Ontwerpbesluiten Unie-Verdrag; Brief minister over (ontwerp-)Kaderbesluit gebruik persoonsgegevens van passagiers (PNR-)gegevens) voor wetshandhavingsdoeleinden
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-04 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 23490, nr. 531

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum brief

17-11-2008

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2008-2009

23490 nr. 531

11-11-2008

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamInleiding1. Verloop van de onderhandelingen & het stappenplanPositie Europees ParlementPositie toezichthouders voor de gegevensbescherming &
agentschap voor de grondrechtenPositie vertegenwoordigers van de luchtvaartsector en
anderenStappenplan2. Nut en noodzaak van het voorstelPassagiersgegevens: PNR, API en het DCSPassenger Name Record = PNRPassagiersinformatie in reserveringssystemenDeparture Control System = DCSAdvanced Passenger Information = APIErvaringen in het buitenlandBevindingen in NederlandProportionaliteitSubsidiariteitsbeginsel3. Opstelling van de Nederlandse regeringHarmonisatieDoelbindingReikwijdteDataprotectieLijst van gegevens die worden opgevraagd bij luchtvaartmaatschappijenStapsgewijze aanpak voor de invoering van dit PNR-systeemPush-methodeWijze van verstrekken van de PNR-gegevensAanwijzing van een nationale PIUProcedure voor (het opstellen van) risicoanalysesInformatieve bijeenkomstOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Gerelateerde publicaties

Kamerstuk 23490, nr. 531 b1Gerelateerde publicatie
Kamerstuk 23490, nr. 531 b2Gerelateerde publicatie

 
 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 23490Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 37 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
23 490Ontwerpbesluiten Unie-Verdrag22 112Nieuwe Commissievoorstellen en initiatieven van de lidstaten van de
Europese Unienr. 531BRIEF VAN DE MINISTER VAN JUSTITIEAan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 11 november 2008InleidingTijdens het algemeen overleg d.d. 22 oktober jl. ter voorbereiding
op de JBZ-Raad van 24 oktober, heb ik u toegezegd om in het kader van
de totstandkoming van een kaderbesluit van de Raad over het gebruik van persoonsgegevens
van passagiers (PNR-gegevens) voor wetshandhavingsdoeleinden (hierna: ontwerpkaderbesluit)
een brief te doen toekomen over:1. het verloop van de onderhandelingen & het stappenplan;2. nut en noodzaak van het EU-PNR systeem en3. de opstelling van de Nederlandse regering tijdens de onderhandelingen.Met deze brief doe ik deze toezegging gestand.1. Verloop van de onderhandelingen & het stappenplanDe Europese Commissie bracht het voorstel voor een kaderbesluit uit op
6 november 2007. Een BNC-fiche naar aanleiding van dit voorstel is u
bij brief van 29 januari 2008 toegezonden1.
Het voorstel is door de Commissie gepresenteerd in de Multidisciplinaire Groep
ter bestrijding van de Georganiseerde Misdaad (MDG) op 30 november 2007.
In deze Raadswerkgroep worden de onderhandelingen op ambtelijk niveau gevoerd.De inhoud van het ontwerpkaderbesluit moet nog worden vastgesteld door
de Raad. De Europese lidstaten hebben, evenals Nederland, over het voorstel
nog geen definitief standpunt ingenomen. Nederland heeft daarbij – mede
in verband met de motie Pechtold2 – een
parlementair voorbehoud aangetekend. De tekst van het voorstel is onder het
Sloveens voorzitterschap (in de periode 1 januari tot en met 30 juni
2008) tweemaal besproken. De belangrijkste onderwerpen (wettelijke basis,
doelbinding, reikwijdte, verhouding PNR-API, dataprotectie etc.) zijn toen
geen onderwerp geweest van inhoudelijk overleg. Onder het Franse voorzitterschap
(vanaf 1 juli 2008 tot heden) worden de vraagpunten uitvoerig besproken, los van de tekst van het ontwerpkaderbesluit. Verderop in deze brief
zal inhoudelijk op deze punten worden ingegaan.Positie Europees ParlementDe Raad is verplicht het Europees Parlement om advies op het ontwerpkaderbesluit
te verzoeken. In de geest van het Verdrag van Lissabon, waarbij het Europees
Parlement instemmingsrecht zal krijgen op dit dossier, zal het Europees Parlement
echter nu al actief worden betrokken. Er vindt daarom zeer regelmatig overleg
plaats over dit onderwerp tussen de Commissie, het voorzitterschap en het
Europees Parlement. De zorgen die in het Europese Parlement bestaan zijn op
hoofdlijnen dezelfde die in uw Kamer leven en zijn uitgesproken in het algemeen
overleg van 22 oktober jl. Ik acht het dan ook met uw Kamer van belang
dat de aangedragen vragen en kritische kanttekeningen uitgebreid worden beschouwd
en beantwoord voordat besluitvorming plaatsvindt.Het Europees Parlement heeft het voornemen in maart 2009 met een opinie
te komen over het ontwerpkaderbesluit en de stand van zaken over de onderhandelingen
tot dan toe.Positie toezichthouders voor de gegevensbescherming &
agentschap voor de grondrechtenDe Europees Toezichthouder voor de gegevensbescherming (EDPS) is in de
Raadswerkgroep aanwezig geweest om een uiteenzetting te geven over de verschillende
kernproblemen vanuit het oogpunt van dataprotectie. Zijn standpunt heeft hij
in zijn advies van 20 december 2007 formeel uitgebracht.Er is regelmatig overleg tussen de Commissie, het voorzitterschap en de
EDPS. Zo is de EDPS betrokken bij de voorbereidingen van de huidige besprekingen
in de raadswerkgroepen over dataprotectie.De gezamenlijke toezichthouders voor de gegevensbescherming uit de lidstaten
(de zogeheten artikel 29 Werkgroep) hebben hun kritische opinie over het ontwerpkaderbesluit
op 18 december 2007 vastgesteld en bij brief van 19 december 2007
aan het toenmalige voorzitterschap gezonden.Het EU-agentschap voor de grondrechten heeft op 23 oktober jl. op
verzoek van het voorzitterschap eveneens een opinie uitgebracht over het voorstel.
Het agentschap vraagt onder meer aandacht voor nut en noodzaak van het systeem,
de relatie met bestaande regelgeving over de uitwisseling van gegevens, dataprotectie
en de waarborgen waaronder risicoanalyses plaats vinden.Positie vertegenwoordigers van de luchtvaartsector en
anderenIn de Raadswerkgroepen hebben diverse betrokken organisaties hun standpunt
uiteengezet ten aanzien van het voorstel. Het betreffen de International Air
Transport Association (IATA), Association of European Airlines (AEA), SITA
en Amadeus. Tenslotte heeft de Europees Coördinator Terrorismebestrijding
zijn oordeel over het ontwerpkaderbesluit uiteengezet.StappenplanTijdens de JBZ-raad van 28 november a.s. zal verslag worden uitgebracht
van de stand van zaken van de besprekingen onder het huidige voorzitterschap.
Er zal aan de hand van een uitgebreid rapport van het voorzitterschap gesproken
worden over de verdere procedure. Naar verwachting zullen hier geen definitieve standpunten worden ingenomen,
aangezien de uiteindelijke positie van lidstaten ook zal afhangen van de uiteindelijke
tekst van het voorstel voor het ontwerpkaderbesluit.In de Coreper van 29 oktober jl. is nog eens benadrukt dat in de
JBZ-raad van eind november geen besluitvorming over de juridische grondslag
zal plaatsvinden. Ik zal uw Kamer over de inhoud van de besprekingen in de
eerstvolgende JBZ-raad via de gebruikelijke kanalen informeren, in aanvulling
op deze brief.Met ingang van 1 januari 2009 zal Tsjechië het voorzitterschap
overnemen. Tsjechië zal de besprekingen op dit dossier voortzetten. Zij
zullen pas overgaan tot bespreking van de tekst van het ontwerpkaderbesluit
zodra er voldoende duidelijkheid is over de visie van de lidstaten op de belangrijke
onderwerpen.In de verschillende fasen naar een uiteindelijke tekst van het kaderbesluit
zal ik uw Kamer vroegtijdig informeren over de stand van zaken.2. Nut en noodzaak van het voorstelHet is mij bekend dat er zowel bij het Europese Parlement als in de Kamer
twijfels bestaan of het huidige ontwerpkaderbesluit voldoende adequaat is
om terrorisme en georganiseerde criminaliteit te bestrijden. Daartegenover
staat de mening van verschillende wetshandhavingsautoriteiten uit verschillende
landen, ook buiten Europa, die in het verzamelen en analyseren van PNR-gegevens,
in combinatie met andere gegevens, een toegevoegde waarde zien bij de bestrijding
van terrorisme en georganiseerde criminaliteit.Om de toegevoegde waarde van dit voorstel te kunnen beoordelen zijn de
ervaringen, zowel nationaal als internationaal, met het gebruik van passagiersgegevens
onderzocht.Passagiersgegevens: PNR, API en het DCSIn de praktijk worden verschillende soorten passagiersgegevens gebruikt.
Ter verduidelijking een toelichting.Passenger Name Record = PNROnder PNR wordt in dit voorstel verstaan een bestand van reisgegevens
van iedere passagiers, dat alle informatie bevat die de boekende en de betreffende
luchtvaartmaatschappijen nodig hebben om reserveringen te kunnen verwerken
en controleren bij elke reis die door of namens een passagier wordt geboekt.
Een dergelijk bestand kan zich bevinden in reserveringssystemen, vertrekcontrolesystemen
(DCS), wereldwijde distributiesystemen of soortgelijke systemen, of is anderszins
bekend bij de luchtvaartmaatschappij. De gegevenselementen van PNR worden
opgesomd in een bijlage bij het ontwerpkaderbesluit en dienen te worden verstrekt
voor zover deze worden verzameld door, of anderszins bekend zijn bij, luchtvaartmaatschappijen.Passagiersinformatie in reserveringssystemenPassagiersgegevens worden op verschillende manieren ontvangen en vastgelegd
in het reserveringssysteem van de luchtvaartmaatschappij. De kwaliteit van
de gegevens is afhankelijk van wat de passagier of zijn intermediair (bv.
een reisbureau of een andere luchtvaartmaatschappij in geval van overstap)
verstrekt. Het gaat bijvoorbeeld om informatie over de naam van de persoon,
de geboekte vlucht/datum, contactgegevens, deelname aan loyaliteitsgegevens,
maaltijdvoorkeur, «history»-gegevens van de boeking e.a. Het gaat
hier om niet-geverifieerde gegevens. Departure Control System = DCSEen aantal uren voor vertrek van een bepaalde vlucht wordt het DCS systeem
van de luchtvaartmaatschappij gevuld met data uit het reserveringssysteem.
Tijdens het check-in proces worden op basis van identificatie de mogelijk
onjuiste naam of vluchtgegevens aangepast. In het DCS systeem staat, naast
de bestaande informatie uit het reserveringssyteem, nieuwe informatie opgenomen
zoals het stoelnummer, de hoeveelheid bagage en of een passagier heeft ingecheckt.Advanced Passenger Information = APIAnders dan bij PNR, gaat het hierbij om identificeerbare persoonsgegevens,
met name de elementen zoals opgenomen in de Machine Readable Zone van het
paspoort. Dit betreft onder meer informatie over het legitimatiebewijs (soort,
nummer, vervaldatum), de naam, het geslacht, de geboortedatum en de nationaliteit.
Een aantal landen, zoals Canada, de VS, Mexico, China en Zuid-Korea, heeft
luchtvaartmaatschappijen verplicht om naast de standaard gegevens uit het
DCS ook de API-gegevens vast te leggen. Ook de EU heeft deze verplichting
aan luchtvaartmaatschappijen opgelegd op grond van richtlijn 2004/82/EG in
het kader van de strijd tegen illegale immigratie en verbetering van de grenscontroles.
In Nederland is deze verplichting opgenomen in de Vreemdelingenwetgeving.
Volgens de definitie in het ontwerpkaderbesluit vallen de beschikbare API-gegevens
onder de lijst met data die door de luchtvaartmaatschappij aan de overheid
moeten worden verstrekt.Ervaringen in het buitenlandSteeds meer landen buiten én binnen de Europese Unie ontwikkelen
systemen voor verzameling en analyse van PNR-gegevens, autonoom van de voornemens
van de Europese Unie zelf. Er zijn inmiddels de nodige verdragen afgesloten
over de uitwisseling van deze gegevens, zoals met de VS, Canada en Australië.Het Verenigd Koninkrijk is een van de landen die inmiddels ervaring heeft
met het systematisch gebruik van passagiersgegevens. De verzameling van deze
gegevens vindt plaats in het kader van het streven naar een effectieve grenscontrole
en veilige grenzen. Om van hun ervaringen te leren hebben vertegenwoordigers
van de ministeries van Justitie; Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties
en Buitenlandse Zaken, de Koninklijke Marechaussee en het Korps Landelijke
Politiediensten een bezoek gebracht aan de luchthaven Heathrow. Daarnaast
heeft het Verenigd Koninkrijk tijdens een raadswerkgroep in een presentatie
uiteengezet wat de mogelijkheden zijn van het gebruik van het zogeheten e-Borders
system. Bij brief van 20 november 2007 aan de heer Frattini heeft het
Verenigd Koninkrijk schriftelijk informatie verschaft over dit systeem, hier
bijgevoegd als bijlage 1.1Het Verenigd Koninkrijk benadrukt dat de verzameling en analyse van PNR-gegevens
gezien moet worden als een middel dat met name toegevoegde waarde heeft in
combinatie met ander gegevens, zoals API of andere databases. Het is daarom
moeilijk om harde cijfers te geven over successen die gebaseerd zijn op het
enkele gebruik van PNR-gegevens. Wel is de ervaring van de Britse autoriteiten,
dat belangrijke misdaden worden opgelost door onder meer analyse van het reisgedrag.
Het Verenigd Koninkrijk heeft diverse voorbeelden gegeven van misdrijven,
die opgelost zijn (mede) dankzij het gebruik van PNR-gegevens. Het Engelse
systeem heeft geleid tot honderden arrestaties. In één voorbeeld
is gebruik gemaakt van maar liefst 19 PNR data, waaronder het gebruik van
bagage, creditcardgegevens, gegevens van reisagentschappen en telefoonnummers.
De successen die het Verenigd Koninkrijk claimt zijn onder meer
gelegen in een groot aantal arrestaties, de identificatie van mensenhandelnetwerken
en het verkrijgen van waardevolle inlichtingen met betrekking tot het terrorisme.
Door de combinatie van verschillende gegevens is er sprake van een laag aantal «false
hits».Ook de Verenigde Staten, Canada en Australië hebben hun positieve
ervaringen met het gebruik van passagiersgegevens gedeeld in de raadswerkgroep.
Bij brief van 14 mei 2007 aan het Europese Parlement hebben de Verenigde
Staten hun bevindingen ten aanzien van PNR schriftelijk uiteengezet, hier
bijgevoegd als bijlage 2.1In de presentaties zijn diverse voorbeelden aangehaald waarbij passagiersgegevens
hebben geleid tot aanhoudingen, het voorkomen van misdrijven of het weigeren
van toelating op het grondgebied.Uit de presentaties kan worden geconcludeerd dat geen enkel land PNR-gegevens
als op zichzelf staande gegevens gebruikt. In elk van deze landen wordt er
een koppeling gemaakt met andere gegevens, zoals de geverifieerde gegevens
die afleidbaar zijn uit de leesbare strook van het paspoort (API). PNR gegevens
worden vooral gebruikt om het potentiële risiconiveau vast te stellen,
terwijl API-gegevens van belang zijn om reeds bekende risicovolle individuen
te kunnen onderscheppen. Historische data zijn belangrijk bij het opstellen
van analyses en het onderkennen van trends. Het valt op dat de toepassing
in deze landen vooral plaatsvindt in het kader van het grenstoezicht. Tenslotte
kan worden geconcludeerd dat de meeste successen worden geboekt ten aanzien
van de bestrijding van zware criminaliteit («serious crime») en
niet zozeer op het gebied van georganiseerde criminaliteit. Dat betekent,
dat door het gebruik van PNR-gegevens meer losstaande criminele activiteiten
worden opgespoord dan criminaliteit die wordt gepleegd in georganiseerd verband.Bevindingen in NederlandOok Nederland heeft ervaringen met het gebruik van passagiersgegevens
voor wetshandhavingsdoeleinden. Opsporingsambtenaren van politie en Koninklijke
marechaussee kunnen deze gegevens in individuele gevallen op grond van de
hun in het Wetboek van Strafvordering en de Vreemdelingenwet 2000 toegekende
bevoegdheden vorderen van degene die deze gegevens verwerkt. De AIVD is bevoegd
informatie op te vragen op grond van de Wet Inlichtingen- en Veiligheidsdiensten.De informatieunit bij de Koninklijke Marechaussee te Schiphol houdt zich
bezig met vragen met betrekking tot passagiersinformatie (zowel PNR als API-gegevens
worden hieronder begrepen). Het afgelopen jaar zijn er 600 dossiers aangemaakt
waarbij op verzoek van de Koninklijke Marechaussee, de regiopolitie en overige
nationale en internationale opsporingsdiensten zoekslagen zijn gemaakt naar
passagiersinformatie. Een zeer hoog aantal van deze onderzoeken heeft tot
resultaten geleid ten behoeve van de opsporing en voorkoming van strafbare
feiten, zoals drugssmokkel, mensenhandel en kinderporno. Relevante passagiersinformatie
in dit kader is bijvoorbeeld de wijze van betaling, wie de betaling heeft
verricht, ongebruikelijke reisbewegingen, informatie over een reisbureau,
het reisgezelschap, meegevoerde of afwezige bagage etc.Door middel van analyses van passagiersinformatie kan opvallend reisgedrag
worden vastgesteld. Dergelijke analyses zijn essentieel in het kader van een
informatie- en een risicogestuurd grenstoezicht.Het verrichten van onderzoek naar beschikbare passagiersgegevens door
deze unit is zeer arbeidsintensief en vindt alleen plaats naar aanleiding van gerichte vragen en ten aanzien van specifieke luchtvaartmaatschappijen.
Hierdoor zijn niet alle PNR-gegevens van al het luchtverkeer beschikbaar.
Op dit moment worden de passagiersgegevens alleen op zeer beperkte schaal
en in summiere vorm bewaard. Analyses kunnen daarom alleen in geringe mate
plaatsvinden. Bovendien ontbreekt systematische samenwerking met overige EU-landen.
De verwachting is dat het onderhavige voorstel op deze punten verbetering
kan brengen.De douane op Schiphol voert sinds enige tijd een pilot uit met een luchtvaartmaatschappij.
In deze pilot vraagt de douane vooraf passagiersgegevens uit het reserverings-
en vertrekcontrolesysteem op. Zij zijn hiertoe bevoegd op grond van de communautaire
en Nederlandse douanewetgeving. Deze gegevens worden vervolgens gebruikt voor
het maken van een risicoanalyse op de smokkel van goederen. Daarbij wordt
gekeken naar relevante afwijkingen in het reispatroon van de passagiers. Met
behulp van deze analyses, is de douane in staat om effectiever de werkzaamheden
te kunnen verrichten door gerichter te controleren. De positieve bevindingen
van de Nederlandse douane stroken met die van de Franse douane, die eveneens
een presentatie heeft gegeven in de Raadswerkgroep.ProportionaliteitHet zijn bovengenoemde ervaringen geweest die mij hebben gesterkt in de
overtuiging dat het gebruik van passagiersgegevens voor wetshandhavingsdoeleinden
nuttig kan zijn, ofschoon het nog te vroeg is voor een definitief oordeel.
Daarbij plaats ik de volgende opmerkingen.Het nut, de proportionaliteit en de effectiviteit van PNR zijn, gezien
de praktijkervaringen, naar mijn mening beter gewaarborgd wanneer het voorstel
tot het gebruik van PNR-gegevens zou worden ingebed in een groter geheel,
met als doel:• naast het voorkomen, opsporen, onderzoeken en vervolgen van terrorisme
en georganiseerde criminaliteit ook het voorkomen, opsporen, onderzoeken en
vervolgen van zware criminaliteit, zoals mensenhandel en drugssmokkel;• een zodanig effectief georganiseerd grenstoezicht dat enerzijds
tegemoet wordt gekomen aan de doelstellingen van criminaliteits- en terrorismebestrijding
en anderzijds aan het voorkomen van illegale immigratie en de invoer van illegale
goederen, alsmede aan een vlotte en klantgerichte afhandeling van passagiersstromen.Dit alles dient te geschieden door middel van het analyseren van PNR-gegevens én
andere – geverifieerde – gegevens van passagiers (inclusief API).Een belangrijke voorwaarde is dat er een goed systeem komt ten aanzien
van de gegevensbescherming. Verderop in deze brief kom ik hierop terug. Voorts
moet gestreefd worden naar een werkbaar, geharmoniseerd systeem voor de luchtvaartmaatschappijen.
Nederland heeft bovenstaande ingebracht bij de onderhandelingen.SubsidiariteitsbeginselVeel lidstaten hebben een positieve grondhouding ten aanzien van het ontwerpkaderbesluit.
Een aantal lidstaten heeft reeds nationaal maatregelen genomen of is van plan
deze te nemen aangaande het verzamelen van PNR-gegevens. Indien geen EU-instrument
tot stand komt, zal dit in deze lidstaten zeker leiden tot de nationale ontwikkeling
van een dergelijk instrument. Een maatregel afkomstig van de EU zal de doelstellingen van het voorstel
beter kunnen verwezenlijken omdat een geharmoniseerde aanpak het mogelijk
maakt om een EU-brede uitwisseling van de relevante informatie te waarborgen.
Zonder deze maatregel bestaat de kans dat er 27 verschillende regimes ontstaan,
met significant meer administratieve lasten voor de luchtvaartmaatschappijen.
Bovendien ontbreekt dan een in de hele Unie gelijkwaardig niveau van bescherming
van persoonsgegevens op een gebied dat niet wordt bestreken door de privacyrichtlijn
nr. 95/46/EG. De EU-richtlijn voor de bescherming van persoonsgegevens is
immers niet van toepassing op de verwerking van persoonsgegevens ten behoeve
van de activiteiten van de staat op strafrechtelijk gebied. Bovendien kan
een Europese standaard voor het gebruik van passagiersgegevens voor wetshandhavingsdoeleinden
de internationale ontwikkelingen positief beïnvloeden. Zonder een dergelijke
standaard loopt de Europese Unie het gevaar telkens reactief te moeten reageren
op nieuwe voorstellen van derde landen op dit terrein, zonder zelf een goed
beeld te hebben van de mogelijkheden en de randvoorwaarden.3. Opstelling van de Nederlandse regeringZoals hiervoor aangegeven worden tijdens het Franse voorzitterschap de
essentiële vragen van het ontwerpkaderbesluit breed besproken. In de
JBZ-raad van november wordt verslag uitgebracht van deze besprekingen.Hieronder zal worden ingegaan op de inhoud van de besprekingen onder het
Franse voorzitterschap tot nu toe. Daarbij zal de voorlopig ingenomen positie
van Nederland worden toegelicht. Ten aanzien van het onderwerp nut en noodzaak
van het EU-PNR systeem verwijs ik naar wat hierboven is vermeld. Zoals hiervoor
vermeld zijn er nog geen definitieve standpunten ingenomen. Er is tijdens
de onderhandelingen herhaaldelijk aangegeven dat het Nederlandse Parlement
zeer kritisch staat tegenover het voorstel.HarmonisatieVooropgesteld wordt dat Nederland streeft naar zoveel mogelijk harmonisatie
van de praktijk. Harmonisatie blijkt evenwel niet altijd mogelijk te zijn,
veelal omdat lidstaten verschillend denken over de doelbinding of reikwijdte
van het ontwerpkaderbesluit (zie hierna). Indien de praktijk op onderdelen
varieert per lidstaat, moet goed worden nagedacht over de gevolgen voor de
Europese samenwerking tussen de nationale Passenger Information Units (PIU’s),
bijvoorbeeld ten aanzien van gegevensbescherming.DoelbindingEr bestaat brede consensus tussen de lidstaten over de uitbreiding van
de doelbinding tot «zware criminaliteit». Er bestaat nog geen
brede overeenstemming over de uitbreiding van de doelbinding naar grensbewaking,
zoals Nederland voorstaat. De Commissie en het Voorzitterschap hebben aangegeven
dat een dergelijke uitbreiding problemen geeft met de pijlerstructuur van
de Europese Unie (onderhavig voorstel is een derde pijler instrument, grensbewaking
een eerste pijler instrument). Het is de vraag hoe overtuigend dit argument
is, omdat de rechtsbasis van het huidige ontwerpkaderbesluit (alleen derde
pijler of ook eerste pijler) nog onderwerp is van bespreking.ReikwijdteVeel lidstaten zijn van oordeel dat de reikwijdte van het ontwerpkaderbesluit vooralsnog dient te worden beperkt tot het vliegverkeer. Deze
beperking verhindert niet dat sommige lidstaten op basis van nationale regelgeving
ook andere vormen van transport betrekken bij het systeem. Nederland heeft
aangegeven op dit moment geen voorstander te zijn van het toevoegen van overige
verkeersmodaliteiten, mede gezien het feit dat veel andere soorten vervoer
in het geheel geen passagierslijsten kennen.De meeste lidstaten zijn akkoord met het opnemen van transit-vluchten
onder de reikwijdte van het voorstel. Daaronder wordt bijvoorbeeld verstaan
de vlucht Singapore–Parijs–Amsterdam, die plaats vindt onder één
boeking. Nederland heeft aangegeven vooralsnog akkoord te gaan met deze uitbreiding,
mits dezelfde set gegevens naar de verschillende lidstaten wordt verzonden
op hetzelfde tijdstip (dus vanuit Singapore in dit voorbeeld). Dit is van
belang om de lasten voor de luchtvaartmaatschappijen zo laag mogelijk te houden.
Met name de douane-autoriteiten zijn voorstander van de toevoeging van transitvluchten
omdat in dergelijke situaties de douaneautoriteit in de laatste luchthaven
verantwoordelijk is voor de goederencontrole en zij dus belang heeft bij deze
gegevens.De vraag is aan de orde gekomen of naast de internationale vluchten, ook
de volledig interne EU-vluchten onder de werking van dit besluit moeten vallen.
Nederland is hiervan op dit moment geen voorstander. Dit betekent een aanzienlijke
uitbreiding van het verzamelen, analyseren en verwerken van gegevens. Nederland
wil daarom eerst meer duidelijkheid over de proportionaliteit van deze uitbreiding.
Het compromisvoorstel van het voorzitterschap, om interne vluchten nu niet
mee te nemen, maar eerst op termijn de ervaringen van lidstaten die zich hiermee
al bezig houden te evalueren, is daarom naar mijn mening acceptabel.DataprotectieNederland hecht zeer aan een evenwichtig stelsel van gegevensbescherming
en ziet in dat een goed stelsel van gegevensbescherming een conditio sine
qua non is voor een breed draagvlak voor het ontwerpkaderbesluit. Nederland
is van mening dat de bepalingen omtrent gegevensbescherming moeten worden
opgesteld in nauwe samenwerking met het Europees Parlement en de EDPS.Het Sloveense EU-voorzitterschap heeft naar aanleiding van de eerste discussieronde
de bepalingen inzake gegevensbescherming aangepast. Onder het huidige voorzitterschap
zijn de discussies over dataprotectie voortgezet. Het verloop van de besprekingen
over dataprotectie zullen in de JBZ-raad van 28 november a.s. aan de
orde komen. U zult hierover via de (aanvullende) geannoteerde agenda van de
JBZ-raad worden geïnformeerd.Voor Nederland belangrijke elementen ten aanzien van de dataprotectie
zijn:• luchtvaartmaatschappijen en de reisbranche, maar ook de autoriteiten
die PNR-gegevens verzamelen, moeten transparantie betrachten ten aanzien van
het feit dat zij deze gegevens verwerken en de doelen waarvoor zij dit doen;• recht van inzage en correctie voor betrokkene moet zijn gewaarborgd;• er dient een vorm van onafhankelijk toezicht te zijn op de verwerking
van gegevens;• de fysieke en elektronische toegang tot en de beveiliging van de
gegevens moet gewaarborgd zijn;• de bewaartermijn voor PNR-gegevens door de bevoegde nationale autoriteiten
moet in verhouding staan tot de doeleinden waarvoor zij worden gebruikt;• los van de vraag of één van de betrokken diensten
het voortouw zal krijgen bij het beheer van de PIU, of dat dit een samenwerkingsverband wordt, verdient het vanuit een oogpunt van gegevensbescherming
sterk de voorkeur te zijner tijd in Nederland één verantwoordelijke
(dat wil zeggen verantwoordelijk in de zin van het gegevensbeschermingsrecht)
voor het functioneren van de PIU aan te wijzen;• de wijze waarop met gevoelige gegevens wordt omgegaan.Als het ontwerpkaderbesluit wordt aangenomen zijn op PNR-gegevens ten
minste de volgende gegevensbeschermingsregimes van toepassing:• zolang de PNR gegevens uitsluitend worden verwerkt door de luchtvaartmaatschappij
die zijn activiteiten verricht in de Europese Unie ten behoeve van eigen doeleinden,
is de privacyrichtlijn 95/46/EG van toepassing;• zodra de gegevens door de luchtvaartmaatschappij aan de PIU worden
overgedragen en zolang de gegevens uitsluitend binnen de PIU worden verwerkt,
gelden de artikelen 11, 11a t/m 11i en 12 van het ontwerpkaderbesluit;• indien de gegevens mede betrekking hebben op een internationale
vlucht die de Europese Unie verlaat naar een derde land dat zelf ook krachtens
de nationale wetgeving vordert dat PNR-gegevens ter beschikking worden gesteld,
gelden de in de desbetreffende regeling of verdrag genoemde regelingen voor
gegevensbescherming;• zodra de PIU gegevens ter beschikking stelt aan andere PIU’s
of aan de bevoegde autoriteiten gelden de regels van het naar verwachting
binnenkort vast te stellen kaderbesluit dataprotectie derde pijler;• afhankelijk van de lidstaat die het betreft, kunnen ook nog nationale
regels, die mogelijk een zwaarder niveau van gegevensbescherming voorschrijven,
gelden.Eén dataprotectieregime zou te prefereren zijn, maar dat is onder
de huidige omstandigheden niet op korte termijn te realiseren vanwege de huidige
pijlerstructuur van de Europese Unie. Dit kan alleen worden verbeterd indien
het Verdrag van Lissabon in werking treedt.Voorlopig zijn de Nederlandse inspanningen erop gericht te voorkomen dat
de hierboven opgesomde wezenlijke elementen van de gegevensbescherming niet
in deze regimes ontbreken en dat de beoogde regimes elkaar op zinvolle wijze
aanvullen.Lijst van gegevens die worden opgevraagd bij luchtvaartmaatschappijenHet ontwerpkaderbesluit houdt geen verplichting jegens luchtvaartmaatschappijen
in om in gevallen waarin nu geen PNR-gegevens worden verzameld, dit in de
toekomst wel te gaan doen. Alleen beschikbare PNR-gegevens dienen te worden
verstrekt.Bij het opstellen van een lijst met data wordt rekening gehouden met internationale
afspraken ten aanzien van het gebruik van PNR-gegevens.Zoals hiervoor aangegeven is het van belang om naast PNR-gegevens, de
beschikking te hebben over verifieerbare gegevens zoals API. In de lijst met
data in het voorstel is opgenomen «any collected API information».
Deze informatie zal echter alleen beschikbaar zijn als luchtvaartmaatschappijen
voor andere landen of op grond van andere regelgeving dan dit ontwerpkaderbesluit
deze informatie hebben verzameld. Het is onvoldoende duidelijk of het op basis
van de huidige regelgeving mogelijk is om op grond van de doelstellingen «terrorismebestrijding,
zware en/of georganiseerde criminaliteit luchtvaartmaatschappijen te verplichten
deze API-gegevens te verzamelen, zoals dat in ieder geval mogelijk is voor
immigratiedoeleinden op grond van richtlijn 2004/82/EG. Nederland heefttijdens de onderhandelingen diverse keren aandacht gevraagd voor dit
probleem.Stapsgewijze aanpak voor de invoering van dit PNR-systeemHet Verenigd Koninkrijk heeft aangegeven dat het operationeel gezien noodzakelijk
is om dit systeem in etappes op te zetten. Door het voorzitterschap is daarom
voorgesteld om het opvragen van passagiersgegevens stapsgewijs in te voeren,
met als doel uiteindelijk de beschikbare PNR gegevens van alle vluchten die
onder de reikwijdte van het systeem vallen in te zamelen. Deze aanpak vindt
brede steun. Nederland heeft wel aangegeven dat deze stapsgewijze invoering
in goed overleg met de luchtvaartsector moet worden afgestemd, teneinde de
lasten voor de luchtvaartmaatschappijen te minimaliseren.Push-methodeVoorgesteld wordt om alleen de «push» methode te hanteren
bij het aanleveren van de gegevens van luchtvaartmaatschappijen. Wel zal er
een overgangsperiode gelden, die nog nader moet worden vastgesteld. Nederland
kan zich hierin vinden.Wijze van verstrekken van de PNR-gegevensHet voorzitterschap stelt voor dat de passagiersgegevens tweemaal worden
verstrekt, 48 uur voor vertrek en na het sluiten van de vlucht. In speciale,
nog nader te definiëren, gevallen houden lidstaten de bevoegdheid extra
verzoeken te doen. Bij de wijze van verzending van de gegevens zal worden
aangesloten bij de ICAO normen terzake. Nederland kan zich vinden in de voorgestelde
aanpak.Aanwijzing van een nationale PIUHet huidige voorstel voorziet erin dat elke lidstaat een overheidsinstantie
aanwijst om dienst te doen als Passenger Information Unit (PIU). Deze PIU
is verantwoordelijk voor het verzamelen van PNR-gegevens van de luchtvervoerders.
Gevoelige gegevens worden door de PIU gewist. De PIU is voorts verantwoordelijk
voor het analyseren van de PNR-gegevens en voor het uitvoeren van een risicobeoordeling
van passagiers, gericht op het voorkomen, opsporen, onderzoeken of vervolgen
van terroristische misdrijven en georganiseerde criminaliteit.De meeste lidstaten zijn voorstander van een decentrale vergaring van
gegevens. Voorgesteld wordt om een duidelijke en precieze definitie op te
stellen van de verdeling van de verantwoordelijkheden tussen de PIU en de
bevoegde autoriteiten. Nederland kan zich vinden in de deze aanpak, waarbij
lidstaten de ruimte wordt geboden om de PIU nationaal op eigen wijze verder
in te vullen voor wat betreft de plaats en samenstelling. Echter, de wijze
waarop de nationale PIU’s de persoonsgegevens verzamelen, dient geharmoniseerd
te zijn om te voorkomen dat luchtvaartmaatschappijen de gegevens op 27 verschillende
manieren moeten aanleveren.Procedure voor (het opstellen van) risicoanalysesEr is brede steun voor het analyseren van passagiersgegevens op basis
van risicoindicatoren en door vergelijking met de relevante nationale, internationale
en Europese gegevensbanken. Het opstellen van risicoindicatoren zal met name
een nationale aangelegenheid blijven. Of het mogelijk is, en
hoe, om binnen de EU samen te werken op dit terrein zal in een later stadium
worden uitgewerkt.Informatieve bijeenkomstMet bovenstaande heb ik u geïnformeerd over de voortgang van de onderhandelingen
en de ingenomen positie van Nederland tot nu toe.In aanvulling hierop nodig ik u – indien gewenst – uit voor
een informatief werkbezoek aan Schiphol, waarbij nader kan worden ingegaan
op de Nederlandse ervaringen met het gebruik van passagiersgegevens voor wetshandhavingsdoeleinden.
Daarnaast zijn het Verenigd Koninkrijk en de Europese Commissie graag bereid
een nadere toelichting te geven.Ik zal u op de hoogte houden van verdere ontwikkelingen.De minister van Justitie,E. M. H. Hirsch BallinXNoot1TK, 2007–2008, 22 112, nr. 608.XNoot2TK, 2007–2008, 23 490, nr. 499.XNoot1Ter inzage gelegd bij het Centraal Informatiepunt Tweede Kamer.XNoot1Ter inzage gelegd bij het Centraal Informatiepunt Tweede Kamer. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-23490-531.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl