Kredietcrisis; Brief van de Minister van Financiën
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2019-09-23 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 31371, nr. 150

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum brief

26-03-2009

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2008-2009

31371 nr. 150

23-03-2009

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 31371Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 27 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
31 371Kredietcrisisnr. 150BRIEF VAN DE MINISTER VAN FINANCIËNAan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 23 maart 2009Met deze brief wil ik voldoen aan het verzoek van uw commissie (2009Z04027/2009D10211)
om nader in te gaan op het rapport van de werkgroep de Larosière over
versterking van het financieel toezicht in Europa zoals dat op woensdag 25 februari
jl. is verschenen. Deze brief betreft een nadere uitwerking van het Nederlands
standpunt zoals dat op hoofdlijnen is geschetst in de Geannoteerde Agenda
ten behoeve van de Voorjaarsraad van 19 maart jl.1. Algemene beoordelingHet rapport bevat een goede en op enkele punten ontnuchterende analyse
van een groot aantal onderwerpen met betrekking tot de financiële markt
in Europa. Bij de analyse van de crisis (p. 7–13) worden bijvoorbeeld
veel en uiteenlopende oorzaken aangeduid bij alle participanten in de financiële
markt, inclusief regelgevers en toezichthouders. Ook is een lange lijst met
inconsistenties in de regelgeving opgenomen (p. 28) en wordt een goede beschrijving
gegeven van de onvoldoende internationale reactie en samenwerking tijdens
de crisis (p. 39–42).De kern van het rapport gaat over de institutionele vormgeving van Europees
toezicht. Daarnaast bevat het rapport belangrijke aanbevelingen voor het versterken
en waar nodig harmoniseren van de regelgeving binnen Europa. Het laatste hoofdstuk
gaat in op de noodzaak tot wereldwijde verbeterde samenwerking. Op al deze
drie onderdelen zal in deze brief apart worden ingegaan.De aanbevelingen in het rapport bouwen over het algemeen voort op de huidige
realiteit en functioneren van de markt binnen Europa. Dit toegesneden en gedetailleerde
karakter is de kracht van het rapport, omdat het een uitgelezen mogelijkheid
biedt om op korte termijn concrete en goede vooruitgang te realiseren. Het
vormt tegelijkertijd ook een risico voor de beeldvorming, omdat grote vergezichten
over het algemeen ontbreken. Hierdoor zijn de aanbevelingen soms wat technisch
van aard en kunnen ze op het eerste gezicht bureaucratisch en
minder ambitieus overkomen. In de praktijk van regelgeving en Europees toezicht
vormen de aanbevelingen uit het rapport echter wel degelijk ambitieuze en
betekenisvolle verbeteringen die ook aansluiten bij de huidige praktijk en
daardoor realistisch en hopelijk politiek haalbaar zijn.De kritiek dat de opstellers van het rapport allen afkomstig zijn uit
financiële (overheids)instellingen en dat het rapport daardoor een verkleurd
beeld zou opleveren is niet terecht. Vanwege de complexiteit en gevoeligheid
van de discussie was het belangrijk om vertegenwoordigers in de commissie
te selecteren die enerzijds los staan van de huidige praktijk en anderzijds
voldoende kennis en binding hebben met zowel de politiek als met de financiële
markten. De leden hebben daarbij ook het mandaat gekregen om in alle onafhankelijkheid
te functioneren.2. RegelgevingHoewel de meeste aandacht uit gaat naar versterking van het Europees toezicht,
geeft het rapport terecht ook veel aandacht aan de regelgeving op het terrein
van de financiële markt. In dit hoofdstuk wordt duidelijk onderbouwd
op welke punten de regelgeving in Europa op dit moment nog onvoldoende dan
wel afwezig is.Allereerst worden verschillende dossiers behandeld waar de regelgeving
op dit moment nog onvoldoende is. De analyse en de aanbevelingen uit het rapport
zijn terecht en Nederland steunt de initiatieven van de Europese Commissie
om op deze terreinen tot (nieuwe) regelgeving te komen. Ten aanzien van Basel II stelt het rapport bijvoorbeeld dat dit raamwerk
niet als voornaamste oorzaak van de crisis kan worden aangeduid, maar dat
er wel belangrijke verbeteringen mogelijk zijn. Daarbij kan in ieder geval
gedacht worden aan het verminderen van procyclische elementen in de kapitaalregels,
het verbeteren van de regels voor het meten van risico van bepaalde instrumenten,
het vergroten van de aandacht voor liquiditeit en het adequaat rekening houden
met verplichtingen buiten de balans om. Het Bazels Comité werkt aan
regels om versterkingen te realiseren. Deze zullen moeten worden vertaald
in de Bankenrichtlijn (CRD). Verder wordt de rol van de kredietbeoordelingsbureaus bekritiseerd. Deze zijn inderdaad een
belangrijke factor geweest in de huidige crisis. Op korte termijn zal Europese
regelgeving tot stand worden gebracht om de onafhankelijkheid van de kredietbeoordelingsbureaus
beter te waarborgen door een systeem van registratie en toezicht. Ten aanzien
van de boekhoudstandaarden stelt het rapport terecht
dat het uitgangspunt van marktwaardering (fair value accounting) niet overboord moet worden gegooid, maar dat er wel speciale situaties
zijn waar de boekhoudregels beter op moeten worden toegerust. Dit geldt vooral
voor situaties van marktstress en gevallen van ontbrekende of illiquide markten.
Ten aanzien van Solvency II geldt dat het rapport
pleit voor het alsnog opnemen van de bepaling van groepstoezicht. Dit is ook
altijd door Nederland gesteund. Tot slot pleit het rapport voor meer uniforme
en effectieve sanctiemaatregelen.Naast tekortschietende regelgeving, constateert het rapport ook dat er
gaten in de regelgeving bestaan, waardoor zich kwetsbaarheden hebben ontwikkeld
buiten het reguliere bereik van de regelgeving en het toezicht. Benadrukt
wordt dat in de toekomst geen enkele partij, markt of activiteit met relevantie
voor het financiële systeem buiten het toezicht mag vallen. Dit is een
juiste aanbeveling die ook in lijn is met de G20-verklaring van de ministers
van Financiën1. Een specifiek geval waar
sprake is van onvoldoende regulering is de markt voor over-the-counter (OTC) producten. Dit zijn niet-gestandaardiseerde
overeenkomsten die niet via een beurs worden verhandeld maar die
rechtstreeks tot stand komen tussen twee partijen. Door hun vormgeving zijn
deze overeenkomsten bijzonder kwetsbaar voor verlies aan vertrouwen, waardoor
een soort domino-effect kan ontstaan als gevolg van onzekerheid over de onderlinge
afhankelijkheid en financiële positie van de tegenpartij. Dit probleem
zou deels weggenomen kunnen worden door voor deze OTC producten – en
dan vooral de zogenaamde credit default swaps –
een centrale clearinginstelling op te richten. In de Ecofin van december 2008
is reeds afgesproken om een Europese clearinginstelling op te richten. Er
vindt nog discussie plaats over de exacte vormgeving.In aanvulling op bovenstaande constateringen over onvoldoende dan wel
afwezige regelgeving, besteedt het rapport ook aandacht aan de onvoldoende
mate van consistentie van regelgeving binnen Europa. Op een aantal cruciale
onderdelen zoals de reikwijdte, rapportageverplichtingen en definities is
sprake van een afwijkende invulling van de regelgeving door lidstaten. Het
rapport constateert terecht dat dit het gemeenschappelijke karakter van de
financiële markt ondermijnt. Voor het beter en meer efficiënt functioneren
van de financiële markt is het noodzakelijk dat meer harmonisatie van
de regelgeving ontstaat. De (versterkte) Level 3 Comités zouden hier,
zoals het rapport voorstelt, een nuttige rol kunnen vervullen.Het rapport gaat ook in op wat financiële instellingen zelf moeten
verbeteren. Dit betreft het risicomanagement in het algemeen en het beloningsbeleid
in het bijzonder. Deze focus kan van harte worden gesteund. Het is namelijk
niet alleen aan de toezichthouders en aan de overheden om verbeteringen door
te voeren. Ook de financiële sector zelf is aan zet. Er is in het rapport
dan ook terecht gekozen voor een volgorde waarbij de verantwoordelijkheid
in eerste instantie bij de financiële instelling zelf wordt neergelegd,
maar de toezichthouder reguliere beoordelingen opstelt en zonodig additionele
maatregelen kan nemen indien de instelling achterblijft, bijvoorbeeld door
extra kapitaaleisen te stellen in het geval het beloningsbeleid verkeerde
prikkels bevat.Tot slot bevat het hoofdstuk over regelgeving nog een paragraaf over crisismanagement.
Hier worden enkele belangrijke onderwerpen aangesneden, zoals het opstellen
van een effectief raamwerk voor reddingsoperaties (inclusief het beperken
van de daaraan verbonden moral hazard), het depositogarantiestelsel
en het delen van de kosten van overheidsingrijpen (burden
sharing). Het rapport is op deze punten helaas wel minder gedetailleerd.
Het is tot nu toe lastig gebleken om op deze aspecten tot goede oplossingen
te komen, omdat het direct raakt aan de budgettaire verantwoordelijkheid van
lidstaten, die uiteraard nog altijd volledig nationaal is. In combinatie met
onvolledige politieke integratie zal crisismanagement waarschijnlijk vooralsnog
grotendeels gebaseerd blijven op specifieke oplossingen voor individuele gevallen.
Het is wel belangrijk om daarbij zo veel mogelijk ex-ante afspraken te maken
over samenwerking en informatie-uitwisseling.Europees toezichtDe analyse over Europees toezicht begint met een beschrijving van de spanning
tussen micro en macro prudentieel toezicht. Het is inmiddels een breed gedragen
constatering, in de G20, maar ook in wetenschappelijke rapporten1, dat macro prudentieel toezicht iets anders is dan micro prudentieel
toezicht, en dat tot op heden onvoldoende aandacht voor macro prudentieel
toezicht heeft bestaan. Hierdoor zijn kwetsbaarheden op macro prudentieel
niveau onvoldoende gesignaleerd en erkend. Uiteraard analyseren reeds diverse
internationale instellingen, zoals het IMF, het FSF en de OESO, de situatie
op de financiële markten. Zij geven hier ook aanbevelingen
en waarschuwingen over maar hierbij is tot op heden geen expliciete relatie
gelegd met het micro prudentiële toezicht. De bestaande fora zijn hiervoor
thans ook onvoldoende bevoegd en uitgerust.Het hoofdstuk geeft hierna een uitgebreide opsomming van redenen waarom
Europese samenwerking in de huidige crisis onvoldoende is geweest: er is te
weinig consistentie, een nationalistische insteek, onvoldoende capaciteit
bij de Level 3 Comités en er bestaat geen prikkel noch een adequaat
instrumentarium om samen beslissingen te nemen.Om deze twee fundamentele problemen – onvoldoende aandacht voor
macro prudentieel toezicht en onvoldoende samenwerking – te verhelpen,
adviseert het rapport:i) de oprichting van een European Systemic Risk Council (ESRC) binnen de ECB voor macro prudentieel
toezicht, waarin alle 27 centrale banken vertegenwoordigd zijn, alsmede de
Europese Commissie en de voorzitters van de Level 3 Comités CEBS, CESR
en CEIOPS.ii) de oprichting van een European System of Financial
Supervision (ESFS) voor micro prudentieel
en gedragstoezicht.Een orgaan dat expliciet behept is met macro prudentieel toezicht zal
een belangrijke bijdrage kunnen leveren aan het versterken van de stabiliteit
op de financiële markten. Ook op mondiaal niveau wordt dit onderkend,
zoals blijkt uit de afspraken in de G20. Binnen Europa ligt het voor de hand
dat de ECB hier een belangrijke rol in zal vervullen; de ECB heeft immers
bij uitstek de expertise om gegronde risico analyses uit te voeren op macro
prudentieel terrein. De exacte modaliteiten van de Systemic
Risk Council verdienen echter een nadere analyse. Deze Council zou
volgens het rapport redelijk vergaande bevoegdheden krijgen en bijvoorbeeld bindende follow-up kunnen verlangen als het op macro prudentieel
terrein (grote) kwetsbaarheden ziet. Dit is begrijpelijk (anders wordt macro
prudentieel toezicht een loze kreet), maar het kan niet zo zijn dat de ECB
concrete, bindende acties op micro prudentieel terrein gaat voorschrijven
aan nationale toezichthouders. Om macro prudentieel toezicht effectief te
laten zijn, is bovendien een voortdurende en adequate link met micro prudentieel
toezicht noodzakelijk. Dit vraagt eerder om een vormgeving waarbij de ECB
en de toezichthouders op basis van gelijkwaardigheid vertegenwoordigd zijn.Het rapport gaat ook uitgebreid in op waarom de ECB geen rol zou moeten krijgen in micro prudentieel toezicht. Nederland
onderschrijft dit. De ECB heeft hier niet de benodigde expertise voor. Ook
zou het uitvoeren van micro prudentieel toezicht in strijd zijn met de onafhankelijkheid
van de ECB, en zou het tot een ongeoorloofde concentratie van macht binnen één
orgaan leiden.Het voorgestelde ESFS voor micro prudentieel en gedragstoezicht sluit
nauw aan bij de Nederlandse visie; toezicht wordt gedecentraliseerd uitgevoerd
door de verschillende nationale toezichthouders, die voor grensoverschrijdende
financiële instellingen moeten samenwerken in zogenaamde colleges of supervisors. Boven de nationale toezichthouders komen
Europese, centrale organen die bindende richtlijnen uitgeven, en bij conflicten
tussen nationale toezichthouders bindend mogen ingrijpen. Deze combinatie
van decentrale uitvoering en centrale, bindende
beleidsvorming, garandeert dat het toezicht zo dicht mogelijk bij de lokale
markt blijft worden uitgevoerd, terwijl tegelijkertijd consistentie en volledigheid
(geen «supervisory gaps») in het toezicht wordt bereikt.Een belangrijk verschil met de Nederlandse visie is dat in het rapport
vooralsnog 3 aparte organen blijven bestaan, voortkomend uit de huidige Level
3 Comités CEBS, CESR en CEIOPS: één voor het bankentoezicht, één
voor het toezicht op beleggingsinstellingen en één voor het
toezicht op verzekeraars en pensioenfondsen. Nederland ziet liever, in lijn
met het nationale toezichtmodel, een Europees Twin Peaks model met 2 autoriteiten: één voor prudentieel toezicht
(banken en verzekeraars/pensioenfondsen) en één voor gedragstoezicht.
Dit sluit beter aan bij de huidige realiteit in de financiële markten,
die sector overstijgend is, en vermindert ook de potentiële bureaucratie.
Het rapport noemt een Twin Peaks model overigens
wel als langere termijn optie en ook de Europese Commissie wil bezien of het
mogelijk is de Level 3 Comités al dan niet gedeeltelijk te combineren.
Een scenario met één Europese toezichthouder, die rechtstreeks
toezicht zou houden op financiële instellingen, is geen effectieve noch
een efficiënte optie. Hierbij zou niet langer optimaal gebruik worden
gemaakt van de zo belangrijke lokale kennis over financiële markten.
Ook zou het onderscheid tussen prudentieel en gedragstoezicht minder goed
gemaakt kunnen worden. In de Nederlandse inrichting van het toezicht is juist
bewust gekozen voor een duidelijk onderscheid van deze activiteiten, omdat
het een andere werkwijze en benadering vraagt.Het is overigens niet zo dat de voorstellen van de Larosière een
geheel nieuwe bureaucratie in het leven roepen: de European Systemic Risk
Council moet voortkomen uit het huidige Banking Supervision Committee van
de ECB, en de 3 centrale Autoriteiten uit de reeds bestaande Level 3 Comités.
In die zin behelzen de aanbevelingen dus vooral een vergaande versterking
en hervorming van bestaande structuren.De Larosière wil het nieuwe toezichtmodel in twee fases implementeren:fase 1 (2009–2010) waarin de kwaliteit
van het toezicht wordt verbeterd en de 3 Level 3 Comités worden voorbereid
op transformatie in echte Europese autoriteiten. In de eerste fase moet ook
de bestaande regelgeving meer worden geharmoniseerd. Op korte termijn zouden
de Level 3 Comités versterkt moeten worden door meer staf en budget,
en het geven van de mogelijkheid tot juridisch bindende adviezen, mediatie
en versterkte onderlinge samenwerking. Dit zijn inderdaad nuttige en noodzakelijke
tussenstappen.fase 2 (2011–2012) waarin de 3 autoriteiten
worden opgericht. Deze autoriteiten krijgen een, eigen budget, en een belangrijke
rol en vergevorderde bevoegdheden richting nationale toezichthouders. Om echt
te kunnen spreken van Europees toezicht kan de logica en redenering voor zo’n
sterke positie van centrale 3 autoriteiten ondersteund worden.Sommige lidstaten en de Europese Commissie vinden dit tijdspad onvoldoende
ambitieus. Nederland kan ook instemmen met een sneller tijdspad, maar een
aantal stappen uit de tweede fase zullen voor andere lidstaten al erg vergaand
zijn. Zo is met name het VK vooralsnog niet overtuigd van de noodzaak bindende
bevoegdheden over nationale toezichthouders over te hevelen naar centrale
organen.3. Versterking op mondiaal niveauHet rapport gaat in het laatste hoofdstuk kort in op de benodigde versterking
van samenwerking op mondiaal niveau. Dit is inderdaad belangrijk, maar mag
niet vertragend gaan werken voor vooruitgang binnen Europa, waar op korte
termijn reeds goede resultaten kunnen worden gerealiseerd. Een Europese focus
en een mondiale aanpak hoeven elkaar ook niet uit te sluiten.
In tegendeel, het rapport constateert terecht dat Europa juist het voortouw
kan nemen en als voorbeeld kan dienen.Binnen de mondiale context stelt het rapport dat internationale fora zoals
het Bazels comité, het FSF en het IMF het voortouw moeten nemen. Dit
is conform de Nederlandse inzet, zoals toegelicht in de brief richting de
Kamer over het internationale financiële stelsel (zie brief d.d. 20 februari
2009). De versterking en uitbreiding van het FSF en de samenwerking van het
FSF met het IMF zijn daarbij van belang. Het IMF en FSF werken momenteel aan
een gezamenlijk systeem voor tijdige risicosignalering (de zogenoemde early warning exercise). Ook zouden FSF en IMF moeten
werken aan een risicokaart en leningregister om de belangrijkste kwetsbaarheden
in de financiële markt te identificeren. Dit zijn nuttige exercities,
maar er moet zeker ook voldoende aandacht zijn voor de vertaling van de macro
analyse en signalering van kwetsbaarheden naar concrete acties in ondermeer
de dagelijkse praktijk van het toezicht, zoals het rapport ook op Europees
niveau bepleit via de oprichting van de ESRC.Het rapport doet verder aanbevelingen ten behoeve van het aanpakken van
oncoöperatieve en non-transparante jurisdicties en het versterken van
het IMF inclusief het uitbreiden van de middelen van het Fonds. Aan deze aanbevelingen
wordt reeds opvolging gegeven via de afspraken in G20-verband. Tot slot bevat
het rapport de aanbeveling om de vertegenwoordiging van de EU te verstevigen
en op coherente wijze te organiseren. Nederland steunt op termijn de vorming
van één gezamenlijke IMF-stoel, maar ziet niets in tussenoplossingen
accepteren waarbij Nederland zijn stoel verliest maar andere Europese landen
wel individueel in de IMF-Board vertegenwoordigd blijven.De minister van Financiën,W. J. BosXNoot1Zie hiervoor het verslag van de Staatssecretaris over de uitkomsten van
de G20 bijeenkomst van de ministers van Financiën.XNoot1Zie bijvoorbeeld het Geneva rapport: «The fundamental principles
of financial regulation». 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-31371-150.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl