Memorie van toelichting
Staten-Generaal — Kamerstuk Overig
Datum: 2025-10-09 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


Vergaderjaar 2025-2026
 Tweede Kamer der Staten-Generaal
 2
 Kamerstukken
 
 
 
 36 820
 XVII
 
 Wijziging van de begrotingsstaat voor Buitenlandse Handel en Ontwikkelingshulp voor het jaar 2025 (suppletoire begroting september)
 
 
 Nr. 2
 
 MEMORIE VAN TOELICHTING
 
 
 
 
 A.
 ARTIKELSGEWIJZE TOELICHTING BIJ HET WETSVOORSTEL
 
 Wetsartikelen 1 tot en met 3
 De begrotingsstaten die onderdeel zijn van de Rijksbegroting, worden op grond van artikel 2.3, eerste lid, van de Comptabiliteitswet 2016 elk afzonderlijk bij wet vastgesteld en derhalve ook gewijzigd. Het onderhavige wetsvoorstel strekt ertoe om voor het jaar 2025 wijzigingen aan te brengen in de begrotingsstaat voor Buitenlandse Handel en Ontwikkelingshulp.
 De in de begrotingsstaten opgenomen begrotingsartikelen worden in onderdeel B van deze memorie van toelichting toegelicht (de zgn. begrotingstoelichting).
 Mede namens
 
 
 
 
 De Staatssecretaris van Buitenlandse Zaken,
 
 A. de
 Vries
 
 
 
 De Minister van Buitenlandse Zaken,
 
 D.M. van
 Weel
 
 
 
 
 
 
 
 
 B.
 BEGROTINGSTOELICHTING
 
 
 
 1.
 Leeswijzer
 
 De voorliggende suppletoire begroting bevat de voorgestelde wijzigingen ten opzichte van de Eerste suppletoire begroting 2025 van hoofdstuk XVII van de begroting van het Rijk.
 Hoofdstuk 2 bevat per beleidsartikel een tabel budgettaire gevolgen van beleid. Na de tabel «budgettaire gevolgen van beleid» wordt een toelichting op de mutaties gegeven. Hierbij worden per artikel de mutaties die groter of gelijk zijn aan de ondergrenzen in onderstaande staffel (tabel 1) conform de Rijksbegrotingsvoorschriften toegelicht. De wijzigingen van de verplichtingen worden alleen toegelicht wanneer ze groter zijn dan 10% ten opzichte van de vorige stand op artikelniveau.
 
 Tabel 1 Ondergrenzen conform RBV
 
 
 
 
 
 
 
 Omvang begrotingsartikel (stand ontwerpbegroting) in € miljoen
 
 
 Beleidsmatige mutaties (ondergrens in € miljoen)
 
 
 Technische mutaties (ondergrens in € miljoen)
 
 
 
 
 
 
 < 50
 
 
 1
 
 
 2
 
 
 
 
 => 50 en < 200
 
 
 2
 
 
 4
 
 
 
 
 => 200 en < 1.000
 
 
 5
 
 
 10
 
 
 
 
 => 1.000
 
 
 10
 
 
 20
 
 
 
 
 
 De namen van de artikelonderdelen 1.2, 1.3, 4.2 en 4.3 zijn aangepast om beter aan te sluiten bij het beleid uit de Beleidsbrief Buitenlandse Handel en de Beleidsbrief Ontwikkelingshulp.
 1
 Kamerstuk 36180, nr. 133 en Kamerstuk 36180, nr. 164
 
 
 
 
 Tabel 2 Vergelijking oude en nieuwe namen artikelonderdelen
 
 
 
 
 
 
 Artikelonderdeel was
 
 
 Artikelonderdeel wordt
 
 
 
 
 
 
 1.2 Versterkte Nederlandse Handels- en Investeringspositie
 
 
 1.2 Nederlandse handels- en investeringsbevordering
 
 
 
 
 1.3 Versterkte private sector en arbeidsmarkt in ontwikkelingslanden
 
 
 1.3 Handel en economie voor ontwikkeling
 
 
 
 
 4.2 Opvang en bescherming in de regio en migratiesamenwerking
 
 
 4.2 Migratie
 
 
 
 
 4.3 Veiligheid en Rechtstaatontwikkeling
 
 
 4.3 Veiligheid en Stabiliteit
 
 
 
 
 
 
 
 
 2.
 Beleidsartikelen
 
 Artikel 1: Duurzame economische ontwikkeling, handel en investeringen
 Budgettaire gevolgen van beleid
 
 Tabel 3 Budgettaire gevolgen van beleid artikel 1 Duurzame economische ontwikkeling, handel en investeringen (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Stand eerste suppletoire begroting (incl. amendementen en NvW) (1)
 
 
 Mutaties suppletoire begroting september (2)
 
 
 Stand suppletoire begroting september (3) = (1) + (2)
 
 
 
 
 
 
 
 Art.
 
 
 
 
 Verplichtingen
 
 
 
 
 413.714
 
 
 
 
 19.238
 
 
 
 
 432.952
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Uitgaven
 
 
 
 
 546.886
 
 
 
 
 430
 
 
 
 
 547.316
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 1.1
 
 
 
 
 Duurzaam handels- en investeringssysteem, inclusief MVO
 
 
 
 
 32.530
 
 
 
 
 – 330
 
 
 
 
 32.200
 
 
 
 
 
 
 
 Subsidies (regelingen)
 
 
 
 
 14.058
 
 
 
 
 – 330
 
 
 
 
 13.728
 
 
 
 
 
 
 MVO en beleidsondersteuning (ODA)
 
 
 9.805
 
 
 0
 
 
 9.805
 
 
 
 
 
 MVO en beleidsondersteuning (non-ODA)
 
 
 4.253
 
 
 – 330
 
 
 3.923
 
 
 
 
 
 
 Opdrachten
 
 
 
 
 2.231
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 2.231
 
 
 
 
 
 
 MVO en beleidsondersteuning (non-ODA)
 
 
 2.231
 
 
 0
 
 
 2.231
 
 
 
 
 
 
 Bijdrage aan agentschappen
 
 
 
 
 2.716
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 2.716
 
 
 
 
 
 
 Rijksdienst voor ondernemend Nederland
 
 
 2.716
 
 
 0
 
 
 2.716
 
 
 
 
 
 
 Bijdrage aan (inter-)nationale organisaties
 
 
 
 
 13.525
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 13.525
 
 
 
 
 
 
 MVO en beleidsondersteuning (ODA)
 
 
 6.930
 
 
 0
 
 
 6.930
 
 
 
 
 
 Contributies internationaal ondernemen (non-ODA)
 
 
 6.595
 
 
 0
 
 
 6.595
 
 
 
 
 
 1.2
 
 
 
 
 Nederlandse handels- en investeringsbevordering
 
 
 
 
 108.329
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 108.329
 
 
 
 
 
 
 
 Subsidies (regelingen)
 
 
 
 
 30.781
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 30.781
 
 
 
 
 
 
 Programma's internationaal ondernemen
 
 
 10.000
 
 
 0
 
 
 10.000
 
 
 
 
 
 Versterking concurrentiepositie Nederland
 
 
 6.502
 
 
 0
 
 
 6.502
 
 
 
 
 
 Invest Internationaal
 
 
 9.780
 
 
 0
 
 
 9.780
 
 
 
 
 
 Dutch Trade and Investment Fund
 
 
 4.499
 
 
 0
 
 
 4.499
 
 
 
 
 
 
 Garanties
 
 
 
 
 4.500
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 4.500
 
 
 
 
 
 
 Dutch Trade and Investment Fund
 
 
 4.500
 
 
 0
 
 
 4.500
 
 
 
 
 
 
 Opdrachten
 
 
 
 
 22.255
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 22.255
 
 
 
 
 
 
 Programma's internationaal ondernemen
 
 
 10.566
 
 
 0
 
 
 10.566
 
 
 
 
 
 Dutch Trade and Investment Fund
 
 
 1.186
 
 
 0
 
 
 1.186
 
 
 
 
 
 Wereldtentoonstelling
 
 
 10.503
 
 
 0
 
 
 10.503
 
 
 
 
 
 
 Bijdrage aan agentschappen
 
 
 
 
 50.793
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 50.793
 
 
 
 
 
 
 Rijksdienst voor ondernemend Nederland
 
 
 50.793
 
 
 0
 
 
 50.793
 
 
 
 
 
 1.3
 
 
 
 
 Handel en economie voor ontwikkeling
 
 
 
 
 406.027
 
 
 
 
 760
 
 
 
 
 406.787
 
 
 
 
 
 
 
 Subsidies (regelingen)
 
 
 
 
 139.864
 
 
 
 
 10.920
 
 
 
 
 150.784
 
 
 
 
 
 
 Marktontwikkeling en markttoegang
 
 
 37.780
 
 
 0
 
 
 37.780
 
 
 
 
 
 Economic governance and institutions
 
 
 13.153
 
 
 6.750
 
 
 19.903
 
 
 
 
 
 Financiële sector ontwikkeling
 
 
 20.609
 
 
 0
 
 
 20.609
 
 
 
 
 
 Infrastructuurontwikkeling
 
 
 22.380
 
 
 4.685
 
 
 27.065
 
 
 
 
 
 Duurzame productie en handel
 
 
 35.504
 
 
 0
 
 
 35.504
 
 
 
 
 
 (Jeugd)werkgelegenheid
 
 
 1.000
 
 
 0
 
 
 1.000
 
 
 
 
 
 Nexus onderwijs en werk
 
 
 2.888
 
 
 – 285
 
 
 2.603
 
 
 
 
 
 Lokale private sector ontwikkeling
 
 
 6.550
 
 
 – 230
 
 
 6.320
 
 
 
 
 
 
 Leningen
 
 
 
 
 36.200
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 36.200
 
 
 
 
 
 
 Infrastructuurontwikkeling
 
 
 6.200
 
 
 0
 
 
 6.200
 
 
 
 
 
 Financiële sector ontwikkeling
 
 
 30.000
 
 
 0
 
 
 30.000
 
 
 
 
 
 
 Garanties
 
 
 
 
 10.000
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 10.000
 
 
 
 
 
 
 Financiële sector ontwikkeling
 
 
 10.000
 
 
 0
 
 
 10.000
 
 
 
 
 
 
 Opdrachten
 
 
 
 
 69.800
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 69.800
 
 
 
 
 
 
 Marktontwikkeling en markttoegang
 
 
 12.000
 
 
 0
 
 
 12.000
 
 
 
 
 
 Economic governance and institutions
 
 
 17.000
 
 
 0
 
 
 17.000
 
 
 
 
 
 Financiële sector ontwikkeling
 
 
 1.000
 
 
 0
 
 
 1.000
 
 
 
 
 
 Infrastructuurontwikkeling
 
 
 9.750
 
 
 0
 
 
 9.750
 
 
 
 
 
 (Jeugd)werkgelegenheid
 
 
 30.050
 
 
 0
 
 
 30.050
 
 
 
 
 
 
 Bijdrage aan agentschappen
 
 
 
 
 25.516
 
 
 
 
 3.570
 
 
 
 
 29.086
 
 
 
 
 
 
 Rijksdienst voor ondernemend Nederland
 
 
 25.516
 
 
 3.570
 
 
 29.086
 
 
 
 
 
 
 Bijdrage aan (inter-)nationale organisaties
 
 
 
 
 114.647
 
 
 
 
 – 3.730
 
 
 
 
 110.917
 
 
 
 
 
 
 International Labour Organisation
 
 
 5.800
 
 
 0
 
 
 5.800
 
 
 
 
 
 Lokale private sector ontwikkeling
 
 
 36.960
 
 
 – 3.920
 
 
 33.040
 
 
 
 
 
 Marktontwikkeling en markttoegang
 
 
 8.109
 
 
 0
 
 
 8.109
 
 
 
 
 
 Partnershipprogramma ILO
 
 
 4.600
 
 
 0
 
 
 4.600
 
 
 
 
 
 Economic governance and institutions
 
 
 6.000
 
 
 0
 
 
 6.000
 
 
 
 
 
 Financiële sector ontwikkeling
 
 
 16.000
 
 
 0
 
 
 16.000
 
 
 
 
 
 Infrastructuurontwikkeling
 
 
 31.909
 
 
 0
 
 
 31.909
 
 
 
 
 
 Nexus onderwijs en werk
 
 
 3.269
 
 
 190
 
 
 3.459
 
 
 
 
 
 Duurzame productie en handel
 
 
 2.000
 
 
 0
 
 
 2.000
 
 
 
 
 
 
 Nog te verdelen
 
 
 
 
 10.000
 
 
 
 
 – 10.000
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 Nog te verdelen
 
 
 10.000
 
 
 – 10.000
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Ontvangsten
 
 
 
 
 14.000
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 14.000
 
 
 
 
 
 
 
 Tabel 4 Budgettaire gevolgen van beleid – uitsplitsing ontvangsten artikel 1 Duurzame economische ontwikkeling, handel en investeringen (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Stand eerste suppletoire begroting (incl. amendementen en NvW) (1)
 
 
 Mutaties suppletoire begroting september (2)
 
 
 Stand suppletoire begroting september (3) = (1) + (2)
 
 
 
 
 
 
 
 Art.
 
 
 
 
 Ontvangsten
 
 
 
 
 14.000
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 14.000
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 1.10
 
 
 
 
 Duurzame economische ontwikkeling, handel en investeringen
 
 
 
 
 7.000
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 7.000
 
 
 
 
 
 
 
 Duurzame economische ontwikkeling, handel en investeringen
 
 
 
 
 7.000
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 7.000
 
 
 
 
 
 
 Duurzame economische ontwikkeling, handel en investeringen
 
 
 7.000
 
 
 0
 
 
 7.000
 
 
 
 
 
 1.30
 
 
 
 
 Ontvangsten DGGF
 
 
 
 
 7.000
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 7.000
 
 
 
 
 
 
 
 Ontvangsten DGGF
 
 
 
 
 7.000
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 7.000
 
 
 
 
 
 
 Ontvangsten DGGF
 
 
 7.000
 
 
 0
 
 
 7.000
 
 
 
 
 
 Toelichting
 Verplichtingen
 Het verplichtingenbudget op artikel 1 wordt verhoogd om een aantal ambassades in staat te stellen programma's te committeren gericht op de inzet op handel en economie binnen het kader van de beleidsbrief Ontwikkelingshulp.
 Uitgaven
 Het uitgavenbudget voor artikel 1.3 wordt meerjarig verhoogd (cumulatief EUR 25,8 miljoen voor 2025–2030) ten behoeve van beurzen en trainingen in het kader van de inzet op handel en economie. Deze herallocatie wordt verrekend via verdeelartikel 5.4 om de middelen in het juiste kasritme te zetten. Het kaseffect in 2025 is +EUR 760.000.
 Artikel 2: Duurzame ontwikkeling, voedselzekerheid, water en klimaat
 Budgettaire gevolgen van beleid
 
 Tabel 5 Budgettaire gevolgen van beleid artikel 2 Duurzame ontwikkeling, voedselzekerheid, water en klimaat (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Stand eerste suppletoire begroting (incl. amendementen en NvW) (1)
 
 
 Mutaties suppletoire begroting september (2)
 
 
 Stand suppletoire begroting september (3) = (1) + (2)
 
 
 
 
 
 
 
 Art.
 
 
 
 
 Verplichtingen
 
 
 
 
 1.100.264
 
 
 
 
 54.685
 
 
 
 
 1.154.949
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Uitgaven
 
 
 
 
 911.227
 
 
 
 
 10.128
 
 
 
 
 921.355
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 2.1
 
 
 
 
 Voedselzekerheid
 
 
 
 
 361.891
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 361.891
 
 
 
 
 
 
 
 Subsidies (regelingen)
 
 
 
 
 130.214
 
 
 
 
 – 1.162
 
 
 
 
 129.052
 
 
 
 
 
 
 Realiseren ecologische houdbare voedselsystemen
 
 
 12.000
 
 
 0
 
 
 12.000
 
 
 
 
 
 Bevorderen inclusieve, duurzame groei in de agrarische sector
 
 
 21.250
 
 
 0
 
 
 21.250
 
 
 
 
 
 Kennis & capaciteitsopbouw ten behoeve van voedselzekerheid
 
 
 3.000
 
 
 0
 
 
 3.000
 
 
 
 
 
 Uitbannen huidige honger en voeding
 
 
 16.000
 
 
 0
 
 
 16.000
 
 
 
 
 
 Voedselzekerheid
 
 
 77.964
 
 
 – 1.162
 
 
 76.802
 
 
 
 
 
 
 Opdrachten
 
 
 
 
 11.000
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 11.000
 
 
 
 
 
 
 Kennis & capaciteitsopbouw ten behoeve van voedselzekerheid
 
 
 10.000
 
 
 0
 
 
 10.000
 
 
 
 
 
 Realiseren ecologische houdbare voedselsystemen
 
 
 1.000
 
 
 0
 
 
 1.000
 
 
 
 
 
 
 Bijdrage aan agentschappen
 
 
 
 
 3.735
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 3.735
 
 
 
 
 
 
 Rijksdienst voor ondernemend Nederland
 
 
 3.735
 
 
 0
 
 
 3.735
 
 
 
 
 
 
 Bijdrage aan (inter-)nationale organisaties
 
 
 
 
 216.942
 
 
 
 
 1.162
 
 
 
 
 218.104
 
 
 
 
 
 
 Voedselzekerheid
 
 
 111.221
 
 
 – 9.925
 
 
 101.296
 
 
 
 
 
 Realiseren ecologische houdbare voedselsystemen
 
 
 17.000
 
 
 0
 
 
 17.000
 
 
 
 
 
 Bevorderen inclusieve, duurzame groei in de agrarische sector
 
 
 49.654
 
 
 6.137
 
 
 55.791
 
 
 
 
 
 Kennis & capaciteitsopbouw ten behoeve van voedselzekerheid
 
 
 28.000
 
 
 0
 
 
 28.000
 
 
 
 
 
 Uitbannen huidige honger en voeding
 
 
 11.067
 
 
 4.950
 
 
 16.017
 
 
 
 
 
 
 Nog te verdelen
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 Nog te verdelen
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 2.2
 
 
 
 
 Water
 
 
 
 
 169.892
 
 
 
 
 10.000
 
 
 
 
 179.892
 
 
 
 
 
 
 
 Subsidies (regelingen)
 
 
 
 
 54.631
 
 
 
 
 – 3.194
 
 
 
 
 51.437
 
 
 
 
 
 
 Waterbeheer
 
 
 37.657
 
 
 – 2.203
 
 
 35.454
 
 
 
 
 
 Drinkwater en sanitatie
 
 
 16.974
 
 
 – 991
 
 
 15.983
 
 
 
 
 
 
 Opdrachten
 
 
 
 
 2.510
 
 
 
 
 – 1.830
 
 
 
 
 680
 
 
 
 
 
 
 Waterbeheer
 
 
 2.510
 
 
 – 1.830
 
 
 680
 
 
 
 
 
 
 Bijdrage aan agentschappen
 
 
 
 
 2.070
 
 
 
 
 – 130
 
 
 
 
 1.940
 
 
 
 
 
 
 Rijksdienst voor ondernemend Nederland
 
 
 2.070
 
 
 – 130
 
 
 1.940
 
 
 
 
 
 
 Bijdrage aan (inter-)nationale organisaties
 
 
 
 
 110.681
 
 
 
 
 15.154
 
 
 
 
 125.835
 
 
 
 
 
 
 Waterbeheer
 
 
 66.196
 
 
 5.439
 
 
 71.635
 
 
 
 
 
 Drinkwater en sanitatie
 
 
 44.485
 
 
 9.715
 
 
 54.200
 
 
 
 
 
 2.3
 
 
 
 
 Klimaat
 
 
 
 
 379.444
 
 
 
 
 128
 
 
 
 
 379.572
 
 
 
 
 
 
 
 Subsidies (regelingen)
 
 
 
 
 145.150
 
 
 
 
 – 44
 
 
 
 
 145.106
 
 
 
 
 
 
 Klimaat algemeen
 
 
 34.525
 
 
 – 44
 
 
 34.481
 
 
 
 
 
 Hernieuwbare energie
 
 
 48.425
 
 
 0
 
 
 48.425
 
 
 
 
 
 Dutch Fund for Climate and Development
 
 
 10.000
 
 
 0
 
 
 10.000
 
 
 
 
 
 Klimaatfonds
 
 
 15.000
 
 
 0
 
 
 15.000
 
 
 
 
 
 Bosbehoud
 
 
 37.200
 
 
 0
 
 
 37.200
 
 
 
 
 
 
 Bijdrage aan agentschappen
 
 
 
 
 7.000
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 7.000
 
 
 
 
 
 
 Rijksdienst voor ondernemend Nederland
 
 
 7.000
 
 
 0
 
 
 7.000
 
 
 
 
 
 
 Bijdrage aan (inter-)nationale organisaties
 
 
 
 
 227.294
 
 
 
 
 172
 
 
 
 
 227.466
 
 
 
 
 
 
 Contributie IZA/IZT
 
 
 365
 
 
 0
 
 
 365
 
 
 
 
 
 Klimaatprogramma's (non-ODA)
 
 
 1.265
 
 
 128
 
 
 1.393
 
 
 
 
 
 Klimaat algemeen
 
 
 13.918
 
 
 0
 
 
 13.918
 
 
 
 
 
 Hernieuwbare energie
 
 
 41.000
 
 
 0
 
 
 41.000
 
 
 
 
 
 UNEP
 
 
 8.642
 
 
 0
 
 
 8.642
 
 
 
 
 
 Bosbehoud
 
 
 9.000
 
 
 0
 
 
 9.000
 
 
 
 
 
 Multilaterale klimaatfondsen
 
 
 153.104
 
 
 44
 
 
 153.148
 
 
 
 
 
 
 Nog te verdelen
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 Nog te verdelen
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Ontvangsten
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 Toelichting
 Verplichtingen
 Het verplichtingenbudget op artikel 2 wordt verhoogd om een aantal ambassades in staat te stellen programma's op gebied van voedselzekerheid en watermanagement te committeren binnen het kader van de beleidsbrief Ontwikkelingshulp en door de overheveling van middelen voor wederopbouw van Gaza van art. 4.3 naar artikel 2.2 (EUR 10 miljoen).
 Uitgaven
 Ten behoeve van de wederopbouw van Gaza wordt er EUR 10 miljoen overgeheveld van artikel 4.3 Veiligheid en stabiliteit naar artikel 2.2 Water voor een bijdrage via UNICEF voor het herstel van waterinfrastructuur in de Gazastrook.
 Artikel 3: Sociale vooruitgang
 Budgettaire gevolgen van beleid
 
 Tabel 6 Budgettaire gevolgen van beleid artikel 3 Sociale vooruitgang (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Stand eerste suppletoire begroting (incl. amendementen en NvW) (1)
 
 
 Mutaties suppletoire begroting september (2)
 
 
 Stand suppletoire begroting september (3) = (1) + (2)
 
 
 
 
 
 
 
 Art.
 
 
 
 
 Verplichtingen
 
 
 
 
 717.501
 
 
 
 
 – 12.105
 
 
 
 
 705.396
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Uitgaven
 
 
 
 
 693.511
 
 
 
 
 – 25.760
 
 
 
 
 667.751
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 3.1
 
 
 
 
 Mondiale gezondheid en seksuele en reproductieve gezondheid en rechten
 
 
 
 
 447.877
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 447.877
 
 
 
 
 
 
 
 Subsidies (regelingen)
 
 
 
 
 184.755
 
 
 
 
 – 9.976
 
 
 
 
 174.779
 
 
 
 
 
 
 Mondiale gezondheid en SRGR
 
 
 184.755
 
 
 – 9.976
 
 
 174.779
 
 
 
 
 
 
 Opdrachten
 
 
 
 
 17.975
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 17.975
 
 
 
 
 
 
 Mondiale gezondheid en SRGR
 
 
 17.975
 
 
 0
 
 
 17.975
 
 
 
 
 
 
 Bijdrage aan agentschappen
 
 
 
 
 140
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 140
 
 
 
 
 
 
 Rijksdienst voor ondernemend Nederland
 
 
 140
 
 
 0
 
 
 140
 
 
 
 
 
 
 Bijdrage aan (inter-)nationale organisaties
 
 
 
 
 245.007
 
 
 
 
 9.976
 
 
 
 
 254.983
 
 
 
 
 
 
 WHO/PAHO
 
 
 1.222
 
 
 0
 
 
 1.222
 
 
 
 
 
 Mondiale gezondheid en SRGR
 
 
 171.248
 
 
 9.976
 
 
 181.224
 
 
 
 
 
 UNFPA
 
 
 60.000
 
 
 0
 
 
 60.000
 
 
 
 
 
 Partnershipprogramma WHO
 
 
 8.037
 
 
 0
 
 
 8.037
 
 
 
 
 
 UNICEF
 
 
 4.500
 
 
 0
 
 
 4.500
 
 
 
 
 
 
 Nog te verdelen
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 Nog te verdelen
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 3.2
 
 
 
 
 Vrouwenrechten en gendergelijkheid
 
 
 
 
 39.358
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 39.358
 
 
 
 
 
 
 
 Subsidies (regelingen)
 
 
 
 
 26.328
 
 
 
 
 500
 
 
 
 
 26.828
 
 
 
 
 
 
 Vrouwenrechten
 
 
 26.328
 
 
 500
 
 
 26.828
 
 
 
 
 
 
 Opdrachten
 
 
 
 
 100
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 100
 
 
 
 
 
 
 Vrouwenrechten
 
 
 100
 
 
 0
 
 
 100
 
 
 
 
 
 
 Bijdrage aan (inter-)nationale organisaties
 
 
 
 
 12.930
 
 
 
 
 – 500
 
 
 
 
 12.430
 
 
 
 
 
 
 Vrouwenrechten
 
 
 6.930
 
 
 – 500
 
 
 6.430
 
 
 
 
 
 UNWOMEN
 
 
 6.000
 
 
 0
 
 
 6.000
 
 
 
 
 
 
 Nog te verdelen
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 Nog te verdelen
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 3.3
 
 
 
 
 Maatschappelijk middenveld
 
 
 
 
 154.074
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 154.074
 
 
 
 
 
 
 
 Subsidies (regelingen)
 
 
 
 
 139.897
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 139.897
 
 
 
 
 
 
 Versterking maatschappelijk middenveld
 
 
 139.897
 
 
 0
 
 
 139.897
 
 
 
 
 
 
 Opdrachten
 
 
 
 
 7.291
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 7.291
 
 
 
 
 
 
 Versterking maatschappelijk middenveld
 
 
 6.000
 
 
 0
 
 
 6.000
 
 
 
 
 
 Versterking maatschappelijk middenveld Monitoringsfonds
 
 
 1.291
 
 
 0
 
 
 1.291
 
 
 
 
 
 
 Bijdrage aan (inter-)nationale organisaties
 
 
 
 
 6.886
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 6.886
 
 
 
 
 
 
 Versterking maatschappelijk middenveld
 
 
 6.886
 
 
 0
 
 
 6.886
 
 
 
 
 
 
 Nog te verdelen
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 Nog te verdelen
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 3.4
 
 
 
 
 Onderwijs
 
 
 
 
 52.202
 
 
 
 
 – 25.760
 
 
 
 
 26.442
 
 
 
 
 
 
 
 Subsidies (regelingen)
 
 
 
 
 3.000
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 3.000
 
 
 
 
 
 
 Onderzoeksprogramma's
 
 
 3.000
 
 
 0
 
 
 3.000
 
 
 
 
 
 
 Opdrachten
 
 
 
 
 47.078
 
 
 
 
 – 25.760
 
 
 
 
 21.318
 
 
 
 
 
 
 Onderwijs
 
 
 387
 
 
 0
 
 
 387
 
 
 
 
 
 Hoger Onderwijs
 
 
 46.691
 
 
 – 25.760
 
 
 20.931
 
 
 
 
 
 
 Bijdrage aan (inter-)nationale organisaties
 
 
 
 
 2.124
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 2.124
 
 
 
 
 
 
 Onderwijs
 
 
 2.124
 
 
 0
 
 
 2.124
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Ontvangsten
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 Toelichting
 Verplichtingen
 Het verplichtingenbudget op artikel 3 neemt af als gevolg van de overheveling van middelen voor beurzen en trainingen (EUR 25,8 miljoen) naar artikel 1. Daarnaast vindt een ophoging plaats van de verplichtingen in 2025 om een aantal ambassades in staat te stellen handelsprogramma's te committeren binnen het kader van de beleidsbrief Ontwikkelingshulp.
 Uitgaven
 Artikelonderdeel 3.1
 In totaal wordt EUR 4 miljoen beschikbaar gesteld voor een kinderziekenhuis in Lviv vanuit artikel 3.1. Deze middelen waren al onderdeel van de BHO-begroting en worden buiten het kader geplaatst, zoals gebruikelijk voor Oekraïnemiddelen. Verder vindt binnen artikelonderdeel 3.1 een technische verschuiving plaats van het instrument subsidies naar bijdragen.
 Artikelonderdeel 3.4
 Binnen het nieuwe beleid voor ontwikkelingshulp is onderwijs geen zelfstandige beleidsprioriteit meer. Daarom wordt er budget overgeheveld naar artikel 5.4 en vindt een herallocatie plaats binnen de BHO-begroting via verdeelartikel 5.4 naar artikel 1.3.
 Artikel 4: Vrede, veiligheid en duurzame ontwikkeling
 Budgettaire gevolgen van beleid
 
 Tabel 7 Budgettaire gevolgen van beleid artikel 4 Vrede, veiligheid en duurzame ontwikkeling (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Stand eerste suppletoire begroting (incl. amendementen en NvW) (1)
 
 
 Mutaties suppletoire begroting september (2)
 
 
 Stand suppletoire begroting september (3) = (1) + (2)
 
 
 
 
 
 
 
 Art.
 
 
 
 
 Verplichtingen
 
 
 
 
 528.343
 
 
 
 
 – 15.000
 
 
 
 
 513.343
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Uitgaven
 
 
 
 
 989.704
 
 
 
 
 – 20.000
 
 
 
 
 969.704
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 4.1
 
 
 
 
 Humanitaire Hulp
 
 
 
 
 472.401
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 472.401
 
 
 
 
 
 
 
 Subsidies (regelingen)
 
 
 
 
 136.000
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 136.000
 
 
 
 
 
 
 Noodhulpprogramma's
 
 
 136.000
 
 
 0
 
 
 136.000
 
 
 
 
 
 
 Bijdrage aan (inter-)nationale organisaties
 
 
 
 
 336.401
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 336.401
 
 
 
 
 
 
 Noodhulpprogramma's
 
 
 225.384
 
 
 0
 
 
 225.384
 
 
 
 
 
 Noodhulpprogramma's non-ODA
 
 
 1.017
 
 
 0
 
 
 1.017
 
 
 
 
 
 UNHCR
 
 
 35.000
 
 
 0
 
 
 35.000
 
 
 
 
 
 UNRWA
 
 
 15.000
 
 
 0
 
 
 15.000
 
 
 
 
 
 Wereldvoedselprogramma
 
 
 60.000
 
 
 0
 
 
 60.000
 
 
 
 
 
 
 Nog te verdelen
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 Nog te verdelen
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 4.2
 
 
 
 
 Migratie
 
 
 
 
 317.015
 
 
 
 
 – 10.000
 
 
 
 
 307.015
 
 
 
 
 
 
 
 Subsidies (regelingen)
 
 
 
 
 14.900
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 14.900
 
 
 
 
 
 
 Opvang in de regio
 
 
 11.900
 
 
 0
 
 
 11.900
 
 
 
 
 
 Migratie en ontwikkeling
 
 
 3.000
 
 
 0
 
 
 3.000
 
 
 
 
 
 
 Bijdrage aan (inter-)nationale organisaties
 
 
 
 
 302.115
 
 
 
 
 – 10.000
 
 
 
 
 292.115
 
 
 
 
 
 
 Opvang in de regio
 
 
 231.115
 
 
 0
 
 
 231.115
 
 
 
 
 
 Migratie en ontwikkeling
 
 
 71.000
 
 
 – 10.000
 
 
 61.000
 
 
 
 
 
 
 Nog te verdelen
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 Nog te verdelen
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 4.3
 
 
 
 
 Veiligheid en stabiliteit
 
 
 
 
 200.288
 
 
 
 
 – 10.000
 
 
 
 
 190.288
 
 
 
 
 
 
 
 Subsidies (regelingen)
 
 
 
 
 53.709
 
 
 
 
 1.587
 
 
 
 
 55.296
 
 
 
 
 
 
 Legitieme stabiliteit
 
 
 10.092
 
 
 0
 
 
 10.092
 
 
 
 
 
 Inclusieve vredes- en politieke processen
 
 
 11.927
 
 
 0
 
 
 11.927
 
 
 
 
 
 Functionerende rechtsorde
 
 
 31.690
 
 
 1.587
 
 
 33.277
 
 
 
 
 
 
 Opdrachten
 
 
 
 
 1.376
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 1.376
 
 
 
 
 
 
 Inclusieve vredes- en politieke processen
 
 
 1.376
 
 
 0
 
 
 1.376
 
 
 
 
 
 
 Bijdrage aan (inter-)nationale organisaties
 
 
 
 
 145.203
 
 
 
 
 – 11.587
 
 
 
 
 133.616
 
 
 
 
 
 
 Legitieme stabiliteit
 
 
 23.000
 
 
 – 10.000
 
 
 13.000
 
 
 
 
 
 Functionerende rechtsorde
 
 
 90.108
 
 
 – 3.912
 
 
 86.196
 
 
 
 
 
 Inclusieve vredes- en politieke processen
 
 
 32.095
 
 
 2.325
 
 
 34.420
 
 
 
 
 
 
 Nog te verdelen
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 Nog te verdelen
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Ontvangsten
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 
 
 Toelichting
 
 Verplichtingen
 Het verplichtingenbudget voor 2025 op artikel 4 neemt af als gevolg van de overheveling van de middelen voor migratiepartnerschappen (EUR 10 miljoen) en door de overheveling van middelen voor wederopbouw van Gaza naar artikel 2.2 (EUR 10 miljoen). Daarnaast vindt een correctie plaats op de verplichtingen als gevolg van amendement Hirsch c.s. (Kamerstuk 36725 XVII, nr. 21). Voor de dekking van dit amendement zijn de verplichtingen voor 2025 op artikel 4.3 bij Eerste suppletoire begroting met EUR 20 miljoen verlaagd. Door deze verlaging bedroeg het verplichtingenbudget voor de bijdrage aan (inter)nationale organisatie voor legitieme stabiliteit EUR 5 miljoen negatief. Het verplichtingenbudget in 2025 wordt daarom opwaarts bijgesteld met EUR 5 miljoen.
 Uitgaven
 Artikelonderdeel 4.2
 Vanuit artikel 4.2 wordt een deel van de vrijgemaakte middelen voor migratiepartnerschappen binnen de BHO-begroting omgelabeld van ODA naar non-ODA en vervolgens overgeheveld naar de A&M-begroting voor complementaire inzet op migratiebeleid.
 Artikelonderdeel 4.3
 Vanuit het bedrag van EUR 20 miljoen dat gereserveerd is op artikel 4.3 voor de wederopbouw van Gaza wordt EUR 10 miljoen overgeheveld naar artikel 2.2 Water ten behoeve van een bijdrage via UNICEF voor het herstel van waterinfrastructuur in de Gazastrook.
 Artikel 5: Multilaterale samenwerking en overige inzet
 Budgettaire gevolgen van beleid
 
 Tabel 8 Budgettaire gevolgen van beleid artikel 5 Multilaterale samenwerking en overige inzet (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Stand eerste suppletoire begroting (incl. amendementen en NvW) (1)
 
 
 Mutaties suppletoire begroting september (2)
 
 
 Stand suppletoire begroting september (3) = (1) + (2)
 
 
 
 
 
 
 
 Art.
 
 
 
 
 Verplichtingen
 
 
 
 
 381.253
 
 
 
 
 – 26.325
 
 
 
 
 354.928
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Uitgaven
 
 
 
 
 511.596
 
 
 
 
 – 1.158
 
 
 
 
 510.438
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 5.1
 
 
 
 
 Multilaterale samenwerking
 
 
 
 
 197.914
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 197.914
 
 
 
 
 
 
 
 Bijdrage aan (inter-)nationale organisaties
 
 
 
 
 197.914
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 197.914
 
 
 
 
 
 
 UNIDO
 
 
 1.950
 
 
 0
 
 
 1.950
 
 
 
 
 
 UNDP
 
 
 34.000
 
 
 0
 
 
 34.000
 
 
 
 
 
 UNICEF
 
 
 38.806
 
 
 0
 
 
 38.806
 
 
 
 
 
 Speciale multilaterale activiteiten
 
 
 9.190
 
 
 0
 
 
 9.190
 
 
 
 
 
 Assistent deskundigenprogramma
 
 
 5.500
 
 
 0
 
 
 5.500
 
 
 
 
 
 Internationale Financiële Instellingen
 
 
 8.122
 
 
 0
 
 
 8.122
 
 
 
 
 
 Middelenaanvullingen multilaterale banken en fondsen
 
 
 91.663
 
 
 0
 
 
 91.663
 
 
 
 
 
 Kapitaalaanvullingen bij regionale ontwikkelingsbanken
 
 
 8.683
 
 
 0
 
 
 8.683
 
 
 
 
 
 
 Nog te verdelen
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 Nog te verdelen
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 5.2
 
 
 
 
 Overig armoedebeleid
 
 
 
 
 135.008
 
 
 
 
 – 158
 
 
 
 
 134.850
 
 
 
 
 
 
 
 Subsidies (regelingen)
 
 
 
 
 5.491
 
 
 
 
 – 250
 
 
 
 
 5.241
 
 
 
 
 
 
 Kleine activiteiten posten en cultuur en ontwikkeling
 
 
 4.821
 
 
 – 250
 
 
 4.571
 
 
 
 
 
 Nationale SDG implementatie
 
 
 670
 
 
 0
 
 
 670
 
 
 
 
 
 
 Opdrachten
 
 
 
 
 290
 
 
 
 
 – 158
 
 
 
 
 132
 
 
 
 
 
 
 Nationale SDG implementatie
 
 
 290
 
 
 – 158
 
 
 132
 
 
 
 
 
 
 Bijdrage aan (inter-)nationale organisaties
 
 
 
 
 129.227
 
 
 
 
 250
 
 
 
 
 129.477
 
 
 
 
 
 
 UNESCO
 
 
 4.400
 
 
 0
 
 
 4.400
 
 
 
 
 
 Diverse ondersteunende activiteiten
 
 
 57.729
 
 
 0
 
 
 57.729
 
 
 
 
 
 Kleine activiteiten posten en cultuur en ontwikkeling
 
 
 1.957
 
 
 250
 
 
 2.207
 
 
 
 
 
 Schuldverlichting
 
 
 55.245
 
 
 0
 
 
 55.245
 
 
 
 
 
 Voorlichting op het terrein van Ontwikkelingssamenwerking
 
 
 228
 
 
 0
 
 
 228
 
 
 
 
 
 Verdragsmiddelen Suriname
 
 
 9.668
 
 
 0
 
 
 9.668
 
 
 
 
 
 
 Nog te verdelen
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 Nog te verdelen
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 5.3
 
 
 
 
 Oekraïne (XVII)
 
 
 
 
 237.000
 
 
 
 
 – 26.000
 
 
 
 
 211.000
 
 
 
 
 
 
 
 Subsidies (regelingen)
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 6.000
 
 
 
 
 6.000
 
 
 
 
 
 
 Verbeteren drinkwater en sanitatie
 
 
 0
 
 
 6.000
 
 
 6.000
 
 
 
 
 
 
 Bijdrage aan agentschappen
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 365
 
 
 
 
 365
 
 
 
 
 
 
 Rijksdienst voor ondernemend Nederland
 
 
 0
 
 
 365
 
 
 365
 
 
 
 
 
 
 Bijdrage aan (inter-)nationale organisaties
 
 
 
 
 185.000
 
 
 
 
 19.635
 
 
 
 
 204.635
 
 
 
 
 
 
 Humanitaire hulp
 
 
 25.000
 
 
 0
 
 
 25.000
 
 
 
 
 
 Steun en wederopbouw Oekraïne via IFIs
 
 
 95.000
 
 
 0
 
 
 95.000
 
 
 
 
 
 Energieherstel
 
 
 65.000
 
 
 19.635
 
 
 84.635
 
 
 
 
 
 
 Nog te verdelen
 
 
 
 
 52.000
 
 
 
 
 – 52.000
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 Onverdeelde programmamiddelen Oekraïne (XVII)
 
 
 52.000
 
 
 – 52.000
 
 
 0
 
 
 
 
 
 5.4
 
 
 
 
 Nog te verdelen i.v.m.wijzigingen BNI en/of toerekeningen
 
 
 
 
 – 58.326
 
 
 
 
 25.000
 
 
 
 
 – 33.326
 
 
 
 
 
 
 
 Nog te verdelen i.v.m.wijzigingen BNI en/of toerekeningen
 
 
 
 
 – 58.326
 
 
 
 
 25.000
 
 
 
 
 – 33.326
 
 
 
 
 
 
 Nog te verdelen i.v.m.wijzigingen BNI en/of toerekeningen
 
 
 – 58.326
 
 
 25.000
 
 
 – 33.326
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Ontvangsten
 
 
 
 
 39.225
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 39.225
 
 
 
 
 
 
 
 Tabel 9 Budgettaire gevolgen van beleid – uitsplitsing ontvangsten artikel 5 Multilaterale samenwerking en overige inzet (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Stand eerste suppletoire begroting (incl. amendementen en NvW) (1)
 
 
 Mutaties suppletoire begroting september (2)
 
 
 Stand suppletoire begroting september (3) = (1) + (2)
 
 
 
 
 
 
 
 Art.
 
 
 
 
 Ontvangsten
 
 
 
 
 39.225
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 39.225
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 5.20
 
 
 
 
 Ontvangsten en restituties met betrekking tot leningen
 
 
 
 
 16.220
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 16.220
 
 
 
 
 
 
 
 Ontvangsten en restituties met betrekking tot leningen
 
 
 
 
 16.220
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 16.220
 
 
 
 
 
 
 Ontvangsten en restituties met betrekking tot leningen
 
 
 16.220
 
 
 0
 
 
 16.220
 
 
 
 
 
 5.21
 
 
 
 
 Ontvangsten OS
 
 
 
 
 21.275
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 21.275
 
 
 
 
 
 
 
 Ontvangsten OS
 
 
 
 
 21.275
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 21.275
 
 
 
 
 
 
 Ontvangsten OS
 
 
 21.275
 
 
 0
 
 
 21.275
 
 
 
 
 
 5.23
 
 
 
 
 Diverse ontvangsten non-ODA
 
 
 
 
 1.730
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 1.730
 
 
 
 
 
 
 
 Diverse ontvangsten non-ODA
 
 
 
 
 1.730
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 1.730
 
 
 
 
 
 
 Diverse ontvangsten non-ODA
 
 
 1.730
 
 
 0
 
 
 1.730
 
 
 
 
 
 Toelichting
 Uitgaven
 Artikelonderdeel 5.3
 De resterende EUR 52 miljoen vanuit het steunpakket voor Oekraïne voor 2025 wordt verdeeld binnen artikel 5.3 onder andere ten behoeve van een drinkwaterprogramma en in-kind steun op het gebied van energieherstel. Deze middelen zijn in het juiste ritme gezet middels een schuif vanuit 2025 naar 2026 en 2027.
 Artikelonderdeel 5.4
 Zoals toegelicht bij artikel 1.3 en artikel 3.4 wordt er EUR 25 miljoen van het onderwijsbudget in 2025 ingezet voor beurzen en trainingen. Om deze in het juiste kasritme te plaatsen, vindt verrekening met artikel 5.4 plaats. Dit betekent dat er in 2.025 EUR 25 miljoen wordt toegevoegd aan art. 5.4 vanuit art. 3.4 en dat er in de periode 2026–2030 cumulatief EUR 25 miljoen vanuit 5.4 overgeheveld wordt naar art 1.3.
 Er wordt in 2025 ook EUR 250 miljoen toegevoegd aan de BHO-begroting door middel van een overheveling van de A&M-begroting. Dit komt doordat het percentage van de eerstejaars asieluitgaven dat aan ODA toegerekend kan worden, lager uitvalt dan eerder geraamd op basis van de realisatiecijfers 2025 tot nu toe. Deze EUR 250 miljoen wordt middels een kasschuif naar 2027 geschoven en is daarom niet zichtbaar in deze begroting (per saldo effect 0).