Onderzoek “Landelijk beleid huiselijk geweld, 2002-2011”
Staten-Generaal — Kamerstuk Brief
Datum: 2014-07-01 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


Vergaderjaar 2011-2012
 Tweede Kamer der Staten-Generaal
 2
 Kamerstukken
 
 
 
 28 345
 
 Aanpak huiselijk geweld
 
 
 Nr. 115
 BRIEF VAN DE MINISTER VAN VEILIGHEID EN JUSTITIE EN STAATSSECRETARIS
		VAN VOLKSGEZONDHEID, WELZIJN EN SPORT
 
 
 
 Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
 Den Haag, 24 oktober 2011
 
 Sinds 2002 wordt er landelijk beleid gevoerd om huiselijk
				 geweld tegen te gaan.
 Bijgaand ontvangt u de beleidsevaluatie «Landelijk beleid
				 huiselijk geweld. Theoriegestuurde evaluatie periode 2002–2011».1Ter inzage gelegd bij het Centraal Informatiepunt Tweede Kamer.
 Het onderzoek is verricht om na te gaan hoe het beleid2 Exclusief de twee specifieke beleidsprogramma’s gericht op de aanpak van kindermishandeling en eergerelateerd geweld. met betrekking tot huiselijk geweld in de genoemde
				 periode heeft uitgewerkt. Hieronder presenteren we eerst de uitkomsten van het
				 onderzoek en daarna onze reactie.
 
 De uitkomsten
 Het landelijke beleid op het terrein van huiselijk geweld in de
				periode 2002–2011 omvat tal van maatregelen die door de jaren heen zijn
				getroffen. Vanwege deze complexiteit is het niet goed mogelijk gebleken om een
				klassieke effectevaluatie uit te voeren, waarin wordt gemeten of de
				doelstellingen van het beleid zijn behaald. Daarom is door de onderzoekers
				gekozen voor een theoriegestuurde evaluatie. In het kort houdt dit in dat de
				beleidstheorie die aan het landelijk beleid ten grondslag zou moeten liggen
				wordt gereconstrueerd, dat aan de hand van onderzoek wordt bekeken in hoeverre
				deze beleidstheorie aannemelijk is geweest, en vervolgens of het in de praktijk
				ook zo heeft uitgewerkt.
 Het einddoel van het beleid is altijd gelijk gebleven: het
				verminderen van de ernst en omvang van huiselijk geweld. Door de jaren heen
				verschoven de accenten in het beleid van bewustwording, normstelling en
				ketensamenwerking naar doelen op het niveau van slachtoffers en daders. Er is
				een veelvoud aan maatregelen getroffen.
 De onderzoekers concluderen dat er in de afgelopen jaren veel is
				bereikt. Er is sprake van een landelijk gecoördineerde aanpak van huiselijk
				geweld. Er bestaat bij alle gemeenten een lokale infrastructuur om een
				integrale aanpak van de problematiek mogelijk te maken. Er wordt door
				organisaties goed samengewerkt; ketensamenwerking is tot stand gekomen. En de
				(vrouwen)opvang heeft een professionaliseringsslag doorgemaakt.
 Met betrekking tot de straf- en bestuursrechtelijke aanpak wordt
				gesteld dat het aantoonbaar gelukt is om huiselijk geweld bij de ketenpartners
				op de agenda te krijgen. Er zijn OM-aanwijzingen voor opsporing- en vervolging
				opgesteld, het strafmaximum is verhoogd, huiselijk geweldzaken hebben een plek
				in de veiligheidshuizen, de politie voert specifiek beleid t.a.v. huiselijk
				geweld en houdt vaker verdachten aan. De Wet tijdelijk huisverbod biedt de
				mogelijkheid om bestuursrechtelijk in te grijpen in crisissituaties, wordt
				vaker opgelegd dan vooraf werd verwacht en de benodigde samenwerking tussen
				ketenpartners bij het huisverbod verloopt goed.
 Verbeterpunten constateren de onderzoekers ook. Zo zouden er
				weinig maatregelen getroffen zijn op het terrein van preventie en intergenerationele
				overdracht van huiselijk geweld. Dit zou verbeterd kunnen worden door
				kinderen bewust en weerbaar te maken vanaf jonge leeftijd en door adolescenten
				te leren omgaan met conflicten en relaties.
 Ook is er volgens het onderzoek weinig aandacht uitgegaan naar de
				ontwikkeling van een sluitend en effectief
				zorgaanbod. Er kan hierdoor niet te veel verwacht worden van de
				uiteindelijke gedragsverandering die met de gedragsinterventies wordt beoogd.
				Er zou meer aandacht moeten komen voor het sluitstuk van het beleid: het
				ontwikkelen, toepassen en evalueren van interventies en behandelmethoden om
				recidive en intergenerationele overdracht te verminderen. Dit geldt zowel voor
				het vrijwillig, bestuursrechtelijk als strafrechtelijk kader.
 Tot slot zou het huisverbod vaker,
				zoals beoogd met de wet, als preventief middel moeten worden ingezet. Nu gaat
				een huisverbod (bestuursrechtelijke maatregel) veelal samen met een
				strafrechtelijk traject. Ook de voortzetting van de hulpverlening na afloop van
				het huisverbod verdient aandacht.
 Reactie
 Dit onderzoek maakt duidelijk dat er dankzij de geleverde
				inspanningen in de afgelopen jaren al veel is bereikt om huiselijk geweld in
				Nederland tegen te gaan. Verdere aanscherping is desalniettemin noodzakelijk om
				deze problematiek terug te dringen, waarvoor het onderzoek waardevolle
				aanbevelingen doet. Jaarlijks worden rond de 220 000 volwassenen slachtoffer
				van ernstig en structureel geweld in huiselijke kring, terwijl ca. 1 mln.
				volwassenen slachtoffer zijn van incidenteel geweld in huiselijke kring.3 Veen, H.C.J. van der, Bogaerts, S. (2010), Huiselijk geweld in Nederland. Overkoepelend syntheserapport van het vangst-hervangst- slachtoffer- dn daderonderzoek 2007–2010. Den Haag: WODC. Dit is exclusief het aantal slachtoffers van huwelijksdwang, achterlating en eergerelateerd geweld, waarvan het aantal onbekend is. Daarnaast zijn naar schatting 119 000 kinderen
				slachtoffer van mishandeling4 Alink, L., IJzendoorn, R. van, Bakermans-Kranenburg, M., Pannebakker, F., Vogels, T., Euser, S. (augustus 2011), Kindermishandeling in Nederland anno 2010. De Tweede Nationale Prevalentiestudie Mishandeling van Kinderen en Jeugdigen (NPM-2010), Leiden attachment research program & TNO child health, Leiden: Casimir Publishers.. Een krachtige aanpak van deze omvangrijke
				problematiek is en blijft noodzakelijk.
 
 Dat doet dit kabinet op basis van een gezamenlijke rijksbrede
				 aanpak «geweld in huiselijke kring». Een aanpak gericht op alle vormen van geweld in huiselijke kring; zoals
				 partnergeweld, kindermishandeling, huwelijksdwang en eergerelateerd geweld,
				 ouderenmishandeling, vrouwelijke genitale verminking. Hiervoor slaan wij, samen
				 met onze ambtgenoten van OCW en BZK, de handen ineen. Met een gezamenlijke
				 inzet vanuit ieders verantwoordelijkheid5 VenJ daderaanpak, VWS ondersteuning van slachtoffers (preventie, signaleren, opvang en nazorg), OCW onderwijs (als vindplaats) en emancipatie en BZK/WWI integratie. pakken we het probleem effectiever en efficiënter
				 aan.
 De volgende drie pijlers zijn richtinggevend voor dit kabinet
				 en de te nemen maatregelen om geweld in huiselijke kring terug te dringen:
 
 
 –
 een gerichte aanpak van de daders;
 
 
 –
 het versterken van de positie van (potentiële)
						slachtoffers (preventie, signaleren, opvang en nazorg);
 
 
 –
 het doorbreken van intergenerationele overdracht van geweld
						in huiselijke kring.
 
 
 
 U ontvangt in de komende maanden een aantal brieven6 Al eerder heeft de Tweede Kamer het Actieplan´Ouderen in veilige handen» (30 maart 2011) van de staatssecretaris van VWS, mede namens de minister van Veiligheid en Justitie ontvangen en de emancipatienota van de minister van OCW. waarin, in lijn met bovenstaande, maatregelen
				worden gepresenteerd die dit kabinet gaat treffen om de aanpak van geweld in
				huiselijke kring nog verder aan te scherpen. Ook de aanbevelingen uit de
				beleidsevaluatie worden hierin meegenomen.
 
 Het betreft:
 
 
 –
 De reactie op het advies van commissie de Jong over het
						stelsel vrouwenopvang, waarin wordt ingegaan op de aanbevelingen van deze
						commissie en de staatssecretaris van VWS haar plannen voor een
						toekomstbestendig stelsel voor de ondersteuning van slachtoffers van geweld in
						huiselijke kring uiteen zal zetten
 
 
 –
 De daderaanpak van geweld in huiselijke kring. Zoals
						aangekondigd7 Kamerstukken II, 2010/11, mr. 28 345, nr. 109 zal deze brief maatregelen bevatten om de
						daderaanpak van geweld in huiselijke kring aan te scherpen;
 
 
 –
 Het actieplan aanpak kindermishandeling, waarin vanwege de
						kwetsbare positie van kinderen als slachtoffer van geweld in huiselijke kring
						specifieke maatregelen worden gepresenteerd voor de aanpak van
						kindermishandeling.
 
 
 –
 De voortgangsrapportage emancipatie van de minister van
						OCW, waarin ook maatregelen voor de veiligheid en weerbaarheid van meisjes
						staan opgenomen.
 
 
 
 Op deze manier geven wij, samen met onze ambtsgenoten van OCW en
				BZK, invulling aan de toekomstige aanpak van geweld in huiselijke kring.