Kostenbeheersing in de zorgsector; Brief minister en staatssecretaris met een actieprogramma, ter nadere uitwerking van het plan van aanpak
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-09 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 24124, nr. 100

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum brief

04-02-2000

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1999-2000

24124 nr. 100

28-01-2000

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaam1. InleidingKwalitatief goede hulpmiddelenverstrekkingVergroting budgettaire beheersbaarheidDeregulering en een faciliterende overheidSamenhang met andere regelingen2. Context voor het toekomstig hulpmiddelenbeleidUitgavenontwikkeling hulpmiddelenTabel 1 De uitgavenontwikkeling voor hulpmiddelen (mln.
gld. 1990–1998) 3. Bevorderen integrale afweging3.1 Het domein van de medische hulpmiddelen: RVZ en ICIDH3.2 Resultaat actoren-analyseTabel 2 Indeling hulpmiddelen in onderling samenhangende
clusters11a. Medische behandeling1b. Verpleging en verzorging1c. Overige gezondheidszorggerelateerde hulpmiddelen2. Welzijnsgerelateerde hulpmiddelen3. Hulpmiddelen die algemeen gebruikelijk zijn4. Hulpmiddelen specifiek voor de werk-/onderwijssituatie
en hulpmiddelen voor hobby en sport3.3 De beïnvloedingsmogelijkhedenTabel 3 Beïnvloedingsmogelijkheden betrokkenen14. Beheersinstrumentarium4.1 Inleiding4.2 Huidig beheersinstrumentarium4.3 Instrumentarium algemeen4.3.1 Inleiding4.3.2 Prijsinstrumentarium4.3.3 Inkoop, distributie en transparantie4.3.4 Doelmatigheid naar analogie KoopmansI. Doelmatiger voorschrijven• Hulpmiddelenkompas en -formularium• Electronisch voorschrijfsysteem• Bonus/malus systeem voorschrijfgedrag• Evaluatie van het voorschrijfgedrag door gebruik
van spiegelinformatieII. Doelmatiger inkopen en distribueren• Scheiding van zorg en inkoop4.3.5 ConsumentenbenaderingA) De omvang van het pakketNoodzakelijke zorgBetaalbaarheidGemeengoedB) Eigen betalingen gebruiker4.4 Instrumenten per functie4.4.1. Hulpmiddelen die samenhangen met de medische behandelingHulpmiddelen onderdeel van het ziekenhuisbudget.4.4.2 Hulpmiddelen samenhangend met verpleging en verzorgingHulpmiddelen onderdeel van het budget verzorgingshuizen4.4.3 Overige hulpmiddelen: gezondheidszorg- en welzijn-gerelateerdLandelijke richtlijnen voor doelmatige verstrekkingSamenhang met de WVG-regelingProductgebonden budget5. StappenplanStappen 2000Stappen 2001Latere jarenTabel 4 Opbrengsten maatregelen OndertekeningBIJLAGE 1 Hulpmiddelen in Regeling hulpmiddelen
1996, geordend volgens ISO-9999 en ingedeeld in de ICIDH-categorieën
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 24124Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 76 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
24 124Kostenbeheersing in de zorgsectornr. 100BRIEF VAN DE MINISTER EN DE STAATSSECRETARIS VAN VOLKSGEZONDHEID, WELZIJN
EN SPORTDen Haag, 28 januari 20001. InleidingIn dit actieprogramma geven wij een nadere uitwerking van het plan van
aanpak uit november 1998 (Tweede Kamer, vergaderjaar 1998–1999, 24 124,
nr. 69) en de contouren die wij in november 1999 naar de Kamer hebben gezonden
(Tweede Kamer, vergaderjaar 1999–2000, 24 124, nr. 98). We hanteren
daarbij een aantal uitgangspunten.Kwalitatief goede hulpmiddelenverstrekkingCentraal bij de uitwerking staat de noodzaak om ook in de toekomst de
kwalitatief goede hulpmiddelenverstrekking aan cliënten te handhaven.
Het gebruik van medische hulpmiddelen neemt toe. Dit weerspiegelt een positieve
ontwikkeling, omdat medische hulpmiddelen de zelfredzaamheid en de maatschappelijke
participatie van mensen bevorderen en daarmee bijdragen tot preventie van
zorgvraag. Met de nu voorgestelde uitwerking wordt voorkomen dat we andere,
maatschappelijk onwenselijke maatregelen zoals pakketbeperking of een hogere
eigen bijdrage, moeten nemen.Vergroting budgettaire beheersbaarheidVergroting van de budgettaire beheersbaarheid is een tweede centraal uitgangspunt
bij de vormgeving van het toekomstig beleid. Bij de aanpak die ons nu voor
ogen staat grijpen we zo veel mogelijk aan bij die factoren die de uitgavenontwikkeling
van extramurale hulpmiddelen bepalen.Daarbij onderscheiden we vier determinanten:1) de ontwikkeling van het volume;2) het tot stand komen van de prijs per hulpmiddel;3) de ontwikkeling van de kwaliteit van hulpmiddelen;4) de extramuralisatie. Ad 1. Wij streven er naar de doelmatigheid van het gebruik te optimaliseren.
Het Plan van Aanpak 1998 geeft de aanzet door o.a. limieten in te stellen
aan het aantal verbruiksartikelen en door reële gebruikstermijnen. In
dit huidige actieprogramma doen we aanvullende suggesties voor het verbeteren
van de deskundigheid bij het voorschrijven en het maken van resultaatgerichte
afspraken daarover.Ad 2. De verzekeraarsbudgettering heeft al geleid tot forse prijsreducties
bij verbruiksartikelen. Op dit front kan nog meer gebeuren. De prijzen van
de artikelen zullen zakken door de concurrentie tussen aanbieders te bevorderen
en door een doelmatiger inkoopbeleid te stimuleren. Nieuwe aanbieders moeten
de gelegenheid krijgen op de markt verschijnen. Ter facilitering van de verzekeraars
zullen wij een concurrentiebevorderend orgaan oprichten. Voorts zullen we
een aantal hulpmiddelen onder het verlaagde BTW-tarief brengen.Ad 3. Om bij de collectieve uitgaven een redelijke kosten-batenverhouding
te realiseren, voeren we het productgebonden budget in, waardoor de consument
ook zelf een afweging kan maken.Ad 4. Door de ziekenhuisverplaatste zorg worden steeds meer intramurale
hulpmiddelen ook extramuraal toegepast: infuuspompen, beademingsapparatuur
e.d. Daarnaast blijven ouderen langer zelfstandig thuis, mede dankzij de beschikbaarheid
van tal van hulpmiddelen. De kosten van deze hulpmiddelen worden op dit moment
geïsoleerd van de andere kosten in de gezondheidszorg bezien. Vanwege
het feit dat er geen integrale afweging van de totale zorgvraag plaatsvindt,
kunnen er ondoelmatigheden in de zorgverstrekking ontstaan. Om een integrale
afweging – en een doelmatiger inkoop – te bevorderen zullen we
een aantal hulpmiddelen onder de budgetten van ziekenhuizen en verzorgingshuizen
brengen.Met het in deze brief geschetste actieprogramma wordt op termijn een substantiële
besparing gerealiseerd van ten minste 130 miljoen gulden. We blijven mede
dankzij de inzet van dit programma binnen het voor deze kabinetsperiode afgesproken
budgettaire kader voor de hulpmiddelen.Deregulering en een faciliterende overheidEen derde belangrijk element bij de vormgeving van het toekomstig beleid
is dat er op het terrein van de geneesmiddelen recentelijk belangwekkende
adviezen zijn uitgebracht. Deze hebben met elkaar gemeen dat de rol van de
overheid vooral faciliterend van karakter zou moeten zijn. Alle rapporten
onderstrepen het belang van enerzijds op hoofdlijnen
gereguleerde marktwerking en anderzijds deregulering op
detailniveau.Gelet op bovenstaande zijn wij van mening dat het toekomstig beleid inzake
de hulpmiddelen minder detaillistisch van aard moet zijn en meer moet aangrijpen
bij de actoren die volume en/of prijs kunnen beïnvloeden. De sturingsmogelijkheden
van de overheid zijn immers beperkt. Verantwoordelijkheden dienen zo veel
mogelijk te liggen bij diegenen in het veld die daadwerkelijk doelmatigheid
kunnen bevorderen. Risicodragende zorgverzekeraars vervullen daarbij een regierol.
Vanuit deze bestuurlijke invalshoek is het nu voorliggende actieprogramma
geschreven.Samenhang met andere regelingenTen slotte willen wij nog wijzen op de werkzaamheden van de IBO-werkgroep
WVG. Dit onderzoek heeft tot doel na te gaan in hoeverre een duidelijker afbakening
van beleidsverantwoordelijkheden en voorzieningenpakketten voor gehandicapten
kan bijdragen aan een grotere doelmatigheid en doeltreffendheid, zowel in
maatschappelijk als in financieel opzicht. Het resultaat van onze analyse –
met name waar het de categorisering van hulpmiddelen betreft – kan een
bouwsteen voor dediscussie in de IBO-werkgroep vormen. Waar wij
ons vooral richten op de ZFW, in casu de huidige Regeling hulpmiddelen 1996,
daar plaatst de IBO-werkgroep de voorzieningen voor gehandicapten in een breder
kader en komen ook de WVG en de Wet REA aan de orde.2. Context voor het toekomstig hulpmiddelenbeleidUitgavenontwikkeling hulpmiddelenDe uitgaven voor de hulpmiddelen zijn de afgelopen jaren sterk gestegen.
De analyse van de werkgroep Analyse Kostenontwikkeling Hulpmiddelen (AKH),
aan de Tweede Kamer toegezonden op 5 november 1999, geeft aan dat ook de komende
jaren een groei van circa 9,5% mag worden verwacht. De uitgavenontwikkeling
kent een volume- en een prijscomponent. De volumecomponent verklaart het grootste
deel van die stijging. Oorzaken voor die groei zijn: vergrijzing, technologische
vooruitgang, toenemende maatschappelijke participatie en zelfstandigheid alsmede
overheidsbeleid gericht op bevordering van thuiszorg en extramuralisatie.
Een deel van de uitgavenstijging weerspiegelt dan ook het succes van bewust
gevoerd overheidsbeleid en een kwalitatief betere zorgverlening. Zo kan de
toegenomen kwaliteit van de diabeteszorg veel ernstige gezondheidsproblemen
voorkomen. In het actieprogramma doen we recht aan genoemde determinanten
door de hulpmiddelen te classificeren en door te kijken naar de beïnvloedingsmogelijkheden
van de betrokkenen bij de afweging over de inzet van hulpmiddelen.De analyse van de werkgroep AKH strekt zich alleen uit tot de hulpmiddelen
die vallen onder het tweede compartiment in casu de Regeling hulpmiddelen
1996. Ook de intramuraal verstrekte hulpmiddelen en de hulpmiddelen die via
de WVG worden verstrekt, hebben de afgelopen jaren een forse groei doorgemaakt
(zie tabel 1)1.Tabel 1 De uitgavenontwikkeling voor hulpmiddelen (mln.
gld. 1990–1998)  1990199519971998Gem. jaarlijkse groei1. Extramuraal16259811 1271 2929,5%2a. Intramuraal (verbruik)1 7372 1752 426   2b. Intramuraal (kapitaal)8361 0721 217   2c. Intramuraal (totaal)2 5733 2473 643 5,1%3. Subtotaal3 1984 2284 770 5,9%4. WVG2 479998 44,3%5. Totaal 4 7075 768 10,7%1 Cijfers gecorrigeerd voor incidentele ontwikkelingen.2 De WVG-cijfers betreffen alleen de uitgaven betrekking hebben
op rolstoelen, woningaanpassingen en individuele vervoersvoorzieningen (naar
analogie van RVZ-advies).Uit de tabel blijkt dat de extramurale hulpmiddelen een beperkt aandeel
(circa 20%) in de totale uitgaven voor hulpmiddelen hebben. De intramurale
hulpmiddelen hebben een aandeel van meer dan 50%. De groei van de uitgaven
aan intramurale hulpmiddelen blijft in de jaren negentig aanzienlijk achter
bij de groei van de extramurale hulpmiddelen en loopt redelijk in de pas met
de totale groei van de intramurale sectoren. De explosieve groei van de WVG-uitgaven
is met name te verklaren door een grotere bekendheid en door een beter bereik
onder ouderen. Dit geldt eveneens voor de mobiliteitshulpmiddelen, inrichtingselementen
en de hulpmiddelen voor communicatie en informatie uit de Regeling hulpmiddelen.
Voorts heeft de extramuralisering een opdrukkend effect op de WVG-uitgaven
en is er sprake van een toenemende vervangingsvraag: de bruikleenvoorzieningen
die zijn verstrekt onder de AAW lopen door totdat sprake is van
beëindiging of vervanging van de bruikleenvoorziening (met name net voor
de invoering van de WVG is nog een groot aantal voorzieningen aangevraagd).
Ten slotte is vanaf 1 januari 1996 het eigenbijdrageregime van de WVG
gewijzigd waardoor cliënten minder zelf hoeven te betalen.Op het terrein van de extramurale hulpmiddelen hebben we de afgelopen
jaren verschillende maatregelen genomen om de kostenontwikkeling binnen de
perken te houden. We hebben de verzekeraarsbudgettering in de loop van de
jaren negentig aangescherpt. In het Plan van Aanpak 1998 hebben we diverse
maatregelen genomen om de doelmatigheid bij de verstrekking van hulpmiddelen
te bevorderen en het prijsniveau te beperken. Met dit plan realiseren we in
2003 een besparing van 191 miljoen gulden. Ongeveer een derde deel van deze
opbrengst hangt rechtstreeks samen met prijsmaatregelen. Zo is er, onder invloed
van de aanscherping van de verzekeraarsbudgettering, sprake van prijsreducties
bij het incontinentiemateriaal (20%), het diabetesmateriaal (15%) en het stomamateriaal
(10%). Voorts vindt in dit plan bij de gehoorhulpmiddelen een besparing van
circa 80 miljoen gulden plaats1, terwijl er daarnaast
nog sprake is van onder meer aanpassingen van de gebruikstermijnen. Boven
op deze in het verleden getroffen maatregelen geven we thans invulling aan
een pakket maatregelen dat op termijn oploopt tot 130 miljoen gulden. Dit
betekent dat we de totaal geraamde uitgaven aan hulpmiddelen op termijn met
circa 15% terugbrengen.3. Bevorderen integrale afweging3.1 Het domein van de medische hulpmiddelen: RVZ en ICIDHDe Regeling hulpmiddelen 1996 omvat een breed scala van producten. Onder
deze regeling vallen zowel hulpmiddelen voor medische diagnostiek en behandeling
(zoals teststrips voor diabetes of anti-decubitusmaterialen), hulpmiddelen
voor het uitvoeren van activiteiten (zoals pro- en orthesen) als hulpmiddelen
voor de maatschappelijke participatie (bv. memorecorders en telefoneerhulpmiddelen).
Iedere hulpmiddelencategorie kent een eigen dynamiek wat betreft productontwikkeling,
distributie en de invloed van de gebruiker, adviseur of voorschrijver op de
indicatiestelling en de productkeuze. Voor de vormgeving van een kwalitatief
goede hulpmiddelenverstrekking dient met deze dynamiek rekening gehouden te
worden zodat het beheersinstrumentarium hierop kan worden afgestemd.De Raad voor de Volksgezondheid & Zorg (RVZ) heeft in 1997 het advies
«Medische hulpmiddelen» uitgebracht. De Raad heeft geadviseerd
om onderscheid te maken tussen hulpmiddelen die behoren tot de gezondheidszorg
en hulpmiddelen die behoren tot de dienstverlening. In lijn met het RVZ-advies
hebben wij de herziene ICIDH2 als vertrekpunt
gebruikt om onderscheid te maken tussen hulpmiddelen die behoren tot de gezondheidszorg
en hulpmiddelen die gericht zijn op verbetering van de maatschappelijke participatie3. De hulpmiddelen zijn op basis van de ICIDH onderverdeeld
in vier categorieën:– hulpmiddelen die aangrijpen op de stoornis;– hulpmiddelen voor het uitvoeren van basale activiteiten;– hulpmiddelen voor het uitvoeren van complexe activiteiten;– hulpmiddelen ter verbetering van het maatschappelijk functioneren.Sommige hulpmiddelen kunnen zowel in de ene als in de andere categorie
ingedeeld worden. In zo'n situatie is gekozen voor de categorie waar het zwaartepunt ligt voor het desbetreffende hulpmiddel. Bijlage 1
geeft een overzicht van de resulterende indeling.3.2 Resultaat actoren-analyseEen tweede stap en verfijning van de ICIDH-indeling is het opstellen van
een actoren-analyse. Daarbij kijken we naar de invloed van de verschillende
betrokkenen bij de afwegingen over de inzet van een hulpmiddel. Hulpmiddelen
waarbij het leef- en activiteitenpatroon van de gebruiker een belangrijke
rol speelt, vragen bijvoorbeeld een andere benadering dan hulpmiddelen die
onderdeel zijn van een medisch-specialistische behandeling. In tabel 2 is
het resultaat van de actorenanalyse weergegeven.We onderscheiden in deze verfijnde benadering vier hoofdcategorieën:hulpmiddelen op het terrein van de gezondheidszorg, opgesplitst in1. a) medische behandelingb) verpleging en verzorgingc) overige gezondheidszorggerelateerde hulpmiddelen;2. welzijngerelateerde hulpmiddelen;3. hulpmiddelen die algemeen gebruikelijk zijn;4. hulpmiddelen specifiek voor de werk-/onderwijssituatie; Tabel 2 Indeling hulpmiddelen in onderling samenhangende
clusters1 1. HULPMIDDELEN OP HET TERREIN VAN DE
GEZONDHEIDSZORG2. WELZIJN-GERELATEERDE
HULPMIDDELEN 1a. HULPMIDDELEN DIE SAMENHANGEN MET DE MEDISCHE BEHANDELING1b. HULPMIDDELEN SAMENHANGEND MET VERPLEGING EN
VERZORGING1c. OVERIGE GEZONDHEIDSZORG-GERELATEERDE
HULPMIDDELEN HULPMIDDELEN
DIE NIET ALGEMEEN GEBRUIKELIJK ZIJNBEHANDELING EN OEFENING – zuurstofapparaten, concentratoren –
longvibrators – vernevelaars – electrostimulators tegen pijn –
CPAP-apparatuur – botgroei-stimulator – drukpakken ter behandeling
van brandwonden – apparatuur voor positieve uitademingsdruk –
breukbanden – elastische kousen (drukklasse 3&4) – hulpmiddelen
bij diabetes – draagbare uitwendige infuuspompen – injectiespuiten –
hulpmiddelen voor anticonceptionele doeleinden PERSOONLIJKE VERZORGING –
trachea canule – verbandschoenen – bandagelenzen COMMUNICATIE –
stemprothese – bone anchored hearing aidBEHANDELING EN OEFENING – anti-decubitus zitkussens, etc.
 PERSOONLIJKE VERZORGING – stomavoorzieningen – spoelapparatuur
voor anaal spoelen – urine-opvangzakken, katheters – incontinentie-absorptiematerialen
 INRICHTINGSELEMENTEN – bedaanpassingen HUISHOUDELIJK – sonden –
eetapparaten – voedingspompen, toebehorenPERSOONLIJKE VERZORGING EN BESCHERMING – allergeenvrije
schoenen (m.u.v. sport) – schedelkappen ORTHESEN EN PROTHESEN –
prothetische voorzieningen voor onder- of bovenkaak – prothesen bewegingsapparaat
(m.u.v. sport) – stompkousen – oogprothesen – pruiken –
gelaatsprothesen – mammaprothesen – korsetten, beugelapparatuur,
spalken – orthopedisch schoeisel (m.u.v. sport) COMMUNICATIE –
brillen, contactlenzen (uitsluitend cf indicatievoorwaarden) – tv-loupes –
bijzondere optische hulpmiddelen – tactiel-leesapparatuur – bladomslagapparatuur –
in- en uitvoerapparatuur, accessoires (brailleleesregel) – computerprogram.
voor grootlettersystemen vis. geh. – elec.-akoest. hoortoest. (mono+stereo) –
spraakvervanging – spraakversterkerCOMMUNICATIE – cassette- en memorecorders voor visueel gehandicap. –
telefoneerhulpmiddelen – signaleringsapparatuur – alarmeringsapparatuur –
ringleiding, infrarood voor geluid – teksttelefoon – solo-apparatuur –
rekenmachine, aan handicap aangepast MOBILITEIT – krukken, loophulpen,
looprekken, loopwagens – trippelstoelen, loopfiets – blindentaststokken
 INRICHTINGSELEMENTEN – aan functiebeperkingen aangepaste tafels en
stoelen – allergeenvrije hoezen HULPMIDDELEN VOOR HET OMGAAN MET PRODUCTEN
EN GOEDEREN – serveerwagens – omgevingsbedieningssystemenALGEMEEN GEBRUIKELIJKE HULPMIDDELENBEHANDELING EN OEFENING – elastische
kousen (drukklasse 2)PERSOONLIJKE
VERZORGING – licht incontinentie-absorptiemateriaalCOMMUNICATIE – computers met bijbehorende apparatuur –
schrijfmachineCOMMUNICATIE –
fax MOBILITEIT – rollator1 Hulpmiddelen specifiek voor de werksituatie en hulpmiddelen
specifiek voor hobby of sport vallen buiten de Regeling hulpmiddelenTer toelichting het volgende.1a. Medische behandelingDe hulpmiddelen die aangrijpen op stoornisniveau behoren primair tot de
medisch-specialistische behandeling. De indicering, de productspecificatie
en de evaluatie geschieden door de voorschrijver/specialist. Marketinginitiatieven
van producenten en leveranciers richten zich voornamelijk op de voorschrijver/specialist.
Het gebruik van deze hulpmiddelen is te objectiveren en leent zich daarmee
voor de ontwikkeling van richtlijnen. De wensen van de gebruiker spelen over
het algemeen een ondergeschikte rol bij het bepalen van de keuze voor het
hulpmiddel. Een enkel hulpmiddel (bv. allergeenvrije hoezen) voldoet
niet aan deze criteria. Het desbetreffende hulpmiddel is dan bij een andere
categorie ingedeeld die beter aansluit bij de dynamiek van dat hulpmiddel
(zo zijn de allergeenvrije hoezen bij de welzijnsgerelateerde hulpmiddelen
ingedeeld vanwege de samenhang met de woningsanering). De nadruk in het beheersinstrumentarium
moet derhalve liggen op de instrumenten die het gedrag van de voorschrijver/specialist
kunnen beïnvloeden en integratie met de verstrekking waarbij het hulpmiddel
thuishoort.1b. Verpleging en verzorgingDeze hulpmiddelen hangen samen met verpleegkundige zorg of verzorging
en zijn op te splitsen in twee subcategorieën: verbruiksgoederen zoals
incontinentie-absorptiematerialen en stoma-artikelen en duurzame gebruiksgoederen
die nauw samenhangen met het verlenen van (verpleegkundige) zorg. Voor de
doelmatige inzet van de verbruiksgoederen is deskundig advies van incontinentie-
of stomaverpleegkundigen van groot belang. Vanwege het grote volume van deze
categorie hulpmiddelen zijn de prijs en de prijsontwikkeling belangrijk voor
de uitgavenbeheersing zoals de verzekeraars de afgelopen jaren reeds hebben
gedemonstreerd. Een doelmatige inkoop en distributie verdienen derhalve alle
aandacht. Marketinginitiatieven van producenten en leveranciers voor de bulkgoederen
richten zich primair op de gebruikers en de incontinentie- en stomaverpleegkundigen.
Richtlijnen voor de productkeuze en doelmatigheidsbevordering bij inkoop en
distributie zijn belangrijke beheersinstrumenten voor deze subcategorie hulpmiddelen.De tweede subcategorie zijn de duurzame gebruiksgoederen die een directe
relatie hebben met het verstrekken van (verpleegkundige) zorg. Sommige van
deze hulpmiddelen worden nu, weliswaar voor een periode van slechts 26 weken,
via de uitleen thuiszorg (AWBZ) verstrekt. De kosten van deze hulpmiddelen
worden op dit moment geïsoleerd van de andere kosten in de gezondheidszorg
bezien. Vanwege het feit dat er geen integrale afweging van de totale zorgvraag
plaatsvindt, kunnen er ondoelmatigheden in de zorgverstrekking ontstaan. Voor
het bepalen van bijvoorbeeld het omslagpunt intra- versus extramurale behandeling
is het van belang de kosten van deze hulpmiddelen mee te wegen. Marketinginitiatieven
richten zich nu vooral op de verstrekkers (thuiszorgorganisaties en verzekeraars).1c. Overige gezondheidszorggerelateerde hulpmiddelenTot deze categorie behoren alle hulpmiddelen voor het uitoefenen van (complexe)
activiteiten en hulpmiddelen die een relatie hebben met de gezondheidszorg
vanwege de indicatiestelling voor het hulpmiddel of de productkeuze. De voorschrijver
is bij de aanschaf van het hulpmiddel betrokken vanwege de afweging van het
hulpmiddel ten opzichte van andere interventies en/of het opstellen van producteisen
voor het hulpmiddel. Een deel van deze hulpmiddelen wordt naar maat vervaardigd.
Anders dan bij de hulpmiddelen uit de categorie «medische behandeling»
zijn de individuele wensen en het activiteitenpatroon van de gebruiker bij
deze hulpmiddelen ook van invloed op de producteisen. Hiertoe behoren ook
de aanvullende eisen die aan het hulpmiddel worden gesteld in verband met
bijzondere gebruikssituaties zoals sport, hobby of werk. Als het hulpmiddel
specifiek bestemd is voor sport, dan is het ingedeeld bij de welzijnsgerelateerde
hulpmiddelen. Het onderscheidend criterium is dan niet het soort hulpmiddel
maar het gebruiksdoel. Marketinginitiatieven richten zich zowel op de voorschrijver
en adviseur als op de gebruiker. Een belangrijk aandachtspunt voor deze categorie
hulpmiddelen is de vervangingstermijn. Een beheersinstrumentarium dat aangrijpt
bij de verschillende aspecten is voor deze hulpmiddelen op zijn plaats. 2. Welzijnsgerelateerde hulpmiddelenHulpmiddelen ter bevordering van de maatschappelijke participatie vallen
primair buiten de gezondheidszorg. Bij de uiteindelijke keuze van het product
speelt het leef- en activiteitenpatroon van de gebruiker een grote rol. Er
is geen relatie met de medische behandeling. Er is sprake van een groeiende
groep consumenten die eigen eisen stelt aan de (vormgeving en functionaliteit
van de) hulpmiddelen. Producenten spelen hier op in bij het ontwerpen en ontwikkelen
van hulpmiddelen. Bij dit type hulpmiddelen is het moeilijk om algemeen geldende
richtlijnen voor de indicatiestelling en de productkeuze op te stellen. De
doelmatigheid en de effectiviteit van de hulpmiddelen zijn niet of nauwelijks
te objectiveren. Die zijn namelijk voor een groot deel afhankelijk van de
(subjectieve) beleving door de gebruiker. In het beheersinstrumentarium dient
meer ruimte te zijn voor de keuzevrijheid van de gebruiker.3. Hulpmiddelen die algemeen gebruikelijk zijnSommige hulpmiddelen zijn zo algemeen ingeburgerd dat ze niet vallen onder
een vergoedingsregeling van overheidswege behoudens een vangnet via de bijzondere
bijstand. Een goed voorbeeld zijn brillen en contactlenzen (met uitzondering
van enkele specifieke medische situaties). Inmiddels is er in deze categorie
nog een aantal hulpmiddelen waarvoor men de vraag kan opwerpen of een vergoedingsregeling
van overheidswege nog steeds aangewezen is. In verschillende Europese landen
worden hulpmiddelen in deze categorie niet vergoed.4. Hulpmiddelen specifiek voor de werk-/onderwijssituatie
en hulpmiddelen voor hobby en sportDit zijn hulpmiddelen die specifiek bestemd zijn voor de werksituatie
of het onderwijs. Deze hulpmiddelen worden vergoed op grond van de wet REA.
Niet het soort hulpmiddel maar het gebruiksdoel is bepalend voor de indeling
in deze categorie. Ook specifieke hulpmiddelen voor hobby en sport vallen
niet onder de Regeling hulpmiddelen.3.3 De beïnvloedingsmogelijkhedenIn tabel 3 zijn de directe beïnvloedingsmogelijkheden van de betrokken
actoren op de uitgaven per categorie hulpmiddelen die tot de gezondheidszorg
of welzijn behoren, samengevat. De bepalende factoren voor de uitgaven zijn
de «prijs per product», de «productkeuze» en het «volume».
De uitkomsten van de analyse gekoppeld aan de kenmerkende elementen van de
hulpmiddelen zijn de basis voor de bepaling van het passend beheersinstrumentarium.
Immers voor het inzetten van de juiste prikkels voor kostenbeheersing is het
van belang te weten op welk niveau invloed kan worden uitgeoefend op de uitgaven.Tabel 3 Beïnvloedingsmogelijkheden betrokkenen1Functie OmgevingMedische behandelingHulpmiddelen
V&VOverig
gezondheidgerelateerdOverig welzijngerelateerd PrijsProduct KeuzeVolumePrijsProduct KeuzeVolumePrijsProduct KeuzeVolumePrijsProduct KeuzeVolumeMeso-niveau            Zorgverzekeraar zorgkantoor/gemeente++–++++++++–Instelling++–+++––––––Micro-niveau            Voorschrijver/++++/-+/-++++–––Adviseur+/-+/-+/-+/-++++++/-+/-+/-Gebruiker–––+/-+/-+/-+++/-+++             Producent/Leverancier++++++++++++1 Een plus veronderstelt de aanwezigheid van directe beïnvloedingmogelijkheden
van de actor op de uitgaven; een min betekent dat er geen directe beïnvloeding
is, maar sluit de aanwezigheid van indirecte mogelijkheden niet uit.4. Beheersinstrumentarium4.1 InleidingDe gedetailleerde regelgeving rondom de verstrekking hulpmiddelen heeft
tot doel de uitgaven voor hulpmiddelen te beheersen. Dit geschiedt vooral
door een beperking van het aanbod en de keuzevrijheid van de gebruiker (limitatieve
opsomming van categorieën, een beperking van de te vergoeden typen binnen
een categorie en indicatievoorwaarden; zie paragraaf 4.2). Tegelijkertijd
vindt binnen het gehele zorgproces een verschuiving plaats van aanbod- naar
vraaggestuurde zorg.Het sturingsmechanisme ontwikkelt zich van centraal aangestuurde overheidsregulering
naar een sturingssysteem waarin andere actoren de verantwoordelijkheid en
ook de ruimte krijgen om doelmatig de schaarse middelen voor de zorg te verdelen
(concurrerende verzekeraars, regionale zorgkantoren etc.). In zijn huidige
vorm sluit de Regeling hulpmiddelen 1996 hier niet bij aan. Er is dan ook
behoefte aan een alternatief stuuren beheersmodel dat aanhaakt bij de verschuiving
van verantwoordelijkheden voor de uitgaven van de zorg.Paragraaf 4.3 beschrijft algemene aangrijpingsmogelijkheden voor
het te voeren beleid. Dit betreft het prijsinstrumentarium, de inkoop en distributie,
vergroten van de transparantie alsmede de vraag of alle hulpmiddelen onderdeel
moeten blijven vormen van een sociale ziektekostenverzekering. Paragraaf 4.4
schetst vervolgens de mogelijkheden voor beleid per categorie (functie) hulpmiddelen.4.2 Huidig beheersinstrumentariumDe Regeling hulpmiddelen valt onder de ZFW en wordt uitgevoerd onder verantwoordelijkheid
van de zorgverzekeraars. Hulpmiddelen vallen (net als de geneesmiddelen) onder
de categorie overige verstrekkingen waarvoor de verzekeraar risicodragend
is. De budgettering prikkelt de verzekeraars in toenemende mate om tot kostenbeheersing
te komen. Sinds 1991 lopen verzekeraars een (aanvankelijk nog gering) risico
over de uitgaven voor hulpmiddelen. Sindsdien is het risico voor verzekeraars
geleidelijk verhoogd door de verevening en de nacalculatie voor hulpmiddelen
te verlagen. Met ingang van 1998 zijn individuele zorgverzekeraars in beginsel
volledig risicodragend geworden voor de verstrekking van hulpmiddelen. Alleen
via de hogekostenverevening (HKV) blijft op dit moment nog een zeer beperkt
deel van het hulpmiddelenbudget buiten schot. Dit aandeel zal de komende tijd
afnemen gelet op het voornemen de drempel voor de HKV te verhogen. Met de
introductie van deze financiële prikkels hebben we de fundamenten gelegd
voor een gedragsverandering bij zorgverzekeraars als het gaat om het streven
naar doelmatigheid bij de hulpmiddelenverstrekking. Tegelijkertijd moet ook
worden onderkend dat een dergelijke gedragsverandering niet van
de ene op de andere dag over de hele linie optreedt. Sommige verzekeraars
hebben op dit punt al grotere inspanningen geleverd en betere resultaten bereikt
dan andere.Wij zijn er van overtuigd dat verzekeraars in de nabije toekomst over
de volle breedte invulling zullen geven aan hun regierol. De mogelijkheden
liggen er ook volop. De noodzakelijk geachte liberalisering van de markt (gereguleerde
marktwerking) zoals onder meer de MDW-werkgroep geneesmiddelen, het rapport-Wijers
en de Commissie-De Vries aangeven, is voor een deel immers reeds gerealiseerd
op de markt(en) van de hulpmiddelen. Zo heeft de verzekeraar de vrijheid om
te onderhandelen met de aanbieders en leveranciers en kan hij invloed uitoefenen
op de prijsvorming. Een van de invalshoeken van dit actieprogramma is om verzekeraars
verder te faciliteren bij het uitoefenen van hun regierol.Naast de Regeling hulpmiddelen kent de Ziekenfondswet een aantal specifieke
instrumenten waarmee de verzekeraar invloed kan uitoefenen op de uitgaven
aan hulpmiddelen. Met behulp van de aanvraag- en machtigingsprocedure kan
de verzekeraar het type en de leverancier van de verstrekking bepalen. Voor
een aantal hulpmiddelen is bepaald dat de verstrekking uitsluitend in bruikleen
mag plaatsvinden. Dit geldt onder meer voor de aangepaste tafels en stoelen
en de speciale bedden.De criteria dat de verstrekking doelmatig en niet onnodig kostbaar moet
zijn (contractueel vastgelegd tussen de zorgverzekeraar en de zorgverlener),
geeft de verzekeraar tevens invloed op het te verstrekken hulpmiddel.In het Plan van Aanpak 1998 hebben we extra instrumenten aangereikt om
de regierol van de verzekeraar verder te faciliteren. Het betreft hier voor
de korte termijn onder meer het opnemen van gebruiksnormen in de regeling.
Aangezien de wijzigingen per 1 april 1999 zijn ingegaan is het nog te vroeg
om te kunnen rapporteren over de effecten op de kostenontwikkeling. Voor de
langere termijn hebben wij in 1998 aan het CVZ de opdracht gegeven voor de
ontwikkeling van een in- en uitstroommodel, een Hulpmiddelenkompas en een
onderzoeksprogramma ter verbetering van doelmatige verstrekking van hulpmiddelen.
Aangezien het gaat om instrumenten voor de langere termijn, zijn aanvullende
maatregelen nodig voor de korte termijn om de budgettaire doelstellingen te
halen.4.3 Instrumentarium algemeen4.3.1 InleidingHet sturingsinstrumentarium kan niet los worden gezien van de distributiekolom
die de deelmarkt kenmerkt. Op een aantal deelmarkten is sprake van aanzienlijke
marges. Deze zijn voor een deel weg te nemen door de machtspositie van een
aantal schakels in de distributiekolom te breken. Noodzakelijke voorwaarde
hiervoor is dat de inkopende marktpartij een stevige partij is die kennis
van zaken heeft en op een behoorlijke schaal kan inkopen. Dat vereist dat
de verschillende deelmarkten ook transparant zijn. We zullen deze transparantie
zoveel mogelijk in een Europees perspectief plaatsen, aangezien de prijzen
per land variatie vertonen.Een van de belangrijkste factoren die een doelmatige inkoop door verzekeraars
van bepaalde hulpmiddelen in de weg staat is de onduidelijke prijsvorming
in de distributiekolom. De motie-Arib (Tweede Kamer, vergaderjaar 1998–1999,
24 124 nr. 78) waarin de nadruk ligt op het vergroten van de transparantie,
het versterken van de inkoopfunctie en de FTTO-benadering, sluit hierbij nauw
aan. Vanuit de overheid bezien zijn er verschillende mogelijkheden om faciliterend
op te treden ten gunste van de inkopende partij.4.3.2 PrijsinstrumentariumOp de hulpmiddelenmarkt is (nog steeds) sprake van een grote marktmacht
van de aanbiedende partijen. Daardoor blijft het probleem van onvoldoende
prijsconcurrentie tussen de aanbieders bestaan. In dit verband is relevant
dat de Mededingingswet per 1-1-1998 in werking is getreden. Het is van het
grootste belang dat de NMa actief speurt naar mededingingsbeperkende afspraken
in deze sector. Ik zal daarvoor, in overleg met de Minister van EZ, aandacht
vragen van de NMa. Dergelijke afspraken moeten en kunnen met het huidige mededingingsinstrumentarium
stevig worden aangepakt. Dit vergt overigens een zeer actieve betrokkenheid
van inkopers en gebruikers van hulpmiddelen. Zij worden immers als eerste
geconfronteerd met dergelijke afspraken. Om die reden zullen zij de weg naar
de NMa zo nodig goed moeten weten te vinden.Zoals toegezegd (Tweede Kamer, vergaderjaar 1997–1998, 24 124
nr.67) bekijken wij in overleg met het Ministerie van Financiën hoe de
BTW-heffing op hulpmiddelen kan worden geherclassificeerd. In lijn met Europese
regelgeving zal een deel van de hulpmiddelen dat op dit moment onder het hoge
BTW-tarief valt, onder het verlaagde BTW-tarief worden gebracht. De uitwerking
hiervan zal moeten worden ingepast in het belastingplan 2001. De precieze
verlaging van de uitgaven aan extramurale hulpmiddelen zullen wij nader onderzoeken,
maar deze ramen wij vooralsnog op 15 miljoen gulden.4.3.3 Inkoop, distributie en transparantieBij de hulpmiddelenvoorziening hebben inspanningen van de zorgverzekeraars
gericht op de inkoop inmiddels geleid tot kortingen van gemiddeld 7,5 tot
10% bij de verbruiksmiddelen. Dit gemiddelde wordt vooral gehaald door een
kleinere groep verzekeraars die er al in slagen om aanzienlijk hogere kortingen
te bedingen. De toenemende aandacht voor kostenbeheersing bij de zorgverzekeraars
sterkt ons vertrouwen dat verzekeraars er in slagen de nog aanwezige kortingsruimte
op de hulpmiddelenmarkt te verzilveren.De individuele verzekeraar zal steeds afwegen of het te behalen (concurrentie)voordeel
opweegt tegen de kosten van scherp onderhandelen. Inmiddels worden bij verzekeraars
daarom mogelijkheden verkend van gezamenlijke inkoop c.q. openbare aanbesteding.Daarnaast is er sprake van ontwikkelingen aan de aanbiederszijde die wijzen
op het openbreken van deelmarkten. Het initiatief van Vendex/Hans Anders bij
de gehoorapparaten geeft aan dat forse prijsverlagingen bij specifieke categorieën
hulpmiddelen mogelijk zijn. Ook op andere deelmarkten lijken initiatieven
te worden ontplooid die bestaande aanbieders zullen blootstellen aan meer
concurrentie. Waar mogelijk zullen wij dergelijke initiatieven ondersteunen
teneinde prijsverlagingen te bevorderen. Een belangrijke randvoorwaarde voor
ons blijft daarbij dat de kwaliteit van de geleverde zorg adequaat is.Aan de vraagzijde zullen we de inkopers van hulpmiddelen verdergaande
ondersteuning gaan bieden zonder daarbij op hun stoel te gaan zitten. Wij
zullen in overleg met de Minister van EZ een onafhankelijk orgaan oprichten
dat de concurrentie op de hulpmiddelenmarkt bevordert. Dit orgaan moet een
hoogwaardig kenniscentrum worden dat in staat is de informatie-asymmetrie
die veel hulpmiddelenmarkten nu kenmerkt, op te heffen. Het orgaan verschaft
informatie aan potentiële toetreders (aanbieders en leveranciers van
hulpmiddelen) tot de markt. Voorts geeft dit orgaan informatie aan zorginkopers
over de prijzen voor de verschillende categorieën hulpmiddelen. Het orgaan
heeft geen rol als toezichthouder. Dit is immers de taak van de NMa. De door
het orgaan te verschaffen informatie betreft enerzijds prijsgegevens over
vergelijkbare producten in het buitenland en anderzijds prijsgegevens die
worden opgevraagd in de binnenlandse markt.De activiteiten laten zich in grote lijnen als volgt schetsen:– Het orgaan legt contacten met buitenlandse overheden en met partijen
in het binnenland om relevante (prijs)gegevens te verzamelen.– Het orgaan legt aan de deelnemende zorgverzekeraars en andere
inkopers een rapportage voor van de resultaten (inclusief vergelijking tussen
bestaande inkoop en het aangebodene).– De zorgverzekeraar behoudt uiteraard zijn individuele verantwoordelijkheid
voor de inkoopbeslissing.Op deze wijze kan een belangrijke bijdrage worden geleverd aan het transparanter
maken van de markt en het vergroten van de dynamiek zonder op centralistische
wijze in de markt in te grijpen. De reikwijdte van het kenniscentrum hoeft
niet beperkt te blijven tot de hulpmiddelen die zorggerelateerd zijn.Ook andere verstrekkers van hulpmiddelen zoals gemeenten hebben namelijk
te maken met een sterke aanbiederskant enerzijds en een beperking in tijd
en mankracht om hun kennisachterstand ten opzichte van zorgaanbieders te verkleinen.Voorts zullen wij onderzoeken of het zinvol is om dit kenniscentrum op
te dragen effectief gebleken inkoopmodellen1
bij de hulpmiddelen te introduceren.4.3.4 Doelmatigheid naar analogie KoopmansIn de motie-Arib is gevraagd de transparantie van de distributie en de
prijsopbouw van de hulpmiddelen te verbeteren door maatregelen à la
het plan-Koopmans bij de geneesmiddelen. Het advies van de commissie-Koopmans
betreft onder meer het uitbreiden van het bestaande Farmacotherapeutisch overleg
(FTO) tussen huisartsen en apothekers naar een Farmacotherapeutisch Transmuraal
Overleg (FTTO). In dat overleg worden de poliklinisch voorschrijvende specialisten
en de ziekenhuisapothekers betrokken. Het is vooral gericht op transmurale
samenwerking en overleg tussen de voorschrijvers van geneesmiddelen en de
apothekers als leverancierspartij.Het concept van de Koopmansplannen voor de farmaceutische zorg is niet
in al zijn onderdelen toe te passen op de extramurale hulpmiddelenzorg. De
hulpmiddelensector wijkt immers af van de geneesmiddelensector. Er is in de
eerste plaats geen sprake van een bestaand FTO voor hulpmiddelen. Bovendien
bestaat elk van de circa 20 deelsectoren in de hulpmiddelenvoorziening uit
een verschillend samengesteld cluster van voorschrijvers en leveranciers.
Toch is het FTTO-concept in zijn algemeenheid zonder meer bruikbaar voor deelsectoren
van de hulpmiddelenvoorziening. Een gestructureerd overleg biedt aanknopingspunten
om op lokaal/regionaal niveau doelmatigheidswinsten te boeken bij de verstrekking
van hulpmiddelen. Het gaat daarbij om een vergroting van de doelmatigheid
bij enerzijds het voorschrijven van hulpmiddelen en anderzijds de inkoop en
de distributie. In enkele regio's wordt al gebruik gemaakt van een dergelijke
overlegstructuur. Dit heeft geleid tot grotere doelmatigheiden
kostenbesparing. Ook wordt de kwaliteit van de gehele voorziening bevorderd.Verzekeraars kunnen en moeten een centrale rol vervullen bij het verder
vormgeven van een gestructureerd hulpmiddelenoverleg op lokaal/regionaal niveau.
Wij zullen verzekeraars faciliteren bij het invullen van deze regierol door
een beperkt aantal proefprojecten financieel te ondersteunen. Onderstaand
geven we een aantal denkrichtingen aan voor de invulling van die regierol.
Het gaat hier niet om een blauwdruk, maar om een handreiking aan zorgverzekeraars
bij het invullen van hun rol.I. Doelmatiger voorschrijvenDoelmatig en gericht voorschrijven kan op verschillende manieren worden
bewerkstelligd.• Hulpmiddelenkompas en -formulariumDe deskundigheid bij voorschrijvend artsen met betrekking tot hulpmiddelen
kan worden verbeterd door het opstellen van een lokaal formularium. Het formularium
heeft een bindend karakter. Het CVZ is momenteel bezig aan de ontwikkeling
van een Hulpmiddelenkompas. De eerste editie zal naar verwachting gereed zijn
eind 2001. Dit kompas kan het uitgangspunt vormen voor lokaal te ontwikkelen
formularia.Omgekeerd kunnen lokale formularia een landelijke uitstraling krijgen,
door andere groepen worden overgenomen of zelfs een basis vormen voor onderdelen
van het landelijk Hulpmiddelenkompas.• Electronisch voorschrijfsysteemIn een later stadium kan software ontwikkeld worden voor een hulpmiddelenvariant
van het Electronisch Voorschrijfsysteem, zoals dat is beschreven in het Koopmansrapport.• Bonus/malus systeem voorschrijfgedragEen bonus/malus systeem kan voorschrijvers stimuleren afwijkend voorschrijfgedrag
te corrigeren.• Evaluatie van het voorschrijfgedrag door gebruik
van spiegelinformatieBinnen het gestructureerd overleg kan de zorgverzekeraar spiegelinformatie
leveren over het voorschrijfgedrag van de individuele voorschrijvers. Het
voorschrijfgedrag wordt in de groep getoetst en besproken.II. Doelmatiger inkopen en distribueren• Scheiding van zorg en inkoopLeverantie en inkoop van hulpmiddelen worden momenteel geheel verzorgd
door commercieel werkende bedrijven. Afhankelijk van de sector en de samenstelling
van de distributiekolom worden soms ruime marges gehaald. Op kortingen, bonussen
en schaalvoordelen bij bulkinkoop is weinig zicht. Scheiding van zorg en inkoop
kan een belangrijk middel zijn om de belangenverstrengeling te voorkomen die
ontstaat wanneer leveranciers tevens als keuzebepalend adviseur fungeren.Scheiding van zorg en inkoop kan een omwenteling teweegbrengen in de lokaal
gegroeide en gevestigde distributiestructuren. Hier ligt voor de zorgverzekeraars
een kans de hulpmiddelendistributie grondig te herstructureren.• Beheer van eigen bedrijven of deelname in bedrijven
door zorgverzekeraarsDe opheffing van het verbod op het beheren van eigen instellingen door
ziekenfondsen (artikel 42 Ziekenfondswet) zal zorgverzekeraars de mogelijkheid bieden zelf hulpmiddelenbedrijven op te richten of daarin
deel te nemen.• Het instrument van aanbesteden.Zorgverzekeraars kunnen gebruik maken van het instrument van aanbesteden
om de gehele hulpmiddelenvoorziening of onderdelen daarvan uit te besteden
aan gespecialiseerde particuliere bedrijven. ZN heeft een onderzoek laten
verrichten naar openbaar aanbesteden.• Samenstellen van voorkeursassortimentenHet gestructureerd overleg biedt de mogelijkheid een lokaal of zelfs regionaal
voorkeursassortiment op te bouwen. Een regionaal voorkeursassortiment biedt
grote schaalvoordelen bij inkoop• Kiezen voor doelmatige distributiekanalenIn sommige hulpmiddelensectoren bestaan grote verschillen in de opbouw
van de distributiekolom. Weinig of niet benutte distributiekanalen voor hulpmiddelen
zijn de thuiszorgwinkels en ziekenhuisapotheken.• Volumebewaking: taak van de leverancierIn de farmaceutische zorg is volumebewaking reeds lang ingeburgerd. Volumebewaking
houdt in dat de leverancier het gebruik van hulpmiddelen per individuele gebruiker
kan volgen zodat ondoelmatig gebruik bij verbruiksartikelen kan worden geconstateerd
en gecorrigeerd. Volumebewaking zal als beheersinstrument onderdeel kunnen
vormen van de afspraken tussen de zorgverzekeraar en de hulpmiddelenleverancier.4.3.5 ConsumentenbenaderingA) De omvang van het pakketUit een internationale vergelijking van het verstrekkingenbeleid voor
hulpmiddelen uitgevoerd door Deloitte en Touche1
blijkt dat de ons omringende landen bij de samenstelling van het via de sociale
ziektekostenverzekering te vergoeden hulpmiddelenpakket op onderdelen tot
andere afwegingen komen. Zo worden in België de elastische kousen en
glucosemeters niet vergoed en het incontinentiemateriaal slechts ten dele.
In Frankrijk kent men relatief forse eigen bijdragen, variërend van 35
tot 65%. Hulpmiddelen waarvan het therapeutisch nut omstreden is en/of de
kosten laag zijn worden in Duitsland niet vergoed. Diabetesteststrips worden
in Denemarken volledig door de gebruiker betaald, terwijl de glucosemeters
voor de helft worden vergoed.Bovenstaande voorbeelden illustreren dat de vergoeding voor hulpmiddelen
in de ZFW niet als uitgesproken sober kan worden gekenschetst. De vraag kan
derhalve worden gesteld of alle hulpmiddelen die thans onder de ZFW vallen,
ook in de toekomst onderdeel moeten blijven uitmaken van de sociale ziektekostenverzekering.
Deze vraag staat niet op zichzelf, maar vormt onderdeel van een bredere discussie
over de stelselherziening in de zorgsector. De SER is momenteel bezig met
de voorbereiding van een advies over de solidariteit in het stelsel van ziektekostenverzekeringen.
De SER zal ingaan op de solidariteit aan de premiekant en de solidariteit
aan de verstrekkingenkant. Daarbij komt expliciet aan de orde wat de verantwoordelijkheid
van de overheid is versus de verantwoordelijkheid van de burger en welke vormen
van zorg collectief en welke privaat moeten worden verzekerd. In afwachting
van het SER-advies en de brede discussie over de stelselherziening zullen
we geen geïsoleerde pakketmaatregelen bij de hulpmiddelen treffen om
de taakstelling uit de Zorgnota in te vullen.Dit neemt niet weg dat er ook met betrekking tot de hulpmiddelen een specifieke
afweging kan worden gemaakt. Relevante vragen zijn of de desbetreffende hulpmiddelen
tot de noodzakelijke zorg kunnen worden gerekend, of zij betaalbaar zijn voor
de gebruikers en of zij inmiddels het karakter van een gemeengoed hebben gekregen.
In feite gaat het om het toepassen van de trechter van Dunning op de hulpmiddelen. Noodzakelijke zorgDe vraag of alle in tabel 2 genoemde hulpmiddelen vanuit een zorginhoudelijke
hoek als noodzakelijk moeten worden beschouwd, valt op dit moment niet te
beantwoorden. Er zijn geen signalen dat bepaalde categorieën hulpmiddelen
overbodig zouden zijn. Wel zijn er vraagtekens te plaatsen bij de indicatiestelling
voor en de toepassing van bepaalde hulpmiddelen1.
Er zijn nog weinig klinische studies van voldoende kwaliteit gedaan naar de
effectiviteit van hulpmiddelen. Ook bestaan er nauwelijks richtlijnen voor
doelmatige verstrekking van hulpmiddelen. Uitsluiten van de aanspraken op
grond van het noodzakelijkheidscriterium is dan ook niet mogelijk. Wel is
een verbetering mogelijk van de indicatiestelling en de toepassing van hulpmiddelen.
Voor dit doel is inmiddels het onderzoeksprogramma doelmatigheid hulpmiddelen
en de ontwikkeling van het Hulpmiddelenkompas gestart. In dit kader is voorts
van belang dat het CVZ een in- en uitstroommodel ontwikkelt dat instrumenten
levert waarmee de doelmatigheid en noodzakelijkheid van hulpmiddelen is vast
te stellen. Dit model levert de handvatten om tot een verantwoorde vaststelling
van het pakket te komen.BetaalbaarheidVervolgens doet zich de vraag voor of bepaalde hulpmiddelen voor eigen
rekening en verantwoordelijkheid kunnen komen. Dit criterium gold al in de
oude Regeling hulpmiddelen. Zo zijn de ADL-hulpmiddelen in 1994 bij de overheveling
vanuit de AAW niet opgenomen in de Regeling hulpmiddelen. Een aantal hulpmiddelen
kost op jaarbasis minder dan 100. Het is denkbaar deze hulpmiddelen in de
toekomst geheel voor eigen rekening van de gebruiker te laten komen. Voor
die afweging is echter van belang dat gebruikers van hulpmiddelen vaak oud,
chronisch ziek of gehandicapt zijn. Hun inkomenspositie is kwetsbaar en zij
maken vaak al extra kosten – niet in de laatste plaats voor hulpmiddelen-
in verband met hun ziekte of handicap2.GemeengoedDe hulpmiddelen die kunnen worden beschouwd als gemeengoedartikel of als
onderdeel van de normale levensloop zijn de rollator, het licht incontinentiemateriaal,
de lichte categorie elastische kousen, de schrijfmachine, de rekenmachine,
de fax en de computer. Het budgettaire beslag van deze hulpmiddelen bedraagt
circa 110 miljoen gulden. Vergoeding van deze hulpmiddelen uit een sociale
ziektekostenverzekering is geen automatisme. Dit blijkt ook uit de internationale
pakketvergelijking. Een benadering waarin geen vergoeding meer plaats zou
vinden vereist dat er mogelijkheden zijn voor het afsluiten van een aanvullende
verzekering tegen aanvaardbare premies (ook voor chronisch zieken en gehandicapten)
en dat een toereikend vangnetsysteem aanwezig is om de toegankelijkheid van
dergelijke voorzieningen te waarborgen.B) Eigen betalingen gebruikerUit de internationale vergelijking is gebleken dat Nederland in verhouding
met enkele ons omringende Europese landen een relatief bescheiden eigenbijdragesysteem
voor hulpmiddelen kent. In Denemarken is de categorie van het hulpmiddel (persoonlijke-
technische, consumptiegoederen) mede bepalend voor een eigen bijdrage. Consumptiegoederen
waaronder computers kennen een eigen bijdrage. Frankrijk hanteert zoals aangegeven
relatief hoge eigen bijdragen.Ook in ons land betalen gebruikers een deel van de kosten voor hulpmiddelen
zelf. Dit geldt met name voor die hulpmiddelen waarvoor een eigen bijdrage
aan de voet of een maximumvergoeding bestaat (o.a. gebruiksklare borstprothesen,
orthopedisch schoeisel, gehoorhulpmiddelen, glucosemeters, faxen en pruiken).
Gelet op de recente ervaringen met eigen bijdragen in de ZFW
ligt het niet in de rede om in aanvulling hierop een specifieke eigen bijdrage
voor hulpmiddelen te introduceren waarbij altijd een vast percentage van de
kosten door de gebruiker moet worden betaald.4.4 Instrumenten per functieNaast de inzet van generieke instrumenten is het zinvol om per categorie
hulpmiddelen specifieke instrumenten in te zetten. In paragraaf 3 hebben
wij een aantal functies bij de hulpmiddelen onderscheiden. Elke functie kenmerkt
zich door specifieke eigenschappen. Aan die eigenschappen zullen we een passend
beheersinstrumentarium koppelen teneinde een effectief kostenbeheersingsbeleid
te kunnen voeren. Algemeen uitgangspunt is de introductie van voldoende prikkels
om de verantwoordelijke actoren te stimuleren tot doelmatigheid en kostenbeheersing.4.4.1. Hulpmiddelen die samenhangen met de medische behandelingHulpmiddelen onderdeel van het ziekenhuisbudget.Een aantal hulpmiddelen kan integraal onderdeel gaan vormen van de medisch-specialistische
behandeling. Dit betreft de volgende hulpmiddelen:– zuurstofapparaten, concentratoren;– longvibrators;– vernevelaars;– electrostimulators tegen pijn;– CPAP-apparatuur;– botgroeistimulator;– drukpakken ter behandeling van brandwonden;– apparatuur voor positieve uitademingsdruk;– breukbanden;– elastische kousen (drukklasse 3/4)– trachea canule;– verbandschoenen;– bandagelenzen;– stemprothese;– bone anchored hearing aid.Bij deze hulpmiddelen spelen de wensen van de gebruiker voor de uitvoering
van het hulpmiddel over het algemeen een geringe rol. De bepaling van de verstrekking
en de budgetverantwoordelijkheid worden voor deze hulpmiddelen aan elkaar
gekoppeld. Het budgettaire beslag van deze hulpmiddelen bedraagt circa 0,1
miljard gulden. Aangezien de voorschrijver direct invloed heeft op de kosten
en de instelling belang heeft bij beheersing van die kosten, ontstaat een
prikkel voor de verbetering van de doelmatigheid. Voor deze hulpmiddelen zal
geen extramurale verstrekking blijven bestaan. Een indicatie leidt automatisch
tot verstrekking via het instellingsbudget. Verwacht mag worden dat de groei
van de huidige extramurale verstrekking (9,5%) na de herverkaveling in de
pas zal gaan lopen met het gemiddelde groeiniveau van de intramuraal verstrekte
hulpmiddelen (circa 5%).4.4.2 Hulpmiddelen samenhangend met verpleging en verzorgingDeze groep hulpmiddelen (omvang circa 0,4 miljard gulden) vertoont een
zorginhoudelijke samenhang met de sector verpleging en verzorging in de AWBZ.
Met het oog op een integrale benadering zou overheveling naar de AWBZ op termijn
voor deze groep een optie kunnen zijn. In de eindsituatie van de modernisering
AWBZ komt de verantwoordelijkheid voor de kostenbeheersing in handen te liggen
van de zorgkantoren, die mede op grond van hun omvang in staat moeten zijn
inkoopvoordelen te halen. Op dit moment achten wij het echter niet opportuun een tweede regeling
(extramurale) hulpmiddelen in de AWBZ op te tuigen. We zouden daarmee immers
het bestaande beheersinstrumentarium (de verzekeraarsbudgettering) in het
tweede compartiment overboord zetten, terwijl verzekeraars zich wel degelijk
in toenemende mate inspannen voor een doelmatiger verstrekking van hulpmiddelen.
Wij verwachten dat in de nabije toekomst niet alleen de huidige «koplopers»,
maar alle verzekeraars hun verantwoordelijkheid op het terrein van de hulpmiddelen
zullen nemen. Een verdere inzet van het instrument van benchmarking vormt
een belangrijke stimulans. Bij deze afweging hebben wij ook het feit betrokken
dat het beheersinstrumentarium voor het eerste compartiment thans nog volop
in ontwikkeling is. Los van de precieze financieringswijze achten wij het
hoe dan ook van belang dat de uitgaven voor deze hulpmiddelen in de toekomst
een plaats krijgen bij de bepaling van het omslagpunt intra- versus extramurale
behandeling.Hulpmiddelen onderdeel van het budget verzorgingshuizenNaar analogie van de verpleeghuizen en de geneesmiddelen in het verzorgingshuis
zal een deel van de hulpmiddelen voor intramuraal verblijvende gebruikers
in een verzorgingshuis onderdeel gaan uitmaken van het instellingsbudget.
Dit geldt ook voor de gebruikers die voor een verzorgingshuis zijn geïndiceerd
en via de regeling zorg op maat de benodigde zorg verkrijgen. Voor de bepaling
van het deel dat voor overheveling in aanmerking komt zal nader onderzoek
plaatsvinden.Het onderzoek «Gebruik en kosten van hulpmiddelen in verzorgingshuizen»1 geeft aan dat het merendeel van de ondervraagde verzorgingshuizen
positief staat tegenover het voorstel een deel van de hulpmiddelen over te
hevelen naar het (toekomstig) instellingsbudget. De belangrijkste redenen
hierbij zijn de vrijheid van onderhandelen met leveranciers en de besparing
in tijd voor de gebruikers van de hulpmiddelen.Uitgaande van het geconstateerde verschil in uitgavengroei tussen de intraen
de extramurale hulpmiddelen verwachten wij dat er enige doelmatigheidswinst
valt te boeken. Zo zullen inkoopcombinaties van verpleeg- en verzorgingshuizen
voordelen in de distributiekolom kunnen behalen, terwijl voorts het hergebruik
van (een deel van de) hulpmiddelen binnen de instelling kan worden bevorderd.4.4.3 Overige hulpmiddelen: gezondheidszorg- en welzijn-gerelateerdDeze grote groep hulpmiddelen heeft vooral betrekking op mobiliteit, woninginrichting
en communicatie. De omvang bedraagt circa 0,9 miljard gulden. Deze categorieën
hulpmiddelen kenmerken zich doordat de gebruiker veelal een centrale rol vervult
bij de bepaling van het (type) product. Enerzijds tracht de zorgverzekeraar
op grond van de gedetailleerde Regeling hulpmiddelen de regie te voeren ten
aanzien van de kostenbeheersing, anderzijds heeft de gebruiker zeer specifieke
wensen bij het te verstrekken hulpmiddel. De verzekeraar organiseert een doelmatig
inkoopbeleid en onderhandelt met de fabrikant en/of leverancier over het aanbod
en de prijs van het hulpmiddel. De gebruiker ziet het liefst de eigen wensen
gerealiseerd. Dit kan een zekere spanning oproepen met de verplichting tot
natura-verstrekking in de ziekenfondswet.Landelijke richtlijnen voor doelmatige verstrekkingWij achten het wenselijk dat verzekeraars in de toekomst meer ruimte krijgen
om in te spelen op nieuwe (technologische) ontwikkelingen bij de hulpmiddelen
en wensen van de gebruikers. De overheid regelt de rechten van verzekerden
door de aard, inhoud en omvang van het hulpmiddelenpakket te bepalen. Deze
functionele omschrijvingen worden gekoppeld aan landelijke richtlijnen voor
de doelmatige verstrekking van deze hulpmiddelen. Met een richtlijn
bedoelen wij een uitwerking van de indicatiestelling voor het hulpmiddel met
de daarbij behorende producteisen en aanwijzingen voor doelmatig gebruik.
Een eerste stap in die richting wordt gezet met het onderzoek naar een totstandkoming
van richtlijnen voor orthopedisch schoeisel en beenprothesen. Een randvoorwaarde
voor de ontwikkeling naar een raamregeling is het beschikbaar zijn van resultaten
van het in- en uitstroommodel. Daaruit zal blijken welke onderdelen van het
model zich lenen voor de uitwerking in landelijke richtlijnen danwel thuishoren
in de wettelijke regeling om de rechten van verzekerden goed te regelen. De
overheid laat, evenals onder de huidige wettelijke regeling, aan de zorgverzekeraars
over wie, waar en onder welke omstandigheden levert. De zorgverzekeraars kunnen
op regionaal niveau in overleg met de voorschrijvers, leveranciers en gebruikers
komen tot protocollen, die passen binnen de landelijke richtlijnen voor het
gebruik van deze hulpmiddelen. Langs deze weg kan de regelgeving vereenvoudigd
worden en tegelijkertijd sneller worden aangesloten bij nieuwe inzichten omtrent
een doelmatige verstrekking van hulpmiddelen.Samenhang met de WVG-regelingTabel 2 (indeling hulpmiddelen) geeft voor wat betreft de onderdelen mobiliteit
en inrichtingselementen een indicatie voor een inhoudelijke samenhang met
de huidige WVG-regeling, die zich richt op het terrein van wonen en vervoer.
In het kader van de interdepartementale werkgroep IBO-WVG komt het vraagstuk
van een duidelijker afbakening van beleidsverantwoordelijkheden en voorzieningenpakketten
voor gehandicapten verder aan de orde.Productgebonden budgetIn lijn met de ontwikkeling naar meer vraaggestuurde zorg past ook een
grotere keuzevrijheid van de gebruiker bij de verstrekking van een hulpmiddel.
Het productgebonden budget vormt het middel bij uitstek om die keuzevrijheid
ook daadwerkelijk aan de gebruiker te laten. We zullen dit instrument dan
ook op een zo ruim mogelijke schaal inzetten bij de toekomstige verstrekking
van hulpmiddelen1. Daarbij zullen we een aantal
essentiële randvoorwaarden in acht nemen.Ten eerste moet de gebruiker in staat zijn om zichzelf een oordeel te
vormen over de effectiviteit van het hulpmiddel. Voorts dient er sprake te
zijn van de aanwezigheid van voldoende keuzemogelijkheden voor de gebruiker.
Er moet met andere woorden een divers aanbod zijn waar voor de gebruiker ook
echt iets te kiezen valt. Ten slotte moet de budgettaire beheersbaarheid voldoende
gewaarborgd zijn. Wat dat laatste betreft is het van belang dat de zorgvraag
objectiveerbaar is en dat de indicatiestelling, de keuze van het hulpmiddel,
de gebruiksduur en de vervangingstermijn zich lenen voor het opstellen van
eenduidige categorieën waaraan een bepaald budget kan worden gekoppeld.
Binnen deze randvoorwaarden is het PGB een zeer geschikt instrument om de
verstrekking van hulpmiddelen op een modernere leest te schoeien. We zullen
het PGB gefaseerd invoeren, startend met enkele nog nader te bepalen hulpmiddelen.
We geven daarmee ook invulling aan de motie-Van Blerck (Tweede Kamer, vergaderjaar
1998–1999, 24 124, nr. 79), waarin de Kamer heeft gevraagd om een
onderzoek naar de haalbaarheid van het productgebonden en/of persoonsgebonden
budget voor producten binnen de hulpmiddelensector. Bij de implementatie zullen
we rekening houden met het binnenkort te verschijnen rapport van het CVZ over
het productgebonden budget. Overigens kan men de huidige verstrekkingswijze
bij de gehoorapparaten (met een maximumvergoeding en toegenomen keuzemogelijkheden
voor de gebruiker) in zekere zin beschouwen als een PGB avant la lettre. 5. StappenplanDe in paragraaf 4 geschetste maatregelen zullen we gefaseerd uitvoeren.
Ons staat daarbij het volgende traject voor ogen.Stappen 2000De uitvoering vergt in de eerste plaats nauw overleg met alle betrokkenen
in het veld. De komende maanden zullen wij dan ook benutten om intensief overleg
te voeren met de betrokken ministeries, Zorgverzekeraars Nederland, de betrokken
beroepsgroepen en koepels alsmede de cliënten/gebruikers. Tevens zullen
wij het College voor Zorgverzekeringen vragen om een advies uit te brengen
over het voorgestelde pakket maatregelen (inclusief de vormgeving van het
concurrentiebevorderend orgaan).Dit overleg betreft tevens de opzet van een aantal regionale experimenten
naar analogie van de aanpak Koopmans bij de geneesmiddelen. Deze kunnen één
of meer sectoren van de hulpmiddelenvoorziening bestrijken. Ook experimenten
met een integrale aanpak zijn mogelijk. Wij zullen de zorgverzekeraars vragen
projectvoorstellen in te dienen waarin zij elementen uit de Koopmansbenadering
toepassen op (onderdelen) van de hulpmiddelenvoorziening. Na beoordeling zullen
we kansrijke projecten selecteren en daarmee nog in de loop van dit jaar starten.
Randvoorwaarden zijn dat kwaliteit en toegankelijkheid van de hulpmiddelenvoorziening
gewaarborgd zijn en dat rekening is gehouden met rechtgelijkheid en rechtszekerheid
van de verzekerden. Daarnaast moeten de projecten passen binnen de kaders
van de Mededingingswet.Voorts zullen we in overleg met de Minister van EZ bezien of het mogelijk
is de NMa te vragen onwenselijke kartelvorming bij het aanbieden van bepaalde
hulpmiddelen actief op te sporen.Ten slotte zullen we dit jaar benutten voor het verder verbeteren van
de informatievoorziening. Het HIP (Hulpmiddelen Informatie Project bij het
CVZ) zal dit jaar met de eerste rapportages komen. Met het HIP komen volume-
en kostengegevens op detailniveau beschikbaar zodat ontwikkelingen van het
volume, van het hulpmiddel zelf en de prijsontwikkeling gevolgd kunnen worden.
Daarmee wordt de basis gelegd voor het volgen van de kostenontwikkeling en
het verstrekkingenbeleid. De Monitor hulpmiddelen zal eveneens in 2000 operationeel
worden. De eerste rapportage wordt in mei verwacht.Wij zullen de Kamer bij de Zorgnota 2001 nader informeren over de concrete
voortgang bij alle hier bovengenoemde zaken. Tevens zullen we dan ingaan op
de resultaten van het rapport van de werkgroep IBO-WVG.Stappen 2001In het jaar 2001 zal een deel van het huidige extramurale hulpmiddelenbudget
worden overgeheveld naar de ziekenhuizen en de verzorgingshuizen. We zullen
daarbij zo veel mogelijk aansluiten bij de benadering die nu ook is gevolgd
voor de onderbrenging van de geneeskundige en farmaceutische zorg bij het
verzorgingshuis.Voorts zullen we in 2001 starten met een PGB voor hulpmiddelen. We hebben
het CVZ inmiddels verzocht bij het in februari uit te brengen advies over
het PGB expliciet in te gaan op de categorieën hulpmiddelen die het meest
geschikt zijn voor deze start. In het najaar van 2001 zullen we op basis van
een eerste evaluatie beslissen over de uitgebreidere inzet van dit instrument
in 2002. We streven er naar om het concurrentiebevorderend orgaan zijn werkzaamheden
te laten starten in 2001. In overleg met de Minister van EZ zullen we dit
concurrentiebevorderend orgaan de komende tijd meer concreet vorm gaan geven
teneinde de transparantie bij de hulpmiddelen te bevorderen.Latere jarenIn het kader van het nog uit te brengen SER-advies en de discussie over
de stelselherziening past een analyse van het verstrekkingenpakket bij de
hulpmiddelen. De hiervoor aangekondigde stappen en de reeds in het Plan van
Aanpak 1998 getroffen maatregelen zijn met name gericht op doelmatigheidswinst
en matiging van de prijs. Daarmee is een maximale inzet gepleegd om het niveau
van de hulpmiddelenuitgaven terug te dringen. Het is niet mogelijk om additionele
besparingen te realiseren in deze sfeer.De nu voorgenomen stappen leiden tot het volgende budgettaire totaalbeeld
(zie tabel 4). Met dit pakket wordt voor deze kabinetsperiode meer dan volledig
invulling gegeven aan de taakstelling in de Zorgnota 2000.Tabel 4 Opbrengsten maatregelen Maatregel200020012002Integrale aanpak/herverkaveling   Overheveling naar ziekenhuisbudget 55 Overheveling
naar verzorgingshuizen 55    Transparantie/Koopmans   Doorloop verz.budgettering/benchmarking/HKV424545 Opzet concurrentiebevorderend orgaan/ 1025 Verlaging BTW 1515     Consumentenbenadering   Opschoning pakketn.v.t.n.v.t.n.v.t. Eigen bijdragenn.v.t. n.v.t. n.v.t.Totaal428095In 2003 wordt met dit pakket een besparing van 130 miljoen gulden gerealiseerd,
hetgeen in de meerjarencijfers is verwerkt.De Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport,E. Borst-EilersDe Staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport,A. Vliegenthart BIJLAGE 1 Hulpmiddelen in Regeling hulpmiddelen
1996, geordend volgens ISO-9999 en ingedeeld in de ICIDH-categorieënISO 9999 StoornisActiviteit basisActiviteit
complexParticipatie03Hulpmiddelen voor
behandeling en oefening    03 03CPAP-apparatuur    03 03Apparatuur voor positieve uitademingsdruk    03 03 06Vernevelaars    03 03 18Zuurstofapparaten, concentratoren    03 06 03Drukpakken ter behandeling van brandwonden    03 06 06Elastische kousen    03 12 06Breukbanden    03 21 03/06/09/12/15Injectiespuiten en naalden    03 24 12Hulpmiddelen
bij diabetes    03 21 21Draagbare uitwendige
infuuspompen    03 27Botgroei-stimulator    03 27 06Elektro-stimulators tegen pijn    03 27 12Longvibrators    03 33 03/ 06/12Anti-decubitus-zitkussens, -bedden, -matrassen, -overtrekken    03/54Hulpmiddelen voor anti-conceptionele
doeleinden    06Orthesen en prothesen    06 03/06/12/15Orthesen wervelkolom en extremiteiten    06 18/24Prothesen bewegingsapparaat, stompkousen    06 27Cosmetische en niet functionele prothesen voor de extremiteiten    06 30 03Pruiken    06 30 18Mammaprothesen    06 30 21Oogprothesen    06 30 30Gelaatsprothesen    06 30 36Prothetische voorzieningen voor onder-
of bovenkaak    06 33Orthopedisch schoeisel    09Hulpmiddelen voor persoonlijke verzorging en persoonlijke bescherming    09 03 42Verband- en allergeenvrije
schoenen    09 06 03Schedelkappen    09 15 03Trachea canule    09 18Stoma-voorzieningen    09 18 24Spoel-apparatuur voor anaalspoelen    09 24/27Urine-opvangzakken, Katheters    09 30Incontinentie-absorptie-materialen    12Hulpmiddelen voor de mobiliteit
van personen    12 03/06Krukken,
loophulpen, looprekken, rollators, loopwagens    12 06 09Trippelstoel, Loopfiets    12 39 03Blinden-taststokken    15Huishoudelijke hulpmiddelen    15 09Voedingspompen, toebehoren    15 09 27Eetapparaten    15 09 30Sonden    18Inrichtingselementen
en aanpassingen van woningen en andere gebouwen    18 03, 18 09Aan functiebeperkingen aangepaste tafels en stoelen    18 12 15Allergeenvrije hoezen    18 12Bedden en aanpassingen    21Hulpmiddelen voor
communicatie, informatie en signalering    21 03 06/09Brillen, Contactlenzen (bijzondere)    2103 10Bandagelenzen    2103 12–30/36Bijzondere optische Hulpmiddelen    21 06 03TV-loupes    21 06 06Tactiel-leesapparatuur    21Hulpmiddelen voor communicatie, informatie en signalering    21 06 09Computer-programmatuur
voor grootlettersystemen voor visueel gehandicapten    21 09In- en uitvoer-apparatuur, accessoires voor computers    21 09 15Spraakvervanging    21 12Computers met bijbehorende apparatuur    21 15Schrijfmachines    21 18Rekenmachines    21 27 03Bladomslagapparatuur    21 30 03/09Cassette- en memorecorders
voor visueel gehandicapten    21 36Telefoneer-hulpmiddelen    21 39 21Ringleiding, Infrarood voor
geluid    21 42 12/15Stemprothese, Spraakversterker    21 45Electro-akoestische hoortoestellen    21 45 18Bone Anchored Hearing Aid    21 45Solo-apparatuur    21 48Signalerings-apparatuur          24Hulpmiddelen voor het omgaan met producten en goederen    24 12Omgevingsbedieningssystemen    24 36Serveerwagens    XNoot1De tabel is een actualisatie van de analyse in het RVZ-advies «Medische
hulpmiddelen» uit 1997 (pp. 94 e.v.).XNoot1Het oorspronkelijke plan is op dit onderdeel overigens aangepast (Tweede
Kamer, vergaderjaar 1998–1999, 24 124, nr. 90).XNoot2WHO: International Classification of Impairments, Disabilities and Handicaps
-2, beta-2 draft, full version July 1999.XNoot3Daaraan voorafgaand hebben wij de Internationale Classificatie voor Technische
Hulpmiddelen voor Gehandicapten, de NEN-ISO-9999, gebruikt om de hulpmiddelen
conform deze classificatie te ordenen in tien hoofdklassen.XNoot1In Nederland en/of daarbuiten b.v. de inkoopactiviteiten van Albert Heijn,
SuperUnie en A.M.S. op het terrein van de consumentengoederen en N.H.S.A.
op het terrein van de medische producten.XNoot1Zie bijlage 2 voor een uitgebreid overzicht ter inzage gelegd bij de afdeling
Parlementaire Documentatie.XNoot1Een voorbeeld is de toediening van COPD-zuurstof. Dit verlengt de levensduur,
maar bij rokers is een zuurstofbehandeling ineffectief. De NVALT heeft afgesproken
om zuurstof niet meer voor te schrijven als de betrokkene rookt en niet stopt
met roken.XNoot2NIVEL, Financiële positie van chronisch zieken, 1999.XNoot1Gebruik en kosten van hulpmiddelen in verzorgingshuizen, eindrapportage,
december 1999, IPSO FACTO, Houten.XNoot1De in tabel 2 onderscheiden categorieën «overige gezondheidszorg-gerelateerde
hulpmiddelen» en de «welzijn-gerelateerde hulpmiddelen»
lijken het meest geschikt voor de PGB-benadering, maar ook voor een aantal
gebruiksgoederen is een PGB-benadering mogelijk. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-24124-100.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl