Uitbreiding wettelijke verbod op leeftijdsdiscriminatie; Brief minister
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-07 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 29442, nr. 1

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum brief

26-02-2004

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2003-2004

29442 nr. 1

23-02-2004

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamOndertekeningBIJLAGEMinisterie van Economische ZakenMinisterie van FinanciënZelfstandigenaftrekFiscale Oudedagsreserve (FOR)Ministerie van Landbouw, Natuur en VoedselkwaliteitMinisterie van Onderwijs, Cultuur en WetenschappenMinisterie van Verkeer en WaterstaatMinisterie van Volksgezondheid, Welzijn en SportMinisterie van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening
en Milieu
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 29442Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 44 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
29 442Uitbreiding wettelijk verbod op leeftijdsdiscriminatienr. 1BRIEF VAN DE MINISTER VAN SOCIALE ZAKEN EN WERKGELEGENHEIDAan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal's-Gravenhage, 23 februari 2004Tijdens de plenaire behandeling in Uw Kamer van het wetsvoorstel gelijke
behandeling op grond van leeftijd bij de arbeid (Kamerstukken II 2001–2002,
28 170, nrs. 1–2) op 3 september 2003, dienden de leden Bussemaker
en Van der Ham een motie in (28 170, nr. 15). In deze motie werd de regering
verzocht om de Kamer voor 1 januari 2004 een voorstel te doen over de wijze
en de termijnen waarop de terreinen goederen en diensten, wonen en onderwijs
onder de Wet gelijke behandeling op grond van leeftijd bij de arbeid c.q.
onder de Algemene wet gelijke behandeling (Awgb) kunnen worden gebracht (na
integratie van de wet leeftijd in de Awgb, zie de brief van toenmalig Staatssecretaris
Phoa van 12 december 2002 aan Uw Kamer hierover, kamerstukken 2001–2002,
28 170, nr. 12).In reactie op deze motie heb ik ten eerste naar voren gebracht dat uitbreiding
van het wettelijke verbod op leeftijdsdiscriminatie naar de in de motie genoemde
terreinen niet onder mijn verantwoordelijkheid valt maar onder de verantwoordelijkheid
van andere bewindspersonen. Hierbij gaat het om de bewindspersonen van Economische
Zaken en Financiën (goederen- en dienstenverkeer, private verzekeringen),
Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit (openluchtrecreatie), Onderwijs, Cultuur
en Wetenschappen (onderwijs), Volksgezondheid, Welzijn en Sport (diensten
in de gezondheidszorg, private ziektekosten- en arbeidsongeschiktheidsverzekeringen),
Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieu (wonen), Verkeer en Waterstaat
(vervoer). In het bijzonder is ook de minister voor Bestuurlijke Vernieuwing
en Koninkrijksrelaties verantwoordelijk (Grondwet en Awgb).Vervolgens heb ik de volgende toezegging gedaan. Op de vraagof en zo ja, hoe op de in de motie genoemde terreinen (goederen en
diensten, wonen en onderwijs) noodzaak en behoefte bestaat regelgeving op
te stellen en deze onder de Wet gelijke behandeling op grond van leeftijd
bij de arbeid te brengen, geeft de regering een gemotiveerde reactie. Gezien
de inhoud van deze toezegging hebben de leden Bussemaker en Van der Ham
besloten hun motie in te trekken. Mede namens de Minister voor Bestuurlijke
Vernieuwing en Koninkrijksrelaties doe ik u hierbij de toegezegde gemotiveerde
reactie toekomen.Voor het beantwoorden van de onderhavige vraag heb ik de hulp ingeroepen
van de bovengenoemde bewindspersonen. Zij hebben mij binnen een kort tijdbestek
van veel informatie voorzien. Deze informatie treft u aan in de bijlage. Mede
op grond van deze informatie is de conclusie gerechtvaardigd dat het vooralsnog
niet gewenst is om het wettelijke verbod op leeftijdsdiscriminatie uit te
breiden naar de terreinen goederen en diensten, wonen en onderwijs. Hiervoor
zijn verschillende redenen, die onder meer zijn gelegen in het bijzondere
karakter van de grond leeftijd en de complexiteit van de nieuwe terreinen.
Daarnaast dwingt de veelheid aan gelijke behandelingsvraagstukken tot een
prioriteitstelling.Leeftijd is in Nederland een relatief nieuw uitgewerkte non-discriminatiegrond.
Artikel 1 van de Grondwet biedt door het verbod op discriminatie «op
welke grond dan ook» bescherming tegen leeftijdsdiscriminatie. Een specifieke
wettelijke regeling ter uitwerking van de grondwettelijke norm was er tot
voor kort nog niet. Met de Wet gelijke behandeling op grond van leeftijd bij
de arbeid, die onlangs ook door de Eerste Kamer is aangenomen, komt er nu
een specifieke uitwerking van de norm voor het terrein van de arbeid (Stb.
2004, 30). Met deze wet werd ook voldaan aan de Europese richtlijn tot instelling
van een algemeen kader voor gelijke behandeling in arbeid en beroep die wetgeving
tegen leeftijdsdiscriminatie noodzakelijk maakte op de terreinen arbeid, beroep
en beroepsonderwijs (richtlijn 2000/78/EG).Leeftijd is een grond met een bijzonder karakter. In tegenstelling tot
gronden als ras en geslacht is leeftijd niet een bij voorbaat verdacht criterium
voor het maken van onderscheid. Leeftijd is ook niet een constante eigenschap
of een persoonlijk onveranderlijk kenmerk. Leeftijd is relatief; een 40-jarige
is oud vergeleken met een kind van 10 jaar, maar jong in vergelijking met
een 90-jarige. Een leeftijdscriterium kan een objectief element zijn en het
wordt in de samenleving regelmatig als zodanig gehanteerd. Dit beeld komt
ook naar voren uit de door de verschillende departementen verstrekte informatie
over de terreinen goederen en diensten, wonen en onderwijs. Achter veel van
de genoemde leeftijdsgrenzen zit een doordachte ratio, die mogelijk ook het
uitblijven van grote maatschappelijke knelpunten verklaart.In de Wet gelijke behandeling op grond van leeftijd bij de arbeid komt
het bijzondere karakter van de grond leeftijd tot uitdrukking in het systeem
van uitzonderingsgronden. Er is gekozen voor een half-open systematiek, waarbij
naast specifieke uitzonderingen de algemene uitzondering van de «objectieve
rechtvaardiging» een belangrijke rol speelt. De Europese wetgever was
zich bewust van het bijzondere karakter van de grond leeftijd en bood in de
richtlijn de mogelijkheid voor een open systematiek. Dat er veel discussie
is geweest over de keuze voor de systematiek blijkt uit het feit dat aan de
huidige wet twee wetsvoorstellen met elk een andere systematiek, namelijk
een gesloten en een open stelsel van uitzonderingsgronden, zijn voorafgegaan.
Ook bij de parlementaire behandeling van de huidige wet heeft de nodige discussie
plaatsgevonden over de thans gekozen systematiek.De ervaring met de Wet gelijke behandeling op grond van leeftijd bij de
arbeid zal nu moeten leren hoe de uitzonderingsgrond van de objectieve rechtvaardiging
in de praktijk uitwerkt. Kunnen we er in de praktijk goed mee uit de voeten?
Het is verstandig om de ervaringen op het terrein van de arbeid
af te wachten alvorens over te gaan tot uitbreiding naar andere terreinen.De nieuwe terreinen zijn complex van aard en dat geldt in het bijzonder
voor het terrein van goederen en diensten. Het is een veelomvattend en breed
terrein, en tevens is het een moeilijk af te bakenen terrein. Dit maakt de
uitwerking van eventuele uitzonderingen op het verbod van leeftijdsdiscriminatie
op het terrein van goederen en diensten, wonen en onderwijs ingewikkeld. De
ervaringen met de huidige Wet gelijke behandeling op grond van leeftijd bij
de arbeid zullen bij deze uitwerking dienstig kunnen zijn.Voorts is er geen aanleiding of noodzaak om over te gaan tot het opstellen
van wetgeving. Uit de consultatie van mijn ambtsgenoten is niet gebleken dat
er sprake is van grote maatschappelijke knelpunten. Bovendien is er geen Europese
verplichting tot uitbreiding. In de huidige wet is immers aangesloten bij
de reikwijdte van de bovengenoemde Europese kaderrichtlijn. Deze richtlijn
strekt zich niet uit tot het terrein van goederen en diensten.Ten slotte wijs ik u nog op het volgende. Voor het onderwerp gelijke behandeling
dienen er op dit moment andere prioriteiten gesteld te worden. Ten eerste
is de eerdergenoemde integratie van deze wet en de Wet gelijke behandeling
op grond van handicap of chronische ziekte in de Algemene wet gelijke behandeling
aan de orde. Voorts staat voor 2004 onder meer de evaluatie van de Awgb op
het programma evenals een nieuwe conceptrichtlijn voor de grond geslacht op
het terrein van goederen en diensten.Op grond van het vorenstaande kan worden geconcludeerd dat het vooralsnog
niet gewenst is en dat er ook geen noodzaak of behoefte bestaat om het wettelijke
verbod op leeftijdsdiscriminatie uit te breiden naar de terreinen goederen
en diensten, wonen en onderwijs. De evaluatie van de huidige Wet gelijke behandeling
op grond van leeftijd bij de arbeid (5 jaar na inwerkingtreding) is het aangewezen
moment om de vraag naar mogelijke uitbreiding opnieuw te bezien. Wat de huidige
wet betreft ligt de prioriteit nu bij de spoedige inwerkingtreding en de zorg
voor een effectieve implementatie in de praktijk.Ik zal Uw Kamer voor 1 maart a.s. informeren over de datum van inwerkingtreding
van de Wet gelijke behandeling op grond van leeftijd bij de arbeid. Tevens
ontvangt u voor de datum van inwerkingtreding van de wet het overzicht van
leeftijdsgrenzen in wet- en regelgeving, dat tijdens de plenaire behandeling
is toegezegd.De Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid,A. J. de GeusBIJLAGEDeze bijlage bevat informatie die door de verschillende betrokken ministeries
is aangeleverd over de terreinen goederen en diensten, wonen en onderwijs.
De informatie is uitgesplitst naar ministerie. Per ministerie wordt zo veel
mogelijk ingegaan op de volgende onderwerpen:• Welke leeftijdsgrenzen komen voor op de terreinen goederen en diensten,
wonen en onderwijs?• Is er sprake van benadeling van bepaalde leeftijdsgroepen als gevolg
van leeftijdsgrenzen?• Wat zijn de inhoudelijke gevolgen van de uitbreiding naar de terreinen
goederen en diensten, wonen en onderwijs?• Wat zijn de financiële gevolgen van de uitbreiding naar de
terreinen goederen en diensten, wonen en onderwijs?Ministerie van Economische ZakenUit een inventarisatie blijkt dat in EZ-wet-en regelgeving sec geen leeftijdsgrenzen
worden vermeld. Wel worden in een tweetal fiscale regelingen op het terrein
van ondernemerschap grenzen gesteld: ondernemers boven de 65 jaar kunnen geen
beroep doen op deze fiscale faciliteiten. Het betreft de zelfstandigenaftrek
en de fiscale oudedagsreserve (zie verder hierover bij het Ministerie van
Financiën).Nederland zal met uitbreiding van de werkingssfeer van de wet naar goederen
en diensten verder gaan dan de betreffende Europese richtlijn voorschrijft
(2000/78/EG). Hiervoor zijn echter geen redenen. Ten eerste omdat het een
inperking van de contractsvrijheid van private partijen onderling betekent.
Eventuele inperking zou dan ook goed moeten worden beargumenteerd. Evenwel
zijn – en dit is de tweede reden – geen problemen van leeftijdonderscheid
bekend, die aanleiding geven tot overheidsoptreden. De bekende, in de praktijk
gehanteerde leeftijdsgrenzen zijn weinig omstreden. Achter deze in de privaatrechtelijke
sfeer gehanteerde leeftijdsgrenzen zit veelal een goed doordachte ratio, zoals:– Het verhogen van de bezettingsgraad, het totale aantal bezoekers
of omzet in het algemeen door kortingverlening aan ouderen en kinderen (bijvoorbeeld
bij evenementen en vele andere producten)– Het zich richten op bepaalde deelmarkten (bijvoorbeeld reizen
voor jongeren of ouderen, kinderdisco's, enz.)– Behouden van de goede naam van een bedrijf door het beschermen
van consumenten tegen zichzelf (bijvoorbeeld bij het hanteren van leeftijdsgrenzen
bij bepaalde kermisattracties of plaatsing van piercings en tatoeages).Uitbreiding is verder niet wenselijk omdat dit tot een ongewenste verstoring
van goederen- en dienstenmarkten kan leiden. De uitbreiding zou immers kunnen
resulteren in een verbod van product- en prijsdifferentiatie naar leeftijd
en onder omstandigheden zelfs tot een acceptatieplicht. Deze bezwaren leven
ook bij werkgeversorganisaties, zo is gebleken uit een informele consultatie
van VNO-NCW en MKB-Nederland. Daarnaast vrezen deze organisaties een verhoging
van de administratieve lasten. Het gedwongen beargumenteren of openbaar maken
van een marketingstrategie kan de concurrentiepositie van een onderneming
ondergraven en verworven kennis van specifieke markten «waardeloos»
maken. Uitbreiding naar het terrein van goederen en diensten lijkt dan ook
in te gaan tegen het kabinetsstreven om het Nederlandse ondernemingsklimaat
te verbeteren.Ten slotte kan worden opgemerkt dat wetgeving niet noodzakelijkerwijs
het meest voor de hand liggende instrument is voor het oplossen van maatschappelijke
knelpunten. Als er in de toekomst alsnog problemen op het onderhavige terrein
worden gesignaleerd, dan zou voor een oplossing daarvan bijvoorbeeld
ook kunnen worden gedacht aan de wijze waarop het Maatschappelijk Overleg
Betalingsverkeer (MOB) concrete knelpunten aanpakt. Aan het MOB, dat is ingesteld
door de Minister van Financiën, nemen uiteenlopende maatschappelijke
groeperingen deel. Zij bespreken daarbij de maatschappelijke gevolgen van
ontwikkelingen in het betalingsverkeer. Doel van dit overleg is onder meer
het oplossen van concrete knelpunten. Een van de resultaten is de invoering
van een uniform toetsenbord bij pinautomaten.Ministerie van FinanciënHet gebruik van leeftijdsgrenzen in de sfeer van de financiële dienstverlening
(verzekeraars, banken) kan over het algemeen als weinig omstreden worden betiteld.
In 2003 heeft het vorige kabinet de Stichting Economisch Onderzoek onderzoek
laten doen naar de toegang van consumenten tot financiële diensten. Over
de resultaten van het rapport «Toegang van consumenten tot financiële
diensten» heeft de toenmalige minister van Financiën de Tweede
Kamer bij brief van 7 april jl. geïnformeerd (Kamerstukken II, 2002–2003
27 863, nr. 15). De belangrijkste conclusie was dat de omvang van de
problematiek gering is. Veel problemen blijken reeds opgelost door wetgeving,
convenanten of oplossingen vanuit de markt. Met betrekking tot de constatering
dat bepaalde groepen consumenten resteren die geen verzekering kunnen opstellen
concludeerde het kabinet, dat dit probleem nooit geheel weg te nemen is als
gevolg van de fundamentele keuze voor een private vormgeving van de verzekeringsmarkt.Tot het terrein goederen en diensten behoren onder meer de private verzekeringen.
Hierin worden regelmatig leeftijdsgrenzen en leeftijdsgebonden premies gehanteerd
(bijvoorbeeld levensverzekeringen, autoverzekeringen of uitvaartverzekeringen).
Voor de private verzekeringsmarkt zijn onder meer kostenverhogingen te verwachten
indien de gehanteerde leeftijdsgrenzen niet objectief gerechtvaardigd worden
geacht. Dit kan erin resulteren dat het premieniveau voor verzekeringsproducten
voor ouderen zal dalen en voor jongeren zal stijgen. Denkbaar is dat per saldo
een stijging van het gemiddelde premieniveau ontstaat. Er komt voor de verzekeraars
een risico bij (namelijk onzekerheid over de toekomstige verhouding ouderen
en jongeren in de portefeuille) dat zijn weerslag vindt in de premie. Voor
verzekeraars kan dit leiden tot omzetderving als gevolg van de hogere prijs
van deze producten. Vanwege het ontbreken van een vergelijkbare wettelijke
regeling op het terrein van goederen en diensten in andere EU-landen kan dit
een concurrentienadeel voor de Nederlandse verzekeringsmaatschappijen tot
gevolg hebben. Verder zijn er administratieve lasten omdat alle premies opnieuw
moeten worden berekend, opnieuw moeten worden doorgegeven aan de klanten en
geadministreerd moeten worden.In een tweetal fiscale regelingen op het terrein van ondernemerschap zijn
leeftijdsgrenzen gesteld: ondernemers boven de 65 jaar kunnen geen beroep
doen op deze fiscale faciliteiten. Het betreft de zelfstandigenaftrek en de
fiscale oudedagsreserve (FOR).ZelfstandigenaftrekDe zelfstandigenaftrek kent een leeftijdsgrens van 65 jaar. Een ondernemer,
jonger dan 65 jaar, mag een forfaitair bedrag van zijn winst aftrekken als
hij voldoet aan de overige vereisten voor de zelfstandigenaftrek. Een belangrijke
doelstelling van de zelfstandigenaftrek is om een deel van de winst niet te
belasten om zodoende kapitaal beschikbaar te maken om te reserveren voor toekomstige
investeringen of consumptie. De reden dat de grens van 65 jaar is opgenomen
is dat bij zelfstandigen van 65 jaar en ouder de behoefte aan
die reserveringsmogelijkheden in de regel niet meer zal bestaan, althans minder
dringend zal zijn. Gewezen kan worden op het feit dat vanaf 65-jarige
leeftijd geen AOW-premie meer is verschuldigd en dat een AOW-uitkering genoten
kan worden.De leeftijdsgrens in de zelfstandigenaftrek is ter discussie gesteld in
procedures bij de Hoge Raad. Gesteld werd, dat de leeftijdsgrens een discriminatie
oplevert in de zin van artikel 26 IVBPR-verdrag. De conclusie van de Hoge
Raad (laatstelijk in 2000) was dat er geen sprake is van discriminatie. Vanuit
de Tweede Kamer is aandacht gevraagd voor leeftijdsgrenzen in de inkomstenbelasting.
Dit heeft geleid tot de notitie van 11 maart 1998 inzake de leeftijdsgrens
van 65 jaar in de inkomstenbelasting (Kamerstukken II, 1997/1998, 25 942,
nr. 1). In de rapportage van de Werkgroep Evaluatie en herziening fiscale
tegemoetkomingen en faciliteiten voor ondernemers (1998) is vermeld dat een
groot deel van de werkgroep concludeert dat de leeftijdsgrens in principe
zou moeten vervallen. De werkgroep heeft evenwel begrip voor het budgettaire
argument.Het schrappen van de leeftijdsgrens zou passen in de tijdgeest, binnen
het pleidooi om langer te werken. Dit zou echter wel leiden tot een forse
netto inkomensvooruitgang voor zelfstandigen van 65 jaar en ouder. Deze zelfstandigen
hebben recht op een AOW-uitkering, zijn niet langer premieplichtig voor de
AOW en de WAZ en hebben recht op ouderenkorting. In de notitie van 11 maart
1998 werd deze inkomensvooruitgang becijferd op 10 000 tot 25 000
gulden.Een ander bezwaar is dat de zelfstandigenaftrek ook wel wordt gebruikt
om zelfstandigen te compenseren voor negatieve inkomenseffecten van bepaalde
maatregelen. Voor ouderen dan 65 jaar verloopt dit via andere instrumenten.
Het laten vervallen van de leeftijdsgrens in de zelfstandigenaftrek zal tot
gevolg hebben dat voor zelfstandigen van 65 jaar en ouder doublures in de
compensatie optreden, namelijk ouderenkorting en zelfstandigenaftrek.Wanneer de zelfstandigenaftrek wordt uitgebreid naar personen ouder dan
65, zal dit omvangrijke negatieve budgettaire aspecten met zich meebrengen.
In de notitie van 11 maart 1998 werd dit becijferd op naar verwachting een
structurele derving van 100 mln. gulden aan belastingen en premies volksverzekeringen.Fiscale Oudedagsreserve (FOR)De FOR is in het leven geroepen als fiscale begeleiding voor het vormen
van een oudedagsvoorziening door zelfstandigen waarbij het opgebouwde vermogen
wordt aangewend in de eigen onderneming. De ondernemer kan aan de oudedagsreserve
doteren tot de leeftijd van 65 jaar, mits hij aan de overige vereisten voldoet.
Bij de invoering van de oudedagsreserve zijn verschillende argumenten genoemd
voor de leeftijdsgrens. Zonder deze leeftijdsgrens zou de faciliteit veranderen
in een financieringsfaciliteit. De leeftijdsgrens van 65 jaar is algemeen
maatschappelijk aanvaard. Zo eindigt bij werknemers in het algemeen de betaling
van pensioenpremie bij het bereiken van de 65-jarige leeftijd of bij eerdere
pensionering.Zoals hierboven reeds geschreven sluit de regeling aan bij het gangbare
pensioenstelsel van werknemers in dienstbetrekking, namelijk pensionering
bij 65 jaar. De leeftijdsgrens in het kader van de FOR is in de TK aan de
orde gesteld, hetgeen geleid heeft tot de notitie van 11 maart 1998. Genoemde
werkgroep uit 1998 heeft zich hierover niet uitgelaten. Aangezien een pensioenopbouw
tot de leeftijd van 65 jaar gangbaar is, ligt het niet voor de
hand om een dotatie aan de oudedagsreserve voor zelfstandigen van 65 jaar
en ouder toe te staan.Wanneer de FOR wordt uitgebreid naar personen van 65 jaar en ouder, zal
dit negatieve budgettaire aspecten met zich meebrengen. In de notitie van
11 maart 1998 is becijferd dat het zou gaan om een derving van maximaal 55
mln. gulden aan belastingen en premies volksverzekeringen (ervan uitgaande
dat de leeftijdsgrens voor de zelfstandigenaftrek is afgeschaft).Ministerie van Landbouw, Natuur en VoedselkwaliteitEr is geen inventarisatie bekend van leeftijdsgrenzen bij goederen en
diensten specifiek op het werkterrein van LNV (onder meer openluchtrecreatie).
Voorbeelden zijn dat jongeren onder de 18 jaar soms van campings worden geweerd,
de exploitatie van jongerencampings en een leeftijdsgrens bij het jureren
van paardwedstrijden. De globale indruk is dat er niet of nauwelijks sprake
is van leeftijdsdiscriminatie. Klachten over leeftijdsdiscriminatie op het
werkterrein van LNV zijn niet bekend.De uitbreiding van het verbod op leeftijdsdiscriminatie zal de controlelast
verhogen door extra regelgeving. Aangezien de indruk niet is dat er veel sprake
is van leeftijdsdiscriminatie, wordt verwacht dat eventuele wettelijke maatregelen
geen of weinig effect kunnen hebben. De financiële gevolgen van een eventuele
uitbreiding zijn niet bekend.Concluderend kan worden opgemerkt dat er voor zover bekend geen behoefte
bestaat om het werkterrein van LNV – waar dat betrekking heeft op goederen
en diensten – onder de Wet gelijke behandeling op grond van leeftijd
bij de arbeid te brengen, aangezien niet de indruk bestaat dat op dit terrein
sprake is van een breed gevoelde problematiek.Ministerie van Onderwijs, Cultuur en WetenschappenVoor wat betreft het terrein van onderwijs zijn leeftijdsgrenzen vastgelegd
in de Wet op het primair onderwijs en de Wet op het voortgezet onderwijs en
de daarop gebaseerde regelgeving.De Wet op het primair onderwijs (WPO) kent een toelatingsleeftijd van
4 jaar en een leeftijd waarop de leerling in ieder geval de basisschool dient
te verlaten, namelijk aan het einde van het schooljaar waarin de leerling
de leeftijd van 14 jaar heeft bereikt. De Wet op de expertisecentra kent ook
een toelatingsleeftijd van 4 jaar behalve voor het onderwijs voor dove of
slechthorende kinderen waarvoor de toelatingsleeftijd 3 jaar bedraagt. De
eindleeftijd voor het speciaal onderwijs is 20 jaar. De inspecteur kan voor
een leerling in het voortgezet speciaal onderwijs van deze eindleeftijd ontheffing
verlenen indien het voortgezet verblijf op school wenselijk is ter voltooiing
van zijn opleiding of van een op verhoging van zijn arbeidsgeschiktheid gerichte
behandeling. De ontheffing wordt telkens voor de tijd van ten hoogste 1 jaar
verleend.In de Wet op het voortgezet onderwijs (WVO) en de daarop gebaseerde regelgeving
worden een aantal leeftijden genoemd i.v.m. toelating van leerlingen en de
maximale verblijfsduur in het onderwijs. Het betreft:– de toelatingsleeftijd van ten minste 12 jaar tot het praktijkonderwijs,– de maximumleeftijd van 18 jaar voor het volgen van praktijkonderwijs
(eventueel met ontheffing verlengbaar tot 19 jaar),– de mogelijkheid van illegale vreemdelingen om tot hun 18e jaar
nog toegelaten te worden tot het voortgezet onderwijs (vreemdelingen die bij
het bereiken van die leeftijd reeds op het voortgezet onderwijs zitten, mogen
hun opleiding afmaken), en– de mogelijkheid om nog ontheffing te krijgen van de vijfjarige
verblijfsduur in het vmbo tot een leerling de leeftijd van 18 jaar heeft bereikt.Naast de Wet op het voortgezet onderwijs noemt ook de Leerplichtwet 1969
leeftijdsgrenzen. Op het einde van het schooljaar waarin de leerling 16 is
geworden (of na 12 schooljaren) eindigt de volledige leerplicht en wordt een
leerling partieel leerplichtig. De partiële leerplicht duurt een jaar.
Zij eindigt dus aan het eind van het schooljaar waarin de leerling 17 jaar
is geworden.Op het terrein van onderwijs hebben de gehanteerde leeftijdsgrenzen niet
tot gevolg dat bepaalde leeftijdsgroepen worden benadeeld. Zowel het primair
als het voortgezet onderwijs kent vele vormen wat betreft niveau en leeftijdsgebied,
die samen een dekkend netwerk aan onderwijsvoorzieningen vormen. Hierdoor
is voor ieder, van welke leeftijd ook, onderwijs van het gewenste niveau aanwezig.
Zo kan iemand die vanwege zijn of haar leeftijd geen onderwijs meer kan volgen
in het voortgezet onderwijs, terecht bij een andere vorm van onderwijs (bijvoorbeeld
op een Regionaal Opleiding Centrum). Een uitzondering hierop is gemaakt voor
meerderjarige illegale vreemdelingen. Voor deze personen geldt dat zij als
gevolg van de Koppelingswet niet meer kunnen worden toegelaten tot het (voortgezet)
onderwijs.Het hanteren van genoemde leeftijdsgrenzen in het primair onderwijs is
noodzakelijk omdat de wijze waarop het onderwijs wordt aangeboden mede afhankelijk
is van het leeftijdsniveau waarop de kinderen zich bevinden.De noodzaak van leeftijdgrenzen voor het praktijkonderwijs en (daaraan
verbonden) de leerplicht is reeds aangegeven, omdat het praktijkonderwijs
al onder het Wetsvoorstel gelijke behandeling op grond van leeftijd bij arbeid,
beroep en beroepsonderwijs valt. Zoals hierboven is aangegeven is de leeftijdsgrens
voor toelating tot het voortgezet onderwijs voor illegale vreemdelingen het
gevolg van de keuze die is gemaakt in het kader van de koppelingswet om alleen
minderjarigen illegale vreemdelingen niet uit sluiten van onderwijs. De maximumleeftijd
voor de ontheffingsmogelijkheid van de verblijfsduur in het vmbo is gesteld
om te waarborgen dat er geen leerlingen op het vmbo blijven die thuishoren
op het volwassenenonderwijs of mbo.In zeer incidentele gevallen wordt door ouders aangegeven dat zij een
probleem hebben met de toelatingsleeftijd van 4 jaar (omdat zij van mening
zijn dat hun 3-jarig kind al rijp is om naar de basisschool te gaan) of met
de maximum leeftijd van 14 jaar omdat zij van mening zijn dat een 15-jarig
kind met Down's syndroom in de gelegenheid moet worden gesteld het programma
van de (reguliere) basisschool af te ronden.Voor wat betreft het voortgezet onderwijs wordt op de leeftijdsgrenzen
van de Leerplichtwet 1969 wel eens kritiek geleverd. Deze kritiek is niet
eenduidig. Soms wordt de leeftijdsgrens te hoog gevonden en strijdig met de
keuzevrijheid van de leerling, terwijl soms ook wordt gepleit voor verhoging
van de leerplichtige leeftijd om voortijdige ongediplomeerde schooluitval
beter te kunnen bestrijden.Voor het terrein onderwijs worden louter negatieve gevolgen van het uitbreiden
van de werkingssfeer van de Wet gelijke behandeling op grond van leeftijd
bij de arbeid gevreesd. Het zou onwenselijk zijn als een verbod op leeftijdsdiscriminatie
ertoe leidt dat het recht op onderwijs voor minderjarigen wordt aangetast.
Ook moet het onderwijsstelsel, dat veelal is gebaseerd op onderwijs aan personen
van een gelijke leeftijdsgroep, kunnen worden gehandhaafd. De wijze waarop
het onderwijs wordt aangeboden is volledig toegespitst op de leeftijd van
de leerlingen. Ook de omgevingsfactor van de school als instituut voor kinderen
uit een gelijke leeftijdsgroep is essentieel om het onderwijs
optimaal te laten verlopen en de school een tweede «thuis» te
kunnen laten zijn voor kinderen.Aangezien onder het huidige systeem voor ieder binnen een bepaalde setting
onderwijs beschikbaar is, zouden de financiële consequenties voor het
terrein onderwijs beperkt blijven tot een verschuiving tussen de verschillende
budgetten, bijvoorbeeld van volwassenenonderwijs naar basisonderwijs.Voor het terrein onderwijs kan worden geconcludeerd dat er gelet op het
dekkend netwerk aan onderwijsvoorzieningen geen noodzaak of behoefte is om
het terrein van het basis- en speciaal onderwijs onder de werkingssfeer van
de Wet gelijke behandeling op grond van leeftijd bij de arbeid te brengen.
Met het oog op de bovengenoemde negatieve gevolgen is het zelfs onwenselijk.Ministerie van Verkeer en WaterstaatOnder het begrip «goederen en diensten» kunnen de volgende
sectoren worden begrepen: het openbaar vervoer, het goederenvervoer over de
weg, over het spoor, door de lucht en over het water, zoals ook het personenvervoer
over het water en door de lucht, alsmede het taxivervoer en het besloten busvervoer
(touringcarvervoer).In al deze sectoren is in beginsel onderscheid op grond van leeftijd mogelijk.
Er kan bijvoorbeeld worden gedacht aan de minimumleeftijdsgrenzen voor houders
van een rijbewijs en periodieke keuringen van rijbewijsbezitters vanaf een
bepaalde leeftijd. De minimumleeftijdsgrenzen voor houders van een rijbewijs
zijn ingesteld omwille van de verkeersveiligheid. Het besturen van een motorrijtuig
is een complexe en verantwoordelijke taak, die een zekere volwassenheid vereist.
Overigens zijn deze minimumleeftijden in Europese regelgeving vastgelegd.
Nederland kan hier niet van afwijken. Ook de leeftijdsgrens van 70 jaar voor
de verplichte medische keuring voor het rijbewijs is omwille van de verkeersveiligheid
gesteld. Voor een verantwoorde verkeersdeelname moet een rijbewijshouder over
voldoende fysieke en mentale capaciteiten beschikken. Oudere rijbewijsbezitters
vormen op dit punt een risicogroep. Ook in de lucht- en scheepvaart worden
leeftijdsgrenzen gehanteerd.Op het terrein van openbaar vervoer of andere vormen van vervoer zijn
er geen signalen dat ongerechtvaardigd onderscheid op grond van leeftijd een
knelpunt is. De verplichte medische keuring voor rijbewijshouders van 70 jaar
en ouder is niet omstreden, hoewel sommige ouderenbonden graag een hogere
leeftijdsgrens zouden zien. De Gezondheidsraad adviseert echter juist een
verlaging naar 60, omdat gebleken is dat mensen van 60 en ouder een verhoogd
risico hebben op aandoeningen die de rijvaardigheid negatief beïnvloeden.Voor het terrein van vervoer is de conclusie dat – voor zover op
dit moment bekend – ongerechtvaardigd leeftijdonderscheid geen knelpunt
is.Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en SportIn de ziektekostenverzekeringswetten is de leeftijdsgrens opgenomen van
het bereiken van de 65-jarige leeftijd. Voor zover het gaat om leeftijdsgrenzen
van kinderen voor medeverzekering in de ziekenfondsverzekering, is in eerste
instantie aangesloten bij de leeftijdsgrenzen van de toenmalige Kinderbijslagwet.
De enige andere grens die bestaat betreft een financieel voordeel betreffende
verschuldigdheid van de nominale premie voor de ziekenfondsverzekering
voor kinderen tot 18 jaar die een zelfstandige grond voor ziekenfondsverzekering
hebben.In de Ziekenfondswet wordt bij enkele aanspraken onderscheid gemaakt op
basis van leeftijd. Deze leeftijdsbepalingen zijn ingevoerd bij de beperking
van de tandheelkundige hulp en de fysio- en oefentherapie. Bij de tandheelkundige
hulp was de noodzaak van kostenbeheersing de aanleiding om een beperking in
de aanspraak op deze vorm van zorg door te voeren. Dit speelde in 1995. Door
de jeugd een goede tandheelkundige verzorging te bieden was de basis voor
een goed gebit gelegd. Dit maakte mogelijk om de verzorging van volwassenen,
dat zijn de verzekerden van 18 jaar en ouder, aan de eigen verantwoordelijkheid
over te laten. Jeugdigen dienen voor hun behoefte aan zorg niet afhankelijk
te zijn van hun ouders. Dat zou er namelijk toe kunnen leiden dat kinderen
niet de noodzakelijke zorg krijgen, indien de ouders de verantwoordelijkheid
die zij voor hun kinderen hebben, niet oppakken. Bij de fysiotherapie speelde
vooral dit laatste argument. Jeugdigen zijn immers niet in staat om de verantwoordelijkheid
volledig zelf te dragen. Dit vormt dus mede de reden om een leeftijdsonderscheid
te hanteren.In de Algemene wet bijzondere ziektekosten (AWBZ) wordt een leeftijdscriterium
gehanteerd bij de eigen bijdragen. Bij de intramurale eigen bijdrage wordt
van oudsher alleen een bijdrage gevraagd van verzekerden van 18 jaar en ouder.
De overweging daarbij was dat verzekerden onder die leeftijd niet beschikken
over een inkomen. Dan dient een dergelijke verzekerde voor het ontvangen van
zorg ook niet verplicht te zijn tot de betaling van een eigen bijdrage. Aanvankelijk
kende de eigen bijdrage voor thuiszorg geen leeftijdscriterium. Ook verzekerden
onder de leeftijd van 18 jaar waren een bijdrage verschuldigd. Bij de modernisering
van de AWBZ is deze verplichting vervallen. Bepaald is dat verzekerden onder
de 18 jaar geen eigen bijdrage meer hoeven te betalen. Daarmee is het argument
dat gold voor de intramurale zorg ook op deze verplichting van toepassing
geworden.In het sociale zekerheidsrecht worden meer leeftijdsgrenzen gehanteerd.
Veelal hangen leeftijdscriteria nauw samen met leeftijdscriteria op andere
rechtsgebieden. Zo werkt de 65-jaars grens door op het terrein van de werknemers-
en volksverzekeringen. Terzake van het hanteren van leeftijdsgrenzen in de
ziektekostenverzekeringen kan worden verwezen naar hetgeen over leeftijdsgrenzen
in het sociale zekerheidsrecht is aangegeven. In het rapport «Leeftijdsgrenzen
in wet- en regelgeving» van het toenmalige Ministerie van Binnenlandse
Zaken en het Ministerie van Justitie (maart 1996) wordt gesteld dat het een
objectief, goed controleerbaar en onvermijdelijk criterium kan zijn dat willekeur
en persoonlijke stigmatisering kan voorkomen en algemeen geaccepteerd is.
Voor wat betreft de gehanteerde leeftijdsgrenzen in de sociale ziektekostenverzekeringen
meen ik dat in het voorgaande de rechtvaardigingsgrond is aangegeven.Voor wat betreft het terrein van private ziektekostenverzekeringen wordt
verwezen naar hetgeen door het Ministerie van Financiën is opgemerkt
over private verzekeringen. Over het hanteren van leeftijdsgrenzen in particuliere
ziektekostenverzekeringen komen incidenteel klachten voor over het beëindigen
van de maatschappijverzekering bij het bereiken van de 65-jarige leeftijd.
Een van de polisvoorwaarden van maatschappijverzekeringen is over het algemeen
dat de verzekering eindigt bij het bereiken van de 65-jarige leeftijd. Door
de overeenkomst af te sluiten en premie te betalen gaat de verzekerde akkoord
met die voorwaarde.Voor wat betreft het terrein van goederen en diensten kan ook nog worden
gedacht aan leeftijdsgrenzen ter bescherming van consumenten, bijvoorbeeld
bij de verkoop van tabaksproducten en van alcoholhoudende drank. Het maken
van leeftijdsonderscheid bij de verkoop van tabaksproducten is in overeenstemming
met een EU-resolutie en met de Framework Convention on Tobacco Control van
de WHO. Leeftijdsonderscheid bij de verkoop van alcoholhoudende drank geniet
een wereldwijd draagvlak.Ministerie van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening
en MilieuOp het terrein van wonen zijn verschillende leeftijdsgrenzen vastgelegd
in de Huursubsidiewet (HSW) en de Wet bevordering eigenwoningbezit (BEW).
Ten aanzien van de Huursubsidiewet kan geconcludeerd worden dat deze wet verschillende
leeftijdsgrenzen hanteert. Bij het bepalen van het recht op en de hoogte van
de huursubsidiebijdrage wordt onderscheid gemaakt in drie leeftijdscategorieën;
beneden 23-jarigen en daarboven de 65-minners en de 65-plussers. Omdat de
Wet bevordering eigenwoningbezit wat inkomensgrenzen en indeling in categorieën
betreft sterk geënt is op de Huursubsidiewet, maakt ook de BEW onderscheid
tussen 65-minners en 65-plussers.De HSW en de BEW zijn inkomensafhankelijke regelingen en de genoemde leeftijdsgrenzen
vinden hun oorsprong in de sociale zekerheid en de fiscaliteit. Zo heeft de
huursubsidie aparte normhuuroverzichten voor personen vanaf 65 jaar omdat
vanaf deze AOW-gerechtigde leeftijd een bijzondere wijziging van de inkomenssituatie
ingaat. De grens van 23 jaar is gerelateerd aan de leeftijdsbegrenzing die
voor het minimumjeugdloon van toepassing is. Daarnaast kent de Huursubsidiewet
een meerderjarigheidsvereiste voor de aanvrager en komt de leeftijdsgrens
van 23 jaar ook nog in ander verband voor, o.a. ten aanzien van de inkomens-
en vermogensvrijlatingen voor kinderen. De leeftijdsgrens van 23 jaar is hier
(mede) gekozen vanuit de gedachte dat het redelijk is om een deel van de inkomsten
van thuiswonenden tot en met de leeftijd waarop vaak nog gestudeerd wordt,
bij het bepalen van het totale huishoudinkomen buiten beschouwing te laten.
Ook ten aanzien van de maximale huurgrens is een aparte grens gedefinieerd
voor jongeren (onder de 23 jaar). De argumenten voor deze grens zijn dat jongeren
vanwege hun inkomensperspectief veelal korte tijd op huursubsidie aangewezen
zijn, dat het veelal gaat om starters aan het begin van hun wooncarrière
die in het algemeen mobiel zijn op de arbeidsmarkt, dat het dure «scheef-wonen»
wordt tegengegaan en dat ook beneden de lagere grens de huisvestingsmogelijkheden
voor deze groep voldoende ruim zijn.Ten slotte is in de Huursubsidiewet aangesloten bij de fiscaliteit ten
aanzien van de leeftijdsgrens van 27 jaar die wordt genoemd in artikel 1a
op het punt van het in aanmerking nemen van uitgaven tot voorziening in het
levensonderhoud van kinderen of pleegkinderen. Deze grens komt evenwel op
1 juli 2005 te vervallen, hetgeen past in het streven van het kabinet naar
harmonisatie van inkomensafhankelijke regelingen.Ten aanzien van de bepalingen omtrent de leeftijdsgrens van 23 jaar is
de mening dat de redenering «dat het redelijk is om een deel van de
inkomsten van thuiswonenden tot en met de leeftijd waarop vaak nog gestudeerd
wordt, bij het bepalen van het totale huishoudinkomen buiten beschouwing te
laten» momenteel nog steeds stand houdt.Op het terrein van wonen zijn verder leeftijdsgrenzen opgenomen in de
op de Huisvestingswet gebaseerde verordeningen. Een voorbeeld hiervan is het
stellen van een aanvangsleeftijd van 18 jaar voor het verkrijgen van een woning
door een woningbouwvereniging. Bij het stellen van deze leeftijdsgrenzen hebben
gemeenten een eigen bevoegdheid en verantwoordelijkheid met het oog op de
specifieke lokale situatie.Voor het terrein van wonen geldt dat de leeftijdsgrenzen in de wetgeving
in principe gerelateerd zijn aan de leeftijdsgrenzen uit de sociale zekerheid
en fiscaliteit. Het gaat hier met name om inkomensafhankelijke regelingen.
Gelet op het feit dat de inkomenssituatie binnen de kaders van de sociale
zekerheid en de fiscaliteit wijzigt op bepaalde leeftijden, kan hier dan ook
niet gesproken worden van benadeling, ook al zal dat wellicht door sommige
burgers anders ervaren worden. Wel is sprake van een gemotiveerde differentiatie
in de behandeling van verschillende categorieën huishoudens.De gevolgen voor de burger van uitbreiding van het wettelijke verbod op
leeftijdsdiscriminatie zijn niet op voorhand te duiden. Deze hangen namelijk
af van de wijze waarop het verbod van leeftijdsdiscriminatie wordt vormgegeven.
Ter illustratie: wanneer niet langer onderscheid gemaakt zou worden tussen
personen jonger dan 23 jaar, 65-minners en 65-plussers is het de vraag volgens
welke systematiek de huursubsidiebijdrage wordt bepaald. Gaan de huidige normen
voor de leeftijdscategorie tussen de 23 en de 65 jaar voor iedereen gelden?
Of worden de huidige 65-plus normen maatgevend? Of wordt er gekozen voor een
budgetneutrale doorwerking die voor alle categorieën inkomenseffecten
genereert?Ook de financiële gevolgen voor Rijk en burger zijn niet op voorhand
te duiden. De effecten hangen af van de wijze waarop de uitbreiding wordt
vormgegeven.Per saldo wordt voor het terrein wonen – zolang de bovengenoemde
leeftijdsgrenzen die hoofdzakelijk hun oorsprong vinden in de fiscaliteit
of in de wetgeving op het terrein van de sociale zekerheid blijven bestaan –
geen noodzaak gezien om dit terrein onder de werkingssfeer van de Wet gelijke
behandeling op grond van leeftijd bij de arbeid te brengen. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-29442-1.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl