Vaststelling begroting van het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (VII) voor het jaar 2000; Verslag nota-overleg op 22 november 1999 over onder meer het onderdeel integratiebeleid minderheden van de begroting van BZK
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-10 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 26800-VII, nr. 20

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer

06-12-1999

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1999-2000

26800-VII nr. 20

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamOndertekeningStenografisch verslag van een notaoverleg van de vaste commissie voor
Binnenlandse Zaken en KoninkrijksrelatiesEerste termijn van de zijde van de commissieEerste termijn van de zijde van de regeringTweede termijn van de zijde van de commissieTweede termijn van de zijde van de regering
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 26800-VIIToon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 178 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
26 800 VIIVaststelling van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van
het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (VII) het jaar
2000nr. 20VERSLAG VAN EEN NOTAOVERLEGVastgesteld 24 november 1999De vaste commissie voor Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties1 heeft op 22 november 1999 overleg gevoerd met minister
Van Boxtel voor het Grote Steden- en Integratiebeleid over het onderdeel integratiebeleid
minderheden van de begroting van Binnenlandse Zaken en KoninkrijksrelatiesVan het overleg brengt de commissie bijgaand stenografisch verslag uit.De voorzitter van de vaste commissie voor Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties,De CloeDe griffier van de vaste commissie voor Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties,Coenen Stenografisch verslag van een notaoverleg van de vaste commissie voor
Binnenlandse Zaken en KoninkrijksrelatiesMaandag 22 november 1999 14.30 uurDe voorzitter: BroodAanwezig zijn 8 leden der Kamer, te weten:Brood, Kant, Noorman-den Uyl, Oedayraj Singh Varma, Ravestein, Rijpstra,
Van der Staaij en Verburg,en de heer Van Boxtel, minister voor het Grote Steden- en Integratiebeleid,
die vergezeld is van enige ambtenaren. Van hen nam mevrouw Van der Steuijt
deel aan de beantwoording.Aan de orde is de behandeling van:het onderdeel
integratiebeleid minderheden van de begroting van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties
(26800-VII);de brief van de minister voor het Grote Steden- en
Integratiebeleid inzake internaten en kostscholen voor jongeren (26210, nr.
21);de brief van de minister voor het Grote Steden- en Integratiebeleid
inzake de kabinetsreactie op de rapportage van het Sociaal Cultureel Planbureau
over de maatschappelijke positie en leefsituatie van de ouder wordende eerste
generatie etnische minderheden (26333, nr. 8);de rapportage Integratiebeleid
etnische minderheden 1999 (26815);brief van de minister voor
het Grote Steden- en Integratiebeleid inzake het jaarverslag 1998-1999 van
het Meldpunt discriminatie internet (BZK 99-1049).Eerste termijn van de zijde van de commissieMevrouwNoorman-den Uyl(PvdA)Voorzitter! Nederland is een immigratieland geworden. Dat stelt de regering
terecht en als eerste in het begrotingshoofdstuk over integratiebeleid. Om
die reden is nieuw en specifiek beleid nodig voor nieuwe groepen en maatwerk
op lokaal niveau. Wij zijn het daarmee eens. Die visie betekent wel een omslag
in het denken, zoals dat een paar jaar geleden nog gold. Het credo was toen:
geen specifiek beleid maar algemeen achterstandsbeleid. Die visie is terecht
verlaten.De laatste jaren is er veel bereikt en dat is zichtbaar en waardevol.
De kranten, de media, de advertenties laten langzamerhand een ander, kleurrijker
beeld van onze samenleving zien en er is een nieuwe generatie goed opgeleide
jongeren van etnische herkomst, die hun plek veroveren en soms door dat glazen
plafond weten te stoten. Dat is een voorbeeldfunctie en een rolmodel voor
velen. Daar moet in geïnvesteerd worden, maar dat moet ook in de jongere
en de oudere werklozen en in de vrouw die volgens de culturele regels niet
alleen naar buiten mag, de taal niet spreekt en daardoor in haar taak als
opvoeder gedeeltelijk onmachtig is. Het gaat om diversiteitsbeleid, integratiebeleid
en achterstandsbestrijding.Diversiteitsbeleid moet de volgende stap zijn, die naast achterstandsbestrijding
en specifiek doelgroepenbeleid wordt voorgesteld. Diversiteitsbeleid is nodig
om culturele identiteit, die niets met achterstand te maken heeft, een terechte
plaats in onze samenleving te geven. Het gaat om het investeren in veelsoortigheid
in allerlei functies en vertegenwoordigende lichamen, ook in de hogere, in
onze samenleving. Het staat mede voor een strijd tegen discriminatie en vooroordeel.
Het feit dat discriminatie en vooroordeel nog zo'n grote belemmering vormen
in de toegang tot de arbeidsmarkt is voor sommigen nog steeds een eye-opener.Het integratiebeleid is een belangrijke voorwaarde en daarvoor zijn taal
en werk nodig. Dat geldt voor nieuwkomers maar evenzeer voor eerdere migranten
en vluchtelingen.MevrouwVerburg(CDA)Het is wel heel vroeg, maar mag ik aan mevrouw Noorman vragen wat zij
bedoelt met de opmerking, dat vooroordelen en discriminatie een eye-opener
zijn voor mensen om erachter komen, dat daar op de arbeidsmarkt nog steeds
sprake van is? Ik weet het al jaren!MevrouwNoorman-den Uyl(PvdA)Ik vlei me met het idee, dat ik dat ook al jaren weet en toch zie ik,
ook in het laatste rapport van het SCP en het rapport van Justus Veenman,
dat de oorzaak van achterstanden op de arbeidsmarkt – zowel binnen de
organisaties en bedrijven als in de toegang – voor meer dan 30% gezocht
kan worden in aspecten van vooroordelen en discriminatie. Dat is een zwaar
en zwaarwegend volume en een volume dat menigeen zich onvoldoende realiseert.
Anders gebeurde er wel wat meer mee.MevrouwVerburg(CDA)Gaat mevrouw Noorman daar ook nog verder op in? Anders heb ik er wel een
vraag over.MevrouwNoorman-den Uyl(PvdA)Ja hoor, maar dan moet u nog even geduld hebben. Voorzitter! Taal en werk zijn evenzeer van belang voor nieuwkomers als
voor eerdere migranten en vluchtelingen. Ik probeer van nu af aan het woord
"oudkomers" te vermijden omdat ik het zo lelijk vind en zal dus spreken over
"eerdere migranten en vluchtelingen". Het is onverteerbaar dat het taalonderwijs
als toegang tot integratie nog steeds met wachtlijsten te maken heeft op tal
van plekken in Nederland.Achterstandsbeleid, naast diversiteitsbeleid, is specifiek nodig en gericht
op het opheffen van achterstanden in onderwijs, werk, taal en toegang tot
voorzieningen en zorg. Dat beleid moet gericht zijn op de problemen en moet
in de vormgeving ook gericht zijn en aansluiten op groepskenmerken van de
mensen die met het probleem te maken hebben. Het gaat dan om oplossingen op
maat.MevrouwKant(SP)Mevrouw Noorman noemt het onverteerbaar dat er nog steeds wachtlijsten
zijn. Ik deel die stelling met haar, maar haar partij zit al een hele tijd
in de regering. In al die jaren zijn de wachtlijsten klaarblijkelijk niet
opgelost. Voor deze kabinetsperiode is er 50 mln. uitgetrokken om meer cursussen
op te zetten, maar ook dat zal onvoldoende zijn om die om en nabij 300.000
mensen die een taalcursus nodig hebben, deze ook te bieden. Zal de PvdA-fractie
pleiten voor meer geld?MevrouwNoorman-den Uyl(PvdA)Bij de behandeling van de inburgeringswet hebben wij twee jaar geleden
30 mln. extra voor dit doel uitgetrokken. Vervolgens is in het regeerakkoord
50 mln. extra gereserveerd. Fractievoorzitter Melkert heeft bij de algemene
beschouwingen een motie ingediend waarin voor dit jaar 30 mln. extra wordt
ingezet. Als mevrouw Kant vraagt waar het geld is, wijs ik haar erop dat de
Kamer deze motie twee maanden geleden heeft aangenomen. Ik zal de minister
vragen naar de uitwerking van deze besteding. Het mag duidelijk zijn dat de
PvdA-fractie steeds de voorsteller is geweest van moties en amendementen die
ertoe strekten om voor dit doel meer geld uit te trekken. Zij hecht zwaar
aan dit instrument en is bereid er moeite voor te doen.Oplossingen op maat zijn nodig. Bij de uitvoering van het beleid moet
volop gebruik worden gemaakt van de deskundigheid en van de omgeving van de
mensen met problemen. Het vraagt om lokale, wijkgewijze oplossingen.Ik kom op het grotestedenbeleid in relatie tot het integratiebeleid. Het
lijkt te veel alsof integratiebeleid alleen grotestedenbeleid is. Integratiebeleid
is in de grote steden een majeure factor. Per slot van rekening woont 62%
van de etnische minderheden in de grote steden. Als integratiebeleid bij de
grote steden ophoudt, blijft een groot deel van de samenleving een witte vlek.
Ik noem als voorbeeld het etnisch ondernemerschap. In de grote steden is het
mentorensysteem geïntroduceerd. Ik vind het een prima idee, maar ik vraag
mij af wat de etnische ondernemers in de rest van Nederland dan moeten. Het
is een gemiste kans. De minister moet ernaar streven het integratiebeleid
in alle Nederlandse gemeenten invulling te laten krijgen.Onlangs is een SCP-rapport met zeer verontrustende cijfers verschenen.
Hoewel specifieke groepen het goed doen, zijn er grote groepen, voornamelijk
jongeren, die het door wat voor omstandigheden dan ook niet goed doen. Aan
de hand van een kabinetsreactie willen wij daar snel afzonderlijk over overleggen.
Wij wachten met smart op die reactie.MevrouwVerburg(CDA)Ik vraag mevrouw Noorman naar de échte reactie van de PvdA-fractie.
Eén lid van de fractie vindt dat hier parlementair onderzoek naar gedaan
moet worden. Een ander lid heeft verklaard dat dat juist niet moet gebeuren.
Wat is de échte reactie?MevrouwNoorman-den Uyl(PvdA)De echte reactie van de PvdA-fractie zit hier. In eerste instantie wachten
wij de kabinetsreactie af. Na ommekomst daarvan zullen wij met de regering
overleggen over de invulling van het beleid.Voorzitter! In de begroting van de integratiebeleidsrapportage worden
meetbare doelen en realisatiecijfers gemist. Ik weet dat wij hebben afgesproken
dat deze er gaan komen. Dat kan geen vrijblijvende exercitie zijn. De bezuiniging
op het inburgeringsbudget van VWS is daarvan een schrijnend voorbeeld. Het
is ongepast, dat in de begroting van BZK, waarvoor de eerstverantwoordelijke
minister voor het inburgeren zijn handtekening heeft gezet, geen woord over
die bezuiniging op de begroting is gezet. Ik kom daarop straks wat uitvoeriger
terug. Wel heb ik, overigens pas op aanvraag, een bijlage bij het overzicht
aangetroffen in het Kamergebouw, met een cijferlijstje. Erg instructief, maar
het hoort er gewoon voortaan aan vast te zitten.Voorzitter! Ik kom toe aan het onderwerp inburgeren. De nieuwe inburgeringswet
is voor ons een heel belangrijk instrument. Wij zijn bezorgd over een aantal
aspecten daarvan. Deze minister is eerstverantwoordelijk, maar het geld en
de instrumenten zitten bij OCW en VWS, dus bij onderwijs en welzijn. Dat is
lastig. Dat begrijp ik ook. Deze minister zou sommige dingen misschien wel
willen, maar hij heeft daarvoor zijn collega's nodig, ook om hen te informeren
over hoe dingen lopen. Toch is dit voor mijn fractie de plek om onze zorgen
uit te spreken over de kansen die de wet krijgt voor een goede uitvoering.
Op sommige plaatsen in het land gaat het aardig, plaatsen die ik kan aanwijzen.
Maar er zijn net iets te veel signalen dat het op onderdelen niet goed of
niet goed genoeg gaat. Ik vind dat wij niet moeten wachten, maar tijdig moeten
aangeven, dat sommige dingen anders moeten. Daarbij gaat het over het budget,
de kwaliteit van het onderwijs, het in de wet beoogde maatwerk – ik
weet nog heel goed, wat wij daarmee bedoeld hebben en ik zie in brieven die
wij krijgen dat dat onvoldoende tot uitvoering komt – en de verdeling
van het geld over de gemeenten.Voorzitter! Ik begin met het bezuinigen op inburgeren. Op de begroting
van VWS is een bezuiniging van 10 mln. structureel ingeboekt op het hoofdstuk
"inburgering nieuwkomers", door af te zien van de doorbetalingen aan OCW.
Er lijkt sprake te zijn van een netto korting op het macrobudget voor inburgeren,
zoals dat over de begrotingen van OCW en VWS is verdeeld, terwijl de eerstverantwoordelijke
voor het inburgeren, de minister van GSI is, en in die begroting is niets
zichtbaar. Omdat het geheel volstrekt onduidelijk was, heeft mijn fractie
bij de begroting VWS aangekondigd, dat wij daarop in dit notaoverleg zullen
terugkomen. De brief van de minister, die verwijst naar het antwoord van de
staatsse cretaris van VWS, geeft niet de verklaring waarom ik
eerder heb gevraagd, en die ook was toegezegd. Ik kan best begrijpen dat dat
moeilijk is, maar de verklaring die wij nu hebben voor de begroting is niet
passend. Ik begrijp best dat het voor deze minister lastig is, in de portemonnee
van een college te kijken, maar een Kamerlid laat zich niet graag van het
kastje naar de muur sturen. In de begroting van BZK en in die van OCW zijn
geen bezuinigingen vermeld, terwijl die via VWS bij OCW plaatsvindt. De hele
financiering over de afgelopen jaren en de uitgaven via OCW zijn uitermate
diffuus, om het maar eens vriendelijk te zeggen. Het wegmoffelen van bezuinigingen –
zo kwam het op mij over– in verschillende begrotingen is een verwerpelijke
handelwijze, die het budgetrecht van de Kamer belemmert. Een bezuiniging op
het macrobudget van inburgeren vinden wij dus ook zo niet acceptabel. Het
staat ook haaks op het regeerakkoord. Dit des temeer, omdat sprake is van
tekorten en de herverdeling van budgetten tussen de gemeenten met ingang van
1 januari 2000 gaat plaatsvinden. Als een gemeente dan een overschot heeft,
mag dat worden gebruikt voor de VVTV en het inburgeren daarvan. Daar is het
hard nodig. Er moet een onderzoek komen van de Algemene Rekenkamer naar de
wijze, waarop vanuit de verschillende begrotingen het geld voor inburgeren
en taallessen is besteed en verantwoord, alsmede de herkomst van de budgetten.
Dat geldt met name bij OCW, en voor de herkomst van het overgehevelde budget
van VWS over de afgelopen jaren. Evenzeer geldt dat voor het instrument van
de verdeling van het geld over de gemeenten. Want ondanks al het vragen dat
wij op verschillende momenten bij verschillende begrotingen hebben gedaan,
is een financiering die over drie departementen loopt blijkbaar zo ingewikkeld,
dat een Kamerlid daarop geen antwoord kan krijgen. Dat moeten wij dan maar
uit laten zoeken.Er komen veel signalen uit het land dat er naast de successen met betrekking
tot inburgering, af en toe wat misgaat. Ik wil overigens niet verhelen dat
de inburgeringswet als zodanig op onderdelen echt succesvol is. Het streven
moet er dan ook op gericht zijn om die wet in haar geheel tot een succes te
maken.MevrouwVerburg(CDA)Ik neem met genoegen kennis van het feit dat mevrouw Noorman meetbare
resultaten wil zien en dat ze daartoe ook de minister oproept. Welke jaren
moet dat onderzoek van de Algemene Rekenkamer volgens haar overigens beslaan?MevrouwNoorman-den Uyl(PvdA)Ik heb daar iets over voorbereid. Ik zou het wenselijk vinden als het
over de jaren 1997, 1998 en 1999 gaat, aangezien in die periode sprake is
van wijziging in de financiering en de verdeelsystemen. Het lijkt mij wenselijk
om voor 1 maart van het volgend jaar over de onderzoeksresultaten te beschikken.In de wet zelf is heel nadrukkelijk gekozen voor maatwerk. Niet meer sturen
op uurtjes – daarom staat er in de wet ook gemiddeld 600 uur –
maar meer op het bereiken van een bepaald niveau van taalvaardigheid en taalbeheersing
dat achterstand voorkomt en het mogelijk maakt om door te stromen naar werk
of andere opleidingen. Ik hoor echter in het land dat dit in de praktijk niet
zo werkt, dat er wel op uren wordt afgerekend, dat er niet gemeten wordt op
het bereik en dat er niet wordt gestuurd. Verder blijkt er in de nadere regelgeving
geen ruimte te zijn om mensen tijdens het inburgeren in een taal/werk-traject
te plaatsen. Er zijn een paar experimenten maar de daarbij betrokkenen zeggen
zelf dat ze dat buiten de regels om doen. Ik noem Haarlem, Overijssel en Den
Haag.Er is te veel uitval van nieuwkomers omdat ze een baan aangeboden krijgen
en een avondschool niet beschikbaar is, terwijl de roosters van de ROC's niet
bijdragen aan flexibiliteit. Een dergelijke uitval is natuurlijk doodzonde.
Hoe begrijpelijk ook dat een nieuwkomer aan de slag wil en een beetje meer
inkomen wil genereren dan het minimumniveau, soms is goedkoop duurkoop. Als
je na een, twee of drie jaar productiemedewerker te zijn geweest, opeens werkloos
wordt, moet je nog maar zien dat je met een extra taalvaardigheid die je dan
toch moet verwerven, opnieuw aan de slag komt. Ik zou dan ook graag het inzicht
van de minister op dit punt vernemen.De verschuiving van de A-status bij de voorlopige vergunning tot verblijf
(VVTV) leidt tot verlies aan infrastructuur omdat voor de extra-VVTV'ers alleen
een restbedrag beschikbaar is. Elders hoogopgeleide vluchtelingen verzanden
hier in werkloosheid of productiewerk. De kans om een beroepsopleiding te
"vernederlandsen" en op niveau te brengen dan wel de kans om studiefinanciering
te krijgen of geld te lenen, is nog steeds marginaal. Komt er een verruiming
van de mogelijkheden om via het verlengd inburgeren de opleiding op niveau
af te ronden? Ik kom ze namelijk tegen, de opgeleide 45-jarige dierenarts
die werkt als conciërge of de HTS'er die nachtproductiewerk verricht
en die zelfs niet naar een avondschool kan om zijn HTS-diploma te actualiseren
naar Nederlandse richtlijnen. Het is zo zonde van het menselijk potentieel
en daarmee ook van de belangen van onze samenleving als geheel als wij er
niet voor zorgen dat onderwijssystemen zo worden ingericht dat wij deze mensen
de kans geven om hun scholing zodanig te actualiseren dat ze op eigen kracht
een volledig arbeidzaam leven in onze samenleving hebben. Ik meen dat extra
inzet op dit terrein nodig is. Zou het bijvoorbeeld niet mogelijk zijn dat
het bedrijfsleven beurzen sponsort voor vluchtelingen opdat ze met twee, drie
jaar bijscholing op niveau het bedrijfsleven kunnen instromen? Kan er in de
sfeer van de studiefinanciering niet gedacht worden aan een soort van leningenstelsel
waardoor op latere leeftijd herintreders of uittreders op deze arbeidsmarkt
nieuwe kansen krijgen en wij van hun kennis gebruik kunnen maken?Voorzitter! De middelen die zijn uitgetrokken voor de taallessen, zoals
voorzien in de Zorgwet VVTV, komen per 1 januari 2000 te vervallen. De gemeenten
moeten dan de taallessen uit de inburgeringsprogramma's voor VVTV'ers en eventuele
overschotten daarop betalen. Het Rijk heeft de afgelopen jaren het verstrekken
van A-statussen aanzienlijk beperkt, terwijl het aantal VVTV'ers is toegenomen.
In 1997 en 1998 zijn vierduizend mensen verschoven van de A-status naar de
VVTV. Er zijn dus vierduizend A-statussen minder gegeven en evenzoveel VVTV-statussen
meer. Daar is echter geen geld voor. De infrastructuur die voor de nieuwkomers,
de A-statussen, is gebouwd, verdampt, terwijl geen geld beschikbaar is om
de welzijnscomponenten uit de Zorgwet – taalonderwijs en
begeleiding – te financieren. Dit geldt met name voor de gemeenten waar
de VVTV'ers zitten. Daarbij komt dat de ervaring uitwijst dat 70% van de VVTV'ers
blijvend in Nederland is. Zij hebben een grote achterstand. Ook al zou door
het landelijk criterium in de toekomst het aantal VVTV'ers afnemen, dat neemt
niet weg dat degenen die hier al zijn niet zo snel weg zullen gaan. Zij hebben
andere redenen om hier te blijven, bijvoorbeeld vanwege het feit dat zij hier
langer dan drie jaar zijn of om humanitaire redenen. Bovendien is er een nieuwe
vreemdelingenwet in voorbereiding, volgens welke iedereen ingeburgerd moet
worden die hier met toestemming blijft. Dat zal meteen in het eerste jaar
zijn. Of er geld is weet ik niet, maar het is in ieder geval niet in de gemeenten
waar de VVTV'ers naar toe gaan, omdat daar een andere verdeelregeling voor
geldt. Ik vraag de minister om op korte termijn een onderzoek in te stellen
naar de mogelijke tekorten en de spreiding daarvan over de gemeenten in relatie
tot de verblijfplaats van de VVTV'ers, de gezinsherenigers en de A-statushouders.
Wij willen graag een prognose van het aantal nieuwkomers, vluchtelingen met
A-status en gezinsherenigers in relatie tot VVTV'ers. Wij zien een strijdigheid
tussen het vervallen van de regeling per 1 januari 2000 en de tekst van de
oorspronkelijke Zorgwet. In die wet staat dat het Rijk de gemeente faciliteert
als het gaat om het geld dat nodig is voor taallessen of voor begeleiding.
Dat geld is er niet meer. Het is maar de vraag of in de gemeenten waar die
mensen wonen er geld voor inburgering overblijft. Kan de minister inzicht
geven in deze materie op korte termijn? Ook is het belangrijk dat die zorgwetverplichting
kan worden uitgevoerd.Voorzitter! Ik zou graag zien dat de 30 mln. extra die beschikbaar komen
voor de eerdere migranten en vluchtelingen aan de hand van een plan besteed
worden. Daarbij moet gedacht worden aan uitbreiding van de taal-/werktrainingen.
Hoe verloopt bijvoorbeeld de samenwerking met SZW? Wordt gedacht aan een sluitende
aanpak of worden WIW-gelden ingezet?In dit verband heb ik een aantal opmerkingen. In de eerste plaats noem
ik de AMA's. Dat zijn de alleenstaande jongere vluchtelingen. Zij mogen na
het vervallen van de leerplichtige leeftijd geen onderwijs volgen. Alleen
al in Craailo wonen 230 AMA's, waarvan er 140 thuis zitten te "niksen" voor
de televisie omdat zij niets mogen. Dan biedt je mensen toch geen perspectief?
Ik weet dat er een nota over de AMA's in voorbereiding is, maar die zal de
eerstkomende twee maanden nog niet zijn afgerond. Zo lang mag het niet duren
voordat er een oplossing komt voor dit probleem. Ik vind dat de minister een
tijdelijke regeling in het leven moet roepen, op basis waarvan, in afwachting
van de nieuwe plannen, jonge AMA's naar school kunnen, taalwerkstages kunnen
volgen en werkervaring op kunnen doen. Zo krijgen zij een goede opleiding,
ook al zullen zij het land later misschien moeten verlaten. Je laat jongeren
niet zo in de kou staan.Voorzitter! Ik zal, vanwege de mij toegemeten spreektijd, nu niet uitgebreid
ingaan op het onderwerp "arbeidsmarkt en achterstand". Hetzelfde geldt voor
diverse groepen woonwagenbewoners – zoals de Roma- en Sinti-zigeuners –
die nog steeds nauwelijks aandacht krijgen. Ook als het gaat om integratie
spelen er problemen. Ik weet dat de minister hierover overleg gevoerd heeft,
maar ik kan dat niet in de stukken terugvinden. Dat vind ik een omissie. Ik
nodig de minister uit daar alsnog aandacht aan te besteden. Ik vraag specifiek
aandacht voor de problematische situatie onder een Chinese bevolkingsgroep
die te kampen heeft met het inzakken van werkgelegenheid in de horecabranche.
Gebleken is dat van die groep een aantal rechteloze illegalen deel uitmaken,
die hier soms wel 20 jaar of langer verblijven. Dat leidt tot onmenselijke
situaties. Ik vind dat ongewenst. Voert de minister overleg met vertegenwoordigers
van de Chinese bevolkingsgroep?MinisterVan BoxtelZelfs in het Chinees.MevrouwNoorman-den Uyl(PvdA)Fantastisch! Ik wil graag horen wat daar gebeurt en wat dit oplevert.
Verder wijs ik erop dat, hoe spijtig ook, sommige jonge Chinezen ondanks hun
hogere opleiding de aansluiting op de arbeidsmarkt mislopen. Dat is een probleem
waarvoor ik specifiek de aandacht vraag. Dit ligt natuurlijk in het verlengde
van het feit dat ik meen dat de Chinese bevolkingsgroep onderdeel zou moeten
zijn van het LOM. De informatieoverdracht vanuit dat land over "best practice"
verloopt gebrekkig. Daar heb ik al eerder over gesproken. Alle projecten zijn
"stand alone".Eerder heb ik gepleit voor een Schaeffertrein. Daar hoor ik graag iets
over. Ik denk hierbij aan een wervende groep die door het land trekt en de
mensen laat zien wat mogelijk is en oppikt wat er gebeurt. Ik kan ook denken
aan visitatiecommissies, die in het grotestedenbeleid overigens een groot
rendement hebben, of aan project- of procesmanagers op gemeentelijk niveau.De voorzitter:Wilt u afronden?MevrouwNoorman-den Uyl(PvdA)Dan moet ik selecteren; het is niet anders.Dan maak ik nog een opmerking over discriminatie en vooroordeel. Wij waarderen
het dat de minister daar uitgebreid aandacht aan besteedt, want dat moet.
Dat heb ik al eerder aangegeven. Ik heb hierover een vraag. In het Verdrag
van Amsterdam is een bepaling tegen discriminatie en racisme opgenomen. De
daarvoor benodigde richtlijn moet een rechtstreekse werking krijgen. Dat was
de bedoeling. Tot op heden heeft de Nederlandse regering nog niet ingestemd
met die richtlijn. Het lijkt erop dat er sprake is van een vertragingsstrategie.
Dat kan toch niet waar zijn. Wat is de oorzaak van de vertraging? Zijn er
belemmeringen en zo ja, welke? Kan de richtlijn inzake racismebestrijding
niet worden voorgetrokken?Voor alles moet duidelijk zijn dat in het integratiebeleid, diversiteitsbeleid
en bij de achterstandsbestrijding, vooroordeel, discriminatie en racisme uitgebannen
moeten worden. Daarvoor is 100% steun van de Nederlandse regering nodig.De heerRijpstra(VVD)Mijnheer de voorzitter! Veel is afhankelijk van de volle inzet van derden.
Daarmee worden in de eerste plaats de primaire actoren bedoeld, de burgers
van dit land, waar ze ook vandaan komen en welke achtergrond ze ook hebben.
Zo luiden de slotzinnen uit de inleiding van de rapportage Integratie
etnische minderheden 1999. De VVD-fractie onderschrijft deze volledig, evenals
de zinsnede uit de nota Kansen krijgen, kansen pakken. Ieder lid van onze
samenleving moet aangesproken kunnen worden op het inzetten van de potenties
die hij bezit. Daar is hij burger voor, weerbaar met rechten en verantwoordelijkheden.De burger dient centraal te staan. Maar welke rechten dient een burger
in een politieke gemeenschap te hebben om te kunnen spreken van een volwaardig
en gelijkwaardig burgerschap? Rinus Penninx en Boris Slijper van het Instituut
voor migratie en etnische studies beschrijven in de nota "Voor elkaar?" visies
op burgerschap in een multiculturele samenleving. Ik gebruik graag een aantal
passages uit deze nota. Zij stellen onder meer de vraag welke rechten een
burger in een politieke gemeenschap dient te hebben om te kunnen spreken van
een volwaardig en gelijkwaardig burgerschap.De heer Th. Marshall maakte in zijn Citizen en social class uit 1950 een
onderscheid tussen drie soorten burgerschapsrechten: burgerlijke rechten,
politieke rechten en sociale rechten. Hij stelde dat, wanneer deze rechten
gegarandeerd worden, men van volwaardig burgerschap kan spreken. Toen ik deze
uitspraak las, moest ik denken aan het recente werkbezoek van de vaste Tweede-Kamercommissie
voor Binnenlandse Zaken aan Franse steden Lyon en Marseille. Op de vraag of
men in Frankrijk een minderhedenbeleid kende, antwoordde men dat dit eigenlijk
niet het geval is omdat men uitgaat van het principe dat kiezen voor Frankrijk
betekent dat men volledig assimileert in de dominante cultuur van de politieke
gemeenschap. Het andere uiterste is de volledige of gedeeltelijke uitsluiting
van de emigranten van de politieke gemeenschap. Tegenwoordig kunnen wij stellen
dat zowel volledig gedwongen assimilatie als volledige of gedeeltelijke uitsluiting
van migranten moreel onaanvaardbaar is.Dit uitgangspunt staat ook centraal in het Nederlands overheidsbeleid
en wordt op politiek niveau zeer breed gedragen. De multiculturele samenleving
wordt hiermee als een gegeven aanvaard. Dat neemt niet weg dat de discussie
over de gevolgen van de multiculturele samenleving in de politiek en de samenleving
niet meer behoeft plaats te vinden. Want wat betekent het toekennen van gelijke
rechten in een multiculturele samenleving precies? Hoe dient men de vrijheid
van godsdienst te interpreteren, bijvoorbeeld van de islam? Is het formeel
toekennen van gelijke, politieke en sociale rechten voldoende voor gelijkwaardigheid
in het culturele domein? Of gaan wij naast de burgerlijke, de politieke en
sociale rechten een vierde categorie culturele rechten toevoegen?Men komt dan automatisch bij de vraag wat van de eigen organisaties gevraagd
kan worden. Als er sprake is van culturele ongelijkheid dan mag er overheidsbeleid
ontwikkeld worden om deze ongelijkheid weg te nemen. Hieraan kunnen de eigen
organisaties een bijdrage leveren. Zij kunnen een instrumentele functie krijgen
toebedacht in het realiseren van een multiculturele samenleving om de culturele
emancipatie van de migrantengroep in de nieuwe samenleving op eigen kracht
te dragen, of samen met de overheid en andere partners de maatschappelijke
emancipatie van de eigen groep te bevorderen. Vanuit overwegingen van gelijkheid
van kansen is het in deze visie gelegitimeerd dat eigen organisaties die zich
richten op beleving van de eigen cultuur en identiteit tijdelijk of wellicht
langer worden ondersteund om een slechte uitgangspositie of achterstand op
andere groepen te compenseren.Er doet zich dan een vraag voor die wordt ingegeven door het Sociaal en
cultureel planbureau, rapportage minderheden 1999. Daarin wordt gesteld dat
een aanzienlijk deel van de thans aanwezige allochtonen al niet meer lijdt
onder sociale achterstand. Zo zijn er tal van allochtonen die zich in cultureel
opzicht weinig meer van autochtonen onderscheiden. Heeft het dan zin om deze
allochtonen op grond van hun herkomst tot in lengte van dagen aan de etnische
minderheden toe te delen en hen in die kwaliteit in de bevolkingsramingen
mee te laten draaien? Ook al zou men dat zinvol achten, het is niet meer mogelijk,
want bij de derde generatie van minderheden, staken de tellingen. De kinderen
van in Nederland geboren allochtonen zijn niet meer als allochtoon te identificeren.
Dit houdt in dat op langere termijn de sociale categorieën die met recht
op dit moment etnische minderheden kunnen worden genoemd, zich niet meer voor
een demografische benadering lenen. Enerzijds telt men nu personen mee die
in sociaal en cultureel opzicht aan hun groep zijn ontsnapt, anderzijds verliest
men leden van de derde generatie, los van hun sociaal-culturele positie.Dat heeft bijvoorbeeld gevolgen voor het onderwijs, met name de gewichtenregeling.
Een kind van beide allochtone in het buitenland geboren ouders telt nu voor
1.9. Dat kind telt dus bijna twee keer zo zwaar in de toedeling van formatie,
ongeacht of dat nodig is. Dat wordt straks anders als de derde generatie zich
in het basisonderwijs aanmeldt. Dat betekent een ander beleid en veel meer
een beleid dat specifiek gericht wordt op het wegwerken van achterstanden,
als die achterstanden er ook daadwerkelijk zijn en niet meer op grond van
etniciteit.Ik wil daar extra aandacht voor vragen, want hoe kunnen wij achterstanden
die worden geconstateerd inlopen, maar ook voorkomen? Waar ligt de prioriteit
van beleid? Wie coördineert dit beleid? Wie voert het beleid uit en wie
controleert? Of is het minderhedenbeleid verworden tot een elitair beleid
dat slecht toegankelijk is en wordt bepaald door wetenschappers, adviesorganen,
zelforganisaties, bestuurders en politici? Hoeveel nota's zijn er verschenen
en hoeveel onderzoeken en symposia zijn er de afgelopen 15 jaar gehouden over
het minderhedenbeleid? Kwellen wij onszelf ook niet een beetje met het jaarlijkse
ritueel van de rapportage etnische minderheden?Eigenlijk neemt mijn fractie vandaag een beetje afscheid van dat ritueel,
want wij willen naar een andere opzet, waarbij de verantwoordelijkheden gelegd
worden waar zij behoren te liggen en waar de controletaken worden uitgevoerd
door degenen die dat moeten doen. In feite hebben wij dit in april bij de
nota Kansen pakken, kansen krijgen al aangegeven. De minister heeft aangekondigd
dat volgend jaar voor een andere opzet zal worden gekozen. Dat betekent geen
oude wijn in nieuwe zakken. De PvdA-fractie wil dat het beleid zo wordt geformuleerd
dat er controle kan plaatsvinden, bijvoorbeeld door de gemeenteraad of door
de Kamer.Meetbare doelstellingen zijn noodzakelijk om beleid eventueel te kunnen
bijstellen. Een goed voorbeeld is de formulering van de doelstelling
van de minister om het werkloosheidsverschil tussen autochtone en etnische
minderheden te halveren.MevrouwVerburg(CDA)Voorzitter! Ik dacht dat de heer Rijpstra zei dat hij afscheid wil nemen
van het integratiebeleid en het op een andere manier wil aanpakken. Vervolgens
spreekt hij over meetbare doelstellingen, maar die zijn toch ook onderdeel
van het integratiebeleid? Wil hij inderdaad af van het integratiebeleid?De heerRijpstra(VVD)Neen, daar wil ik niet van af.Voorzitter! Terug naar de meetbare doelstellingen. Om even de draad weer
op te pakken, herinner ik eraan dat ik een goed voorbeeld vind de doelstelling
van halvering van het werkloosheidsverschil tussen autochtonen en etnische
minderheden. Stel nu dat dit niet lukt? Heeft het beleid dan gefaald? Misschien,
maar dat zal dan ook uit de analyse moeten blijken. Belangrijker is het om
die maatregelen af te spreken die wel het gewenste resultaat zullen hebben.
Dat alles houdt in een andere manier van formuleren van beleid en het afsluiten
van convenanten, contracten, met lagere overheden of organisaties op grond
van meetbare doelstellingen.MevrouwKant(SP)Voorzitter! Ik ben het met de heer Rijpstra eens dat wij duidelijke doelstellingen
moeten hebben, zoals de doelstelling van de werkgelegenheid, maar vindt hij
dan ook niet dat de minister instrumenten moet hebben om die doelstellingen
te kunnen halen? Welke instrumenten wil de heer Rijpstra de minister dan geven?De heerRijpstra(VVD)Daar zou ik net op zijn gekomen. Wat door deze minister in gang is gezet
in het grotestedenbeleid kan naar de mening van de VVD-fractie ook heel goed
in het integratiebeleid worden toegepast, maar dat vergt een andere wijze
van denken en benaderen en wellicht het zich wat kwetsbaar durven opstellen.
Het werken met visitatiecommissies in het grotestedenbeleid is aangeslagen,
zoals wel blijkt uit de aandacht voor de uitkomsten van het visitatierapport
van de commissie-Brinkman.MevrouwOedayraj Singh Varma(GroenLinks)Voorzitter! De heer Rijpstra zegt weliswaar dat er een ander beleid moet
komen, maar hij komt alleen maar met oplossingen die in de sfeer van de procedure
en het instrumentarium liggen. Wil hij nu andere vormen van controle of wil
hij een totaal ander beleid?MevrouwVerburg(CDA)Voorzitter! De heer Rijpstra vergelijkt de rol van de minister in het
integratiebeleid met de rol van de minister in het grotestedenbeleid, maar
de minister heeft in het AO van 6 oktober jongstleden nu juist aangegeven
dat hij in het grotestedenbeleid ook een budgetbevoegdheid heeft en tevens
een gerichte bevoegdheid ten aanzien van zijn collega's in het kabinet, terwijl
dat in het integratiebeleid niet het geval is. Zou de heer Rijpstra de minister
ook in het minderhedenbeleid die versterkte coördinerende bevoegdheid
willen geven?De heerRijpstra(VVD)Voorzitter! Het zijn goede vragen, maar volgens mij zit het antwoord al
in het vervolg van mijn betoog. Ik ga daar dan ook maar mee door en als ik
er geen antwoord op heb gegeven, kan men mij altijd nog aan de jas trekken.Ik herhaal dat die visitatiecommissies zijn aangeslagen. De commissie-Brinkman
was een mooi voorbeeld. Wij zien een dergelijke aanpak ook als mogelijkheid
voor het integratiebeleid, want de rol van de gemeenteraad moet wat ons betreft
versterkt worden bij de controle van het beleid. Deelt de minister deze zienswijze
en heeft hij voorbeelden van gemeenten die dat nu al minutieus en ambitieus
doen? Je loopt natuurlijk anders wel tegen het zgn. afschuifprobleem aan:
het is niet onze verantwoordelijkheid! Dat echter ontslaat een gemeenteraadslid
of een bestuurder van een instelling er niet van om de uitkomst van beleid,
of de maatregelen die niet direct onder zijn verantwoordelijkheid vallen,
bij het uitvoeren van controles en evaluaties te betrekken. Bestaat er bijvoorbeeld
al een managementinformatiesysteem dat het vraagstuk van de integratie inzichtelijker
kan maken, opdat ook daadwerkelijk gestuurd kan worden?Voorzitter! Ik weet niet welk antwoord ik erop moet geven, maar is de
stelling gedurfd dat veel geld bestemd voor het minderhedenbeleid niet op
de plaats terechtkomt waarvoor het bedoeld is? Stellen wij niet te veel prioriteiten?
Wedden wij niet op te veel paarden, omdat wij iedereen te vriend willen houden?
Of, als wij als beleidsmakers wel prioriteiten stellen: wijzen de controleurs
ons dan op wat wij hebben laten liggen? De kernvraag is: kun je echte prioriteiten
stellen en zo ja, hoe zet je alle kennis en middelen daarop in?Het Sociaal en cultureel planbureau heeft in korte tijd twee belangrijke
rapporten uitgebracht: de rapportage Minderheden 1999, die ik al heb genoemd
en die met name is toegespitst op de positie in het onderwijs en op de arbeidsmarkt,
en Scholen onder druk, op zoek naar de taak van de school in de veranderende
samenleving, dat net is verschenen. Beide rapporten hebben zeer met elkaar
te maken. Ik wil ingaan op de onderwijsachterstanden van minderheden. Door
het Sociaal en cultureel planbureau worden een aantal zaken op een rij gezet.
De metacognitieve vaardigheden, zoals abstract denken en redeneren, en de
beperkte taalvaardigheid in het Nederlands zorgen ervoor dat leerlingen uit
minderheden de instructie van de leerkracht in de lessen minder volgen. Van
hun ouders en vanuit hun sociale omgeving krijgen leerlingen uit minderheden
te weinig informatie over de samenleving, de natuur, de verworvenheden van
de wetenschappen en de wereld van kunst en cultuur. Deze zaken zijn in feite
essentieel voor de ontwikkeling van de diepere woordenschat en de vaardigheid
van begrijpend lezen. De vaardigheden van leerlingen uit minderheden die van
belang zijn voor het taal- en rekenonderwijs zijn direct bij aanvang van het
basisonderwijs veel minder ontwikkeld dan bij autochtone leerlingen. Verder
werd geconstateerd dat de drie zwakst presterende groepen, Turken, Marokkanen
en Antillianen, aan het eind van het basisonderwijs een achterstand in taal
van ongeveer twee leerjaren hebben. Leerkrachten zijn geneigd om hun leerstofaanbod
aan te passen aan het gemiddelde lage ontwikkelingsniveau en zij maken onvoldoende
gebruik van de mogelijkheden die een op achterstandsleerlingen toegesneden
didactische werkwijze biedt. Leerkrachten in het basis- en voortgezet onderwijs
hanteren bij beslissingen over de schoolloopbaan lagere prestatiemaatstaven
voor leerlingen uit minderheden dan voor autochtone leerlingen. Met andere
woorden: men stelt eerst te lage eisen en vervolgens wordt overgeadviseerd.Dan rijst natuurlijk de vraag over de oplossingen. Het Sociaal en cultureel
planbureau stelt het volgende voor: de inzet van effectieve leermethoden in
de voorschoolse fase en in de eerste jaren van het basisonderwijs, meer samenhang
op landelijk niveau, betere afstemming tussen de departementen OCW en VWS –
daar heb je de schotten weer, ze worden niet doorbroken – en het niet
geheel overlaten van het achterstandenbeleid aan de gemeenten, omdat binnen
een gemeentelijk achterstandenbeleid tal van initiatieven met elkaar om middelen
concurreren. Men durft het niet aan om de gelden te concentreren op enkele
prioriteiten. Deze conclusies van het Sociaal en cultureel planbureau kunnen
wij niet te lang laten liggen. Op welke wijze pakken wij dit op? In het totale
gemeentelijke budget voor onderwijsachterstanden gaat ongeveer 800 mln. om.
Dat is een heleboel geld. Kunnen wij niet op korte termijn met een plan komen?
Dit betekent in feite ook dat taal als doelstelling van het achterstandenbeleid
strakker geformuleerd moet worden, ook door de centrale politiek in het landelijk
beleidskader onderwijsachterstanden. De doelen moeten weer toetsbaar en meetbaar
worden door de opname van inspannings- en resultaatsverplichtingen. Het is
van groot belang dat de taalachterstand dwingender wordt aangepakt. Zoiets
kan door de overheid worden opgelegd. Wij hebben geen behoefte aan nieuwe
nota's, want de feiten zijn duidelijk. De staatssecretaris voor OCW zegde
een regeringsstandpunt toe. Ik vraag de coördinerend minister hoeveel
vaart daarachter wordt gezet en of hij een idee heeft van de wijze waarop
hij de komende tijd met dit vraagstuk zal omgaan.MevrouwVerburg(CDA)Voorzitter! De heer Rijpstra spreekt van prioriteiten, eisen en criteria.
Onlangs hoorde ik hem naar aanleiding van het SCP-rapport zeggen dat er een
onderzoek moest komen naar de manier waarop al het geld is besteed. Wil hij
dit onderzoek nog steeds en wil hij die prioriteiten op basis daarvan stellen?
Daarover horen wij hem immers nu niet meer; nu horen wij hem alleen maar vragen
stellen.De heerRijpstra(VVD)In feite wil ik dat onderzoek natuurlijk nog steeds. Ik heb net aangegeven
dat het budget voor onderwijsachterstanden 800 mln. bedraagt; 380 mln. daarvan
is gewichtengeld in primair onderwijs, 30 mln. is voor de cumi-gelden in het
speciaal voortgezet onderwijs en zo zijn er nog meer bedragen. Ik vraag mij
inderdaad af of het geld daar terechtkomt waar wij het willen hebben. Ik beschik
op dit moment niet over het overzicht dat nodig is om op die vraag een antwoord
te kunnen geven. Voor de VVD-fractie komt het moment in zicht dat hiernaar
onderzoek zal moeten worden gedaan. Dit roept de vraag op hoe een en ander
moet worden onderzocht. Men zal natuurlijk van mij willen horen of mijn fractie
kiest voor zware middelen als een parlementaire enquête of een parlementair
onderzoek. Ik denk echter allereerst aan de onderzoekstaak die de Kamer heeft.
Op grond van gesprekken en rondetafelgesprekken moeten wij tot de conclusie
kunnen komen of een verdergaand onderzoek noodzakelijk is of dat wij over
voldoende gegevens beschikken om tot een definitieve opstelling te komen.MevrouwVerburg(CDA)Doet de heer Rijpstra nu een voorstel of beperkt hij zich tot een vraag
aan de minister?De heerRijpstra(VVD)Ik wijs mevrouw Verburg erop dat de discussie die na het rapport van het
SCP is gestart, inmiddels een vervolg heeft gekregen. De heer Rabbae van GroenLinks
en anderen hebben bij de begrotingsbehandeling van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen
hierover gesproken. In de procedurevergadering van de vaste Kamercommissie
voor Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen is de vraag aan de orde geweest hoe
een en ander nader kan worden ingevuld. Ik denk te mogen stellen dat de Kamer
een onderzoek wil en dat er nog slechts discussie is over de vraag welke status
dit onderzoek moet krijgen en op welk terrein het zich moet richten. Ik probeer
duidelijk te maken dat de VVD-fractie van mening is dat er niet onnodig lang
over de precieze vorm en inhoud van het onderzoek moet worden gediscussieerd.MevrouwKant(SP)De SP-fractie is ook een voorstander van een onderzoek, aangezien het
nu wel duidelijk is dat het achterstandenbeleid niet tot de gewenste resultaten
heeft geleid. De oorzaak hiervan kan zijn dat het beleid op de verkeerde manier
is ingezet, maar ook dat er sprake is geweest van onvoldoende inzet. De heer
Rijpstra gebruikte de woorden "door de overheid opgelegd". Kan hij aangeven
wat door de overheid moet worden opgelegd en aan wie dat moet worden opgelegd?De heerRijpstra(VVD)Ik doel daarbij, bijvoorbeeld, op de situatie dat de op scholen gehanteerde
werkwijze niet tot de gewenste vermindering van de taalachterstand van bepaalde
groepen leidt. In een dergelijke situatie zal voor een andere aanpak moeten
worden gekozen, omdat een goede taalbeheersing essentieel is voor later succes
in de samenleving. Die andere aanpak moet eventueel dwingend kunnen worden
opgelegd. Wij moeten de scholen kunnen dwingen meer aandacht aan taalonderwijs
te besteden. Wellicht moeten wij scholen opleggen dat zij met steun van de
schoolbegeleidingsdiensten direct na schooltijd extra cursussen taal geven.
Scholen zullen hier wellicht tegenin brengen dat zij zelf bepalen hoe zij
het onderwijs inrichten. Dit neemt echter niet weg dat er een moment kan komen –
dat moment komt nu snel naderbij – dat moet worden geconstateerd dat
er nieuwe maatregelen nodig zijn om die achterstand weg te werken. Het onderzoek
van de Kamer moet zich ook op die maatregelen richten.MevrouwKant(SP)Ik stelde mijn vraag, omdat de woorden van de heer Rijpstra lijken te
suggereren dat het aan de mensen in het onderwijs ligt dat het allemaal niet
is gelukt. Misschien realiseert de VVD-fractie zich onvoldoende dat het onderwijs
over te weinig mogelijkheden beschikt om de kinderen met een taalachterstand
de noodzakelijke kansen te bieden? Is de VVD-fractie bereid
om extra geld vrij te maken voor eventuele nieuwe maatregelen?De heerRijpstra(VVD)Natuurlijk zijn wij daartoe bereid. In het onderwijsachterstandenbudget
gaat 800 mln. om en dat rechtvaardigt de vraag of dat geld daadwerkelijk daar
is terechtgekomen, waar wij het willen hebben. Wij hebben op dit moment onvoldoende
inzicht in de materie om op deze vraag een antwoord te kunnen geven.Voorzitter! Ik maak nog enkele korte opmerkingen tot slot. Ik ga ervan
uit dat mijn collega's in zullen gaan op het ouderenbeleid en daarom beperk
ik mij nu tot de arbeidsmarktproblematiek. De taskforce Minderheden en arbeidsmarkt
is bezig met het opstellen van een slotdocument dat de basis moet leggen voor
toekomstig beleid. Bij de behandeling van de begroting van zowel Economische
Zaken als Sociale Zaken heeft de Kamer gesproken over stimuleringsmaatregelen,
zoals het versterken van etnisch ondernemerschap. Hierop kan per regio of
per stad heel sterk de nadruk gelegd worden, maar ik vraag nog wel aandacht
voor de gezondheidszorg in de grote steden. Het aantal allochtone artsen is
gering, maar dit geldt ook voor het aantal allochtone verpleegkundigen en
doktersassistenten. Hoe zou je hierin verbetering kunnen brengen? Zou er bij
een huisarts in een grote stad die al een assistent heeft, niet een extra
plaats gecreëerd kunnen worden voor een assistent in opleiding van allochtone
afkomst, met subsidie van de overheid voor een bepaalde tijd? Dat zou een
mogelijkheid zijn om meer mensen uit deze doelgroep dit beroep te laten uitoefenen.Er vindt onder voorzitterschap van de minister in verschillende vormen
bestuurlijk overleg plaats over de uitplaatsing van statushouders. Is hij
tevreden over dit overleg of zou hij liever zien dat er op dit punt, maar
ook over de keuze van locaties voor asielzoekerscentra, meer gecoördineerd
per regio of per provincie gewerkt wordt? Wij hebben de indruk dat het nu
nogal eens op ad hoc-basis gaat.Ten slotte. Er is een brief van 16 november over de zelforganisaties van
minderheden; deze zal nog behandeld worden met de staatssecretaris van VWS.
Er wordt vrij indringend ingegaan op de subsidieregelingen voor deze organisaties,
wat directe gevolgen heeft voor het beleid. Deze brief is alleen ondertekend
door staatssecretaris Vliegenthart; is dit een actie van VWS of valt deze
ook onder de verantwoordelijkheid van de coördinerend minister?MevrouwVerburg(CDA)Voorzitter! Een maand geleden hebben wij ook onder andere over de positie
van etnische minderheden op de arbeidsmarkt en in het bestuur gesproken. Een
van mijn collega's van D66 zei toen dat er wat meer burgemeesters van allochtone
afkomst zouden moeten komen. Het doet mij genoegen dat er onlangs een benoemd
is, ook al omdat hij van CDA-huize is.Er zijn in de afgelopen tien jaar boekenkasten vol rapporten geschreven
over integratie, inclusief allerlei voorbeelden en suggesties voor hoe het
wel en vooral voor hoe het niet zou moeten. Het Sociaal en cultureel planbureau
doet hier al zeven jaar aan mee. Het beveelt vooral meer coördinatie
aan en het roept ons op, niet steeds een net iets ander wiel uit te vinden,
maar te leren van succesvolle projecten. In een interview met de Volkskrant
geeft de minister echter aan dat hij er eigenlijk ook niet zo gek veel aan
kan doen, dat hij zich soms net een doorgangshuis voor geld en plannen voelt.
De heer Rijpstra sprak al even over de coördinerende bevoegdheid van
deze minister. Op 6 oktober heeft de minister uitvoerig uiteengezet dat hij
voor het grotestedenbeleid wel coördinerende budgetbevoegdheden heeft,
maar niet voor het integratiebeleid. Ik moet zeggen dat ik hier niets van
begrijp en dat ik dit ook niet goed vind. Maar misschien had ik mij eerder
tot mijn collega's van PvdA en VVD moeten richten, omdat die ook betrokken
zijn geweest bij het in elkaar timmeren van het regeerakkoord. Hoewel ik niet
uitsluit dat de minister in een vorige leven daar ook aan heeft deelgenomen.MevrouwNoorman-den Uyl(PvdA)Ik vroeg de minister al om een extra comptabel overzicht in de begroting.
Ook de heer Rijpstra deed een soortgelijk verzoek. Als u zich hierbij aansluit
is dat prima, maar uw vraag aan de paarse partijen verbaast mij in dat kader.MevrouwVerburg(CDA)Ik doelde op de coördinerende positie van deze minister op het gebied
van het minderhedenbeleid. Hij gaf al tweemaal aan dat zijn coördinerende
bevoegdheid bij het grootstedenbeleid formeel sterker is geregeld dan bij
het integratiebeleid. In de Kamer hebben wij soms met drie of vier bewindspersonen
te maken als het gaat om een of meerdere thema's uit het integratiebeleid.Officieel bestaat het integratiebeleid 18 jaar, maar nog steeds bestaat
de indruk dat het over en voor, maar meestal zonder allochtonen vorm krijgt
en dat deze soms lijdend voorwerp zijn die integratie en inburgering moeten
ondergaan. Vele projecten helpen niet mee om achterstanden in te lopen. Mijn
fractie vindt dat om te huilen. De werkloosheid onder allochtonen is viermaal
zo hoog als onder autochtonen, en dat bij deze gespannen arbeidsmarkt. Deze
minister zal steviger moeten coördineren. Er zal onderzoek plaatsvinden
naar de positie en betekenis van organisaties van migranten in verband met
het integratie- en vrijwilligersbeleid. Dit alles benadrukt de belangrijke
rol van de zelforganisaties. Is de minister het eens met de tekst van de brief
van mevrouw Vliegenthart op blz. 8, waar staat: concreet betekent dit dat
met ingang van het subsidiejaar 2001 geen landelijke zelforganisaties van
minderheden op die titel in aanmerking kunnen komen voor een instellingsubsidie.
Wat is de reactie van de bewindsman hierop?Mevrouw Noorman wees in verband met de Wet inburgering nieuwkomers op
de wachtlijsten die oplopen wegens gebrek aan geld of faciliteiten tot meer
dan een halfjaar. Dat kan niet. Vaak heeft in die periode een vluchteling
met een verblijfstatus een baan en dan kan hij niet opnieuw beginnen. Voorts
wijs ik op de drop-outproblematiek. Een vluchteling die een baan vindt, stopt
te gemakkelijk met het WIN-traject. Daarom wil mijn fractie een betere trajectbegeleiding,
registratie en drop-outpreventie. Wat kan de minister doen voor werkgevers
die een drop-outvluchteling een baan aanbieden in de wetenschap dat deze een
WIN-traject volgt.Ik sluit mij aan bij mevrouw Noorman die vroeg waarom er weinig gelegenheid
is voor duale trajecten in de WIN. Ik onderschrijf dus wat zij heeft gezegd
over de bekostigingssystematiek en -problematiek in een aantal
door haar genoemde steden.Als het aan de CDA-fractie ligt, moet de WIN echt een sluitende aanpak
hebben in die zin dat er op tijd gestart moet kunnen worden. Ook moeten degenen
die met WIN beginnen, dat ook afmaken. Dat is namelijk een absolute voorwaarde
om de weg te vinden in de Nederlandse samenleving. Dit is dus een recht en
plicht tegelijk.Over de VVTV'ers is al het nodige gezegd. Maar hoe staat het met het overleg
met de VNG terzake? Ik heb begrepen dat de minister hierover vrij regelmatig
overleg heeft. Is er sprake van vorderingen en worden er openingen gezocht
en gevonden om de gemeenten beter aan hun zorgplicht te laten voldoen?Natuurlijk komt er een nieuwe Vreemdelingenwet en die is waarschijnlijk
in 2001 van kracht. Hoe kijkt de minister in dit verband aan tegen de stappen
die genomen moeten worden ook voor VVTV'ers en de inburgering?Nu kom ik te spreken over taal, taal en nog eens taal, de eerste sleutel
voor zelfredzaamheid. De schatting is dat er op het ogenblik tot 300.000 oudkomers
zijn. Dat aantal zegt al iets. Zij kunnen zich onvoldoende uitdrukken in de
Nederlandse taal om zich te kunnen redden. Mijn fractie ziet graag dat er
voor deze oudkomers onder de 57,5 jaar een sluitende aanpak komt voor taalonderwijs.
Tot de 57,5 jaar geldt namelijk de sollicitatieplicht nog. Ik weet niet wat
in dit opzicht de ontwikkelingen zijn. Tot de 57,5 jaar moet er volgens mijn
fractie een aanbod komen voor migranten naar Nederland. Voor degenen die ouder
zijn dan 57,5 jaar is deelname vrijwillig. Ik wil graag dat de minister vóór
april volgend jaar met voorstellen komt die de aanpak voor taalcursussen voor
oudkomers sluitend maken.MevrouwNoorman-den Uyl(PvdA)Is mevrouw Verburg niet van mening dat de in september beschikbaar gestelde
budgetten voor taaltrajecten niet vooral voor oudere migranten en vluchtelingen
bestemd moeten worden? De inburgering is ingevolge de wet verplicht. Ik noem
in dit verband ook de werkloosheid. Ik zeg dit tegen de achtergrond van de
toegang tot zorg en de mogelijkheden om goed verzorgd te worden, als men wat
ouder en gebrekkiger wordt. De toegang tot die zorg wordt grotendeels belemmerd
als men helemaal geen kant uit kan met de Nederlandse taal. Zo kan ik mij
zelfs taalprogramma's voorstellen die gericht zijn op het krijgen van primaire
zorg. Als men die programma's heeft gevolgd, kan men in ieder geval in het
Nederlands heel eenvoudige dingen uitleggen, bijvoorbeeld dat men naar de
wc moet of dat men honger en dorst heeft. Voor een Chinees in een ziekenhuis,
die geen Nederlands kan spreken, is dat heel naar. Ik vind dus dat dit soort
maatwerk ook voor de categorie ouderen moet gelden. Mevrouw Verburg maakt
een splitsing en ik vraag haar of zij in dezen met mij mee wil gaan.MevrouwVerburg(CDA)Ik neem aan dat er in dit betoog een vraag is opgesloten. Maar als mevrouw
Noorman goed naar mij heeft geluisterd, weet zij dat ik een aanpak voor iedereen
wens. Daarbij laat ik die plicht wel parallel lopen met de sollicitatieplicht
tot 57,5 jaar. Ik wil wel een sluitend aanbod voor iedereen. Ik wil ook graag
dat ouderen gestimuleerd en goed voorgelicht worden om de redenen die mevrouw
Noorman zojuist heeft genoemd. Ik wil hun dat overigens niet opleggen. Nogmaals,
het aanbod moet er wel zijn.MevrouwNoorman-den Uyl(PvdA)Maar wilt u iedereen die jonger dan 57,5 is een zodanige verplichting
opleggen dat ook de Wet boeten en maatregelen van toepassing is?MevrouwVerburg(CDA)Ik vraag aan de minister om eerst met een voorstel te komen. Als de minister
dat nog niet toezegt, zal ik in een motie om zo'n plan vragen. Dat plan zal
ongetwijfeld eerst de invoering en vervolgens eventuele sancties moeten bevatten.
Maar dat vertrouw ik graag aan de minister toe tegen de tijd dat het zover
is. Maar laten we eerst maar eens zicht krijgen op de vraag hoe groot het
eventuele aanbod moet zijn en hoe dat goed kan worden aangepakt.MevrouwNoorman-den Uyl(PvdA)Maar is mevrouw Verburg niet van mening, dat je alleen sancties kunt opheffen
ingeval van een wettelijke leerplicht en als er ook leerrechten zijn? Die
zijn er nu niet.MevrouwVerburg(CDA)Voorzitter! Ik praat helemaal niet over sancties! Mevrouw Noorman begint
over sancties en wil nu plotseling, dat ik iets over sancties zeg! Laten we
nu eerst eens kijken of de minister van zins is om het plan toe te zeggen
en of hij bereid is om dat voor 1 april volgend jaar te doen. Dan zullen wij
hierover praten en dan wil ik ook heel graag iets zeggen over eventuele verplichtingen
en wat dan als het niet nagekomen wordt, enz. Maar eerst de mogelijkheden,
mevrouw Noorman!Voorzitter! Ik wijs in dit verband nog op een paar mogelijkheden, namelijk
om taalcursussen voor oudkomers ook in te vlechten in de cursussen voor nieuwkomers,
die in het kader van de WIN worden gegeven. Ik vraag met nadruk ook om aandacht
voor de mogelijkheden om taalcursussen in te bouwen in de reïntegratietrajecten
in het arbeidsmarktbeleid. Daar is nogal wat onderbesteding van de financiën
daarvoor en wellicht is het dan heel goed mogelijk. Ik vraag om aandacht voor
de inhoud van de taalcursussen en sluit mij wat dat betreft aan bij de vraag
van mevrouw Noorman. Ik vraag ook om aandacht voor taalcursussen op de werkvloer
in het kader van employability, met mogelijke medefinanciering vanuit de opleidings-
en ontwikkelingsfondsen van de sectoren zelf. Ik krijg daar graag een reactie
op.Voorzitter! De minister wil een wijkgerichte aanpak en een netwerk van
hulpverleners in verband met de opvoeding. Mijn fractie ziet veel meer in
een aanpak om behalve voorlichting via consultatiebureaus te gaan werken met
gezinscoaches. Voor allochtone gezinnen kan dit vorm krijgen door gezinscoaches
met dezelfde achtergrond. Ik zou daarop graag een reactie van de minister
krijgen.Voorzitter! Over het onderwijs is al veel gezegd. Ik heb al gewezen op
de onderzoeken die de PvdA heeft genoemd. Ik weet niet of de VVD nog wel een
onderzoek wil naar wat in en rond het onderwijs allemaal gebeurd is. Mijn
fractie wil vooral vooruitkijken en vraagt ook op dit punt meer coördinatie.
De goede voorbeelden zijn er: piramide, caleidoscoop, KEA-projecten e.d. In
onze beleving vraagt dit soort projecten veel meer promotie en van deze minister
samen met collega's een regiefunctie om ervoor te zorgen, dat dergelijke projecten meer geïmplementeerd worden in het onderwijs.Ik kom op de economie en het arbeidsmarktbeleid. In de eerste plaats wil
ik spreken over het bevorderen van het zelfstandig ondernemerschap. De laatste
tijd is daarover veel van doen. Mijn fractie voelt er niet zoveel voor om
in de Vestigingswet de vestigingseisen sterk te verlichten, zodat iemand er
na een jaar of twee jaar weer uitligt omdat hij niet kan voldoen aan de criteria.
Dat geldt voor alle startende ondernemers: zorg dat duidelijk is dat zij kwaliteit
moeten leveren: richting cliënten en leveranciers maar zij zelf moeten
ook kwaliteit geleverd krijgen in de betreffende wetgeving. Mijn fractie is
veeleer een voorstander van investeringen in kwaliteit dan om de vestigingseisen
te versoepelen zodat er meer nieuwe ondernemers komen. Nogmaals, dat geldt
voor allochtonen maar ook voor autochtonen. Nieuwe ondernemers van etnische
afkomst die het goed doen, zijn goud waard als rolmodel voor andere starters.Voorzitter! Er is al veel gezegd over het arbeidsmarktbeleid. Onlangs
is het Najaarsoverleg gevoerd en vele opmerkingen zijn gemaakt over de wet
Samen. Wij moeten helaas vaststellen dat minder dan een kwart van de bedrijven
rapporteert over de inspanningen en resultaten. Ik vraag mij af waarom niet
ook door deze minister hiervan een steviger punt is gemaakt in het najaarsoverleg.
Gelet op de ambitie en de noodzaak om meer allochtonen aan werk te helpen,
is het resultaat eigenlijk een beetje beneden de maat.Bij het versterken van de arbeids- marktpositie is het nodig om af en
toe een zetje te geven. Wij kennen al de beleidsadviseurs minderheden, maar
wat er nog niet is, zijn de zogenaamde sectoradviseurs min- derheden (SAM'mers).
In de sectoren en branches bemiddelen zij gericht tussen werkgevers en werkzoekenden.
Het is treurig dat in het overzicht, in het RIEM, staat dat het onderzoek
naar de mismatch bij de instroom naar werk naar voren is geschoven. Ik begrijp
dat niet goed. Het zou juist een mogelijkheid bieden om hierop meer zicht
te krijgen. Ik hou dus een pleidooi voor de SAM'mers. Wat de fractie van het
CDA betreft, krijgen zij ook een wat andere rol. Zij moeten niet alleen bemiddelen,
maar ook een rol spelen in het employabilitybeleid in een sector. Al dan niet
mede bekostigd vanuit de opleidings- en ontwikkelingskosten, kan dit een betekenisvolle
bijdrage zijn aan de in- en doorstroombevordering van etnische werknemers.Het kabinet heeft gereageerd op de nodige onderzoeken naar de problematiek
van ouderen. Mijn fractie vindt het geweldig hard nodig dat voorlichting op
maat meer kans krijgt. Voorlichting op papier is vanwege taalbeheersingsproblemen
nog heel moeilijk. Allochtonen, zekere oudere, hebben niet zo'n enorme leescultuur.
Mond-tot-mondvoorlichting is van belang. Via steunpunt en zelforganisaties
moeten ouderenadviseurs worden ingeschakeld. Ook hier geldt voor onze fractie:
inschakelen, aanspreken en medeverantwoordelijk maken voor de resultaten.
Collega Rijpstra heeft al gewezen op het belang van allochtone huisartsen.
Ik wil de slag maken naar interculturalisering van het onderwijsprogramma
voor huisartsen en voor andere gezondheidszorgwerkers. Wil de minister toezeggen
dat hij daar aandacht aan wil schenken?Ik kom op de doelgroep van het minderhedenbeleid, waarvoor een notitie
is toegezegd. Ik hoor graag wanneer deze zal verschijnen. Vooruitlopend erop
willen wij aandacht vragen voor de knellende situatie van Chinezen en Somaliërs.
Er is sprake van groeiende problemen voor oudere Chinezen. Zij hebben last
van isolement, gezondheidsproblemen en verslavingseffecten. Daarnaast spelen
natuurlijk de economische problemen. De Chinezen zijn uiterst zelfredzaam,
hetgeen valt te prijzen. Nu de Chinese zelforganisaties over hun eigen schaduw
zijn heengesprongen en hun krachten hebben gebundeld, beveel ik deze groep
in de warme aandacht van de minister aan. Ik hoor graag wat hij voor deze
mensen gaat doen.Er moet zorgvuldiger worden gekeken naar de groep van Somaliërs.
Ik hoor dat Somalische vluchtelingen de hele integratieboot dreigen te missen.
Kinderen gaan niet naar school; ouders blijven buiten de samenleving staan.
Ik vraag daar extra aandacht voor.Voorzitter! Over gefaciliteerde remigratie hebben wij het al een aantal
keren gehad, niet alleen met deze minister, maar ook met die voor Ontwikkelingssamenwerking.
Vorige week hebben wij van de laatste een prachtige brief gehad, die vol staat
met mitsen, maren en tenzij'en. Als ik de brief goed lees, vindt de minister
voor Ontwikkelingssamenwerking dat de Kamer, hoewel haar voorganger Pronk
het één en ander heeft beloofd aan de Kamer, op haar niet hoeft
te rekenen. Wat vindt deze minister daarvan? Is het nu voorgoed gedaan met
gefaciliteerde remigratie? Dan hebben wij daarover duidelijkheid en weten
wij, waar wij aan toe zijn. Dat is beter dan allerlei mitsen en maren.Voorzitter! In de nota over het integratiebeleid van etnische minderheden
in relatie tot hun geestelijke dienaren, van 26 februari 1998, wordt het wenselijk
beoordeeld dat genootschappen die verantwoordelijk zijn voor de islamitische
belijdenis in ons land, spoedig initiatieven nemen tot structurele opleidingsvormen
voor imams in Nederland. Sinds die tijd is er voorzover ik kan waarnemen niet
veel gebeurd, zij het dat het kabinet in beginsel voor een periode van tien
jaar bereid is, een specifieke stimuleringsbijdrage te leveren, waarvoor het
zeven voornemens formuleert. Het kabinet stelt dat het initiatief bij de minderhedenorganisaties
zelf ligt. Maar als met zoveel woorden een dergelijke opleiding als kabinetsprioriteit
wordt aangekondigd, mag men toch verwachten dat het kabinet concrete stappen
zet. Kan de minister aangeven, wat het kabinet sinds februari 1998 heeft gedaan?
Inmiddels ligt er een zorgvuldig en helder advies om het pad naar een imamopleiding
te effenen. Waarom aarzelt het kabinet met het nemen van concrete stappen? Waarom
is er geen serieuze reactie van het kabinet op de uiterst zorgvuldig gewogen
voorstellen van de Stichting islamitisch hoger onderwijs (SIHO) en de Rijksuniversiteit
Utrecht, om te komen tot de oprichting van een islamitisch-theologische opleiding?
De CDA-fractie wil dan ook graag weten, welke stappen dit kabinet neemt om
in afstemming met de moslimgemeenschap in Nederland tot een zorgvuldig besluit
ter instelling van een theologische faculteit voor de islam te komen.Voorzitter! Wanneer gaat de minister concrete stappen zetten om, als het
gaat om de aandacht voor Antilliaanse jongeren in een beperkt aantal steden,
samen met die steden de problemen echt bij de kop te pakken?
Ik heb in dit tussenstandoverleg een aantal punten genoemd. Mijn fractie zal
de minister op gerichte resultaten op die punten afrekenen.MevrouwOedayraj Singh Varma(GroenLinks)Voorzitter! Ik zou de minister willen feliciteren met de benoeming van
Roy Ho-Ten-Soeng tot burgemeester. Ik zou de migrantenorganisaties ook willen
feliciteren want er is jarenlang aan getrokken om iemand van kleur en van
niet-westerse afkomst te benoemen. Ik zeg dit onomwonden. Hoe goed de heer
Gabor als burgemeester zou zijn en hoe prettig hij als collega is, het ging
ons om iemand van kleur en van niet-westerse afkomst. Het is de eerste zwarte
burgemeester, waarmee de minister tevens op de agenda heeft gezet dat Nederland
echt een immigratieland is.Voorzitter! De multiculturele samenleving is voortdurend in ontwikkeling
en in beweging. Het is een uitdaging om die multiculturele samenleving in
goede balans te krijgen. Enerzijds gebeuren er heel veel positieve zaken,
anderzijds zijn er zaken waarover wij ons zorgen maken. Ik noem in het bijzonder
het op sommige punten niet participeren van alle migrantengroepen en de problemen
rond de Marokkaanse, de Turkse en de Antilliaanse jongeren. Als wij daar niet
goed mee omgaan, kan de balans wel eens de verkeerde richting opgaan. Wij
moeten de pluspunten dus uitbuiten en de minpunten indammen.De minister heeft een aantal nota's geschreven die hier voor liggen en
die in grote lijnen positief zijn. Het ontbreekt in die nota's vooralsnog
echter aan de invulling en de praktijk. GroenLinks vindt dat de minister een
goede richting is ingeslagen maar dat de invulling te wensen overlaat en de
praktijk moeilijk is. Positief is dat er voorzichtige tekenen van vooruitgang
zijn op het gebied van onderwijs en arbeidsmarkt, hetgeen echter nog geen
vruchten afwerpt voor de vluchtelingen die op dit terrein nog een enorme achterstand
hebben. Verder is positief dat er gepraat wordt over racismebestrijding en
het voorkomen van vooroordelen, dat de minister het SCP-rapport bij het onderhavige
beleid betrokken heeft, dat er een apart hoofdstuk vrouwen is, en dat er eindelijk
gesproken wordt over de positie van ouderen.Voordat ik overga tot de concrete punten wil ik nog iets opmerken over
de positie van de Chinezen in ons land. Allereerst zou ik graag willen vernemen
hoe het gesprek dat de minister onlangs met een aantal Chinezen heeft gehad,
is verlopen. Het wordt tijd dat wij op korte termijn met de minister spreken
over de problematiek rond de Chinezen, over de gokverslaving, over de achterstand
in Nederlandse taal, over de arbeidsomstandigheden, over de ouderen, over
het opnemen in het LOM en in het minderhedenbeleid.Voorzitter! Ik heb gezegd dat de invulling van het beleid in de praktijk
soms te wensen overlaat. Dat geldt bijvoorbeeld voor het inburgeren. Wij hebben
in deze Kamer met veel plezier gewerkt aan de Inburgeringswet. Het was voor
ons in de vorige kabinetsperiode van belang dat deze wet een succes zou zijn.
De wet is totstandgekomen en de Kamer heeft de wet aanvaard. Wij wilden met
deze wet de migranten, de nieuwkomers in Nederland en anderen die hier al
lang zijn, op weg helpen in deze maatschappij. Wij wilden hun rechtspositie
verbeteren en hen de Nederlandse taal laten leren. Het is nooit de bedoeling
geweest van de Kamer dat deze wet zou verzanden in een rompslomp van bureaucratie
en procedures. Er zijn te veel intakers en er zijn te veel papieren, waardoor
de wachttijd verlengd wordt en de uitval van mensen vergroot wordt. De kinderopvang
is niet geregeld. Bovendien wordt de wet niet flexibel uitgevoerd. Het is
allemaal erg star: er zijn geen cursussen 's avonds; er zijn geen cursussen
in het weekend; er zijn geen cursussen in de zomer. Als mensen een baan vinden,
kunnen zij overdag niet naar de cursus. Dan zou je 's avonds gebruik moeten
kunnen maken van de cursussen. De schoolgebouwen staan 's avonds leeg; zij
staan in het weekend leeg; zij staan in de zomer leeg. Het zou beter zijn
om daar goed gebruik van te maken. Wij moeten af van de gedwongen winkelnering
bij de ROC's.Ook de kwaliteit van de cursussen is niet geweldig. Mevrouw Noorman-den
Uyl heeft al uitgebreid over de financiën gesproken. Ons bereiken berichten
dat de financiën bij de inburgeringstrajecten, en ook de verdeling voor
volgend jaar, momenteel niet goed op orde zijn. Kan de minister daar meer
duidelijkheid over geven? Mijn fractie voelt veel voor het voorstel van mevrouw
Noorman-den Uyl om de financiën door de Rekenkamer te laten onderzoeken.Voorzitter! Dan kom ik bij het punt van de nieuwe Vreemdelingenwet in
2000, waarin de VVTV'ers een nieuwe status zullen hebben. Hier vormt zich
nog een probleem naast de problemen die ik al genoemd heb in het kader van
de inburgering. Hoe gaat de minister een en ander inbedden? Er komt namelijk
weer een nieuwe groep mensen aan die gebruik gaan maken van de inburgeringscontracten.
De huidige groep heeft al zoveel problemen. Ik ben benieuwd naar de tussenrapportage
die jaarlijks wordt gedaan. Ik hoop dat wij die ruim voor de begrotingsbehandeling
volgend jaar zullen krijgen, zodat wij kunnen nagaan of alle problemen die
ik genoemd heb zijn opgelost. Het is van belang dat de minister ons regelmatig
op de hoogte houdt van knelpunten die zijn weggenomen.Ik had al gezegd dat het mij verheugde dat de positie van zwarte migranten-
en vluchtelingenvrouwen in de wet is opgenomen. Ik heb gemerkt dat de minister
veel aandacht besteedt aan de participatie van ZMV-vrouwen door middel van
kadertrainingen. Er zijn kadertrainingen voor mensen met een politieke ambitie
en voor mensen die een bestuurlijke functie ambiëren. Dat is heel belangrijk
en dat past ook in het burgerschap. Ik wacht de resultaten van zijn inspanningen
af.Er is ook een overlegkader voor vrouwen uit minderhedengroeperingen. Daar
is een jaarplan voor gemaakt. Ook daar ben ik zeer benieuwd naar.Dan kom ik bij de positie van ouderen. In het minderhedenbeleid komt deze
groep slecht aan bod en ook in het reguliere ouderenbeleid. Oudere mensen
van etnische afkomst komen er maar bekaaid van af. Daarom is het belangrijk
dat er ouderenadviseurs komen. Mijn fractie vindt dat er specifiek ouderenbeleid
gevoerd moet worden. Dat geldt met name de Chinese ouderen, Turkse ouderen,
Marokkaanse ouderen en Hindoestaanse ouderen, groepen waarbij de taal een
grote barrière vormt. Juist dan zijn ouderenadviseurs van groot belang.
Dat is dus specifiek beleid. Ik weet niet of de minister het artikel in de Volkskrant van afgelopen zaterdag over de Chinese ouderen heeft
gelezen, maar dat was een duidelijk voorbeeld van een speciale woonsituatie.
Speciale woongroepen, speciale woonvoorzieningen en specifieke units in bestaande
woonoorden zijn heel belangrijk. Er is ook gepraat over het leren van de Nederlandse
taal. Dat is goed, want het blijkt dat de ouderen geïsoleerd zijn. Ze
zouden de kans moeten krijgen om Nederlands te leren. Ik wil deze mensen absoluut
niet de verplichting opleggen om Nederlands te leren, maar hen de mogelijkheid
geven om het Nederlands te leren.Op dit beleidsterrein is het van belang om vooruit te kijken. De ouderen
hebben op dit moment geen gigantisch probleem, maar dat dient zich wel op
zeer korte termijn aan. Het lijkt mij daarom goed ervoor te zorgen, dat oudere
mensen zich op hun plek kunnen voelen in Nederland. Ik denk bijvoorbeeld aan
mijn moeder. Als je van niet-westerse afkomst bent en je wordt ouder, dan
val je terug op je eigen dingen, je eigen cultuur. Daarbij voel je je veiliger.
Zo gaat het met alle andere migrantenouderen in dit land. Ik vraag dus om
een specifiek beleid voor deze groep. Dat is een hartenkreet van de fractie
van GroenLinks.De ouderen hebben ook een financieel probleem. Daarbij gaat het er niet
zozeer om dat er geen regelingen zouden zijn, maar de ouderen van etnische
afkomst kennen de voorzieningen niet. Er is een gebrek aan voorlichting. Heel
veel ouderen zijn nog niet zo lang in Nederland dat zij een volledige AOW
krijgen. Zij krijgen een kleine AOW, maar weten heel vaak niet dat er een
aanvullingsmogelijkheid is. Een aantal jaren geleden bleek dat migranten weinig
gebruikmaakten van huursubsidiemogelijkheden Toen hebben wij een gigantische
campagne via de migrantenmedia gevoerd. Dat heeft effect gehad. De migranten
gingen massaal gebruikmaken van de mogelijkheid tot huursubsidie. Waarom zouden
wij niet ook deze maatregelen via de migrantenmedia en de zelforganisaties
naar buiten brengen? Ik denk dat dit heel erg belangrijk is. Wij kunnen ook
gebruikmaken van het rondetafeloverleg van oudere Nederlanders.In het rapport van het Sociaal en cultureel planbureau is geschreven over
de positie van oudere vrouwen, met name over de positie van Turkse en Marokkaanse
vrouwen. Zij verzorgen hun man. Die man komt in een positieve situatie te
overlijden. De vrouw komt dan in een nadelige situatie omdat zij alleen achterblijft,
de Nederlandse taal vaak niet beheerst en niemand heeft die haar verzorgt.
Zij komt zo in een isolement. Niet alleen Turkse en Marokkaanse vrouwen komen
in deze positie terecht, maar ook Chinese vrouwen – dat bleek uit het
artikel in de Volkskrant – en Hindoestaanse vrouwen. Ook zij kennen
vaak de Nederlandse taal niet en missen verzorging. Ik vraag om aandacht voor
die groepen vrouwen en om een oplossing van deze problemen.Dan het burgerschap. De minister zegt dat multiculturalisatie en interculturalisatie
van instanties voor het burgerschap belangrijk zijn. Naar mijn mening gaat
het niet alleen om deze twee punten, maar ook om de participatie van migranten
in deze instituties en nog meer om een verandering van de cultuur van deze
instituties De minister zegt dat het gaat om willen, kunnen en mogen. Migranten
willen en kunnen al jaren participeren, maar ze mogen het niet. Zij krijgen
geen toegang tot de instituties. Je kunt je afvragen waarom niet. Zij krijgen
geen toegang omdat men vasthoudt aan de cultuur die er is en de migranten
geen mogelijkheid geeft om te participeren. Als men iemand in het bestuur
wil opnemen, wordt altijd getwijfeld aan de kwaliteit van de migrant. Ik vraag
mij dan af of de zittende bestuursleden wel voldoende kwaliteit hebben. Een
omslag is van groot belang.Over de zelforganisaties zal ik niet veel zeggen omdat er een notitie
is. Waarom heeft de minister die notitie niet medeondertekend? Eigenlijk ben
ik blij dat de minister de notitie niet getekend heeft. Natuurlijk behoort
deze minister haar te tekenen, omdat hij het minderhedenbeleid in zijn portefeuille
heeft. Ik ben het niet eens met de notitie. Als de notitie binnenkort op de
agenda komt, hoor ik ook graag de mening van deze minister daarover. De notitie
betreft met name het ministerie van VWS, maar deze minister is belast met
het minderhedenbeleid en de zelforganisaties. Wat vindt hij van het voorstel,
de zelforganisaties niet meer te financieren? Dat is niet niks.Waar blijven de oplossingen voor de Roma, de Sinti en de woonwagenbewoners?
Ik heb nergens iets over hen gelezen. Dat is bijzonder jammer, want ook de
Roma, de Sinti en de woonwagenbewoners vallen onder dit beleid. Ook zij hebben
het heel moeilijk. Ook zij komen niet aan de bak. Onze aandacht zal moeten
uitgaan naar deze groepen.De heerVan der Staaij(SGP)Voorzitter! Enigerlei vorm van centrale regie is geen reële optie,
zo lees ik in de rapportage integratiebeleid. Er liggen veel verantwoordelijkheden
bij decentrale overheden en er zijn veel andere actoren in het spel die zich
moeilijk laten sturen. Het uitgangspunt, decentraal doen wat decentraal kan,
juicht de SGP-fractie toe. Het gevolg van decentralisatie is wel, aldus de
rapportage, dat de samenhang en afstemming een knelpunt vormen. Juist het
aanbrengen van die samenhang is de taak van de coördinerend minister
van Integratiebeleid. Ik hoor graag zijn toelichting op die spanning tussen
coördineren, maar niet regisseren.Na deze algemene overweging over het sturingsvraagstuk wil ik enkele opmerkingen
maken over inburgering, onderwijs en arbeidsmarkt. Ik sluit af met enkele
losse punten.Nogal wat gemeenten hebben een brief geschreven waarin zij hun beklag
doen over het gebrek aan middelen voor opvang en inburgering van houders van
een VVTV. Het gebrek wordt veroorzaakt doordat VVTV'ers sinds 1 januari niet
meer onder het inburgeringsbeleid vallen. Dit jaar hebben de gemeenten er
financieel nog wel een mouw aan weten te passen, maar volgend jaar zal hen
dat niet meer lukken. Wat is de visie van de regering hierop? Want volgens
de gemeenten is het overhevelen van restanten van inburgeringsgelden naar
het reguliere gemeentelijke budget om dat vervolgens aan inburgering van VVTV'ers
ten goede te laten komen, geen afdoende oplossing.Niet onbelangrijk is het signaal dat het SCP heeft afgegeven over de werking
van de Wet inburgering nieuwkomers. Er zou maar weinig doorstroming zijn van
inburgeringsprogramma's naar verder onderwijs en de arbeidsmarkt. De oorzaak
is dat in de korte tijd van ongeveer 600 uur weliswaar een voldoende
niveau van sociale, maar niet van professionele zelfredzaamheid bereikt wordt.
Wij verzoeken de minister om, vooruitlopend op de evaluatie van deze wet,
dit proces nauwlettend te volgen en tijdig maatregelen te nemen om hierin
verbetering te brengen.De inburgering van oudkomers is een ander probleem. Regelmatig wordt de
klacht gehoord dat er relatief te weinig mogelijkheden zijn voor taal- en
ander onderwijs voor oudkomers. Vooral het taalonderwijs vraagt aandacht.
De minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid heeft tijdens het AO van
6 oktober gezegd dat als het ware eerst een inhaalslag moet worden gemaakt
voor de zittende allochtonen om vervolgens armslag te creëren voor nieuwkomers.
Naar onze overtuiging blijft het nodig, extra te investeren in het oudkomersbeleid.De SCP-rapportage 1999 uit stevige kritiek op het ontbreken van samenhang
in het onderwijsbeleid van de overheid inzake allochtone jongeren. Met name
tussen de ministeries van VWS en OCW zouden afstemmingsproblemen zijn. Beleidsinitiatieven
zouden een ad hoc-karakter hebben. De opmerking over de structurele onderschatting
van de weerbarstigheid van de problematiek baart zorgen. Graag de reactie
van de minister op dit punt.Uit het rapport blijkt tevens dat het didactisch handelen van leraren
op zwarte scholen hier en daar onder de maat is. Vorige week dinsdag heeft
de Kamer middels een motie-Ross, mede ondertekend door mijn fractiegenoot
Van der Vlies, erop aangedrongen binnen het HBO een opleiding voor onderwijs
aan allochtonen te ontwikkelen. Ik wil het pleidooi daarvoor graag ondersteunen.
De motie was bepaald niet overbodig. Heeft het kabinet zich inmiddels een
oordeel gevormd over de uitvoering ervan?De SGP-fractie vraagt aandacht voor het belang van het vak kennis van
de wereld. Die kennis blijkt in de praktijk vaak te ontbreken.Een tweede punt waarop wordt gewezen en waarvoor wij meer aandacht vragen,
is dat allochtone kinderen aan het eind van het basisonderwijs regelmatig
nog steeds een te hoog advies krijgen voor het voortgezet onderwijs. Dat kan
in het vervolgtraject wel eens ontmoedigend werken.In het rapport wordt er ook op gewezen dat met name de basisvorming voor
allochtone jongeren vaak te algemeen en abstract is en dat er meer mogelijkheden
zouden moeten worden geschapen voor een meer praktijkgerichte aanpak. Hoe
denkt de minister daarover?Via de media kwamen ons verleden week enkele noodkreten ter ore over de
Wet onderwijs allochtone levende talen. Bij veel gemeenten zou daarover onduidelijkheid
bestaan. De wet zou onnodig ingewikkeld zijn. Kan de minister daarop reageren?Op het terrein van het onderwijs zijn heel veel initiatieven wenselijk
en nuttig, maar naar de mening van de SGP-fractie zou ook hier de verantwoordelijkheid
van de ouders voorop moeten staan.Dan kom ik op het terrein van de arbeidsmarkt. De naleving van de wet
Samen laat te wensen over. Veel jaarverslagen worden te laat gedeponeerd en
doelstellingen van de wet worden lang niet overal gehaald. Boekjes met praktische
tips, een landelijke helpdesk en het rappelleren van nalatige werknemers sieren
het overheidsbeleid, maar de resultaten zijn nog steeds ontoereikend. Is de
minister van mening dat er voldoende en ook goede instrumenten zijn om de
wet zoveel mogelijk nageleefd te krijgen?Een opvallend punt in de rapportage van de regering vonden wij dat er
wordt gesproken over een alarmerende arbeidsmarktpositie van vluchtelingen.
Gegeven het feit dat deze een belangrijk deel van de instroom van migranten
uitmaken, is er veel voor te zeggen om aan deze groep en hun arbeidsmarktpositie
meer aandacht te geven. Juist gelet op het trieste verleden dat vluchtelingen
vaak hebben, is dat volgens ons ook belangrijk. Wat denkt de minister hierover?Voorzitter! Ik kom op de rol van de levensbeschouwing in het integratiebeleid.
De minister heeft al enkele malen toegezegd daarover dit jaar met een notitie
te komen. Hoe staat het daarmee? Gelet op het feit dat meer dan de helft van
de allochtone bevolking moslim is en op de steeds heterogener wordende samenstelling
van de instroom, waardoor ook het palet aan religies breder wordt, is het
naar onze overtuiging belangrijk om daaraan nadrukkelijk aandacht te besteden.Wat is precies de doelstelling van de uitgebrachte checklist multiculturalisering
en wat gaat er verder mee gebeuren?Er is gerapporteerd wat het meldpunt zoal doet tegen discriminatie op
het Internet. Wij willen beklemtonen dat er nadrukkelijk sprake is van een
overheidstaak als het gaat om de handhaving van de strafwetgeving op dat punt.
Is de minister bereid erop toe te zien dat door de zelfregulering geen belastend
materiaal verloren gaat, waardoor Justitie niet adequaat zou kunnen optreden?Ook zou de SGP-fractie graag wat meer willen horen over de knelpunten
bij de zgn. crime-pilots. De rapportage geeft niet duidelijk aan wat die problemen
zijn en hoe ze kunnen worden opgelost.In het verleden is er al over gesproken hoe de rapportage over het minderhedenbeleid
in de toekomst vorm zal worden gegeven. In hoeverre wordt bij die toekomstige
rapportages ook het SCP bij betrokken, want deze rapportage 1999 is de laatste
die in deze vorm wordt uitgebracht?MevrouwKant(SP)Voorzitter! Toen wij bij het aantreden van het tweede Paarse kabinet te
horen kregen dat er een aparte minister zou komen voor het grotestedenbeleid
en met name voor het integratiebeleid vonden wij dat heel goed. Direct na
zijn aantreden, zei die minister dat hij geen minister van spek en bonen zou
zijn. Ik dacht toen dat het wel goed zou gaan en dat er wel het een en ander
zou gaan gebeuren op dat terrein. Het integratiebeleid bestaat niet uit spek
en bonen maar is zware kost. Ik dacht dat deze minister zijn tanden wel even
in die zware kost zou zetten gezien zijn enthousiasme en wilskracht die hij
anderhalf jaar geleden uitstraalde, en eigenlijk nog steeds. Echter, na die
anderhalf jaar ben ik toch een beetje teleurgesteld. Helaas is wilskracht
nog geen daadkracht. Je zou kunnen zeggen dat deze jonge hond van het kabinet
wel blaft, maar niet bijt!MinisterVan BoxtelIk heb nog niet eens geantwoord!MevrouwKant(SP)Het was ook als een uitdaging bedoeld. Maar misschien wil de minister
wel bijten, maar is hij gemuilkorfd. Uiteraard moet je instrumenten hebben
om beleid te kunnen maken. Ik heb de indruk dat hij door een aantal zaken
 wordt gemuilkorfd: hij krijgt van het kabinet onvoldoende middelen
om bepaalde problemen op te lossen, bijvoorbeeld taalcursussen voor taalachterstanden;
hij krijgt weinig ruimte om beleid te maken op terreinen waarvoor andere ministers
verantwoordelijk zijn; en de minister heeft geen zeggenschap over wat gemeenten
uitvoeren. Het is mooi dat de minister werkbezoeken aflegt, kan praten en
kan stimuleren. Ik heb veel waardering voor een minister die ter plekke poolshoogte
neemt, maar uit zijn observaties moet wel wat volgen. Een andere muilkorf
vormen de werkgevers: de minister heeft geen instrument in handen om werkgevers
aan te zetten tot het in dienst nemen van allochtonen. Op al deze zaken kom
ik nog terug.Wat is de werkelijke invloed van de minister op het integratiebeleid?
Wat kan hij wel en wat niet? Daarover bestaat onduidelijkheid. In de rapportage
geeft hij eigenlijk zelf aan dat hij niet zoveel kan. Ik geef twee citaten:
"Processen van deregulering en privatisering, alsmede decentralisatie van
taken en verantwoordelijkheden naar onder meer medeoverheden hebben tot gevolg
dat enigerlei vorm van centrale regie geen reële optie meer is" en "de
regering, c.q. de coördinerend minister voor het integratiebeleid etnische
minderheden, kan door te overtuigen en door aan te dringen weliswaar de samenhang
bevorderen, maar kan niet verantwoordelijk gesteld worden voor het al dan
niet bereiken van elk facet van het door ons gestelde doel". Uit deze twee
citaten blijkt dat de minister zelf aangeeft dat hij niet zoveel kan. Toch
lijkt de minister mij verantwoordelijk voor het totaal van de resultaten.
Hij moet toch meer kunnen dan alleen aandringen en overtuigen? Hij kan toch
zijn verantwoordelijkheid voor het integratiebeleid nemen als dat nodig is?
Hoe de verantwoordelijkheden ook precies mogen zijn verdeeld, wij hebben een
minister voor Grote Steden- en Integratiebeleid en de Kamer kan deze minister
op deze verantwoordelijkheid aanspreken. Als er dingen niet goed gaan, dan
zal ik dat dus doen.Ik heb voor vandaag drie punten gekozen waarvoor de minister meer verantwoordelijkheid
zou moeten nemen, al zou je er wel twintig kunnen noemen op het gebied van
het minderhedenbeleid. Het eerste punt is het arbeidsmarktprobleem. Werkgevers
roepen om personeel, maar nog steeds willen zij voor een dubbeltje op de eerste
rang zitten. Er bestaat een tekort op de arbeidsmarkt, maar ondanks de arbeidskrapte
lijkt er weinig interesse om te investeren in allochtone Nederlanders. De
minister zei in het algemeen overleg van afgelopen juni dat etnische minderheden
niet genoeg van de werkgelegenheidsgroei profiteren. Het aantal allochtonen
in een achterstandspositie zal nog steeds toenemen, van bijna 8% tot naar
schatting 14% in 2015. Het is de ambitie van dit kabinet om in deze kabinetsperiode
het verschil in werkeloosheid tussen autochtonen en etnische minderheden te
halveren; dat komt erop neer dat het werkeloosheidscijfer voor minderheden
in vier jaar moet dalen van ongeveer 16% naar 10%. Dat is nogal wat! Ik ben
erg benieuwd naar de instrumenten die de minister wil gebruiken om deze mooie
doelstelling te halen. Wij hebben wel de wet Samen, waarin men het heel mooi
heeft over een verplichting tot het streven naar evenredige vertegenwoordiging
en het is ook heel mooi dat het met de verplichte rapportages steeds beter
gaat. Maar wat levert dit allemaal concreet op? Leidt deze wet Samen tot extra
werkgelegenheid voor allochtonen? Waarom gaan wij inmiddels niet over tot
een verplicht percentage allochtonen in het personeelsbestand? Kan de minister
daarnaast ingaan op zijn gesprek met VNO-NCW over taallessen op de werkplek,
een interessant punt uit het vorige debat?De minister zou ook meer verantwoordelijkheid moeten nemen bij de taalcursussen.
Nog altijd heeft 65% van de Turken en 75% van de Marokkanen moeite met een
gesprek in het Nederlands. Onder de 25- tot 40-jarigen zijn er nog velen die
moeite met het Nederlands hebben. Natuurlijk heeft de derde generatie een
spectaculaire voorsprong op de eerste generatie allochtonen, maar daarmee
kan men niet zeggen dat de eerste en de tweede generatie geen problemen hebben.
Voor oudere allochtonen bestaat de mogelijkheid om Nederlandse taalcursussen
te volgen binnen het reguliere onderwijsaanbod. Wat is echter de stand van
zaken bij de wachtlijsten? Kan de minister aangeven hoeveel mensen op dit
moment op de wachtlijsten voor Nederlandse taalcursussen staan? Wanneer zullen
die wachtlijsten zijn weggewerkt? In een algemeen overleg in juni is de toezegging
gedaan, te komen tot een actieplan voor het taalonderwijs. Wanneer zal de
Kamer dit plan ontvangen?Ik kom op de grootscheepse inhaalslag die moet worden gemaakt bij het
leren van Nederlands door de groep allochtonen die hieraan behoefte heeft.
Ik vind het onbegrijpelijk dat Nederland niet beschikt over een sluitend netwerk
van taalcursussen in de wijken. Alle fracties die de afgelopen vijftien jaar
hiervoor verantwoordelijkheid hebben gedragen en aan de macht zijn geweest,
zouden het zich moeten aantrekken dat wij deze vorm van taalonderwijs niet
op orde hebben.Er is 50 mln. plus de extra 30 mln. beschikbaar om meer vaart te maken
met de taalcursussen. Denkt de minister dat hij hierdoor over voldoende middelen
beschikt om een sluitend netwerk van taalcursussen te realiseren? Ik ben bang
dat dit niet het geval is. Hoe staat het verder met de projectaanvragen van
gemeenten? Ik heb nauwelijks informatie over deze aanvragen. Kan de minister
een overzicht geven van de stand van zaken?Een ander terrein waarvoor de minister meer verantwoordelijkheid zou moeten
nemen, is de segregatie in het onderwijs. Het is onbegrijpelijk dat wij nog
steeds blijven toekijken terwijl de scheiding in het Nederlandse onderwijs
steeds groter wordt. Natuurlijk moet de kwaliteit van vele zwarte scholen
worden verbeterd, net als, overigens, de kwaliteit van vele witte en gemengde
scholen. Hier is echter het recht van kinderen om andere culturen te leren
kennen en op maximale kansen op integratie in het geding. Op lokaal niveau
heeft men blijkbaar wel de moed om deze misstand niet langer te tolereren
en om er daadwerkelijk iets aan te doen. Ik doel op het initiatief dat in
Amersfoort is ontplooid. Dit initiatief is op zichzelf niet nieuw, want ook
in Tiel en Zaanstad heeft men iets dergelijks opgezet. In Tiel is men zelfs
al vanaf 1993 bezig met een soort spreidingsbeleid.In de antwoorden op mijn schriftelijke vragen schrijft de minister dat
hij het initiatief in Amersfoort toejuicht. Ik vind dat winst en ik ben er
dan ook heel blij mee. Ik begrijp dan echter niet waarom er tot nu toe zo
afwijzend is gereageerd op voorstellen van mijn fractie om hieraan
iets te doen door gemeenten te stimuleren actie te ondernemen. De minister
schrijft nog iets verrassends en wel dat het initiatief navolging verdient.
Hoe zorgt de minister er echter voor dat het ook navolging krijgt? Waarom
grijpt deze minister, die een nota heeft geschreven onder de mooie titel Kansen
krijgen, kansen pakken, niet de kans aan om het initiatief van Amersfoort
te gebruiken om dergelijk beleid te stimuleren, te promoten of zelfs landelijk
te initiëren? De minister moet deze kans aangrijpen. De kinderen waarover
hij in zijn nota schrijft, verdienen dat.De heerRijpstra(VVD)Mevrouw Kant heeft een warm pleidooi gehouden voor beleid gericht op het
aan het werk helpen van allochtonen. Hoe verhoudt haar opstelling zich echter
tot de uitspraak van haar fractievoorzitter over de coach van het Nederlands
elftal? Hebben wij eindelijk een bondscoach van allochtone afkomst, zegt de
heer Marijnissen een witte Nederlander te willen hebben!MevrouwKant(SP)Ik zie het verband met dit debat niet zo goed, maar ik geef met alle plezier
antwoord op de vraag van de heer Rijpstra. Als de heer Marijnissen zijn zin
krijgt, verandert er niets aan de werkgelegenheid voor allochtonen. Ik ben
er namelijk van overtuigd dat de heer Rijkaard heel snel nieuw werk vindt,
als hij als bondscoach wordt ontslagen. Ik schaar de heer Rijkaard niet onder
de groep allochtone Nederlanders die het risico loopt werkeloos te worden.
Ik wijs de heer Rijpstra er verder op dat de heer Marijnissen niet heeft gezegd
dat de heer Rijkaard moet aftreden. Hij heeft alleen maar gezegd dat hij graag
een grotere rol zou zien weggelegd voor Johan Cruijff.De heerRijpstra(VVD)Mevrouw Kant ziet hier een taak weggelegd voor het Nederlandse parlement?MevrouwKant(SP)De heer Marijnissen heeft zijn uitspraak toch niet in het parlement gedaan?De heerRijpstra(VVD)Vindt mevrouw Kant dat een politicus zich over dergelijke zaken mag uitlaten?MevrouwKant(SP)De heer Rijpstra brengt het nu naar voren en ik ben zo fatsoenlijk om
antwoord te geven op zijn vraag. De heer Marijnissen heeft die uitspraak gedaan
in een interview op de radio. Ik mag toch hopen dat ook een Kamerlid van de
heer Rijpstra een mening mag hebben over voetbal?De heerRijpstra(VVD)Wij weten wat er kan gebeuren als een politicus een persoonlijke uitspraak
doet, zie de commotie die ontstond toen mevrouw Borst haar persoonlijke mening
gaf over het zorgstelsel.MevrouwKant(SP)Ik heb ook wel eens mijn persoonlijke mening gegeven. Twee weken geleden
heb ik nog mijn mening gegeven over het speelgoed Furby. Ik vond dat geen
geschikt speelgoed voor mijn dochter. Mag ik dat niet in het openbaar zeggen?MevrouwRavestein(D66)Voorzitter! Het belangrijkste voor integratie is nog steeds werk, werk,
werk. Dat lost immers niet alleen inkomensproblemen op, het brengt mensen
ook meer met elkaar in contact. Thuis zitten leidt tot irritaties, niet alleen
bij jezelf, maar ook bij de ander. Allochtonen profiteren van de algemene
economische groei en de doelstelling van deze minister, het verschil halveren,
is nog steeds haalbaar. En doorstroming vanuit Melkertbanen is juist voor
allochtonen heel belangrijk. Er schuilt wel een gevaar in: allochtonen zullen
ook als eersten de gevolgen van een economische achteruitgang merken: last
in, first out. Die banen zullen ook als eerste weer verdwijnen. En juist bij
werk is ontschotting vreselijk belangrijk. SZW richt zich op een sluitende
aanpak; daarbij willen wij meer taalonderwijs. Grotendeels gaat het daarbij
om eenzelfde groep en de problemen hangen samen. Maar het ene ministerie richt
zich op werk, het andere op taal. Ontschotting tussen het GSI-gedeelte van
BZK en SZW is noodzakelijk. Hoe verloopt de samenwerking momenteel? Bij het
vorige overleg, toen ook minister De Vries aanwezig was, vond ik deze nog
niet zo hoopgevend.In het beleid zal het accent meer gelegd moeten worden op sensibiliseren
dan op de wet Samen. Er moet gezegd worden dat banken als ABN-Amro en de RABO-bank
heel erg hun best doen om allochtonen te werven, en met succes, in tegenstelling
tot de overheid. Die zou hierin veel actiever moeten zijn. Dit jaar is minder
dan 1% van de trainees allochtoon, terwijl het verleden jaar om 8% ging. Deze
ondervertegenwoordiging geldt vooral voor belangrijke posities. De overheid
gaat veel te veel uit van de normale recruteringskanalen, terwijl zij meer
gericht zou moeten zoeken naar geschikte allochtonen. Bij de behandeling van
de begroting van Verkeer en Waterstaat heb ik opgemerkt dat er in de top 60
van het departement slechts twee vrouwen voorkomen, en geen enkele allochtoon.
Men bestaat het dan nog om te zeggen dat positieve actie niet nodig is en
dat er gelet wordt op de kwaliteit van de sollicitanten. Ik dring er bij de
minister op aan, ook bij zijn collega's op dit punt een andere houding te
bewerkstelligen. Wij willen hem daar heel graag bij helpen.Ook is er bij allerlei adviescolleges nog steeds veel te veel sprake van
coöptatie. En veel van deze colleges adviseren niet alleen, maar verdelen
ook het geld, dus als allochtonen daarin ondervertegenwoordigd zijn, gaat
er vrijwel automatisch ook minder geld naar allochtonen.Afgelopen vrijdag heeft het kabinet de eerste "gekleurde" burgemeester
benoemd, waarvoor hulde. Daarmee mag deze doelstelling echter niet als "bereikt"
worden afgevinkt, het moet het begin van een ontwikkeling zijn en niet het
eind van een traject. Allochtonen moeten dus nog steeds uitdrukkelijk worden
gestimuleerd, te solliciteren op burgemeestersvacatures.Bij het onderwijs is de situatie nog steeds zorgelijk. Er is 25% uitval
en in twee derde van de gevallen gaat het daarbij om allochtonen. Voorschoolse
educatie is heel belangrijk; daarbij zou uitgaande van het concept van de
peuterspeelzalen drang moeten worden uitgeoefend, waarbij die peuterspeelzalen
bij voorkeur in scholen gevestigd zouden moeten zijn. Ik verwijs naar een
experiment in Utrecht, bestemd voor nul- tot achtjarigen, waarbij het hele
traject in één keten met enorm veel verschillende geldstromen
kan worden gerealiseerd. Er is dus op lokaal niveau ontschotting nodig. Kent
de minister dit project en kunnen wij er te zijner tijd een evaluatie van
verwachten? Het lijkt heel nuttig het rendement van zulke experimenten
af te zetten tegen het rendement van de 1.9-gelden, de extra gelden voor allochtonen
in het onderwijs.Ik had nog iets positiefs willen zeggen over wat er in Tampere bereikt
is voor derdelanders, maar dat laat ik met het oog op de tijd maar achterwege.MevrouwVerburg(CDA)Voorzitter! Mevrouw Ravestein gaat er niet verder op in, maar wat is er
volgens haar dan bereikt in Tampere?MevrouwRavestein(D66)Ik heb heel weinig tijd, dus ik vlieg door mijn tekst.MevrouwVerburg(CDA)De tijd staat nu even stil...MevrouwRavestein(D66)Prima, dan geef ik wel antwoord. Ik heb begrepen dat degenen die nu kiezen
voor het land van herkomst in Europa, meer rechten zullen krijgen dan tot
op heden. Ik heb mij laten vertellen dat dit een verworvenheid is.Ik wil enige opmerkingen maken over de nieuwe vreemdelingenwetgeving.
De strengere aanpak om de aanzuigende werking te verminderen, treft ook de
mensen die hier al jaren legaal verblijven. Ik krijg graag een reactie van
de minister hierop.De arbeidsvoorziening is nauwelijks betrokken bij de WIN-cursussen. Tussen
de aansluiting van taal op werk bestaan vele institutionele barrières,
zoals tussen Arbvo en WIN en tussen SZW, OCW en VWS. Waarom laten wij hier
niet een MDW-project op los? Welke regels conflicteren, of zijn overbodig,
om te bereiken dat taalcursussen aansluiten op werk?MevrouwVerburg(CDA)Wat stelt u zich voor bij marktwerking in relatie tot een MDW-project?MevrouwRavestein(D66)Het gaat mij om de "D" van deregulering en de "W" van wetgevingskwaliteit.
Onderzocht moet worden of zich geen conflicterende regels voordoen, zodat
gestroomlijnder met deze problematiek kan worden omgegaan.MevrouwVerburg(CDA)In de WIN begin je met taallessen en inburgeringstrajecten. Na afronding
van het WIN-traject vindt begeleiding naar de arbeidsmarkt plaats. Als mevrouw
Ravestein duale trajecten verder wil bevorderen, is dat uitstekend, maar laat
zij dat dan vooral zeggen.MevrouwRavestein(D66)Het gaat om de aansluiting tussen taalcursussen en werk.MevrouwNoorman-den Uyl(PvdA)Ik wees er al op dat in de inrichting van de WIN de overgang van taal
naar werk onvoldoende tot uiting komt. De mengvormen, die het meest effectief
blijken te zijn en bestaan uit gecombineerde taal- en werkstages met verdere
taalbegeleiding, worden echter door de uitvoeringsregelgeving belemmerd. Ik
zou het plezierig vinden als mevrouw Ravestein het hiermee eens is omdat wij
de minister dan hetzelfde vragen.MevrouwRavestein(D66)Op dit punt zijn wij het volledig eens.Waarom accepteren wij nog steeds het monopolie van de ROC's in verband
met het geven van taalcursussen? Waarom kan niet op verschillende tijden worden
gewerkt, al naar gelang de behoefte van de cursisten. Ons bereiken signalen
dat de uitvoering van de WIN niet goed verloopt. Kan de minister hierop reageren?
Hoe zit het met het bedrag van 10 mln. dat bij VWS verdwenen zou zijn? Is
er sprake van een tekort voor de toekomst? Of is dit bedrag in het verleden
niet uitgegeven? Het bedrag van 30 mln. extra dat bij de algemene politieke
beschouwingen is geregeld is toch volledig aan inburgering besteed?Nederland is een immigratieland. In de nabije toekomst zal er weer een
eerste generatie zijn. Ook zal de behoefte aan werkkrachten stijgen. Nu al
dient op Europees niveau zoveel mogelijk de immigratie te worden aangepast
aan de toekomstige behoefte aan arbeidskrachten. Wij moeten niet alleen een
kwantitatief Europees asielbeleid nastreven. Ook moet naar dit kwalitatieve
aspect worden gekeken. Het is belangrijk dat de kwaliteit van de immigranten
wordt benut. Veel hooggeschoolden komen, nadat ze eindelijk toestemming hebben
gekregen om te blijven, terecht in banen ver beneden hun opleidingsniveau.De heerRijpstra(VVD)U noemde Nederland een immigratieland. Daarna ging u door naar het immigratiebeleid
en het asielbeleid. Dit zijn twee verschillende grootheden. Wil D66 de komende
jaren nadrukkelijk naar een immigratiebeleid toe? Wij praten namelijk niet
alleen maar over asielzoekers die naar Nederland komen. Dan zou je afhankelijk
zijn van het aantal asielzoekers of je een nieuwe eerste generatie krijgt.
Wil D66 dus een immigratiebeleid voeren?MevrouwRavestein(D66)Wij moeten accepteren dat Nederland een immigratieland is. Wij moeten
ervoor zorgen dat de immigranten die ons land binnenkomen, zo goed mogelijk
terechtkomen in die banen waartoe zij zijn opgeleid en waarin wij ze heel
goed kunnen gebruiken. Hiermee geef ik aan dat wij de immigratie niet alleen
maar als een probleem moeten zien; immigratie kan ook een versterking zijn
van onze economie.De heerRijpstra(VVD)Dat is helder, maar je kunt ook de redenering volgen dat, wanneer er een
tekort op de arbeidsmarkt is, in welke geleding dan ook, je nadrukkelijk immigratiebeleid
kunt ontwikkelen om mensen hier naartoe te halen.MevrouwRavestein(D66)Hoe zijn ooit Turken en Marokkanen naar Nederland gekomen? Dat was toch
omdat wij bepaalde arbeidskrachten nodig hadden?De heerRijpstra(VVD)U haalt twee verschillende grootheden door elkaar: het asielbeleid en
het immigratiebeleid.MevrouwRavestein(D66)Het zijn inderdaad twee verschillende grootheden, maar ik haal die niet
door elkaar. Misschien hebt u dat wel uit mijn woorden afgeleid, maar het
gaat mij er niet om dat wij in het buitenland actief arbeidskrachten gaan
werven. Ik heb het over asielzoekers die uit zichzelf naar Nederland komen.MevrouwVerburg(CDA)Als ik mevrouw Ravestein goed begrijp, zijn asielzoekers voor haar immigranten
op het moment dat zij goed passen bij de vraag op de arbeidsmarkt. Daarbij
maakt zij geen onderscheid tussen een asielzoeker en een immigrant.MevrouwRavestein(D66)Dat hebt u níét goed begrepen.MevrouwVerburg(CDA)Voorzitter!_De voorzitter:Het moet geen vervolgverhaal worden. Ik wil proberen te bevorderen dat
de vergadering voortgang heeft.MevrouwVerburg(CDA)Ik probeer mevrouw Ravestein te begrijpen.De voorzitter:U stelt steeds nieuwe vragen. U moet proberen uw interrupties tot één
vraag te beperken.MevrouwVerburg(CDA)Laat mevrouw Ravestein dan uitleggen wat zij bedoelt.De voorzitter:Laat u het aan mij over om de vergadering te leiden. Ik geef het woord
aan mevrouw Ravestein om haar betoog te vervolgen.MevrouwRavestein(D66)Voorzitter! Het zou bij de huisvesting interessant zijn om nadrukkelijk
rekening te houden met specifieke wensen en tradities van allochtonen. Onlangs
stond daarover een interessant artikel in Cobouw. Daarin werd de grote hal
genoemd waarin het sociale verkeer plaatsvindt. Het zou dus goed zijn als
wij rekening zouden houden met die heel andere wooneisen.Mevrouw Verburg gaf al aan dat wij over de remigratie een aantal debatten
hebben gevoerd met deze minister en zijn collega voor Ontwikkelingssamenwerking,
mevrouw Herfkens. Uit de brief van mevrouw Herfkens begrijp ik evenwel dat
zij niet wil meebetalen aan een gefaciliteerde remigratie naar landen die
niet door haar zijn aangewezen. Wij krijgen hierover terecht boze brieven,
want het kan toch niet zo zijn dat hierdoor terugkeer naar bijvoorbeeld Marokko
wordt geblokkeerd, althans niet wordt gesteund. Het is heel teleurstellend
dat wij daar niet uitgekomen zijn, terwijl er volgens mij kamerbreed overeenstemming
over bestaat dat deze gefaciliteerde terugkeer wél moet worden betaald
door de overheid. Ik roep de collega's dan ook op om daar gezamenlijk iets
aan te doen door duidelijk te maken dat dit standpunt van mevrouw Herfkens
niet acceptabel is.De heerRijpstra(VVD)Hebben wij niet te maken met twee verschillende begrippen? Er is een remigratiebeleid
met daarvoor de Remigratiewet en er is een gefaciliteerd terugkeerbeleid voor
uitgeprocedeerde asielzoekers. Over dit laatste hebben wij een indringend
debat gehad met de minister voor Ontwikkelingssamenwerking. Ik meen dat de
brief naar aanleiding van dat debat hier eerst nog besproken moet worden.MevrouwVerburg(CDA)Nu is mijnheer Rijpstra bezig om mist te maken. Wij hebben het over een
gefaciliteerde remigratie voor mensen met een verblijfsvergunning. Onder het
vorige kabinet-Kok zijn daarover afspraken gemaakt tussen de toenmalige minister
van Binnenlandse Zaken en de minister voor Ontwikkelingssamenwerking, de heer
Pronk. De heer Pronk wilde daarin investeren, maar de huidige minister voor
Ontwikkelingssamenwerking, mevrouw Herfkens, zegt: ik betaal daar geen cent
aan.MevrouwRavestein(D66)Dat heb ik zojuist ook gezegd en wij zijn het erover eens, dat dit niet
acceptabel is.Voorzitter! Ook ik ben zeer benieuwd hoe het gesprek met de Chinese vertegenwoordiging
is verlopen en ik zou daar graag een reactie op horen. Zaterdag las ik in
de krant, dat het kabinet heeft besloten tot 40 mln. extra voor computers
in het onderwijs. Het lijkt een groot bedrag maar zo veel is het nu ook weer
niet, maar is eraan gedacht om dat speciaal ten goede te laten komen aan bijvoorbeeld
scholen in de oude wijken van de steden?Er is ook een brief gekomen over het Meldpunt Discriminatie Internet en
daaruit blijkt, dat men werkt aan een registratiesysteem van de discriminatieklachten
maar dat er maar een paar steden aan meewerken. Ik hoop dat het de bedoeling
is, dat uiteindelijk alle antidiscriminatiebureaus samenwerken aan een registratiesysteem
van klachten.Kan de minister nog iets nieuws melden over het monument voor de slavernij?De vergadering wordt van 16. 45 uur tot 18. 30 uur geschorst.De voorzitter: RijpstraEerste termijn van de zijde van de regeringMinisterVan BoxtelVoorzitter! Ik dank de woordvoerders voor de opbouwende, stimulerende
en aanjagende teksten. Het is jammer dat mevrouw Kant er op dit ogenblik niet
is, want zij was de enige die vond dat ik er nog weinig van gemaakt had. Zij
daagde mij in feite uit. Ik zal er straks nog op terugkomen.Iedere keer als wij het integratiebeleid bespreken, denk ik weer dat wij
onze zegeningen in de Europese context moeten tellen. Te snel ontstaat de
neiging om de discussie te verengen tot de binnenlandse situatie, waarbij
vergeten wordt hoezeer wij afsteken ten opzichte van de landen om ons heen.
Wij hebben onlangs Frankrijk bezocht, waarbij weer eens bleek hoe gemakkelijk
men daar met de problematiek omgaat. In feite is daar het parool: assimileren.
Ieder die een baan vindt, mag blijven. Degenen die dat niet lukt, zoeken het
maar uit. Ik chargeer een beetje, maar daar komt het wel op neer. Nederland
kent een geëmancipeerd minderhedenbeleid. Zo zijn er veel faciliteiten
om als nieuwkomer de taal te leren. Ik wijs op de wet die inmiddels ook door
de Eerste Kamer is aangenomen, waardoor men spoedig aan het werk kan.De discussie op de website van deze maand gaat over het integratiebeleid.
Ik prijs mij gelukkig met de enorme belangstelling daarvoor. Mensen reageren
op stellingen en willen het debat volop aangaan. Ik vind dat een winstpunt.Vorig jaar heb ik willens en wetens een maatlat gedefinieerd voor de werkgelegenheid.
Ik wil dolgraag dat wij in deze regeerperiode de situatie meemaken dat wij
het verschil in werkloosheid tussen autochtonen en allochtonen met de helft
hebben teruggebracht. Mevrouw Kant heeft erop gewezen dat het nu 4% versus
16% is en dat wij dus op ongeveer 10% moeten uitkomen. Doen wij daar nu genoeg
aan? Ik heb de stelling geponeerd, gebaseerd op deze cijfers. Ik hoop dat
wij met elkaar een volwassen debat kunnen aangaan. Als het straks voor allochtonen 4% is en voor autochtonen 1%, vind ik dat niet meer zo'n
erg verschil als nu. Dan nog is het vervelend, maar dan hebben we natuurlijk
een situatie waarin bijna iedereen aan het werk is. Ik heb het bedoeld –
meeomarmd door collega De Vries, en dus door het kabinet– als een absolute
inspanningsverplichting om er alles aan te doen om die cijfers dichterbij
te brengen. Dat kunnen wij niet overlaten aan alleen een overspannen arbeidsmarkt
en het feit dat wij nu het economisch tij mee hebben. Dat helpt natuurlijk
wel gigantisch, want wij moeten ook niet onder stoelen of banken steken dat
wij vier jaar geleden nog 26% werkloosheid onder de etnische minderheden hadden
en nu 16, ofte wel een winst van 10%. Dat is enorm, als je kijkt naar de totale
populatie. Dat geeft alle mogelijkheden voor burgerschap, eigenwaarde en respect
bij anderen in onze samenleving. Dat moeten wij vooral zo houden.Voorzitter! In het vorige overleg heb ik beloofd, dat ik met collega De
Vries zou gaan praten om de Kamer in het vroege voorjaar een notitie te doen
toekomen, waarin wij nog meer effectiviteit aan het bestaande arbeidsmarktinstrumentarium
willen gaan toekennen. Wij willen daarin naar mogelijkheden zoeken om nog
meer maatregelen te creëren die de intreding in het reguliere arbeidsmarktcircuit
kunnen bespoedigen. Ik noem een paar dingen die wij tot nu toe hebben gedaan.
Collega De Vries en ik hebben deze week die afspraak. Gewoon samen, en niet
wachtend tot allerlei notities uit allerlei hoeken en gaten komen, maar onze
eigen verantwoordelijkheid nemend. Wij gaan daarover praten, in het palet
dat er nu al ligt. De uitkomst daarvan zal ik de Kamer rapporteren. In het
afgelopen najaarsoverleg met de sociale partners hebben wij afgesproken, dat
wij in het komend voorjaarsoverleg dit vraagstuk opnieuw op de agenda zullen
zetten, terwijl de oorspronkelijke afspraak was, dat pas weer in het volgend
najaarsoverleg te doen. Ik heb het dus ruim een half jaar naar voren gehaald.
Het kan immers niet zo zijn dat wij pas in het najaar gaan praten over de
evaluatie van de wet Samen en de rapportage van de taskforce minderheden onder
voorzitterschap van de heer Nijpels. Ik heb de bereidheid gekregen om mee
te denken over het stuk dat collega De Vries en ik aan de Kamer zullen doen
toekomen. Met de sociale partners zal ik het conceptstuk bespreken voordat
ik het de Kamer toestuur, om te bezien of bepaalde fondsen effectiever kunnen
worden ingezet, of de sectorfunctionarissen een nieuwe push kunnen krijgen.
Helaas is het laatste aspect komen stil te vallen, omdat de sociale partners
niet de bereidheid hadden dat te financieren.MevrouwNoorman-den Uyl(PvdA)Over de wet Samen en het feit dat in het Stichtingsakkoord is overeengekomen
dat de sociale partners wél de sectorfunctionarissen zouden financieren,
hebben wij een maand geleden nog van gedachten gewisseld. Maar ik had begrepen
dat de sociale partners wel degelijk bereid waren, die functionarissen te
financieren. Dat was tenslotte de afspraak. De functionarissen die werkzaam
zijn op het terrein van de overheid zijn ook daadwerkelijk aangesteld.MinisterVan BoxtelDat klopt. Ik merk nu ook een oplopende bereidheid bij werkgevers en werknemers
om hierop scherper in te zetten. Dat zal de Kamer niet verbazen, want de inzet
van het kabinet ten aanzien van het najaarsoverleg is zo'n verscherping geweest,
om daarmee weg te kunnen blijven van een aanpak die in het verleden al eens
is beproefd, met registraties, getallen per groep en bedrijfstak enz. De praktijk
heeft in het verleden bewezen dat dat geen zoden aan de dijk zet. Dat wordt
altijd ontdoken. Die weg wil ik liever niet gaan, omdat ik weet dat men de
urgentie van een scherpere inzet aanvoelt. Ik hoop altijd dat dat puur om
ethische redenen gebeurt, maar wij hebben nu het voordeel van de krapte op
de arbeidsmarkt ook mee. Die zegening tel ik dan maar.MevrouwVerburg(CDA)De woorden van de minister zijn hartverwarmend, maar hij relativeert zijn
eigen doelstelling door te zeggen dat hij ook al gelukkig is als de verhouding
straks 1 tegen 4% wordt. Hij denkt er dan eigenlijk achteraan: dan moet de
Kamer niet zeuren. Ik kan mij daar iets bij voorstellen. Als wij inderdaad
in staat zijn het daartoe terug te brengen, moet de Kamer verder niet zeuren.
De minister zegt dat in het najaarsoverleg de sence of urgency te proeven
was. Maar dat blijkt nergens uit het verslag, en ook niet uit de reactie van
de voorzitter van VNO-NCW. Kan hij toelichten wat er op dat najaarsoverleg
gebeurd is? Ik heb toch echt het gevoel dat er nauwelijks voorrang aan is
gegeven. Bovendien heb ik de indruk dat de minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid
iets heeft van: wij zullen wel zien wat het wordt.MinisterVan BoxtelIk hecht eraan te benadrukken dat ik pal naast mijn collega van Sociale
Zaken en Werkgelegenheid sta. Alles wat ik zeg, is wat ik ook écht
zeg en daar denk ik vervolgens niets verder achteraan. Collega De Vries en
ik hebben samen gezegd dat wij een nieuwe slag moeten plegen waar het gaat
om het verhogen van effectiviteit van het bestaande instrumentarium. Mevrouw
Verburg weet zelf als geen ander hoe voorjaars- en najaarsoverleggen verlopen.
In tijden van krapte en ellende zijn het vaak vechtoverleggen. In tijden van
economische voorspoed neemt het klimaat een wat andere wending, waarbij het
veel meer gaat om het gelijk oplopen en het vooraf afstemmen van de agendapunten.
Het overleg verloopt dan iets minder gespannen omdat eigenlijk in de voortrajecten
een akkoord is bereikt over wat men wil. Ik heb daar ingestoken dat ik niet
tot het volgende najaarsoverleg wilde wachten met de evaluatie. Wij hebben
die dus ruim een half jaar naar voren gehaald. Ik heb de sociale partners
bereid gevonden om met collega De Vries en ik na te denken over die notitie
over effectievere arbeidsmarktinstrumentaria. Ik neem dat nu even voor lief,
omdat de bewijslast nu bij ons ligt. De Kamer zal tot het voorjaar moeten
wachten om haar oordeel vervolgens hierover te kunnen geven. Dan spreken wij
elkaar nader en dat mag men mij afrekenen op het resultaat.MevrouwKant(SP)Ik wil toch wel wat meer duidelijkheid over de instrumenten die u daarbij
wilt inzetten. Verdergaan op de ingeslagen weg heeft tot nu toe namelijk niet
tot het gewenste resultaat geleid. Het is verder natuurlijk mooi dat de arbeidskrapte
er nu toe leidt dat er meer allochtonen aan het werk komen, maar de instrumenten
die u wilt inzetten moeten toch wel de garantie kunnen bieden
dat wanneer het economisch wat minder gaat, zij niet de eersten zullen zijn
die op straat komen te staan.MinisterVan BoxtelNu vraagt u iets aan een minister die niet gaat over wetten van de markt.
Aangaande het overheidsbeleid kan ik wel degelijk wat doen. Mevrouw Ravestein
heeft erop gewezen dat het aantal trainees bij de overheid dit jaar slechts
bestond uit 1% minderheden en het jaar daarvoor uit 8%. Intern ben ik werkelijk
ontploft toen ik van die ontwikkeling hoorde. Er zijn genoeg allochtone minderheden.
Hoe kan het zijn dat die ineens dit jaar niet meer door de selectie komen?
Ik heb intern gezegd dat ik alles uitgezocht wil hebben om te weten wat de
oorzaak daarvan is. Echter, de markt is iets anders, daar ga ik niet over.
Natuurlijk hoop ik dat de baan die men krijgt een gegarandeerde baan is. Ik
denk overigens dat iedereen die nu werkloos is, al blij is als hij überhaupt
een baan krijgt, hetzij flexibel, hetzij tijdelijk, hetzij vast.In een aantal gemeenten en bij een aantal bemiddelingsinstanties zie ik
nu al allerlei nieuwe initiatieven. De vorige week was ik in Amsterdam en
daar heb ik kennis gemaakt met een onlangs opgericht project in de Bijlmermeer,
getiteld "Inzet zuidoost", waarin de arbeidsvoorziening en de sociale dienst
samenwerken om langdurig werklozen in dat gebied versneld aan een baan te
helpen. Dat is een prachtig initiatief, maar eigenlijk zouden de staande organisaties
dit als normaal werk moeten gaan ervaren. Hoe leidt je mensen die langdurig
in fase 3 of 4 zitten, weer naar de arbeidsmarkt toe? Dat vereist een cultuuromslag,
ook in die organisaties. Dat gaat ook een beetje van "au". In ieder geval
is het nodig dat de voorwaarden gecreëerd worden om de instrumenten sneller
in te zetten. Dan denk ik aan maatregelen in de sfeer van arbeidsvoorziening
en van sociale diensten: bureaumaatwerk, barefoot recruitment van minderhedenorganisaties.
Met zo'n snellere inzet van instrumenten kunnen mensen eerder aan een baan
geholpen worden. Ik prijs mij gelukkig dat dit soort initiatieven genomen
zijn, waardoor mensen snel aan het werk konden worden geholpen, vaak aan een
structurele baan. Dan gaat het om mensen die jarenlang in de kaartenbak hebben
gezeten, met het etiket "onbemiddelbaar", terwijl men zich nauwelijks verdiept
had in de vraag of dit wel zo was. Er is dus op een totaal ander spoor ingezet
en, dat zeg ik eerlijk, dat kost gewoon tijd, omdat organisaties daarvoor
moeten veranderen. Hiermee heb ik een antwoord gegeven op de vraag van mevrouw
Kant naar het type instrumenten waar ik aan denk. Natuurlijk wil ik met de
sociale partners praten over het effectiever inzetten van de O&O-fondsen.
Ook wil ik graag onderzoeken wat er branchegewijs mogelijk is, met name voor
het midden- en kleinbedrijf, omdat daar de groei van de werkgelegenheid het
meest spectaculair is. Maar daar hebben de werkgevers ook de meeste moeite
met culturele problemen, taalproblemen, het wegwijs worden in allerlei regelingen.
Wij zullen dan ook ons hoofd moeten breken over de vraag hoe wij hen wat beter
tegemoet kunnen komen.Voorzitter! Ik heb de evaluatie van de wet Samen en de rapportage van
de task force van de commissie-Nijpels nog niet. Ik zal er echter alles aan
doen om de evaluatie zo snel mogelijk te doen plaatsvinden en de Kamer te
rapporteren over wat de voornemens zijn.Voorzitter! Op het gebied van de werkgelegenheid is een aantal specifieke
vragen gesteld. Mevrouw Ravestein vroeg of de samenwerking tussen de ministeries
van Binnenlandse Zaken en van Sociale Zaken en Werkgelegenheid goed verloopt.
De doelstelling die is geformuleerd wordt gedeeld door beide departementen.
Collega De Vries en ik willen beiden deze samenwerking effectief afdwingen.Dan kom ik bij het diversiteitsbeleid bij de overheid. Ik heb al iets
gezegd over het traineeproject. Er is inmiddels een brief uitgegaan naar het
SG-beraad om in brede zin toe te zien op het naleven van de wet Samen door
de rijksdepartementen. Een aantal departementen blijft namelijk wat dat betreft
fors achter. Wij hebben op 4 november jongstleden een expertmeeting belegd,
waarin gesproken is over de aanpassingen die nodig zijn in het personeelsbeleid.
Er is bijvoorbeeld veel aandacht geschonken aan interculturalisatie van personeelsmanagement.
De conclusies en aanbevelingen van die bijeenkomst worden doorvertaald in
het diversiteitsbeleid bij de verschillende departementen Wij werken mee aan
een onderzoek in opdracht van VWS naar de stand van intercultureel management
in de profit- en non-profitsector in Nederland om daar een scherper beeld
van te krijgen. Een goed inzicht daarin is nodig, onder meer voor het overleg
met de sociale partners.Door verschillende sprekers is gevraagd naar de meer gezichtsbepalende
posities. Ook ik prijs mij gelukkig dat de eerste burgemeester van etnische
afkomst is aangesteld. Ik wens hem vanaf deze plek veel sterkte en succes.
Er rust natuurlijk een extra last op zijn schouders omdat hij toch als "token"
gezien zal worden. Ik hoop dan ook, evenals anderen, dat hij niet langer de
enige zal zijn. Het is de bedoeling om ook in de Algemene bestuursdienst –
voor alle ambtenaren vanaf schaal 17 – een verdubbeling van het aantal
allochtonen te bewerkstelligen. Dat gebeurt door een nog gerichter loopbaanbeleid
dan tot nu toe het geval was, door scouting en diversiteitsbeleid. Overigens
roep ik allen op die hierin een verantwoordelijkheid dragen om effectief gebruik
te maken van mensen uit de groepen allochtonen. Deze mensen zijn al op veel
plekken werkzaam. Vanuit de Erasmus-universiteit in Rotterdam, de universiteiten
in Amsterdam en Utrecht hebben hoger opgeleide allochtonen zich gebundeld.
Zij helpen scholieren met huiswerk, begeleiden ouders bij een schoolkeuze.
Zij kunnen ook door bedrijven worden ingeroepen om de helpende hand te bieden.Mevrouw Noorman vroeg, een idee à la de Schaefer-trein te betrekken
bij het overleg met collega De Vries. Ik doe dat ook. Het is al op de agenda
gezet. Wij zullen nagaan of wij optisch een vorm kunnen vinden waardoor Nederland
zich nog meer bewust wordt van het feit dat wij echt kleurrijker worden.MevrouwNoorman-den Uyl(PvdA)De minister somt een rij goede initiatieven en plannen op om door het
glazen plafond heen te breken en te zorgen voor meer diversiteit in allerlei
functies. Ik refereer aan een vorig overleg over dezelfde thematiek waarin
is gevraagd of goed lopende projecten structureel kunnen worden. De minister
noemde zelf Topaz als een succesvol project, maar dat is afgesloten. Hoe zorg
je ervoor dat zijn doelstelling om de werkloosheid te halveren,
wordt bereikt als succesvolle projecten afgesloten worden?MinisterVan BoxtelAls je het glazen plafond wilt doorbreken, is het bitter nodig, iedere
keer de goede voorbeelden te laten zien. De eerste zwarte zakenvrouw van het
jaar is iemand die op eigen kracht van schoonmaakster doorgegroeid is tot
het runnen van een bedrijf. De projecten die goed lopen, trekken veel aandacht,
omdat zij laten zien wat mensen kunnen bereiken. Dat geldt ook voor mensen
van een andere etnische afkomst die in de Kamer functioneren. Het geldt voor
alle niveaus en het is van groot belang, dat te laten zien.Mevrouw Noorman vraagt goede projecten, zoals Topaz, niet stop te zetten.
Het doet mij deugd dat ook op dit terrein een trendbreuk aan het ontstaan
is. Mevrouw Verburg noemde in het onderwijs Kaleidoscoop en Piramide. Het
kabinet heeft deze zomer niet voor niets gezegd dat extra geld wordt uitgetrokken
om de projecten te continueren en ze om te bouwen tot structurele voorzieningen
waaronder voorschoolse opvangmogelijkheden, gericht op het beter aansluiten
op het onderwijs. Het gebeurt in ieder geval.MevrouwNoorman-den Uyl(PvdA)Ik heb die motie al drie jaar geleden ingediend. Het is goed om te horen
dat het nu werkt.MinisterVan BoxtelEen van de woordvoerders heeft de relatie gelegd met het grotestedenbeleid.
Dat beleid is zo'n ommekeer in de benadering, omdat toen besloten is op rijksniveau
niet langer projectengeld aan de steden te geven, maar om meerjarenontwikkelingsplannen
te maken. Dat betekent dat de steden voor een lange periode gefaciliteerd
zullen worden met zo'n 15,5 mld. om die in te zetten in de verdere ontwikkeling
van de stad, met name van de meest problematische gebieden. In veel van de
grote steden raakt dat direct aan de etnische minderheden die daar woonachtig
zijn.Ik hoop dat de steden op hun beurt erin zullen slagen die ontwikkeling
structureel aan te pakken. De democratie moet daarin wel haar werk doen. Dat
was een beetje de ondertoon van de inbreng van de heer Rijpstra, waarin ik
heel ver meega. Uiteindelijk moet die ontwikkeling op het lokale niveau geëffectueerd
worden. Natuurlijk hebben wij op nationaal niveau een verantwoordelijkheid
voor het monitoren op de belangrijkste kenmerken en het verzamelen van best
practices. Wij moeten randvoorwaarden scheppen waarbinnen men lokaal tot zo'n
beleid kan komen. Maar het zal daar echt moeten gebeuren. Ik reken af met
de fictie dat wij vanuit Den Haag precies kunnen vertellen wat er in het Laakkwartier
of in het Spijkerkwartier in Arnhem moet gebeuren. Dat is maatwerk ter plekke.MevrouwVerburg(CDA)Voorzitter! Met het laatste ben ik het eens. Zegt de minister met andere
woorden niet hetzelfde als in het interview in de Volkskrant? Hij zei toen
wel te coördineren, maar vooral te functioneren als een doorgangshuis
van ideeën en budgetten. Komt hij daar later op terug? Ik hoor twee voorbeelden
en vraag mij nu af waaruit die coördinerende bevoegdheid blijkt.MinisterVan BoxtelIk vind dat u een zeer eenzijdige quote uit dat interview hebt gehaald,
want die quote over het doorgangshuis slaat maar op één ding
en wel op het Europese geld. Ik weet niet of u het artikel goed heeft gelezen,
maar het zo simpel aanhalen van deze quote alleen, doet mij het omgekeerde
vermoeden. Voor de additionele Europese middelen voor het grotestedenbeleid,
422 mln., moeten de steden plannen maken die ik gelinked heb aan het grotestedenbeleid.
Als het gaat om de wijze waarop Brussel daarmee omgaat, ben ik verantwoordelijk
als de grote steden het geld niet goed besteden. Ik heb alleen maar willen
aangeven dat dit toch een wat merkwaardige positie is.MevrouwVerburg(CDA)Dat is het principe van Brusselse subsidies. Voor Brussel moet er één
aanspreekbaar en verantwoordelijk figuur zijn. Ik verwijs maar even naar de
discussies rond de ESF-subsidies, waarvan de minister van Sociale Zaken zei
dat gemeenten en Arbeidsvoorziening dat moesten uitvoeren. In dit geval is
het volstrekt terecht dat deze minister aangesproken wordt door Brussel en
er ook op toeziet dat voldaan wordt aan de regelgeving. Hij kan er weliswaar
de grote steden op aanspreken, maar voor Brussel is er in ieder geval één
verantwoordelijk en dat is toch deze minister.MinisterVan BoxtelVoor die verantwoordelijkheid loop ik ook niet weg. Formeel gesproken
ben ik inderdaad verantwoordelijk en die verantwoordelijkheid draag ik ook
ten volle. Wat ik in het korte interview heb willen aangegeven, is dat waar
de steden Den Haag wel eens verwijten dat er te veel eisen worden gesteld
en het te veel bureaucratie vereist, wij nu heel veel geld uit Europa hebben
gekregen, maar dat ik materieel inhoudelijk weinig positie heb in de relatie
Brussel-grote steden. Ik ben doorgeefluik van het geld, maar als het niet
goed gaat, word ik wel ten volle verantwoordelijk gehouden. Dat is het enige
dat ik heb willen aangeven en dat is een wezenlijk andere positie dan op alle
andere beleidsterreinen waarvoor ik ten volle verantwoordelijk kan worden
gehouden. Bij ESF 3 lag dat precies zo. Als een stad of een regio een potje
maakt van dat geld, mag collega De Vries dat in Brussel uitleggen, terwijl
hij er de facto toch weinig over te zeggen heeft gehad, laat staan invloed
op heeft kunnen uitoefenen. Daarom hebben wij kabinetsbreed gezegd dat wij
nu ook het instrumentarium moeten aantrekken om de kwaliteit van de bestedingen,
de toetsbaarheid en het inzicht te bewaken. Ik wil die verantwoordelijkheid
graag dragen, maar dan wil ik haar ook fatsoenlijk kunnen nemen. Daar moeten
wij ons dan ook op inrichten en dat was tot voor kort niet het geval.MevrouwVerburg(CDA)Inderdaad is er maar één verantwoordelijk, maar die minister
of het kabinet is ook verantwoordelijk voor een zodanig deugdelijk instrumentarium
dat het aanwenden van gelden voor andere zaken dan de Europese doelstelling
zoveel mogelijk vermeden dan wel bestreden wordt. Ik denk dat de minister
zichzelf tekort doet als hij zegt dat het niet zijn verantwoordelijkheid is,
dat hij daar niet zoveel over heeft te zeggen en dat hij dat dus wel iets
sterker wil regelen. Ik vind dat hij zijn eigen verantwoordelijkheid tekort
doet!MinisterVan BoxtelIk ben blij dat u die zorg voor mij heeft, maar weet van mij dat ik die
verantwoordelijkheid echt niet tekort doe. Verleden maand heb ik met alle
negen steden die Europees geld krijgen, afgesproken – en dat is echt
uniek – dat niet elke stad zijn eigen route met Brussel gaat leggen
maar dat wij gezamenlijk gelijktijdig een totaalplan indienen van de negen
steden, waarin een totaal inzicht wordt geboden in wat ermee zal worden gedaan
en dat ik op basis daarvan controle uitoefen. Dat is vooral voor de effectiviteit
van de vertaling van het geld. Laat dus het ene zinnetje aangevuld zijn met
deze tekst en dan weet u ook precies waar ik sta.Voorzitter! Ik kom op mijn coördinerende bevoegdheden. Ik heb in
de nota Kansen krijgen, kansen pakken daaraan een hele passage gewijd en die
wil ik hierbij in herinnering roepen. Op 5 oktober 1998 heb ik u geschreven
hoe ik die coördinatiefunctie invul.Nu mijn specifieke verantwoordelijkheden ten aanzien van het grote steden-
en minderhedenbeleid. De coördinatie van het integratiebeleid kent een
lange traditie. Zij omvat een combinatie van beleidsterreinen waarop de minister
van GSI de coördinerende bewindspersoon is. In het bijzonder gaat het
hierbij om de samenhang van verschillende onderdelen van het totale beleid.
De minister is buitendien de eerst verantwoordelijke voor de Zorgwet VVTV
en voor de wet Overleg minderheden, dus het LOM-overleg. Ook coördineert
hij de uitplaatsing van statushouders en is daarvoor verantwoordelijk. Daarmee
is de functie exact gedefinieerd. De vervolgvraag is logisch: ben ik blij
met die coördinerende functie? Ja, die vind ik fantastisch. Maar natuurlijk
is die functie niet zo zwaar aangekleed met bevoegdheden als mijn coördinerende
functie bij het grotestedenbeleid. In het regeerakkoord staat dat ik budgettair
medeverantwoordelijk ben voor alles wat met de grote steden te maken heeft;
daarvoor is ook een extra comptabel overzicht gemaakt. Bij de opstelling van
het regeerakkoord heeft niemand gevraagd om dit ook bij het minderhedenbeleid
te doen en daarom is dat niet gebeurd. Daarna heeft de Kamer gevraagd of een
en ander in kaart kon worden gebracht. Op dit moment zijn mijn ambtenaren
hierover in overleg met Financiën. Maar ik wil benadrukken dat dit vele
malen ingewikkelder ligt dat bij het grotestedenbeleid. Ik heb hiertoe noch
door de Kamer, noch via het regeerakkoord een politieke opdracht gekregen.
Ik bewaak de samenhang en volg alle dossiers van mijn collega's hieromtrent,
ik voer vooroverleg met hen en soms maak ik met hen nieuwe afspraken op grond
van Kamervragen, bijvoorbeeld van mevrouw Kant. Ik ontbeer natuurlijk een
aantal instrumenten die ik op andere dossiers wel zou hebben. De vraag is
alleen: moet je die willen? Vertrouw je erop dat de vakdepartementen doen
wat zij moeten doen? De Rekenkamer heeft op basis van één onderwerp
de vinger gelegd op de effectiviteit van het gehele minderhedenbeleid. Daarbij
heb ik wat kanttekeningen geplaatst, mede gelet op de huidige stand van zaken
in Nederland. Niet alles is altijd even goed traceerbaar. Sommige zaken zijn
echt gedecentraliseerd. Zo ga ik niet over de uitvoering van de Welzijnswet
op gemeentelijk niveau, maar probeer natuurlijk wel her en der te interveniëren
en zo wat te bereiken. Ik heb bijvoorbeeld tegen de steden gezegd dat zij
meer categoraal moeten gaan werken bij het minderhedenbeleid, al is dit de
facto een gemeentelijke verantwoordelijkheid.MevrouwNoorman-den Uyl(PvdA)In eerste termijn heb ik een expliciete en heel concrete vraag gesteld:
is de minister bereid om ervoor te zorgen dat in de begroting voor BZK een
extra comptabel overzicht van integratiebeleid wordt opgenomen? Ik heb de
vingeroefening gevonden, maar het zit er allemaal nog niet in. Graag krijg
ik een antwoord op mijn vraag.MinisterVan BoxtelVoorzitter! Ik zei net dat mijn ambtenaren in overleg zijn met Financiën
om te bezien wat daartoe de mogelijkheden zijn. Ik kan dit nu niet zomaar
toezeggen; daarvoor het ik het politieke commitment van het kabinet nodig.
Ik weet niet of men in het kabinet de urgentie voelt tot een dergelijk grote
stap, vergelijkbaar met wat voor het grotestedenbeleid geldt.MevrouwNoorman-den Uyl(PvdA)Dan vraag ik de minister om de Kamer per brief te laten weten hoe hij
op deze vraag zal reageren als hij een wat concreter beeld heeft. In dat geval
kan de Kamer reageren in een nader overleg.MinisterVan BoxtelDat zeg ik u toe.MevrouwOedayraj Singh Varma(GroenLinks)Voorzitter! De minister maakt in het kader van het grotestedenbeleid convenanten
met de gemeenten. Zoiets zou hij toch ook met betrekking tot het minderhedenbeleid
kunnen doen?MinisterVan BoxtelJa, maar zoals ik net zei, ligt dit een slag ingewikkelder. Ik zeg hierop
niet meteen "nee", maar ik vraag mij af wat de zin is van het sluiten van
convenanten met steden op het gebied van minderhedenbeleid. Immers, het grotestedenbeleid
kent een brede benadering, maar voor het wegwerken van achterstanden moeten
alle benadeelde doelgroepen worden bereikt. De minderheden in de meeste grote
steden vormen natuurlijk de grootste groep die dit aangaat. Welk convenant
kan ik daaroverheen nog afsluiten? Verder overlappen het grotestedenbeleid
en het integratiebeleid elkaar niet. Integratiebeleid raakt alle gemeentes
in Nederland. Ik versta mij daarom ook met gemeentes als Tiel, Gorkum en Gouda.
Hier worstelt men immers met dezelfde vraagstukken als in de grote steden.
Wat zou in een dergelijk convenant anders moeten worden geregeld dan de maatregelen
die in het kader van de nota Kansen krijgen, kansen pakken al zijn afgesproken?
Verder geef ik gevolg aan de opdracht van de Kamer om het beleid daadwerkelijk
door acties te laten volgen.MevrouwOedayraj Singh Varma(GroenLinks)Ik heb erop gewezen dat in het kader van het grotestedenbeleid convenanten
worden afgesloten. De minister heeft gelijk dat het grotestedenbeleid niet
hetzelfde is als het integratiebeleid, maar er is wel degelijk een aantal
specifieke punten binnen het minderhedenbeleid dat expliciet kan worden benoemd.
Ik denk daarbij aan onderwijs en werkgelegenheid. Het voordeel hiervan is
dat wij de grote steden dan ook op de wel of niet behaalde resultaten kunnen
afrekenen.MinisterVan BoxtelIk wil best laten onderzoeken of er dossiers zijn die op
dit moment niet door beleid worden ondervangen. Recentelijk heb ik de Kamer
echter al gemeld dat een kenniscentrum voor de grote steden zal worden opgericht.
Dat centrum overkoepelt de bestaande onderzoeksinstituten. De rapporten van
deze instituten, maar ook die van het SCP en van de heer Veenman geven een
goed beeld van de problematiek en bevatten de nodige handreikingen en plannen.
Het kenniscentrum moet ervoor zorgen dat die ook worden uitgevoerd. Ik aarzel
heel erg of een convenant dan nog wel op z'n plaats is. Het grotestedenconvenant
ligt als een mantel over de stad en ik meen dat het afdoende is. Ik ben nog
niet zover dat ik het nodig acht om op het terrein van de integratie een convenant
af te sluiten.MevrouwOedayraj Singh Varma(GroenLinks)Ik blijf het oneens met de minister. Wij hebben een algemeen convenant
met de grote steden gesloten. Om tot de kern van de minderhedenproblematiek
te kunnen doordringen, is het nodig dat zaken worden benoemd en dat er eisen
worden gesteld. Ik vind het antwoord onvoldoende dat een en ander in het algemene
beleid is opgenomen. Hieruit spreekt een afwachtende houding, terwijl het
de hoogste tijd is om spijkers met koppen te slaan.MevrouwKant(SP)Ik heb niet de behoefte mij te mengen in een discussie over de vraag of
de minister wel of niet een coördinerende rol heeft. Deze minister is
verantwoordelijk voor het Grote Steden- én Integratiebeleid en de Kamer
kan hem dan ook op alles aanspreken wat te maken heeft met het integratiebeleid
in Nederland. Als wij de minister vragen om beleid te initiëren voor
het taalonderwijs in de wijken, de zwarte scholen of de arbeidsmarkt, kan
hij daarop niet antwoorden door te verwijzen naar de bestuurlijke consequenties
hiervan. Hij is verantwoordelijk voor het beleid op deze terreinen en kan
hierop dus door de Kamer worden aangesproken.MinisterVan BoxtelMevrouw Kant heeft helemaal gelijk. Helaas kwam zij wat laat binnen, want
ik was bij voorkeur begonnen met op haar vragen en opmerkingen te antwoorden.
Zij was kritisch over de eerste anderhalf jaar van mijn beleid en merkte zelfs
op dat ik intussen gemuilkorfd zou zijn. Van dat laatste is zeker niets gebleken.
Ik heb mij echter wel te verstaan met mijn collega's, gemeentes en werkgevers
over een aantal beleidsterreinen. Het is ook de vraag of je over zodanige
bevoegdheden zou moeten beschikken dat je het helemaal naar je eigen hand
kunt zetten. Integratiebeleid is beleid van het hele kabinet. De manier waarop
het hele kabinet zich heeft ingezet voor de slachtoffers van de aardbeving
in Turkije is hiervan een goede illustratie. Het geldt ook voor de problemen
op de Molukken; de minister-president, het kabinet, alle betrokkenen hebben
gezegd: wij willen laten zien dat het ons allemaal aangaat. Ik herhaal de
woorden van de premier: wij moeten niet alleen bij dit soort rampen tonen
dat wij kunnen integreren en oog hebben voor elkaars noden, maar ook op andere
momenten.Verder geldt dat je heel ver kunt komen met inzet en een wil om allerlei
dingen te realiseren, als het erop aankomt. Ik heb zojuist helemaal uitgelegd
hoe ik met het werkgelegenheidsdossier wil omgaan. Ik heb op dit moment geen
extra bevoegdheden nodig tegenover de sociale partners zolang ik merk dat
zij echt creatief en met volledige inzet met mij door willen gaan om onze
doelstelling te halen. Zodra dat niet meer zo is, weet ik mijn collega's te
vinden die op grond van sectorale wetten of met functionele bevoegdheden wel
kunnen optreden. Daar maak ik me niet bezorgd over. Ik ga dus snel verder
met het arbeidsmarktprobleem en ik kom er in het voorjaar bij de Kamer op
terug. En inburgering en segregatie in het onderwijs zijn de volgende twee
blokken waarover ik graag wil praten.MevrouwNoorman-den Uyl(PvdA)Voorzitter! In een vorig overleg heb ik gepleit voor deelconvenanten met
gemeenten waarvoor het grotestedenbeleid niet geldt, maar die wel te maken
hebben met een deel van de problematiek in de grote steden. Toen ging het
debat onder andere over taallessen en uiteindelijk hebben wij daar via een
amendement een modus voor gevonden. Nu vraagt de minister wat hij in een convenant
zou moeten regelen; daar zou ik graag op antwoorden. Een van die dingen is
deregulering.De voorzitter:Is dat niet meer iets voor uw tweede termijn?MevrouwNoorman-den Uyl(PvdA)U heeft gelijk, dus ik zal wat ik wilde zeggen, laten uitmonden in een
vraag, met anderhalve tussenzin. Juist omdat de problematiek die vooral in
grote steden voorkomt, maar niet alleen daar, zo dringend is, is het uiterst
wenselijk om de gemeenten waarom het gaat, meer faciliteiten te bieden om
die problemen te kunnen bestrijden.MinisterVan BoxtelVoorzitter! Ik voel er niet zoveel voor om weer een convenant met de G25
te sluiten, want de meerjarige ontwikkelingsplannen bevatten heel veel onderdelen
die specifiek op etnische minderheden gericht zijn. Ook ik wil niet stapelen,
maar ik zou het wel interessant vinden om terreinen die niet in convenanten
geregeld worden, bijvoorbeeld eens aan de orde te stellen in het overleg met
de VNG in het kader van het bestuursakkoord-nieuwe stijl. Wij praten nu over
jeugdbeleid en wij gaan nog praten over ouderen, maar misschien zou ook het
vraagstuk van de integratie nog eens op de agenda gezet moeten worden. En
dan gaat het met name om de zaken die wij nog niet goed in het vizier hebben.
Ik zal mij met mijn collega Peper en de andere betrokkenen verstaan om dit
te bewerkstelligen, waarmee wij dan alle gemeenten bereiken.MevrouwVerburg(CDA)Voorzitter! De minister legt er nog eens de nadruk op dat hij nog met
collega-ministers aan de slag zal gaan om eventueel andere middelen in te
zetten, als het niet snel genoeg of niet goed genoeg gaat. Dat vind ik prachtig,
maar wanneer is dat moment voor hem aangebroken? Ik heb aangegeven dat wij
hiermee nu achttien jaar bezig zijn, terwijl wij nu economisch de wind in
de rug hebben. Wanneer zegt de minister dat het tijd wordt om door te pakken?
De vier jaar zijn zó om, als het tenminste zo lang duurt_MinisterVan BoxtelHet zal absoluut vier jaar duren, daar ben ik van overtuigd. Als het eerder
afgelopen was, zou mij dat bitter tegenvallen. Maar wij moeten de zaken ook
wel even uit elkaar houden. Ik hoop dat ik op het gebied van werk in de komende
weken met mijn collega De Vries een aantal maatregelen zal kunnen
bedenken die wij aan de sociale partners kunnen voorleggen en waarvan echt
meer effect verwacht kan worden. Als na een jaar blijkt dat dit niet goed
is, dan zullen wij ons over andere oplossingen moeten buigen. Het is dan vlak
voor de verkiezingen en dan mag u roepen of u met mij gaat afrekenen of niet.De voorzitter:Als u met de VNG gaat spreken, bekijkt u dan ook hoe op lokaal niveau
het integratiebeleid meetbaar wordt? Op deze wijze kan worden gecontroleerd
wat er bereikt is.MinisterVan BoxtelIk wil dat agenderen, maar zo'n controle zal met gevoel voor de juiste
verhoudingen moeten geschieden. Lokaal wordt bepaald waarvoor men het college
van BenW verantwoordelijk houdt. Ik moet dit erbij zeggen omdat ik anders
afgerekend word op zaken waarover ik niets te zeggen heb. U zult zo'n kwestie
via de eigen lijnen naar de diverse gemeenteraden moeten doorgeven.Velen van u spraken over de inburgering. Ik heb mij goed verdiept in dit
dossier. Wij mogen trots zijn op deze Wet inburgering nieuwkomers. Geen enkel
land in West-Europa heeft een dergelijke wet. Na een lange totstandkomingsperiode
is deze wet één jaar in werking en er klinken al vele klachten.
Ik deel die zorg. Een klacht betreft de flexibiliteit in het aanbod. Mensen
worden gedwongen een keuze te maken tussen werken of hun inburgeringsperiode
afmaken. Een combinatie is vaak onmogelijk en dat leidt tot frustraties, omdat
bijvoorbeeld opleidingen niet kunnen worden afgemaakt. Als iemand een tijdelijke
baan moet opzeggen, is hij uit twee trajecten gestoten.De voorgeschiedenis was lang. Wij kenden een praktijk van onderop waarin
al met inburgering werd gewerkt. Mevrouw Noorman wees daar al op. Er ging
geld naar de gemeenten. Als die er, om welke reden dan ook, niet in slaagden
het budget op te maken dan vloeide een deel daarvan naar de rijksoverheid
terug als niet besteed. Met de komst van de WIN is dat veranderd. In de afgelopen
twee jaar mochten de gemeenten die het budget niet op konden krijgen dat geld
reserveren, anticiperend op toenemend gebruik. De departementen waren in die
tijd budgethouder. De afspraak was dat 10% kon worden gevarieerd. Als er 10%
meer vraag zou zijn, betaalde men dit uit de eigen begroting. Als er 10% minder
vraag was, kon men het bedrag dat overbleef, naar eigen inzicht gebruiken.Mevrouw Noorman stelde hierover expliciet een vraag. Zij constateerde
dat bij VWS bijna 10 mln. weg is. Dat bedrag werd in het verleden van VWS
naar OCW overgemaakt voor financiering van de cursussen. Een fractiegenoot
van mevrouw Noorman heeft die vraag aan mevrouw Vliegenthart bij de begrotingsbehandeling
gesteld en zij heeft daar op geantwoord. Die discussie is toen niet afgerond,
terwijl het staatsrechtelijk wel om die begroting gaat, zo voeg ik eraan toe.
Er is nog wel gezegd: wij komen er in dit debat op terug. Maar ja, die begroting
is nu vastgesteld en ik krijg met de afrekening te maken. Ik krijg nu ook
de vraag hoe ik daarmee om wil gaan. Dit is staatsrechtelijk een ingewikkeld
fenomeen.De voorzitter:Voor alle duidelijkheid, de begroting is nog niet vastgesteld, dus daar
zit nog ruimte.MinisterVan BoxtelDan neem ik dat terug, maar de gedachtewisseling is in ieder geval afgerond.
Ik heb nu geprobeerd aan te geven hoe dat kon. Voor de jaren 1996 en 1997
was er geen reservering voor dit doel als plicht. Het geld moest terug naar
de vakbegrotingen en in de bandbreedte kon men daaraan een bestemming geven.MevrouwNoorman-den Uyl(PvdA)Op de VWS-begroting staan twee separate bedragen; het ene bedrag loopt
geleidelijk op in de jaren en het andere loopt wat af, maar blijft toch constant.
Dit bedrag werd uitbetaald aan OCW, maar OCW benutte dat niet; toch hield
OCW dit geld in eigen zak. Het zou gerechtvaardigd zijn om bij VWS geld weg
te halen, omdat VWS het geld niet aan inburgering besteedde. Dit zou via OCW
lopen.Als het gaat om de bedragen die OCW te besteden had, kan ik mij nog uitstekend
herinneren dat in de voorfase van de nieuwe WIN wij te maken hadden met lange
wachtlijsten voor taallessen voor oudkomers. Daaraan lag onder andere ten
grondslag het inspectierapport 1996.De voorzitter:Het gaat nu even om fact finding, dus ik wil van u concrete vragen horen
en geen betoog.MevrouwNoorman-den Uyl(PvdA)De concrete vraag is, dat toen door de toenmalige minister van Onderwijs
en die van Binnenlandse Zaken, de heer Dijkstal, is toegezegd dat niet-benutte
terugbetaalde inburgeringsgelden opnieuw verdeeld zouden worden met als peildatum
1 oktober en met als extra peildatum 1 december. Er kan dus geen geld over
zijn uit de jaren 1998 en 1999_De voorzitter:Stop, u geeft nu een oordeel. Ik wil de vraag horen. De desbetreffende
ambtenaar zal daarop antwoorden. U krijgt nu nog de kans om één
vraag te stellen.MevrouwNoorman-den Uyl(PvdA)Hoe kan het dat de minister ons verzekerd heeft dat het geld is opgegaan
in de jaren 1998 en 1999, terwijl in de begroting staat dat er in 1999 nog
11 mln. over is? Dat past niet bij het verhaal dat eerder verteld is.MevrouwVan der SteuijtEr zijn twee verschillende zaken. Ik heb begrepen dat de 10 mln. hier
intussen wordt ervaren als de grote verdwijntruc. In het verleden, toen er
nog geen WIN was, was er sprake van een vast traject per inburgeringstraject.
Omdat OCW en VWS beide daaraan moesten bijdragen, moesten zij een budget hebben
voor een gelijk aantal inburgeringstrajecten. Op basis van de CBS-gegevens
en de IND-cijfers over de instroom van nieuwkomers was een aantal trajecten
vastgesteld en was een landelijk budget nodig. OCW had wat te weinig en dan
stopte VWS OCW wat toe. Zo konden beide departementen evenveel trajecten bekostigen.
Dat bedrag is in de loop der jaren teruggelopen. In 1996 was het nog 29 mln.
en in 1999 was het 10 mln.De staatssecretaris van VWS werd door de Kaderbrief Besluitvorming geconfronteerd
met een bezuiniging van 45 mln., die zij niet kon weghalen bij de zorgterreinen.
Ze heeft toen gekeken naar de inburgering. Dat was ook niet zo verwonderlijk
want over 1996 en 1997 is daar minder besteed dan door het Rijk was betaald
en dus kwamen er forse bedragen terug. Over 1997 was er 250
mln. Rijksbijdrage gegeven aan gemeenten en daarvan is 55,7 mln. niet uitgegeven,
dat wil zeggen 22%. Dan kan een staatssecretaris van VWS belast met een bezuinigingstaakstelling
toch wel concluderen, dat het geld niet zo ontzettend hard nodig is, in ieder
geval minder hard dan op andere terreinen. Zij heeft dan ook besloten om 10
mln. van die taakstelling te realiseren door een bezuiniging op inburgering.Daarmee kom ik weer op de trajectbedragen, de technische kant. Onder de
WIN is er geen vast bedrag meer per traject. Nu wordt het meteen vastgesteld
op basis van de T-2-systematiek, dat wil zeggen de prestaties van gemeenten.
Toen is besloten om die 10 mln. in 2000 niet meer over te maken naar OCW.
En dat is het hele verhaal.De voorzitter:Nu krijgt eerst de minister het woord en dan kijken we even hoe wij hiermee
verder omgaan, omdat wij te maken hebben met de verantwoordelijkheid van een
ander bewindspersoon.MinisterVan BoxtelVoorzitter! Dank aan de ondersteuning om dat nog even haarscherp te formuleren.
Ik heb alle begrip voor het feit, dat de Kamer zorgen heeft en zij dingen
wil weten. Als zij dit nog eens helder uitgeschreven wil hebben, zorg ik daarvoor.Er is door zowel dit kabinet in het regeerakkoord maar bij de algemene
beschouwingen geïntensiveerd – extra geld uitgetrokken –
met name voor de inburgering van de oudkomers. De Kamer heeft daar expliciet
naar gevraagd en ik heb die gelden inmiddels weggezet conform het amendement-Noorman-den
Uyl/Rijpstra van vorig jaar, waarin werd uitgesproken dat de gelden niet alleen
maar naar de 25 grote steden zouden gaan maar naar alle gemeenten met 7% of
meer etnische minderheden. Die gelden hebben we op die manier dus versleuteld,
maar dan ook met een aanscherping van het beleid. Er is namelijk met de Kamer
afgesproken, dat de WIN over drie jaar zou worden geëvalueerd. Ik ben
van mening, dat het sneller moet. Niet met de totale evaluatie maar wel op
die onderdelen, waar de Kamer de vinger op gelegd heeft. Ik noem de ROC's:
zijn deze flexibel genoeg? Hoeveel mensen gaan er met een diploma van school
als er trajecten worden weggezet? Ik heb twee quickscans laten uitzetten.
Dat zijn snelle onderzoeken, omdat ik op een paar terreinen eerder informatie
wil hebben. In de eerste plaats is dat de relatie van inburgering met arbeidsvoorziening,
omdat die koppeling tussen het zoeken naar werk en het realiseren van inburgering
niet goed liep. Het andere traject is het flexibele aanbod van de ROC's. Het
Arbeidsvoorzieningonderzoek komt in februari en het andere al voor de kerst.Ik heb al de toezegging gedaan dat wij nog eens expliciet zullen uitschrijven
hoe het zit met het door mevrouw Noorman terecht aangestipte probleem. De
Kamer zal een brief ontvangen over de werkgelegenheid en het instrumentarium.
Daarnaast zal ik in maart, april een totale voortgangsbrief over de inburgering
sturen. Daarin zal zowel kwalitatief als kwantitatief meer worden geboden.
Het is nog niet zo lang geleden dat wij hierover spraken en dat ik die versnelde
onderzoekjes heb kunnen uitzetten. Maar ik kan geen ijzer met handen breken.
De wet draait een jaar. Iedereen moest erop inspelen. Ik wil een aantal dingen
zo snel mogelijk repareren, maar wij moeten ons niet gek laten maken. Het
kost echt even tijd om dit goed in de vingers te krijgen, om het goed te monitoren,
om partijen met gezag te kunnen aanspreken. Als wij het hals over kop kan
gaan doen, dan breek ik mijn nek.MevrouwOedayraj Singh Varma(GroenLinks)Wanneer zal de brief over die 10 mln. verschijnen?MinisterVan BoxtelVolgende week maandag heeft u de brief.MevrouwNoorman-den Uyl(PvdA)In mijn eerste termijn heb ik aangegeven dat de situatie bij VWS qua begroting
helder is, zij het dat ik ben geschrokken van de onderbenutting. Bij OCW is
de situatie echter volstrekt ondoorzichtig. Ik vind dat de onderste steen
boven moet komen. Stemt de minister in met een onderzoek van de Algemene Rekenkamer
naar de ontwikkelingen vanaf 1996?MinisterVan BoxtelDe Kamer krijgt de gegevens volgende week maandag. In de voortgangsbrief
van maart, april volgend jaar, waarin ik echt veel meer informatie zal geven,
zal ik ook iets zeggen over de transparantie in de budgetten. Ik vind dat
dat nodig is; wij moeten weten waar het geld naartoe gaat. Hoeveel mensen
worden er opgeleid? Maken zij het af? Werkt het goed? Mevrouw Kant heeft mij
hierop ook hard aangesproken. Ik zal haar daarin echt tegemoetkomen.Ik weet dat de Rekenkamer op dit moment een onderzoek doet naar de werkwijze
van de Wet inburgering nieuwkomers. Ik meen inderdaad dat daarin niet de jaren
1996 en 1997 worden meegenomen. De Rekenkamer adviseert de Kamer. Mij past
daarin in feite geen oordeel. Ik laat dit graag aan de Kamer.De heerVan der Staaij(SGP)Ziet de minister, gelet op de alarmerende signalen, ruimte voor specifiek
arbeidsmarktbeleid voor toegelaten vluchtelingen?MinisterVan BoxtelZoals bekend heeft het kabinet in het verlengde van Nederland immigratieland
gezegd, te willen kijken of nadere maatregelen kunnen worden genomen in de
richting van asielzoekers. Zoals bekend heeft collega De Vries dat al heel
snel voor seizoenarbeid mogelijk gemaakt. Maar hij is ook in overleg met staatssecretaris
Cohen om te bezien, mede in de ontwikkeling van de nieuwe Vreemdelingenwet,
of het mogelijk is voor hen de kansen op arbeid te vergroten. Dat komt volop
terug in het debat over de nieuwe Vreemdelingenwet. Dat kan ook niet anders,
want daarin wordt gekeken, hoe kan worden voorkomen dat mensen heel lang niets
hoeven te doen in een centrum.De heerVan der Staaij(SGP)Mijn vraag is toegespitst op de toegelaten vluchtelingen, dus degenen
die een A-status hebben gekregen. Ik begreep dat de signalen waarop u op blz.
7 van de rapportage wijst, betrekking hebben op die categorie.MinisterVan BoxtelU heeft gelijk. Zij volgen het algemene beleid, dus zij vallen daar onder.MevrouwVerburg(CDA)Op zich heeft de minister daarin gelijk. In het algemeen overleg over
de motie-Kamp, vorig jaar ingediend bij de begroting van Sociale Zaken en
Werkgelegenheid, heeft de minister van OCW klip en klaar aangegeven,
op dat moment niets extra's te doen voor toegelaten vluchtelingen, terwijl
wij weten dat naar schatting 65 tot 70% daarvan zonder werk zit en afhankelijk
is van een uitkering. De minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid zei
toen, dat zijn collega van GSI bezig is met een onderzoek naar de culturele
achtergronden van vluchtelingen, op basis waarvan met gezamenlijke voorstellen
zou worden gekomen.MinisterVan BoxtelDat is helemaal juist. Die uitspraak betekent dat zij onder dit beleid
vallen. Wel willen wij een aantal nadere gegevens hebben over de vraag, over
wie wij het hebben, en waar zij zich bevinden. Het traditionele minderhedenbeleid –
dit los van het vluchtelingenvraagstuk, waarvan ik heb gezegd dat daarin toegelaten
vluchtelingen worden meegenomen – was natuurlijk voor een groot deel
gastarbeidersbeleid. Wij zitten nu in een situatie, waarin wij etnische minderheden
van de tweede en derde generatie krijgen, terwijl er in de afgelopen jaren
sprake was van heel veel nieuwe groepen. Binnen het departement wordt geprobeerd,
op centraal niveau daarover meer te weten te komen. In dit verband noem ik
de nieuwe doelgroep van de Somaliërs, die snel tussen wal en schip kan
raken als zij geen belangenbehartigers hebben en de overheden op lokaal en
rijksniveau hen niet zien staan. Wij komen daarop terug. Zoals gezegd wordt
uitvoering gegeven aan de motie-Kamp. Het onderzoek van BZK naar de leemte
in systematische cijfers dient om dit beleid verder te gaan effectueren.Voorzitter! Er zijn zorgen uitgesproken over het onderwijs. Ik verwijs
naar alles wat is gewisseld bij de bespreking van de onderwijsbegroting. Ook
verwijs ik naar de toezeggingen die zijn gedaan door staatssecretaris Adelmund
over de positie van scholieren van etnische minderheden. Ook ik onderstreep
graag dat wij terecht praten over problemen, maar allemaal in het perspectief
van verbetering. Wij gaan de goede kant uit. Men vindt mij afhoudend ten opzichte
van een nader onderzoek naar de zwarte school. Keer op keer hebben wij daarover
gesteld – ik blijf daarin geloven – dat uiteindelijk maar één
ding telt, namelijk de kwaliteit van het onderwijs en de vaardigheden, waarmee
leerlingen van scholen komen. Dat is nationaal beleid op grond van een wettelijke
constellatie die wij kennen, waarbij mensen de vrijheid hebben om scholen
te stichten en er allerlei typen scholen in Nederland ontstaan. Ik moet zeggen
dat ik het initiatief dat hieromtrent is genomen in Amersfoort, fantastisch
vind. Binnen de wettelijke context zoekt men daar de vrije beleidsruimte om
met schoolbesturen en ouders afspraken te maken om op basis van vrijwilligheid
te komen tot betere spreiding in een bepaald gebied. Ik ben blij dat de meeste
scholen in Amersfoort hebben aangegeven mee te willen doen. Overigens, the
proof of de pudding is in the eating; het zal nog moeten blijken of het werkt.
Mevrouw Kant noemde de gemeenten Gouda en Zaandam waar ook iets dergelijks
is geprobeerd. Ik heb begrepen dat het daar echter niet zo goed is gegaan
als tot nu toe in Amersfoort. Ik hoop uiteraard dat het in Amersfoort helemaal
gaat lukken. Dan ben ik de eerste om aan al die andere gemeenten voor te stellen
om het ook zo te gaan doen. Feit blijft dat je bereidwillige autonome schoolbesturen
nodig hebt. Doorgaans zijn het namelijk de openbare scholen die voor het vraagstuk
geplaatst worden, met name in de problematische gebieden. Ik ga hier op dit
moment geen discussie aan in het kader van artikel 23 van de Grondwet. Dat
lijkt mij niet verstandig. Voormalig collega Dijkstal heeft dat eerder al
eens geprobeerd. Ik kon hem toen goed volgen, maar het lijkt mij niet wijs
om dat nu te herhalen.MevrouwKant(SP)Ik ben het helemaal eens met wat u zegt, maar ik blijf het opmerkelijk
vinden dat waar mijn fractie in de afgelopen vier jaar steeds geopteerd heeft
voor een opzet die inmiddels ook in Amersfoort vorm heeft gekregen, er vervolgens
steeds heel lauw op gereageerd werd, in de zin dat er toch iets mis is met
zwarte scholen en dat de segregatie in het onderwijs toch niet gestopt kan
worden. Nu ligt er een initiatief van een gemeente die er wel degelijk iets
aan wenst te doen en ik ben ook blij dat u dat omarmt, maar het roept wel
de vraag op, waarom u dan als minister voor het integratiebeleid niet het
initiatief neemt om ervoor te zorgen dat dit navolging krijgt.MinisterVan BoxtelDit is typisch een onderwerp dat ook in het overleg met de VNG over het
bestuursakkoord-nieuwe stijl op de agenda zou kunnen komen. Her en der in
het land zijn positieve ontwikkelingen waar te nemen waar het gaat om de brede
scholen. Ik heb publiekelijk, ook voor de camera, gezegd wat ik van het initiatief
in Amersfoort vind. Ik wil best uitspreken dat de SP dit al veel eerder heeft
ingezien en dat zij nu haar gelijk in dezen haalt. Welnu, zij mag zij daarin
gelukkig prijzen. Ik vind het prima dat men elkaar op basis van vrijwilligheid
vindt om er een bepaald beleid onder te leggen. Echter, voor een ingrijpen
op rijksniveau door middel van andere wet- en regelgeving, voelen wij niets.
Het zou een prima zaak zijn wanneer ouders en schoolbesturen er mede voor
zorgen dat de interculturalisatie op scholen gaat plaatsvinden. Een zwarte
school is overigens niet per definitie een slechte school. Op bijvoorbeeld
de Hindoestaanse school in Den Haag worden prachtige resultaten geboekt. Ik
kom echter ook op zwarte scholen waarop soms leerlingen met 20 nationaliteiten
zitten, waar geen autochtoon kind meer te vinden is en de leerkracht zich
drie keer over de kop werkt om het allemaal te kunnen trekken. Die scholen
hebben inderdaad soms moeite om het gewenste prestatieniveau te halen. Dan
heb ik levensgrote bewondering voor de mensen die zich daarvoor inzetten en
ik heb er enorm veel respect voor dat er van alles aan gedaan wordt om die
kinderen op een goed niveau op te leiden. Daar zou wellicht zo'n vrijwillig
beleid kunnen helpen om het geheel op een wat hoger plan te brengen. Dat is
echter niet vanuit Den Haag in een wet te regelen.MevrouwKant(SP)Dat heeft niemand ook voorgesteld. Maar de minister heeft gezegd dat hij
het een goed voorstel vindt. Ik heb hem alleen maar gevraagd of hij ervoor
kan zorgen dat het landelijk meer navolging krijgt. Hij heeft al aangegeven
welke instrumenten er zijn om de gemeenten daartoe aan te zetten. Hij zou
het ten minste kunnen proberen. Ik wil de minister ook nog zeggen dat het
mij er niet om gaat om mijn gelijk te halen. Ik wil wel constateren
dat wij de afgelopen weken het taboe hebben doorbroken als het erom gaat dat
segregatie in het onderwijs ongewenst is.MinisterVan BoxtelWat het eerste betreft doe ik al wat u vraagt. Ik heb in het publiek bij
herhaling gezegd dat ik het een goed voorstel vind en "room around the bend"
is altijd goed. Wat uw tweede opmerking betreft: u kunt zelf het beste bepalen
of u uw gelijk heeft gehaald of niet op het model. Dat gun ik ook iedereen
van harte, maar ik vind niet dat dan onmiddellijk gesteld moet worden dat
wij een taboe hebben doorbroken. Weet u waar een taboe op rust? Op verplicht
spreiden. En dat taboe is niet doorbroken. Ik hoop wel dat het taboe doorbroken
is op de netwerkvorming die op lokaal niveau nodig is om met elkaar tot een
betere situatie te komen. Het is met dit beleid net als met het jeugdbeleid.
Wij weten allemaal precies hoe het moet, maar uiteindelijk gaat het om degenen
die verantwoordelijkheid hebben in de uitvoering. Die moeten ook de wil tonen
om met elkaar samen te werken, om mensen niet tussen de wal en het schip te
laten raken. Dat zit tussen de oren, dat zit in een houding, in een manier
van samenwerken. Daar kunnen wij slechts de faciliteiten voor bieden. Op dit
vlak kan ik dat uitsluitend mondeling en in geschrift en kan ik alleen maar
zeggen: hulde; ik hoop dat het lukt.Voorzitter! Mevrouw Noorman heeft mij gevraagd een oplossing te bieden
voor de situatie van de AMA's. Ik vraag haar genoegen te nemen met het feit
dat ik verwijs naar de notitie van staatssecretaris Cohen die in februari
zal verschijnen. Over dit onderwerp is pas nog een interpellatiedebat met
de Kamer gevoerd. Ik moet helaas zeggen dat ik nog niet eens de tijd heb gehad
om het verslag van dat debat te lezen. In ieder geval kan ik nu moeilijk toezeggen
dat ik daar een eigen beleidslijn voor uit ga stippelen. De verantwoordelijkheid
hiervoor ligt primair bij staatssecretaris Cohen.Ik ben het met mevrouw Noorman eens dat de situatie van de woonwagenbewoners –
de Roma- en Sinti-zigeuners – in het stuk dat de Kamer heeft ontvangen
niet terug te vinden is. Ik wijs er echter op dat ik twee keer per jaar overleg
voer met de woonwagenbewoners. Binnenkort ga ik mijn tweede gesprek voeren.MevrouwNoorman-den Uyl(PvdA)Ik heb nog een vraag over de AMA's. Ik heb die situatie al vaker aan de
orde gesteld in verschillende overleggen, onder anderen met minister De Vries,
minister Van Boxtel en met staatssecretaris Cohen. Het is niet zo ingewikkeld.
Ik vraag niet om iets structureels; ik vraag alleen om een voorziening waardoor
die kinderen volgende week naar school mogen. Is dat zo raar?MinisterVan BoxtelDat mogen zij.MevrouwNoorman-den Uyl(PvdA)Nee, dat mag niet. Als zij niet meer de leerplichtige leeftijd hebben,
mogen zij geen HTS-opleiding volgen.MinisterVan BoxtelJa, maar nu heeft u het over vervolgonderwijs.MevrouwNoorman-den Uyl(PvdA)Ik kwam vorige week een jongen tegen die zei: ik zie het niet meer zitten;
ik moet over een maand van school af.MinisterVan BoxtelMevrouw Noorman, laten wij elkaar goed begrijpen. Ik wil collega Cohen
best vragen om dit punt specifiek te belichten, maar ik weet voor 100% zeker
dat iedere AMA die de leerplichtige leeftijd heeft naar het lager en middelbaar
onderwijs kan. Dat is een belangrijke constatering. Als het dan gaat om het
vervolgonderwijs, is er een probleem. Maar dat is natuurlijk gewoon te verklaren
uit het feit dat wij gesteld hebben: kinderen zullen hier altijd opgevangen
worden en krijgen ook onderwijs. Voor het verdere traject is er een probleem,
als de status nog niet duidelijk is. Dat is een principieel debat en dat moet
in februari met staatssecretaris Cohen gevoerd worden.MevrouwNoorman-den Uyl(PvdA)Dat principiële debat moet zeker gevoerd worden, maar ik vraag u
om op basis van uw verantwoordelijkheid samen met uw collega's te bezien hoe
u per omgaande een tijdelijke voorziening kan treffen, waardoor kinderen niet
midden in een opleiding van school af moeten, omdat zij net iets te oud geworden
zijn. Kan de minister ervoor zorgen dat 140 kinderen in Crailo niet dagelijks
achter de buis zitten en niks mogen, zelfs geen werkstage! Zij mogen helemaal
niets!MinisterVan BoxtelIk weet bijna 100% zeker dat als je een lagere of middelbare schoolopleiding
volgt, je die mag afmaken. Als je zestien wordt, word je niet ineens voorgoed
de klas uitgesleurd.MevrouwNoorman-den Uyl(PvdA)Maar wel als zij 18 zijn. Een groot deel van die vluchtelingenkinderen
is hoog opgeleid.MinisterVan BoxtelIk zal het natrekken. Ik kan er geen antwoord op geven. Volgens mij is
het niet zo. Als mevrouw Noorman informatie heeft dat het soms wel zo is,
dan hoort dat niet. Ik zal proberen in overleg met collega Cohen daarover
iets op te nemen in de notitie die de Kamer is toegezegd.MevrouwOedayraj Singh Varma(GroenLinks)De minister zei binnenkort een gesprek te hebben met de Roma en Sinti.
Ik heb in de beleidsstukken daar zo weinig over gelezen. Als de minister gesprekken
met hen voert, is dat mooi, maar ik mis beleid terzake.MinisterVan BoxtelIk heb met de woonwagenbewoners gesproken en niet met de Roma en Sinti.
Dat had misschien beter tot uitdrukking moeten komen in de rapportage. Ik
heb de woonwagenbewoners een aantal zaken toegezegd die ik geprobeerd heb
te realiseren. Het betreft bijvoorbeeld het nieuwe volkshuisvestingsbeleid
in relatie tot de afbouw van de centra en het rekening houden met nieuwe woonwagenplaatsen.
Ik heb daar met collega Remkes over gesproken. Ik koppel dat terug naar de
woonwagenbewoners. Ik zal ervoor zorgen, dit soort zaken in de rapportage
te melden.Mevrouw Noorman heeft een vraag gesteld over het Verdrag van Amsterdam
en de richtlijn. Ik deel haar gevoel van urgentie, maar aangezien er nog steeds
geen richtlijn is, kan ik die ook niet uitvoeren. Dat is heel lastig. Tegelijkertijd
is er in Tampere een goede stap voorwaarts gezet. Mevrouw Ravestein heeft
daar terecht aan gerefereerd. In Tampere is afgesproken dat
men op Europees niveau gezamenlijk zal werken aan het verbeteren van de rechtspositie
van derdelanders in de Europese landen. Wij staan dan inderdaad pas aan het
begin van een heel traject, maar als ergens een taboe op rustte de afgelopen
jaren, dan was het op onderwerpen als deze. Er worden nu echt stappen voorwaarts
gezet, zowel op het gebied van het antidiscriminatiebeleid, het antiracismebeleid
als van de verbetering van de rechtspositie van derdelanders. Het gaat misschien
schoorvoetend, maar wij gaan wel schoorvoetend de goede kant op. Ik zal mevrouw
Noorman en de Kamer blijven informeren over de stand van zaken.MevrouwNoorman-den Uyl(PvdA)Mijn vraag was of er sprake is van vertraging in het standpunt van de
Nederlandse regering om de richtlijn rechtstreekse werking te geven. In een
ander overleg is hier al eerder over gesproken. Zou er, omdat andere ministeries
behoefte hebben aan meer ruimte, vertraging kunnen optreden in het van toepassing
verklaren van de rechtstreekse werking van de antiracismerichtlijn?MinisterVan BoxtelHet laatste kan ik met nee beantwoorden. Volgende week komt de Commissie
met een richtlijn. Mocht het nodig zijn, dan zal ik de Kamer daarover snel
schriftelijk informeren.De heer Rijpstra heeft enkele pregnante vragen gesteld, onder andere of
het te gedurfd is, te stellen dat Nederland heel veel geld uitgeeft aan het
integratiebeleid zonder te weten of het overal goed terechtkomt. Die discussie
hebben wij natuurlijk al zo'n beetje gevoerd naar aanleiding van het rapport
van de Algemene Rekenkamer over onderwijs in eigen taal. Ik durf er echt niet
mijn hand voor in het vuur te steken dat iedere gulden precies landt waar
iedereen hem zou willen laten landen, maar in ieder geval op rijksniveau leggen
wij volstrekt helder verantwoording af over hetgeen wij met het geld doen.
Ook op lokaal niveau moet inzichtelijk worden gemaakt hoe de algemene middelen
voor het minderhedenbeleid verantwoord kunnen worden en ook de provincies
stoppen, vaak vrijwillig, additionele middelen in het integratie- en minderhedenbeleid.
Dat is op zich natuurlijk heel goed, maar her en der kun je echt wel vraagtekens
zetten bij de effectiviteit, zelfs op rijksniveau, zonder dat ik direct een
dossier kan noemen. Tegelijkertijd prijs ik mij echter gelukkig met de gedachte
dat die grote som geld, waarvan wij niet precies weten hoeveel het is, ertoe
heeft geleid dat wij in Nederland door de bank genomen een verdraagzaam, kwalitatief
redelijk op integratie gericht beleid hebben kunnen ontwikkelen. Ik vind dat
wij nog lang niet ver genoeg zijn met integratie en misschien moeten wij ook
wel nieuwe concepten proberen, waarbij ik veel nadrukkelijker de minderhedenorganisaties
wil aanspreken, ook op de echte integratie van twee kanten, want ook de witte
gemeenschap is niet voor niets in de nota "Kansen krijgen, kansen pakken"
genoemd als een te adresseren groep die aan die integratie handen en voeten
moet geven. Ik denk dat wij die discussie met elkaar moeten voortzetten. Met
de introductie van de nieuwe monitorsystematiek heb ik al aangegeven dat ik
met u naar een grotere afrekenbaarheid toe wil.De heer Rijpstra, maar ook mevrouw Varma en mevrouw Noorman hebben gesproken
over de brief van de zelforganisaties. Met mevrouw Vliegenthart heb ik daarover
uitgebreid contact gehad en er ook een bestuurlijk overleg over gevoerd met
het landelijke overleg minderheden dat overigens voortijdig moest worden beëindigd
omdat wij naar de Kamer moesten. Dat was wat onbevredigend, maar naderhand
heb ik er nog allerlei commentaren over ontvangen en naar aanleiding daarvan
is de brief nog ietwat aangepast. De brief is weliswaar van mevrouw Vliegenthart,
maar ook een kabinetsbrief. In die zin mag u mij er ook op aanspreken, maar
ik denk dat het verstandiger is om dat eens gezamenlijk met u te bespreken.
Weet wel dat er geen misverstand bestaat over het daarin genoemde bedrag.
De discussie gaat over de inzet van het geld. Het enige wat ik er op dit moment
over moet zeggen, is wellicht dat wij na ampel beraad ervoor hebben gekozen
om het geld neer te leggen bij Forum, VON, NOV en SVM, maar de zelforganisaties
te honoreren bottom-up. Dus wat op lokaal, regionaal niveau noodzakelijk moet
worden ondersteund, moet daaruit worden betaald. De discussie die wij met
elkaar gaan voeren, gaat dan ook over de vraag of wij dat nu wel of niet de
beste vorm vinden. Ik sta open voor die discussie en ik ben ervan overtuigd
dat mevrouw Vliegenthart dat ook is en dat wij er binnenkort op terug zullen
komen.MevrouwNoorman-den Uyl(PvdA)Voorzitter! Ik heb de brief vandaag pas gekregen en heb die dan ook nog
niet goed kunnen bestuderen. Mijn inbreng op dat onderdeel heb ik dan ook
beperkt, maar toch heb ik er nog wel een enkele vraag over. Begrijp ik goed
dat de minister van plan is om de subsidiëring aan de zelforganisaties
meer op ad hoc-basis op lokaal niveau te effectueren en om landelijke structuren
van zelforganisaties, variërend van bekende tot bijvoorbeeld het rondetafeloverleg
ouderen, buiten de subsidiestroom te laten vallen?De voorzitter:Die brief wordt nog behandeld in een procedurevergadering van de vaste
commissie voor VWS en daar wordt over de te volgen procedure beslist. Het
lijkt mij niet goed om er nu inhoudelijk op in te gaan. Alleen vragen die
niet op deze brief slaan, wil ik dan ook toestaan.MevrouwVerburg(CDA)Over de inhoud van de brief zou ik graag een vraag stellen, want als die
namens het kabinet is geschreven, dan is een toelichting op haar plaats.De voorzitter:De brief maakt formeel geen deel uit van deze vergadering, dus dat is
niet mogelijk. Tijdens de procedurevergadering kan hierover worden gesproken.MevrouwOedayraj Singh Varma(GroenLinks)Ik ben het ermee eens om die brief terug te laten komen in de procedurevergadering,
maar ik wil wel mijn bezorgdheid uiten. Ik ben het helemaal niet eens met
de voorstellen in de brief.De voorzitter:Uw standpunt is helder. U kunt dit in een ander overleg opnieuw verwoorden.MinisterVan BoxtelVoorzitter! Verschillende sprekers vroegen naar de positie van de Chinese
bevolking in Nederland. Samen met collega Vliegenthart heb ik twee weken geleden
een grote vertegenwoordiging van verschillende geledingen van
de Chinese gemeenschap ontvangen. Dat was een heel bijzondere gelegenheid,
al was het alleen maar omdat een deel van het gesprek in het Chinees verliep.
Belangrijker is dat er bij het overleg sprake was van een heel goede verstandhouding.
Op grond van het rapport Chinezen in Nederland vroegen zij het kabinet om
voor hun noden in de Nederlandse samenleving meer openingen te bieden dan
in het verleden. Na het overleg hebben wij toegezegd dat wij dit wilden doen.
Het ene uiterste is om hen meteen volledig op te nemen in het minderhedenbeleid;
het andere uiterste is niets doen, wat nu het geval is. Het is heel reëel
om je af te vragen of er voor hen op een aantal terreinen iets moet worden
gedaan. Ik hoop dat de Kamer ons wat tijd gunt om een en ander ambtelijk door
te praten. Het overleg is vorige week gestart en op dit moment inventariseert
men de betrokken dossiers. Na de jaarwisseling zal ik hierop in een brief
terugkomen.MevrouwOedayraj Singh Varma(GroenLinks)Hoe ver na de jaarwisseling? Er zijn namelijk een aantal andere rapporten
over de Chinese gemeenschap die ook nog moeten worden besproken. Waarom worden
de Chinezen niet totaal opgenomen in het minderhedenbeleid? Ook hiervoor hoor
ik graag de motivering. Wordt het overleg met de Chinezen opgenomen in het
LOM-overleg of niet?MinisterVan BoxtelIk zeg de Kamer toe dat zij de brief in februari ontvangt.MevrouwVerburg(CDA)Hiermee ga ik akkoord. Komt de minister in die brief met gerichte voorstellen
ten aanzien van deze problematiek?MinisterVan BoxtelDit zeg ik u toe. Ook zal ik de problematiek in een wat breder verband
benaderen, met name de zorg voor ouderen in relatie met taallessen. Ik weet
dat men er op dit moment bij VWS over nadenkt om meer op allochtone ouderen
toegesneden voorzieningen in het leven te roepen. Ik denk echter niet aan
de variant van boeteclausules, die in het debat tussen mevrouw Verburg en
mevrouw Noorman naar boven kwam. Ik ben niet van plan om oudere allochtonen
met sancties achterna te zitten. Maar in alle ernst: dit is een groot probleem
dat de komende tien jaar keihard op ons afkomt.Mevrouw Verburg vroeg expliciet naar mijn mening over de gezinscoaches.
Ik ken deze gedachte van het CDA uitsluitend uit de krant. Het is mij onbekend
wat precies wordt voorgesteld. Ik ken de grapjes wel van "ieder gezin een
Leo Beenhakker aan tafel", maar ik begrijp dat het allemaal veel serieuzer
is bedoeld. Toch bestaat voor bepaalde situaties al een dergelijke opvoedingsondersteuning.
In het verlengde van de discussie met staatssecretaris Vliegenthart en minister
Korthals is afgesproken om de hele opvoedingsondersteuning in kaart te brengen.
Op grond van een aantal specifieke omstandigheden kunnen mensen hiervoor in
aanmerking komen. De CDA-fractie gaat echter verder en stelt voor om preventief
en welhaast ongevraagd gezinscoaches te leveren. Dat gaat mij te ver, maar
hierop zal zeker nog worden teruggekomen.Mevrouw Verburg heeft een vraag gesteld over de remigratiebrief. Minister
Herfkens heeft die brief ondertekend en mevrouw Verburg moet die brief dan
ook met haar bespreken. Ik heb tweemaal met minister Herfkens een algemeen
overleg gevoerd over de gefaciliteerde remigratie. Het budget hiervoor is
niet aangetast. Het ministerie voor Ontwikkelingssamenwerking heeft een lichte
wijziging doorgevoerd in het remigratiebeleid. Die wijziging is tot nu toe
door de Kamer geaccepteerd.MevrouwVerburg(CDA)Er is hierover inderdaad tweemaal met beide ministers gesproken. Ik wil
van deze minister horen of hij het combinatieproject gefaciliteerde remigratie
heeft losgelaten.MinisterVan BoxtelIk heb mij gevoegd in het nieuwe beleid dat rondom remigratie wordt gevoerd.
De veranderde inzet van het ministerie voor OS wordt tot nu toe door de Kamer
gesteund. De brief waarover mevrouw Verburg sprak, zal moeten worden getoetst
op de vraag of het hierin geformuleerde beleid kan rekenen op steun van de
Kamer.Mevrouw Verburg heeft een vraag gesteld over de imamopleiding. De wetswijziging
om inburgeringstrajecten ook op korte tijd in Nederland verblijvende mensen,
zoals imams, van toepassing te verklaren is inmiddels naar de Raad van State
gestuurd. Ik ken het CIO-advies niet. Ik zal hiervan nota nemen en er later
op reageren. Ik wijs mevrouw Verburg en de heer Van der Staaij erop dat de
mogelijkheid bestaat om hierover informeel verder te debatteren. Ik heb hen
immers uitgenodigd om op 7 februari in Pulchri Studio een debat bij te wonen
met een aantal vertegenwoordigers van minderhedenorganisaties. In dit debat
kan open worden doorgepraat over de imamopleiding. Deze materie moet namelijk
in een open debat tussen politici en vertegenwoordigers van de minderheden
kunnen worden besproken, zonder dat dit debat moet worden afgerond met concrete
voorstellen.Er is gevraagd wanneer concrete stappen worden gezet om de steden te helpen
met de problemen die zij hebben met Antilliaanse jongeren. Ik heb bestuurlijk
overleg gevoerd met de "Antillengemeenten" over het opzetten van een systeem
van "best practices" tussen deze gemeenten. Wij hebben onze hulp daarbij aangeboden.
Deze steden willen zich echter eerst beraden op de noden die zij hebben. Ik
heb daarop gereageerd door te zeggen dat ik hun voorstellen afwacht. Ik heb
nog geen voorstellen gezien, maar ik neem aan dat men daar vrij snel mee naar
buiten zal komen. In de tussentijd ben ik, samen met staatssecretaris De Vries
van BZK, in overleg gewikkeld met het nieuwe Antilliaanse kabinet over de
effectuering van een aantal maatregelen. Ik heb begrepen dat een delegatie
van het kabinet Pourier in december naar Nederland komt. Dit bezoek zal zeker
worden aangegrepen om hierover vis-à-vis door te praten.Mevrouw Varma vroeg naar oudere allochtonen in de AOW en de bijzondere
bijstand. Er is volop informatie beschikbaar. In een overleg met de Sociale
Verzekeringsbank is echter gebleken dat het bestaande voorlichtingsmateriaal
niet beschikbaar is in de talen van de doelgroepen. Afgesproken is dat dit
probleem voortvarend ter hand wordt genomen. Ik deel verder de zorg van mevrouw
Varma over de allochtone vrouwen en dan met name over de oudere allochtone
vrouwen. De heer Van der Staaij heeft een heleboel vragen gesteld over het onderwijs.
Ik vond het daarbij interessant dat hij aandacht vroeg voor kennis van de
wereld. Ik zou zelfs aandacht voor kennis van de Nederlandse cultuur willen
vragen, en dan doel ik niet op de pindakaas- en hagelslagcultuur, maar op
de manier waarop je erin kunt slagen, nieuwkomers die bewust kiezen voor een
langdurig verblijf in Nederland, echt te interesseren in de Nederlandse cultuur.
Ik zeg dit in het verlengde van de meer dan uitstekende initiatieven van mijn
collega Van der Ploeg om het Nederlandse cultuuraanbod ook echt multicultureel
te krijgen. Zie daar de meerwaarde van het beleid.Ik zal zo snel mogelijk een tussenrapportage over de CRIEM-pilots uitbrengen.
De evaluatie was voorzien voor eind volgend jaar. Ik weet dat de heer Bandell
met zijn commissie zeer hard bezig is om het preventiebeleid op het gebied
van etnische minderheden van de negen CRIEM-steden te beoordelen, zowel bij
de hele scholingsketen als bij de toeleiding naar de arbeidsmarkt. Omdat men
in Arnhem niet wilde meedoen, heb ik inmiddels besloten om Den Helder wat
extra geld te geven om met name de zorg voor de Antilliaanse gemeenschap veilig
te kunnen stellen. Daar wordt dus ook een CRIEM-project op gelegd.MevrouwVerburg(CDA)En de andere steden die een meer dan evenredig aantal Antilliaanse inwoners
kennen?MinisterVan BoxtelHet aardige is dat op al die steden het grotestedenbeleid van toepassing
is. Die kunnen gebruikmaken van de fondsen in dat kader en bovendien zijn
ze geen geld kwijtgeraakt door de herverdeling van de Van Montfrans-gelden,
wat voor Den Helder wel geldt. Daarom ben ik Den Helder op deze manier tegemoetgekomen;
de andere grote steden worden op dit vlak echt heel goed bediend en die zullen
zelf moeten kiezen, wat zij voor de Antilliaanse gemeenschap willen inzetten.Ik hoop dat ik mevrouw Kant ervan heb kunnen overtuigen dat ik zeker niet
gemuilkorfd ben als het gaat om arbeidsmarkt, taallessen en segregatie in
het onderwijs.Het is inderdaad onze inzet, meer vertegenwoordigers van minderheden in
het openbaar bestuur te krijgen.Mevrouw Ravestein heeft nog de suggestie gedaan, een dereguleringsoog
te laten gaan over de regelgeving die de overgang van scholing naar werk blokkeert.
Ik zeg graag toe dat ik dit in het gesprek met mijn collega De Vries over
voorstellen voor verbetering van het arbeidsinstrumentarium aan de orde zal
stellen, maar ik wil nog even bekijken of dit in meteen met een MDW-traject
zou moeten.Zij vroeg ook waarom wij het monopolie van de ROC's op het gebied van
taalcursussen accepteren. Wel, op basis van de WIN heb ik met de Kamer hierover
afspraken gemaakt. Ik heb niet voor niets een quick scan laten uitvoeren om
na te gaan of wij met de ROC's het aanbod zouden kunnen verbeteren. Mocht
blijken dat het toch nog moeilijk gaat, dan zal er vanzelf discussie ontstaan
over de vraag of de zaak niet op een andere manier geregeld zou moeten worden.Het kabinet heeft inderdaad besloten, 40 mln. extra uit te trekken voor
computers in het onderwijs, speciaal in de oude wijken, maar niet voorzien
van een earmark voor achterstandsgebieden. Ik zal het navragen bij mijn collega
van Onderwijs, maar ik neem aan dat de goed opgeslagen computers bij de dienst
Domeinen naar de plekken zullen gaan waar ze het hardst nodig zijn.De heer Van der Staaij stelde een vraag over het meldpunt discriminatie
internet. Als men iets tegenkomt dat strafbaar is, kan dit gewoon worden gemeld
bij het OM, waarna daarop actie zal worden ondernomen. Het OM functioneert
niet als een zeef. Wel heeft men een eigen beleidsruimte waarbinnen men zich
kan verstaan met personen die een melding hebben gedaan. Daarna kan worden
bezien of actie nodig is. In antwoord op een vraag van mevrouw Ravestein merk
ik op dat volgens mij alle racismebureaus zich zullen aansluiten bij vorengenoemd
meldpunt. Indien dit niet het geval is, dan laat ik u dat nog schriftelijk
weten.De vergadering wordt van 20.15 uur tot 20.25 uur geschorst.De voorzitter:De spreektijden voor de tweede termijn zijn maximaal de helft van die
in eerste termijn. Dit betekent dat mevrouw Noorman-den Uyl nog 9 minuten
spreektijd heeft, mevrouw Verburg 10 minuten, mevrouw Oedayraj Singh Varma
7 minuten, de heer Van der Staaij 5 minuten, mevrouw Kant 5 minuten en mevrouw
Ravestein 7 minuten. Deze spreektijd hoeft niet opgebruikt te worden. Ik vraag
de leden om in tweede termijn to the point te spreken, zodat de vergadering
over ongeveer vijf kwartier is afgerond.Tweede termijn van de zijde van de commissieMevrouwNoorman-den Uyl(PvdA)Voorzitter! De problematiek voor de oudere etnische minderheden is extra
groot, zowel wat het inkomen betreft als de toegang tot de samenleving. Het
is goed dat de taalles voor ouderen ook even aan de orde is geweest. Toch
maak ik mij wat zorgen over de beschikbare infrastructuur en hierbij denk
ik aan de RTOM, het rondetafeloverleg. De ondersteuning daarbij door de overheid
zit in de marge, maar daar worden wel relatief zware vragen neergelegd inzake
onder andere voorlichting aan ouderen, zonder dat daarbij voldoende financiële
ondersteuning wordt gevoegd. Er zijn grote aantallen vrijwilligers bij betrokken.
De overheid moet dit instrument zorgvuldiger benutten. Hoe wordt er dus omgegaan
met zelforganisaties of organisaties uit etnische minderheden die gericht
zijn op het implementeren van beleid en ondersteuning? De infrastructuur is
daarvoor namelijk veel te dun en te kwetsbaar. Ik maak mij er dan ook grote
zorgen over. Zoals het nu is, is het niet goed genoeg.Mijn fractie heeft er veel waardering voor dat er in de rapportage eindelijk
fatsoenlijk aandacht is voor zwarte vluchtelingen en migrantenvrouwen. Vaak
is er namelijk sprake van een specifieke positie. Ik vraag er aandacht voor
dat er toch meer ondersteuning nodig is van ontwikkeling van onder andere
het emancipatiebeleid.Ik heb ook veel waardering voor de antwoorden van de minister, waaruit
blijkt dat hij erg geïnvolveerd is, veel kennis heeft en zich volop beweegt
op het terrein van het integratiebeleid. Hoewel dat wel zo hoort, is het toch
prettig om dit op te merken. In dat kader lijkt het mij uitstekend dat er
overleg wordt gevoerd met de VNG over het integratiebeleid. Ik maak mij echter wel zorgen over de financiële ondersteuning van
de zelforganisaties. Veel van het inmiddels ontwikkelde beleid is gericht
op de grootste groepen, namelijk die van Turkse, Marokkaanse, Surinaamse en
Antilliaanse afkomst, maar met name door het migratie- en vluchtelingenbeleid
zijn er substantiële groepen mensen in Nederland met heel andere etniciteiten
en culturen. Daarbij komt dat de toegang tot zorg, het onderwijs, de begeleiding,
de kennis van de taal en de mogelijkheden van communicatie flinterdun zijn
of helemaal niet aanwezig. Er moet mijns inziens dan ook wat specifieker beleid
ontwikkeld worden dat gericht is op groepen die uit kleinere Afrikaanse landen
komen of uit het Oosten of uit Azië. Het is echt van belang dat onze
bestaande structuren daarop afgestemd zijn.In verband met de brief over internaten en kostscholen wijs ik erop dat
wij niet helemaal gelukkig zijn met het antwoord van de minister en dat wij
daarom de motie van de heer Rabbae bij de begrotingsbehandeling van Onderwijs
hebben gesteund, waarin om nader onderzoek wordt gevraagd naar verdere financiering.MinisterVan BoxtelDie brief zou weer van dit overleg afgehaald zijn, omdat er bij de begrotingsbehandeling
van OCW opnieuw over is gesproken. Mevrouw Adelmund, de heer Hermans en ik
hebben besloten om nog een keer, in het verlengde van de brief, bij de Kamer
terug te komen met dit onderwerp.MevrouwNoorman-den Uyl(PvdA)Ik was ook niet veel verder gegaan dan de constatering, dat mijn fractie
door het steunen van de motie het signaal al heeft afgegeven dat het verhaal
niet helemaal is, wat zij van de minister verwacht.Voorzitter! Ik zal twee moties voorstellen. Ik kan mij voorstellen, dat
de minister zegt de eerste motie te willen uitvoeren en dan wil ik daar anders
mee omgaan. Deze motie gaat over de VVTV'ers en het feit, dat het geld voor
inburgeren van VVTV'ers voor het volgen van taallessen en voor begeleiding
is ondergebracht is in de WIN. Er heeft een verschuiving plaatsgevonden van
A-statushouders naar VVTV'ers, maar de WIN-gelden kennen geen verdeelsleutels
voor VVTV'ers. Op dit moment gaat er geld naar gemeentes met relatief weinig
A-statushouders en juist geen geld naar gemeentes met veel VVTV'ers. Die gemeentes
kermen en schrijven ons dikke pakken brieven. Ik denk, dat ze gelijk hebben.
Ik zie de minister knikken, dus hij denkt dat ook. Dat betekent, dat er toch
een soort overgangsregeling moet komen, opdat een voorlopige voorziening wordt
getroffen voor die gemeentes met VVTV'ers maar zonder ondersteuning voor die
taallessen en die begeleiding, waardoor achterstanden ontstaan terwijl 70%
van de mensen daar zal blijven.De Kamer,gehoord de beraadslaging,constaterende, dat er sprake is van afname van A-statushouders en toename
van het aantal VVTV'ers;constaterende, dat het huidige verdeelmodel van de WIN ertoe kan leiden
dat het geld voor VVTV-taallessen niet terechtkomt in de gemeenten waar VVTV'ers
gehuisvest zijn;overwegende, dat in een nieuwe Vreemdelingenwet een voorziening voor inburgeren
getroffen moet worden;verzoekt de regering de Kamer te rapporteren over de verdeling van de
WIN-gelden en de tekortgemeenten;verzoekt voorts een overgangsregeling te treffen opdat de gemeente waar
VVTV'ers verblijven in voldoende mate kan beschikken over middelen die vanuit
de WIN voor VVTV-taallessen en begeleiding bedoeld zijn,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door het lid Noorman-den Uyl. Naar mij blijkt,
wordt zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 12 (26800-VII).MevrouwNoorman-den Uyl(PvdA)Voorzitter! Ik ben het met de minister eens, dat de WIN pas een jaar oud
is. Tegelijkertijd zijn er de taallessen voor de eerdere migranten en vluchtelingen
en zijn er de lessen voor de VVTV'ers en de begeleiding. Dat moet allemaal
zo'n beetje uit die ene pot betaald worden, met hier en daar nog wat basiseducatiegeld.
Maar grote onduidelijkheid doet zich voor over enerzijds de wachtlijsten voor
taallessen – in Amsterdam is het schrikbarend – en anderzijds
blijkbaar grote overschotten in financieringen, waarvan een verdeelstelsel
blijkbaar niet of niet voldoende is toegesneden op wat nodig is. Het glipt
de Kamer tussen de vingers weg, tot mijn spijt. Met veel waardering voor de
toelichting van VWS, maar mijn haren gaan recht overeind als ik hoor, dat
er nog zoveel geld onbenut is terwijl we overal in het land zien, dat 600
uur voor inburgeren gemiddeld te kort is voor velen en zeker voor de mensen
die analfabeet zijn of weinig cultuur hebben als het gaat om taal en alle
vaardigheden die daarbij horen.Het tweede element is, dat de volstrekt diffuse financiële relatie
tussen met name VWS en OCW...De voorzitter:Kunt u de motie niet het beste voorlezen?MevrouwNoorman-den Uyl(PvdA)Ik dank de minister dat hij zich iets bij zo'n onderzoek kan voorstellen.
Ik noem de herhaling van het onderzoek van de inspectie van 1996 op de kwaliteit
en doeltreffendheid van de taalprogramma's.De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende, dat inburgeren en taallessen voor etnische minderheden mede
op grond van het regeerakkoord een beleidsprioriteit zijn;constaterende, dat de regering tot op heden niet in staat bleek duidelijkheid
te verschaffen over het macrobudget inburgeren en de voorgenomen structurele
bezuiniging van 10 mln. daarop via de respectievelijke begrotingen OCW, VWS
en BZK;constaterende, dat er ernstige onduidelijkheid bestaat over wachtlijsten
en tekorten dan wel een overschot op het gebied van taal- en
inburgeringscursussen voor nieuwkomers, VVTV'ers en eerder gevestigde migranten
en vluchtelingen;verzoekt de regering:- een onderzoek te doen naar de behoefte en wachtlijsten voor taallessen
en taalwerktrajecten voor nieuwkomers, VVTV'ers, eerdere migranten en vluchtelingen,
en een raming van het benodigde volume in geld en aantallen te maken;- een onderzoek te laten verrichten door de Algemene Rekenkamer naar de
beschikbare budgetten, de overheveling tussen ministeries en de (onder)besteding
daarvan voor taal- en inburgeringslessen op de begrotingen van OCW, VWS en
BZK over de jaren 1996 tot heden en de Kamer daarover met spoed te berichten;- een onderzoek door de inspectie onderwijs te laten uitvoeren naar de
kwaliteit en de doeltreffendheid van de taal- en inburgeringsprogramma's;en het resultaat van deze onderzoeken uiterlijk 1 maart 2000 aan de Kamer
ter beschikking te stellen;spreekt uit dat de regering na ontvangst van deze onderzoeken en als een
financieel tekort gebleken is de bezuinigde 10 mln. met ingang van 1 januari
2000 weer structureel beschikbaar dient te stellen,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door het lid Noorman-den Uyl. Naar mij blijkt,
wordt zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 13 (26800-VII).MevrouwNoorman-den Uyl(PvdA)Voorzitter! Nu er structureel 10 mln. wordt bezuinigd op het macrobudget
van de WIN, doet zich een vreemde constructie voor. Enerzijds zal sprake zijn
van tekorten en wachtlijsten. De regering legt er eigen geld bij, ook via
het regeerakkoord. Anderzijds zou sprake moeten zijn van een structurele bezuiniging.
Wij kunnen dat niet rijmen.MevrouwVerburg(CDA)Voorzitter! Ik dank de minister voor de uitvoerige beantwoording en voor
zijn grote enthousiasme en betrokkenheid bij dit beleidsterrein. Dat is niet
nieuw, maar het is goed om dat van tijd tot tijd te onderstrepen. Volgend
jaar zullen wij voor de eerste keer de monitoring van het beleid bespreken.
Het is te hopen dat het enthousiasme van de minister zodanig op de organisaties
en zijn collega's afstraalt, dat wij dan stappen in de goede richting kunnen
bemerken. Ik zal de minister daarvoor dan graag uitvoerig complimenteren.
Immers, het gaat erom dat wij onomkeerbare stappen zetten die effectief bijdragen
aan echte integratie en interculturalisatie van onze samenleving.Ik heb in mijn eerste termijn twee punten overgeslagen die ik toch graag
onder de aandacht van de minister wil brengen. Het eerste is de vraag naar
meer diverse woonvoorzieningen voor oudere allochtonen. Het zou goed zijn
als de minister hierop zou ingaan in het kader van Vinex-ontwikkelingen en
in het kader van het ouderenbeleid. Oudere allochtonen moeten meer samen kunnen
wonen, opdat zij ook op vrijwillige basis zorgfuncties voor elkaar voor hun
rekening kunnen nemen, waarbij ook gezamenlijke voorzieningen kunnen worden
ingehuurd.Voorzitter! Ik kom toe aan de checklist multiculturalisering gemeentelijk
beleid, die is ontwikkeld door FORUM en wordt gehanteerd in het kader van
het grotestedenbeleid. Op welke wijze wordt die checklist nu al toegepast,
en speelt die een rol bij het doorstartconvenant van het grotestedenbeleid?Voorzitter! Op een viertal punten dien ik een motie in. In de eerste plaats
is dat de sluitende aanpak taalonderwijs. Ik heb de minister gevraagd, te
komen met een voorstel voor deelname aan taalonderwijs voor oudkomers beneden
en boven de 57,5 jaar. Hij heeft daarvan iets gezegd, maar hij is onvoldoende
ingegaan op het voorstel dat ik daarin heb gedaan. Vandaar de volgende motie.De Kamer,gehoord de beraadslaging,van oordeel, dat beheersing van de Nederlandse taal ook voor oudkomers
een belangrijke sleutel is tot zelfredzaamheid en integratie in de Nederlandse
samenleving;constaterende, dat voor oudkomers een sluitende aanpak inzake taalonderwijs
ontbreekt;van oordeel, dat deelname aan taalonderwijs voor oudkomers beneden de
57,5 jaar een verplichtend en voor oudkomers boven de 57,5 jaar een vrijwillig
karakter moet hebben;verzoekt de regering te komen met voorstellen voor een sluitende aanpak
van taalonderwijs aan oudkomers en de Kamer daarover vóór april
2000 te rapporteren,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door het lid Verburg. Naar mij blijkt, wordt
zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 14 (26800-VII).MevrouwVerburg(CDA)Voorzitter! Mijn tweede motie gaat over de sectoradviseurs minderheden,
die een belangrijke rol kunnen spelen, niet alleen op de algemene arbeidsmarkt,
maar juist ook in sectoren en branches. De minister heeft aangegeven, dat
hij samen met zijn collega van Sociale Zaken en Werkgelegenheid en de sociale
partners zal komen met een plan van aanpak. De CDA-fractie vindt dat deze
sectoradviseurs daarvan onderdeel moeten uitmaken. Vandaar de volgende motie.De Kamer,gehoord de beraadslaging,van oordeel, dat de arbeidsmarkttoeleiding van allochtonen meer prioriteit
moet krijgen;van oordeel, dat sectoradviseurs minderheden een belangrijke rol kunnen
spelen inzake actieve bemiddeling en stimulering van employability van allochtonen
binnen arbeidsorganisaties;verzoekt de regering in samenwerking met sociale partners na te gaan op
welke wijze kan worden gekomen tot aanstelling van sectoradviseurs minderheden,
en de Kamer daarover zo spoedig mogelijk te rapporteren,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Verburg, Oedayraj Singh Varma
en Van der Staaij. Naar mij blijkt, wordt zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 15 (26800-VII).MevrouwVerburg(CDA)Voorzitter! De derde motie gaat over de inschakeling van ouderenadviseurs.
De minister heeft daarover iets gezegd, waaronder de toezegging dat hij met
de staatssecretaris van VWS daarbij nadrukkelijker zal stilstaan. Maar ik
wil toch namens mijn fractie extra aandacht vragen voor inschakeling van ouderenadviseurs.
Vandaar de volgende motie.De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende, dat de positie waarin veel oudere allochtonen zich bevinden
verre van rooskleurig is;van oordeel, dat met het oog op verbetering van die positie voorlichting
en maatwerk in hulpverlening noodzakelijk is;van oordeel, dat inschakeling van ouderenadviseurs, met name die uit eigen
geledingen, hierin een belangrijke rol kan spelen;verzoekt de regering in samenwerking met zelforganisaties de mogelijkheden
te onderzoeken om te komen tot aanstelling van ouderenadviseurs en de Kamer
daarover zo spoedig mogelijk te rapporteren,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Verburg, Van der Staaij en Oedayraj
Singh Varma. Naar mij blijkt, wordt zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 16 (26800-VII).MevrouwVerburg(CDA)Voorzitter! Ten slotte moet mij van het hart dat ik de beantwoording van
de minister inzake een mogelijke opleiding voor imams in Nederland ronduit
teleurstellend vind en vond. Vorig voorjaar is er een nota naar de Kamer gestuurd
over de rol van levensbeschouwing in het integratiebeleid. De minister heeft
later nog eens duidelijk gemaakt dat er dit najaar nog eens zo'n notitie komt.
Komt die notitie nog dit najaar? Met betrekking tot de nota van begin vorig
jaar formuleert het kabinet een zevental voornemens, waarbij ik nu met name
aandacht vraag voor het vijfde. Het kabinet geeft prioriteit aan de bevordering
van de totstandkoming van een opleiding van imams en andere geestelijke bedienaren
van godsdienstige en levensbeschouwelijke groepen onder de etnische minderheden.MinisterVan BoxtelIk vind het nooit erg om kritiek te krijgen, maar dan moet die wel ergens
over gaan. Mevrouw Verburg weet dat ik dit onderwerp een warm hart toedraag,
maar ik wil haar toch op het volgende wijzen. De desbetreffende nota is begin
1998 aan de Kamer gestuurd, maar is tot nu toe nog niet door de Kamer besproken.
Een kabinet gaat niet eigen beleid voeren op het moment dat er nog geen draagvlak
voor is in de Kamer. Ik heb in een vorig overleg gezegd dat de Kamer wat dit
betreft de hand in eigen boezem moet steken. Als zij die nota tijdig had geagendeerd,
hadden wij die goed kunnen bespreken. Vooruitlopend op die discussie heb ik
voorgesteld om informeel met elkaar om de tafel te zitten om onder andere
van gedachten te wisselen over het belang van de religieuze component in het
integratieproces. Iedereen stemde daarmee graag in. Ik had dat gesprek bij
voorkeur al in november willen voeren, maar dat bleek niet mogelijk omdat
er een aantal leden van de commissie in Lyon en Marseille waren. Dat overleg
is nu verplaatst naar 7 februari. Ik heb nu een wetsvoorstel voor aanpassing
van de WIN naar de Raad van State gestuurd om inburgering van imams mogelijk
te maken als ze hier tijdelijk zijn. Ik wil dolgraag met de Kamer over de
structurele voorziening praten, maar kom niet aan met het verhaal dat ik op
dit vlak de Kamer erg teleurstel. Ik draai het echt gewoon om.MevrouwVerburg(CDA)Ik had het over de beantwoording van de minister hedenavond. Hij heeft
een punt waar hij zegt dat de Kamer deze nota nog nooit heeft behandeld. Echter,
in een van zijn notities heeft hij de Kamer wel toegezegd dat hij nog dit
najaar met een stuk zal komen over de rol van levensbeschouwing in het integratiebeleid.MinisterVan BoxtelDat is binnen twee weken bij u.MevrouwVerburg(CDA)Dan houd ik de motie die ik op dit punt wilde indienen nog achter de hand.MevrouwOedayraj Singh Varma(GroenLinks)Voorzitter! Ik dank de minister voor zijn uitgebreide beantwoording.Ik vind het wel jammer dat hij niet op een aantal specifieke vragen mijnerzijds
over de ouderen is ingegaan, in het bijzonder over het grote belang van ouderenadviseurs.
Ik krijg daarop graag alsnog antwoord. Er dient in ieder geval een specifiek
categoraal beleid ten behoeve van oudere migranten te komen.Ik heb begrepen dat de discussie over de Chinezen en over de zelforganisaties
nog nader gevoerd zal worden. Ik hecht eraan hier nogmaals te benadrukken
dat ik mij veel zorgen maak over de positie van de zelforganisaties en dat
ik zeer teleurgesteld ben over de notitie die hieromtrent is verschenen. Als
die notitie omgezet wordt in beleid, zullen bepaalde zelforganisaties zoals
die voor ouderen verdwijnen, hetgeen een slechte zaak zou zijn. Ik zal mij
daar ernstig tegen verzetten. Ik zal ook niet nalaten de maatschappelijke
discussie daarover aan te zwengelen om in verzet te gaan tegen het niet meer
subsidiëren van zelforganisaties die toch een heel groot belang vertegenwoordigen.De minister heeft ten aanzien van de zwarte scholen gewezen op het initiatief
in Amersfoort met betrekking tot vrijwillige spreiding. Vrijwillig is altijd
heel goed; voor gedwongen spreiding zijn wij nooit geweest. Ik wil er in dit
verband nog eens op wijzen dat de zwarte scholen niet over één
kam geschoren mogen worden. Er zijn ook zwarte scholen die het heel goed doen.
Dat zijn de zwarte scholen die op levensbeschouwelijke leest zijn geschoeid,
zoals de Hindoestaanse scholen. Ik wil niet dat er elke keer met de vinger
gewezen wordt naar de zwarte scholen in het algemeen. Er zijn namelijk zwarte
scholen die het zelfs beter doen dan gewone scholen. Dat mag
ook eens gezegd worden.Ten slotte kom ik bij de bezuiniging van 10 mln. op de WIN. De minister
komt maandag met een notitie op dit punt. Ik blijf vinden dat de zaken hier
merkwaardig verlopen zijn bij OCW en VWS. Ik vind het van groot belang dat
de 10 mln. niet wegbezuinigd wordt. Er zijn ontzettend veel problemen bij
de WIN in het kader van wachtlijsten. Het is dus bijzonder gek om dan 10 mln.
te bezuinigen op dat beleid. Ik steun dan ook de motie van mevrouw Noorman-den
Uyl op dit punt.De heerVan der Staaij(SGP)Voorzitter! Ik dank de minister voor zijn beantwoording. Er zijn op het
gebied van het onderwijs heel wat punten aangedragen die later besproken zullen
moeten worden. Op één aspect wil ik nog ingaan, namelijk de
kwaliteit van de zwarte scholen. Ik ben het aan de ene kant met mevrouw Singh
Varma eens dat wij niet alle zwarte scholen "zwart" moeten maken, maar wijs
aan de andere kant op een rapport van het SCP dat op basis van gegevens van
de onderwijsinspectie te zien geeft dat er een duidelijk verband is tussen
de kwaliteit van het onderwijs en de concentratie van leerlingen uit de minderhedengroeperingen
op school. Het onderwijs is onder de maat als het gaat om het volgen van de
prestaties en het ingrijpen bij tekorten in de verwerking van de stof. Dat
biedt dan ook bij uitstek aanknopingspunten voor verbetering. Ik wil graag
aandacht vragen voor die kwaliteitstekorten, opdat die handschoen voortvarend
wordt opgepakt.Voorzitter! Ik heb uitdrukkelijk aandacht gevraagd voor de arbeidsmarktpositie
van toegelaten vluchtelingen. Juist omdat de signalen door de minister in
de rapportage als alarmerend worden aangeduid en het hier om een urgente problematiek
gaat, zou ik de Kamer de volgende uitspraak willen voorleggen, die erop gericht
is expliciet te bekijken of nu al gerichte maatregelen genomen kunnen worden.De Kamer,gehoord de beraadslaging,overwegende, dat in de rapportage Integratiebeleid minderheden 1999 wordt
vastgesteld dat de signalen over de positie van vluchtelingen op de arbeidsmarkt
alarmerend zijn;overwegende, dat niet duidelijk is in hoeverre de bestaande inburgeringstrajecten
de kansen van vluchtelingen op de arbeidsmarkt daadwerkelijk hebben vergroot;verzoekt de regering te onderzoeken of vooruitlopend op de evaluatie van
de Wet inburgering nieuwkomers, specifieke acties kunnen worden ondernomen
gericht op verbetering van de positie van toegelaten vluchtelingen op de arbeidsmarkt,
en de Kamer hierover te informeren,en gaat over tot de orde van de dag.De voorzitter:Deze motie is voorgesteld door de leden Van der Staaij, Verburg en Oedayraj
Singh Varma. Naar mij blijkt, wordt zij voldoende ondersteund.Zij krijgt nr. 17 (26800-VII).De heerVan der Staaij(SGP)Voorzitter! Afsluitend wil ik mij aansluiten bij de vraag over de rol
van de checklist multiculturalisering en mijn vraag herhalen uit de eerste
termijn over de betrokkenheid van het SCP bij de verdere rapportages op het
gebied van het minderhedenbeleid.MevrouwRavestein(D66)Voorzitter! Ook ik dank de minister voor zijn uitvoerige beantwoording.
Ik ben blij dat de minister mijn verontwaardiging deelt over het percentage
trainees bij de overheid en dat hij daar intern het nodige aan gaat doen.
Ik vind het prettig dat de evaluatie van de WIN gedeeltelijk wordt vervroegd
doordat twee quick scans worden gedaan. Wij zullen daar volgend voorjaar al
over kunnen spreken. Ik ben daar ontzettend blij om, omdat ons al veel signalen
hebben bereikt dat de zaken niet geheel naar wens verlopen. Zo kan eventueel
tussentijds worden ingegrepen. De minister heeft de toezegging gedaan dat
zowel staatssecretaris Vliegenthart als hijzelf iets willen ondernemen voor
de Chinese gemeenschap. Ik ben benieuwd te horen waar hij precies aan denkt.
Wij zullen dat volgend voorjaar bespreken. Ik ben in ieder geval blij met
de toezegging. Voorts zal hij met minister De Vries met een dereguleringsblik
naar het beleid kijken. Hij denkt nog niet aan een officieel MDW-project.
Ik hoop dat het wel tot iets leidt. Mocht hij op heel veel conflicterende
regelgeving stuiten, dan hoop ik dat hij uiteindelijk in het MDW-traject terechtkomt.Niet tevreden ben ik over de gefaciliteerde remigratie. De minister zegt
het oordeel van de Kamer te delen. Ik herinner mij twee algemene overleggen
met minister Herfkens. De minister kwam toen flink in botsing met de hele
Kamer. Vier woordvoerders die daarbij aanwezig waren, zitten hier ook aan
tafel.MinisterVan BoxtelIk heb niet gezegd dat ik het oordeel van de Kamer deel, maar dat ik te
maken heb met een kabinetsbeleid. Tot op heden heb ik niet gemerkt dat de
Kamer daarvan afstand heeft genomen.MevrouwRavestein(D66)Ik kan alvast aankondigen dat wij dat gaan doen. De begroting van Buitenlandse
Zaken moet nog worden behandeld. Tijdens die behandeling zullen wij de minister
voor Ontwikkelingssamenwerking aanspreken op dit beleid, omdat het te gek
is als hierdoor de gefaciliteerde terugkeer wordt geblokkeerd. Ik roep de
collega's op, dit met hun woordvoerders voor ontwikkelingssamenwerking op
te nemen.Mijn laatste punt betreft de computers waarover het kabinet vrijdag een
besluit heeft genomen. De minister zei niet precies te weten waar de computers
terecht zullen komen. Zal hij zich sterk maken om ervoor te zorgen dat zij
in oude wijken terechtkomen?MevrouwKant(SP)Voorzitter! Ik kan kort zijn, omdat ik de meeste punten al bij interruptie
met de minister bediscussieerd heb. Met gemuilkorfd zijn, bedoel ik niet dat
deze minister op zijn mondje gevallen is. Hij is een goede prater. Dat heeft
hij vandaag ook weer bewezen. Ik heb geprobeerd te zeggen dat hij wel veel
kan willen en veel daadkracht kan uitstralen, maar als hij geen instrumenten
heeft om daadwerkelijk aan de slag te gaan met het integratiebeleid, dan is
dat een probleem. Ik heb vandaag waargenomen dat dit een van de problemen
is waar deze minister mee kampt. Als hij een slag wil slaan, welke instrumenten
staan hem dan ten dienste?Ik kom kort terug op de drie punten uit mijn eerste termijn. Ik begrijp
dat er nieuwe plannen ontwikkeld worden voor het arbeidsmarktbeleid. Begin
volgend jaar kunnen wij die verwachten. Bevat dat beleid echt nieuwe dingen
of is het meer van hetzelfde? De arbeidsmarkt trekt nu aan. Dat zal het gemakkelijker
maken, allerlei partijen daarin te laten meewerken, maar dat moet dan wel
op een manier gebeuren die een investering in de toekomst is van deze mensen.
Het mag geen gemakkelijke manier zijn om tijdelijk gebruik te maken van hun
arbeidskracht en deze mensen weer te dumpen als het niet meer uitkomt. Ik
zie die afspraken dus graag gecombineerd met investeringen in mensen.Mijn tweede punt betreft de segregatie in het onderwijs. Ik heb de minister
vandaag heel duidelijk horen zeggen dat hij het beleid van Amersfoort steunt
om te komen tot meer gemengd onderwijs. Dat hij dit zo duidelijk uitdraagt,
is echt winst. Ik had daarover een motie klaarliggen, maar ik vind de winst
zo groot dat ik de motie vandaag maar in mijn zak hou. Het stelt mij teleur,
dat de minister vervolgens niet bereid is, dat gewenste beleid landelijk te
initiëren. Maar wij komen daar geheid een keer op terug.Tijdens de discussie is even gezegd dat wij eerst maar moeten afwachten
of dat beleid van Amersfoort wel werkt. In Tiel wordt dit beleid al veel langer
gevoerd. Daar blijkt dat het werkt. In Gouda is het fout gelopen, omdat scholen
afhaakten. De tijd dat het wel goed liep, heeft het wel degelijk tot gemengd
onderwijs geleid. Sterker nog: het naeffect is dat het onderwijs in Gouda
nog steeds redelijk gemengd is. Volgens mij heb ik ook gevraagd om een overzicht
van gemeentelijke projecten voor taalcursussen die op dit moment lopen. Dat
hoeft niet mondeling, maar wellicht kan dat wel schriftelijk.De heerRijpstra(VVD)Ik dank de minister voor de antwoorden.In mijn eerste termijn ben ik niet ingegaan op het beleid ten behoeve
van ouderen uit etnische groepen. Anderen hebben er wel over gesproken en
volledigheidshalve sluit ik mij daarbij aan, waarbij ik er wel aan toevoeg
dat ook het SCP heeft geconstateerd dat er in feite nog onvoldoende onderzoeksgegevens
zijn over de leefsituatie van ouderen uit etnische minderheden. Vanuit VWS
is onderzoek daarnaar toegezegd en gelet op het belang daarvan moet daar niet
te lang mee worden gewacht. Graag dus wat vaart erachter.Een volgend punt betreft discriminatie. In de rapportage wordt verwezen
naar het regeerakkoord en gesteld dat er dit jaar nog een wetsvoorstel voor
verhoging van de strafmaat voor structurele vormen van discriminatie mag worden
verwacht. Zal dat inderdaad nog dit jaar kunnen worden ingediend, want de
berichten in de media, ook in de buurlanden, vind ik nogal alarmerend? In
Duitsland neemt het antisemitisme weer flink toe. De uitspraak dat joden nu
eenmaal iets bijzonders en eigenaardigs hebben en daarom in Duitsland niet
thuishoren, krijgt zelfs de instemming van 41% van de in Duitsland ondervraagden!
Deze ontwikkeling baart mij grote zorgen.Een derde punt betreft de coördinatie in de uitplaatsing van statushouders
en de oprichting van asielcentra. De minister zei dat hij het bestuurlijk
overleg hierover zelf voorzit. Ik heb gevraagd of hij er tevreden over is
of eigenlijk vindt dat er per provincie wat meer overleg tussen gemeenten,
het COA en andere organisaties zou moeten plaatsvinden over de vraag hoe tot
een goede uitplaatsing van statushouders kan worden gekomen, zodat hen ook
daadwerkelijk perspectief kan worden geboden. Ik denk dat op dat punt toch
wat meer afstemming wenselijk is. Zo kijkt Deventer heel bewust naar een goede
spreiding van asielzoekers over de stad zodat zij op een goede plek kunnen
wonen, kunnen leven en ook andere activiteiten kunnen verrichten.De minister heeft weliswaar tussen de regels, maar niet zo feitelijk antwoord
gegeven op mijn voorstel om het visitatie-instrument ook in het integratiebeleid
in te zetten. Ik zou het een goede zaak vinden als het die kant opgaat. Zijn
er overigens al gemeenten die werken met een managementinformatiesysteem ten
aanzien van integratie, waarmee zij de raad informeren over de resultaten
die met het integratiebeleid en op onderdelen daarvan zijn bereikt en over
de manier waarop dat beleid eventueel kan worden bijgestuurd en/of verbeterd?
Deze weg zou in ieder geval de VVD-fractie graag opgaan, omdat het primaat
toch wel degelijk bij de raad ligt om te kijken wat er in de eigen gemeente
wordt gerealiseerd en hoe het beleid eventueel kan worden verbeterd.Tweede termijn van de zijde van de regeringMinisterVan BoxtelVoorzitter! Hartelijk dank voor alle woorden van waardering die ik graag
in ontvangst neem namens alle medewerkers van verschillende ministeries die
met dit onderwerp zijn begaan. Ook zij besteden daar veel tijd en energie
aan.Verschillende woordvoerders hebben nog enkele inhoudelijke punten naar
voren gebracht waarop ik wil reageren voordat ik een oordeel geef over de
ingediende moties. Mevrouw Noorman en anderen vroegen of kennis van de culturen
bij ouderen niet belangrijker is dan andere zaken, bijvoorbeeld het beheersen
van de taal. Ik denk dat dit waar is. In een motie wordt voorgesteld om taallessen
ook aan alle oudkomers boven de leeftijd van 57,5 jaar aan te bieden. Dit
is de enige motie die ik zwaar moet ontraden; niet omdat ik haar onsympathiek
vind, maar omdat iedereen weet dat wij hiermee een onwaarschijnlijke doelgroep
voor de begroting creëren, zonder de daartoe benodigde middelen te leveren.
Dit plan is mede daardoor gedoemd om te mislukken. Dat is spijtig, maar zo'n
motie, met een dergelijke intentie, wordt ofwel voorzien van de benodigde
miljoenen, of niet. Het is niet helemaal fair om een opening te maken voor
een doelgroep die ondersteuning hard nodig heeft, zonder daarvoor extra middelen
vrij te maken. Het gaat immers om een bijzondere inspanning voor een groep
mensen die vanwege hun achtergrond en leeftijd wellicht minder makkelijk leren
en ik heb het beschikbare geld al hard nodig om een deel van de oudkomers
te bedienen die werkloos dan wel opvoeder zijn. Ik kan dit plan dus niet honoreren.
Wel deel ik de mening dat de zorg voor de ouder wordende etnische minderheden
moet worden geïntensiveerd. Professionele zorgorganisaties, zoals de
KNMG, de Vereniging voor verpleegkundigen en grote ziekenhuizen
zoals het AMC starten volgend jaar een lezingen- en debatcyclus. Hierbij zijn
alle partijen bij de integratie van de interculturalisatie in de arbeidsorganisatie
uit het zorgnetwerk in en rond Amsterdam betrokken. Het gaat hierbij om kindergeneeskunde,
om zuigelingenzorg en allerlei andere typen voorzieningen. Ik juich dit soort
initiatieven ontzettend toe. Een van de specialisten vroeg mij om op een conferentie
te komen spreken. Ik zal dit ook doen, alleen al om te illustreren hoe belangrijk
het is dat dit soort instellingen niet alleen naar de overheid kijken, maar
zichzelf ook met deze vragen bezighouden. Dit soort instellingen voelen de
noodzaak hiertoe. Dat vind ik van groot belang.Met betrekking tot de inkomenspositie van oudere minderheden herhaal ik
dat de rondetafelconferentie juist tot gevolg heeft gehad dat met de Sociale
Verzekeringsbank de informatie gericht wordt weggezet, zodat de groep mensen
met een tekortschietende AOW en bijzondere bijstand goed voor het voetlicht
wordt gebracht. Ik ben het absoluut eens met de opmerking van mevrouw Noorman
dat uit het algehele vraagstuk van de vrouwenemancipatie lessen kunnen worden
getrokken ten behoeve van het minderhedenintegratiebeleid.Mevrouw Verburg vertaalde al haar vragen meteen in moties, dus daarop
kom ik later terug. Mevrouw Varma had het over de 10 mln. van de WIN. Mijn
stelling is dat het net niet over de 10 mln. van de WIN gaat. De heer Van
der Staaij vroeg om extra aandacht voor de zwarte scholen. Ik herhaal dat
cumi-gelden, gelden in het kader van het GOA-beleid, gewichtengelden en een
extra pot binnen de begroting voor onderwijs voor het honoreren van leerkrachten,
alle bijdragen aan de vergroting van de kwaliteit van de lesprogramma's op
de scholen die het niet goed doen. Daarbij gaat het echt om big money, maar
dat is ook nodig om de kwaliteit van onze samenleving op een hoog niveau te
houden. Het is helder dat dit geld effectief moet worden besteed.Veel gemeenten hebben de checklist gebruikt bij de opstelling van hun
meerjaren ontwikkelingsprogramma's voor het grotestedenbeleid. Ik durf niet
de zekerheid te geven dat alle 25 gemeenten dit hebben gedaan, maar die discussie
kan wellicht in het verlengde van het grotestedenbeleid worden gevoerd. Het
Sociaal en cultureel planbureau wordt hierbij wel betrokken.Mevrouw Ravestein is met mij zeer benieuwd naar de quick scans. Ik hoop
dat de resultaten snel in het voorjaar kunnen worden geleverd, zodat over
de inburgering een goed debat kan worden gevoerd. Ook vroeg mevrouw Ravestein
aandacht voor de problematiek rondom de Chinezen. Ik heb terzake inmiddels
een toezegging gedaan. Ik heb verder een toezegging gedaan op het terrein
van de deregulering. Als daartoe aanleiding bestaat, zal ik een en ander doorgeleiden
naar de MDW-operatie. Ik zal de Kamer laten weten of dat zinvol is of niet.
Op de gefaciliteerde remigratie wordt op een ander moment teruggekomen. Mevrouw
Ravestein vroeg of ik iets ga doen met de computers. Ik werk op dit moment
mijn idee uit om te komen tot digitale trapveldjes in de steden. Minister
Hermans heeft zich bereid verklaard om te onderzoeken of het mogelijk is om
de computers waarover men in het onderwijs beschikt, hierbij te betrekken.MevrouwVerburg(CDA)De minister gaat nu in sneltreinvaart door de vragen heen. De minister
zegt dat de grote steden de checklisten multiculturalisering hebben gebruikt
bij het opstellen van het doorstartconvenant. Ik neem dat graag van hem aan.
Wij hebben deze lijst echter pas in november ontvangen. Is die lijst al eerder
in gebruik genomen en beschikten de G25 over die lijst toen deze steden werd
gevraagd een nieuw voorstel voor dit convenant te doen?MinisterVan BoxtelEr bestond al eerder een conceptchecklist. Ik meen dat die ook bij de
steden bekend was. Op het departement zijn bij de toetsing van de meerjarenontwikkelingsprogramma's
de checklisten gebruikt.De strekking van de bijdrage van mevrouw Kant is: hij is wel goedgebekt,
maar maakt hij het ook waar. Ik hoop dat wij er met elkaar zorg voor willen
dragen dat het wordt waargemaakt. Ik schreeuw echt niet iedere dag om nieuwe
bevoegdheden. De Kamer zal het niet ontgaan als ik op een gegeven moment niet
langer bij mijn collega's door de deur kom. Er ligt ook een bredere verantwoordelijkheid
in de wisselwerking tussen de Kamer en de bewindslieden. Ik word graag aangesproken
op mijn coördinerende rol, maar dat moet dan wel in de goede context
worden gedaan. De Kamer moet mij ofwel aankleden met allerlei bevoegdheden
omdat mijn beleid onvoldoende is, ofwel ervan uitgaan dat dit voorlopig nog
helemaal niet nodig is. Mijn voorkeur gaat uit naar de laatste mogelijkheid,
want tot nu toe is nog nergens uit gebleken dat ik behoefte heb aan extra
bevoegdheden. De Kamer mag erop vertrouwen dat ik bij haar terugkom als ik
er bij mijn collega's niet langer doorheen kom. Verder kan de Kamer nog tal
van andere bewindspersonen aanspreken op de realisatie van het minderhedenbeleid.
De Kamer mag mij altijd aanspreken op de samenhang in dit beleid.Ik heb mevrouw Kant niet expliciet geantwoord of ik het Amersfoortse model
landelijk wil initiëren. Ik zal de komende periode nauwgezet volgen of
dit beleid in Amersfoort van de grond komt. Zij heeft gelijk dat dit beleid
in Tiel wel tot goede resultaten heeft geleid. In Gouda en Zaanstad heeft
het echter tot enige problemen geleid. Ik ben bereid om, samen met mijn collega's
van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen, meer bekendheid aan dit model te
geven als blijkt dat dit een goedwerkend model is. In dat geval kun je partijen
namelijk op een prettige dwingen met elkaar in debat te gaan over de vraag
op welke manier het beste een onderwijssysteem op lokaal niveau van de grond
kan worden getild. Dit staat los van alle maatregelen waarmee wij beogen de
kwaliteit van het onderwijs te verbeteren.De 50 mln. en de 30 mln. voor taallessen zijn versleuteld volgens het
amendement van mevrouw Noorman-den Uyl en de heer Rijpstra. Het grootste gedeelte
van dit geld is dus in het kader van het grotestedenbeleid naar de G25 gegaan
en ongeveer een derde is verdeeld over de zeventien gemeenten die meer dan
7% allochtonen tellen.MevrouwNoorman-den Uyl(PvdA)Komt de minister nog met een plan naar de Kamer waarin wordt aangegeven
hoe het geld zal worden besteed?MinisterVan BoxtelIk zal de Kamer inzicht geven in de precieze besteding van
dit geld. Ik heb hiervoor echter wel enige tijd nodig, want de G25 wordt dit
geld ter beschikking gesteld in het kader van de regeling sociale integratie
en veiligheid. Ik moet dus wachten op de ondertekening van de convenanten.
De andere gemeenten hebben inmiddels een brief ontvangen waarin wordt toegezegd
dat zij dit geld zullen ontvangen. Beide categorieën gemeentes moeten
echter wel laten zien hoe zij een en ander zullen inrichten en uitvoeren.MevrouwKant(SP)Voorzitter! Ik had nog gevraagd, welk deel van de driehonderdduizend allochtonen
die nog behoefte hebben aan een cursus Nederlands, met de nu beschikbare middelen
kan worden bereikt.MinisterVan BoxtelEen klein deel, eerlijk gezegd. Een cursus kost ƒ 14.000 tot ƒ
18.000, dus wij kunnen ongeveer 10.000 mensen een traject aanbieden, maar
dat is toch niet niks. En omdat er zo'n driehonderdduizend mensen zijn die
er behoefte aan hebben, moet ik zeggen dat wat mevrouw Verburg met haar motie
wil, niet kan.MevrouwNoorman-den Uyl(PvdA)Maar hoe kan het dan dat er tientallen miljoenen over zijn bij het budget
voor inburgering en dat overgebleven geld voor inburgering ook kan worden
ingezet voor oudkomers, maar dat het daar niet terechtkomt?MinisterVan BoxtelVoorzitter! Dat is nu juist het verschil tussen de oude tijd en de nieuwe.
De taallessen zijn van start gegaan nog voordat er een WIN was. Toen die wet
er eenmaal was, zijn wij in het verlengde daarvan overgegaan tot intensivering
van de lessen voor oudkomers. Alleen al het opzetten hiervan heeft ontzettend
veel werk gekost en natuurlijk verbaas ook ik me erover dat dit in het begin
tot overschotten heeft geleid, terwijl de machine nu beter geolied loopt,
even afgezien van de fricties die de quick scan nog aan het licht zal brengen.
Wat mij betreft moeten de middelen uiteindelijk zo snel mogelijk effectief
en efficiënt besteed worden. In de periode hiervoor kon men om tal van
redenen het budget niet opmaken. Ik vind dat ook naar, maar zo was het nu
eenmaal.De heer Rijpstra heeft nog gevraagd naar gegevens over ouderen. VWS is
al bezig, deze te verzamelen.Verder heeft hij er gelijk in dat er een wetsvoorstel zou worden ingediend
over verhoging van de strafmaat bij discriminatie, ingevolge een afspraak
uit het regeerakkoord, en over kansen krijgen, kansen pakken. In december
zullen Binnenlandse Zaken en Justitie een concept bespreken, dus het wordt
wel wat later, maar het product is in statu nascendi.Ik ben er sterk voor dat er intensief overleg gevoerd wordt tussen provincies
en gemeenten over asielzoekerscentra. Ik heb zeer veel respect voor de commissarissen
van de Koningin in dit land die het vuur uit de sloffen hebben gelopen om
in overleg met de gemeenten een goed beleid te voeren. Ik heb me een beetje
gestoord aan de beeldvorming van enige tijd geleden dat men in de provincie
alle problemen zou opvangen in de centra, want men zou eens in de grote steden
moeten gaan kijken. Het gaat dus om een goede balans tussen grotere AZC's
net buiten de wooncentra en de opvang van veel nieuwe asielzoekers of statushouders
in de steden. Ik ben het er helemaal mee eens dat men dit in Deventer op een
goede manier aanpakt.Verder worden statushouders op zichzelf goed uitgeplaatst, redelijk evenwichtig
verdeeld over het land, maar uit de volgrapportages blijkt dat nogal wat van
deze mensen binnen twee jaar naar de grote steden verhuizen, omdat daar hun
vrienden en kennissen wonen. En let wel, met hun status mogen zij ook verhuizen,
dus wie zijn wij om dit te verbieden?Er is nog een vraag gesteld over de visitatiegedachte. Ik weet dat twee
steden een managementinformatiesysteem hanteren: Rotterdam en Deventer. Het
is een goede gedachte om te bezien of dit naar andere gemeenten kan worden
geëxporteerd. Ik beloof u dat ik in de volgende rapportage over het minderhedenbeleid
meer uitgewerkte ideeën over de visitatiegedachte zal neerleggen.Mevrouw Noorman heeft een motie over de VVTV'ers ingediend. Ik overhandig
hierbij de voorzitter een onderzoeksverslag over gemeenten, VVTV'ers en inburgering.De voorzitter:Dit verslag zal ter inzage worden gelegd.MinisterVan BoxtelIk heb dit stuk, gedateerd augustus jongstleden, kortgeleden ontvangen
en het is nog niet openbaar. Wel heb ik het met de VNG besproken. De inhoud
van het verslag ligt exact in het verlengde van de vragen die in de motie
gesteld zijn.Er zou geen geld zijn om vanaf 1 januari 2000 VVTV'ers in te burgeren.
Wel vindt een verschuiving plaats van A-statushouders naar VVTV. Een beperkt
onderzoek naar de tekorten in verband met de spreiding over de gemeentes was
afgesproken bij het overleg dat ik met de VNG voerde. Het onderzoek is afgerond
en wat blijkt uit het verslag? Er waren geen problemen met de inburgering
van VVTV'ers in 1997 en 1998. Het merendeel van de mensen heeft een aanbod
gekregen. Ik heb dit besproken met onder andere de heren Heijnen en Bandel.
In het rapport staat dat onderuitputting van de WIN voldoende ruimte geeft
om de VVTV'ers te bedienen.De conclusie, ook van de VNG tijdens dat overleg, is dat op macroniveau
geen geldprobleem bestaat. Misschien is er een probleem wat betreft de toedeling
aan specifieke gemeenten, maar dit kan pas blijken in februari 2000. Dan komen
de prestatiegegevens van gemeenten over de wijze waarop met dit geld is omgegaan.
Alleen al daarom vraag ik u de motie aan te houden totdat wij de gegevens
kennen.Overigens worden op dit ogenblik veel minder VVTV-statussen verleend dan
mevrouw Noorman meende. In de tweede helft van 1999 zijn er 6000 minder VVTV-statussen
verstrekt dan verwacht werd op grond van de trendbreuk die zich in 1998, begin
1999, aandiende. Het zijn er 3600 in plaats van de geraamde 9600. Dit grote
verschil heeft ook impact op de beschikbaarheid van taallessen. Tevens worden
op dit moment op grote schaal VVTV-statussen ingetrokken. Nu al gaat het om
5000. Tegen het eind van het jaar zullen het er 8000 zijn. Op grond van deze
gegevens zullen er per 31 december 1999 ongeveer 7000 VVTV'ers in de desbetreffende
gemeenten verblijven. Een groot deel hiervan heeft in al 1999 een beroep kunnen
doen op de inburgering. Ik wijs hierbij op de reguliere educatiemiddelen die
gemeenten hiervoor mogen inzetten als zij er met dit budget niet helemaal
uitkomen. Mijn conclusie is dus, maar ik zeg het voorzichtig,
dat het probleem minder groot is dan de motie veronderstelt. In 2001 zullen
VVTV'ers weer gewoon onder de inburgering vallen als de nieuwe vreemdelingenwetgeving
door beide Kamers is geaccepteerd. Ik verzoek dus mevrouw Noorman haar motie
aan te houden totdat in het voorjaar de gegevens definitief bekend zijn geworden.
Dan kan bezien worden of er aanvullende maatregelen nodig zijn. Wij zullen
in ieder geval goed overleg voeren met de VNG. Nu is er dus geen apart onderzoek,
maar wel in februari/maart, als de beschikbare gegevens daartoe aanleiding
geven.MevrouwNoorman-den Uyl(PvdA)De minister kan heel wel gelijk hebben met de afnemende cijfers over de
instroom van VVTV, maar dat effect is veel later merkbaar in de financiering.
Van die groep blijft 70%, ook na intrekking van het landencriterium. Ik lees
een samenvatting van een conclusie voor uit het rapport: meer dan 3/4, 78%,
van de respondenten verwacht echter knelpunten bij het voorzien van de inburgerings-
dan wel opleidingsaanbod voor VVTV'ers; het meest genoemde knelpunt is dat
van de financiering. Ik ben ontvankelijk voor het advies van de minister om
mijn motie aan te houden totdat hij meer weet. Ik hecht dan wel aan een tijdlimiet.
Ik verwacht dan ook dat de minister de Kamer per 1 februari aanstaande bericht
of er knelpunten zijn, als de verdelingsstructuur op tafel ligt. De brieven
van de gemeenten liegen er niet om.De voorzitter:Ik begrijp dat u uw motie aanhoudt?MevrouwNoorman-den Uyl(PvdA)Natuurlijk, als de minister bereid is om daarnaar te kijken als hij recente
cijfers heeft. Ik wijs nog wel op mijn voorwaarde van de tijdlimiet.MinisterVan BoxtelDe genoemde limiet van 1 februari kan ik niet toezeggen, want in februari
krijg ik die gegevens. Ik kan wel voldoen aan de datum van 1 maart.MevrouwNoorman-den Uyl(PvdA)Daar houd ik de minister aan.De voorzitter:Op verzoek van mevrouw Noorman-den Uyl stel ik voor, haar motie (26800-VII,
nr. 12) van de agenda af te voeren.Daartoe wordt besloten.MinisterVan BoxtelVoorzitter! De volgende motie van mevrouw Noorman bevat heel veel onderdelen,
zoals onderzoeken en taallessen. Bovendien raakt die motie aan de 10 mln.
van VWS, waarover ik nog nadere informatie zal geven. De suggestie in deze
motie is dat er heel lange wachtlijsten zijn. In dit verband is met name Amsterdam
genoemd. Ik herhaal dat ik ook dolgraag wil weten hoe het precies zit. Ik
wil dus ook in gesprek treden met OCW om een betrouwbaar inzicht te krijgen.
In oktober 1999 stonden er volgens een onderzoek van de inspectie 7200 personen
op een wachtlijst. Het aantal nieuwkomers over het hele land was 500 en dat
is echt veel minder dan ik dacht. Ik hoop niet dat dit allemaal Amsterdamse
wachtenden zijn; daar kan ik de vinger nog niet achter krijgen. Het gaat om
mensen die langer dan een maand op de wachtlijst staan. Wij moeten in dit
kader de wachtlijstproblematiek in de zorg een beetje voor ogen houden: een
beperkte wachtlijst is altijd goed om de mensen scherp te houden, maar het
moet niet veel langer worden om mensen niet het idee te geven dat zij nooit
meer aan bod komen. Voor een deel betreft het mensen die wachten op instroom
bij een ROC. Die instroommomenten zijn op het ogenblik over het algemeen eens
per drie maanden. Welnu, de quick scan kan ons inzicht geven in de manier
waarop wij daarmee om moeten gaan. Voor een deel betreft het ook mensen die
op meer dan één wachtlijst staan. Er is dus ook sprake van wachtlijstvervuiling.Dit wil ik de Kamer toch ter overweging geven bij het bepalen van het
stemgedrag over deze motie. Ik laat het oordeel over deze motie graag aan
de Kamer over. De Kamer zal moeten beslissen of zij deze motie die veel onderdelen
bevat, wil laten uitvoeren. Ik heb al gezegd dat de Rekenkamer hiermee bezig
is. Mevrouw Noorman zei in haar toelichting dat ik daartoe opdracht moet geven,
maar ik kan haar zeggen dat ik de Rekenkamer geen opdracht geef. De Kamer
verstrekt zichzelf dergelijke opdrachten. Nogmaals, daar moet de Kamer ook
zelf over oordelen. Als deze motie wordt aangenomen, zal ik mij heel goed
met mijn collega's moeten verstaan over de wijze waarop wij daarmee om zullen
gaan. Ik heb ook al gezegd dat de Kamer nog een toelichting krijgt op het
bedrag van 10 mln. Ik vind dus eigenlijk dat de Kamer de motie niet eerder
kan aannemen dan nadat zij de desbetreffende informatie heeft gekregen. De
Kamer kan dan wegen hoe het precies zit. Dan nog zal het overleg met mijn
collega's moeten leren of wij ons hierbij iets kunnen voorstellen dan wel
of het om oud geld gaat op grond van een nog niet in werking zijnde WIN en
daarom niet als een bezuiniging is te zien maar meer als niet nodig ter besteding
op dat moment. Dat zal moeten blijken uit de brief die de Kamer krijgt.MevrouwNoorman-den Uyl(PvdA)Voorzitter! De minister spreekt over oud geld. Het gaat hier toch om een
bezuiniging voor het jaar 2000 en verdere jaren? Het gaat toch om een structurele
bezuiniging in de toekomst?De voorzitter:Maar daar komt een brief over en daarom zullen we daar nu niet verder
over discussiëren.MevrouwNoorman-den Uyl(PvdA)Is de minister bereid om de Kamer het inspectierapport toe te zenden?
Ik ben natuurlijk bereid om deze motie niet in stemming te brengen in afwachting
van zijn brief. Ik zal misschien zelfs naar aanleiding van die brief de motie
aanpassen op onderdelen, omdat bepaalde gegevens al beschikbaar zijn. Dat
zien we later wel.MinisterVan BoxtelHet is nooit mijn houding om dingen geheim te houden en daarom zal ik
mij met OCW verstaan om te kijken of dat inspectierapport naar de Kamer kan.
Zo netjes moet ik het wel formuleren, want daar ga ik natuurlijk niet alleen
over.Voorzitter! Ik laat het oordeel over de motie van mevrouw Verburg over
de sectoradviseurs aan de Kamer over. De motie is mij niet onsympathiek, omdat
een gesprek over een dergelijke inzet geen kwaad kan. Los van het feit of
de motie wordt aangenomen of niet kan ik melden, dat ik een antwoord hierop
zal betrekken in het stuk dat ik met collega De Vries zal maken om de Kamer
ook op de hoogte te stellen van het effectueren van het instrumentarium. Ik heb mijn oordeel al vrij hard uitgesproken over de motie op stuk nr.
14. Aanvaarding daarvan wil ik echt ontraden. De motie op stuk nr. 16 vraagt
om de mogelijkheden te onderzoeken om te komen tot aanstelling van ouderenadviseurs.
Ook daarover laat ik het oordeel aan de Kamer over. De motie op stuk nr. 17
van de heer Van der Staaij vraagt, de mogelijkheden te onderzoeken of vooruitlopend
op de evaluatie van de WIN specifieke acties kunnen worden ondernomen ter
verbetering van de positie van toegelaten vluchtelingen. Ook die motie verzoek
ik aan te houden totdat ik de Kamer rapporteer over de wijze waarop wij hiermee
zullen omgaan. Ik vind de gedachte niet onsympathiek en eigenlijk ook heel
procedureel, maar ik heb al een antwoord hierop toegezegd. Daarna is de vraag
aan de orde of de Kamer dat voldoende vindt. Ik vind de motie wat vroegtijdig
en ik wil de Kamer vragen om gewoon de rapportage af te wachten.De heerVan der Staaij(SGP)Op welke termijn denkt de minister die rapportage te kunnen toezeggen?MinisterVan BoxtelIk heb al toegezegd, dat ik in maart de rapportage over de arbeidsmarkt
zal uitbrengen. Daarin zal ook de positie van de vluchtelingen aan de orde
komen.De heerVan der Staaij(SGP)Toegespitst op deze groep?MinisterVan BoxtelIk zeg u nu toe, dat in die nota in het bijzonder aandacht zal worden
besteed aan de groep toegelaten vluchtelingen.De heerVan der Staaij(SGP)Dan wil ik de motie ook aanhouden.De voorzitter:Op verzoek van de heer Van der Staaij stel ik voor, zijn motie (26800-VII,
nr. 17) van de agenda af te voeren.Daartoe wordt besloten.De voorzitter:Dan is hiermee de beantwoording door de regering afgerond. Over de moties
zal op een nader te bepalen tijdstip worden gestemd.Ik dank de minister en de ambtenaren voor de verstrekte inlichtingen en
de collega's voor hun inbreng.Sluiting 21.35 uur.XNoot1 Samenstelling: Leden: Schutte (GPV), Te Veldhuis (VVD), ondervoorzitter, De Cloe (PvdA),
voorzitter, Van den Berg (SGP), Van de Camp (CDA), Scheltema-de Nie (D66),
Van der Hoeven (CDA), Van Heemst (PvdA), Noorman-den Uyl (PvdA), Oedayraj
Singh Varma (GroenLinks), Dankers (CDA), Hoekema (D66), Rijpstra (VVD), Cornielje
(VVD), O.P.G. Vos (VVD), Rehwinkel (PvdA), Luchtenveld (VVD), Wagenaar (PvdA),
De Boer (PvdA), Duijkers (PvdA), Verburg (CDA), Rietkerk (CDA), Halsema (GroenLinks),
Kant (SP) en Balemans (VVD). Plv. leden: Rouvoet (RPF), Van Beek (VVD), Zijlstra (PvdA), Ravestein
(D66), Van Wijmen (CDA), Augusteijn-Esser (D66), Balkenende (CDA), Barth (PvdA),
Gortzak (PvdA), Rabbae (GroenLinks), Wijn (CDA), Dittrich (D66), Cherribi
(VVD), Nicolaï (VVD), Van den Doel (VVD), Van Oven (PvdA), Brood (VVD),
Apostolou (PvdA), Kuijper (PvdA), Belinfante (PvdA), Mosterd (CDA), Eurlings
(CDA), Van Gent (GroenLinks), Poppe (SP) en Essers (VVD). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-26800-VII-20.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl