Acute zorg; Verslag van een Schriftelijk Overleg
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2019-09-02 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


Tweede Kamer der Staten-Generaal
 2
 Vergaderjaar 2008-2009
 
 
 
 KST134046
 2008-2009
 
 29 247
 Acute zorg
 
 
 
 
 Nr. 
 96
 VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEG
 Vastgesteld 20 augustus 2009
 In de vaste commissie voor Volksgezondheid, Welzijn en Sport, bestond er bij enkele fracties behoefte een aantal vragen en opmerkingen
voor te leggen aan de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport over
de brief van 10 juni 2009 inzake het IGZrapport «Zorg voor zeer
zieke kinderen sterk verbeterd» (29 247, nr. 93).
 De op 3 juli 2009 toegezonden vragen en opmerkingen zijn met de door
de minister bij brief van 19 augustus 2009 toegezonden antwoorden hieronder
afgedrukt.
 
 De voorzitter van de commissie,
 Smeets
 Adjunct-griffier van de commissie,
 Clemens
 
 Inhoudsopgave blz.
 I. Vragen en opmerkingen vanuit de fracties 02
 II. Reactie van de minister 05
 I. VRAGEN EN OPMERKINGEN VANUIT DE FRACTIES
 Vragen en opmerkingen van de CDA-fractie
 De leden van de CDA-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen van
het IGZ-rapport «Zorg voor zeer zieke kinderen sterk verbeterd».
Zij concluderen dat de zorg voor deze kwetsbare patiëntengroep sinds
het vorige rapport in 2001 sterk is verbeterd doordat de aanbevelingen van
de Inspectie voor de Gezondheidszorg (IGZ) naar aanleiding van het vorige
onderzoek goed zijn opgevolgd. Met zorg hebben genoemde leden echter ook kennisgenomen
van het feit dat met name de dreigende personeelstekorten een bedreiging vormen
voor de bereikte verbeteringen.
 
 Naar aanleiding van het rapport en de reactie van de minister daarop,
hebben de leden van de CDA-fractie nog wel de volgende vragen en opmerkingen.
 – Pediatrische Intensive Care Unit (PICU)-zorg is zorg voor kinderen
tussen de vier weken en 18 jaar. Neonaten worden opgenomen op de Neonatale
Intensive Care Unit (NICU). Is de grens tussen NICU-zorg en PICU-zorg voldoende
duidelijk, vooral in die gevallen waarin langdurige zorg op de NICU nodig
blijkt?
 – De IGZ baseert haar rapport op de prestatie-indicatoren waarin
(het aantal beademingsdagen in) de NICU- en PICU-zorg niet zijn te onderscheiden,
een rondetafelgesprek, een korte vragenlijst voor 17 ziekenhuizen en vier
inspectiebezoeken. Is het beeld dat uit dit onderzoek komt voldoende representatief?
 – De vraag aan de 17 algemene ziekenhuizen over het eventueel ervaren
van knelpunten bij het schriftelijk vastleggen van het beleid ten aanzien
van de initiële opvang van kinderen met bedreigde functies en kinderen
die Intensive Care (IC) nodig hebben, wordt in de helft van de gevallen niet
beantwoord. Vindt de minister dit acceptabel of is actie van de IGZ hier aangewezen?
 – Voor de leden van de CDA-fractie is de patiëntveiligheid
van groot belang. Daarvoor is nodig dat patiënten worden behandeld daar
waar er voldoende expertise is voor hun aandoening. Met zorg hebben genoemde
leden dan ook kennisgenomen van het feit dat er nog steeds ziekenhuizen zijn
waar kinderen meerdere dagen achtereen worden behandeld op een IC voor volwassenen,
ook voor beademing. De inspectie vindt dit ook geen wenselijke situatie, maar
grijpt niet in. Waarom wordt niet ingegrepen, zo vragen de leden van de CDA-fractie
zich bezorgd af.
 – Hoe verhoudt de bereikbaarheid van de zorg zich tot de inhoudelijke
kwaliteit ervan in dezen?
 – De IGZ wil dat de Nederlandse Vereniging voor Kindergeneeskunde
(NVK) voor het einde van 2009 haar PICU-richtlijn afrondt. Wie controleert
of dit ook daadwerkelijk gebeurt? Wat gebeurt er als dit niet lukt?
 – PICU’s registreren hun gegevens in de Pediatrische Intensive
Care Evaluatie (PICE). Naar de leden van de CDA-fractie begrijpen, worden
de gegevens van de kinderen die op volwassen IC-afdelingen worden behandeld
niet in de PICE opgenomen. Is dit een correcte aanname en als dat zo is, ziet
de minister mogelijkheden om ook die gegevens verplicht te laten registreren?
De leden van de CDA-fractie denken dat het juist van belang is om ook deze
gegevens te registreren.
 – Drie PICU’s voldoen niet aan de minimumaantallen om de bekwaamheid van het personeel in stand te houden. Door herschikking van de
verwijspatronen zou hierin verbetering kunnen worden gebracht. Zou die herverdeling
niet verplicht tot stand moeten worden gebracht?
 – De leden van de CDA-fractie steunen de aanbeveling van de inspectie
om af te zien van het laten uitstromen uit de Wet bijzondere medische verrichtingen
(WBMV) van de PICU-zorg, zolang er geen kwaliteitscriteria zijn geformuleerd.
Die zouden in 2010 klaar moeten zijn. Kunnen deze leden erop vertrouwen dat
tot die tijd geen actie wordt ondernomen om de PICU-zorg te laten uitstromen?
 – Voor de personeelsformatie is de NICU-norm aangehouden, een norm
die lager ligt dan die voor een IC voor volwassenen. Verdient deze norm geen
bijstelling?
 – Een deel van de capaciteitsproblemen ligt in het feit dat er te
weinig alternatieven zijn voor kinderen die langdurig PICU-zorg nodig hebben.
Ziet de minister mogelijkheden om het ontwikkelen van alternatieven voor deze
groep patiënten te stimuleren?
 – Veel wordt vermeld over het verwijzen van patiënten vanuit
een perifeer ziekenhuis naar een PICU. Is er ook voldoende aandacht voor het
terugverwijzen van de PICU naar de periferie?
 – De leden van de CDA-fractie zijn bezorgd over het feit dat alleen
kinderen met een indicatie tot beademing door een intensive care voor kinderen
(ICK)-transportteam worden getransporteerd. Ziet de minister mogelijkheden
om ook de andere zeer zieke kinderen onder professionele begeleiding te laten
transporteren naar de PICU?
 – In het rapport van 2001 stonden nog twee aanbevelingen van de
IGZ, die in het onderhavige onderzoek niet zijn meegenomen, te weten: dat
er afspraken op schrift zouden moeten komen voor het handelen bij einde-van-leven
vragen en het optimaliseren van het beleid ten aanzien van orgaandonaties.
De leden van de CDA-fractie vinden dit twee belangrijke aanbevelingen en vragen
waar en wanneer deze aan de orde komen.
 Vragen en opmerkingen van de PvdA-fractie
 De leden van de PvdA-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen van
het rapport van de inspectie als follow-up van eerder onderzoek naar de Pediatrische
Intensive Care en naar aanleiding van de mogelijke uittreding van de Pediatrische
Intensive Care uit artikel 8 van de WBMV.
 De leden van de fractie van de PvdA zijn blij dat de kwaliteit en de organisatie
van de zorg voor ernstig zieke kinderen sterk is verbeterd, mede dankzij opname
in de Wet bijzondere medische verrichtingen. Deze leden zijn het eens met
de IGZ dat uittrede uit de WBMV zonder specifieke garanties voor de kwaliteit
van zorg maakt dat uitbreiding van het aantal plaatsen eenvoudiger wordt en
bijdraagt aan verdere versnippering die de kwaliteit niet ten goede zal komen.
Zij vragen om een reactie van de minister in dezen. Wordt uitstroom verbonden
aan de nog vast te stellen en jaarlijks te rapporteren volume- en kwaliteitseisen?
 De IGZ stelt dat ernstig zieke kinderen nu meer garanties hebben op verantwoorde
zorg dan voorheen. De leden van de fractie van de PvdA vragen of er echter
nu ook sprake is van voldoende garanties op verantwoorde zorg. De IGZ stelt
dat het in eerste instantie een opgave aan veldpartijen is om voldoende garanties
voor verantwoorde zorg te kunnen bieden. De leden van de PvdA-fractie vragen
op welk moment de overheid gaat ingrijpen wanneer partijen onvoldoende hun
verantwoordelijkheid nemen en welke mogelijkheden daartoe bestaan.
 
 Deze leden hebben nog de volgende vragen en opmerkingen.
 – Is de huidige capaciteit voldoende? Welke concrete maatregelen
kunnen en zullen worden genomen om de capaciteit op een voldoende peil
te houden? Hoe wordt dit gecontroleerd en hoe wordt voorkomen dat opeens blijkt
dat de capaciteit weer onvoldoende is?
 – Wanneer zal een minimale omvang van de ziekenhuizen verplicht
gesteld worden? Wat zouden hiervan de gevolgen zijn voor de ziekenhuizen en
voor de spreiding van zorg?
 – Op welke wijze zullen ziekenhuizen publieke verantwoording afleggen
over de omvang en de kwaliteit van de verleende IC-zorg aan kinderen?
 – Wanneer kan de Kamer de voorstellen zien om de dalende trend in
opleidingscapaciteit te keren? Worden de voorstellen hierover unaniem gesteund
door de verschillende veldpartijen?
 – Waarop is de verdeling van een bezettingsgraad van 80%
en 20% extra capaciteit voor opvang van acute gevallen gebaseerd? Kan
aangegeven worden in hoeverre van deze verdeling is afgeweken ?
 – Kan worden aangegeven wat precies is gebeurd met de projectsubsidie
voor het opstellen van de kwaliteitsrichtlijnen voor de PICU’s? Wanneer
zullen de kwaliteitsrichtlijnen zijn opgesteld?
 – Welke actie wordt ondernomen ten aanzien van ziekenhuizen die
PICU-zorg willen aanbieden zonder dat hiervoor goede afspraken zijn gemaakt
met de PICU, waarbij kinderen langer dan één dag opgenomen worden
op een IC voor volwassenen?
 – Welke actie wordt ondernomen ten aanzien van algemene ziekenhuizen
zonder PICU waarin kinderen beademd worden en meerdere dagen op een IC voor
volwassenen worden behandeld?
 – Wanneer is de PICU-richtlijn van de NVK precies gereed? Bevat
deze ook een nadere invulling van de opname- en ontslagcriteria voor PICU’s
of is het alleen de bedoeling dat hier aandacht aan wordt besteed?
 – Op welke wijze en wanneer worden alternatieven ontwikkeld voor
de behandeling van de groep kinderen die langdurig beademing nodig heeft?
Welke rol kunnen verzekeraars hierbij spelen?
 – Wanneer wordt een regeling voor transport van kinder IC-patiënten
ingevoerd?
 – Op welke wijze en wanneer zal de follow-up van kinderen die op
de IC zijn behandeld worden vormgegeven? Wanneer wordt een landelijk follow-up
programma ingevoerd?
 Vragen en opmerkingen van de SP-fractie
 De leden van de SP-fractie zijn verheugd dat de kwaliteit van de intensieve
zorg aan kinderen is verbeterd. Wel maken zij zich grote zorgen over de capaciteit
die onder druk komt te staan. De IGZ constateert dat er een tekort is aan
gespecialiseerde verpleegkundigen. Welke maatregelen gaat de minister nemen
om het tekort aan gespecialiseerde verpleegkundigen op te lossen? Is de minister
nog steeds van mening dat de aanpak van het tekort een taak van zorginstellingen
zelf is? Erkent de minister niet dat vanwege
de conclusie van de IGZ dat door te krappe capaciteit de beschikbaarheid van
de PICU-plaatsen gevaar loopt, de minister als overheid toch een belangrijke
verantwoordelijkheid hierin heeft? Is de minister bereid om een opleidingsfonds
voor gespecialiseerde verpleegkundigen in te stellen?
 Tot slot vragen de leden van de SP-fractie of er al meer bekend is over
het onderzoek van de Nederlandse Vereniging van Ziekenhuizen (NVZ) naar de
omvang van het tekort aan gespecialiseerd verpleegkundig personeel bij de
kindergeneeskunde.
 II. REACTIE VAN DE MINISTER
 Vragen en opmerkingen van de CDA-fractie
 1
 
 Pediatrische Intensive Care Unit (PICU)-zorg is zorg
voor kinderen tussen de vier weken en 18 jaar. Neonaten worden opgenomen op
de Neonatale Intensive Care Unit (NICU). Is de grens tussen NICU-zorg en PICU-zorg
voldoende duidelijk, vooral in die gevallen waarin langdurige zorg op de NICU
nodig blijkt?
 
 
 De neonatologische intensive care is speciaal bedoeld voor zorg aan te
vroeg geborenen en ernstig zieke pasgeborenen. In Nederland zijn tien centra
waarin deze vorm van zorg, de bijzondere perinatologische zorg, aangeboden
wordt. De pediatrische intensive care is bedoeld voor ernstig zieke kinderen
vanaf 4 weken tot 18 jaar. Mij zijn geen onduidelijkheden over de grens
tussen beide zorgvormen bekend. Medische gronden kunnen aanleiding zijn voor
een verblijf in een NICU voor kinderen ouder dan 4 weken of voor een verblijf
in een PICU voor kinderen jonger dan 4 weken.
 2
 
 De IGZ baseert haar rapport op de prestatie-indicatoren
waarin (het aantal beademingsdagen in) de NICU- en PICU-zorg niet zijn te
onderscheiden, een rondetafelgesprek, een korte vragenlijst voor 17 ziekenhuizen
en vier inspectiebezoeken. Is het beeld dat uit dit onderzoek komt voldoende
representatief?
 
 
 De IGZ heeft diverse bronnen en methoden voor haar onderzoek gebruikt.
Het beeld dat hierdoor uit dit onderzoek naar voren komt is volgens de IGZ
voldoende representatief. In het onderzoek zijn de beademingsdagen, met het
onderscheid tussen NICU-zorg en PICU-zorg, meegenomen. De IGZ heeft voor de
gegevens van de acht UMC’s de Pediatrische Intensive Care Evaluatie
(PICE) gebruikt. De IGZ heeft de gegevens van de Isala kliniek in Zwolle en
het Maxima Medisch Centrum Veldhoven afzonderlijk opgevraagd.
 3
 
 De vraag aan de 17 algemene ziekenhuizen over het eventueel
ervaren van knelpunten bij het schriftelijk vastleggen van het beleid ten
aanzien van de initiële opvang van kinderen met bedreigde functies en
kinderen die Intensive Care (IC) nodig hebben, wordt in de helft van de gevallen
niet beantwoord. Vindt de minister dit acceptabel of is actie van de IGZ hier
aangewezen?
 
 
 De eventuele knelpunten waarover de ziekenhuizen bevraagd zijn, gingen
over de initiële opvang. De IGZ stelt vast dat alle bevraagde ziekenhuizen
over een voldoende aantal in de initiële opvang getrainde artsen beschikken.
Daar er geen specifieke knelpunten zijn gemeld is verdere actie van de IGZ
niet aangewezen.
 4
 
 Voor de leden van de CDA-fractie is de patiëntveiligheid
van groot belang. Daarvoor is nodig dat patiënten worden behandeld daar
waar er voldoende expertise is voor hun aandoening. Met zorg hebben genoemde
leden dan ook kennisgenomen van het feit dat er nog steeds ziekenhuizen zijn
waar kinderen meerdere dagen achtereen worden behandeld op een IC voor volwassenen,
ook voor beademing. De IGZ vindt dit ook geen wenselijke situatie, maar grijpt
niet in. Waarom wordt niet ingegrepen, zo vragen de leden van de CDA-fractie
zich bezorgd af.
 
 
 Het aantal kinderen dat op een IC voor volwassenen in een algemeen ziekenhuis
wordt behandeld is sterk gedaald, van 497 in 2001 naar 125 in 2007. In 2007
ging het in de meerderheid van de gevallen om kinderen die kortdurend op een
IC worden behandeld voor acute opvang en stabilisatie tot het moment dat overplaatsing
naar een PICU mogelijk is.
 
 De Nederlandse Vereniging voor Kindergeneeskunde (NVK) is bezig met het
opstellen van een richtlijn met kwaliteitscriteria voor de PICU. Conform de
aanbevelingen van de IGZ zal deze richtlijn ook kwaliteitscriteria bevatten
voor de behandeling van kinderen op een IC voor volwassenen.
 Uiteraard moeten de ziekenhuizen die nu al kinderen behandelen ervoor
zorgen dat de IC-zorg verantwoord is. De IGZ heeft betrokken ziekenhuizen
verzocht om over de verantwoordelijkheden duidelijke afspraken te maken, zowel
binnen het ziekenhuis als met de PICU in hun regio. Inmiddels zijn de afspraken
gemaakt, onder meer over:
 • de opname-indicatie gericht op de leeftijd en de ernst van het
ziektebeeld;
 • het hoofdbehandelaarschap;
 • de wijze waarop de kinderarts betrokken is bij de zorg;
 • de afstemming met de PICU in de regio.
 5
 
 Hoe verhoudt de bereikbaarheid van de zorg zich tot
de inhoudelijke kwaliteit ervan in dezen?
 
 
 Bij complexe zorg met een laag volume is er een spanningsveld tussen kwaliteit
en de bereikbaarheid van de zorg. De IGZ acht het in dit verband van belang
dat alle ziekenhuizen eerste opvang en stabilisatie kunnen bieden en dat het
transport van kinderen naar een PICU op orde is. De IGZ constateert grote
verbeteringen ten opzichte van 2001. Zo zijn er goede samenwerkingsafspraken
gemaakt tussen de PICU’s en ziekenhuizen in de regio over de eerste
opvang en scholing in algemene ziekenhuizen en over het PICU-transport.
 6
 
 De IGZ wil dat de Nederlandse Vereniging voor Kindergeneeskunde
(NVK) voor het einde van 2009 haar PICU-richtlijn afrondt. Wie controleert
of dit ook daadwerkelijk gebeurt? Wat gebeurt er als dit niet lukt?
 
 
 Ook de PvdA-fractie heeft mij diverse vragen over de richtlijn gesteld.
Op deze plaats zal ik uitgebreider hierop ingaan.
 
 De beroepsgroep is zelf verantwoordelijk voor de inhoud van de richtlijn.
In mijn antwoord op vraag 4 heb ik reeds gemeld dat de NVK bezig is met het
opstellen van een richtlijn PICU-zorg met de kwaliteitseisen waaraan een PICU
moet voldoen. De conceptrichtlijn is eind 2009 gereed. In het voorjaar van
2010 stelt de NVK de richtlijn vast, na consultatie van de beroepsgroep.
 
 De kwaliteitseisen omvatten onder meer normen voor de minimum omvang van
een PICU, de publieke verantwoording over omvang en kwaliteit, een nadere
invulling van de opname- en ontslagcriteria, de personele bezetting, de follow-up,
opleiding en het PICU-vervoer. Met de richtlijn PICU-zorg ontstaan veldnormen
waaraan de ziekenhuizen moeten voldoen. De IGZ houdt vanuit haar reguliere
toezichtsfunctie zicht op de naleving hiervan.
 7
 
 PICU’s registreren hun gegevens in de Pediatrische
Intensive Care Evaluatie (PICE). Naar de leden van de CDA-fractie begrijpen,
worden de gegevens van de kinderen die op volwassen IC-afdelingen worden behandeld
niet in de PICE opgenomen. Is dit een correcte aanname en als dat zo is, ziet
de minister mogelijkheden om ook die gegevens verplicht te laten registreren?
De leden van de CDA-fractie denken dat het juist van belang is om ook deze
gegevens te registreren.
 
 
 De aanname is correct. De kinderen op de volwassen IC-afdelingen worden
geregistreerd in de Nationale Intensive Care Evaluatie (NICE). De Stichting
PICE en de Stichting NICE onderschrijven het belang dat de gegevens aan elkaar
gekoppeld kunnen worden. De stichtingen zijn hierover in overleg.
 8
 
 Drie PICU’s voldoen niet aan de minimumaantallen
om de bekwaamheid van het personeel in stand te houden. Door herschikking
van de verwijspatronen zou hierin verbetering kunnen worden gebracht. Zou
die herverdeling niet verplicht tot stand moeten worden gebracht?
 
 
 Er zijn nog geen minimumnormen voor het aantal patiënten en ligdagen
voor een een PICU. De NVK is bezig met de ontwikkeling van deze normen, die
zullen worden opgenomen in de richtlijn PICU-zorg. Na afronding van de richtlijn
zal de IGZ hierop toetsen. Pas daarna kan de vraag over een eventuele herschikking
van verwijspatronen aan de orde zijn.
 9
 
 De leden van de CDA-fractie steunen de aanbeveling
van de IGZ om af te zien van het laten uitstromen uit de Wet bijzondere medische
verrichtingen (WBMV) van de PICU-zorg, zolang er geen kwaliteitscriteria zijn
geformuleerd. Die zouden in 2010 klaar moeten zijn. Kunnen deze leden erop
vertrouwen dat tot die tijd geen actie wordt ondernomen om de PICU-zorg te
laten uitstromen?
 
 
 Uittrede van de PICU-zorg uit artikel 8 van de WBMV dient zorgvuldig te
gebeuren en is aan de orde wanneer de NVK de kwaliteitsrichtlijnen voor de
minimale omvang heeft vastgesteld en de ziekenhuizen publieke verantwoording
afleggen over de omvang en de kwaliteit van de verleende IC-zorg aan kinderen.
 10
 
 Voor de personeelsformatie is de NICU-norm aangehouden,
een norm die lager ligt dan die voor een IC voor volwassenen. Verdient deze
norm geen bijstelling?
 
 
 Voor het antwoord verwijs ik u naar mijn antwoord op vraag 6.
 11
 
 Een deel van de capaciteitsproblemen ligt in het feit
dat er te weinig alternatieven zijn voor kinderen die langdurig PICU-zorg
nodig hebben. Ziet de minister mogelijkheden om het ontwikkelen van alternatieven
voor deze groep patiënten te stimuleren?
 
 
 Het ontwikkelen van alternatieven voor langdurige PICU-zorg is een verantwoordelijkheid
van de veldpartijen. Jaarlijks gaat het om ongeveer twintig kinderen, voor
wie een individuele oplossing gevonden dient te worden. De Sectie Intensive
Care Kinderen (SICK) van de NVK vraagt nadrukkelijk aandacht voor dit onderwerp
en stimuleert uitbreiding van goede lokale initiatieven.
 12
 
 Veel wordt vermeld over het verwijzen van patiënten
vanuit een perifeer ziekenhuis naar een PICU. Is er ook voldoende aandacht
voor het terugverwijzen van de PICU naar de periferie?
 
 
 Ja, om de beschikbare PICU-bedden zo goed mogelijk te benutten, houden
de UMC’s scherp het moment in het oog waarop de patiënt kan worden
terugverwezen naar een perifeer ziekenhuis. De opname en ontslagcriteria zullen
in de richtlijn PICU-zorg opgenomen worden.
 13
 
 De leden van de CDA-fractie zijn bezorgd over het feit
dat alleen kinderen met een indicatie tot beademing door een intensive care
voor kinderen (ICK)-transportteam worden getransporteerd. Ziet de minister
mogelijkheden om ook de andere zeer zieke kinderen onder professionele begeleiding
te laten transporteren naar de PICU?
 
 
 Begeleiding door een transportteam van de PICU is in het algemeen niet
nodig voor kinderen zonder indicatie tot beademing. In voorkomende gevallen
kan besloten worden, indien noodzakelijk vanuit medisch oogpunt, het transport
onder verantwoordelijkheid van de PICU te laten uitvoeren.
 14
 
 In het rapport van 2001 stonden nog twee aanbevelingen
van de IGZ, die in het onderhavige onderzoek niet zijn meegenomen, te weten:
dat er afspraken op schrift zouden moeten komen voor het handelen bij einde-van-leven
vragen en het optimaliseren van het beleid ten aanzien van orgaandonaties.
De leden van de CDA-fractie vinden dit twee belangrijke aanbevelingen en vragen
waar en wanneer deze aan de orde komen.
 
 
 Deze aanbevelingen zijn tijdens de inspectiebezoeken aan bod gekomen.
De IGZ stelt naar aanleiding van de bezoeken vast dat de wijze waarop de afdeling
met einde-van-leven vragen dient om te gaan in protocollen is vastgelegd.
Deze vragen worden in teamverband uitgebreid besproken zodat een zorgvuldige
afweging plaatsvindt. Ook over het beleid met betrekking tot orgaandonatie
zijn goede protocollen aanwezig. De bezochte centra beschikken over een aparte
orgaandonatie functionaris, zowel voor de PICU als voor de kinderafdeling.
 Vragen en opmerkingen van de PvdA-fractie
 15
 
 De leden zijn het eens met de IGZ dat uittrede uit
de WBMV zonder specifieke garanties voor kwaliteit van zorg maakt dat uitbreiding
van het aantal plaatsen eenvoudiger wordt en bijdraagt aan verdere versnippering
die de kwaliteit niet ten goede komt. Zij vragen om een reactie van de minister
in dezen. Wordt uitstroom verbonden aan de nog vast te stellen en jaarlijks
te rapporteren volume- en kwaliteitseisen?
 
 
 Ja. Ik verwijs u verder naar mijn antwoord op vraag 9.
 16
 
 De IGZ stelt dat ernstig zieke kinderen nu meer garanties
hebben op verantwoorde zorg dan voorheen. De leden van de fractie van de PvdA
vragen of er echter nu ook sprake is van voldoende garanties op verantwoorde
zorg. De IGZ stelt dat het in eerste instantie een opgave aan veldpartijen
is om voldoende garanties voor verantwoorde zorg te kunnen bieden. De leden
van de PvdA-fractie vragen op welk moment de overheidgaat ingrijpen
wanneer partijen onvoldoende hun verantwoordelijkheid nemen en welke mogelijkheden
daartoe bestaan.
 
 
 De IGZ constateert op basis van haar onderzoek dat de centra voldoen aan
de voorwaarden voor verantwoorde zorg. De inspanningen van de beroepsgroep
van kinderintensivisten, de betrokken ziekenhuizen en de verzekeraars hebben
geleid tot een sterke verbetering van zorg voor zieke kinderen sinds 2001.
Mede door de op komst zijnde richtlijn voor de PICU-zorg geeft dit vertrouwen
dat de partijen hun verantwoordelijkheid zullen (blijven) nemen zodat de voorwaarden
voor verantwoorde zorg gewaarborgd blijven. Uiteraard zal de IGZ hierop handhaven.
 17
 
 Is de huidige capaciteit voldoende? Welke concrete
maatregelen kunnen en zullen worden genomen om de capaciteit op een voldoende
peil te houden? Hoe wordt dit gecontroleerd en hoe wordt voorkomen dat opeens
blijkt dat de capaciteit weer onvoldoende is?
 
 
 Het aantal PICU-plaatsen is sinds 2001 flink uitgebreid. De IGZ stelt
in haar onderzoek vast dat de huidige capaciteit van de PICU toereikend is.
De capaciteitsbehoefte wordt met behulp van de prestatie-indicatoren voor
ziekenhuizen en de PICE-registratie gemonitord.
 18
 
 Wanneer zal een minimale omvang van de ziekenhuizen
verplicht gesteld worden? Wat zouden hiervan de gevolgen zijn voor de ziekenhuizen
en voor de spreiding van zorg?
 
 
 Voor het antwoord verwijs ik u naar mijn antwoorden op de vragen 6 en
8.
 19
 
 Op welke wijze zullen ziekenhuizen publieke verantwoording
afleggen over de omvang en de kwaliteit van de verleende IC-zorg aan kinderen?
 
 
 De publieke verantwoording over de omvang en de kwaliteit van de verleende
IC-zorg vindt plaats op basis van de prestatie-indicatoren voor de ziekenhuizen
en de PICE-registratie. In de richtlijn PICU-zorg zal de publieke verantwoording
over de omvang en kwaliteit nader worden ingevuld.
 20
 
 Wanneer kan de Kamer de voorstellen zien om de dalende
trend in opleidingscapaciteit te keren? Worden de voorstellen hierover unaniem
gesteund door de verschillende veldpartijen?
 
 
 Momenteel ben ik met partijen in overleg om verschillende oplossingen
voor de ontstane tekorten te bespreken. In het Algemeen Overleg Arbeidsmarkt
van 10 juni 2009 heb ik aangegeven in te zetten op een VWS fonds waarbij
de opleidingsinspanningen bij voorkeur vanaf begin 2010 in terecht kunnen
komen. De reactie van partijen op deze voorkeur heb ik nog niet vernomen.
 21
 
 Waarop is de verdeling van een bezettingsgraad van
80% en 20% extra capaciteit voor opvang van acute gevallen gebaseerd?
Kan aangegeven worden in hoeverre van deze verdeling is afgeweken?
 
 
 De bekostiging voorziet thans in het aanhouden van een bezettingsgraad
van 80% zodat er 20% extra capaciteit is voor opvang van acute
gevallen. Daarmee is sprake van een adequate bekostiging. De norm is er op
gericht om enerzijds piekdrukte op te kunnen vangen en anderzijds
om de infectiedruk zo laag mogelijk te houden. De norm is gebaseerd op een
advies van de Gezondheidsraad uit 2000 «Intensive care rond de geboorte»
en de CBO richtlijn uit 2006 «Organisatie en werkwijze op intensive
care-afdelingen voor volwassenen in Nederland». Uit de rapportages van
PICE volgt een gemiddelde bezettingsgraad van 85% voor de jaren 2006
en 2007.
 22
 
 Kan worden aangegeven wat precies is gebeurd met de
projectsubsidie voor het opstellen van de kwaliteitsrichtlijnen voor de PICU’s?
Wanneer zullen de kwaliteitsrichtlijnen zijn opgesteld?
 
 
 Om inzicht te krijgen in de behandeling van ernstig zieke kinderen op
een intensive care voor kinderen en om de kwaliteit daarvan te kunnen verbeteren,
is registratie van de zorg van groot belang. Vanaf 2002 is een projectsubsidie
verstrekt aan de Stichting Pediatrische Intensive Care Evaluatie (PICE) voor
de ontwikkeling en implementatie van een registratiesysteem bij de acht aangewezen
ziekenhuizen voor een PICU. Met de projectsubsidie worden de volgende activiteiten
gerealiseerd:
 • Het opzetten van een permanent registratiesysteem van gegevens
betreffende ernstig zieke kinderen op een intensive care, waardoor inzicht
ontstaat in soort en ernst, de behandeling en de uitkomst van deze patiënten.
 • Het onderling vergelijken van de verschillende afdelingen in de
acht academische ziekenhuizen (spiegelinformatie). Dit kan leiden tot aanpassingen
en verbeteringen in de bedrijfsvoering.
 • Het volgen en evalueren van beleidsafspraken zoals regioafspraken,
afstemming met de neonatologie, de beoogde capaciteitsuitbreiding en het opzetten
van een transportsysteem.
 In 2007 heb ik de projectsubsidie voor de Stichting PICE verlengd om,
in verband met de verwachte uitstroom van de PICU’s uit de WBMV, de
gegevensregistratie mede te gebruiken voor de ontwikkeling van kwaliteitsrichtlijnen
voor de PICU’s. Daartoe zal de gegevensregistratie worden uitgebreid
met een complicatieregistratie.
 
 Zie verder mijn antwoord op vraag 6.
 23
 
 Welke actie wordt ondernomen ten aanzien van ziekenhuizen
die PICU-zorg willen aanbieden zonder dat hiervoor goede afspraken zijn gemaakt
met de PICU, waarbij kinderen langer dan één dag opgenomen worden
op een IC voor volwassenen?
 
 
 Voor mijn antwoord verwijs ik u naar het antwoord op vraag 4.
 24
 
 Welke actie wordt ondernomen ten aanzien van algemene
ziekenhuizen zonder PICU waarin kinderen beademd worden en meerdere dagen
op een IC voor volwassenen worden behandeld?
 
 
 Voor mijn antwoord verwijs ik u naar het antwoord op vraag 4.
 25
 
 Wanneer is de PICU-richtlijn van de NVK precies gereed?
Bevat deze ook een nadere invulling van de opname- en ontslagcriteria voor
PICU’s of is het alleen de bedoeling dat hier aandacht aan wordt besteed?
 
 
 Voor mijn antwoord verwijs ik u naar het antwoord op vraag 6.
 26
 
 Op welke wijze en wanneer worden alternatieven ontwikkeld
voor de behandeling van de groep kinderen die langdurig beademing nodig heeft?
Welke rol kunnen verzekeraars hierbij spelen?
 
 
 Voor mijn antwoord verwijs ik u naar het antwoord op vraag 11.
 27
 
 Wanneer wordt een regeling voor transport van kinder
IC-patiënten ingevoerd?
 
 
 In de richtlijn PICU-zorg zullen kwaliteitscriteria voor het PICU-transport
worden opgenomen. Zie verder mijn antwoord op vraag 6.
 28
 
 Op welke wijze en wanneer zal de follow-up van kinderen
die op de IC zijn behandeld worden vormgegeven? Wanneer wordt een landelijk
follow-up programma ingevoerd?
 
 
 In de richtlijn PICU-zorg zullen kwaliteitscriteria voor de follow-up
van kinderen worden opgenomen. Zie verder mijn antwoord op vraag 6.
 Vragen en opmerkingen van de SP-fractie
 29, 30, 31 en 32
 
 De IGZ constateert dat er een tekort is aan gespecialiseerde
verpleegkundigen.
 
 
 Welke maatregelen gaat de minister nemen om het tekort
aan gespecialiseerde verpleegkundigen op te lossen?
 
 
 Is de minister nog steeds van mening dat de aanpak
van het tekort een taak van zorginstellingen zelf is?
 
 
 Erkent de minister niet dat vanwege de conclusie van
de IGZ dat door te krappe capaciteit de beschikbaarheid van de PICU-plaatsen
gevaar loopt, de minister als overheid toch een belangrijke verantwoordelijkheid
hierin heeft?
 
 
 Is de minister bereid om een opleidingsfonds voor gespecialiseerde
verpleegkundigen in te stellen?
 
 
 Zoals ik in het Algemeen Overleg Arbeidsmarkt van 10 juni 2009 heb
aangegeven acht ik het van belang dat op korte termijn maatregelen genomen
worden om het tekort aan gespecialiseerde verpleegkundigen en medisch ondersteunende
beroepen te reduceren. Hiervoor is medewerking van alle relevante partijen
noodzakelijk. In hetzelfde Algemeen Overleg heb ik aangegeven in te zetten
op een VWS fonds waarbij de opleidingsinspanningen vanaf begin 2010 in terecht
kunnen komen. Doel van dat fonds is om instellingen die daadwerkelijk opleiden
daar een vergoeding voor te geven, waardoor de opleidingsinspanningen van
de instellingen gestimuleerd worden.
 
 Zie ook mijn antwoord op vraag 20.
 33
 
 Is er al meer bekend over het onderzoek van de Nederlandse
Vereniging van Ziekenhuizen (NVZ) naar de omvang van het tekort aan gespecialiseerd
verpleegkundig personeel bij de kindergeneeskunde?
 
 
 De precieze omvang en oorzaken van het personeelstekort zijn niet eenvoudig
vast te stellen. Ik heb dan ook nog geen cijfers van de NVZ ontvangen die
duiden op een mogelijk tekort aan gespecialiseerde verpleegkundigen bij kindergeneeskunde.
Een belangrijk onderdeel van een eventueel op te richten VWS
fonds is een ramingsmodel, waarmee, op basis van de huidige bezetting, de
opleidingscapaciteit, de toekomstige uitstroom en de verwachte ontwikkeling
van de zorgvraag, de behoefte aan nieuw op te leiden personeel wordt vastgesteld.
Medewerking aan een dergelijk ramingsmodel zal voorwaarde zijn voor deelname
aan het fonds.
 
 
 
 Samenstelling:
 Leden: Van der Vlies (SGP), Kant (SP), Snijder-Hazelhoff (VVD), Ferrier
(CDA), ondervoorzitter, Joldersma (CDA), De Vries (CDA), Smeets (PvdA), voorzitter,
Van Miltenburg (VVD), Schippers (VVD), Smilde (CDA), Timmer (PvdA), Koşer
Kaya (D66), Willemse-van der Ploeg (CDA), Van der Veen (PvdA), Schermers (CDA),
Van Gerven (SP), Wolbert (PvdA), Zijlstra (VVD), Ouwehand (PvdD), Agema (PVV),
Leijten (SP), Bouwmeester (PvdA), Wiegman-van Meppelen Scheppink (CU), Sap
(GL), De Roos-Consemulder (SP).
 Plv. leden: Van der Staaij (SGP), Van Velzen (SP), Neppérus (VVD),
Atsma (CDA), Aasted-Madsen-van Stiphout (CDA), Ormel (CDA), Van Dijken (PvdA),
Verdonk (Verdonk), Dezentjé Hamming-Bluemink (VVD), Vietsch (CDA),
Arib (PvdA), Van der Ham (D66), Uitslag (CDA), Gill’ard (PvdA), Omtzigt
(CDA), Langkamp (SP), Vermeij (PvdA), De Krom (VVD), Thieme (PvdD), Bosma
(PVV), Luijben (SP), Heerts (PvdA), Ortega-Martijn (CU), Halsema (GL), De
Wit (SP).
 
 
 Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar, 2008–2009, nr. 2025.
 
 
 Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar, 2008–2009, nr. 2025.