Regeling decentralisatie wachtgelduitgaven bve; Memorie van toelichting
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-10 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 25899, nr. 3

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer

02-03-1998

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1997-1998

25899 nr. 3

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamALGEMEEN InleidingAanleidingDe jaren tellenOverleg met het veldBeleidsreactie op «De jaren tellen»WachtgeldakkoordenOverige onderdelen wetOverleg over wetsvoorstelUitvoeringstoetsFinanciële gevolgenARTIKELSGEWIJZE TOELICHTING Artikel I, onderdeel BArtikel I, onderdeel CArtikel I, onderdeel DArtikel I, onderdelen A en EArtikel I, onderdeel FArtikel I, onderdeel GArtikel IIArtikel IIIArtikel IVArtikel VArtikel VIArtikel VIIOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 25899Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 38 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
25 899Wijziging van de Wet educatie en beroepsonderwijs en enkele andere onderwijswetten
in verband met decentralisatie van de wachtgelduitgaven (Regeling decentralisatie
wachtgelduitgaven bve)nr. 3MEMORIE VAN TOELICHTING ALGEMEEN InleidingDit wetsvoorstel strekt ertoe in de Wet educatie en beroepsonderwijs de
basis te leggen voor decentralisatie van de wachtgelden voor de BVE-instellingen
alsmede voor de landelijke organen voor het beroepsonderwijs. Daartoe worden
onder meer de zogenaamde eigen-wachtgelderbepalingen afgeschaft, evenals de
verplichte aansluiting van genoemde instellingen en organen bij het participatiefonds
wachtgelden. De uitwerking van de nieuwe systematiek zal geschieden via een
wijziging van de ter zake geldende uitvoeringsregelingen. AanleidingDe wachtgeldproblematiek neemt al enige jaren een belangrijke plaats in
op de agenda van ondergetekenden. De wachtgeldkosten in het onderwijs zijn
de laatste jaren sterk gestegen en doen een fors beslag op de voor het totale
onderwijs en onderzoek bestemde middelen. Uit het wachtgeldonderzoek «De
jaren tellen» (zie hierna) is duidelijk geworden dat de problematiek
van de omvang van de wachtgelduitgaven veel eerder een verouderingsprobleem
is dan een werkgelegenheidsprobleem. Het beleid voor de toekomst zal dan ook
met name gericht moeten zijn op het voorkomen van inactiviteit en het verbeteren
van het functioneren van de onderwijsarbeidsmarkt. De jaren tellenIn het voorjaar van 1995 hebben ondergetekenden een inventariserend onderzoek
laten uitvoeren door het Instituut voor Onderzoek van Overheidsuitgaven (IOO).
Dit onderzoek had tot doel inzicht te verschaffen in het in de afgelopen jaren
gevoerde wachtgeldbeleid en de resultaten hiervan in de onderwijssectoren
primair onderwijs (PO), voortgezet onderwijs (VO) en het beroepsonderwijs
en de volwasseneneducatie (BVE). De IOO-onderzoekers constateerden in 1995
onder meer dat de wachtgeldproblematiek in het onderwijs een weerbarstige
problematiek is, waarop een aantal factoren van invloed is. Een belangrijke
rol spelen:– de macro-werkgelegenheidsontwikkeling;– het sterk gesloten karakter van de onderwijsarbeidsmarkt;– de geringe mobiliteit;– te veel beperkende regelingen;– veelal ontbrekend personeelsbeleid;– de belangen van werkgever en werknemer vallen vaak samen. De wachtgeldregeling
biedt met een gering verlies van inkomen een uitweg.Het IOO besluit met de aanbeveling dat nader onderzoek gewenst is. Deze
aanbeveling is door ondergetekenden overgenomen en vormde samen met de recente
wachtgeldontwikkelingen de aanleiding voor het onderzoek naar de achtergronden
van de wachtgeldproblematiek in het onderwijs.Op 7 oktober 1996 is het wachtgeldonderzoek «De jaren tellen»,
verricht door vijf onderzoeksbureaus als vervolg op het bovengenoemde inventariserend
onderzoek ter zake van het IOO, aangeboden aan de Tweede Kamer der Staten-Generaal
(kamerstukken II, 1996/97, 25 000 VIII, nr. 8). In het rapport wordt
een goed inzicht geboden in de factoren die de wachtgeld- en overige inactiviteitsuitgaven
in het onderwijs beïnvloeden.De belangrijkste conclusie uit het wachtgeldonderzoek is dat het wachtgeldprobleem
niet in de eerste plaats een werkgelegenheidsprobleem is, maar een verouderingsprobleem.
Er is een parallellie in de belangen van een instelling (hoge loonkosten van
ouder personeel) en van een individuele werknemer (ouderen beschouwen wachtgeld
als «pre-pensionering»).Verder wordt geconstateerd dat budgettering van de wachtgelduitgaven op
het niveau van de afzonderlijke instellingen een effectief middel zou zijn
om de instroom in het wachtgeld te beperken. De tot nu toe gehanteerde maatregelen
ter bevordering van de uitstroom uit het wachtgeld – zoals de inmiddels
geëxpireerde Tijdelijke wet arbeidsbemiddeling onderwijs (TWAO), quoteringsregelingen
bij herbezetting van in verband met arbeidsduurverkorting en door ouderen
minder gewerkte uren (ADV/BAPO-herbezettingsregeling), alsmede de zogenaamde
eigen-wachtgelderbepalingen – hebben weinig draagvlak in het onderwijsveld.
Er bestaat weinig behoefte om (vooral de oudere) wachtgelders in dienst te
nemen.In «De jaren tellen» worden de volgende aanbevelingen gedaan
voor een toekomstig wachtgeldbeleid:1. een ingrijpende verkorting van de werkweek voor oudere werknemers,
gekoppeld aan herbezetting door jonger personeel, in combinatie met beperking
van de mogelijkheden voor ouder personeel om zich met voorrang te laten ontslaan
bij reorganisaties («zij die zulks wensen»),2. versobering van de wachtgeldregeling voor oudere werknemers,3. versterking van financiële prikkels voor de instellingen,4. verbetering van de informatievoorziening, en5. versterking van de uitvoering, vooral bij toepassing van sancties. Overleg met het veldIn het kader van de beleidsvoorbereiding is een aantal opiniërende
werkconferenties gehouden met het onderwijsveld, bestaande uit PO, VO en BVE,
alsmede het hoger beroepsonderwijs (HBO), wetenschappelijk onderwijs (WO)
en de onderzoeksinstellingen (OI). In deze conferenties stond de wachtgeldproblematiek
centraal.Leidraad voor de gesprekken met het veld was de discussienota die ondergetekenden naar aanleiding van «De jaren tellen» hebben
geschreven. De opties in deze discussienota waren erop gericht de financiële
verantwoordelijkheid voor de wachtgelden zo dicht mogelijk bij de direct betrokkenen
te leggen. Enkele belangrijke aspecten uit de discussienota waren:– premiedifferentiatie en/of budgettering;– arbeidsduurverkorting voor oudere werknemers;– het ontwikkelen van seniorenbeleid en leeftijdsbewust personeelsbeleid.In de werkconferenties is een beeld verkregen van de wenselijkheid en
haalbaarheid van de diverse beleidsopties. De belangrijkste conclusies zijn
de volgende.De deelnemers zijn van opvatting dat het om een problematiek van de arbeidsmarkt
gaat. De arbeidsmarkt is relatief gesloten en inflexibel. Een oplossing van
de problematiek komt pas in zicht wanneer de arbeidsmarkt wat opener en flexibeler
wordt. Mobiliteit van het personeel wordt in alle sectoren te laag bevonden.
Mobiliteit houdt mensen flexibel.Deelnemers zijn van oordeel dat het niet gaat om een werkgelegenheidsprobleem,
maar om een vergrijzingsprobleem.De deelnemers menen voorts dat leeftijdsbewust personeelsbeleid nog in
de kinderschoenen staat. Leeftijdsbewust personeelsbeleid is voor de meeste
deelnemers een belangrijk instrument dat kan dienen als oplossing voor de
wachtgeldproblematiek.Wat betreft het financieringsmodel van de wachtgelden zijn de deelnemers
van mening dat budgettering als een goed instrument moet worden gezien, met
dien verstande dat de schaalgrootte voor de haalbaarheid een belangrijk aspect
is.Het SectorBestuur voor de Onderwijsarbeidsmarkt (SBO) heeft na afloop
van de opiniërende werkconferenties een afsluitend seminar gehouden en
de reactie bij brief van 11 februari 1997 aan ondergetekenden gestuurd. De
voornaamste conclusie van het SBO is dat de stijging van de wachtgeldlasten
haar oorsprong vooral vindt in een combinatie van twee factoren: de vergrijzing
van het personeelsbestand in de onderwijssector en het gegeven dat vooral
ouderen veel gebruik maken van de wachtgeldregeling. Het is wenselijk dat
een zo groot mogelijk deel van het totale budget wordt besteed aan actief
personeel. Vandaar dat moet worden gepoogd het aantal wachtgelders te beperken.Daarbij kan worden gedacht aan:– decentralisatie van de financiële verantwoordelijkheid voor
de wachtgeldlasten. Voldoende draagvlak in het veld is een vereiste;– een goede informatievoorziening, met prioriteit voor de verdere
uitwerking van modellen waarmee adequate ramingen kunnen worden gemaakt;– seniorenbeleid als onderdeel van een leeftijdsbewust personeelsbeleid.
Het gaat dan zowel om de korte termijn (taakverlichting om voortijdige uitval
te voorkomen) als op de wat langere termijn (scholing en mobiliteit om burn-out
te voorkomen). Tevens dient te worden gestreefd naar een evenwichtiger leeftijdsopbouw
binnen een instelling;– op termijn een versobering van de wachtgeldregeling, waarbij afstemming
met andere inactiviteitsregelingen bijzondere aandacht verdient;– het afschaffen van de automatische toepassing van de regel dat
«zij die zulks wensen» bij reorganisaties mogen afvloeien, dient
te worden overwogen;– als sluitstuk van een goed volumebeleid dient een goed handhavings-
en sanctiebeleid te worden gevoerd.Werkgevers, werknemers en overheid moeten samenwerken teneinde op termijn
de gewenste omslag te bewerkstelligen. Extra investeringen worden
door het SBO als noodzakelijk gezien om de kwaliteit van het onderwijs te
kunnen waarborgen en de kosten te kunnen beheersen. Beleidsreactie op «De jaren tellen»Op 18 oktober 1996 is een eerste reactie op de resultaten van «De
jaren tellen» aan de Tweede Kamer der Staten-Generaal gezonden (kamerstukken
II, 1996/97, 25 000 VIII, nr. 20).Daarin is aangegeven dat indien het moeilijker wordt gemaakt voor oudere
werknemers om in het wachtgeld in te stromen, de uitgaven voor ziekte en arbeidsongeschiktheid
wel eens zouden kunnen toenemen. Het is daarom van belang een goed flankerend
beleid te voeren. Aangegeven wordt dat de uiteindelijke reactie in het bredere
kader van leeftijdsbewust kwaliteitsbeleid zal worden geplaatst. Oplossingsrichtingen
worden verkend met belanghebbenden, maar het nieuwe beleid zal in elk geval
de volgende elementen bevatten:1. versterking van financiële prikkels voor instellingen, waaronder
vormen van budgettering van het aanvullend wettelijk deel van de uitkeringen,
en2. het afstemmen van de wachtgeldaanspraken van ouderen op seniorenregelingen
en op de regeling flexibel pensioen en uittreden (FPU).Over «De jaren tellen» en de eerste reactie daarop is op 27
november 1996 een algemeen overleg gevoerd met de Tweede Kamer (kamerstukken
II, 1996/97, 25 000 VIII, nr. 81).Daarbij is van de zijde van de Kamer onder meer gewezen op het belang
van de schaalgrootte bij het beheersen van, maar ook als mede-oorzaak van,
de wachtgeldproblematiek. Tevens is betoogd dat de wachtgeldproblematiek niet
puur een leeftijdsprobleem is, er zijn ook jonge wachtgelders. In het verlengde
daarvan wordt aandacht gevraagd voor de bemiddelbaarheid van wachtgelders.
Het moet niet zo zijn dat alles op alles wordt gezet om ouderen uit het wachtgeld
weer in het onderwijs te krijgen. In de eerste plaats omdat een evenwichtige
leeftijdsopbouw binnen elke organisatie en dus ook binnen een onderwijsinstelling
van belang is en daarom onderwijsbanen ook voor jongeren aantrekkelijk en
toegankelijk moeten zijn. In de tweede plaats moet het beleid er weliswaar
op zijn gericht wachtgelders zo snel mogelijk weer aan het werk te krijgen,
maar dat hoeft niet per se in de onderwijssector.Verdere decentralisatie richting schoolbesturen waardoor deze een grotere
verantwoordelijkheid krijgen, is bespreekbaar.Een belangrijk punt was voor de Kamer de eventuele verslechtering van
bestaande regelingen en de positie daarbij van zittende wachtgelders met verworven
rechten.Maatregelen dienen draagvlak binnen het onderwijsveld te hebben, ze moeten
eenvoudig zijn en tevens als rechtvaardig worden ervaren, waarbij het zo zou
moeten zijn dat ze de schoolbesturen meer opleveren dan ze kosten. Een goede
uitvoeringsanalyse wordt op prijs gesteld.Op 21 april 1997 is de aangekondigde uitgebreide beleidsreactie op «De
jaren tellen» aangeboden aan de Tweede Kamer der Staten-Generaal. Uitgangspunt
van deze beleidsreactie is dat bij een verwacht toenemend beroep van de maatschappij
op het onderwijs en dus op de leraar, gekoppeld aan een stijgende gemiddelde
leeftijd van de leraar, een goed seniorenbeleid onontbeerlijk is. De participatiegraad
van ouderen in het onderwijs zal moeten toenemen, om te voorkomen dat er een
tekort aan leraren gaat ontstaan en tevens om te voorkomen dat de inactiviteitskosten
blijven groeien. Het kabinet is bereid om bij te dragen aan het realiseren
van een kwaliteitsimpuls, enerzijds gericht op specifieke voorzieningen voor
oudere leraren, maar anderzijds ook op een personeels-, mobiliteits-
en scholingsbeleid dat is gericht op de gehele loopbaan van de leraar. Kortom:
leeftijdsbewust personeelsbeleid. Het onderwijsveld is binnen deze context
ook bereid belangrijke verantwoordelijkheden te nemen voor het versterken
van de participatie van de oudere leraar.In de periode tussen 1992 en 1995 zijn de wachtgelduitgaven voor alle
onderwijssectoren gezamenlijk voortdurend gestegen. In 1996 is deze stijging
voor het eerst achterwege gebleven en is er zelfs sprake van een lichte daling.
Het is de bedoeling deze laatste ontwikkeling te consolideren door:– aandacht voor leeftijdsbewust personeelsbeleid in samenhang met
het verminderen van de aantrekkelijkheid van uittreding via de wachtgeldroute,– een stevige reductie van de regel- en controlelast, onder meer
door het afschaffen van quoteringsregelingen en de zogenaamde eigen wachtgelderbepalingen,
en– het versterken van de mogelijkheden voor instellingsbesturen om
zelf integrale verantwoordelijkheid te dragen voor het personeelsbeleid.De uitwerking van de nieuwe maatregelen moet passen in de ontwikkeling
die zich ter zake in de marktsector voltrekt. Er is geen interferentie met
de zogenaamde OOW-operatie (Stb. 1997, 768). Daarbij gaan de wettelijke wachtgeldkosten
voor het overheids- en onderwijspersoneel over naar de Werkloosheidswet (WW)
en worden dan voor het onderwijspersoneel dus niet meer uitgekeerd op grond
van het Besluit Werkloosheid onderwijs- en onderzoekpersoneel (BWOO). De aanvullend
wettelijke kosten blijven bestaan, geregeld op dezelfde wijze als thans. WachtgeldakkoordenIn de zomer van 1997 zijn door ondergetekenden drie akkoorden gesloten
met respectievelijk de centrales van besturenorganisaties, de centrales voor
overheids- en onderwijspersoneel en de BVE-Raad naar aanleiding van «De
jaren tellen». Met de landelijke organen voor het beroepsonderwijs (LOB's)
is in december 1997 een vergelijkbaar akkoord overeengekomen.In de akkoorden is een pakket maatregelen neergelegd met het oogmerk te
komen tot een vermindering van de wachtgeldkosten.Uitgangspunt bij het opstellen van het hoofdlijnenakkoord met de BVE-Raad
is geweest een notitie van die raad van 4 april 1997. Voor de verrekening
van de wachtgeldkosten wordt daarin voorgesteld te komen tot een model analoog
aan dat voor het hoger beroepsonderwijs (HBO).Voor de BVE-instellingen, te weten de regionale opleidingencentra (ROC's),
ROC's in een samenwerkingsverband, de agrarische opleidingscentra (AOC's)
en de agrarische innovatie- en praktijkcentra (IPC's) betekent het hanteren
van een model analoog aan het HBO-model het volgende.De BVE-instellingen krijgen elk als onderdeel van de rijksbijdrage een
evenredig deel van het wachtgeldbudget dat op de begroting van de beide ministeries
voor deze instellingen is opgenomen. Dat betekent een vergoeding voor kosten
van werkloosheidsuitkeringen (hieronder worden alle BWOO-uitkeringen begrepen
alsmede de ziekte-uitkering na ontslag op grond van het tijdelijk Besluit
ziekte en arbeidsongeschiktheid onderwijs- en onderzoekpersoneel) en suppleties
inzake arbeidsongeschiktheid.Vervolgens wordt de rijksbijdrage van elke afzonderlijke instelling verminderd
met een bedrag voor wachtgeldkosten. Daarbij kan in elk geval rekening worden
gehouden met het tijdstip waarop de aanspraak op een uitkering is ontstaan,
waardoor een andere wijze van verrekening kan ontstaan van wachtgeldkosten
voor en na een bepaalde datum (onderscheid in behandeling van
«zittende» en «nieuwe» wachtgelders). Tevens kan rekening
worden gehouden met het feit of een ontslag aan de desbetreffende instelling
na 31 juli 1995 heeft plaatsgehad na een negatieve instroomtoets van het participatiefonds.
In de wettekst is voor een formulering gekozen die het mogelijk maakt dat
ook andere elementen een rol kunnen spelen.Voor de LOB's zal een vergelijkbare systematiek gaan gelden.Voor de wijze van doorberekening van de wachtgeldkosten wordt een model
ontwikkeld, dat zal worden neergelegd in een algemene maatregel van bestuur,
met op een enkel punt een uitwerking bij ministeriële regeling. Het model
gaat er in het kort naar verwachting als volgt uitzien:1. Zittend wachtgeldbestand (wachtgelden ontstaan voor 1 augustus 1998).
De kosten van het zittend wachtgeldbestand worden collectief gedragen. Uitzondering
daarop vormen de wachtgelden die het gevolg zijn van een ontslag dat is geëffectueerd
in de periode 1 augustus 1995 tot 1 augustus 1998, ondanks een negatieve instroomtoets
van het participatiefonds. Deze wachtgeldkosten zijn en blijven volledig voor
rekening van de desbetreffende instelling.2. Nieuw wachtgeldbestand (wachtgelden ontstaan na 1 augustus 1998) De
kosten van het nieuwe wachtgeldbestand komen gedeeltelijk voor rekening van
het collectief en gedeeltelijk voor rekening van de individuele instelling
die het wachtgeld heeft veroorzaakt. De verdeling wordt, na overleg met de
Bve Raad, bepaald. Daarbij zal mede rekening worden gehouden met de financiële
risico's voor de instellingen, maar ook met de financiële prikkel die
ervan kan uitgaan en die ertoe moet leiden dat er minder wachtgeldkosten worden
veroorzaakt. De verdeling wordt vervolgens vastgelegd bij ministeriële
regeling, gezien het feit dat het in de rede ligt dat deze regelmatig enigszins
zal moeten worden.Voor de uitkeringsgerechtigden zelf verandert er niets. Zij blijven hun
uitkering geheel ontvangen van de Uitvoeringsinstelling Sociale Zekerheid
voor Overheid en onderwijs (USZO), die daartoe middelen ontvangt van het ministerie
van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen en van het ministerie van Landbouw,
Natuurbeheer en Visserij.De vermindering van de rijksbijdrage van de instellingen in verband met
de wachtgeldkosten geschiedt gedurende de gehele duur van de uitkering. Op
deze wijze behoudt de instelling belang bij een goede bemiddeling naar nieuwe
arbeid van personen die als gevolg van een ontslag bij die instelling aanspraak
maken op een ontslaguitkering.Voor zover de in de akkoorden opgenomen maatregelen aanleiding geven tot
wijzigingen van wetsbepalingen, zijn deze opgenomen in het onderhavige wetsvoorstel.Voor zover de in de akkoorden opgenomen maatregelen betrekking hebben
op het afstemmen van de wachtgeldaanspraken van ouderen op seniorenregelingen
en op de regeling flexibel pensioen en uittreden (FPU), herbezetting van de
adv/bapo-uren, en overige rechtspositionele aangelegenheden, worden deze in
de daarvoor van toepassing zijnde algemene maatregelen van bestuur verwerkt. Overige onderdelen wetIn deze wet worden tevens met ingang van 1 augustus 1998 een aantal boetes
voor de BVE-sector afgeschaft. In feite betreft het hier het stopzetten van
een vermindering van de rijksbijdrage van de BVE-instellingen als gevolg van
overtreding van een aantal wettelijke bepalingen, zoals bijvoorbeeld de eigen-wachtgelderbepalingen.
Zie verder de toelichting op artikel VII. Daarnaast wordt ook de doorwerking van de zogenaamde TWAO-boetes afgeschaft, voor zowel het primair onderwijs,
het voortgezet onderwijs als het BVE-veld. Zie verder de toelichting op artikel
II. Overleg over wetsvoorstelOver het wetsvoorstel is overleg gevoerd met de besturenorganisaties,
de Bve Raad, het COLO (overlegorgaan van de LOB's) en de SCOW. De besturenorganisaties,
de Bve Raad en het COLO zijn akkoord gegaan met het voorstel. De SCOW heeft
haar instemming onthouden, omdat dit wetsvoorstel inhoudt dat de eigen wachtgelderbepaling
en de instroomtoets van het participatiefonds komen te vervallen. Anders dan
de ondergetekenden is de SCOW er niet van overtuigd dat het nieuwe systeem,
waarin de instellingen direct worden geconfronteerd met de financiële
gevolgen van het ontstaan en laten bestaan van wachtgelders, voldoende prikkels
bevat om wachtgelders weer in dienst te nemen. De ondergetekenden zijn bovendien
van opvatting dat een eigenwachtgelderbepaling niet past in een systeem waarin
de verantwoordelijkheid voor de wachtgelden wordt neergelegd bij de instellingen.Ten aanzien van de instroomtoets, die nu door decentrale partners in het
bestuur van het participatiefonds wordt bepaald, is de SCOW van mening dat
met het vervallen van de verplichte aansluiting bij het fonds, de minister
centraal een preventieve ontslagtoets moet garanderen en deze niet meer aan
de decentrale partners mag overlaten. De ondergetekenden zijn van mening dat
een preventieve ontslagtoets, net als nu, een zaak van decentrale partijen
is.Tot slot wijzen de ondergetekenden erop dat het wetsvoorstel louter betrekking
heeft op een bekostigingsaspect van de wachtgelden, waarover geen overeenstemming
met de SCOW behoeft te worden bereikt. UitvoeringstoetsAan de USZO en aan de Centrale Financiën Instellingen (CFI; agentschap
van ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen) is gevraagd een uitvoeringsanalyse
te verrichten ten aanzien van de wachtgeldakkoorden in het algemeen. De CFI
heeft op 10 december 1997 zijn voorlopige bevindingen weergegeven ten aanzien
van de specifiek in dit wetsvoorstel voor de BVE-sector opgenomen bepalingen.
De nieuwe wijze van bekostigen is in principe uitvoerbaar. Voorwaarde is wel
dat de benodigde gegevens tijdig zullen worden geleverd door de USZO en het
participatiefonds. Een daadwerkelijke uitvoeringstoets zal worden uitgebracht
zodra ook de uitvoeringsregelingen in concept gereed zijn. Financiële gevolgenDe wijziging van de WEB heeft geen gevolgen voor de rijksbegroting. Het
wetsvoorstel ziet uitsluitend op de verdeling van het op voorhand (door middel
van de begroting) vastgestelde budget voor de instellingen.Aangezien in de huidige situatie eveneens sprake is van budgettering,
zullen de financiële gevolgen voor de instellingen niet zodanig van omvang
zijn, dat daardoor de kwaliteit van het onderwijs in gevaar kan komen. Thans
wordt een beperkt vaststaand budget voor de wachtgelden in de vorm van een
wachtgeldopslag aan de instellingen verstrekt, die is bestemd voor de aan
het participatiefonds te betalen bijdrage. Dit houdt een vorm van budgettering
in, aangezien de wachtgeldopslag niet per definitie gelijk is aan de bijdrage.
De bijdrage is immers afhankelijk van het aantal uit te keren wachtgelden.
Als een sector veel wachtgelden heeft veroorzaakt, leidt dit tot een verhoging
van de bijdrage, terwijl daar geen automatische verhoging van
de wachtgeldopslag tegenover staat. De instellingen dragen in de huidige situatie
ook financiële risico's.In de nieuwe systematiek is nog steeds sprake van een meerjarig vast budget.
Het enige dat wijzigt, is de manier van verrekenen. Er is geen sprake meer
van een wachtgeldopslag die aan het participatiefonds moet worden doorgesluisd
in de vorm van een bijdrage. De instellingen ontvangen een vergoeding voor
de wachtgeldkosten als onderdeel van de rijksbijdrage, waarna vervolgens –
volgens het hiervoor in de memorie al geschetste model – wachtgeldkosten
in mindering op die rijksbijdrage worden gebracht. Door een deel van de nieuwe
wachtgeldkosten voor rekening van de veroorzakende instelling in rekening
te brengen, worden de financiële gevolgen directer gevoeld (volgens het
principe: de vervuiler betaalt). Het financiële risico van een individuele
instelling wordt verkleind doordat een deel van de wachtgeldkosten wordt omgeslagen
over het collectief. Tenslotte wijzen de ondergetekenden er ook nog op dat
mogelijke financiële risico's voor de instellingen eveneens worden verkleind
doordat in het kader van de onderhandelingen over de wachtgeldakkoorden de
wachtgeldbudgetten zijn opgehoogd. ARTIKELSGEWIJZE TOELICHTING Artikel I, onderdeel BIn artikel 2.2.1 van de WEB, dat betrekking heeft op de rijksbijdrage
voor het beroepsonderwijs (dat wil zeggen voor de ROC's, ROC's in een samenwerkingsverband
en de AOC's), is expliciet aangegeven waarop de bijdrage in de exploitatiekosten
betrekking heeft. Nu de wachtgeldkosten als aparte post worden toegevoegd
aan de rijksbijdrage, dient deze opsomming te worden uitgebreid. Het betreft
hier overigens niet alleen de wachtgeldkosten van personeelsleden van deze
instellingen die werkzaam zijn ten behoeve van het beroepsonderwijs, maar
ook die van personeelsleden die werkzaam zijn ten behoeve van de educatie.Voor de IPC's en de LOB's kent de WEB een dergelijke uitsplitsing van
de exploitatiekosten niet. Het is derhalve niet nodig voor deze instellingen
op dit punt de wet te wijzigen.In onderdeel B wordt tevens de basis gelegd voor de vermindering van de
rijksbijdrage bij de ROC's, de ROC's in een samenwerkingsverband en de AOC's
met het oog op de wachtgeldkosten van zowel het zittend wachtgeldbestand als
van de nieuwe wachtgelders.In het nieuwe vijfde lid van artikel 2.2.1 wordt tevens tot uitdrukking
gebracht dat «het collectief» in dit geval niet alleen bestaat
uit de ROC's, de ROC's in een samenwerkingsverband en de AOC's, maar dat daartoe
ook de IPC's behoren. Daarnaast is in dit artikellid de basis gelegd voor
het maken van onderscheid in de wijze van verrekenen van de wachtgeldkosten
van bijvoorbeeld zittende en nieuwe wachtgelders. De cesuur tussen zittend
en nieuw ligt op 1 augustus 1998. Ook kan rekening worden gehouden met het
feit of een personeelslid na 31 juli 1995 is ontslagen ondanks een negatieve
instroomtoets van het participatiefonds. De tweede volzin van het vijfde lid
is zo geformuleerd, dat ook nog andere factoren in de bekostigingsregeling
kunnen worden opgenomen. Artikel I, onderdeel CIn artikel 2.2.12 van de WEB wordt voor een grondslag voor de vermindering
van de rijksbijdrage van de IPC's de bepaling ter zake ten aanzien van de
ROC's en de AOC's van toepassing verklaard. De situatie is identiek aan die
voor de instellingen voor beroepsonderwijs. Dit is het gevolg van het
feit dat de IPC's onderdeel uitmaken van hetzelfde collectief als genoemde
instellingen. Artikel I, onderdeel DHet tweede collectief binnen het geheel aan WEB'se instellingen wordt
gevormd door de LOB's. Dit komt tot uiting in de formulering van de basis
voor de vermindering van de rijksbijdrage van de LOB's in verband met de diverse
wachtgeldkosten. Artikel I, onderdelen A en EDe pendant van de decentralisatie van de wachtgeldkosten en de wijze van
verrekening van deze kosten over de instellingen is het afschaffen van de
zogenaamde eigen-wachtgelderbepalingen. Op grond van deze bepalingen, opgenomen
in artikel 2.5.8 van de WEB, werden op de rijksbijdrage van de ROC's, de ROC's
in een samenwerkingsverband, de AOC's en de IPC's in mindering gebracht:– de salarissen van personeel dat werd benoemd, terwijl er nog een
gewezen personeelslid is dat meer dan een jaar bij de desbetreffende instelling
een soortgelijke functie heeft bekleed en inmiddels wachtgeld geniet dan wel
binnenkort zal gaan genieten, en– de werkloosheidsuitkeringen en suppleties inzake arbeidsongeschiktheid
van personeel waarbij het participatiefonds wachtgelden voorafgaand aan het
ontslag niet had ingestemd met het ten laste van dat fonds brengen van de
uitkeringen. Het fonds had in die gevallen een negatieve instroomtoets uitgebracht,
omdat er in zijn ogen sprake was van een vermijdbaar ontslag.Op grond van artikel 2.5.10 van de WEB waren deze bepalingen ook op de
LOB's van toepassing.In onderdeel E worden de eigen-wachtgelderbepalingen geschrapt. In onderdeel
A wordt het vierde lid van artikel 1.3.2 geschrapt. Dit artikellid heeft namelijk
slechts betrekking op een van de in onderdeel E te schrappen bepalingen. Artikel I, onderdeel FDe bepalingen ten aanzien van het participatiefonds wachtgelden zoals
opgenomen in de artikelen 4.4.1, 4.4.2 en 4.4.3 van de WEB vervallen in verband
met de andere wijze van verrekenen van de wachtgeldkosten voor de BVE-instellingen
die bij de BVE-Raad zijn aangesloten, alsmede voor de LOB's. Artikel I, onderdeel GArtikel 12.2.3 kan vervallen. In de eerste plaats zijn de eerste twee
leden uitgewerkt. Deze hebben betrekking op de omzetting van regelingen ten
aanzien van het participatiefonds uit de Wet op het voortgezet onderwijs,
de Wet op het cursorisch beroepsonderwijs en de Kaderwet Volwasseneneducatie
1991. Het derde lid heeft betrekking op de evaluatie van de werking van het
participatiefonds voor de BVE-sector. Nu deze instellingen na inwerkingtreding
van deze wet geen gebruik meer zullen maken van de diensten van het participatiefonds,
is deze bepaling niet meer opportuun. Artikel IIIn de wachtgeldakkoorden is tevens overeengekomen dat «de TWAO-boetes
zullen worden afgeschaft». Dat houdt in dat moet worden afgeweken van
de bepaling in de met ingang van 1 januari 1996 geëxpireerde
Tijdelijke wet arbeidsbemiddeling onderwijs (TWAO) die in principe de vermindering
van de rijksbijdrage doet doorlopen. Daartoe was in artikel 19 van de TWAO
opgenomen dat de artikelen 8 en 15 van de TWAO ook na het expireren van de
wet nog toepassing zouden vinden. Aangezien ook in de wet waarbij het participatiefonds
is ingesteld (Stb. 1995, 155) nog eens expliciet het doorlopen van de TWAO-boetes
is vermeld, wordt in artikel II ook van die bepaling afgeweken. De periode
waarover de rijksbijdragen op grond van de TWAO kunnen worden verminderd,
eindigt nu op 1 augustus 1998.Artikel II betreft overigens niet alleen de BVE-sector, maar ook het primair
en het voortgezet onderwijs. In het tweede kwartaal van 1998 zal een voorlichtende
publicatie verschijnen, waarin de consequenties van de afschaffing van de
TWAO-boetes voor het primair onderwijs, het voortgezet onderwijs en het BVE-veld
worden aangegeven. De concept-publicatie zal aan de orde worden gesteld in
het gebruikersoverleg, waarin vertegenwoordigers van besturenorganisaties,
onderwijsinstellingen, administratiekantoren en schoolbesturen zitting hebben. Artikel IIIZoals gebruikelijk in dergelijke gevallen, is bepaald dat op aanhangige
beroepen het oude recht van toepassing blijft. Het betreft beslissingen van:a. het participatiefonds naar aanleiding van aanvragen om instroomtoetsen
(artikel 4.4.2, zesde lid, van de WEB),b. de ministers naar aanleiding van aanvragen om ontheffing van de bepalingen
ten aanzien van het participatiefonds (artikel 4.4.2, derde lid, van de WEB),c. de ministers met het oog op het vaststellen van de rijksbijdragen van
BVE-instellingen, voor zover het betreft de wachtgeldkosten.Voor alle duidelijkheid is tevens expliciet bepaald dat het participatiefonds
dan wel de ministers bevoegd blijven om een beslissing waartegen beroep is
ingesteld hangende het beroep in te trekken en vervolgens een nieuwe beslissing
te nemen. Artikel IVDoor het schrappen van de bepalingen ten aanzien van het participatiefonds
(zie artikel I, onderdeel F) met ingang van 1 augustus 1998 vervalt ook de
opdracht aan het participatiefonds tot het indienen van een verslag over «het
voorafgaande kalenderjaar». Teneinde te waarborgen dat het participatiefonds
toch ook een verslag uitbrengt over de werkzaamheden ten behoeve van de BVE-sector
over de eerste zeven maanden van 1998 is in artikel IV een overgangsvoorziening
getroffen. Tevens is daar bepaald dat de ministers ook dat verslag zullen
doorzenden aan de Tweede Kamer der Staten-Generaal. Artikel VOp grond van deze overgangsbepaling handelt het participatiefonds ontslagen
die uiterlijk op 31 juli 1998 worden geëffectueerd, normaal af. Deze
bepaling houdt verband met het feit dat negatieve instroomtoetsen van het
participatiefonds, gevolgd door een ontslag in de periode vanaf 1 augustus
1995 tot en met 31 juli 1998, gevolgen kunnen hebben voor de bekostiging van
BVE-instellingen na inwerkingtreding van deze wet (zie artikel I, onderdelen
B, C en D).Tevens regelt artikel V dat aanvragen van voor 1 augustus 1998 die betrekking
hebben op na 31 juli 1998 te effectueren ontslagen, buiten verdere behandeling
blijven. Artikel VIDe BVE-sector heeft in de afgelopen jaren op grond van de WEB jaarlijks
bijdragen moeten storten aan het participatiefonds. Aan de andere kant heeft
het participatiefonds uitkeringen gedaan aan de USZO ten behoeve van gewezen
personeel van de BVE-instellingen (ROC's, ROC's in een samenwerkingsverband,
AOC's, IPC's en LOB's). Indien over de periode dat het participatiefonds werkzaam
is geweest voor de BVE-sector een saldo tussen ontvangsten en uitgaven is
ontstaan, kan bij ministeriële regeling een regeling voor de verrekening
worden getroffen.De BVE-instellingen hebben ten behoeve van de door hen aan het participatiefonds
jaarlijks te betalen bijdragen, van het Rijk een zogenaamde premie-opslag
ontvangen. Deze opslag maakt deel uit van de rijksbijdrage. Aangezien de rijksbijdrage
op kalenderjaarbasis wordt berekend, is in het tweede lid expliciet bepaald,
dat de premie-opslag wordt stopgezet op het moment van inwerkingtreding van
deze wet. Vanaf dat moment hoeven de instellingen immers ook geen bijdragen
meer aan het fonds te betalen. Artikel VIIDe zogenaamde eigen-wachtgelderbepalingen vervallen op grond van deze
wet. Vermindering van de rijksbijdrage op grond van deze bepalingen vindt
in principe plaats zolang de betrokken persoon, die is benoemd met voorbijzien
van een eigen wachtgelder, in dienst is van de instelling. Met de bepaling
opgenomen in het eerste lid eindigt de periode waarover vermindering van de
rijksbijdragen van instellingen kan plaatsvinden met ingang van de inwerkingtreding
van deze wet.De vermindering van de rijksbijdrage in verband met wachtgeldkosten van
personen die na 31 juli 1995 zijn ontslagen ondanks een negatieve instroomtoets
van het participatiefonds, blijft daarentegen doorlopen zolang de wachtgelder
uitkeringsgerechtigd blijft als gevolg van het ontslag bij de desbetreffende
instelling. Vandaar dat in het eerste lid een verwijzing naar artikel 2.5.8,
derde lid, van de WEB ontbreekt.Het eerste lid beperkt zich tot beslissingen die zijn genomen op grond
van de WEB. De WEB is evenwel in werking getreden met ingang van 1 januari
1996, terwijl de zogenaamde eigen-wachtgelderbepalingen al langer ten aanzien
van BVE-instellingen van toepassing waren. In het tweede lid wordt daarom
zeker gesteld dat met de in het eerste lid bedoelde verminderingen vergelijkbare
verminderingen in de rechtsvoorgangers van de WEB eveneens worden beëindigd.In het derde lid wordt, in het verlengde van de afschaffing van de TWAO-boetes,
nog een derde categorie «boetes» afgeschaft voor de BVE-sector.
Het betreft inhoudingen op de rijksvergoeding met het oog op vermijdbare ontslagen.
Het gaat hier om de periode van 1 april 1994 tot 1 augustus 1995, waarin –
voorafgaande aan de werkzaamheden van het participatiefonds – het ministerie
een soort instroomtoets uitvoerde. Over het principe van de toets zijn in
1993/94 afspraken gemaakt tussen het ministerie, de personeelsorganisaties
en de besturenorganisaties. De uitkomsten daarvan zijn neergelegd in een aantal
publikaties. De eerste daarvan (kenmerk AB-94003251, Uitleg Gele katern 1994,
nr. 6) betreft de principes en de tweede (CFI/F/PF-94/107 M,
Uitleg Gele katern 1994, nr. 7) de uitwerking van de procedures rond de instroomtoets.De Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen,J. M. M. RitzenDe Minister van Landbouw, Natuurbeheer en Visserij,J. J. van Aartsen 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-25899-3.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl