?Met de instelling van een programmaminister voor Jeugd en Gezin heeft
het kabinet bewust gekozen voor een nieuwe werkwijze, die regie, samenwerking
en het overstijgen van deelbelangen in het belang van de jeugd en hun gezinnen
mogelijk maakt. De minister voor Jeugd en Gezin is verantwoordelijk voor het
kader waarbinnen kinderen in Nederland gezond en veilig kunnen opgroeien en
gezinnen goed kunnen functioneren. Ten aanzien van een aantal relevante beleidsterreinen
is de minister medebetrokken, zoals voor kinderopvang. Deze medebetrokkenheid
krijgt vorm door intensief overleg met de betrokken bewindslieden over de
dossiers.Deze aanpak is ook leidend voor de totstandkoming en uitvoering van het
gezinsbeleid. Alle in de nota «de kracht van het gezin» genoemde
maatregelen worden dan ook in onderlinge samenhang en samenwerking voorbereid
en uitgevoerd. Een goed voorbeeld is de conferentie Werkende Gezinnen, welke
op initiatief van het Programmaministerie voor Jeugd en Gezin in samenwerking
met de ministers van OCW en SZW is georganiseerd. 82Onder hoofdstuk 3 (beleidsmaatregelen) wordt een groot
aantal voorstellen gedaan om specifiek beleid te voeren voor gezinnen. Het
gros van de maatregelen wordt echter uitgevoerd door de ministeries van OCW
en SZW (zoals de kinderopvang en het ouderschapsverlof). Kan de minister uiteenzetten
waarom het ministerie voor Jeugd en Gezin (JenG) relatief weinig maatregelen
voorstelt? Is het waar dat het ministerie voor Jeugd en Gezin als enige maatregelen
het Kindgebonden Budget, de Centra voor Jeugd en Gezin en een aantal overleggen
heeft genomen?Dit kabinet kiest voor een expliciet en samenhangend gezinsbeleid. Versterken
van de eigen kracht van gezinnen staat daarbij voorop. Gezinnen krijgen meer
tijd, ruimte en ondersteuning om hun opvoedende taken goed te kunnen vervullen.In de nota wordt de visie van het kabinet gegeven en is een analyse van
de belangrijkste ontwikkelingen en aandachtspunten voor het beleid voor de
komende jaren beschreven. Deze visie en analyse hebben tot verschillende nieuwe
beleidsvoorstellen geleid. De nota «de kracht van het gezin» plaatst
deze maatregelen in een samenhangend kader. Het Kindgebonden Budget en de
laagdrempelige opvoedondersteuning via de Centra voor Jeugd en
Gezin zijn inderdaad belangrijke instrumenten om gezinnen te versterken.Ook de voorstellen rond verbetering van de combinatie van gezin en werk,
kind en scheiding, gezinsvriendelijke gemeenten en de opvoeddebatten dragen
bij aan een samenhangend gezinsbeleid.De nota heeft ook een agenderend karakter waar hij ingaat op signalen
van gezinnen en professionals, zoals bij uitstel van ouderschap en opvoeding.83In hoeverre is het spreken over een harmonieuze combinatie
van arbeid en zorg realistisch? Waarom is het gegeven dat de arbeid van ouders
een negatieve rol kan spelen voor de zorg voor kinderen in de nota vrijwel
afwezig? Is het spreken over een combinatie van arbeid en zorg niet misleidend,
aangezien gesuggereerd wordt dat beide activiteiten volledig worden ondernomen
terwijl feitelijk door arbeid een deel van de verantwoordelijkheid voor zorg
op derden wordt afgeschoven?In meer of minder sterke mate hebben ouders te allen tijde arbeid en zorg
gecombineerd. Belangrijk is uiteraard een goede balans tussen arbeid en zorg.
Ouders noch hun kinderen moeten door de combinatie van deze zorg met een carrière
buitenshuis overbelast raken. Dit is niet alleen maar in de nota benadrukt,
maar blijkt ook uit de grote investeringen die dit kabinet heeft getroffen
om de opvoeding van kinderen maar ook de combinatie van gezin en werk te ondersteunen.
Indien ouders ervoor kiezen een deel van de zorg uit te besteden, of de zorg
volledig op zich te nemen is dit een goed recht van de ouders en kan dit bijdragen
aan de positieve ontwikkeling van ouders en kinderen. De verantwoordelijkheid
voor (de opvoeding van) hun kinderen dragen de ouders uiteraard zelf.84Welke maatregelen is de minister voornemens te nemen
om de «cursus relatievaardigheden» te ondersteunen? Is de minister
van mening dat hier een taak voor de overheid ligt? Gaan de acties van deze
minister inderdaad niet verder dan het aangekondigde overleg met de beroepsgroepen
en een folder?Uit onderzoek blijkt dat juist chronische, heftige conflicten in gezinnen
voor kinderen grote gevolgen hebben. Tegelijkertijd gaat de aandacht meestal
uit naar het moment dat die gevolgen zichtbaar en merkbaar zijn. Er is vaak
ook terughoudendheid om ouders aan te spreken in dit soort situaties. Het
nadeel van deze «aanpak» is dat er reeds schade bij een kind is
en dat niet preventief wordt ingezet.Met het gewoner worden van een gang naar een Centrum voor Jeugd en Gezin
voor opvoedvragen zal het ook normaler worden op dit punt ondersteund te worden.Voor de overige acties verwijs ik naar de nota gezinsbeleid en voorts
naar het antwoord op vraag 23.85Is het experiment al gestart voor de regeling die het
werken in deeltijd voor sollicitatieplichtige alleenstaande ouders financieel
aantrekkelijk maakt? Wanneer kan de Kamer de resultaten van dit experiment
verwachten?Het experiment bevordering arbeidsinschakeling alleenstaande ouders is
per 1 januari 2009 van start gegaan. Aan het experiment ligt de afspraak
uit het Coalitieakkoord ten grondslag dat er een regeling komt die werken
in deeltijd financieel aantrekkelijk maakt voor sollicitatieplichtige alleenstaande
ouders. Voor 1 oktober 2009 krijgt de Kamer een tussentijdse evaluatie toegestuurd
over de eerste resultaten van het experiment. Het eindrapport over de effecten
van het experiment zal voor 1 oktober 2011 aan de Kamer worden aangeboden.86Kan de minister reageren op de uitspraken gedaan in
het programma Netwerk van 7 januari jl. waarin een maatschappelijk werker
zegt dat er al 15 jaar aandacht is voor het kind bij een scheiding vanuit
de jeugdhulpverlening?Ik waardeer de inzet van medewerkers in de jeugdzorg enorm. Het is mij
bekend dat werkers in de jeugdzorg dit individueel oppakken of het meenemen
in een breder palet van hulp. Dit bleek ook uit een inventarisatie naar hulpaanbod
bij (echt)scheiding en omgang, die Regioplan beleidsonderzoek in 2005 heeft
uitgevoerd1.Uit dezelfde inventarisatie bleek dat er maar weinig gericht aanbod op
het terrein van scheiding bestond. Het is van belang dat jeugdzorg aandacht
heeft voor problemen rond scheiding. Meer specifiek geldt dit voor omgangsbegeleiding.Ik heb daarom de provincies door middel van het Landelijk beleidskader
Jeugdzorg 2009–2012 gevraagd aan te geven hoe zij met de vraag bij scheiding
naar bijvoorbeeld omgangsbegeleiding omgaan.87Hoe verdedigt de minister het stimuleren van arbeidsdeelname
van beide ouders vanuit het perspectief van het kind? Beseft de minister welke
risico’s dit beleid kan hebben voor het welzijn van kinderen? Mag op
grond van dit beleid geconstateerd worden dat de minister het welzijn van
het kind gebaat acht met arbeidsdeelname van beide ouders? Zo nee, is de minister
van mening dat de overheid zich daarom afzijdig moet houden van dergelijke
risicovolle stimuleringsmaatregelen?Ondersteuning van de keuzevrijheid die ouders hebben om gezin en werk
op een goede manier in balans te brengen zie ik wél als een van de
doelstellingen van het gezinsbeleid. Een goede balans impliceert dat ook rekening
wordt gehouden met het welzijn van de kinderen, en dat de ontwikkeling van
kinderen en ouders positief wordt beïnvloed.88Ontstaat er door afbouw van de overdraagbare algemene
heffingskorting en introductie van een inkomensafhankelijke combinatiekorting
een ongerechtvaardigde ongelijkheid tussen gezinnen waar beide ouders buitenshuis
werken en gezinnen waar één ouder buitenshuis werkt? Waarom
is de inkomensafhankelijke combinatiekorting niet aan leeftijd gebonden, terwijl
de overdraagbare algemene heffingskorting slechts tot vijf jaar geldt?Het afbouwen van de overdraagbaarheid van de algemene heffingskorting
en de introductie van de inkomensafhankelijke combinatiekorting (IACK) zijn
beide maatregelen die beogen de arbeidsparticipatie te stimuleren.Wel is er in het Coalitieakkoord een uitzondering gemaakt voor gezinnen
met jonge kinderen (gezinnen met een kind van 5 jaar of jonger) en voor partners
die geboren zijn voor 1 januari 1972.De IACK is eigenlijk een uitbreiding van de oude aanvullende combinatiekorting.
In het Belastingplan 2008 wordt dan ook gesproken over «het versterken
van de inkomensafhankelijkheid van de aanvullende combinatiekorting».
De IACK stimuleert de minstverdienende partner tot meer (uren) werken, terwijl
de oude aanvullende combinatiekorting de minstverdienende partner alleen stimuleerde óm
te gaan werken. De inkomensafhankelijke combinatiekorting is wel aan leeftijd gebonden.
Om voor de IACK in aanmerking te komen moet het jongste kind jonger dan 12
jaar zijn.Het kabinet heeft een afweging gemaakt tussen inkomensbeleid voor gezinnen
met kinderen en het stimuleren van arbeidsparticipatie. Daarin passen niet
alleen bovengenoemde maatregelen, maar ook de introductie van het kindgebonden
budget.89Hoe verenigt de minister zijn stelling dat keuzevrijheid
uitgangspunt van beleid is met de mededeling dat keuzevrijheid voor ouders
met kinderen boven vijf jaar meer beperkt wordt? Hoe neutraal is dit gezinsbeleid?Ouders moeten in staat worden gesteld om zelf te kiezen hoe zij gezin
en werk willen combineren. De overheid wil de verschillende keuzemogelijkheden
zo goed mogelijk faciliteren, wat niet betekent dat zij in staat is om alle
keuzen te ondersteunen, onder meer met het oog op de houdbaarheid van onze
sociale voorzieningen.Zoals in de nota «de kracht van het gezin» uiteen gezet is
het doel van gezinsbeleid om de eigen kracht van gezinnen te versterken. Zelfredzaamheid
van gezinnen is dus belangrijk. Vanaf het moment dat een kind vijf jaar –
en daarmee schoolplichtig is – ontstaat meer ruimte om werk en gezin
te combineren en mag ervan worden uitgegaan dat bijvoorbeeld alleenstaande
ouders weer beter in staat zijn om in eigen levensonderhoud te kunnen voorzien.90Met betrekking tot het ingrijpen in de opvoedingssituatie
meldt de minister dat er sprake moet zijn van snel en adequaat handelen. Kan
de minister een reactie geven op de uitspraken in het programma Netwerk van
7 januari jl. waarin jeugdhulpverleners aangeven dat er (ook na de Savanna-zaak)
nog steeds meerdere instanties bij een probleemgezin over de vloer komen die
dat niet van elkaar weten? Wat is de minister voornemens hieraan te doen?Mijn streven is dat iedereen die werkt met gezinnen met meervoudige problemen
gaat werken volgens de aanpak 1 gezin, 1 plan. Dit voorkomt dat hulpverleners
niet van elkaar weten wat ze doen en stimuleert hulpverleners om niet alleen
naar het afzonderlijke kind of de ouder(s) kijken, maar een samenhangend hulpplan
te maken voor het hele gezin.Essentieel hierbij is duidelijkheid over welke instelling binnen de jeugdketen
verantwoordelijk is voor het goed verlopen van de integrale ondersteuning
van de jeugdige en het gezin. In het wetsvoorstel Centra Jeugd en Gezin stel
ik gemeenten verantwoordelijk voor het maken van bindende afspraken hierover
met partijen in de jeugdketen. Het wetsvoorstel ligt nu voor advies bij de
Raad van State. Daarnaast is het wetsvoorstel Verwijsindex risicojongeren
(VIR) naar de Tweede Kamer gezonden. Dit elektronische hulpmiddel brengt risicomeldingen
van hulpverleners, zowel binnen gemeenten als over gemeentegrenzen heen, bij
elkaar en informeert hulpverleners onderling over hun betrokkenheid bij jongeren.Tot slot ondersteun ik hulp- en dienstverlenende instanties, gemeenten
en provincies via experimenten, werkplaatsen bij de G27, het inventariseren
en verspreiden van best practices om innovatieve en onconventionele oplossingen
te vinden voor het snel, adequaat en op maat helpen van gezinnen met meervoudige
problemen. Hierin treed ik gezamenlijk op met mijn collega-minister van WWI
via de wijkenaanpak.91Kan de minister een overzicht geven van het besluitvormingsproces
dat vooraf gaat aan het ingrijpen in de opvoedingssituatie? Meer specifiek,wanneer moet de overheid ingrijpen, welke omstandigheden zijn hiervoor
van belang?In zijn algemeenheid worden zaken waarvan blijkt dat het nodig is om in
te grijpen in de opvoedingverantwoordelijkheid van ouders, als zorgwekkend
gemeld bij het AMK (Advies- en Meldpunt Kindermishandeling). Dat gebeurt meestal
door mensen met een professionele relatie met het kind of de ouders zoals
onderwijzer, huisarts, hulpverlener. Het AMK, dat onderdeel is van het bureau
jeugdzorg, doet onderzoek en biedt zo nodig hulp aan. Weigeren de ouders deze
hulp en zijn er naar de mening van hulpverleners van het AMK/bureau jeugdzorg
concrete bedreigingen in zijn ontwikkeling, dan wordt de Raad voor de Kinderbescherming
ingeschakeld voor nader onderzoek. Deelt de raadsonderzoeker de mening van
het AMK/bureau jeugdzorg dan zal ook deze de ouders bewegen hulp in het vrijwillige
kader in te roepen. Als de ouders dat weigeren, legt de Raad voor de Kinderbescherming
de zaak voor aan de kinderrechter met het verzoek een kinderbeschermingsmaatregel
te treffen.Van belang zijn dus:• Concrete bedreigingen in de ontwikkelingen van een kind, en• De ouders zijn niet bereid de voor de opheffing van die bedreiging(en)
passende zorg te aanvaarden.92De stijgende prijzen in de kinderopvang, het niet indexeren
van de uurprijs en de weinige rechten (enkel het adviesrecht) van ouders in
de oudercommissies zorgen dat de kinderopvang steeds duurder wordt, zeker
voor de laagste en middeninkomensgroepen. Wat gaat de minister doen om te
voorkomen dat de laagste en middeninkomensgroepen hiervan de dupe worden en
ouders hierdoor genoodzaakt zijn om te stoppen met werken?Het kabinet heeft een samenhangend pakket aan maatregelen genomen om de
groei van de uitgaven voor kinderopvang beheersbaar te houden. Randvoorwaarde
daarbij is de toegankelijkheid van de opvang voor alle inkomensklassen. De
maatregelen zijn beschreven in een brief van staatssecretaris Dijksma van
OCW van 20 juni 2008 (Kamerstukken II, 2007–2008, 31 322,
nr. 25). Alle partijen (overheid, ouders, opvangorganisaties en werkgevers)
leveren een bijdrage. De bijdrage van de ouders wordt gerealiseerd via een
verhoging van de bijdrage van de ouders in de kosten van de opvang. Daarvoor
is de tabel voor de kinderopvangtoeslag zodanig aangepast, dat sprake is van
een even grote procentuele verhoging van de kosten voor alle ouders voor het
eerste kind. Alle ouders dragen op deze manier naar rato bij aan de kostenstijging.
De lage inkomens gaan er zowel in absolute bedragen, als in procenten van
het besteedbaar inkomen minder sterk op achteruit dan de hogere inkomens.
In vergelijking met de situatie bij de start van het kabinet komt er fors
geld bij voor de kinderopvang. De uitgaven aan de kinderopvang komen met het
pakket maatregelen in 2011 op het structurele niveau dat het kabinet heeft
beoogd met het coalitieakkoord. Ook na de ingrepen draagt de overheid nog
steeds veruit het grootste deel van de kosten voor kinderopvang.93De huidige ontwikkelingen in het kinderopvangbeleid
hebben tot gevolg dat ouders dit jaar ten opzichte van vorig jaar meer moeten
betalen voor de kinderopvang. Welke gevolgen heeft dit voor de arbeidsparticipatie
van ouders en wat het oordeel van de minister hierover?Zie het antwoord op vraag 7 en vraag 92. 94Hoe is de discrepantie te verklaren tussen hetgeen
wat in de nota staat over de kinderopvangbijdrage en het onderzoek van de
FNV en de MOgroep, waarin staat dat ouders, door de stijging van de uurprijs
in de kinderopvang en de verplichte afname van uren, tussen de 50 en 100 euro
per maand extra kwijt zijn, bovenop de al eerder aangekondigde verhoging van
de kinderopvangbijdrage voor ouders en ongeacht het gezinsinkomen?Bij brief van 3 december 2008 (Kamerstukken II, 2007–2008,
31 322, nr. 44) heeft staatssecretaris Dijksma van OCW de Tweede
Kamer geïnformeerd over de relatie tussen de gegevens uit het onderzoek
van de FNV en de MOgroep kinderopvang en bevriezing van de maximum uurprijs
in 2009 op een bedrag van € 6,10. De belangrijkste conclusies uit
de brief zijn:• de effecten van de verhoogde prijzen op de koopkracht en de arbeidsparticipatie
zijn afhankelijk van het aantal afgenomen uren, het gezinsinkomen en het gekozen
type opvang. De effecten zijn dus per gezin verschillend. De effecten zijn
onder meer het gevolg van de aanpassing van de tabel voor de kinderopvangtoeslag
per 1 januari 2009, waartoe het kabinet als onderdeel van het pakket
maatregelen heeft besloten en• de mate waarin ouders te maken krijgen met extra kosten als gevolg
van het bevriezen van de maximum uurprijs, wordt mede bepaald door de keuzen
van de ondernemers. In het algemeen kan gezegd worden dat de bevriezing van
de maximum uurprijs alleen extra kosten met zich meebrengt voor ouders die
gebruik maken van opvang met een uurprijs die ligt tussen € 6,10
en € 6,33. Indien de indexering wel zou zijn toegepast, zou de maximum
uurprijs zijn uitgekomen op € 6,33. Prijzen boven € 6,33
zouden dus ook na indexering niet voor een toeslag in aanmerking komen.Voor verdere achtergronden verwijs ik naar de inhoud van de brief van
3 december 2008.95In het licht van het onderzoek van de FNV en de MOgroep
waaruit blijkt dat vele ouders, ongeacht het gezinsinkomen, tussen de 50 en
100 euro per maand extra kwijt zijn aan de kosten van kinderopvang. Hoe gaat
de minister c.q. het kabinet ervoor zorgen dat de kinderopvang betaalbaar
en toegankelijk is voor iedereen?Voor het antwoord op deze vraag verwijs ik u graag naar mijn reactie op
vraag 94.96Gezien de enorme wachtlijsten in de kinderopvang en
de buitenschoolse opvang, die vaak niet inzichtelijk zijn voor ouders en gemeenten,
wat gaat de minister c.q. het kabinet eraan doen om de kinderopvang toegankelijker
te maken?Het kabinet is van oordeel dat de kinderopvang, ook na doorvoering van
de maatregelen beschreven in de brief van 20 juni 2008, financieel toegankelijk
is voor alle inkomensgroepen.Daarnaast voert het kabinet beleid om de wachtlijsten in de kinderopvang
te bestrijden. Bij brief van 5 november jl. heeft staatssecretaris Dijksma
van OCW een beschrijving gegeven van de actuele stand van zaken van de maatregelen
uit haar plan van aanpak ter bestrijding van de wachtlijsten in de kinderopvang
(Kamerstukken II, 2008–09, 31 322, nr. 40 en 2007–08,
28 447, nr. 147). Dit betreft onder meer een tijdelijke subsidieregeling
voor uitbreiding van de huisvestingscapaciteit en de oprichting van het Netwerkbureau
Kinderopvang. Dit Netwerkbureau is op 1 september jl. gestart
en ondersteunt op praktische en oplossingsgerichte wijze kinderopvangorganisaties,
scholen en gemeenten en dergelijke waar mogelijk bij het realiseren van meer
capaciteit in de kinderopvang.97Wat gaat de minister doen aan het verschil in ongelijkheid
bij studerende ouders, aangezien de studiefinanciering geen rekening houdt
met het hebben van kinderen, ten opzichte van andere uitkeringen? Is de minister
c.q. het kabinet bereid studerende ouders tegemoet te komen in de kosten van
kinderen? Zo ja, hoe en zo nee, waarom niet?Er is geen sprake van ongelijkheid voor studerende ouders ten opzichte
van andere uitkeringen. Studenten met kinderen krijgen namelijk bovenop de
basisbeurs een toeslag voor het onderhoud van kinderen, de zogenaamde éénoudertoeslag.
Deze toeslag bedraagt € 428,21 per maand. Daarnaast ontvangt de
student met ouders die een inkomen hebben tot circa € 33 000,–
ook een aanvullende beurs en kunnen zij daarbovenop lenen tot het normbudget.
Voor studenten in het hoger onderwijs geldt dat zij ook een collegegeldkrediet
kunnen aanvragen. Tenslotte ontvangen zowel de studenten in het hoger onderwijs
als de deelnemers in het mbo-bol een ov-studentenkaart met een tegenwaarde
van € 78,18 per maand. Daarmee komt het inkomensniveau van deze
studenten op hetzelfde niveau als dat van andere uitkeringsgerechtigden. Ik
ben daarom van mening dat er geen sprake is van ongelijkheid.98Op pagina 58 haalt de minister een onderzoek aan naar
de wensen van ouders met opvoedingsvragen. Hieruit blijkt dat zij ook behoefte
hebben aan internetfora. Vindt de minister het een taak van de overheid om
deze fora te ondersteunen?Ik vind het een taak van de overheid om te bevorderen dat ouders goede
toegang hebben tot (deskundige) informatie bij al hun vragen rondom de opvoeding,
op een manier die aansluit bij hun behoefte en het huidige tijdsbeeld. Informatie
voorziening via internet kan daar niet in ontbreken. Om die reden heb ik ook
de ontwikkeling van het programma voor digitale opgroei- en opvoedingsondersteuning
Hallo Wereld ondersteund. Ouders kunnen hier, laagdrempelig, terecht voor
al hun vragen rondom gezond opgroeien en opvoeden. Hun vragen worden beantwoord
door een e-team van deskundigen werkzaam bij 10 landelijke kennis en expertise
centra w.o. het Voedingscentrum, Trimbos en het NJi. Verder zijn er natuurlijk
ook nog diverse gemeentelijke portals met informatie over opvoedingsvragen.99Hoeveel Centra voor Jeugd en Gezin kent Nederland op
dit moment en hoeveel hiervan behelzen enkel een loketfunctie? Hoeveel Centra
voor Jeugd en Gezin zijn erin geslaagd om fysiek in de centra zelf, meerdere
partners onder te brengen?Zoals ik in het algemeen overleg met de vaste kamercommissie voor Jeugd
en Gezin (over o.a. de voortgangsrapportage Jeugd en Gezin) op 21 januari
jongstleden heb aangegeven waren er op 31 december 2008 41 gemeenten
die aangaven over een Centrum voor Jeugd en Gezin te beschikken. Nadere inventarisatie
wijst uit dat nog 5 andere gemeenten in 2008 een Centrum voor Jeugd en Gezin
hebben geopend; de teller stopt eind december 2008 op in totaal 46 gemeenten.De gemeenten richten de Centra voor Jeugd en Gezin in volgens het Basismodel
CJG. Dat betekent dat de bestaande en nieuwe initiatieven meer
bevatten dan alleen een loketfunctie. De vijf WMO-functies, het gebundelde
(opvoed- en opgroei) hulpaanbod van jeugdgezondheidszorg en maatschappelijk
werk, en de bijbehorende schakeling naar Bureau Jeugdzorg en het onderwijs
maken allemaal deel uit het Centrum voor Jeugd en Gezin Het is thans niet
bekend hoeveel gemeenten ervoor kiezen meerdere partners fysiek in één
gebouw onder te brengen.100Ouders maken graag gebruik van digitale opvoedingsinformatie.
In hoeverre wordt de betrouwbaarheid en effectiviteit gemeten van digitale
informatie, bijvoorbeeld door het Nederlands Jeugd Instituut (NJI)? Komen
ouders daadwerkelijk bij deskundige opvoedingsinformatie terecht?Het is een verantwoordelijkheid van de overheid om betrouwbaar en deskundig
advies op een aansprekende, laagdrempelige manier voor de burger te ontsluiten.
Tegen die achtergrond heb ik, zoals ook al aangegeven in het antwoord op vraag
98, de ontwikkeling van het digitale voorlichtingsprogramma Hallo Wereld ondersteund.
Een basisvoorzieningbetrouwbare bron- op internet. De inhoud van het programma
wordt geleverd door de 10 aangesloten kennis en expertise instituten w.o.
ook het NJi. De informatie is daarmee volgens de laatste inzichten en stand
der wetenschap: dus betrouwbaar. Het betreft een innovatief project. Om die
reden ben ik een meerjarig onderzoekstraject gestart waarin ik het bereik,
de waardering en de effectiviteit van het programma laat onderzoeken. De onderzoeksresultaten
dragen bij aan het verder optimaliseren van de digitale informatievoorziening
van de burger. Het onderzoek wordt uitgevoerd door het consortium van RIVM
en VU/EMGO.101Wanneer verwacht de minister een reactie te kunnen
geven op de healthy marriage programma’s en de mogelijke toepassing
ervan in Nederland?Voor het antwoord op deze vraag verwijs ik u graag naar mijn reactie op
vraag 23.102In hoeverre hebben de contacten van de minister met
beroepsorganisaties van advocaten en mediators een vrijblijvende status? Ziet
de minister mogelijkheden tot het maken van concrete afspraken?In mijn reactie op deze vraag ga ik er vanuit dat u doelt op afspraken
met het oog op de rol die mediators en advocaten hebben bij het betrekken
van kinderen bij het scheidingsproces. Vanuit het ministerie van Justitie
vindt regelmatig overleg plaats met deze beroepsgroepen. Als belangrijke schakel
in de scheidingsafwikkeling zijn zij ook nauw betrokken bij de ontwikkeling
van verbetervoorstellen op het terrein van echtscheiding, zoals deze door
de staatssecretaris van justitie zijn aangekondigd in haar brief van 24 oktober
2008 (TK 2008–2009, 31 753, nr. 1). Het draagvlak onder deze
beroepsgroepen voor de plannen om tot een doelmatig en bevredigende scheidingsafwikkeling
te komen is groot. Nu de Wet bevordering voortgezet ouderschap en zorgvuldige
scheiding ouders verplicht aan te geven hoe hun kind betrokken is geweest
bij het opstellen van het ouderschapsplan en daarnaast advocaten en mediators
worden betrokken bij de uitwerking van de verdere verbeteringvoorstellen,
acht ik nadere concrete afspraken op dit punt niet nodig.103Is er op het gebied van relatiebemiddeling en ondersteuning
behoefte aan een register van erkende professionals? Hoe wordt de kwaliteit
van deze activiteiten momenteel gewaarborgd?Aanbieders van relatiebemiddeling en ondersteuning hebben een diverse
oorsprong en achtergrond. Zowel vanuit het maatschappelijk werk, psychologenpraktijken,
en mediators zijn er aanbieders actief. Soms zijn er verschillen in de fase
waarin ze ondersteunen, soms ook niet. Alle sectoren hebben een beroepsvereniging
met eigen beroepscodes en eigen registers (zoals het Nederlands Instituut
voor Psychologen, het Nederlands Mediation Instituut en de Nederlandse Vereniging
van Maatschappelijk Werkers).104Is de minister van mening dat omgangsbegeleiding onder
de verantwoordelijkheid van de provinciale jeugdzorg behoort te vallen aangezien
er in de nota staat dat als er sprake is van ernstigere problematiek «omgangsbegeleiding
binnen het stelsel van de jeugdzorg in het vizier» komt? Bent u van
mening dat er een recht op omgangsbegeleiding bestaat?Omgangsbegeleiding valt onder de verantwoordelijkheid van de provinciale
jeugdzorg als het gaat om problematische omgang, een verstoorde opvoedsituatie,
die tot dusdanig ernstige opgroei- en opvoedproblemen leidt, dat zij niet
vanuit het gemeentelijk gefinancierde aanbod geleverd kan worden.Omgangsbegeleiding is in beginsel dan een onderdeel van het jeugdzorgaanbod
waar op grond van de Wet op de jeugdzorg een recht op bestaat.Ik wil wel benadrukken dat ouders primair zelf de verantwoordelijkheid
hebben om na een scheiding sprake te laten zijn van gedeelde zorg en het bevorderen
van een band met de ex-partner.105Is de minister van mening dat het versterken van de
betrokkenheid van kinderen niet alleen bij de scheiding wenselijk is en dat
ook uitbreiding van de rechten van kinderen bij zaken als uithuisplaatsing
aan de orde is? Zo nee, waarom niet? Kunt u uw antwoord toelichten?De rechten van kinderen bij uithuisplaatsing via een bureau jeugdzorg
zijn geregeld in de Wet op de jeugdzorg en het daarop gebaseerde Uitvoeringsbesluit
Wet op de jeugdzorg. Het bureau jeugdzorg moet een indicatiebesluit nemen
waarin wordt vastgesteld dat de jeugdige is aangewezen op verblijf bij pleegouders
of een accommodatie. Ook als ouders met een uithuisplaatsing instemmen, is
er een indicatie benodigd. Steeds moet er een hulpverleningsplan worden opgesteld.
Zowel over het indicatiebesluit als over het hulpverleningsplan vindt er overleg
plaats met de cliënt. In deze situaties is ook instemming van een cliënt
met een hulpverleningsplan noodzakelijk. Afhankelijk van de leeftijd en ontwikkeling
van een kind wordt met hem over het indicatiebesluit en het hulpverleningsplan
gesproken, en is deze degene die moet instemmen, naast zijn wettelijk vertegenwoordiger.Bij een uithuisplaatsing in het kader van een kinderbeschermingsmaatregel
(de ondertoezichtstelling) is toestemming van de kinderrechter vereist. Aan
een besluit over een gedwongen uithuisplaatsing gaat een zitting van de kinderrechter
vooraf. Het kind wordt hiervoor uitgenodigd, altijd als het 12 jaar is of
ouder; jongere kinderen kunnen worden opgeroepen.
Het kind is dan in staat zijn of haar mening hierover te geven. Naar mijn
mening volstaat deze regeling.106Is de minister van mening dat in het kader van het
creëren van voldoende plaatsen waar omgangsbegeleiding mogelijk is het
opnemen van een passage in het «landelijk beleidskader Jeugdzorg»
waarin provincies gewezen worden op hun verantwoordelijkheden
tot een voldoende aanbod in alle provincies zal gaan leiden? Zo ja, wanneer
verwacht de minister dat dit resultaat bereikt zal zijn? Zo nee, waarom volstaat
u met het opnemen van een passage in «landelijk beleidskader Jeugdzorg»?Ik heb er vertrouwen in dat het opnemen van de passage in het Landelijk beleidskader Jeugdzorg 2009–2012 zal leiden
tot aanbod dat past bij de vraag. Zoals ik schreef bij vraag 104, kan omgangsbegeleiding
een onderdeel zijn van het jeugdzorgaanbod waar op grond van de Wet op de
jeugdzorg een recht op bestaat. Dit moet voldoende kader bieden zijn om het
aanbod voldoende te laten zijn.Ik verwacht van de provincies dat zij dit aanbod gedurende de periode
2009–2012 ook zullen realiseren. Mocht blijken dat dit niet het geval
is, dan zal ik de desbetreffende provincie(s) hierop aanspreken.107De Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) biedt het
kader voor de lokale invulling van ondersteuning rond relatieproblemen en
echtscheiding. Zijn er al voorbeelden van invulling van deze ondersteuning
door middel van de Wmo?Verschillende gemeenten bieden informatie rond relatieproblemen en scheiding
of leiden naar aanbod toe. Ook biedt het maatschappelijk werk vaak ondersteuning
op dit vlak. Dit gebeurt vaak nog niet onder de noemer van de Wmo, maar het
gebeurt wel. De aangekondigde handreiking in het kader van de ontwikkeling
van de Centra voor Jeugd en Gezin kan zorgen voor een meer gestructureerde
aanpak.108Hoe gaat de minister ervoor zorgen dat de Eigen Kracht-conferentie
in elke provincie ingezet kan worden ter voorkoming van een dreigende uithuisplaatsing?Onderstaande passage heb ik in het Landelijk beleidskader
Jeugdzorg 2009–2012 opgenomen om hen te bewegen de Eigen Krachtconferenties
verder te verspreiden: «Het instrument «Eigen Kracht-conferentie»
is geen hulpverleningsmethodiek, maar een besluitvormingsproces dat burgerschap
genereert rond gezinnen die in moeilijkheden verkeren. Onderzoeken waarderen
het effect van «eigen kracht conferenties» als veelbelovend. Omdat
kinderen en ouders er mee zijn geholpen, het burgerschap stimuleert en omdat
hiermee de kans kleiner wordt dat kinderen een beroep doen op de jeugdzorg,
stimuleren provincies gemeenten eigen kracht conferenties en andere hulp-
en ondersteuningsvormen te organiseren, waarin de positie van het netwerk
van het gezin wordt versterkt».109Wanneer er sprake is van verschuiving van de voogdij
van de ouders en Bureau Jeugdzorg naar de pleegouders wordt de pleegzorgvergoeding
en dus ook de pleegzorgbegeleiding vaak stopgezet. Er is immers geen indicatie
vanuit Bureau Jeugdzorg (ook niet in het vrijwillig kader als er geen hulvraag
is). Wat gaat de minister doen om ervoor te zorgen dat pleegouders toch pleegzorgvergoeding
krijgen, ondanks dat Bureau Jeugdzorg geen bemoeienis meer heeft?Als één ouder de voogdij krijgt, blijft er recht op pleegvergoeding
bestaan. Er verandert dan niets voor de pleegouders. Als er sprake is van
twee-oudervoogdij dan vervalt het recht op pleegvergoeding. Dit punt neem
ik mee in het onderzoek naar de samenloop van kinderbijslag, kindertoeslag
(kindgebonden budget) en pleegvergoeding. Zie verder het antwoord op vraag
1.XNoot1Samenstelling:Leden: Van der Vlies (SGP), Dijsselbloem (PvdA), Çörüz
(CDA), Gerkens (SP), ondervoorzitter, Sterk (CDA), Van Miltenburg (VVD), Van
Dijken (PvdA), Dezentjé Hamming-Bluemink (VVD), Aasted Madsen-van Stiphout
(CDA), Koşer Kaya (D66), Jonker (CDA), Teeven (VVD), Wolbert (PvdA),
Voordewind (CU), Zijlstra (VVD), Bouchibti (PvdA), Langkamp (SP), Ouwehand
(PvdD), Agema (PVV), Leijten (SP), Dibi (GL), Heijnen (PvdA), voorzitter,
Van Toorenburg (CDA), Uitslag (CDA) en Vacature (SP).Plv. leden: Vacature (SGP), Heerts (PvdA), Omtzigt (CDA), Kant (SP), Blanksma-van
den Heuvel (CDA), Van der Burg (VVD), Eijsink (PvdA), Nicolaï (VVD),
Biskop (CDA), Van der Ham (D66), De Pater-van der Meer (CDA), Verdonk (Verdonk),
Bouwmeester (PvdA), Wiegman-van Meppelen Scheppink (CU), Schippers (VVD),
Timmer (PvdA), Gesthuizen (SP), Vacature (PvdD), Bosma (PVV), De Wit (SP),
Vacature (GL), Arib (PvdA), De Vries (CDA), Van Dijk (CDA) en Karabulut (SP).XNoot1Tweede Kamer, vergaderjaar 2007–2008, 31 279, nr. 3.XNoot1CBS Statline.XNoot2(Moniek Coumans. Alleenstaande moeders op de arbeidsmarkt. Sociaaleconomische
trens, 4e kwartaal 2008. Voorburg/Heerlen: CBS)XNoot1Tweede Kamer, vergaderjaar 2007–2008, 30 420, nr. 124.XNoot1Spruijt, E. (2007): Scheidingskinderen. Een overzicht van recent sociaalwetenschappelijk
onderzoek naar de gevolgen van ouderlijke scheiding voor kinderen en jongeren.
Amsterdam.XNoot2Van de ruim 450 duizend alleenstaande ouders is ongeveer de helft gescheiden.
Andere eenoudergezinnen ontstaan door overlijden van een ouder of zijn gevolg
van een keuze van de ouder om een kind alleen op te voeden.XNoot3CBS (2008): Gezondheid en Zorg in cijfers.XNoot1E-Quality (2007): Nieuwe Gezinnen, p. 116.XNoot2E-Quality (2007): Nieuwe Gezinnen, p. 112.XNoot3E-Quality (2007): Nieuwe Gezinnen, p. 171.XNoot4Van Ijzendoorn, M. H. e.a. (2007): Kindermishandeling in Nederland
anno 2005. De Nationale Prevalentiestudie Mishandeling van Kinderen en Jeugdigen
(NPM-2005). Lamers-Winkelman, F. e.a. (2007): Scholieren over Mishandeling.
Landelijk onderzoek naar de omvang van kindermishandeling onder leerlingen
van het voorgezet onderwijs.XNoot5Adviezen en Meldingen over Kindermishandeling in 2007; Registratiegegevens
van de Advies- en Meldpunten Kindermishandeling; Mogroep Jeugdzorg, 2008.XNoot1Riksen-Walraven, M. (2000): Tijd voor kwaliteit in de kinderopvang, AUP.XNoot2Landelijk Pedagogen Platform (2009): Pedagogisch Kader Kindercentra 0–4
jaar.XNoot1Motivaction (2008): Geloof jij dat je betrokken bent?: Sociale issues
in de samenleving. Een onderzoek door Motivaction in opdracht van het Leger
des Heils.XNoot2Tweede Kamer, vergaderjaar 2007–2008, 31 200 XVII, nr. 12XNoot1www.regioplan.nl/gfx/content/Eindrapport %20hulpaanbod%2014%20december %202005.pdf 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-30512-5.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl