Wijziging Interimwet ammoniak en veehouderij (reparatie ten ten behoeve van gemeentelijk ammoniakreductiebeleid); Memorie van toelichting
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-11 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 26118, nr. 3

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer

18-08-1998

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1997-1998

26118 nr. 3

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaam§ 1. Inleiding§ 2. Verlaging van bestaande depositierechten in
een ammoniakreductieplan§ 3. Overige wijzigingen§ 4. Lopende beroepsprocedures§ 5. Effecten voor de bedrijven 5.1. Verlaging van depositiegrenswaarden5.2. Ammoniak-«bank» ARTIKELSGEWIJZE TOELICHTING Artikel I, onder A (wijziging artikel 2)Artikel I, onder B (wijziging artikel 3)Artikel I, onder C (wijziging artikel 4)Artikel I, onder D (wijziging artikel 8) Artikel 8, tweede lidArtikel 8, vierde lidArtikel I, onder E (wijziging artikel 9)Artikel I, onder F (wijziging artikel 13)Artikel IIOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 26118Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 48 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
26 118Wijziging van de Interimwet ammoniak en veehouderij (reparatie ten behoeve
van gemeentelijk ammoniakreductiebeleid)nr. 3MEMORIE VAN TOELICHTING § 1. InleidingDe Interimwet ammoniak en veehouderij (hierna: de Interimwet) bevat regels
die een gemeente moet hanteren bij de beslissing inzake een vergunning krachtens
de Wet milieubeheer voor een veehouderij. Die regels treden in de plaats van
het reguliere toetsingskader van de Wet milieubeheer met betrekking tot de
beoordeling van de milieugevolgen van door een veehouderij veroorzaakte ammoniakdepositie
op voor verzuring gevoelige gebieden. Aanleiding voor de Interimwet was jurisprudentie
van de toenmalige Afdeling geschillen van bestuur van de Raad van State. Die
jurisprudentie leidde tot twee knelpunten: ten eerste de stagnatie van het
proces van legalisering van veehouderijen zonder milieuvergunning of met een
niet-toereikende milieuvergunning, en ten tweede de blokkering van de mogelijkheid
om in wat ammoniak betreft overbelaste regio's toch bedrijfsuitbreiding toe
te staan, mits daarmee per saldo op gebiedsniveau milieuwinst werd geboekt.
Om het eerste knelpunt op te lossen, is in de Interimwet bepaald tot welke
waarde een te legaliseren veehouderij ammoniakdepositie mag veroorzaken.Met het oog op het tweede knelpunt is in de Interimwet aan gemeenten de
bevoegdheid gegeven om in ammoniakreductieplannen vorm te geven aan een beleid
gericht op reductie van de door veehouderijen veroorzaakte ammoniakemissie
en ammoniakdepositie, gekoppeld aan de mogelijkheid van vergunningverlening
ten behoeve van bedrijfsuitbreiding. Onder voorwaarden, onder meer dat het
plan als geheel leidt tot een reductie van de ammoniakemissie en -depositie
(artikel 8, eerste lid), mag daartoe in het plan worden afgeweken van de depositiegrenswaarden1 van de Interimwet. Een belangrijk voorbeeld van de mogelijkheden
tot afwijking is de saldomethode van artikel 8, vierde lid. Ingevolge die
bepaling kan een gemeente aan een veehouder een grotere ammoniakdepositie
toestaan, mits is gewaarborgd dat de ammoniakdepositie elders in het plangebied
zodanig afneemt dat per saldo sprake is van een reductie van de ammoniakemissie
en -depositie. Hiermee werd meer salderingsruimte – en daarmee de mogelijkheid
van bedrijfsontwikkeling – gecreëerd dan ingevolge de toenmalige
Hinderwet beschikbaar was, aangezien de Hinderwet in de weg stond aan saldering
tussen twee afzonderlijke voor verzuring gevoelige gebieden.2Ingevolge artikel 15 van de huidige Interimwet vervalt deze wet op 26
augustus 1999. In 1996 is de Interimwet geëvalueerd. In het daarover
uitgebrachte verslag1 werd geconstateerd dat er
nog slechts een beperkte evaluatie mogelijk was, en dat voor het verkrijgen
van meer exacte kennis van de landelijke en regionale ontwikkelingen en mogelijke
knelpunten rond de vergunningverlening en handhaving op grond van de Interimwet,
een diepgaander onderzoek nodig zou zijn over een langere periode. Deze kennis
is ook nodig om te komen tot de voorbereiding van het ammoniakinstrumentarium
na expiratie van de huidige Interimwet. Het is onze voorkeur om dit wettelijk
instrumentarium te realiseren binnen het kader van de Wet milieubeheer. Voorkomen
moet echter worden dat een terugkeer van de veehouderij naar het kader van
de Wet milieubeheer leidt tot een herhaling van de knelpunten die indertijd
juist aanleiding waren voor de Interimwet. Weliswaar zullen de meeste veehouderijen
op 26 augustus 1999 dankzij de Interimwet over een milieuvergunning beschikken,
maar wij achten het tevens van belang om de met de Interimwet gegeven mogelijkheid
te behouden van gebiedsgerichte ammoniakreductie, gekoppeld aan bedrijfsontwikkeling
in een situatie van een te hoge milieubelasting. Zoals gezegd is dit in de
Interimwet gerealiseerd door middel van het ammoniakreductieplan en de depositiesaldering.
Wij betwijfelen of deze (of daarmee vergelijkbare) beleidsinstrumenten vormgegeven
kunnen worden binnen het kader van de huidige Wet milieubeheer, maar zullen
de mogelijkheden daartoe nader bestuderen. Daarbij zullen wij ook nagaan of
het mogelijk is, zoals door de Raad van State wordt geadviseerd in zijn advies
over het onderhavige wetsvoorstel, om de materie van de ammoniakemissie en
-depositie te regelen bij een algemene maatregel van bestuur op de rechtsgrond
van artikel 8.45 van de Wet milieubeheer (instructie-amvb). Gesteld dat ook
zonder wijziging van de Wet milieubeheer het hiervoor geschetste gerealiseerd
zou kunnen worden door middel van een instructie-amvb (of een andere amvb,
bijvoorbeeld op grond van hoofdstuk 5 van de Wet milieubeheer (milieukwaliteitseisen)),
dan nog is de resterende periode tot 26 augustus 1999 echter te kort om een
dergelijke amvb tot stand te brengen en in werking te laten treden. Wij zijn
daarom van plan op korte termijn een wetsvoorstel in te dienen dat de werkingsduur
van de Interimwet met enkele jaren verlengt. Wij zijn daarbij overigens niet
voornemens om tevens de werkingsduur van de legalisatiebepalingen (artikel
6 en 7) van de Interimwet te verlengen. Het wetsvoorstel zal inhouden dat
deze bepalingen per 26 augustus 1999 komen te vervallen.Tevens zullen wij een wijziging van de Interimwet in procedure brengen
die het mogelijk zal maken om een ander belangrijk instrument ter bereiking
van de nationale doelstellingen voor ammoniak in te voeren, namelijk een Besluit
ammoniakemissie huisvesting veehouderij. Met dit besluit zullen landelijk
emissie-arme stalsystemen worden voorgeschreven. Zoals door ons reeds eerder
is bericht,2 blokkeert de juridische systematiek
van de huidige Interimwet het gelijktijdig in werking zijn van een dergelijk
besluit.3 De reden dat we nu reeds met het onderhavige
wetsvoorstel vooruitlopen op de bovenbeschreven wijzigingen en verlenging,
is daarin gelegen dat door de hierna te bespreken jurisprudentie de noodzaak
is ontstaan van een spoedige afzonderlijke wetsreparatie. § 2. Verlaging van bestaande depositierechten in
een ammoniakreductieplanOp basis van het huidige artikel 8, tweede lid, van de Interimwet kan
in een ammoniakreductieplan de in beginsel voor een veehouderij geldende depositiegrenswaarde
worden verlaagd. Uit recente uitspraken4 van de
(Voorzitter van de) Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State (hierna ook: de Afdeling) blijkt dat de rechter van oordeel is dat
deze verlaging alleen betrekking kan hebben op het niveau van 15 mol dat is
genoemd in de artikelen 4, 5, tweede volzin, en 7, eerste lid, van de Interimwet.
Deze jurisprudentie maakt het onmogelijk om in een ammoniakreductieplan de
mogelijkheid om emissie-arme stallen te bouwen, te benutten voor een verlaging
van de waarden voor de ammoniakdepositie die veehouderijen in het plangebied
ten hoogste mogen veroorzaken. Hierdoor wordt het huidige ammoniakbeleid van
met name de gemeenten in het zuidelijke concentratiegebied, dat gericht is
op een substantiële vermindering van de ammoniakproblematiek, ernstig
doorkruist.De Afdeling baseert haar eerderbedoelde uitspraken in de eerste plaats
op een passage in de memorie van toelichting bij artikel 8, tweede lid,1 waarin gesteld wordt dat dit artikellid niet de bevoegdheid
geeft om te tornen aan een reeds vergund depositieniveau. Verder wijst de
Afdeling erop dat de Interimwet primair tot doel heeft om veehouderijen te
legaliseren en om via vergunningverlening een stand-still-situatie voor ammoniak
te realiseren. Volgens de Afdeling heeft de Interimwet niet tot doel om de
ammoniakemissie substantieel terug te dringen.Het is inderdaad niet de bedoeling van de huidige wet om met een generieke
aanpak de door veehouderijen veroorzaakte ammoniakemissie en -depositie substantieel
terug te dringen. Naar ons oordeel is met de Interimwet echter nadrukkelijk
wel beoogd om gemeenten in ammoniakreductieplannen de ruimte te geven voor
een eigen, op reductie gericht beleid. De bevoegdheid tot het verlagen van
depositiewaarden op basis van artikel 8, tweede lid, zou daarbij een belangrijke
rol moeten spelen. In de praktijk is gebleken dat het in ammoniakreductieplannen
koppelen van de implementatie van emissie-arme stallen aan het verlagen van
depositiewaarden een effectieve maatregel is, die bovendien kan rekenen op
brede instemming onder alle betrokken partijen.Wij willen benadrukken dat de tekst van artikel 8 geen beperkingen inhoudt
ten aanzien van het verlagen van de geldende depositiewaarden. De door de
Afdeling aangehaalde passage uit de memorie van toelichting dient dan ook
te worden bezien in het licht van de totale wetsgeschiedenis. Bij de behandeling
van de wet in de Eerste Kamer is door de toenmalige Minister van Volkshuisvesting,
Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer (hierna ook: VROM) aangegeven dat een
aanpassing van een onherroepelijke vergunning alleen aan de orde is indien
de veehouder zelf het initiatief neemt tot een zodanige uitbreiding of wijziging
van zijn bedrijf dat de vergunningsprocedure opnieuw gevolgd moet worden.2 Het is derhalve niet de bedoeling dat actief wordt ingegrepen
in bestaande vergunningen. Dit standpunt is door de Minister van VROM herhaald
in zijn brief van 19 augustus 1994,3 en in de
eveneens uit 1994 daterende VROM-publicatie «Handreiking ammoniakreductie-plannen
bestemd voor gemeenten». Wij sluiten ons bij dit standpunt aan. Naar
ons oordeel moet een voorgenomen uitbreiding of wijziging van de inrichting,
voor zover relevant voor de ammoniakemissie of -depositie, aanleiding kunnen
vormen voor verlaging van de depositiewaarde tot op het niveau dat de veehouder
bereikt als hij de stal of stallen die hij bouwt of aanpast, emissie-arm uitvoert.
Met «tot op het niveau» wordt hier bedoeld, dat als de gemeente
gebruik wenst te maken van deze bevoegdheid tot verlaging, zij dan niet verplicht
is om de vrijkomende depositieruimte volledig te korten: ook een gedeeltelijke
korting is mogelijk.Zoals gezegd staat de tekst van artikel 8, tweede lid, niet in de weg
aan verlaging van bestaande depositierechten. Een expliciete wijziging van
de tekst is strikt genomen derhalve niet nodig. Gelet op de hier besproken
jurisprudentie stellen wij echter voor om aan de bepaling ter verduidelijking
een zinsnede toe te voegen waaruit expliciet blijkt dat vergunde rechten mogen
worden verlaagd (zie artikel I, onder D).Gezien de door ons aan het tweede lid gegeven uitleg stellen wij overigens tevens voor om aan dat lid toe te voegen dat de bepaling
ook slaat op de depositiewaarden van artikel 6. Artikel 6 heeft betrekking
op veehouderijen opgericht voor 1 januari 1987, die bij de inwerkingtreding
van de Interimwet niet beschikten over een (toereikende) milieuvergunning.
Niet valt immers in te zien waarom de emissiewinst die wordt behaald door
de emissie-arme uitvoering van stallen, wel geheel of gedeeltelijk zou mogen
worden gekort bij wijzigingsvergunningen voor veehouderijen die reeds bij
de inwerkingtreding van de Interimwet over een toereikende milieuvergunning
beschikten (artikel 5), maar niet bij vergunningen voor veehouderijen die
pas na de inwerkingtreding van de Interimwet zijn gelegaliseerd of die nog
gelegaliseerd worden.In ammoniakreductieplannen blijken tot nu toe in de meeste gevallen overigens
geen concrete waarden voor individuele veehouderijen te worden opgenomen,
maar algemene regels waaruit die concrete waarden voortvloeien, bijvoorbeeld
de regel dat als een veehouderij meer dieren wil gaan houden, dat dan elders
in het plangebied een milieuvergunning moet worden ingetrokken (zodanig dat
de emissie en depositie per saldo afnemen). Dergelijke regels blijken in de
praktijk in veel gevallen noodzakelijk of wenselijk te zijn om uitvoering
te kunnen geven aan artikel 8. Wij stellen dan ook voor om aan de geconstateerde
praktijk een expliciete wettelijke basis te geven, door in artikel 8 de term
«regels» te gebruiken. Waar in het vervolg van deze memorie eenvoudshalve
wordt gesproken van het stellen of verlagen van (grens)waarden in een ammoniakreductieplan,
gaat het formeel-juridisch derhalve om het stellen van regels. § 3. Overige wijzigingenVoor een toelichting bij enkele kleinere wijzigingen zij verwezen naar
het artikelsgewijze deel van deze memorie. § 4. Lopende beroepsproceduresMet de in § 2 besproken jurisprudentie over de verlaging van bestaande
depositierechten is de basis ontvallen aan een essentieel onderdeel van het
tot nu toe door gemeenten gevoerde, op reductie van ammoniak gerichte beleid.
Hierdoor wordt met name het huidige ammoniakbeleid van de gemeenten in het
zuidelijke concentratiegebied, dat gericht is op een substantiële vermindering
van de ammoniakproblematiek, ernstig doorkruist. De voorgestelde wijziging
van artikel 8, tweede lid, heeft dan ook een reparatoir karakter, dat naar
ons oordeel rechtvaardigt dat de wijziging ook van toepassing zal zijn op
beroepsprocedures die aanhangig zijn op het tijdstip van inwerkingtreding
van de wijzigingswet. Daarbij achten wij van belang dat de tekst van het huidige
artikel 8, tweede lid, niet in de weg staat aan het verlagen van vergunde
depositierechten. Daarmee stemt overeen de uitleg die door de toenmalige Minister
van VROM bij diverse gelegenheden aan de bepaling is gegeven (zie § 2).
Een uitleg die bovendien is terug te vinden in alle ammoniakreductieplannen
waarin toepassing is gegeven aan artikel 8, tweede lid, en die nog steeds
kan rekenen op brede instemming onder alle betrokken partijen. Ook van de
zijde van het landbouwbedrijfsleven zelf is aangedrongen op een spoedige reparatie
van de Interimwet, zodat de bestaande afspraken in de huidige ammoniakreductieplannen
gerespecteerd kunnen worden en de huidige plannen niet behoeven te worden
aangepast. Ten slotte zij er nog op gewezen dat verlaging van bestaande depositierechten
tot op het in § 2 van deze memorie besproken niveau, niet het recht aantast
om het huidige aantal dieren te houden. Een dergelijke verlaging heeft uitsluitend
tot gevolg, dat de veehouder het door hem gehouden aantal dieren slechts kan
uitbreiden met toepassing van de saldomethode. De toepasselijkheid van de wijziging van artikel 8, tweede lid, op beroepsprocedures
is overigens beperkt tot procedures die betrekking hebben op aanvragen om
een milieuvergunning ingediend op of na 13 februari 1998, de datum waarop
het kabinet heeft besloten om het wetsvoorstel in procedure te brengen. Op
diezelfde dag is het besluit van het kabinet bekendgemaakt door middel van
een persbericht, en een mededeling in de Staatscourant (nr. 30). Een ingezonden
mededeling is ook gepubliceerd in een groot aantal regionale dagbladen op
14 februari 1998.Wat betreft de verenigbaarheid van het voorgestelde artikel II, eerste
lid, met het Europese Verdrag inzake de rechten van de mens (EVRM) willen
wij het volgende opmerken. Het Europese Hof voor de rechten van de mens heeft
enkele arresten gewezen over regelgeving waarmee werd ingegrepen in lopende
rechterlijke procedures. Het gaat om de arresten Stran Greek Refineries, Papageorgiou,
Pressos Compania Naviera S.A. en Building Societies.1 Het Hof heeft de betrokken regelgeving beoordeeld aan de hand van
artikel 6, eerste lid, van het EVRM en artikel 1 van het Eerste Protocol bij
het EVRM. Eerstgenoemde bepaling regelt het recht op een eerlijk proces (inclusief
het recht op toegang tot de rechter), laatstgenoemde bepaling regelt het recht
op het ongestoord genot van eigendom.De arresten Stran Greek Refineries en Papageorgiou lijken, althans op
het eerste gezicht, weinig ruimte te bieden voor een ingreep in lopende beroepsprocedures.
Het latere arrest Building Societies biedt die ruimte echter duidelijk wèl.
Ook op het arrest Pressos Compania Naviera S.A., ten slotte, kunnen naar onze
mening geen bezwaren tegen het onderhavige wetsvoorstel worden gebaseerd.
Achtereenvolgens willen wij over deze vier arresten het volgende opmerken.In de arresten Stran Greek Refineries en Papageorgiou overweegt het Hof
dat het EVRM eraan in de weg staat dat de wetgever in aanhangige rechtsgedingen
tussenbeide komt met de bedoeling de uitkomst te beïnvloeden. Beide uitspraken
hadden echter betrekking op een situatie waarin de Griekse regering ingreep
in lopende rechtszaken om haar eigen financiële belangen veilig te stellen.
Daarvan is in het voorgestelde artikel II, eerste lid, geen sprake. Bovendien
was in beide gevallen al een rechterlijke uitspraak gedaan in het nadeel van
de staat. Ook daarvan is in het voorgestelde artikel II, eerste lid, geen
sprake. Deze bepaling heeft uitsluitend betrekking op rechtszaken waarin de
rechter (de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State, beslissend
in eerste en enige instantie) op het tijdstip van inwerkingtreding van de
wetswijziging nog geen uitspraak heeft gedaan.Het arrest Building Societies bevestigt dat het Hof niet de bedoeling
heeft gehad om een algemene afwijzing uit te spreken van wetgeving die ingrijpt
in lopende beroepsprocedures. In dit arrest overweegt het Hof immers dat het
EVRM niet in de weg staat aan elke bemoeienis door de overheid met aanhangige
rechtsgedingen waarin zij partij is. Het ging ook in die zaak om een situatie
waarin de regelgeving bedoeld was om de eigen financiële belangen van
de staat, als één van de procespartijen, veilig te stellen.
Desondanks achtte het Hof de ingreep verenigbaar met het EVRM.Het onderhavige wetsvoorstel is, afgezien van het ontbreken van een eigen
financieel belang van de overheid, vergelijkbaar met de situatie in Building
Societies. Ook in dat geval werd met de ingreep namelijk de reparatie beoogd
van de rechtsgeldigheid van een regeling, neergelegd in uitvoeringsregels.
En ook in dat geval had de rechter de regeling in een eerdere procedure in
strijd met de wet geoordeeld. Daarop kondigde de regering aan dat zij de wet
zou gaan repareren, om te voorkomen dat «building societies» (bouwcorporaties)
zouden kunnen profiteren van het tijdelijke hiaat in de regelgeving. Na die
aankondiging werd door bouwcorporaties een rechtsgang gestart. De uitkomst
hiervan werd enkele maanden later «doorkruist» door de wetsreparatie.
Deze was zo geformuleerd dat zij niet gold voor de bouwcorporatie
die de eerste procedure had aangespannen (Woolwich); zij beschikte immers
al over een rechterlijke uitspraak in haar voordeel.Het Hof wijst er onder meer op dat de andere bouwcorporaties konden weten
dat de wetgever het gebrek in de uitvoeringsregels, zoals dit definitief kwam
vast te staan in de door Woolwich aangespannen procedure, zou willen helen.
Bovendien hebben die bouwcorporaties hun rechtsgang gestart na de aankondiging
dat tot een wetswijziging zou worden overgegaan. Derhalve konden zij zich
volgens het Hof niet beroepen op de gerechtvaardigde verwachting dat hun claims
zouden worden beoordeeld op basis van het oude recht. De ingreep in lopende
beroepsprocedures zoals vervat in het onderhavige wetsvoorstel heeft, net
als in Building Societies, maar anders dan in Stran Greek Refineries en Papageorgiou,
geen betrekking op de situatie waarin het rechtsgeding reeds aanhangig was
gemaakt op het tijdstip waarop bekend werd gemaakt dat het wetsvoorstel in
procedure gebracht zou worden (13 februari 1998, zie hierboven).In het arrest Pressos Compania Naviera S.A., ten slotte, ging het om wetgeving
die met dertig jaar terugwerkende kracht alle overheidsaansprakelijkheid uitsloot
voor in het verleden gepleegde onrechtmatige daden van door de overheid aangewezen
loodsen. Aanleiding was jurisprudentie van het Belgische Hof van Cassatie,
als gevolg waarvan de staat zich overspoeld zag met vorderingen uit onrechtmatige
daad. Het Europese Hof aanvaardde weliswaar de stelling dat de staat zijn
aansprakelijkheid had beperkt in het openbaar belang, maar het oordeelde dat
de wet de klagers onevenredig benadeelde door zonder enige vorm van compensatie
bestaande vorderingen teniet te doen. Gezien de concrete omstandigheden van
het geval, met name het eigen financiële belang van de Belgische staat
en de beoogde terugwerkende kracht van dertig jaar, zal het geen verbazing
wekken dat het Hof tot onevenredigheid concludeerde. Daarentegen kan artikel
II, eerste lid, van het onderhavige wetsvoorstel naar onze mening bezwaarlijk
onevenredig genoemd worden, gelet op de hierboven besproken omstandigheden
die ten grondslag liggen aan die bepaling en aan de wetsreparatie zelf, en
gelet op het feit dat de bepaling veel minder ingrijpend is dan de besproken
Belgische regelgeving.Wij concluderen dat de met dit wetsvoorstel voorziene ingreep in lopende
beroepsprocedures naar ons oordeel verenigbaar is met het EVRM. § 5. Effecten voor de bedrijven 5.1. Verlaging van depositiegrenswaardenDe Interimwet stelt grenzen aan de door veehouderijen veroorzaakte ammoniakdepositie
op voor verzuring gevoelige gebieden. Gemeenten moeten aanvragen om een milieuvergunning
voor een veehouderij aan deze grenswaarden toetsen. Met het onderhavige wetsvoorstel
wordt bekrachtigd dat gemeenten bij deze toetsing mogen uitgaan van lagere
waarden dan de ingevolge de wet zelf geldende depositiewaarden (artikel 8,
tweede lid). Daarmee wordt bereikt dat de invoering van emissie-arme huisvesting
geheel of ten dele (namelijk afhankelijk van de hieromtrent door de gemeente
in het ammmniakreductieplan gemaakte keuze) ten goede van het milieu kan komen.Tot 1 januari 1997 waren er ongeveer 1500 emissie-arme stallen gebouwd.
Ter vergelijking: er zijn ongeveer 75 000 veehouderijbedrijven in Nederland,
waarvan iets meer dan de helft (ongeveer 39 000) is gelegen in de concentratiegebieden.
Veel bedrijven kunnen derhalve nog omschakelen naar emissie-arme huisvesting.
De in § 2 besproken jurisprudentie geeft deze bedrijven de mogelijkheid
van vrije opvulling, dat wil zeggen: uitbreiding van het aantal dieren in
combinatie met omschakeling naar emissie-arme stallen, zonder
dat daaraan de voorwaarde kan worden gesteld dat de uitbreiding wordt gecompenseerd
met een afname van de depositie veroorzaakt door een andere veehouderij (toepassing
van de saldomethode van artikel 8, vierde lid).In veel ammoniakreductieplannen in het zuidelijk concentratiegebied en,
zij het in mindere mate, ook in het oostelijk concentratiegebied, wordt deze
mogelijkheid van vrije opvulling echter geblokkeerd. De toepassing van deze
ammoniakreductieplannen blijkt in de praktijk voor de veehouders het gevolg
te hebben dat zij voor het realiseren van hun uitbreidingsplannen moeten investeren
in de aankoop van ammoniakrechten afkomstig van andere veehouders. De kosten
van deze rechten kunnen in sommige regio's oplopen tot ongeveer f 100,–
per kg ammoniak. Dit betekent bijvoorbeeld voor een varkenshouderij die wil
uitbreiden met emissie-arme huisvesting een extra investering van ongeveer
f 150,– per vleesvarken.Aangenomen mag worden dat, zolang de voorgestelde wijziging van de Interimwet
nog niet van kracht is, gemeenten in voorkomende gevallen zullen besluiten
om vergunningen te verlenen overeenkomstig de in § 2 besproken jurisprudentie,
en dat zij uitbreiding van het aantal gehouden dieren dus niet meer afhankelijk
zullen stellen van toepassing van de saldomethode (met andere woorden: van
afname van de depositie veroorzaakt door een andere veehouderij). Wij hechten
er belang aan om het aantal op die wijze verleende vergunningen zo klein mogelijk
te houden. Door de periode tot de inwerkingtreding van de wetswijziging kort
te houden en de wijziging van artikel 8, tweede lid, ook van toepassing te
verklaren op lopende beroepsprocedures inzake aanvragen om een milieuvergunning
die zijn ingediend op of na 13 februari 1998 (zie § 4 en de toelichting
bij artikel II), wordt zoveel mogelijk voorkomen dat veehouders versneld vergunningsaanvragen
indienen vanwege het potentiële voordeel van een uitbreiding zonder de
noodzaak van verwerving van ammoniakrechten. 5.2. Ammoniak-«bank»Onderdeel van het wetsvoorstel is het buiten twijfel stellen dat saldering
van ammoniakrechten ook op een indirecte wijze mogelijk is, namelijk door
tussenkomst van een door gemeenten in te stellen ammoniak-«bank».
Een dergelijke instelling kan functioneren als een intermediair die faciliteert
bij de overdracht van rechten tussen veehouders onderling en waar vrijkomende
rechten tijdelijk in depot kunnen worden gehouden totdat er veehouders zijn
die ten behoeve van een uitbreiding van hun bedrijf van deze rechten gebruik
willen maken. Een dergelijke regeling voorkomt dat bedrijven voor hun plannen
afhankelijk zijn van het moment dat er met een andere veehouderij ammoniakrechten
kunnen worden uitgewisseld. Dit draagt bij aan de flexibiliteit waarmee de
saldering in ammoniakreductieplannen kan worden ingericht en daarmee aan de
dynamiek in de veehouderij. ARTIKELSGEWIJZE TOELICHTING Artikel I, onder A (wijziging artikel 2)Deze wijziging is te beschouwen als codificatie van de uitleg die door
de rechter aan het huidige artikel 2 is gegeven, namelijk dat de emissie van
ammoniak, voor zover deze emissie schade aan het milieu kan veroorzaken door
depositie op voor verzuring gevoelige gebieden, geacht moet worden te zijn
verdisconteerd in de Interimwet en de daarop gebaseerde Uitvoeringsregeling
ammoniak en veehouderij, zodat met die emissie niet afzonderlijk (namelijk
op grond van de Wet milieubeheer) rekening kan worden gehouden.1 Dit laat volgens de rechter echter onverlet dat in het
kader van de toepassing van de Wet milieubeheer mogelijk andersoortige schade
door ammoniak van belang zou kunnen zijn.2 Als
dergelijke schade is door de rechter tot nu toe uitsluitend aangemerkt de
schade aan planten en bomen die het rechtstreekse gevolg is van ammoniakemissie
van een in de directe nabijheid gelegen veehouderij (dus zonder dat er eerst
depositie plaatsvindt). Ter voorkoming van dergelijke «directe ammoniakschade»
dient volgens de rechter een afstand te worden aangehouden van minimaal 50
meter tussen stallen en meer gevoelige planten en bomen, zoals coniferen,
en een afstand van minimaal 25 meter tot minder gevoelige planten en bomen.3 Met de wijziging van artikel 2, tweede lid, is beoogd
om te voorkomen dat, door de toevoeging aan het eerste lid van het begrip
ammoniakemissie, aan deze jurisprudentie de grondslag zou ontvallen. Die toevoeging
zou er anders namelijk toe leiden dat in het kader van de toepassing van de
Wet milieubeheer geen ruimte meer zou bestaan om rekening te houden met schade
die het rechtstreekse gevolg is van ammoniakemissie. Daarvoor zou dan weliswaar
in de Interimwet zelf een regeling getroffen kunnen worden, maar een dergelijke
uitbreiding van de werkingssfeer van de Interimwet lijkt ons onnodig en ongewenst.In het huidige tweede lid is bepaald dat de Interimwet niet van toepassing
is op veehouderijen ten aanzien waarvan bij een algemene maatregel van bestuur
krachtens artikel 8.44 of 8.45 van de Wet milieubeheer regels zijn gesteld
met betrekking tot ammoniakdepositie. Deze bepaling is tot nu toe nog niet
toegepast en wij zijn evenmin voornemens om dat te doen. Weliswaar zal het
in voorbereiding zijnde Besluit ammoniakemissie huisvesting veehouderij (zie
§ 1) naar verwachting worden gebaseerd op artikel 8.44 van de Wet milieubeheer
(algemene regels voor vergunningplichtige inrichtingen), maar het is geenszins
onze bedoeling dat op de veehouderijen waarvoor dat besluit zal gaan gelden,
de Interimwet niet meer van toepassing zal zijn. Zoals reeds aangekondigd
in 1 van deze memorie zijn wij voornemens om op dit punt bij afzonderlijk
wetsvoorstel een wijziging van de Interimwet in procedure te brengen. Artikel I, onder B (wijziging artikel 3)Om dezelfde reden als bij artikel 2, eerste lid, wordt in de aanhef van
artikel 3 nu ook gesproken van ammoniakemissie en ammoniakdepositie, in plaats
van alleen ammoniakdepositie.Het huidige eerste en tweede lid zijn samengevoegd, naar het model van
de limitatief-imperatieve opsomming van artikel 44 van de Woningwet (gronden
tot weigering van een bouwvergunning). Met deze samenvoeging is geen inhoudelijke
wijziging beoogd.In onderdeel b is verder een verwijzing naar artikel 9 toegevoegd. Hiermee
wordt een omissie hersteld die verband houdt met de aanvaarding van het amendement
dat aan artikel 9 ten grondslag heeft gelegen.4Artikel I, onder C (wijziging artikel 4)De verwijzing naar artikel 9 is nodig vanwege de wijziging van dat artikel
(zie artikel I, onder E). Artikel I, onder D (wijziging artikel 8) Artikel 8, tweede lidVoor een toelichting bij deze wijziging zij verwezen naar § 2 van
deze memorie. Gelet op het daar gestelde en op de aan het tweede
lid ter verduidelijking toe te voegen zinsnede heeft zowel de verwijzing naar
artikel 5, als de toegevoegde verwijzing naar artikel 6 zowel betrekking op
de mogelijkheid van uitbreiding tot 15 mol,1 als
op de mogelijkheid tot verlaging van de – uitsluitend op stand-still,
respectievelijk legalisatie en stand-still gerichte – depositiewaarden
van artikel 5, respectievelijk 6. Daarentegen heeft de bevoegdheid tot verlaging
van de ingevolge artikel 7 geldende waarden uitsluitend betrekking op artikel
7, eerste lid, tweede volzin. Ingevolge de eerste volzin van dat lid moet
de ammoniakdepositie namelijk reeds worden verminderd tot de laagste waarde
die in het betrokken geval in redelijkheid kan worden gevergd. Die waarde
kan uiteraard niet nog verder worden verlaagd.Zoals in § 2 reeds is toegelicht, wordt met het gebruik van de term
«regels» beoogd om een expliciete wettelijke basis te geven aan
de huidige praktijk, waarin ammoniakreductieplannen in de meeste gevallen
geen concrete waarden (getallen) bevatten, maar algemene regels waaruit dergelijke
waarden voortvloeien. De wijziging strekt ertoe om beide varianten mogelijk
te maken. In het geval van een algemene regel moet uiteraard wel duidelijk
zijn welke waarde op basis van een dergelijke regel in het individuele geval
geldt als grenswaarde. Artikel 8, vierde lidDe voorgestelde toevoeging van een verwijzing naar de lagere waarden van
artikel 8, tweede lid, is bedoeld om buiten twijfel te stellen dat ook met
dergelijke (verlaagde) waarden kan worden gesaldeerd.Het onderhavige voorstel om het woord «onmiddellijke» te schrappen,
is bedoeld om zeker te stellen dat een ammoniak-«bank» mogelijk
is. Gebleken is dat daar in de praktijk onzekerheid over bestaat. Dat het
inderdaad de bedoeling is geweest om een dergelijke «bank» mogelijk
te maken, moge blijken uit hetgeen tijdens de Eerste-Kamerbehandeling van
de Interimwet desgevraagd werd opgemerkt door de toenmalige Minister van Volkshuisvesting,
Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer: «Als iedereen moet wachten tot
er twee bedrijven zijn die dan uitgewisseld kunnen worden, zou er een nadelige
situatie kunnen ontstaan. Ik kan mij voorstellen dat er planmatig zelfs gespaard
wordt (...)».2 Vereist is dus wel dat er
eerst daadwerkelijk ammoniak «uit de markt» wordt gehaald, dat
wil zeggen dat er eerst vergunningrechten moeten worden ingetrokken, voordat
andere veehouders daarmee hun depositie kunnen verhogen.Een ammoniak-«bank» kan functioneren als een intermediair
die faciliteert bij de overdracht van rechten tussen veehouders onderling
en waar vrijkomende rechten tijdelijk in depot kunnen worden gehouden totdat
er veehouders zijn die ten behoeve van een uitbreiding van hun bedrijf van
deze rechten gebruik willen maken. In ieder geval moet een ammoniak-«bank»
gelet op het vierde lid zodanig worden vormgegeven, dat is gewaarborgd dat
zowel de totale depositie als de totale emissie afnemen.Er zij overigens nog op gewezen dat het vierde lid niet toestaat dat depositieruimte
die vrijkomt door de bouw van een emissie-arme stal en die niet door de gemeente
wordt «afgeroomd» met toepassing van artikel 8, tweede lid, vervolgens
door een andere veehouder gebruikt zou mogen worden in het kader van saldering.
Saldering is volgens de tekst van het vierde lid namelijk alleen toegestaan
voor zover de vergunning voor het bedrijf dat depositierechten afstaat, wordt
ingetrokken of gewijzigd «met het oog op het geheel of gedeeltelijk
buiten werking stellen» van dat bedrijf. Deze zinsnede is aan het vierde
lid toegevoegd bij nota van wijziging van 22 december 1993, juist om te voorkomen
dat «bij het vervangen van bijvoorbeeld een verouderd stalsysteem door
een Groen-labelstal, de «vrijgekomen» depositieruimte
zou worden gebruikt om een ander bedrijf een uitbreiding toe te staan».1Artikel I, onder E (wijziging artikel 9)Deze wijziging is bedoeld om buiten twijfel te stellen dat het verbod
tot nieuwvestiging in concentratiegebieden ook geldt voor veehouderijen die
volgens de berekeningswijze van de Uitvoeringsregeling ammoniak en veehouderij
een depositie van 0 mol veroorzaken, dat wil zeggen veehouderijen gelegen
verder dan 3 km van een voor verzuring gevoelig gebied. Deze wijziging spoort
met het uitgangspunt «geen kilo ammoniak erbij», dat blijkens
de wetsgeschiedenis ten grondslag heeft gelegen aan het amendement dat heeft
geleid tot het huidige artikel 9.2 Als complement
van deze wijziging is aan artikel 4 een verwijzing naar artikel 9 toegevoegd. Artikel I, onder F (wijziging artikel 13)Artikel 13, tweede lid, verplicht tot toezending aan gedeputeerde staten
en aan de Ministers van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer
en van Landbouw, Natuurbeheer en Visserij, van ammoniakreductieplannen die
zijn vastgesteld vóór 1 maart 1993. Deze bepaling is inmiddels
uitgewerkt en kan derhalve worden geschrapt. Artikel IIHet eerste lid heeft tot gevolg, zoals reeds toegelicht in § 4 van
deze memorie, dat de wijziging van artikel 8, tweede lid, ook zal gelden voor
beroepsprocedures die nog lopen op het tijdstip van inwerkingtreding van de
wetswijziging, inzake aanvragen om milieuvergunning die bij de gemeente zijn
ingediend op of na 13 februari 1998. In zoverre wordt derhalve alsnog een
wettelijke grondslag gegeven aan beschikkingen op grond van ammoniakreductieplannen
waarin regels zijn opgenomen die leiden tot verlaging van depositiegrenswaarden
in strijd met de in § 2 besproken jurisprudentie. Ingevolge het derde
lid behoeven dergelijke ammoniakreductieplannen niet opnieuw te worden vastgesteld.Uiteraard geldt de wetswijziging niet voor beslissingen inzake een milieuvergunning
die onherroepelijk zijn geworden vóór het tijdstip van inwerkingtreding
van de wetswijziging.Het tweede lid bevat een overgangsbepaling voor het geval dat door de
rechter in een beroepsprocedure het oude recht nog is toegepast en de gemeente
als gevolg van de rechterlijke uitspraak opnieuw in de zaak moet voorzien,
maar intussen de wetswijziging in werking is getreden. Uit de jurisprudentie
blijkt dat de gemeente bij het opnieuw voorzien in beginsel zal moeten uitgaan
van de feitelijke situatie ten tijde van haar nieuwe besluit en het dan geldende
rechtsregime.3 Zonder aanvullende bepaling zou
dit ertoe leiden dat de gemeente verplicht zou zijn om de rechterlijke uitspraak
te negeren en alsnog in het nadeel van de veehouder te beslissen op de vergunningaanvraag.Daarmee zou de wetsreparatie in die gevallen, anders dan de bedoeling
is van het eerste lid, ook gevolgen krijgen voor vergunningaanvragen ingediend
voor 13 februari 1998. In het tweede lid is derhalve bepaald dat de gemeente
in een dergelijke situatie van het oude recht dient uit te gaan. In alle andere
gevallen dient de gemeente vanaf het tijdstip van inwerkingtreding van de
wetswijziging de gewijzigde wet toe te passen bij door haar te
nemen beslissingen, dus ook op aanvragen om milieuvergunning die op dat tijdstip
reeds zijn ingediend. De Minister van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer,M. de BoerDe Minister van Landbouw, Natuurbeheer en Visserij,J. J. van Aartsen XNoot1In de wet zelf komt de term «grenswaarde» overigens niet voor.
In deze memorie wordt de term gebruikt, afhankelijk van de context, zowel
voor de ingevolge de artikelen 4 tot en met 9 geldende waarden, als voor de
waarde van de depositie die ingevolge de vergunning ten hoogste is toegestaan.
Laatstbedoelde waarde kan lager zijn dan of gelijk zijn aan de voor de betrokken
veehouderij geldende eerstbedoelde waarde.XNoot2Het is niet aannemelijk dat ingevolge de Wet milieubeheer iets anders
zou gelden (bij afwezigheid van de Interimwet).XNoot1Zie onze brief van 24 april 1997, kenmerk DWL/97090875, aan de voorzitter
van de vaste commissie van Landbouw, Natuurbeheer en Visserij en van Volkshuisvesting,
Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer van de Tweede Kamer inzake Evaluatie
Interimwet Ammoniak en Veehouderij (niet gedrukt als kamerstuk).XNoot2Zie onze brief van 24 april 1997, kenmerk DWL/97.090.875, aan de voorzitter
van de vaste commissie van Landbouw, Natuurbeheer en Visserij en van Volkshuisvesting,
Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer van de Tweede Kamer inzake Voorbereiding
AMvB Huisvesting Veehouderij (niet gedrukt als kamerstuk).XNoot3Zie hiervoor ook de laatste alinea van de toelichting bij de voorgestelde
wijziging van artikel 2 van de Interimwet (artikel I, onder A).XNoot4Vz ABRS 6 juni 1997 (JM 1997/43, AB 1997, 352 en M en R 1997, 117; Sevenum),
ABRS 2 oktober 1997 (JM 1997/57; Uden), en ABRS 8 december 1997 (AB 1998,
35 en JM 1998/29; Sevenum).XNoot1 Kamerstukken II 1992/93, 23 221, nr. 3, p. 22.XNoot2Handelingen I 1993/94, blz. 1867.XNoot3Brief met kenmerk DWL 09 894 012, gericht aan het Interprovinciaal
Overleg, de Vereniging van Nederlandse Gemeenten, het Landbouwschap, de Stichting
Natuur en Milieu, en de Vereniging Milieudefensie.XNoot1EHRM 9 december 1994, NJ 1996, 592, NJCM-bulletin 1995, p. 223–224
(Stran Greek Refineries), 22 oktober 1997, JB 1997, 263, NJCM-bulletin 1998,
p. 378–379 (Papageorgiou), 20 november 1995, NJ 1996, 593 (Pressos Companias
Naviera S.A.) en 23 oktober 1997, JB 1998/1, NJCM-bulletin 1998, p. 382–384
(Building Societies).XNoot1ABRS 18 september 1995, nr. E03.94.1848 (Helden).XNoot2ABRS 31 maart 1995, nr. E03.94.0792 (Geldermalsen).XNoot3Zie de uitspraak genoemd in voetnoot 12.XNoot4 Kamerstukken II 1993/94, 23 221, nr. 10.XNoot1Zie artikel 5, tweede volzin, artikel 6, eerste lid, tweede volzin, tweede
lid, tweede volzin, en derde lid, onder c.XNoot2Handelingen I 1993/94, blz. 1876–1877.XNoot1Kamerstukken II 1993/94, 23 221, nr. 12.XNoot2Zie de toelichting gegeven door het Tweede-Kamerlid Huys, UCV 20 december
1993, blz. 24-4 en 24-5.XNoot3ABRS 21 januari 1997, nr. E03.95.1057 (Oosterhesselen) en Vz ABRS 3 december
1997, nr. F03.97.0596 (Hontenisse). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-26118-3.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl