Nieuwe Commissievoorstellen en initiatieven van de lidstaten van de Europese Unie; Verslag schriftelijk overleg over brief minister VROM inzake het EU-Groenboek marktconforme instrumenten voor milieu- en energiebeleid
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-05 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 22112, nr. 576

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

29-10-2007

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2007-2008

22112 nr. 576

24-10-2007

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamOndertekeningLichaamI. Vragen en opmerkingen van de fractiesInbreng van de leden van de CDA-fractieInbreng van de leden van de SP-fractieInbreng VVD-fractieII. Antwoord van de regeringDe vragen 1 tot en met 9 zijn ingebracht door de leden
van de CDA-fractie1 (Reactie, blz. 2 en 3)2 (Reactie, blz. 10)3 (Reactie, div. passages, o.a. blz. 4/5)4 (Reactie, blz. 6 – zie ook vraag 23)5 (Reactie, blz. 7)6 (Reactie, blz. 4)7 (Reactie, blz. 5)8 (Reactie, blz. 8 en 9)9 (Reactie, blz. 11)De vragen 10 tot en met 15 zijn ingebracht door de leden
van de SP-fractie10 (Reactie, blz. 1)11 (Reactie, blz. 2 en 8)12 (Reactie, blz. 2)13 (Reactie, blz. 2)14 (Reactie, blz. 6)15 (Reactie, blz. 8)De vragen 16 tot en met 24 zijn ingebracht door de leden
van de VVD-fractie16 (Reactie, blz. 1, 2, 6, 7, 8 en 10)17 (Reactie, blz. 2)18 (Reactie, blz. 2)19 (Reactie, blz. 3)20 (Reactie, blz. 3)21 (Reactie, blz. 4)22 (Reactie, blz. 4)23 (Reactie, blz. 6 – zie ook vraag 4)24 (Reactie, blz. 11)
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Gerelateerde publicaties

Kamerstuk 22112, nr. 576 b1Gerelateerde publicatie

 
 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 22112Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 62 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
22 112Nieuwe Commissievoorstellen en initiatieven van de lidstaten van de
Europese Unienr. 576VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEGVastgesteld 24 oktober 2007De vaste commissie voor Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer1 heeft een aantal vragen voorgelegd aan de minister van
Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer naar aanleiding van
de brief inzake het EU-Groenboek marktconforme instrumenten voor milieu- en
energiebeleid (Kamerstuk 22 112, nr. 541).De minister heeft deze vragen beantwoord bij brief van 19 oktober
2007.Vragen en antwoorden zijn hierna afgedrukt.De voorzitter van de commissie,KoopmansDe griffier van de commissie,Van der LeedenI. Vragen en opmerkingen van de fractiesInbreng van de leden van de CDA-fractieDe leden van de CDA-fractie hebben met belangstelling kennis genomen van
de concept-reactie van de regering op het Groenboek marktconforme instrumenten
voor milieu- en energiebeleid (hierna: Groenboek).Met de regering zijn de leden van de CDA-fractie van oordeel dat de inzet
van marktconforme instrumenten een belangrijke bijdrage kan leveren aan het
realiseren van ambitieuze doelstellingen op het gebied van milieu en energie.Dat deze instrumenten vooral effectief zijn als ze in Europees verband
geharmoniseerd worden ingezet om gemeenschappelijke doelen te realiseren spreekt
voor zich.De leden van de CDA-fractie kunnen zich in algemene zin vinden in het
regeringsstandpunt, maar hebben op een enkel onderdeel nog wel vragen.In de reactie op hoofdstuk twee van het Groenboek worden de hoofdlijnen
beschreven.Met de regering zijn de leden van de CDA-fractie van oordeel dat een beter
functionerend emissiehandelsysteem cruciaal is voor het bereiken van de doelstellingen
op het gebied van klimaat en energie. De hoofdlijnen van de Nederlandse inzet
zijn al diverse malen besproken en worden gesteund. Is het naar het oordeel
van de regering haalbaar om in 2009 een akkoord te bereiken over een vernieuwd
Europees emissiehandelsysteem?De leden van de CDA-fractie missen in deze reactie op hoofdlijnen het
gebruik van het BTW-instrument om «schone» producten ten opzichte
van «minder schone» producten te stimuleren door de schonere producten
in een lager BTW-tarief te laten vallen dan de relatief minder schone producten.
Hierbij kan gedacht worden aan spaarlampen versus gloeilampen of elektrische
apparaten met een beter of slechter energielabel. Is de regering bereid dit
punt expliciet toe te voegen aan de reactie en dit punt actief op de diverse
Europese agenda’s in te brengen?De leden van de CDA-fractie zijn ervan overtuigd dat het maatregelenpakket
dat de regering op dit moment voorbereidt om de doelen op het gebied van de
aanpak van klimaatverandering te halen, voor het overgrote deel Europese maatregelen
zullen moeten zijn. Hiertoe behoren inderdaad een beter werkend emissiehandelsysteem,
stimulering van innovatie en voortschrijdende normstelling. Ten aanzien van
de ontwikkeling van (vooral tweede generatie) biobrandstoffen zet Nederland
in op verplichte bijmenging en het ontwikkelen van duurzaamheidscriteria.
Met name de criteria zouden in Europees verband moeten worden toegepast. Daarnaast
constateren de leden van de CDA-fractie dat sommige lidstaten ervoor kiezen
direct of indirect de eigen binnenlandse productie te stimuleren c.q. bevorderen
en dat dit soms op gespannen voet staat met Europese of internationale afspraken,
zoals die bijvoorbeeld in WTO-verband zijn gemaakt. De Nederlandse regering
kiest hier niet voor, hetgeen op korte termijn een relatief nadeel kan opleveren
voor het ontwikkelen van een Nederlandse productie en een Nederlandse markt.
Betekent deze opstelling dat Nederland zich er internationaal en zeker Europees
sterk voor maakt dat nationale maatregelen die door andere lidstaten worden
genomen en die mogelijk op gespannen voet staan met de beginselen van de interne
markt, door de Europese Commissie worden beoordeeld op hun houdbaarheid?Met de regering zijn de leden van de CDA-fractie van oordeel dat maatregelen
gericht op de (zee-)scheepvaart noodzakelijk zijn. Deze leden willen graag
een nadere toelichting op de reactie waarin gesteld wordt dat Nederland voorstander
is van maatregelen bij voorkeur op EU-niveau, maar zonodig op het niveau van
de Europese havenregio’s. Maatregelen gericht op de zeescheepvaart zijn
vooral effectief zijn als ze internationaal geharmoniseerd worden toegepast.
Hoe wil de regering bevorderen dat er tempo wordt gemaakt met het maken van
deze afspraken en wordt gelijktijdig ingezet op bronbeleid?Vergelijkbare vragen gelden voor de reactie op het Groenboek ten aanzien
van de luchtvaart. Welke mogelijkheden ziet de regering voor de inzet van
andere marktconforme instrumenten dan emissiehandel? Is de regering van oordeel
dat ook deze maatregelen in minimaal Europees verband moeten worden overeengekomen
en ingezet? Is het naar het oordeel van de regering denkbaar dat vooruitlopend
op Europese maatregelen lidstaten al maatregelen treffen en wat is de houdbaarheid
van dergelijke maatregelen gelet op de recente uitspraak van het Europese
Hof over roetfilters? Hoe verhoudt een nationale ticketheffing zich tot de
inzet van marktconforme instrumenten in internationaal verband?De industriecommissie van het Europees Parlement wil volgens het Thomsen-rapport
wetgeving voor duurzame koeling en verwarming introduceren. Steunt de Nederlandse
regering deze lijn en hoe verhoudt dat zich tot de opmerkingen van de regering
dat de duurzame energieproductie met MEP en EIA gestimuleerd zullen worden?Betekent de keuze voor een nationaal feed-in-systeem dat een systeem van
een verplicht percentage duurzame energie samen met een aantal andere lidstaten
van de baan is, in weerwil van het advies van experts, zoals de Rekenkamer?Ten aanzien van afval geldt dat ten opzichte van de jaren ’90 de
schaalvergroting zich nog verder heeft doorgezet en er sprake is van een buitengewoon
actieve internationale markt die allesbehalve geharmoniseerd is. Per land
zijn grote verschillen in de toepassing van internationale regels en de wijze
waarop die regels worden nageleefd. Zeker nu geconstateerd wordt dat een stortbelasting
nog ver weg is, is de vraag naar alternatieven onbeantwoord. Welke voorstellen
gaat de Nederlandse regering inbrengen?Met betrekking tot het stimuleren van duurzame productie en consumptie
is het in acht nemen van internationale afspraken, waaronder het WTO-kader
aan de orde. De leden van de CDA-fractie wijzen er daarbij op dat de Kamer
recent de motie Atsma heeft aangenomen waarin de regering expliciet wordt
gevraagd de «non trade concerns» onderdeel te maken van WTO-afspraken.
Een regeringspositie ten aanzien van «non trade concerns» is dus
in algemene zin niet meer aan de orde. Wel kunnen deze leden zich voorstellen
dat de regering preciezer aangeeft op welke wijze zij de «non trade
concerns» mee wil laten wegen bij het maken van internationale afspraken,
bijvoorbeeld in WTO-verband.Inbreng van de leden van de SP-fractieDe leden van de SP-fractie hebben met belangstelling kennis genomen van
de reactie van de regering op het Groenboek. Het is goed om in een dergelijk
vroeg stadium gebruik te maken van inspraak in het Europese beleid. De leden
van de SP-fractie onderschrijven over het algemeen de door de regering geformuleerde
standpunten. Dit geldt met name voor het standpunt dat marktconforme instrumenten
alleen zinvol zijn in een mix van beleidsinstrumenten. De marktconforme
instrumenten zijn daarbij ondersteunend aan het totale instrumentarium. Is
de regering met de leden van de SP-fractie van mening dat van de overige instrumenten
normstelling buitengewoon effectief is en bij nieuwe ontwikkelingen altijd
als eerste instrument onderzocht moet worden?Kantekening bij de inzet van marktconforme instrumentarium op Europese
schaal is dat de Europese Rekenkamer voor de twaalfde keer op rij het financieel
jaarverslag van Europa heeft afgekeurd vanwege de ontbrekende transparantie.
De leden van de SP-fractie zijn daarom van mening dat de Europese Unie niet
zelf inkomsten uit marktconforme instrumenten moet generen. Ten allen tijde
vallen de inkomsten van het marktconforme instrumentarium ten deel aan de
betreffende lidstaat. Deelt de regering deze mening of blijft dat voor wat
de regering betreft beperkt tot het waterbeleid? Is de regering van mening
dat inzet van marktconforme instrumenten niet moet leiden tot extra inkomsten
voor de Europese Unie?De leden van de SP-fractie delen als het om interne belastingen gaat ook
de opvatting dat het voor lidstaten niet zinvol is op voorhand de inkomsten
te oormerken voor bepaalde uitgaven. Aan de andere kant is het voor het bereiken
van de milieudoelen wel wenselijk dat lidstaten uit de algemene middelen een
evenredig bedrag vrijmaken voor die specifieke milieumaatregelen. Dit is voor
de belastingbetaler transparant en het vergroot het draagvlak voor de extra
belasting. Deelt de regering deze opvatting? Is zij tevens met deze leden
van mening dat de door Europa voorgeschreven instrumenten minimum tarieven
moeten stellen, zodat lidstaten wanneer de eigen milieuambities daar aanleiding
toe geven hogere tarieven kunnen toepassen?De leden van de SP-fractie onderschrijven de voorkeur van de regering
als het gaat om duidelijke en eenvoudige stelsels. Eén instrument per
stof is voldoende. Wel is het volgens deze leden logisch dat bij het bepalen
van de hoogte van de milieubelastingen een differentiatie naar de milieulast
plaatsvindt. Hoe hoger de milieulast hoe hoger de belasting. Daar gaat een
sturende werking op milieubesparing van uit. In het vervoersbeleid bijvoorbeeld
is dit goed denkbaar de belasting te differentiëren naar zuinige motoren
en lichtere auto’s. De leden van de SP-fractie zijn overigens geen voorstander
van een motorrijtuigenbelasting met CO2-parameter als grondslag.
Dit werkt grootschalige toepassing van biobrandstoffen in de hand en zolang
geen duurzame herkomst van biobrandstof kan worden gegarandeerd, is dit een
ongewenste ontwikkeling.De leden van de SP-fractie zijn daarnaast voor afschaffing van de motorrijtuigenbelasting
als instrument en voor verdiscontering van de betreffende kosten in de brandstofprijs.
Bijkomend effect van die maatregel is dat indirect ook wordt bijgedragen aan
CO2-besparing.Tot slot zijn de leden van de SP-fractie van mening dat storten van afval
de meest ongewenste vorm van afvalverwijdering is. De mogelijkheid van goedkoop
storten van afval maakt het aantrekkelijk om te gaan slepen met afval. Dat
is vanuit het nabijheidbeginsel zeer ongewenst. Deelt de regering het standpunt
dat een stortbelasting in Europees verband tot doel moet hebben het storten
van afval in het buitenland onaantrekkelijk te maken en uiteindelijk tot een
Europabeleid stortverbod moet leiden?Inbreng VVD-fractieDe leden van de VVD-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen van
de kabinetsreactie op het Groenboek.Kan de regering nader toelichten wat haar visie is op de kwantitatieve
effecten van de inzet van financiële instrumenten op het gedrag van producenten
en consumenten (prijselasticiteit), als het gaat om milieubelastend gedrag
en het gebruik van niet-duurzame energie? Hoe groot zal dat effect zijn? In
welke mate zullen consumenten en producenten hun gedrag werkelijk wijzigingen?
Kan de regering hierbij onderscheid maken tussen de mate van minder milieubelastend
gedrag door de inzet van financiële instrumenten op (a) het wegverkeer,
(b) de scheepvaart, (c) luchtvaartemissies, (d) brandstoffen en (e) afval?Op pagina drie geeft de regering aan dat Nederland »in het algemeen»
terughoudend staat tegenover een actievere EU-belastingwetgeving voor niet-fiscale
doelen. Kan de regering deze formulering nader toelichten? In welke gevallen
acht de regering een actievere EU-belastingwetgeving voor niet-fiscale doelen
wél wenselijk?Nederland heeft in vergelijking met de andere EU-lidstaten een groen belastingsstelsel;
circa 15% van de belastingopbrengst bestaat nu uit groene belastingen.
Kan de regering aangeven hoe hoog dit niveau in de andere lidstaten ligt?
Hoe uitvoerbaar is een verdere vergroening van het Nederlandse belastingstelsel
in de praktijk?De regering stelt dat de mogelijkheid om met belastingen te differentiëren
naar de mate van milieuvriendelijkheid (het bonus/malus-systeem) vaak effectief
is gebleken om al op korte termijn gedragsverandering uit te lokken. Kan de
regering hiervan drie voorbeelden geven?De leden van de VVD-fractie steunen de regering van harte in haar standpunt
dat de oprichting van een afzonderlijke institutie voor het verstrekken van
informatie aan de lidstaten over marktconforme instrumenten, overbodig is.
Bestaande structuren kunnen hierin adequaat voorzien.Op pagina vijf refereert de regering aan de toepassing van pooling. Kan
de regering dit nader toelichten?Er wordt onderzocht of marktconforme instrumenten ook op het terrein van
de gebouwde omgeving kunnen bijdragen aan de energiezuinigheid van woningen
en gebouwen. Wordt dit binnen Nederland onderzocht, of in Europees verband?
Wat is de visie van de regering op de uitvoerbaarheid van dergelijke maatregelen?De regering overweegt de inzet van financiële instrumenten voor de
introductie van nu nog onrendabele technieken. De leden van de VVD-fractie
steunen dit principe, maar vragen zich wel af hoe de regering bepaalt of een
initiatief op termijn wél rendabel of kansrijk zal zijn. Wordt bij
het bepalen van welke technieken en initiatieven in aanmerking komen voor
subsidie, gebruik gemaakt van selectiecriteria? Zo ja, welke? Zo neen, waarom
niet?De regering geeft aan voorstander te zijn van maatregelen, bij voorkeur
op EU-niveau, voor vergroening van de scheepvaart. Zonodig is de regering
bereid dergelijke maatregelen niet op EU-niveau te nemen, maar op het niveau
van de Europese havenregio’s. Kan de regering dit nader toelichten?
Wordt hierbij bijvoorbeeld gedacht aan de range Hamburg-Le Havre? Hoe definieert
de regering een havenregio?De regering stelt dat het «op dit moment» niet nodig is om
op andere beleidsterreinen dan de bestaande over te gaan tot harmonisatie
van belastingen of andere marktconforme instrumenten. Ook hoeven hiervoor geen nieuwe structuren te worden ingesteld. Op welke moment acht de
regering het wél nodig om over te gaan tot andere beleidsterreinen?II. Antwoord van de regeringDe vragen 1 tot en met 9 zijn ingebracht door de leden
van de CDA-fractieNa het vraagnummmer staat voorzover mogelijk tussen
haakjes het bladzijdenummer in de Nederlandstalige versie van de Kabinetsreactie,
waarnaar de vraag verwijst.1 (Reactie, blz. 2 en 3)Is het naar het oordeel van de regering haalbaar om
in 2009 een akkoord te bereiken over een vernieuwd Europees emissiehandelssysteem?Naar verwachting komt de Europese Commissie in december 2007 met haar
voorstel tot wijziging van de EG-richtlijn handel in broeikasgasemissierechten
(richtlijn nr. 2003/87/EG). De conclusies van de Milieuraad van 28 juni
2007 benadrukken dat deze wijziging zo snel mogelijk aangenomen zou moeten
worden met het oog op de daarop volgende procedures van implementatie en toewijzing
van emissierechten. Gemiddeld is er anderhalf jaar gemoeid met het aannemen
van een gemeenschappelijke positie in de Raad en de reactie daarop van het
Europese Parlement. Het Kabinet heeft zich in de huidige voorfase al actief
opgesteld in het herzieningsproces om dit snel tot een goed einde te brengen.2 (Reactie, blz. 10)Is de regering bereid om het BTW-instrument als mogelijkheid
om te differentiëren tussen «schone» en «minder schone»
producten expliciet toe te voegen aan de reactie en dit punt actief op de
diverse Europese agenda’s in te brengen?Op dit moment is een differentiatie in BTW-tarieven tussen schone en minder
schone producten niet mogelijk. De Europese Commissie heeft echter in juli
2007 een mededeling uitgebracht over verlaagde BTW-tarieven met als doel een
aanzet te geven voor een discussie over de toekomst van de structuur voor
verlaagde BTW-tarieven. Naar aanleiding hiervan zal Nederland in de discussie
ondermeer aangeven voorstander te zijn van de mogelijkheid om milieuvriendelijke
producten en diensten onder het verlaagde BTW-tarief te brengen – binnen
de toegelaten marges van concurrentieverstoring van de interne markt en de
WTO-regels ten aanzien van nationale behandeling van binnen- en buitenlandse
producenten bij de inzet van fiscale instrumenten. Zulks onder de voorwaarde
dat een differentiatie van de BTW doelmatiger is in vergelijking met andere
instrumenten.3 (Reactie, div. passages, o.a. blz. 4/5)Betekent de door Nederland gekozen opstelling om niet
de eigen binnenlandse productie te stimuleren, c.q. te bevorderen, dat Nederland
zich er internationaal sterk voor maakt dat nationale maatregelen, die door
andere lidstaten worden genomen en die mogelijk op gespannen voet staan met
de beginselen van de interne markt, door de Europese Commissie worden beoordeeld
op hun houdbaarheid?Nederland zal zich er internationaal sterk voor maken dat nationale maatregelen
die door andere lidstaten worden genomen, verenigbaar zijn met de beginselen
van de interne markt, het EU milieusteunkader en de afspraken die in WTO verband
zijn gemaakt, en door de Europese Commissie hierop worden beoordeeld.
Zie daarnaast tevens het antwoord op vraag 9 over non-trade concerns.4 (Reactie, blz. 6 – zie ook vraag 23)Kan de regering een nadere toelichting geven waarom
Nederland voorstander is van maatregelen gericht op de (zee-)scheepvaart op
bij voorkeur EU-niveau, maar zonodig op het niveau van de Europese havenregio’s?
Hoe wil de regering bevorderen dat er tempo gemaakt wordt met het maken van
deze afspraken en dat gelijktijdig wordt ingezet op bronbeleid?Het Kabinet zet zich in om in internationaal en in EU-verband te komen
tot nieuwe afspraken over emissie-eisen en brandstofkwaliteit. Momenteel wordt
in IMO-verband gesproken over aanscherping van het bronbeleid. Nederland is
bij deze discussie betrokken.Het bronbeleid voor nieuwe zeeschepen is zeer noodzakelijk maar draagt
slechts zeer langzaam bij aan emissiereductie. Schepen gaan immers zeer lang
mee alvorens deze worden vervangen door nieuwe schone schepen en bovendien
is er sprake van groei van het scheepvaartverkeer. Aanvullende maatregelen
die stimuleren dat beschikbare schone technologieën en schone schepen
versneld worden ingezet en waarmee tegelijkertijd de inzet van oudere meer
vervuilende techniek wordt ontmoedigd, zijn daarom wenselijk.De luchtkwaliteitproblematiek en de bijdrage daaraan door de zeeschepen
manifesteert zich met name in havengebieden waar veel transportstromen samenkomen.
Rotterdam is hiervan een voorbeeld. Het IMO- en EU-beleid op het gebied van
scheepvaartemissies is weinig toegesneden op deze specifieke lokale problematiek.
Naar analogie van de luchthavens waar lokale heffingen of tariefdifferentiaties
worden ingezet voor het verbeteren van het lokale milieu, ziet het Kabinet
mogelijkheden om dat ook te doen bij zeevaart en zeehavens.Het kabinet heeft vanwege concurrentieaspecten een voorkeur voor de aanpak
van de problematiek op Europees niveau of op het niveau van havenregio’s.
Hierbij valt te denken aan eisen voor haventoegang of milieugedifferentieerde
tarieven. Een havenregio bestaat uit een groep havens die hetzelfde achterland
bedienen. De havens in de range Hamburg-Le Havre zijn een goed voorbeeld hiervan.5 (Reactie, blz. 7)Met betrekking tot de luchtvaart, welke andere mogelijkheden
ziet de regering voor de inzet van andere marktconforme instrumenten dan emissiehandel?
Is de regering van oordeel dat ook deze maatregelen minimaal in Europees verband
moeten worden overeengekomen en ingezet? Is het naar het oordeel van de regering
denkbaar dat vooruitlopend op Europese maatregelen lidstaten al maatregelen
treffen en wat is de houdbaarheid van dergelijke maatregelen gelet op de recente
uitspraak van het Europese Hof over roetfilters? Hoe verhoudt een nationale
ticketheffing zich tot de inzet van marktconforme instrumenten in internationaal
verband?Andere mogelijkheden voor toepassing van marktconforme instrumenten naast
emissiehandel zijn o.a. de emissiegerelateerde heffingen, naar emissies of
geluid gedifferentieerde start- en landingsgelden, kerosinebelasting en een
vlieg- of vertrekbelasting. De juridische mogelijkheden om als individuele
lidstaat zelf deze maatregelen in te voeren zijn onder meer van het soort
maatregel afhankelijk. Verder is de inzet afhankelijk van de doelen. Dit kunnen
bijvoorbeeld fiscale of milieudoelen doelen zijn. Lokale (gedifferentieerde)
heffingen voor geluid en emissies kunnen lidstaten in principe individueel
invoeren. Dergelijke maatregelen kunnen bijdragen aan het verbeteren
van de lokale problematiek met geluid of luchtkwaliteit. Diverse lidstaten
en luchthavens in Europa maken van deze mogelijkheden gebruik. Hetzelfde geldt
voor een vliegbelasting. Lidstaten hebben de mogelijkheid om een dergelijke
belasting individueel in te voeren. Wel zal Nederland zich inzetten om bij
de introductie van nationale maatregelen, zoals de vliegbelasting, andere
lidstaten te bewegen tot het nemen van vergelijkbare maatregelen.Voor alle maatregelen geldt dat zij niet mogen discrimineren naar nationaliteit
van luchtvaartmaatschappij of passagier. Ook gelden internationale afspraken,
bijvoorbeeld in luchtvaartverdragen. Deze bevatten veelal clausules die een
invoering van een kerosinebelasting voor internationale vluchten in de weg
staan.Een verplichting van roetfilters voor auto’s is een technisch voorschrift
en is in die zin niet vergelijkbaar met de toepassing van marktconforme instrumenten
in de luchtvaart. Ten slotte is het kabinet van mening dat andere opties voor
marktconforme instrumenten, zoals een vliegbelasting, beschikbaar moeten blijven
voor toepassing naast emissiehandel.6 (Reactie, blz. 4)Steunt de Nederlandse regering de lijn van de industriecommissie
van het Europees Parlement, die wetgeving wil introduceren voor duurzame koeling
en verwarming, en hoe verhoudt dat zich tot de opmerkingen van de regering
dat de duurzame energieproductie met MEP en EIA gestimuleerd zal worden?De industriecommissie van het Europees Parlement is, voorzover mij bekend,
niet meer van plan aparte wetgeving te introduceren voor duurzame koeling
en verwarming. De Europese Commissie verwacht in plaats daarvan eind 2007
een voorstel te doen voor een richtlijn die hernieuwbare energie in de gehele
breedte behandelt. In het kader van de genoemde richtlijn zullen de lidstaten
naar verwachting jaarlijks over hun voortgang moeten rapporteren op de deelterreinen
biofuels, duurzame elektriciteit en duurzame warmte en koude. In het werkprogramma
Schoon en Zuinig wordt de stimulering van duurzame energieproduktie verder
opgepakt.7 (Reactie, blz. 5)Betekent de keuze voor een nationaal feed-in systeem
dat een systeem van een verplicht percentage duurzame energie samen met een
aantal andere lidstaten van de baan is, in weerwil van het advies van experts,
zoals de Rekenkamer?Nee. De Nederlandse overheid ziet als het ideale systeem een Europees
verplicht aandeel duurzame elektriciteit. Met de introductie van deze Europese
verplichting en daarmee de introductie van één gezamenlijke
markt voor duurzame elektriciteit zou een grote stap naar een efficiënter
duurzaam elektriciteitsbeleid gezet worden. Indien er sprake is van een Europees
verplicht aandeel duurzame elektriciteit, ontstaat er één grote
Europese markt met veel vragers en aanbieders naar duurzame elektriciteit
en een gezonde vorm van concurrentie op die markt. Dit geeft de juiste economische
prikkels aan de duurzame elektriciteitsproducenten om zo goedkoop mogelijk
te produceren en om ook in te zetten op innovatie om daarmee concurrenten
voor te zijn. De Nederlandse overheid zet zich daarom op Europees niveau voor
een gezamenlijk verplicht aandeel in.De Nederlandse markt is voor deze vorm van verplichting helaas te klein.
Aan het CPB is gevraagd te onderzoeken onder welke condities de markt voor
duurzame elektriciteit goed kan werken. Is het bijvoorbeeld mogelijk om met
slechts een beperkt aantal lidstaten een gezamenlijke verplichting in te voeren?
De resultaten van dit onderzoek worden bij een voorspoedig verloop van het
onderzoek in het voorjaar van 2008 verwacht. Zolang een internationaal
verplicht aandeel niet mogelijk blijkt, gaat Nederland verder met het feed-in
systeem.8 (Reactie, blz. 8 en 9)Welke voorstellen gaat de Nederlandse regering inbrengen
met betrekking tot het storten van afval, nu geconstateerd wordt dat een stortbelasting
nog ver weg is?De regering zal een mogelijk actievere rol van de Europese Commissie bij
een structurele informatie-uitwisseling over marktconforme instrumenten (MCI)
in het afvalbeleid (zoals een stortbelasting) ondersteunen. Vooruitlopend
op een meer structurele en actievere rol van de Europese Commissie door het
aanwijzen van een instelling die een taak krijgt op het gebied van informatie-uitwisseling
tussen lidstaten over hun ervaringen met MCI in het afvalbeleid, zal Nederland
samen met andere lidstaten het initiatief nemen om een volgende bijeenkomst
hierover te organiseren. Dit is een vervolg op de succesvolle workshops met
lidstaten over dit onderwerp in Nederland in mei 2007 en in maart 2006. Structurele
informatie-uitwisseling over MCI kan ertoe leiden dat lidstaten, die nu nog
geen stortbelasting hebben, zelf een stortbelasting gaan gebruiken in hun
afvalbeleid vanwege informatie over de effectieve werking van dit instrument
in landen die het al gebruiken.De regering zal verder in tweede lezing van de Kaderrichtlijn Afvalstoffen
vasthouden aan de volgende tekst uit het politiek akkoord van de Milieuraad
juni 2007: «De afvalbeheerplannen kunnen de volgende elementen bevatten,
gelet op het geografische niveau en de geografische dekking van het planningsgebied:......b) een evaluatie van het nut en de geschiktheid van economische en andersoortige
instrumenten voor het aanpakken van diverse afvalproblemen, rekening houdend
met de noodzaak om de goede werking van de interne markt te garanderen».9 (Reactie, blz. 11)Kan de regering preciezer aangeven op welke wijze zij
de «non-trade concerns» mee wil laten wegen bij het maken van
internationale afspraken, bijvoorbeeld in WTO-verband?De wijze waarop de regering non-trade concerns mee wil laten wegen bij
het maken van internationale afspraken wordt momenteel nader uitgewerkt door
een interdepartementale projectgroep. Daaraan voorafgaand wordt een brede
maatschappelijke dialoog over handel en non-trade concerns georganiseerd.Op dit moment is de kans op verdergaande afspraken ten aanzien van non-trade
concerns in de Doha Ontwikkelingsronde niet erg groot vanwege verzet van vrijwel
alle ontwikkelingslanden. Er lijken beperkte mogelijkheden te zijn voor sommige
afspraken, zoals het meenemen van dierenwelzijn in het kader van toegestane
niet-productiegekoppelde steun en afspraken t.a.v. milieugoederen en de relatie
tussen multilaterale milieuverdragen en de WTO.Dit betekent niet dat NTCs nu geen onderdeel zijn van de afspraken in
het kader van de WTO of dat er geen beleidsruimte zou zijn voor nationaal
beleid op dat vlak. Het WTO regime – met name het GATT-Verdrag –
geeft in verschillende artikelen aan dat er onder voorwaarden mogelijkheden
bestaan om rekening te houden met non-trade concerns. De jurisprudentie van
de WTO ten aan zien van handelsmaatregelen ten behoeve van non-trade concerns
is tot heden vrij beperkend als het gaat om unilaterale en discriminerende
handelsmaatregelen met extra-territoriale werking maar zij evolueert wel.Nieuwe kansen op het gebied van non-trade concerns worden geboden door
onderhandelingen in EU verband over nieuwe regionale of bilaterale handelsafspraken.
Parallel aan de Doha ronde heeft de EU reeds onderhandelingen voor Free Trade
Agreements gestart met Zuid-Korea en de ASEAN en staan deze gepland met India,
Centraal-Amerika en de Andes-landen. In de onderhandelingen wordt ingezet
op nadere duurzaamheidsafspraken in de vorm van positieve maatregelen en intensievere
samenwerking op dat vlak.Het werk van de interdepartementale projectgroep moet uitmonden in een
regeringsstandpunt ten aanzien van NTCs. Dit standpunt zal ook in de Kamer
worden besproken. De regering erkent het belang van non-trade concerns en
wil de positie van NTCs in handelsonderhandelingen voor Nederland verduidelijken.
Dit is ook van belang voor de voorbereiding van een mogelijke nieuwe handelsronde
(post-Doha) waar de NTCs mogelijk wel op de agenda kunnen komen. Inzet van
Nederland is om in een volgende WTO-ronde de non-trade concerns hoog op de
agenda te krijgen.De vragen 10 tot en met 15 zijn ingebracht door de leden
van de SP-fractie10 (Reactie, blz. 1)Is de regering met de leden van de SP-fractie van mening
dat van de overige instrumenten normstelling buitengewoon effectief is en
bij nieuwe ontwikkelingen altijd als eerste instrument onderzocht moet worden?De regering deelt deze mening van de leden van de SP-fractie niet. In
de kabinetsreactie staat op blz. 1 dat effectief en efficiënt milieubeleid
een mix van instrumenten vereist, waarbij de keuze van het feitelijke instrumentarium
afhankelijk is van de aard van het probleem, van technische, juridische en
financiële mogelijkheden en van de doorwerking van het instrumentarium
naar diverse aspecten. Normstelling, d.w.z. het wettelijk opleggen van eisen,
voorschriften, verboden e.d. aan vervuilend gedrag of vervuilende produkten,
heeft als voordeel dat het direct is, dat het met een relatief hoge mate van
zekerheid tot resultaat leidt, en dat het duidelijkheid schept over hoe te
handelen, resp. over wat er nodig is aan voorzieningen en/of technologie om
binnen de normen te blijven. Nadeel daarentegen is dat normstelling ook verstarrend
kan werken, vaak uitkomt op de grootste gemene deler, onvoldoende rekening
kan houden met individuele verschillen, tot hogere kosten kan leiden dan nodig
is en soms een te grote bewijslast legt bij de overheid, waar het gaat om
de keuze van oplossingsrichtingen. Maatwerk per probleem, dat bovendien in
de loop van de tijd kan worden aangepast, is daarom beter dan de keuze voor één
beleidsbenadering op voorhand.11 (Reactie, blz. 2 en 8)Deelt de regering de mening dat de inzet van marktconforme
instrumenten niet moet leiden tot extra inkomsten voor de Europese Unie, maar
dat de inkomsten uit het marktconforme instrumentarium ten allen tijde dienen
toe te vallen aan de betreffende lidstaat, of blijft dit voor wat de regering
betreft beperkt tot het waterbeleid?Inkomsten uit marktconforme instrumenten dienen volgens het kabinet toe
te vallen aan de individuele lidstaten. Dit geldt uiteraard voor belastingopbrengsten,
maar ook voor bijvoorbeeld de opbrengst van de verkoop van emissierechten.12 (Reactie, blz. 2)Deelt de regering de opvatting dat enerzijds de inkomsten
uit marktconforme instrumenten niet op voorhand geoormerkt worden voor bepaalde
uitgaven, maar dat het anderzijds voor het bereiken van de milieudoelen wenselijk
is uit de algemene middelen een evenredig bedrag vrij te maken voor die specifieke
milieumaatregelen?Het kabinet is van mening dat het oormerken van gelden niet wenselijk
is. Wanneer marktconforme instrumenten inkomsten genereren, vallen die in
principe toe aan de algemene middelen. Vervolgens wordt via de reguliere integrale
besluitvorming in het kabinet, met inachtneming van de begrotingsregels, besloten
over de besteding van deze middelen. Of en in hoeverre deze besluitvorming
zal leiden tot intensiveringen op het gebied van milieu is op voorhand dan
ook niet te zeggen.Het kabinet hecht er overigens aan te benadrukken dat het inzetten van
marktconforme instrumenten op zich al zal leiden tot gunstige milieueffecten.
Het bereiken van de gestelde doelen dient dus in de eerste plaats te gebeuren
door het inzetten van deze instrumenten.13 (Reactie, blz. 2)Is de regering van mening dat de door Europa voorgeschreven
instrumenten minimum tarieven moeten stellen, zodat lidstaten wanneer de eigen
milieuambities daar aanleiding toe geven hogere tarieven kunnen toepassen?De regering is in het algemeen voorstander van het gebruik van minimumtarieven
in Europese belastingwetgeving, zodat de lidstaten naar eigen goeddunken verdergaande
doelen in hun nationale wetgeving kunnen nastreven. Bij minimumtarieven is
er uiteraard al sprake van harmonisatie van de grondslag van de belasting.
Overigens worden nu al in vrijwel alle Europese richtlijnen op het terrein
van (indirecte) belastingen minimumtarieven gehanteerd.14 (Reactie, blz. 6)Wat vindt de regering van de opmerking dat de leden
van de SP-fractie geen voorstander zijn van een motorrijtuigenbelasting met
een CO2-parameter als grondslag? En dat zij daarnaast voor afschaffing
van de motrorijtuigenbelasting als instrument zijn en voor verdisconterring
van de betreffende kosten in de brandstofprijs?De huidige MRB is in eerste instantie gebaseerd op gewicht en is daarmee
een grove maat voor de mate van verontreiniging, zowel voor CO2
als voor andere stoffen. Daarnaast zijn in de MRB nog andere factoren opgenomen
zoals compensatie door middel van een toeslag voor de lage dieselaccijns en
lage LPG-belasting. Met het oog op een verdere vergroening van de MRB is ook
de CO2-uitstoot een aangrijpingspunt voor de heffing van de MRB.
Zo bevat het Belastingplan 2008 ter stimulering van het gebruik van zeer zuinige
auto’s een verlaging van de MRB voor benzine- en dieselauto’s
die minder CO2 per kilometer uitstoten dan een omschreven maximum.
In het werkprogramma Schoon en Zuinig is aangekondigd dat een verdere differentiatie
van de MRB zal worden onderzocht. Tevens wordt in het kader van Anders Betalen
voor Mobiliteit bestudeerd op welke wijze de heffing op autogebruik meer variabel
gemaakt kan worden. Daarbij moeten de vergroeningseffecten van de huidige
MRB terugkomen in het nieuwe systeem. Het verdisconteren van de MRB in de
brandstofprijs werkt tanktoerisme in de hand en is daarom niet de meest logische
stap.15 (Reactie, blz. 8)Deelt de regering het standpunt dat een stortbelasting
in Europees verband tot doel moet hebben het storten van afval in het buitenland
onaantrekkelijk te maken en uiteindelijk tot een Europees stortverbod moet
leiden?De regering deelt het standpunt van de SP-fractie dat de introductie van
een stortbelasting in andere EU-lidstaten tot doel moet hebben het storten
van afval onaantrekkelijk te maken en te sturen van minder storten naar meer
hergebruik, recycling en verbranden.De regering deelt niet het standpunt van de SP-fractie dat dit uiteindelijk
moet leiden tot een Europees stortverbod. Uit in opdracht van VROM uitgevoerd
effectiviteitsonderzoek van het Instituut voor Milieuvraagstukken (IVM) in
2005 blijkt dat de stortbelasting (veel) kosteneffectiever is dan het stortverbod
als instrument om het storten van afval te reduceren. Overigens schrijft de
Europese Richtlijn Storten de lidstaten al voor om voor diverse afvalstromen
stortverboden in te stellen. Deze richtlijn is en wordt momenteel door de
lidstaten geïmplementeerd.Tot slot wil de regering benadrukken dat de lidstaten binnen de EU voor
te storten afvalstoffen het zelfvoorzieningsbeginsel kunnen hanteren, wat
betekent dat in en uitvoer niet wordt toegestaan. Praktijk is dat de lidstaten
dit beginsel inderdaad hanteren.De vragen 16 tot en met 24 zijn ingebracht door de leden
van de VVD-fractie16 (Reactie, blz. 1, 2, 6, 7, 8 en 10)Kan de regering nader toelichten wat haar visie is
op de kwantitatieve effecten van de inzet van financiële instrumenten
op het gedrag van producenten en consumenten (prijselasticiteit), als het
gaat om milieubelastend gedrag en het gebruik van niet-duurzame energie? Hoe
groot zal dat effect zijn? In welke mate zullen consumenten en producenten
hun gedrag werkelijk wijzigen? Kan de regering hierbij onderscheid maken tussen
de mate van minder milieubelastend gedrag door de inzet van financiële
instrumenten op (a) het wegverkeer, (b) de scheepvaart, (c) luchtvaartemissies,
(d) brandstoffen en (e) afval?Voor het antwoord op de vraag naar de visie op de milieueffectiviteit
van financiële instrumenten verwijs ik vooral naar hetgeen mijn voorganger
hierover schreef in zijn brief van 6 december 2006 aan de voorzitter
van de Tweede Kamer (TK 2006–2007, 30 800 XI, nr. 22). Daarin
staat dat de milieueffectiviteit van milieubelastingen afhangt van de prijselasticiteit,
dat is de mate waarin de vraag naar een product reageert op veranderingen
in de prijs van dat product. De hoogte van de elasticiteit hangt samen met
de mate waarin er handelingsperspectief wordt geboden met aantrekkelijke milieuvriendelijke
alternatieven, alsmede met de vormgeving van de belasting.De milieueffectiviteit van de milieubelasting is groot wanneer er veel
goede, milieuvriendelijke alternatieven aanwezig zijn en het dus mogelijk
is om relatief eenvoudig het belaste gedrag aan te passen. De fiscale opbrengsten
zullen dan echter laag zijn.Bij de omgekeerde situatie (een lage prijselasticiteit) zal het milieueffect
gering zijn en de fiscale opbrengst hoog, resp. stabiel. Maar ook dan worden
er milieukosten geïnternaliseerd en betaalt de vervuiler voor het milieugebruik.
Ook dit heeft op termijn effect. Om dan toch op korte termijn milieudoelen
te halen is er naast de belastingen aanvullend beleid nodig. Dit kan er mede
in bestaan met subsidies of fiscale middelen heel gericht specifieke milieuvriendelijke
investeringen te stimuleren. De middelen hiervoor kunnen desgewenst gevonden
worden in extra belasting-inkomsten. Deze middelen kunnen in beginsel echter
ook worden aangewend voor andere doeleinden, zoals de verlaging
van loon- en inkomstenbelasting en de vennootschapsbelasting. Met behulp van
de fiscaliteit kan zowel ongewenst gedrag worden ontmoedigd als gewenst gedrag
worden beloond.Voor de effectiviteit van de belasting is ook nog van belang dat de grondslag
zo gekozen wordt dat aangegrepen wordt bij het gedrag dat beïnvloed moet
worden. Zo ontstaan de meeste externe kosten van het autoverkeer tijdens het
gebruik van de auto. Om deze kosten terug te dringen kan een hierop gerichte
belasting dus beter aangrijpen bij het gebruik van de auto (middels accijns
en (milieugedifferentieerde) kilometerheffing), dan bij het bezit, c.q. de
aanschaf van de auto (middels aanschafbelasting (BPM) en motorrijtuigbelasting
(MRB)).De conclusie in bovengenoemde brief luidt dat zowel vanuit het regulerende
prijseffect als vanuit de maatschappelijk gewenste aanwending van de extra
inkomsten milieubelastingen in algemene zin bijdragen aan zowel milieudoelen
als fiscale doelen.Met betrekking tot de effectiviteit van milieubelastingen op de vijf genoemde
deelgebieden doe ik een beroep op wat daarover bekend is geworden in evaluatie-onderzoek,
resp. welke verwachtingen daaromtrent bestaan op grond van ex ante onderzoek:(a) het wegverkeerHet belastingstelsel voor het wegverkeer heeft in Nederland gezorgd voor
een relatief klein, schoon en zuinig autopark (minder auto’s, minder
dieselvoertuigen, kleinere auto’s) ten opzichte van het buitenland,
bijvoorbeeld Duitsland. Zie ook het antwoord op vraag 19.(b) de scheepvaartIn de scheepvaart is vrijwel geen ervaring met de inzet van marktconforme
instrumenten voor milieudoelen. Zo bestaan er bijvoorbeeld geen belastingen
op brandstoffen. In Zweden heeft men door toepassing van het gedifferentieerd
haventariefsysteem ervaring met het stimuleren van de inzet van schepen met
schone emissietechnologieën. In de betreffende Zweedse havens ziet men
mogelijk mede vanwege deze differentiatie, relatief meer schepen met uitlaatgasnabehandelingsinstallaties
en een lage NOx-emissie. De verwachting is dat met gerichte milieuheffingen
de uitstoot van schadelijke stoffen door zeeschepen fors te verminderen is,
zeker als deze maatregelen in internationaal verband vormgegeven worden. Zie
ook het antwoord op vraag 4.(c) luchtvaartemissiesDifferentiatie van luchthaventarieven naar de mate van geluidsproductie
en naar tijdstip van de dag, dragen bij aan het preferent inzetten van stillere
vliegtuigen of het mijden van de nacht.(d) brandstoffenEen voorbeeld van een effectieve differentiatie is de stimulering van
zwavelarme diesel door een tariefsdifferentiatie van de brandstofaccijnzen
naar zwavelgehalte. Nadat deze in 2001 werd geïntroduceerd, schakelde
de hele markt binnen enkele maanden over naar diesel met een lager zwavelgehalte.(e) afvalUit in opdracht van VROM uitgevoerd effectiviteitsonderzoek van het Instituut
voor Milieuvraagstukken (IVM) in 2005 blijkt dat het percentage gestort afval
sterk gedaald is en dat recycling en verbranding van afval zijn toegenomen,
nadat de tarieven van de stortbelasting substantieel waren verhoogd. Hiermee
werd het storten duurder dan verbranden en werd ook het recyclen aantrekkelijker.
Het IVM concludeerde ook dat de stortbelasting kosteneffectiever is dan het
stortverbod als instrument om het storten van afval te reduceren.Ten aanzien van de effectiviteit van de verpakkingenbelasting kan worden
opgemerkt dat deze belasting kan bijdragen aan het terugdringen van de hoeveelheid verpakkingen en een verschuiving naar verpakkingsmaterialen
met een minder schadelijke invloed op het milieu.Ten overvloede kan nog worden opgemerkt dat uit diverse ex ante studies
van het CPB is af te leiden dat de Energiebelasting in Nederland tot een 3,5%
lager binnenlands verbruik van energie leidt. Blijkens de evaluatie van de
belastingherziening 2001 zou dit effect nog groter kunnen zijn.17 (Reactie, blz. 2)Kan de regering haar uitspraak dat Nederland «in
het algemeen» terughoudend staat tegenover een actievere EU-belastingwetgeving
voor niet-fiscale doelen nader toelichten? In welke gevallen acht de regering
een actievere EU-belastingwetgeving voor niet-fiscale doelen wèl wenselijk?De beantwoording van de vraag dient volgens de regering vanuit twee perspectieven
plaats te vinden. In de eerste plaats staat de regering in het algemeen terughoudend
tegenover het gebruik van het fiscale instrumentarium voor niet-fiscale doelen.
De reden daarvoor is dat aan het gebruik van het fiscale instrumentarium naast
belangrijke voordelen ook nadelen verbonden kunnen zijn, waaronder de nalevingskosten.
Het gebruik van fiscale wetgeving voor een niet-fiscaal doel kan hoge nalevingskosten
met zich brengen, zodat het instrument zijn doel voorbij kan schieten. Een
ander nadeel vormt fall out. Dat wil zeggen dat de effecten van belastingwetgeving
niet daar neerslaan waar ze volgens de doelstelling behoren neer te slaan.
Ten slotte zullen belastinginstrumenten, die een stimulerende rol hebben,
aan de Europese staatssteunregels moeten voldoen. Zoals de regering in het
kabinetstandpunt ook opmerkt, blijken de communautaire steunregels regelmatig
een belemmering te zijn voor specifieke belastingmaatregelen die een milieuvriendelijke
aanpak propageren. Deze mogelijke nadelen van het gebruik van fiscale wetgeving
voor niet-fiscale doelen vormen voor de regering aanleiding terughoudend te
zijn, maar zij wijst de inzet van het fiscale instrumentarium zeker niet bij
voorbaat af. Het nut van het fiscale instrumentarium ten behoeve van niet-fiscale
doelen zal dan ook bij elk voorstel afzonderlijk overwogen moeten worden.Daarnaast is de regering ook van mening dat terughoudendheid op zijn plaats
is bij de keuze voor belastingwetgeving op Europees niveau. De Europese lidstaten
beschikken over hun eigen fiscale instrumentarium. Veelal kiezen de lidstaten
verschillende instrumenten om gelijksoortige doelen te bereiken. In veel gevallen
zullen de lidstaten zelf het beste in staat zijn het juiste evenwicht tussen
aan- en ontmoedigingen te vinden, zoals de Europese Commissie ook zelf constateert.
Alleen op terreinen waar de werking van de interne markt niet op andere wijze
verzekerd kan worden en de meerwaarde van een Europese aanpak dus prevaleert,
lijkt een communautaire oplossing voor de hand te liggen. Ook dit zal van
geval tot geval opnieuw beoordeeld moeten worden. Een voorbeeld van Europese
belastingwetgeving die volgens de regering in algemene zin meerwaarde heeft
zijn de energiebelasting- en accijnsrichtlijnen.18 (Reactie, blz. 2)Kan de regering aangeven hoe hoog in de andere lidstaten
de groene belastingen als percentage van de totale belastingopbrengsten zijn?
Hoe uitvoerbaar is een verdere vergroening van het Nederlandse belastingstelsel
in de praktijk?In de publicatie «Taxation trends in the European Union» heeft
het Europees statistisch bureau Eurostat een tabel met de gevraagde informatie
gepubliceerd. Deze tabel is opgenomen in de bijlage1 bij de antwoorden. Uit deze tabel blijkt dat in 2005 het Nederlandse
percentage groene belastingen als deel van de totale opbrengst van belastingen
en sociale premies met 10,5% het op één
na hoogste was van de Europese Unie, ruim boven het rekenkundige EU-gemiddelde
van 7,5%, resp. het gewogen gemiddelde van bijna 7%. Ook de
toename tussen 1995 en 2005 was, hoewel beperkt, met 1,5% hoger dan
gemiddeld in de EU-25 (0,5%).Verdere vergroening is in de praktijk nog steeds mogelijk. Zoals aangegeven
in het Coalitieakkoord zal de regering in het komende jaar voor een bedrag
van € 1,1 mld aan verdere vergroeningsmaatregelen doorvoeren. De
maatregelen hebben betrekking op motorvoertuigen, brandstoffen/energie, vliegtickets
en verpakkingen en zijn als onderdeel van het Belastingplan 2008 aan de Kamer
voorgesteld. Ook na doorvoering van deze maatregelen blijft de regering onderzoeken
waar verdere vergroeningsmogelijkheden liggen.19 (Reactie, blz. 3)Kan de regering drie voorbeelden geven waar de mogelijkheid
om met belastingen te differentiëren naar de mate van milieuvriendelijkheid
(het bonus-/malussysteem) effectief is gebleken om al op korte termijn gedragsverandering
uit te lokken?Differentiatie van belastingen naar de mate van milieuvriendelijkheid
van auto’s is reeds diverse malen met succes toegepast. Een voorbeeld
van een fiscale differentiatie naar uitstoot met bonussen en malussen is de
differentiatie van de aankoopbelasting voor auto’s (BPM) naar energielabel.
Sinds 1 juli 2006 krijgen nieuwe personenauto’s met een zuinig
A- en B-label een korting op de BPM van 1000 en 500 euro op de aankoopbelasting.
Auto’s met een onzuinig label krijgen een toeslag tot 540 euro voor
het G-label. Alhoewel er nog maar kort ervaring hiermee is, zijn er eerste
signalen dat dit zowel voor kleinere als ook voor grotere auto’s een
substantiële verschuiving heeft gegeven in de markt. Zoals bekend is
in het Coalitieakkoord overeengekomen deze BPM-differentiatie te intensiveren.
Het Belastingplan 2008 bevat de uitwerking van deze plannen.De meeste fiscale milieudifferentiaties naar uitstoot die tot nu toe zijn
ingevoerd, kennen echter alleen bonussen. Voorbeelden van effectieve milieudifferentiatie
in de belastingen met bonussen zijn de BPM-korting van 600 euro voor nieuwe
dieselauto’s met een affabriek roetfilter (roetfilter aandeel nu circa
65%), de jaarlijkse MRB-korting van 300 euro voor auto’s met
een schone G3-LPG-installatie (bijna alle LPG-installaties zijn G3) en de
(succesvolle) stimulering van de geregelde driewegkatalysator bij benzineauto’s
aan het eind van de jaren tachtig. Ten slotte hebben differentiaties in de
brandstofaccijnzen zeer positieve effecten gehad bij de introductie van lood-
en zwavelvrije brandstoffen.20 (Reactie, blz. 3)Kan de regering nader toelichten wat zij bedoelt met «toepassing
van pooling»?De Nederlandse regering bepleit bij de lopende herziening van de EG-richtlijn
handel in broeikasgasemissierechten, dat onderzocht wordt onder welke voorwaarden
kleine installaties door middel van een samenwerkingsverband gekoppeld kunnen
worden aan het systeem van emissiehandel. Overigens kent de huidige richtlijn
wel een vorm van pooling, maar deze beantwoordt in feite nauwelijks aan een
behoefte. Deze pooling wordt maar weinig toegepast in Europa. Voor het te
ontwikkelen samenwerkingsverband zou de huidige regeling van pooling sterk
verbeterd moeten worden wat betreft de administratieve lasten en uitvoeringskosten.
Concreet wordt bij deze samenwerking vooralsnog gedacht aan de glastuinbouwbedrijven
die nu buiten het systeem vallen.21 (Reactie, blz. 4)Vindt het onderzoek naar de bijdrage van marktconforme
instrumenten op het terrein van de gebouwde omgeving plaats binnen Nederland,
of in Europees verband? Wat is de visie van de regering op de uitvoerbaarheid
van dergelijke maatregelen?Het bedoelde onderzoek naar de bijdrage van marktconforme instrumenten
aan de verbetering van de energiezuinigheid op het terrein van de gebouwde
omgeving bevindt zich nog in de startfase. Het betreft een onderzoek door
de Nederlandse overheid. De Europese Commissie zal mogelijk ook het initiatief
nemen tot onderzoek naar een Europees marktconform instrument. In het Nederlandse
onderzoek zal de uitvoerbaarheid van eventuele instrumenten een belangrijk
aandachtspunt zijn. Het is thans nog te vroeg om op resultaten van het onderzoek
in te gaan. Uit eerder onderzoek naar de effectiviteit van het klimaatbeleid
in de gebouwde omgeving blijkt de energiebelasting het meest effectieve instrument
in woningen (Ecofys 2005).22 (Reactie, blz. 4)Wordt bij het bepalen van welke technieken en initiatieven
in aanmerking komen voor subsidie, gebruik gemaakt van selectiecriteria? Zo
ja, welke? Zo neen, waarom niet?Innovatie leidt tot kostenverlaging van nieuwe technologieën, versterkt
de concurrentiekracht van bedrijven en helpt op kosteneffectieve wijze de
doelen te halen. Het beleid is gericht op technieken met comparatieve voordelen
voor Nederland. Dit is het geval wanneer de kennis en de (innovatieve) bedrijvigheid
aanwezig zijn in Nederland, of wanneer Nederland goede omstandigheden biedt
voor het toepassen van de innovaties. Het stimuleren van innovaties is essentieel
over de hele keten van R&D (m.n. het EnergieOnderzoekStrategie-instrumentarium
en de Unieke Kansen Regeling) tot marktuitrol (m.n. de EnergieInvesteringsAftrek
en de Stimuleringsregeling Duurzame Energieproductie). Bij het subsidiëren
van technieken en initiatieven worden selectiecriteria gehanteerd. Algemene
criteria die over de hele innovatieketen gelden zijn: potentiële milieuwinst,
relatief goede positie voor Nederland (kennispositie en/of toepassingsmogelijkheden)
en economische haalbaarheid. Ook de betrokkenheid van (Nederlandse) bedrijven
is over de hele keten van belang. Daarnaast zijn er ook, afhankelijk van de
fase van de innovatieketen, verschillen in de toepassing van selectiecriteria
bij de stimulering van innovaties. Aan het begin van de innovatieketen bijvoorbeeld
ligt de nadruk sterker op de Nederlandse kennispositie, terwijl in de fase
van de marktuitrol de vraag zwaarder weegt of de doelen op kosteneffectieve
wijze worden behaald.23 (Reactie, blz. 6 – zie ook vraag 4)Kan de regering nader toelichten waarom zij zonodig
bereid is om maatregelen ter vergroening van de scheepvaart niet op EU-niveau
te nemen, maar op het niveau van de Europese havenregio’s? Wordt hierbij
bijvoorbeeld gedacht aan de range Hamburg-Le Havre? Hoe definieert de regering
een havenregio?Zie het antwoord op vraag 4.24 (Reactie, blz. 11)Op welk moment acht de regering het wèl nodig
om op andere beleidsterreinen dan de bestaande over te gaan tot harmonisatie
van belastingen of andere marktconforme instrumenten?Zie het antwoord op vraag 17.XNoot1Samenstelling:Leden: Van Gent (GL), Van der Staaij (SGP), Poppe (SP), Snijder-Hazelhoff
(VVD), ondervoorzitter, Depla (PvdA), Van Bochove (CDA), Koopmans (CDA), voorzitter,
Spies (CDA), Van der Ham (D66), Van Velzen (SP), Haverkamp (CDA), De Krom
(VVD), Samsom (PvdA), Roefs (PvdA), Neppérus (VVD), Van Leeuwen (SP),
Jansen (SP), Jacobi (PvdA), Van der Burg (VVD), Van Heugten (CDA), Vermeij
(PvdA), Madlener (PVV), Ouwehand (PvdD), Bilder (CDA) en Wiegman-van Meppelen
Scheppink (CU).Plv. leden: Duyvendak (GL), Van der Vlies (SGP), Polderman (SP), Remkes
(VVD), Crone (PvdA), Hessels (CDA), Koppejan (CDA), Ormel (CDA), Koşer
Kaya (D66), Leijten (SP), Schreijer-Pierik (CDA), Kamp (VVD), Wolfsen (PvdA),
Vos (PvdA), Zijlstra (VVD), Langkamp (SP), Gerkens (SP), Waalkens (PvdA),
Van Beek (VVD), Schermers (CDA), Besselink (PvdA), Agema (PVV), Thieme (PvdD),
Vietsch (CDA) en Ortega-Martijn (CU).XNoot1Ter inzage gelegd bij het Centraal Informatiepunt Tweede Kamer. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-22112-576.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl