Vaststelling begroting van het Ministerie van Justitie (VI) voor het jaar 2004; Verslag algemeen overleg van 15 april 2004 over antisemitisme en racisme
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-07 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 29200-VI, nr. 158 h1

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

15-06-2004

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2003-2004

29200-VI nr. 158

24-05-2004

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamVragen en opmerkingen uit de commissieHet antwoord van de ministerNadere gedachtewisselingOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 29200-VIToon alle publicaties in het hoofddossier

 
 
 Heruitgave en origineel

Kamerstuk 29200-VI, nr. 158Origineel van deze publicatie

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: onbekend

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
29 200 VIVaststelling van de begrotingsstaat van het Ministerie van Justitie
(VI) voor het jaar 2004nr. 158VERSLAG VAN EEN ALGEMEEN OVERLEGVastgesteld 24 mei 2004De vaste commissie voor Justitie1 heeft op
15 april 2004 overleg gevoerd met minister Verdonk voor Vreemdelingenzaken
en Integratie over:– brief van de minister van Justitie d.d. 24 oktober
2003 over de aanpak van het kabinet inzake antisemitische incidenten (29 200-VI,
nr. 62);– brief van de minister voor Vreemdelingenzaken
en Integratie d.d. 19 december 2003 inzake Nationaal actieplan tegen
racisme (NAP-NL/antiracisme) (29 200-VI, nr. 121).Van dit overleg brengt de commissie bijgaand beknopt verslag uit. Vragen en opmerkingen uit de commissieDe heer Dijsselbloem (PvdA) constateert dat
het aantal meldingen van discriminatie en antisemitisme de afgelopen tijd
schrikbarend is toegenomen. Meestal gaat het nog steeds om «zwart/wit»-discriminatie
met blanke autochtone daders, maar het gaat steeds vaker om conflicten tussen
etnische minderheden, beschimping van homoseksuele leraren door jongeren et
cetera. Het begrip «tolerantie» heeft de passieve lading van afzijdigheid
gekregen en moet zijn actieve betekenis terugkrijgen: betrokkenheid, werken
aan het gevoel van gemeenschappelijkheid en samen weerstand bieden tegen discriminatie.De PvdA-fractie wil de in oktober 1991 door vele maatschappelijke organisaties,
de toenmalige premier en de toen in de Kamer vertegenwoordigde politieke partijen
ondertekende verklaring tegen discriminatie aan de vergetelheid onttrekken,
omdat de prestaties van overheid en samenleving bij het bestrijden van discriminatie
nogal eens worden overgewaardeerd. Daartoe overhandigt de heer Dijsselbloem
een poster van die verklaring aan de minister. Is zij bereid om alle ondertekenaars
van die verklaring of hun rechtsopvolgers uit te nodigen voor een nationale
conferentie tegen rassendiscriminatie en om hen te herinneren aan hun beloften?Er is een nieuwe aanwijzing van het college van PG's over discriminatie,
maar de uitvoering van de vorige aanwijzing laat veel te wensen over. De Universiteit
van Leiden en de Anne Frank Stichting hebben geconstateerd dat politie en
justitie in gebreke blijven bij de opsporing en vervolging van racisme en
discriminatie; slechts 8% van de gewelddadige incidenten wordt
opgehelderd. Is de minister bereid om middels dossieronderzoek de verklaring
hiervan te achterhalen?Om de onaanvaardbaarheid van racisme en discriminatie te benadrukken,
moet de aangiftebereidheid toenemen en moet de vervolging succesvoller worden.
Veel jongeren vinden de drempel voor het doen van aangifte te hoog. Te vaak
worden aangiften niet belangrijk genoeg geacht om te worden geregistreerd
of wordt er geen onderzoek uitgevoerd. De bottleneck lijkt bij de politie
te liggen. Ligt het aan de capaciteit, de prioriteit of de mentaliteit? Wat
gaat de minister daaraan doen? Is de regering bereid om hierover iets op te
nemen in de prestatieafspraken met de politiekorpsen? Als de training van
het Amsterdamse korps door de Anne Frank Stichting succesvol is, wil de regering
dan bevorderen dat dit project dan aan alle korpsen wordt aangeboden?Slechts vijf Amsterdamse scholen bezochten in 2003 het Anne Frank Huis,
terwijl bijvoorbeeld in Frankrijk alle scholen aandacht moeten besteden aan
de shoah. Is de regering bereid om in de curricula van scholen op te nemen
hoe zij actief aandacht moeten besteden aan de Tweede Wereldoorlog om de uiterste
gevolgen van racisme en discriminatie inzichtelijk te maken voor de leerlingen?
Blijft het belang van de Tweede Wereldoorlog voldoende overeind nu het aantal
kerndoelen in het onderwijs drastisch wordt beperkt en hoe is een blijvend
aanbod van relevant lesmateriaal gegarandeerd nu de bijdrage van het ministerie
van OCW aan het Landelijk Bureau ter bestrijding van rassendiscriminatie (LBR)
wordt afgebouwd? Er is immers een nieuwe vorm van antisemitisme, met name
bij jongeren van Marokkaanse afkomst, die geen onderscheid maken tussen Israël
en joodse Nederlanders. In het onderwijs wordt onvoldoende belicht dat 150 000
Marokkaanse soldaten sneuvelden bij de verdediging en de bevrijding van Europa
in de Tweede Wereldoorlog en dat de toenmalige Marokkaanse koning zijn joodse
onderdanen openlijk in bescherming nam.Op internet is steeds meer antisemitisme te vinden, maar de regering lijkt,
in tegenstelling tot bijvoorbeeld de Duitse regering, te berusten in de totale
normloosheid van dat medium. Onderschrijft de minister nog steeds dat wat
«off line» niet mag, ook «on line» niet mag en hoe
geeft zij daar concreet invulling aan? Is zij bereid om capaciteit in te zetten
voor het «patrouilleren» op webfora die dagelijks worden gevuld
met grove racistische uitlatingen? Zo niet, wat doet dit «normen en
waarden»-kabinet dan wel aan deze vorm van normloosheid?Ook via Arabische tv-programma's bereikt veel antisemitisme ons land.
Is de regering bereid om dit punt in haar contacten met moslimlanden rond
de Middellandse Zee aan de orde te stellen tijdens het Nederlandse EU-voorzitterschap
om duidelijk te maken dat dit strijdig is met allerlei internationale overeenkomsten?Wat betekent de cumulatie van bezuinigingen op de subsidies aan organisaties
die zich bezighouden met het bestrijden van discriminatie voor de toekomst?
Worden de subsidies aan het Meldpunt discriminatie internet (MDI) en het LBR
na 2004 geheel beëindigd? Heeft dit onderwerp voor het kabinet geen urgentie?Veel allochtone jongeren krijgen door discriminatie geen werk. Die demotiverende
discriminatie op de arbeidsmarkt, maar ook in het uitgaansleven en bij inschrijving
op scholen blijft verborgen en is moeilijk te bestrijden. Is de regering bereid
om deze vormen van discriminatie actief te bestrijden door «undercover»-operaties?De heer Van der Staaij (SGP) constateert dat
de toename van het aantal antisemitische incidenten een harde en consequente
bestrijding vereist, ook omdat de Tweede Wereldoorlog heeft aangetoond waar
systematische demonisering van het jodendom toe kan leiden. De concrete beleidsvoornemens
zijn echter mager. Vanwege de bijzondere plaats van het antisemitisme moet
de bestrijding daarvan zelfstandige aandacht krijgen en niet verdwijnen
in het algemene antiracismebeleid. Een groot deel van de antisemitische incidenten
wordt veroorzaakt door uit Noord-Afrika afkomstige jongeren en vereist dus
een specifieke benadering. De eerste verantwoordelijkheid ligt bij de ouders,
maar sommige jongeren worden juist door hun opvoeding geconfronteerd met een
antisemitische houding, die wordt versterkt door Arabische tv-zenders met
anti-joodse berichtgeving. Is de regering bereid om er, zo nodig door aanscherping
van de Wet inburgering nieuwkomers, voor te zorgen dat bij de inburgering
meer aandacht wordt besteed aan de positie van het jodendom en aan de onaanvaardbaarheid
van antisemitisme? Daarbij zou het verschil tussen kritiek op Israël
en jodenhaat c.q. antisemitisme duidelijk moeten worden gemaakt, want kritiek
op Israël mag geen excuus of dekmantel zijn voor antisemitisme.Het onderwijs zou meer aandacht moeten besteden aan de shoah, maar ook
aan de grote positieve bijdragen van de joden aan de Europese cultuur. Bij
de viering van 4 mei zou, los van thematische toespitsingen, altijd aandacht
moeten worden besteed aan wat de joden in de Tweede Wereldoorlog is aangedaan.Het opsporingsbeleid van het OM is op papier goed, maar in de praktijk
gebeurt er vaak te weinig met aangiften en wordt de ambitie niet waar gemaakt.
Ook voor het aanpakken van de vele antisemitische sites op internet lijkt
de echte wil nog te ontbreken. Waarom hebben de antisemitische uitingen op
de site maroc.nl bijvoorbeeld niet tot strafrechtelijke vervolging geleid?
Wat de antisemitische geluiden in Arabische media betreft: wil de minister
er in EU-kader voor pleiten dat Arabische landen die hieraan meewerken, daarop
worden aangesproken, ook op basis van verdragen met die landen? Welke concrete
mogelijkheden zijn er om het in ons land ontvangen van dubieuze Arabische
zenders aan banden te leggen? Vrijheid van meningsuiting is een groot goed,
maar deze verwerpelijke geluiden hebben een enorme negatieve invloed.Hiernaast moet een inhoudelijke dialoog op gang worden gebracht tussen
degenen die een antisemitische houding innemen en de joodse Nederlanders.
Welke structuren zijn daartoe denkbaar?De doelstellingen en tijdpaden van het Nationaal actieplan tegen racisme
(NAP) zijn op sommige punten niet hard of concreet genoeg.De heer Eerdmans (LPF) constateert dat er
spanningen ontstaan in de samenleving omdat de Nederlandse bevolking snel
verandert van een etnisch homogene naar een etnisch diverse samenstelling.
Veel autochtonen ervaren dit als een afnemende vanzelfsprekendheid van het
eigene. De LPF-fractie zal zich blijven inzetten voor de handhaving van de
Nederlandse identiteit. De multiculturele samenleving is een multicultureel
drama geworden, juist omdat veel culturen maar moeizaam naast elkaar blijken
te kunnen bestaan. Uit angst voor het verwijt van discriminatie is te lang
gezwegen over deze problemen. Dit debat moet op alle niveaus open worden gevoerd,
waarbij af en toe harde woorden kunnen vallen. Het is goed dat de politieke
correctheid die de discussie te lang heeft verlamd, verdwijnt en dat discussie
niet meer kan worden tegengehouden met het verwijt van vreemdelingenhaat of
discriminatie.Het NAP heeft in feite een verkeerde naam: het bredere begrip «discriminatie»
is beter dan het daaronder vallende begrip «racisme».Te veel instanties houden zich bezig met het gemeenschappelijke doel,
bestrijding van discriminatie. Workshops over de vraag hoe ons verre slavernijverleden
ons kan helpen bij de bestrijding van discriminatie, zijn bijvoorbeeld niet
zinvol. Er zijn vele recentere voorbeelden van discriminatie waaruit lessen
kunnen worden getrokken; aan het Nederlandse slavernijverleden kan in het
onderwijs specifieke aandacht worden besteed. De LPF-fractie pleit ervoor
om zo in deze lappendeken te snijden dat er maximaal drie landelijke organisaties
overblijven. Wil de minister daartoe een overzicht geven van de gesubsidieerde
instanties?De heer Eerdmans vraagt wanneer de nota van de minister van BVK over de
botsende grondrechten in een pluriforme samenleving zal verschijnen.Op bladzijde 10 van het NAP is sprake van formuleringen van ministers,
burgemeesters of wethouders die als «discriminatoir» worden omschreven.
Wie worden daarmee bedoeld?Op het punt van het antisemitisme vraagt de heer Eerdmans met name aandacht
voor het aanpakken van antisemitische websites op het internet.Wil de minister iets doen aan het feit dat bepaalde islamitische taxichauffeurs
in Amsterdam geen homoseksuelen willen vervoeren naar het uitgaansgebied voor
homoseksuelen, zoals homoseksuele leden van de LPF hebben ondervonden?De heer Jager (CDA) onderschrijft de analyse
in het NAP. De situatie is ernstiger dan vaak wordt gedacht, zoals blijkt
uit het fors toenemende aantal antisemitische incidenten. Daar moet hard en
effectief tegen worden opgetreden. Maatschappelijke scheidslijnen lijken te
zijn verscherpt en incidenten of het beleid van staten worden steeds vaker
als maatstaf gebruikt voor de beoordeling van hele bevolkingsgroepen. Dit
leidt ertoe dat groepen mensen zich in eigen kring terugtrekken. Racisme,
discriminatie en antisemitisme zijn structurele problemen die structureel
en breed moeten worden aangepakt. De uitvoering van het NAP vergt dus veel
aandacht.Een snelle toename van het aantal allochtonen in bepaalde wijken of steden
kan een voedingsbodem voor racisme en vreemdelingenhaat zijn. Daarom moeten
allochtonen meer over steden en regio's worden verspreid. Hiervoor moeten
de veiligheid en de differentiatie van het woningaanbod in bestaande stadswijken
toenemen. Daarnaast moet in randgemeenten en groeikernen voldoende aanbod
van betaalbare woonruimten worden geschapen; daarover moeten gemeenten en
woningbouwcorporaties in regionaal verband al of niet vrijwillig tot afspraken
komen.Scholen hebben een belangrijke rol bij het tegengaan van racisme en aanverwante
vormen van discriminatie. Overdracht van waarden en normen is van groot belang.
Daaraan moet in het hele lespakket aandacht worden besteed. Ook de maatschappelijke
stage kan op dit punt een belangrijke bijdrage leveren. In het onderwijs moet
structureel aandacht worden besteed aan antisemitisme en de jodenvervolging
in de Tweede Wereldoorlog, maar ook aan het feit dat Marokkanen in die oorlog
met de Geallieerden hebben meegevochten, aan het in Marokko vreedzaam samenleven
van joden en Marokkanen en aan slavernij. Het is dan ook vreemd dat veel gemeenten
bezuinigen op het via het onderwijs bestrijden van discriminatie of geen aanleiding
zien voor een antidiscriminatiebeleid.Mede door discriminatie op de arbeidsmarkt neemt de werkloosheid onder
allochtonen sneller toe dan die onder autochtonen, terwijl participatie op
de arbeidsmarkt juist een van de belangrijkste instrumenten voor integratie
is. Daarom is het goed dat dit probleem wordt aangepakt in het NAP.Door het grote aantal nationale antidiscriminatieorganisaties bestaat
het risico van versnippering in deelbelangen, doublures en tijdrovend overleg.
Daarom moet worden gestreefd naar meer eenduidigheid, samenwerking, vereenvoudiging,
efficiency en kwaliteitsverbetering.Het is goed dat de regering uitgaat van een integrale aanpak van alle
vormen van discriminatie. Is het, gelet op de verwevenheid tussen antidiscriminatiebeleid
en het integratiebeleid, niet zinvol om te komen tot een goede onderlinge
afstemming? Hoe zal de Kamer worden geïnformeerd over de jaarlijkse evaluatie
van de implementatie van het NAP? Wanneer wordt duidelijk of de maatregelen
van de vorige regering ter bestrijding van het antisemitisme succes hebben?
Wat zijn de resultaten van de bestrijding van via internet en tv verspreide
uitingen van discriminatie en antisemitisme? De vrijheid van meningsuiting
kent immers grenzen.De heer Luchtenveld (VVD) constateert dat
de belangrijke rol die jongeren van Noord-Afrikaanse afkomst spelen bij het
toenemende antisemitisme aantoont dat het antiracismebeleid niet leidt tot
meer acceptatie. Gaat de regering onderzoeken of dat beleid een verkeerde
insteek is? Wat wordt er concreet gedaan tegen antisemitische uitingen op
internet? Wacht justitie op meldingen of pleegt zij zelf onderzoek?De verhoging van de straf voor misdrijven waarbij racisme in het spel
is, is op zich positief, maar hoe kan men aantonen of racisme de achtergrond
voor het misdrijf was? Welke knelpunten heeft de bij de politie uitgevoerde
quick scan opgeleverd en hoe worden die aangepakt?Internationaal krijgt het Nederlandse antidiscriminatiebeleid veel waardering,
maar op sommige punten moet het beleid worden geconcretiseerd. Moet bijvoorbeeld
niet worden nagegaan of bij de verdeling van stageplaatsen door scholen of
werkgevers wordt gediscrimineerd? Kan worden bekeken of preventieve acties
in het onderwijs effect hebben gehad, bijvoorbeeld bij het begin van de Irak-oorlog?De dialoog is heel belangrijk voor het kweken van onderling respect, maar
hoe wil het Nationaal platform voor overleg en samenwerking tegen racisme
brede kennis creëren van de verschillen tussen mensen?De vele belangengroepen ter bestrijding van een specifieke vorm van discriminatie
mogen niet leiden tot een verscherping van vooroordelen en van de onderlinge
spanningen tussen groepen. Zij moeten daarom niet de verschillen, maar juist
het gemeenschappelijke streven naar een vreedzame samenleving benadrukken.
Worden initiatieven gestimuleerd die gericht zijn op verbetering van de coördinatie
tussen verschillende deelbelangen of zelfs op samenvoeging? Bundeling van
krachten in de strijd tegen discriminatie zou immers een goede zaak zijn.Als de nota over de botsende grondrechten moet kunnen leiden tot een mogelijke
grondwetsherziening, zou de eerste lezing van die grondwetsherziening al in
deze kabinetsperiode tot stand moeten komen. Die nota moet er dus snel komen.
En wanneer zal de Kamer het wetsvoorstel inzake gedeeld burgerschap ontvangen?Wordt er voldoende aandacht besteed aan de bijdrage die kennis van de
Nederlandse geschiedenis kan leveren aan het bestrijden van discriminatie
en aan een goede integratie?Mevrouw Azough (GroenLinks) benadrukt het
gevaar van het structurele fenomeen dat mensen niet als individu, maar als
lid van een groep worden aangesproken. Dit kan leiden tot frustratie, angst
en het zich als groep afkeren van de samenleving. Hoe gaat de minister zelf
dit probleem aanpakken om iedereen bij het debat te betrekken?Discriminatie komt in alle bevolkingsgroepen en etnische groeperingen
voor. In 75% van de geregistreerde gevallen zijn de daders nog steeds autochtonen,
maar ook antisemitisme en discriminatie van homoseksuelen door allochtone
jongeren moeten krachtig bestreden worden. Alle vormen van discriminatie zijn
ontoelaatbaar. Daarom is het zorgelijk dat directies en scholen het niet opnemen
voor leraren die door leerlingen worden geïntimideerd omdat zij bijvoorbeeld
les geven over de Tweede Wereldoorlog. Het onderwijs dient immers juist veel
aandacht te besteden aan die oorlog en de jodenvervolging, maar ook aan diverse
religies en actuele politieke brandhaarden.De verhoging van de strafmaat bij structurele vormen van discriminatie
is een goede maatregel, maar een mentaliteitsverandering is cruciaal. Hoe
wordt het streven om de maatschappelijke dialoog te stimuleren, concreet ingevuld
en wat houdt de bewustwordingscampagne in? Daarnaast is segregatie een belangrijk
obstakel voor onderlinge contacten en bevordert het discriminatie.
Wil de minister zich inzetten voor concrete verplichtende maatregelen om segregatie
in wonen en in het onderwijs tegen te gaan?Vele initiatieven worden in het NAP niet genoemd, bijvoorbeeld de Stichting
islam en burgerschap, die met de joods-Marokkaanse Stichting Maimon een gezamenlijk
Mimoena-feest heeft gehouden, of de Stichting Yusef, die ijvert voor een normale
benadering van homoseksuelen door moslimjongeren, maar die wegbezuinigd dreigt
te worden. Welk belang hecht de minister aan dit soort initiatieven?Discriminatie via bedreiging en mishandeling vergt een daadkrachtige lokale
aanpak door de politie en actieve vervolging door het OM. Hoe zorgt de minister
ervoor dat in alle gemeenten bestrijding van discriminatie dezelfde urgentie
heeft en dat de politie over voldoende kennis van discriminatiezaken beschikt?Hoe is de daling in 2003 van het aantal meldingen van antisemitisme te
verklaren? Neemt de aangiftebereidheid misschien af? Veel aangiften van antisemitisme
blijven immers bij het OM liggen zonder dat er actie wordt ondernomen. Dat
is ontoelaatbaar, ook bij andere vormen van discriminatie. Het moet duidelijk
worden dat het zin heeft om een klacht in te dienen.Arbeid bevordert de integratie, maar er zijn aanwijzingen dat juist op
de arbeidsmarkt veel discriminatie plaatsvindt. De commissie-Blok en buitenlandse
deskundigen hebben bevestigd dat de Wet Samen de enige effectieve maatregel
hiertegen is, maar door fixatie op de (gelet op het belang van deze wet zeker
niet hoge) administratieve lasten verdwijnt deze wet en er komt niets concreets
voor terug. Er moet een eind komen aan de vrijblijvende houding van de overheid
op dit punt, niet alleen ten behoeve van de emancipatie van deze jongeren,
maar ook omdat de samenleving hen op langere termijn nodig heeft op de arbeidsmarkt.
Welke concrete acties onderneemt dit kabinet?Mevrouw Huizinga-Heringa (ChristenUnie) vindt
dat het antisemitisme, gelet op het toenemend aantal antisemitische incidenten
en de aparte positie die het door de eeuwen heen heeft ingenomen, in het beleid
een apart aandachtspunt moet zijn, net als bij de OVSE. Omdat antisemitisme
vooral voorkomt bij uit Noord-Afrika afkomstige immigranten, zou daar in de
inburgeringscursussen aparte aandacht aan moeten worden besteed. Ook op scholen
moeten dit fenomeen en de joodse geschiedenis in Europa meer aparte aandacht
krijgen. Daarnaast zou de viering van 4 en 5 mei thematisch weer geconcentreerd
moeten worden op de Tweede Wereldoorlog, met name op de holocaust en het antisemitisme
in Europa door de eeuwen heen.Hoewel het lastig is om uitingen van antisemitisme op internet en Arabische
tv-zenders aan te pakken, zou de inzet op dat punt wel wat ambitieuzer mogen
zijn. Kunnen, ook in het kader van het aanstaande Nederlandse voorzitterschap
van de EU, relevante Arabische landen worden aangesproken op de antisemitische
uitingen op ook in Nederland te ontvangen tv-zenders?Het NAP verdient waardering. Het zou op sommige punten aangescherpt kunnen
worden, maar discriminatie kan niet worden uitgebannen door regels van bovenaf;
zij moet van onderaf worden aangepakt. Daardoor lijkt antidiscriminatiebeleid
altijd een beetje schimmig. Uiteindelijk is de dialoog het enige instrument
dat uiteindelijk resultaat zal boeken. Kan de minister dit soort initiatieven
steunen?De heer Dittrich (D66) herinnert eraan dat
in november 2000 is gesignaleerd dat het vanwege de verbrokkelde of ontbrekende
registratie moeilijk is om inzicht te krijgen in de toename van racisme en
discriminatie. Een op verbetering van de registratie door (semi-)overheidsinstellingen gerichte motie van zijn hand is toen aangenomen, maar niet uitgevoerd.
Wil de minister die suggestie nu wel overnemen?Met het oog op de integratie is het te prijzen dat de minister bij de
herdenking van 40 jaar Turkse gastarbeid een dankwoord heeft uitgesproken
voor de arbeid die Turkse werknemers in Nederland hebben verricht. Ook de
wijze waarop zij bij een bezoek aan een moskee een dialoog heeft gevoerd,
verdient waardering.Gelet op het grote belang van het thema van de botsende grondrechten,
zou de desbetreffende nota nog voor het zomerreces moeten worden behandeld.
Wanneer zal die nota verschijnen? Wordt daarin ook ingegaan op het advies
van de Commissie gelijke behandeling om het verbod op discriminatie zo uit
te breiden dat ook discriminatie op grond van handicap, chronische ziekte,
nationaliteit, seksuele geaardheid, leeftijd en burgerlijke staat daaronder
valt?Ook de heer Dittrich vindt dat de bijzondere problematiek van het toenemende
antisemitisme, die vooral veroorzaakt wordt door immigranten uit Noord-Afrika,
aparte maatregelen vergt en niet in het algemene antidiscriminatiebeleid opgenomen
moet worden. Aangiften mogen niet in een bureaula verdwijnen. Schoolbesturen
mogen er niet in berusten als leraren uit angst voor agressieve reacties van
leerlingen geen aandacht meer durven te besteden aan de shoah, want dat thema
moet in het onderwijs aan de orde komen. Omwille van de betrokkenheid van
jonge generaties bij de viering van 4 en 5 mei is de thematiek van die
viering de afgelopen jaren verbreed, maar de aandacht voor de holocaust moet
het belangrijkste thema blijven.In bilaterale contacten en via de EU moet Nederland erop blijven hameren
dat antisemitische uitingen via in Nederland te ontvangen buitenlandse media
ontoelaatbaar zijn. Er zal bekeken moeten worden hoe de invloed van die antisemitische
buitenlandse media op de Nederlandse samenleving kan worden tegengegaan en
wat er kan worden gedaan tegen antisemitische uitingen op internet.Een bundeling van op bestrijding van discriminatie gerichte organisaties
is op zich bespreekbaar, maar daarbij moet de toegevoegde waarde van individuele
organisaties doorslaggevend zijn. Kunnen de subsidievoorwaarden duidelijkheid
geven over die eventuele meerwaarde? Daarnaast moet iedereen zich bij een
bundeling vertegenwoordigd voelen en toegang hebben tot de nieuwe organisatie.Het LBR pleit er terecht voor om de arbeidsmarktpositie van etnische minderheden
jaarlijks te onderzoeken. In verband met de administratieve lastendruk zou
dat niet moeten gebeuren via de Wet Samen of een aangepaste wet, maar via
het inschakelen van werkgeversorganisaties. Daarnaast kunnen personeelsfunctionarissen
worden aangesproken op de rol die zij op dit punt kunnen spelen en kan de
verbreding van het netwerk van allochtonen worden gestimuleerd.Het antwoord van de ministerDe minister onderschrijft de urgentie van
de bestrijding van discriminatie, racisme en antisemitisme. Er moet daarom
ook worden gezocht naar onorthodoxe methoden voor een daadkrachtige en zo
mogelijk verbeterde bestrijding.Een open discussie op basis van een heldere probleemstelling is noodzakelijk
om oplossingen te kunnen vinden. Te lang heeft men de problemen niet helder
durven te definiëren. Generalisering van een probleem moet uiteraard
worden voorkomen, want zij leidt tot stigmatisering en uitsluiting. Daarom
is het heel belangrijk om óók de goede ontwikkelingen te benadrukken.Ondanks veel positieve initiatieven zijn nog veel verbeteringen nodig
in de werkwijze van de politie bij de aanpak van discriminatie en racisme,
maar er worden langzaam maar zeker resultaten geboekt. Een mijlpaal was het aannemen door de Raad van hoofdcommissarissen op 14 januari 2004
van de volgende negen aanbevelingen van het Landelijk Bureau Discriminatiezaken
bij de politie (LBD), waaraan uiterlijk 1 juli 2004 moet zijn voldaan:1. het minimaal één keer per jaar agenderen van discriminatiebestrijding
in de regionale driehoek;2. het opnemen van het antidiscriminatiebeleid in het korpsjaarplan;3. de implementatie van de aanwijzing discriminatie in de korpsen;4. periodiek overleg over dit onderwerp tussen politie, OM, antidiscriminatiebureau
(ADB) en gemeenten, bij voorkeur minimaal zes keer per jaar;5. benoeming van contactpersonen discriminatie per korps;6. verbetering van de registratiesystemen;7. oplossen van het probleem van de onacceptabele behandelingstermijn;8. per korps opstellen van een privacyprotocol met betrekking tot de uitwisseling
van gegevens tussen OM, politie, ADB en gemeenten;9. het opstellen van een reactieprotocol voor discriminatiezaken naar
aanleiding van aangiften.In de zomer van 2004 zal het LBD toetsen in hoeverre de korpsen aan deze
criteria hebben voldaan. De minister zal bijzondere aandacht besteden aan
de resultaten van deze evaluatie. Door dit alles is opname van dit aandachtspunt
in de prestatiecontracten met de politie niet nodig.De racistische en antisemitische uitingen op internet zijn zorgwekkend,
maar ook op dat punt zijn er positieve ontwikkelingen: in 2003 zijn het aantal
gemelde uitingen van discriminatie en het aantal antisemitische uitingen afgenomen
en is de bereidheid tot het verwijderen van strafbare uitingen op internet
sterk toegenomen. De piek in het aantal antisemitische uitingen in 2002 zou
verklaard kunnen worden door de gebeurtenissen op 11 september 2001,
de spanningen in het Midden-Oosten en acties van het Israëlische leger.
Het afnemende aantal meldingen neemt niet weg dat de verharding op internet
doorzet. Om de vervolging verder te verbeteren, voeren het Landelijk Expertisecentrum
Discriminatie (LECD) van het OM en het politiekorps Amsterdam/Amstelland regulier
overleg met het MDI ten behoeve van nauwere samenwerking, bijvoorbeeld via
het aanleveren van mogelijk strafbare zaken. Voorts stimuleert en adviseert
het LECD de arrondissementsparketten in de strafrechtelijke aanpak van discriminatie
op internet en brengt het LECD een nauwere samenwerking tot stand met de portefeuillehouder
bij het landelijk parket. De Wet strafmaatverhoging bij structurele vormen
van discriminatie biedt het OM vanaf 1 februari 2004 extra dwangmiddelen:
de aanhouding buiten heterdaad en het onderzoek van telecommunicatie. De alertheid
ten aanzien van discriminerende uitingen op internet neemt dus toe; meldingen
zijn daarbij natuurlijk heel belangrijk om die uitingen te kunnen laten verwijderen.In 2002 heeft het MDI aangifte gedaan tegen maroc.nl vanwege discriminatoire
uitlatingen. Het OM heeft daarna het webforum en de discussiefora op deze
site gedurende enige tijd gevolgd en heeft in 2003 indringend gesproken met
het bestuur van maroc.nl; de racistische uitlatingen zijn van de site gehaald.
Vervolgens heeft het OM besloten om niet tot vervolging over te gaan, maar
de site wordt wel nauwlettend gevolgd. Hierover neemt het OM periodiek contact
op met het MDI. De minister kan niet in de afweging van het OM in deze individuele
zaak treden.In internationaal verband werkt het MDI heel nauw samen in het kader van
het International Network against cyber hate. Deze internationale samenwerking
begint vruchten af te werpen. In samenwerking met Amerikaanse en Duitse partners
was het MDI bijvoorbeeld in staat om de jihad recruitment site «Sluit
je aan» van het internet verwijderd te krijgen.Het OM laat geen meldingen van antisemitisme liggen, maar het schort soms
aan goede communicatie. Het OM zal zorgdragen voor een transparant
beleid, zoals verwoord in de aanwijzing discriminatie. De minister zal haar
collega van Justitie nogmaals vragen om het OM te verzoeken om toe te zien
op een juiste bejegening van degenen die aangifte doen. In de aanwijzing discriminatie
staat overigens al dat degenen die aangifte doen, geïnformeerd moeten
worden over de afloop van de zaak.Een pilot met betrekking tot de registratie van commune delicten met een
discriminatoire achtergrond is bijna afgerond. Als de evaluatie van de pilot
de noodzaak aantoont, zal een code in het computerregistratiesysteem van het
OM worden ingevoerd. Op basis van de uit dat geautomatiseerde systeem voortkomende
informatie zal gericht dossieronderzoek naar racistische incidenten kunnen
worden verricht; tot dan zou een dergelijk dossieronderzoek veel tijd en menskracht
kosten. Overigens zijn ook de aanbevelingen van het LBD en de nog in ontwikkeling
zijnde monitor racisme gericht op verbetering van de registratie. Naast de
politie besteden ook de ADB's, de expertisecentra en de Nationale ombudsman
aandacht aan registratie van de klachten. Er is dus geen behoefte aan een
nieuw registratiesysteem.Naar aanleiding van de in 2001 in Durban gehouden wereldconferentie tegen
racisme ligt in het NAP de nadruk op racisme, maar alle vormen van discriminatie
worden in een integrale benadering bestreden. Een apart beleid ter bestrijding
van antisemitisme is dus niet nodig, maar dat neemt niet weg dat de bestrijding
van antisemitisme veel aandacht krijgt.Het NAP is opgesteld om kaders aan te geven waarbinnen toekomstige activiteiten
worden ontwikkeld. Waar mogelijk zijn concrete activiteiten opgenomen, maar
het NAP is ook een aanvulling op reeds bestaand beleid en met het kader van
het NAP als uitgangspunt kan worden geleerd van de dialoog met allerlei groepen
in de bevolking en van initiatieven die worden ontwikkeld.De Kamer wordt in het kader van de jaarlijkse begroting geïnformeerd
over de implementatie van het NAP. Afhankelijk van de jaarlijkse evaluatie
wordt de verdere concrete uitvoering van het plan bijgehouden en zo nodig
bijgesteld. De monitor racisme zal een belangrijk instrument zijn om trends
en eventueel noodzakelijke beleidsaanvullingen of -aanpassingen te signaleren.Er is inderdaad een lappendeken van organisaties die zich bezighouden
met de bestrijding van discriminatie. Effectieve samenwerking tussen organisaties
is gewenst. Daarbij moet ook worden bekeken of de organisaties elkaar in die
samenwerking versterken of dat bepaalde organisaties hetzelfde doen of zelfs
tegengestelde doelstellingen hebben. De minister zal de Kamer een overzicht
doen toekomen van de organisaties die door haar ministerie worden gesubsidieerd
en zij zal proberen om ook de rest van het veld in kaart te brengen. Zij zal
kritisch kijken naar de doelstellingen van de verschillende organisaties en
naar de mate waarin die doelstellingen worden gerealiseerd. Het initiatief
van de Stichting Yusef is positief, maar niet ieder positief initiatief kan
leiden tot subsidiëring van de desbetreffende organisatie. Het stroomlijnen
van de lappendeken aan organisaties heeft immers prioriteit. Vanuit dat uitgangspunt
zullen initiatieven met positieve effecten echter wel worden gesubsidieerd.
De subsidies aan de LBR en de MDI gelden overigens niet alleen nog maar voor
2004; die subsidies zijn dan ook opgenomen in de meerjarenbegroting.Omdat het, ook voor het lokale integratiebeleid, belangrijk is dat gemeenten
een antidiscriminatiebeleid voeren, zal de minister in het volgende bestuurlijke
overleg met de gemeenten vragen of zij op dat beleid niet zullen bezuinigen.Met de opmerking in het NAP over burgemeesters die discriminerende opmerkingen
zouden hebben gemaakt, wordt gewezen op de voorbeeldfunctie van bestuurders.
Er wordt dus niet gedoeld op bepaalde personen.Discriminatie op de arbeidsmarkt is een belangrijk punt van zorg. Er zijn
al veel maatregelen genomen om die discriminatie tegen te gaan en een nieuwe
nota van de staatssecretaris van SZW zal enkele nieuwe concrete acties
aankondigen. De recent uitgebreide wettelijke bescherming tegen discriminatie
zal verder worden uitgebreid, het diversiteitmanagement wordt gestimuleerd
en in 2004 zal een landelijk centrum diversiteitmanagement worden opgericht,
er vinden allerlei bewustwordingsactiviteiten plaats en de bevoegdheden van
de Commissie gelijke behandeling worden verder uitgebreid. Het ministerie
van SZW heeft het LBR een subsidie verstrekt voor het ontwikkelen van een
procedure voor het gebruik van psychologische tests, opdat etnische minderheden
bij die tests gelijke kansen hebben. De minister neemt de signalen dat bij
de verdeling van stageplaatsen wordt gediscrimineerd serieus. De minister
zal hierover contact opnemen met de minister van OCW en zal de Kamer schriftelijk
laten weten welke maatregelen hiertegen worden genomen.Scholen richten zelf hun geschiedenisonderwijs in, maar de minister zal
de minister van OCW erop wijzen dat ook actief geschiedenisonderwijs, zoals
een bezoek aan het Anne Frank Huis, van belang is. Het is heel belangrijk
dat in het onderwijs de Tweede Wereldoorlog en de jodenvervolging in een evenwichtig
perspectief worden gezet. Ook in de nieuwe inburgeringscursussen zal daar
aandacht aan worden besteed. Diverse Kamerleden hebben erop gewezen dat vooral
Noord-Afrikaanse immigranten zich schuldig maken aan antisemitisme, maar het
gaat daarbij gewoon om Nederlandse jongens van de derde generatie. Juist daarom
is voor het onderwijs op dit punt een belangrijke rol weggelegd. In het door
het ministerie van OCW geformuleerde nieuwe leerdoel «burgerschap»
wordt ook veel aandacht besteed aan de waarden en normen binnen de Nederlandse
samenleving. «Tolerantie» moet inderdaad weer een actief begrip
worden. Daartoe worden in het kader van «gedeeld burgerschap»
ook activiteiten en medewerking van mensen verlangd.Tijdens het Nederlandse voorzitterschap van de EU zal een conferentie
over gelijke behandeling worden georganiseerd waarbij alle discriminatiegronden
aan de orde zullen komen. De minister zou het toejuichen als een van de ondertekenaars
van de verklaring tegen discriminatie, bijvoorbeeld een politieke partij,
het initiatief neemt tot het organiseren van een conferentie over rassendiscriminatie
en zal daar graag aan meewerken, maar gelet op de volle agenda in verband
met het Nederlandse voorzitterschap en op het feit dat de regering al veel
aandacht aan dit onderwerp besteedt, zal zij daar niet zelf het initiatief
toe nemen.De Kamer zal de nota inzake grondrechten in een pluriforme samenleving
eind april of begin mei ontvangen. De vragen die verband houden met het rapport-Blok,
zullen worden meegenomen in de kabinetsreactie op dat rapport.Omdat maatregelen tegen racistische tv-uitzendingen binnen het kader van
artikel 7 van de Grondwet moeten plaatsvinden, is preventief ingrijpen onmogelijk.
Bovendien ontbreekt ten aanzien van programma's uit het buitenland de Nederlandse
rechtsmacht. Omdat dit een onbevredigende situatie is, zal de minister dit
punt nader uitzoeken en zal zij er later op terugkomen.Nadere gedachtewisselingMevrouw Azough (GroenLinks) vraagt waarom
het NAP niet is gebaseerd op de in Durban geformuleerde actiepunten.De maatregelen ter verbetering van de werkwijze van de politie zijn niet
voldoende. Het ontbreken van een protocol dat moet worden gehanteerd bij de
behandeling van aangiften van discriminatie, leidt bijvoorbeeld soms tot een
ambivalente reactie van de politie op incidenten.De voor bestrijding van het structurele probleem van discriminatie op
de arbeidsmarkt vereiste daadkracht ontbreekt. «Management by speech»
is onvoldoende.Tot slot vraagt mevrouw Azough een reactie op berichten dat het MDI niet
altijd goed functioneert.De heer Luchtenveld (VVD) benadrukt de ernst
van de arbeidsmarktdiscriminatie. Op dat punt zouden de maatregelen verder
geconcretiseerd moeten worden, bijvoorbeeld via «undercover»-operaties
die vervolging van deze vorm van discriminatie mogelijk zouden maken.De heer Jager (CDA) wijst erop dat op de evaluatiemomenten
zal moeten blijken dat de voorgenomen maatregelen zijn uitgevoerd en effect
hebben. Het is verdedigbaar om geen apart beleid ter bestrijding van antisemitisme
te hanteren, maar omdat het antisemitisme op dit moment toeneemt, moet juist
dat wel heel nauwlettend in de gaten worden gehouden. Er moet lering worden
getrokken uit eerdere ervaringen met een derde generatie in de jaren zeventig
en tachtig: de derde generatie moet extra aandacht krijgen die niet blijft
steken in pappen en nathouden.De heer Van der Staaij (SGP) meent dat in
de praktijk nog te weinig voortvarendheid wordt betracht bij de behandeling
van aangiften van antisemitisme op internet. Waarom leiden veel gegronde aangiften
niet tot vervolging? De afname van het aantal antisemitische uitingen op internet
in 2003 is juist niet geruststellend: ten opzichte van uitingen van andere
vormen van discriminatie neemt het aantal uitingen van antisemitisme op internet
juist toe, de geconstateerde uitingen zijn slechts het topje van de ijsberg
en bovendien lijkt het aantal in 2004 weer toe te nemen. Wil de minister schriftelijk
aangeven hoe in de praktijk met dit probleem wordt omgegaan?Doet de minister de harde toezegging dat in de inburgeringscursussen aandacht
zal worden besteed aan de Tweede Wereldoorlog en de jodenvervolging?Is de minister bereid om de bronlanden van buitenlandse tv-zenders met
antisemitische uitingen daarop aan te spreken?Een specifiek beleid ter bestrijding van antisemitisme is wel degelijk
wenselijk, omdat die bestrijding anders ondersneeuwt in het totale beleid.De heer Dijsselbloem (PvdA) vindt dat de minister
de urgentie van het bestrijden van discriminatie onvoldoende onderkent. Op
papier worden veel goede voornemens geformuleerd, maar tot nu toe hebben goede
voornemens steeds te weinig resultaten opgeleverd. De minister van Justitie
heeft eerder gezegd dat alleen dossieronderzoek kan aantonen waarom slechts
8% van de gewelddadige incidenten met een racistische achtergrond tot vervolging
heeft geleid. Het is onbegrijpelijk dat de minister nu zegt dat pas na voltooiing
van het automatiseringstraject bij het OM uitgezocht kan worden om welke dossiers
het gaat, want daar is al onderzoek naar gedaan. Kan zij dat dossieronderzoek
toezeggen en is zij bereid om te bekijken in hoeverre «cold cases»
alsnog tot vervolging kunnen leiden?Ook ten aanzien van antisemitische uitingen op internet en buitenlandse
tv-zenders ontbreekt bij de minister nog het vereiste gevoel van urgentie.Allochtone jongeren die zeer goed geïntegreerd zijn, worden steeds
gefrustreerder doordat zij telkens aanlopen tegen discriminatie. Dat sluimerende
proces is een groot risico voor de samenleving. Er moet een concrete vorm
worden gevonden om die discriminatie bloot te leggen en aan te pakken. «Undercover»-operaties
door speciale rechercheteams zouden daarvoor zeer geschikt zijn.De minister wijst erop dat het Verdrag van
Durban 219 actiepunten met vele verschillende thema's bevat. In het NAP zijn
die actiepunten teruggebracht tot drie hoofdthema's: bewustwording, leefomgeving
en arbeidsmarkt. In die hoofdthema's zitten heel veel van de 219 actiepunten.
Het verdrag biedt overigens de mogelijkheid tot toepassing van nationale prioriteiten.Een van de door de Raad van hoofdcommissarissen overgenomen aanbevelingen
van het LBD is de opstelling van een protocol dat voorschrijft hoe de politie
moet reageren op aangiften van discriminatiezaken. Een andere aanbeveling
betreft de implementatie van de aanwijzing discriminatie, zodat die bekend
is bij leidinggevenden en uitvoerenden.De minister onderschrijft de urgentie van het bestrijden van discriminatie
op de arbeidsmarkt. Het desbetreffende beleid bestaat dan ook niet uit loze
woorden, maar uit concrete maatregelen. Zij zal de Kamer schriftelijk laten
weten of er wettelijke mogelijkheden zijn voor «undercover»-operaties
die kunnen aantonen welke werkgevers zich in de praktijk schuldig maken aan
discriminatie.Het doel van het overleg tussen het LECD, het MDI en het politiekorps
Amsterdam/Amstelland is om de vervolging van uitingen van discriminatie op
internet via concrete acties te verbeteren.De antisemitische uitingen op buitenlandse tv-zenders zullen door de minister
worden besproken met haar collega's van de desbetreffende landen; nadere schriftelijke
informatie over dit punt had zij al toegezegd. Ook de bestrijding van antisemitische
uitingen op internet zal zij schriftelijk toelichten.Ook op het pleidooi om de herdenking op 4 mei weer meer te richten
op de Tweede Wereldoorlog en de jodenvervolging, zal de minister schriftelijk
reageren.De minister is niet tegen dossieronderzoek naar gewelddadige incidenten.
Zodra de relevante gegevens zijn opgenomen in het geautomatiseerde systeem
van het OM, zal een apart dossieronderzoek worden uitgevoerd. Ook op dit punt
zal zij schriftelijk nader ingaan.De monitor discriminatie toetst op resultaten en uiteraard zal de minister
ook zelf goed in de gaten houden wat er gedurende het jaar gebeurt, zodat
bij de jaarlijkse rapportage duidelijk kan worden aangegeven welke concrete
resultaten zijn bereikt.De minister garandeert dat de Tweede Wereldoorlog een belangrijke plaats
zal krijgen in de inburgeringscursussen.Desgevraagd deelt de minister mee dat de Kamer haar brief met de op diverse
punten toegezegde nadere schriftelijke informatie in mei 2004 zal ontvangen.De voorzitter van de vaste commissie voor Justitie,De Pater-van der MeerDe griffier van de vaste commissie voor Justitie,CoenenXNoot1Samenstelling:Leden: Van de Camp (CDA), Klaas de Vries (PvdA), Van Heemst (PvdA), Vos
(GroenLinks), Rouvoet (ChristenUnie), Adelmund (PvdA), De Wit (SP), Albayrak
(PvdA), Luchtenveld (VVD), Wilders (VVD), Weekers (VVD), De Pater-van der
Meer (CDA), voorzitter, Çörüz (CDA), Verbeet (PvdA), ondervoorzitter,
Kant (SP), Wolfsen (PvdA), Azough (GroenLinks), Jan de Vries (CDA), Van Haersma
Buma (CDA), Eerdmans (LPF), Van Vroonhoven-Kok (CDA), Van Fessem (CDA), Straub
(PvdA), Nawijn (LPF), Griffith (VVD), Van der Laan (D66), Visser (VVD) en
Lazrak (Groep Lazrak).Plv. leden: Van Hijum (CDA), Dijsselbloem (PvdA), Timmer (PvdA), Halsema
(GroenLinks), Van der Staaij (SGP), Kalsbeek (PvdA), Van Velzen (SP), Tjon-A-Ten
(PvdA), Van Baalen (VVD), Blok (VVD), Hirsi Ali (VVD), Aasted Madsen-van Stiphout
(CDA), Jager (CDA), Van Heteren (PvdA), Vergeer (SP), Arib (PvdA), Karimi
(GroenLinks), Buijs (CDA), Sterk (CDA), Varela (LPF), Joldersma (CDA), Ormel
(CDA), Van Dijken (PvdA), Van As (LPF), Örgü (VVD), Lambrechts (D66)
en Rijpstra (VVD).* I.v.m. een correctie op blz. 9. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-29200-VI-158-h1.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl