Voortgezet Onderwijs; Brief staatssecretaris over de maatschappelijke stage
Staten-Generaal — Kamerstuk Brief regering
Datum: 2014-07-03 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


Tweede Kamer der Staten-Generaal
 2
 Vergaderjaar 2008-2009
 
 
 
 KST134641
 2008-2009
 
 31 289
 Voortgezet Onderwijs
 
 
 
 
 Nr. 
 67
 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN ONDERWIJS, CULTUUR EN WETENSCHAP
 Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
 
 Den Haag, 14 september 2009
 
 Op 9 november 2007 heb ik u het plan van aanpak maatschappelijke
stage (MaS) gezonden (kamerstuk 31 289, nr. 10). Tijdens de bespreking
van dit plan in het Algemeen Overleg d.d. 24 januari 2008 (kamerstuk
31 289, nr. 30) en het Voortgezet Algemeen Overleg d.d. 14 februari
2008 (Handelingen der Kamer II, vergaderjaar 2007–2008, nr. 54,
blz. 3916–3925) heb ik toegezegd u jaarlijks te informeren over
de maatschappelijke stage. Met deze brief kom ik deze afspraak na. Ik informeer
u mede namens minister Verburg van het ministerie van Landbouw, Natuur en
Voedselkwaliteit, over de stand van zaken.
 
 In schooljaar 2008–2009 was 96% van de scholen in het voortgezet
onderwijs aan de slag met de maatschappelijke stage. Aan de start van het
huidige schooljaar is het vooruitzicht dat dit percentage is toegenomen tot
bijna 99%. Dit stemt tot grote tevredenheid,
zeker nu we nog twee schooljaren te gaan hebben. Dit moment is een belangrijke
mijlpaal in aanloop naar de verplichte maatschappelijke stage in schooljaar
2011–2012. De komende twee jaar kunnen nog volop leerervaringen worden
opgedaan.
 
 De aandacht en het enthousiasme voor de maatschappelijke stage nemen duidelijk
toe. Ik heb dit ook ervaren tijdens mijn maatschappelijke stage tour door
Nederland van 30 maart tot en met 3 april jl. In die week bezocht
ik leerlingen, docenten, stagebieders en stagemakelaars. Zij deelden enthousiast
hun ervaringen en vele mooie voorbeelden van de MaS. Ook de ervaringen uit
de 20 pilotprojecten met elk hun eigen kenmerken neem ik mee in de beleidsvorming.
In deze testomgevingen zullen bijna 60 000 leerlingen tenminste 30 uur
maatschappelijke stage lopen. Op die manier werken we toe naar een verantwoorde
invoering van de maatschappelijke stage in schooljaar 2011–2012.
 
 De opzet van deze brief is als volgt. Allereerst licht ik het doel van
de maatschappelijke stage toe, gevolgd door de stand van zaken. In hoofdstuk 3 ga ik in op de contacten met het onderwijs- en vrijwilligersveld.
Deze contacten dienen zowel ter ondersteuning van de verschillende partijen
als ter signalering van ervaringen, knelpunten en oplossingen. Hoofdstuk 4
beschrijft de signalen die ik uit het veld heb gekregen en hoe ik daarmee
omga. Op basis van al deze informatie eindig ik deze brief met een aantal
aandachtspunten en een vooruitblik.
 1. Doel van de maatschappelijke stage
 Via het doen van een maatschappelijke stage maken alle jongeren tijdens
hun middelbare schoolperiode op een andere dan gebruikelijke manier kennis
met de samenleving en ervaren zij wat het betekent om een onbetaalde bijdrage
te leveren aan de maatschappij.
 
 Het is een vrijwilligersklus, waarbij jongeren zich inzetten voor een
ander en zich zo oriënteren op de maatschappij. Het is dus wezenlijk
anders dan een beroepsstage waarbij beroepsoriëntatie centraal staat.
Een maatschappelijke stage doe je voor een ander, een beroepsstage voor jezelf.
Van verdringing van beroepsstages door maatschappelijke stages hoeft dan ook
geen sprake te zijn.
 
 De maatschappelijke stage creëert een win-win-win-situatie. De leerling
ervaart wat het betekent om iets voor een ander te doen, ontmoet andere mensen
en maakt kennis met maatschappelijke sectoren. De vrijwilligersorganisatie
kan voordeel halen uit de frisse blik en creativiteit van jongeren. De samenleving
heeft baat bij (jonge) mensen die in staat zijn om over de grenzen van hun
eigen wereld heen te kijken en het normaal vinden om iets voor een ander te
doen zonder daar geld voor te vragen.
 
 Peer (16, havo) over zijn maatschappelijke stage: «Begin dit schooljaar belde ik naar een bejaardencentrum om te kijken
of ik maatschappelijke stage kon doen. Eerst dacht het centrum dat er dan
veel begeleiding nodig zou zijn en het leek hen maar moeilijk. Toen ik zei
dat het ging om het doen van vrijwilligerswerk, kon ik meteen in het restaurant
aan de slag. Ik neem het menu op en serveer de maaltijd. Wat ik er vooral
van leer, is het omgaan met oudere mensen. Sommige demente mensen moeten bijvoorbeeld
giechelen om mijn naam. Verder is het vooral gezellig. Ik ben begonnen als
maatschappelijke stagiair, maar vind het zo leuk dat ik er mee doorga.»
 2. Stand van zaken schooljaar 2008–2009
 2.1 Participatie scholen en leerlingen
 635 VO-scholen, waaronder 11 groene vmbo-scholen, hebben in schooljaar
2008–2009 gebruik gemaakt van de regeling Aanvullende Bekostiging Maatschappelijke
Stage. Dat is 96% van de scholen. Zij anticiperen op de invoering en
zijn actief aan de slag met de invoering van de maatschappelijke stage. SenterNovem
monitort ook dit schooljaar de invoering, in oktober zijn de definitieve gegevens
voor dit schooljaar beschikbaar.
 Tabel 1 Aantal scholen en leerlingen
 
 
 
 
 
 
 
 
 VO-scholen
 Aantal leerlingen
 
 
 
 
 2006–2007
 481
 67 585 
 
 
 2007–2008
 534
 92 569
 
 
 2008–2009
 635
 Tenminste 120 000
 
 
 2009–2010
 Vooruitzicht: 654 scholen.
 
 
 
 
 * N.B. Deadline voor indienen rapportage is 15 september.
 
 
 
 
 Bron: SenterNovem.
 
 Ook vrijwilligers- en welzijnsorganisaties, verenigingen, instellingen
en het bedrijfsleven zijn druk aan de slag. Zij doen ervaring op met noodzakelijke
onderlinge samenwerking en zorgen ervoor dat duizenden leerlingen nu al een
vrijwilligersklus doen. De stagebieders waarderen de aanwezigheid van de jongeren.
 Uit gesprekken met leerlingen blijkt dat zij na het doen van vrijwilligerswerk
overwegend positief zijn.
 
 Karen Coenraads Nederveen, teamleider welzijn van ouderenzorg organisatie
Axion Continu (Utrecht): Op onze locatie zijn wekelijks
bijna 100 maatschappelijke stagiairs aan de slag. Zij lopen mee met het verenigingsleven
en bieden activiteiten aan als bloemschikken, zingen, bingo en ochtendgymnastiek.
Groot voordeel is dat veel meer cliënten kunnen meedoen aan de activiteiten.
Zoals bij het wandelen waar één-op-één begeleiding
nodig is, daar betekent elke extra leerling een extra cliënt die mee
naar buiten kan. De cliënten zelf kunnen lekker «oma of opa»
zijn in plaats van «cliënt». Tijdens de vakanties worden
de jongelui gemist bij de activiteiten. Ik hoop dat de maatschappelijke stage
dan ook blijft!
 2.2 Pilotprojecten
 Op 1 oktober 2008 heb ik het startsein gegeven voor 20 lokale en
regionale pilotprojecten. In deze projecten is
de situatie vanaf 2011–2012 nagebootst door het aantal instromende
leerlingen bij de deelnemende scholen tenminste 30 uur maatschappelijke stage
te laten lopen binnen één schooljaar. Zodoende kunnen we leren
wat opschaling van het aantal leerlingen, aantal uren en het aantal deelnemende
organisaties betekent. Ook hebben deze projecten als doel meegekregen om structurele
samenwerking tot stand te brengen tussen scholen, stagebieders en andere partijen
die noodzakelijk zijn voor een succesvolle invoering van de maatschappelijke
stage per schooljaar 2011–2012.
 
 De opzet van de pilots is ambitieus. Het gaat bij de pilotprojecten over
meer dan harde cijfers. De pilots zijn geslaagd als zij voldoende leermateriaal
opleveren voor de invoering van de maatschappelijke stage. Dit vindt plaats
door actief kennis en informatie uit te wisselen en door specifiek in te zoomen
op uitvoeringsaspecten, als begeleiding en verdringing van beroepsstages.
Ik volg de ontwikkeling van deze projecten op de voet.
 
 Na een schooljaar staat vast dat de betrokken partijen enthousiast aan
de slag zijn gegaan om de maatschappelijke stage tot een succes te maken.
Via de pilots is een vliegwieleffect ontstaan tussen beginners en gevorderden.
Tegelijkertijd onderstrepen de pilots dat het goed is dat we de maatschappelijke
stage gefaseerd invoeren. Het creëren en onderhouden van draagvlak bij
alle partijen en samenwerking tussen organisaties vergt tijd. Alle betrokkenen
maken een leerproces door. Dit en de wens om de resultaten uit de pilots zo
goed mogelijk te borgen, zijn voor mij redenen om de pilotprojecten een aantal
maanden langer de tijd te gunnen, namelijk tot en met 31 december 2009.
 
 
 Twee pilotprojecten – Helmond en Tilburg –
zijn nog voor de zomervakantie afgerond. In Helmond hebben 850 leerlingen
40 uur maatschappelijke stage gelopen. Ook hebben drie scholen en schoollocaties
die oorspronkelijk geen deel uitmaakten van de pilot zich aangesloten. Hierdoor
is het mogelijk geworden dat in totaal 941 leerlingen een maatschappelijke
stage hebben gelopen. De gemeente Helmond, scholen en lokale vrijwilligersmakelaar
hebben voor de komende jaren structurele afspraken gemaakt over taken, verantwoordelijkheden
en geld voor de uitvoering van maatschappelijke stage.
 
 
 Ook andere ministeries hebben pilots. Zo heeft het ministerie van Landbouw,
Natuur en Voedselkwaliteit pilots in de groene sector om zowel met stages
in het groen aan de slag te gaan, als met het betrekken van groen onderwijs
bij bemiddeling en begeleiding van groene maatschappelijke stageplaatsen.
Het ministerie van Wonen, Wijken, Integratie (WWI) komt op zijn beurt tegemoet
aan de wens om met de maatschappelijke stage de sociale integratie en inburgering
in Nederland te bevorderen.
 2.3 Rol van gemeenten
 In december 2007 hebben OCW, VWS en VNG een convenant ondertekend over
de zogeheten makelaarsfunctie om de maatschappelijke stage en vrijwilligerswerk
te stimuleren. Sinds halverwege 2008 ontvangen gemeenten geld voor de verdere
ontwikkeling van deze makelaarsfunctie.
 Tabel 2 Gemeentefonds
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 2008
 2009
 2010
 
 
 
 
 Participatie enveloppe (gezamenlijke inzet OCW en VWS)
 5 (2,5 OCW)
 15 (7,5 OCW)
 20(10 OCW)
 
 
 
 
 
 Diverse gemeenten zoeken nog naar de meest geschikte manier waarop zij
deze rol kunnen vervullen. Het vraagt om een nieuwe samenwerking tussen onderwijs
enerzijds en de vrijwilligerssector anderzijds.
 
 Ook laat ik samen met VWS onderzoek verrichten naar de uitvoering van
het convenant. Deze resultaten worden meegenomen in de eindrapportage die
uw Kamer in het voorjaar van 2010 van mij zal ontvangen.
 
 Om gemeenten te ondersteunen bij hun rol als makelaar heb ik samen met
staatssecretaris Bussemaker van VWS opdracht gegeven aan de VNG om een handboek
voor gemeenten te ontwikkelen. De eerste digitale versie van dit handboek
komt dit najaar beschikbaar.
 2.4 Intentieverklaringen
 Juist om het aanbod aan beschikbare maatschappelijke stageplekken substantieel
te verhogen, ben ik in 2007 gestart met het afsluiten van intentieverklaringen. De organisaties met wie deze overeenkomsten zijn gesloten
werken hard om deze plekken te realiseren. Tot nu toe heb ik 10 intentieverklaringen
afgesloten voor 67 500 stageplekken.
 
 Op 31 maart 2009 heb ik een intentieverklaring ondertekend met het
Nederlands Instituut voor Sport en Bewegen (NISB). Hiermee krijgt de sportsector
een impuls van 12 000 plekken, een sector die draait op vrijwilligers.
Veel jongeren nemen hier al actief aan deel en daarmee is sport een hele natuurlijke
sector voor de maatschappelijke stage.
 
 Erfgoed Nederland wil de erfgoedsector een impuls geven door jongeren
met de erfgoedinstellingen in aanraking te brengen en is druk aan de slag
om de uitgesproken intentie van 2 000 stageplekken binnen de erfgoedsector
te realiseren.
 
 Floriëlle Ruepert van Erfgoed Nederland geeft een voorbeeld van een
stage uit de erfgoedsector: In Cultuur onder een dak Apeldoorn
(CODA) ging een groep vmbo-leerlingen van Het Heemgaard in gesprek met oude
inwoners. Aan de hand van voorwerpen uit het museum en foto’s uit het
archief kwam het gesprek op gang. Naderhand werkten de leerlingen de gesprekken
uit. Op een creatieve manier hebben zij zo de geschiedenis van de Apeldoorner
vastgelegd voor toekomstige generaties. Dit is beschikbaar voor het CODA archief.
Een erg mooie stage!
 
 Tevens heb ik samen met mijn collega minister Verburg op 18 mei jl.
een (tweede) intentieverklaring afgesloten met de groene sector (in totaal
12 000 stageplekken). Deze tweede intentieverklaring richt zich op maatschappelijke
stage rondom groene gemeenten en voedsel. De levensmiddelenhandel en -industrie
gaat zich inzetten om leerlingen een kijkje in de wereld van duurzaam voedsel
geven. Leerlingen bezoeken verschillende onderdelen van het productieproces
en krijgen informatie over duurzaam voedsel. Daarna gaan zij aan de slag als «voedselambassadeurs»;
zij geven voorlichting aan de consument over duurzaam en gezond voedsel of
verzorgen een duurzame lunch op de basisschool en geven daarbij uitleg. Dít
element is de maatschappelijke stage. Het gaat hier om een maatschappelijke
oriëntatie en het leveren van een maatschappelijke bijdrage.
 
 Ook intentieverklaringpartners Fortis Foundation Nederland, Rabobank en
IBM hebben aangegeven een bijdrage te zullen leveren aan de maatschappelijke
stage. Veel bedrijven hebben een maatschappelijk programma met vergelijkbare
doelstellingen als de maatschappelijke stage. Maatschappelijke stage is daarom
voor bedrijven een manier om invulling te geven aan maatschappelijk betrokken
ondernemen; een unieke combinatie. Bijvoorbeeld door medewerkers maatschappelijke
stagiairs te laten begeleiden, bemiddeling en organisatie van activiteiten
en door het beschikbaar stellen van vervoer.
 De samenwerking met het bedrijfsleven wordt de komende periode versterkt
in de vorm van MaStafette waarbij bedrijven in het kader van maatschappelijke
stage een estafette starten. Ik beschouw dit als een waardevolle bijdrage
aan het zich aftekenende succes van de MaS.
 2.5 Make A Difference Day en MaS-Sensation
 De landelijke Make A Difference Day (MADD) op 20 en 21 maart had
dit jaar een maatschappelijke stage tintje. Meer dan 3500 leerlingen verdeeld
over 73 projecten hebben vrijwilligersklussen uitgevoerd. Leerlingen konden
bovendien stemmen op de populairste maatschappelijke stage klus. Een week
later maakte ik samen met BNN-presentator Valerio de winnaar van De Klus bekend
tijdens MaS-Sensation party.
 
 De winnaar van De Klus: 50 leerlingen van de Gereformeerde
Scholengemeenschap Randstad uit Rotterdam die een dagje uit hebben verzorgd
voor gezinnen die een voedselpakket ontvangen van de voedselbank.
 
 In het bijzijn van 1 000 leerlingen die deelnamen aan de MADD, werd
aan de Beste Klus een award uitgereikt. De MaS-Sensation was echter niet alleen
bedoeld om de beste klus uit te reiken, maar ook vooral als waardering voor
degenen die nu al aan de slag zijn met de maatschappelijke stage.
 
 Ook in 2010 worden maatschappelijke stage awards uitgereikt. Want de mensen
die zich nu al met hart en ziel inzetten voor de maatschappelijke stage en
vrijwilligerswerk onder jongeren, verdienen het om af en toe in het zonnetje
te worden gezet. De inspirerende aanmeldingen van 2009 beloven veel goeds!
 2.6 Maatschappelijke stage tour
 De week na MaS-Sensation, van 30 maart tot en met 3 april, ben
ik zelf het land in getrokken. Van Leeuwarden tot en met Helmond en van Enschede
tot Utrecht bezocht ik verschillende projecten maatschappelijke stage. In die week heb ik veel gesproken met leerlingen en wat de maatschappelijke
stage voor hen heeft betekend.
 
 
 Ervaringen die gedeeld zijn tijdens de maatschappelijke
stage tour
 
 • Anouk (17, vwo) heeft via haar tante een
plek gevonden bij een aangepaste manege. Daar hielp zij mee met de paardrijlessen
voor gehandicapte kinderen. Hoewel de manege vooraf dacht dat het veel tijd
zou kosten, bleek dit in de praktijk niet het geval en iedereen was erg enthousiast!
In het vervolg is een nieuwe stagiair meer dan welkom!
 • Tristan (16, United World College) uit
Maastricht heeft op eigen kracht een Fair Trade-project opgezet op school
in het kader van zijn maatschappelijke stage. Hij geeft presentaties aan zijn
medeleerlingen en bevordert de verkoop van Fair Trade-producten op zijn school.
 
 Natuurlijk sprak ik ook met docenten en schoolleiding, stagebieders, gemeenten
en vrijwilligerscentrales. Ik ben geïnspireerd door de creativiteit en
het enthousiasme waarmee al deze partijen vorm geven aan de MaS. Het sterkt
mijn vertrouwen in de stage zelf en in de succesvolle invoering vanaf schooljaar
2011–2012.
 2.7 MaS-teams
 In navolging op deze maatschappelijke stage tour hebben maatschappelijke
stage teams vanuit het ministerie van OCW in de tweede helft van het schooljaar
2008–2009 een bezoek gebracht aan 424 scholen in het voortgezet onderwijs.
Doel van deze teams was de scholen te ondersteunen en informeren. Ook hebben
de MaS-teams goede voorbeelden en kennis opgehaald waar andere scholen weer
profijt van hebben. Deze ervaringen worden gedeeld op www.maatschappelijkestage.nl.
 3. In contact met betrokken partijen
 3.1 Ondersteuning
 De betrokken partijen ontvangen zo veel mogelijk informatie en ondersteuning
bij de invoering van de maatschappelijke stage. Een belangrijk middel daarvoor
is de website www.maatschappelijkestage.nl. Hierop staat informatie over het
beleid en handige materialen, nuttige links en praktijkvoorbeelden. Ook is
een helpdesk in het leven geroepen; de maatschappelijke stage tiplijn. Op
dit CFIinformatienummer kunnen alle betrokken partijen terecht met hun vragen
en opmerkingen.
 
 Behalve de betrokken departementen en de intentieverklaringspartners ondersteunt
een aantal organisaties de invoering van de maatschappelijke stage bij de
verschillende doelgroepen.
 • CPS onderwijsontwikkeling en advies
ondersteunt scholen, bijvoorbeeld bij het inbedden van de maatschappelijke
stage in het curriculum. Ook stimuleert het CPS scholen om het eigen initiatief
van leerlingen te borgen en structurele verbanden aan te gaan.
 • De Nationale Jeugdraad zet zich in
om jongeren op de juiste manier te betrekken bij de invoering van de maatschappelijke
stage op hun school, bijvoorbeeld door het organiseren van kennismakingsevenementen.
Ook organiseren zij trainingen voor stagebieders hoe om te gaan met jongeren.
 • Het kenniscentrum voor vrijwillige inzet, MOVISIE,is dé organisatie voor maatschappelijke organisaties, gemeenten
en makelaars. Zij geeft onder andere trainingen voor makelaars en biedt informatie
aan stagebiedende partijen en gemeenten die aan de slag willen met de maatschappelijke
stage.
 • Tot slot heeft Ouders en Coo informatiemateriaal
voor ouders ontwikkeld. Ook zijn zij aan de slag om de betrokkenheid van ouders
bij de maatschappelijke stage te vergroten, door het aanbieden van ouderavonden
en informeren van medezeggenschapsraden.
 4. Signalen uit het veld en vervolgacties
 Tijdens mijn werkbezoeken in het kader van de MaS-tour en de bezoeken
aan scholen door de MaS-teams en uit de pilotprojecten, is opgevallen dat
het draagvlak voor de maatschappelijke stage toeneemt, evenals het aantal
betrokken scholen. Ook gaan steeds meer leerlingen op maatschappelijke stage.
 
 Uit de plekken waar leerlingen maatschappelijke stage lopen blijkt steeds
meer creativiteit en diversiteit. Wijkactiviteiten, sport- en natuurprojecten,
inzamelingsacties voor goede doelen en ga zo maar door. Op basis van de signalen
die ik ontvang wil ik de invoering verbeteren. Daarom maak ik hierbij kenbaar
in schooljaar 2009–2010 te starten met een voortzetting van de ingezette
koers en een aanpassing van het beleid op twee punten.
 4.1 Voortzetting ingeslagen koers
 Dit schooljaar kunnen alle scholen gebruik (blijven) maken van de Regeling
Aanvullende Bekostiging Maatschappelijke Stage. Met deze middelen kunnen scholen
de MaS opzetten, onder andere door het organiseren van goede inbedding in
de school en van begeleiding Deze twee punten zijn cruciaal voor het slagen
van de MaS:
 • Inbedding in de school is een aandachtspunt, blijkt uit de gesprekken
die MaS-teams voeren en tijdens contacten met de pilotprojecten. De maatschappelijke
stage hoort aan te sluiten bij de visie van de school en is niet alleen het
onderwerp van die ene stagecoördinator die zich zo goed inzet. De school
is eindverantwoordelijk voor de maatschappelijke stage en moet goede afspraken
maken met alle betrokkenen. Niet alleen met stagebieders of een stagemakelaar,
maar juist ook met alle werknemers binnen de school én met ouders.
 • Bij begeleiding gaat het om drie fases: de voorbereiding voorafgaand
aan de maatschappelijke stage die op school wordt gegeven, de begeleiding
op de stageplek en de manier waarop op school reflectie plaatsvindt. Zowel
de school als de stagebiedende organisatie moet hierin haar verantwoordelijkheid
nemen. Tijdens de gesprekken van de MaS-teams is benadrukt dat creativiteit
nodig is rondom de begeleiding. Creativiteit ligt vaak binnen handbereik:
Bijvoorbeeld door een leerling uit 5 vwo brugklassers te laten begeleiden
bij hun maatschappelijk stage. Daarnaast zijn er ook goede combinaties mogelijk
met het MBO en HBO.
 
 Stagebieders zijn op hun beurt flink bezig om succesvolle maatschappelijke
stages bij hun organisaties te realiseren. Van pilots en intentieverklaringpartners
begrijpen we echter dat meer ondersteuning wenselijk is. Ik kom hier graag
aan tegemoet. Op de eerste plaats is er in 2009 nog financiële ruimte
in het kader van de intentieverklaringen voor ruim 10 000 stageplekken.
 Ten tweede zijn andere vormen van ondersteuning mogelijk. Niet rechtstreeks
met geld, maar wel met informatiematerialen over hoe maatschappelijke stagiairs
een bijdrage kunnen leveren aan maatschappelijke organisaties en met hulpmiddelen
bij het bedenken van geschikte maatschappelijke stageactiviteiten. Ook heb
ik de Nationale Jeugdraad gevraagd om trainingen te ontwikkelen hoe om te
gaan met pubers.
 4.2 Signalen voor bijstelling invoering
 In het Plan van aanpak maatschappelijke stage dat u in november 2007 heeft
ontvangen, heb ik aangegeven dat mede op basis van de resultaten uit de pilotprojecten
wordt bezien of differentiatie in de omvang van de stage naar schoolsoort
wenselijk is. Ook in de twee overleggen over de maatschappelijke stage die
ik met u heb gevoerd, heb ik toegezegd alert te zullen blijven op signalen
uit het veld en indien nodig hierop in te spelen.
 Aantal uren
 In de pilots lopen leerlingen 30 uur maatschappelijke stage in één
schooljaar. Dat gaat op veel scholen goed. Wel uiten de pilotscholen hun zorg
over het aantal uren maatschappelijke stage in relatie tot de duur van de
opleidingen als in schooljaar 2011–2012 72 uur maatschappelijke stage
ingevoerd zal worden voor alle schooltypen.
 
 Deze zorg is met name in het vmbo aanwezig omdat daar effectief maar twee
jaar tijd is voor het lopen van 72 uur maatschappelijke stage (het 1e jaar
en het examenjaar worden vaak niet ingezet voor de maatschappelijke stage).
De uitvoerbaarheid komt hiermee onder druk te staan mede doordat er ook beroepsgerichte
stages gerealiseerd dienen te worden. Ook kreeg ik het signaal dat het niet
logisch is dat een vmbo leerling gedurende 4 schooljaren evenveel uren maatschappelijke
stage loopt als een havo of vwo leerling met een schoolperiode van respectievelijk
5 of 6 jaar.
 
 Op grond van deze signalen heb ik besloten tot aanpassing van het aantal
uren. Dit doet recht aan de knelpunten die scholen en stagebieders ervaren
bij de invoering van de maatschappelijke stage.
 Ik kies voor een aanpassing van het aantal uren, rekening houdend met
het aantal jaren onderwijs dat een leerling gemiddeld per onderwijssoort volgt.
Dit betekent 72 uur maatschappelijke stage voor vwo, 60 voor havo en 48 uur
voor praktijkonderwijs en vmbo.
 Structurele samenwerking
 Voor een succesvolle invoering is het noodzakelijk dat verschillende partijen
elkaar weten te vinden en regelmatig bij elkaar komen om beleid en uitvoering
af te stemmen. In de pilots heeft lokale en soms ook regionale samenwerking
vorm gekregen. Scholen, gemeenten, stagebieders en vrijwilligersorganisaties
werken samen om te komen tot een succesvol resultaat: 30 uur maatschappelijke
stage voor de toegezegde aantallen leerlingen en daarbij zoveel mogelijk ervaring
opdoen in de totstandbrenging van structurele afspraken.
 
 De pilots hebben benadrukt dat zij de opgestarte processen van samenwerking
en gemaakte afspraken voortzetten. Ook andere steden en regio’s hebben
interesse in ondersteuning om structurele samenwerking vorm te geven. Om dit
proces in aanloop naar schooljaar 2011–2012 te stimuleren, kom ik begin
2010 met verdere maatregelen.
 4.3 In contact blijven
 In contact blijven met de betrokken partijen blijft van belang. Ik zet
daarvoor verschillende middelen in. Ten eerste ga ik ook komende jaren zoveel
mogelijk in gesprek met het veld. Via MaS-teams wil ik ook dit nieuwe schooljaar
in contact staan met het veld. Niet alleen met de scholen, maar ook met stagebieders,
makelaars en gemeenten. Een campagnematige aanpak moet er vervolgens voor
helpen zorgen dat scholen de maatschappelijke stage op de juiste manier inbedden,
leerlingen eigen initiatief kunnen nemen en stagebieders doordrongen raken
van de win-win-win die de maatschappelijke stage kan opleveren.
Op die manier kunnen voldoende kwalitatief goede stageplekken ontstaan.
 
 Een belangrijk onderdeel van deze campagnematige aanpak is het verder
uitbouwen van de website www.maatschappelijkestage.nl, met daarbij de MaS-tiplijn.
Deze website en bijbehorend informatienummer vormen hét informatiepunt
van de maatschappelijke stage.
 5. Tot slot
 Voorjaar 2010 ontvangt uw Kamer de eindrapportage over de invoering van
de maatschappelijke stage. Hierin worden de laatste punten op de i gezet.
 
 De maatschappelijke stage staat goed op de rails! We zijn nog niet klaar,
maar de ervaringen zijn over het algemeen positief. Scholen die de koppen
bij elkaar steken en samenwerken met gemeente en het vrijwilligersveld om
te komen tot afspraken. Leerlingen die zelfs na afronding van hun maatschappelijke
stage vrijwilligerswerk blijven doen omdat het zo leuk is. Activiteiten in
de buurt die anders niet zouden gebeuren. Dit vind ik ontzettend inspirerend.
Met de maatschappelijke stage hebben we goud in handen!
 
 De staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap,
 J. M. van Bijsterveldt-Vliegenthart
 
 
 BIJLAGE 1
 Overzicht pilotprojecten maatschappelijke stage
 
 
 
 
 
 
 
 Pilot
 Aantal leerlingen
 Aantal leerlingen dat 30 uur maatschappelijke stage heeft gelopen t/m 1 september
2009 
 
 
 
 
 Amersfoort
 2 679
 2 400
 
 
 Amsterdam
 3 600
 3 542 
 
 
 Apeldoorn
 1 650
 1 531
 
 
 Den Haag
 855
 840 
 
 
 Eindhoven en omstreken
 1 260
 600
 
 
 Friesland
 8 384
 5 000 
 
 
 Helmond
 650
 650
 
 
 Hoogeveen
 750
 336 
 
 
 Limburg
 6 000
 3 000
 
 
 Meppel
 1 044
 701 
 
 
 Nijmegen Arnhem Doetinchem
 9 500
 4 500 
 
 
 Noord Holland
 5 734
 4 980
 
 
 Noord Veluwe
 1 070
 900 
 
 
 Rotterdam
 2 696
 2 184
 
 
 Utrecht
 1 855
 1 900 
 
 
 Tilburg
 2 406
 2 406
 
 
 Twente Salland Achterhoek
 4 983
 4 000
 
 
 Zeeland
 2 085
 1900 
 
 
 Zuid Oost Utrecht
 2 100
 2 242
 
 
 Zutphen
 500
 400
 
 
 Totaal
 59 801
 44 012
 
 
 
 
 
 
 BIJLAGE 2
 Overzicht intentieverklaringen
 
 
 
 
 
 
 Partner intentieverklaring
 Aantal stageplekken
 
 
 
 
 Rode Kruis
 5 000 
 
 
 Zonnebloem
 8 000
 
 
 Scouting
 10 000 
 
 
 Youth for Christ
 3 000 
 
 
 Groene stages
 12 000 
 
 
 MO-groep
 12 000 
 
 
 Aedes
 2 000
 
 
 Mezzo
 1 500 
 
 
 Erfgoed Nederland
 2 000
 
 
 NISB
 12 000 
 
 
 
 Totaal stageplekken
 
 67 500
 
 
 
 
 
 
 
 
 Definitieve gegevens zijn in oktober 2009 beschikbaar.
 
 
 Zie bijlage 1 voor een overzicht van de pilotprojecten.
 
 
 Bijlage 2 Overzicht van organisaties en aantallen maatschappelijke stageplekken.