Brief van de minister van EZK over CO2-equivalenten
Staten-Generaal — Kamerstuk Brief
Datum: 2019-09-09 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


Vergaderjaar 2018-2019
 Eerste Kamer der Staten-Generaal
 1
 Kamerstukken
 
 
 
 32 813
 
 Kabinetsaanpak Klimaatbeleid
 
 
 
 I
 
 BRIEF VAN DE MINISTER VAN ECONOMISCHE ZAKEN EN KLIMAAT
 
 
 
 Aan de Voorzitter van de Eerste Kamer der Staten-Generaal
 Den Haag, 5 september 2019
 Op 9 juli jl. maakte ik kennis met de nieuwe leden van uw Kamer. Bij deze kennismaking sprak ik met de leden van de vaste commissie voor Economische Zaken en Klimaat onder andere over het klimaatbeleid, de gaswinning in Groningen en Invest-NL.
 Mevrouw Faber-van de Klashorst van de PVV-fractie heeft mij in dit gesprek verzocht uiteen te zetten hoe de CO2-reductiedoelstelling van 49% is opgebouwd in termen van zogenoemde CO2-equivalenten. Met deze brief kom ik tegemoet aan dat verzoek.
 CO2-equivalenten, afgekort CO2-eq., is een rekeneenheid die wordt gebruikt om de bijdrage van verschillende soorten broeikasgassen aan het broeikaseffect onderling te kunnen vergelijken. Het is gebaseerd op het zogenoemde «Global Warming Potential» (GWP). Dat is de mate waarin een gas bijdraagt aan het broeikaseffect. Het GWP-concept is ontwikkeld door het Intergovernmental Panel on Climate Change (IPCC) van de Verenigde Naties.
 In de Klimaatwet en in het Klimaatakkoord (Kamerstuk 32 813, nr. 342) wordt gestreefd naar het reduceren van de uitstoot van broeikasgassen met 49% in 2030 ten opzichte van 1990. Het reductiedoel van 49% geldt voor de optelsom van alle broeikasgassen, uitgedrukt in CO2-equivalenten. Voor het behalen van het doel maakt het dus niet uit welk broeikasgas wordt gereduceerd. De reductie van alle broeikasgassen draagt bij aan het behalen van het 49%-doel.
 Na CO2 is methaan (CH4) het meest voorkomende broeikasgas. Methaan is een krachtiger broeikasgas is dan CO2, maar de uitgestoten hoeveelheden zijn klein en deeltjes blijven korter in de atmosfeer. In 2017 bedroeg het aandeel methaan 18 megaton CO2-equivalenten ten opzichte van een totaal van 193,7 megaton. De uitstoot van methaan doet zich vooral voor in de landbouw. De inschatting in het Klimaatakkoord is dat met de afspraken richting 2030 ongeveer 1 megaton CO2-equivalenten methaan wordt gereduceerd in de landbouw (Kamerstuk 31 813, nr. 342, p. 119).
 Een overzicht van de historische ontwikkeling van de uitstoot van broeikasgassen en een uitsplitsing naar de verschillende soorten broeikasgassen vindt u in de bijlage bij deze brief. Hieruit wordt de historische verhouding tussen verschillende typen broeikasgassen duidelijk.
 De Nationale Energieverkenning (NEV) 2017 bevat de laatste integrale projectie van de broeikasgasemissies uitgesplitst naar verschillende soorten broeikasgassen. Een precieze en actuele uitsplitsing voor 2030 is daarom op dit moment niet beschikbaar. In de Klimaat- en Energieverkenning (KEV) 2019 van het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) wordt een nieuwe projectie van de broeikasgasemissies in 2030 opgenomen. Hierbij wordt ook een uitsplitsing gemaakt naar de verschillende soorten broeikasgassen. De KEV 2019 wordt dit najaar verwacht.
 
 
 
 
 De Minister van Economische Zaken en Klimaat,
 
 E.D.
 Wiebes
 
 
 
 
 
 Bijlage
 1:
 Nationale broeikasgasemissies in megatonnen CO2-equivalenten volgens IPCC-methodiek excl. LULUCF1Land Use, Land Use Change and Forestry: emissies uit landgebruik, veranderend landgebruik en bossen-emissies (bron: Emissieregistratie, januari 2019)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Sectoren klimaatbeleid
 
 
 1990
 
 
 1995
 
 
 2000
 
 
 2005
 
 
 2010
 
 
 2015
 
 
 2016
 
 
 2017
 
 
 
 
 
 
 
 Elektriciteitsopwekking
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Koolstofdioxide (CO2)
 
 
 39,5
 
 
 47,6
 
 
 48,2
 
 
 51,9
 
 
 51,8
 
 
 53,1
 
 
 51,9
 
 
 48,3
 
 
 
 
 Methaan (CH4)
 
 
 0,04
 
 
 0,06
 
 
 0,07
 
 
 0,10
 
 
 0,11
 
 
 0,08
 
 
 0,09
 
 
 0,08
 
 
 
 
 Lachgas (N2O)
 
 
 0,11
 
 
 0,12
 
 
 0,11
 
 
 0,15
 
 
 0,14
 
 
 0,17
 
 
 0,16
 
 
 0,14
 
 
 
 
 
 Totaal
 
 
 
 
 39,6
 
 
 
 
 47,8
 
 
 
 
 48,4
 
 
 
 
 52,1
 
 
 
 
 52,0
 
 
 
 
 53,3
 
 
 
 
 52,2
 
 
 
 
 48,5
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Industrie (incl. AVI's, raffinaderijen,
 
 
 winningsbedrijven)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Koolstofdioxide (CO2)
 
 
 54,9
 
 
 50,6
 
 
 50,4
 
 
 50,7
 
 
 49,7
 
 
 48,5
 
 
 49,1
 
 
 50,4
 
 
 
 
 Methaan (CH4)
 
 
 16,3
 
 
 14,6
 
 
 10,9
 
 
 7,5
 
 
 5,7
 
 
 4,4
 
 
 4,2
 
 
 3,9
 
 
 
 
 Lachgas (N2O)
 
 
 7,3
 
 
 7,4
 
 
 7,2
 
 
 7,0
 
 
 1,8
 
 
 1,9
 
 
 1,8
 
 
 1,8
 
 
 
 
 F-gassen
 
 
 8,5
 
 
 10,1
 
 
 6,8
 
 
 2,0
 
 
 2,7
 
 
 1,6
 
 
 1,7
 
 
 1,6
 
 
 
 
 
 Totaal
 
 
 
 
 87,0
 
 
 
 
 82,7
 
 
 
 
 75,3
 
 
 
 
 67,3
 
 
 
 
 60,0
 
 
 
 
 56,4
 
 
 
 
 56,7
 
 
 
 
 57,7
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Gebouwde omgeving
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Koolstofdioxide (CO2)
 
 
 29,1
 
 
 32,2
 
 
 28,8
 
 
 28,6
 
 
 33,1
 
 
 23.9
 
 
 24,3
 
 
 24,0
 
 
 
 
 Methaan (CH4)
 
 
 0,6
 
 
 0,7
 
 
 0,7
 
 
 0,6
 
 
 0,7
 
 
 0,5
 
 
 0,5
 
 
 0,5
 
 
 
 
 Lachgas (N2O)
 
 
 0,3
 
 
 0,2
 
 
 0,2
 
 
 0,1
 
 
 0,1
 
 
 0,1
 
 
 0,1
 
 
 0,1
 
 
 
 
 
 Totaal
 
 
 
 
 29,9
 
 
 
 
 33,2
 
 
 
 
 29,7
 
 
 
 
 29,3
 
 
 
 
 33,9
 
 
 
 
 24,5
 
 
 
 
 24,9
 
 
 
 
 24,6
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Verkeer en vervoer
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Koolstofdioxide (CO2)
 
 
 31,9
 
 
 34,9
 
 
 37,5
 
 
 39,2
 
 
 38,3
 
 
 33,9
 
 
 34,0
 
 
 34,6
 
 
 
 
 Methaan (CH4)
 
 
 0,21
 
 
 0,15
 
 
 0,11
 
 
 0,09
 
 
 0,08
 
 
 0,07
 
 
 0,07
 
 
 0,07
 
 
 
 
 Lachgas (N2O)
 
 
 0,13
 
 
 0,28
 
 
 0,31
 
 
 0,28
 
 
 0,29
 
 
 0,27
 
 
 0,26
 
 
 0,27
 
 
 
 
 F-gassen
 
 
 0,00
 
 
 0,01
 
 
 0,12
 
 
 0,31
 
 
 0,42
 
 
 0,46
 
 
 0,47
 
 
 0,47
 
 
 
 
 
 Totaal
 
 
 
 
 32,3
 
 
 
 
 35,3
 
 
 
 
 38,0
 
 
 
 
 39,9
 
 
 
 
 39,1
 
 
 
 
 34,7
 
 
 
 
 34,8
 
 
 
 
 35,5
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Landbouw
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Koolstofdioxide (CO2)
 
 
 8,0
 
 
 8,4
 
 
 7,6
 
 
 7,6
 
 
 9,7
 
 
 7,5
 
 
 7,5
 
 
 7,6
 
 
 
 
 Methaan (CH4)
 
 
 14,7
 
 
 14,2
 
 
 12,5
 
 
 11,5
 
 
 12,9
 
 
 13,2
 
 
 13,5
 
 
 13,5
 
 
 
 
 Lachgas (N2O)
 
 
 10,2
 
 
 10,1
 
 
 8,3
 
 
 7.0
 
 
 6,2
 
 
 6,3
 
 
 6,2
 
 
 6,4
 
 
 
 
 
 Totaal
 
 
 
 
 32,9
 
 
 
 
 32,7
 
 
 
 
 28,5
 
 
 
 
 26,1
 
 
 
 
 28,8
 
 
 
 
 27,0
 
 
 
 
 27,2
 
 
 
 
 27,4
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Totaal
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Koolstofdioxide (CO2)
 
 
 163,3
 
 
 173,7
 
 
 172,5
 
 
 178,0
 
 
 182,6
 
 
 166,9
 
 
 166,8
 
 
 164,9
 
 
 
 
 Methaan (CH4)
 
 
 31,8
 
 
 29,7
 
 
 24,3
 
 
 19,9
 
 
 19,4
 
 
 18,2
 
 
 18,3
 
 
 18,0
 
 
 
 
 Lachgas (N2O)
 
 
 18,0
 
 
 18,2
 
 
 16,2
 
 
 14,6
 
 
 8,6
 
 
 8,8
 
 
 8,5
 
 
 8,7
 
 
 
 
 F-gassen
 
 
 8,5
 
 
 10,1
 
 
 6,9
 
 
 2,3
 
 
 3,1
 
 
 2,1
 
 
 2,2
 
 
 2,0
 
 
 
 
 
 Totaal
 
 
 
 
 221,7
 
 
 
 
 231,7
 
 
 
 
 219,8
 
 
 
 
 214,7
 
 
 
 
 213,8
 
 
 
 
 196,0
 
 
 
 
 195,8
 
 
 
 
 193,7