Informatietechnologie in de zorgsector; Verslag algemeen overleg
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-11 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 24629, nr. 2

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

12-07-1996

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1995-1996

24629 nr. 2

27-06-1996

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamVragen en opmerkingen uit de commissieAntwoord van de ministerDiscussie in tweede termijnOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 24629Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 40 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
24 629Informatietechnologie in de zorgsectornr. 2VERSLAG VAN EEN ALGEMEEN OVERLEGVastgesteld 27 juni 1996De vaste commissie voor Volksgezondheid, Welzijn en Sport1 heeft op 18 april 1996 overleg gevoerd met minister Borst-Eilers van
Volksgezondheid, Welzijn en Sport over de beleidsnotitie informatietechnologie
in de zorg (kamerstuk 24 629, nr. 1) en over informatievoorziening
in meer algemene zin.Van het overleg brengt de commissie bijgaand beknopt verslag uit. Vragen en opmerkingen uit de commissieDe heer Lansink (CDA) vond dat de beleidsnotitie waardering
verdient, zowel om de heldere en gedegen inhoud als om de wijze waarop een
veelomvattend en ook dynamisch onderwerp als informatietechnologie (IT) is
behandeld. Terecht vond hij dat als kernpunten voor het beleid zijn genoemd:
de eigen en primaire verantwoordelijkheid van zorginstellingen en hulpverleners,
de stimulerende en faciliterende rol van de overheid die hier en daar wellicht
ook beschermend moet zijn, en de oplossing van knelpunten, in het bijzonder
privacybescherming en standaardisatie.IT is geen doel op zichzelf, maar een middel om algemene doelstellingen
voor de zorg te verwezenlijken. Daarbij tellen kwaliteit en toegankelijkheid
evenzeer mee als doelmatigheid. De ontwikkeling van onderaf heeft geleid tot
een nog onsamenhangend geheel van voorzieningen die de volksgezondheidssector
nog allerminst dekken. Een inhaalslag is dan ook wenselijk, mede in relatie
tot structuur en financiering van de zorg.Gelet op de primaire verantwoordelijkheid van de partijen in het veld
is de terughoudende benadering van de overheid begrijpelijk. Een blauwdruk
voor het informatiebeleid achtte de heer Lansink dan ook niet nodig. Voor
de structuur en de financiering van de zorg vond hij een blauwdruk overigens
wel noodzakelijk. De stimulerende en faciliterende rol van de overheid vergt
wel zicht op de koers van het informatiebeleid, vooral om wildgroei en ondoelmatigheid
te voorkomen, terwijl hetzelfde geldt voor penetratie van die aanbieders van
informatica die meer aan zichzelf denken dan aan het doel dat zij moeten dienen.
Daarom past waardering voor het in de eerste helft van de jaren negentig gevoerde
beleid, dat vooral stimulerend is geweest.Hij onderschreef de conclusies van de evaluatie, namelijk meer aandacht
voor de effectieve verspreiding van de resultaten van in gang gezette
projecten (inclusief afstemming) en een grotere nadruk op de relatie tussen
het overheidsbeleid en hetgeen ermee bereikt kan worden, gelet op het feit
dat nog altijd een groot deel collectief wordt gefinancierd.De nieuwe technologische ontwikkelingen betreffen vooral de eventuele
invoering van de chipcard en de elektronische uitwisseling van gegevens. De
mogelijkheden van de chipcard lijken bijna onbegrensd en de ontwikkeling hiervan
valt ook niet tegen te houden. Opvallend is wel dat de Registratiekamer terughoudendheid
heeft bepleit wegens het ontbreken van de beschermende werking van het beroepsgeheim
en een eventueel gebrek aan transparantie en veiligheid van gegevens. Is een
gedragscode, zoals bepleit door de minister, dan wel voldoende? Is het dan
niet beter om een globale wettelijke regeling te treffen voor de invoering
van de chipcard? Te denken valt aan een regeling van het recht van inzage,
beschikbaarstelling van gegevens onder strikte voorwaarden e.d. Ook afspraken
tussen verzekeraars, cliëntenorganisaties en de overheid zouden uit een
oogpunt van rechtszekerheid een wettelijke basis moeten krijgen.Elektronische berichtenuitwisseling tussen instellingen en hulpverleners
is van grote betekenis voor het doelmatig functioneren van de zorg. Standaardisatie
is natuurlijk vereiste nummer één en daarnaast is een bedrijfseconomisch
verantwoorde schaalgrootte noodzakelijk, hetgeen weer eisen stelt aan beveiliging,
bescherming van privacy en een adequate kostentoerekening. De heer Lansink
vond dat in de beleidsnotitie helder de mogelijkheden en de te verwachten
problemen worden geschetst. De ontwikkeling van een aanbiedersmarkt naar een
vragersmarkt is nog lang niet voltooid. Ook in dit geval zijn en blijven de
zorgverleners verantwoordelijk, maar wel dringt de vraag zich op of en, zo
ja, welke rol de overheid heeft bij het kernpunt van de standaardisatie en
wellicht ook bij de centrale coördinatie, niet aansturend, maar wel toezichthoudend.
Hem leek op dit punt terughoudendheid bij de overheid minder gewenst.De conclusie van de summiere beschrijving van de sectorale ontwikkelingen
is niet opwekkend: automatisering in den brede is feitelijk slecht ontwikkeld,
aldus de minister, die het begrip «eilandautomatisering» introduceert.
Hij onderschreef deze conclusie en vond het daarom terecht dat een aantal
aandachtsgebieden voor toekomstig beleid wordt genoemd, mede op grond van
onderzoeken in het veld.– Ontwikkeling van een visie van de overheid op IT, mede gelet op
het feit dat nog altijd circa 70% collectief wordt gefinancierd.– Bevordering van samenhang en standaardisatie. Hoe zou dat het
snelste aangepakt kunnen worden?– Een open infrastructuur, waarbij hij overigens eerder aan Intranet-
dan aan Internetachtige constructies dacht, dus een net tussen instellingen
waar alleen zij, en dus niet anderen, in kunnen.– Transmurale inrichting van de informatievoorziening, een bijzonder
moeilijk, maar toch noodzakelijk punt.– Het elektronisch medisch dossier.– Stimulering van toegepast wetenschappelijk onderzoek. Zijn daarvoor
wel voldoende middelen beschikbaar?De notitie geeft al ten dele antwoord op deze vragen. De heer Lansink
vond wel dat te vaak wordt gewezen op de verantwoordelijkheid van de zorgsector
zelf. Deze is weliswaar primair verantwoordelijk, maar op een aantal punten
zag hij wel degelijk een taak voor de overheid.Wat betreft de aanvullende zaken hechtte hij veel betekenis aan twee aspecten.– De vergroting en bevordering van kennis en inzicht. IT als middel
staat of valt met participatie, waarbij voorlichting en opleiding essentieel
zijn.– De juridische en ethische invalshoek. Juist omdat de wetgeving
veelal achter de technologische ontwikkelingen aanloopt, is de
formulering van een inhoudelijke visie op IT als middel van grote betekenis.De rechtsbescherming en de uitgangspunten van toegankelijkheid en kwaliteit
vergen, dat het middel van IT optimaal wordt ingezet.Ten slotte had het hem verbaasd dat in de notitie geen aandacht wordt
besteed aan het werk van de Stichting informatievoorziening gezondheidszorg
(SIG). Bij een werkbezoek aan deze stichting is de vaste commissie onder de
indruk geraakt van hetgeen daar al aan informatie en koppelingen beschikbaar
is. Waarom is de SIG in de notitie buiten beschouwing gelaten?De heer Cherribi (VVD) vond het verheugend dat in de zorgsector
de wil aanwezig is om IT te gebruiken. Het ontbreekt echter nog aan een gericht
IT-beleid en de kennis van IT is in het algemeen nog zeer beperkt. Zelfs de
koepelorganen vervullen nog geen actieve rol op dit punt. In de zorgsector
is de automatiseringsgraad zeer hoog, ook in vergelijking met andere landen,
maar er zijn nog te weinig gerichte toepassingen van IT, al wordt IT langzamerhand
meer toegepast op het primaire proces en komt ook de elektronische uitwisseling
van gegevens (EDI) tussen instellingen in zicht.Hij juichte het dan ook toe dat de minister werkt aan een gerichte IT-strategie
voor de zorgsector. Eens was hij het ook met de daarbij gehanteerde uitgangspunten.
IT kan een belangrijk hulpmiddel zijn om de samenwerking tussen beroepsgroepen,
zorginstellingen en verzekeraars te versterken en daardoor de kwaliteit en
de doelmatigheid van de zorg te verbeteren. Buiten kijf staat dat de zorgconsumenten
baat hebben bij de toepassing van moderne IT. Een knelpunt is dat de IT-markt
nog te veel een aanbodmarkt is. De zorgsector zou daarom beter haar wensen
en vragen moeten formuleren en zich beter moeten organiseren ten opzichte
van de IT-leveranciers, aldus de minister. Hoe zou dat dan moeten gebeuren
en welke zorginstellingen zouden hierbij het voortouw moeten nemen? Sommige
IT-innovaties, zoals apparatuur om smartcards te lezen, vergen forse investeringen.
Hoe kunnen dat soort investeringen gecoördineerd worden?Hij vroeg waarom de minister in haar adviesaanvraag aan de voorlopige
Raad voor de volksgezondheid en de zorggerelateerde dienstverlening ook een
advies heeft gevraagd over de verantwoordelijkheidsverdeling tussen partijen
in de zorgsector, inclusief de overheid, terwijl de minister daar zelf al
een duidelijk standpunt over heeft ingenomen. Wordt de individuele zorgconsument
ook gerekend tot «de partijen in de zorgsector»? Verder bevat
de adviesaanvraag nogal veel onderwerpen. Worden deze nog afgebakend?Het belang van standaardisatie leek hem duidelijk, maar welke partijen
in de zorgsector zouden over twee jaar de financiering van het CSIZ moeten
overnemen (blz. 19 van de notitie)? Is het de bedoeling om bij wet een bepaalde
standaard op te leggen?Hij steunde de keuze voor een patiëntgeoriënteerd en geïntegreerd
zorgdossier. Het is belangrijk dat alle bevoegde personen inzage kunnen krijgen
in relevante medische gegevens. In welke vorm wordt bij het experiment in
Delft het medisch dossier opgeslagen? Wordt daarbij gebruik gemaakt van chipcards,
smart cards, EDI-systemen of Internet? Hoe wordt de toegang tot het elektronisch
medisch dossier beveiligd? Kan de patiënt zelf inzage in het dossier
krijgen?Voor rendabele toepassing van EDI-systemen is een vrij grootschalige regionale
samenwerking nodig. Nederland zou daarvoor in slechts tien regio's moeten
worden opgedeeld. Van prof. Hasman had de heer Cherribi echter begrepen dat
ook minder grootschalige netwerken rendabel kunnen zijn, mits de overheadkosten
beperkt kunnen worden gehouden. Een voorbeeld hiervan is een al bestaand EDI-netwerk
in en rond de stad Tilburg. Een EDI-netwerk zou vooral ziekenhuizen geld kunnen
besparen. Hoeveel ziekenhuizen maken inmiddels gebruik van EDI-netwerken?
Wat is de schaalgrootte bij het experiment in Delft en welke toepassingscriteria
gelden hierbij?Vooral medisch specialisten hebben volgens de notitie (blz. 21) een achterstand
bij de toepassing van IT en de minister heeft hierover dan ook advies aan
de Ziekenfondsraad gevraagd. In die aanvraag worden als mogelijkheden genoemd
een stimuleringsregeling via de ziekenhuizen, of een regeling zoals die bij
de huisartsen. Aan welke benadering geven de medisch specialisten zelf de
voorkeur?Met de beleidsvoornemens ten aanzien van de formele scholing op het gebied
van IT (blz. 22) stemde hij gaarne in.Privacybescherming is bij medische gegevens van groot belang, maar medici
en andere zorgverleners hebben weer belang bij een ruime toegankelijkheid
van medische gegevens. De minister geeft vooralsnog de voorkeur aan een gedragscode
van partijen zelf, maar geldt zo'n code dan ook wanneer partijen van buiten
de zorgsector toegang hebben tot bepaalde medische gegevens, zoals werkgevers
of verzekeraars? Ligt wettelijk vast wie toegang kan krijgen tot medische
gegevens? Hoe verhoudt de hier gedachte gedragscode zich tot de bestaande
privacywetgeving? De heer Cherribi meende dat er een evenwicht moet zijn tussen
privacywetgeving en de technische mogelijkheden om gegevens te beveiligen
en zou graag zien dat meer onderzoek naar die technische mogelijkheden wordt
gedaan. Daarbij gaat het om bijvoorbeeld encryptie, elektronische handtekening
e.d. Het aangekondigde beperkte onderzoek naar de hedendaagse beveiligingspraktijk,
zowel bij handmatige als bij geautomatiseerde bestanden, steunde hij van harte.
Juist in de dagelijkse praktijk moet zorgvuldig worden omgesprongen met gevoelige
medische gegevens. Het zou hem niet verbazen als geautomatiseerde bestanden
als veiliger uit de bus komen dan handmatige bestanden.Wat de internationale samenwerking betreft, vond hij het een goede zaak
dat de Nederlandse deelnemers in programma's als AIM en TIDE van het vierde
kaderprogramma van de EU relatief veel middelen in de wacht slepen. Welk aandeel
heeft Nederland geleverd in de financiering van het vierde kaderprogramma,
gericht op de telematica-toepassingen in de gezondheidszorg? Is al iets te
zeggen over de Nederlandse inbreng in het vijfde kaderprogramma? Hoe wil de
minister de inbreng van de zorgsector versterken?De heer Middel (PvdA) kon instemmen met de beschrijving in
de notitie van de stand van zaken en de beoordeling daarvan en wilde zich
dan ook beperken tot een bespreking van het hoofdstuk over de beleidsvoornemens.
Daarbij stelde hij centraal dat het doel van IT uiteindelijk steeds moet zijn
dat het van nut is voor de patiënt. Hij stond positief tegenover de gedachte van een gedragscode inzake het
gebruik van de chipcard. Is er al een aanzet tot zo'n code en, zo ja, op welke
manier is die opgesteld? Wie houdt zich hiermee nu bezig en hoe zal zo'n code
straks gehandhaafd worden?Het is de bedoeling dat de sector zelf over twee jaar de financiering
van het CSIZ en zijn activiteiten overneemt. Dan is het wel nodig dat de sector
inziet dat dit coördinatiepunt nuttig is en dat ze er baat bij heeft.
Als dit inzicht er over twee jaar niet zou zijn, wat zal de minister dan doen
met het CSIZ?Wanneer zal het experiment in Delft met het patiënt-georiënteerde
zorgdossier van start gaan?Huisartsen zijn op het punt van toepassing van IT veel verder gevorderd
dan medisch specialisten. Kan de minister bevorderen dat de specialisten deze
achterstand gaan inlopen en dat een vorm van standaardisatie ontstaat, opdat
huisartsen en specialisten onderling gegevens kunnen uitwisselen? Hij vroeg naar de stand van zaken met het programma «IT en Recht»
en knoopte daar de vraag aan vast of niet nu al een heldere visie op juridische
en ethische zaken geformuleerd zou moeten worden en of niet juist het ministerie
van VWS daarbij het voortouw zou moeten nemen.In het jongste nummer van Trefpunt had de heer Middel een artikel aangetroffen
waarin wordt gepleit voor een onafhankelijk oncologisch beraad. Betere communicatie
en samenwerking tussen oncologische ziekenhuizen onderling en tussen oncologische
en algemene ziekenhuizen zal de behandeling van bepaalde tumoren efficiënter
maken, aldus dit artikel. Bovendien wordt gesproken over een systeem van accreditatie
van ziekenhuizen voor oncologische zorg, waardoor ziekenhuizen min of meer
gedwongen zouden worden zich aan de landelijke richtlijn te houden. Hoe denkt
de minister hierover?De heer Van Boxtel (D66) vroeg eerst of deze IT-notitie door
het ministerie op Internet is gezet met het verzoek om commentaar erop te
leveren. Zo nee, kan dit dan alsnog gebeuren?Hij herinnerde vervolgens aan de vraag tijdens een mondeling overleg in
1992 over hetzelfde onderwerp (IT in de zorgsector), namelijk over welke kengetallen
de overheid dient te beschikken om beleid te kunnen uitzetten. Ook na lezing
van de nu verschenen IT-notitie had hij nog niet het gevoel dat dit al helder
is.De stelling in de notitie dat de primaire verantwoordelijkheid voor het
IT-beleid bij de sector zelf ligt, kon hij niet zonder meer delen. In ieder
geval betwijfelde hij of het terecht is om te stellen (blz. 19) dat de visie-ontwikkeling
een zaak van het veld is. Hij had daarbij niet alleen het oog op het gevaar
van een eilandencultuur, maar wees er ook op dat IT bij uitstek een middel
is om de doelmatigheid te bevorderen en dus van groot belang voor de aansturing
van de sector door de overheid. Beschikt de rijksoverheid nu wel over voldoende
informatie om bij de komende budgettering zo nodig de teugels aan te trekken?
De overheid moet haar informatie nu uit tal van bronnen halen (het Centraal
planbureau, het CBS, het Sociaal en cultureel planbureau, de Ziekenfondsraad,
het SIG e.d.) en de vraag is dan ook hoe gekomen kan worden tot een adequate
informatiearchitectuur. Hij vond dat de overheid daarbij het voortouw dient
te nemen, zij het natuurlijk met participatie vanuit de sector. Er wordt nu
zeer veel aan het veld overgelaten en dat leidt in de praktijk tot een bonte
versnippering van informatiesystemen. Zo heeft vrijwel iedere zorgverzekeraar
een eigen systeem. De huisartsen en apothekers zijn al ver gevorderd met automatisering,
maar wel zijn er per huisartsengroep toch vaak verschillende systemen in gebruik,
hetgeen leidt tot vervuiling van aggregatie van informatie. Mede omdat er
honderden miljoenen in omgaan, leek hem een iets dwingender coördinerende
rol van het Rijk toch wel dienstig. Wordt er al daadwerkelijk voortgang gemaakt
met standaardisatie en kan het op zichzelf goede initiatief van oprichting
van het CSIZ die standaardisatie in voldoende mate afdwingen?De heer Van Boxtel vroeg vervolgens of in de zorgsector al voldoende wordt
geanticipeerd op de ontwikkeling van de digitale samenleving. Er zijn al,
zij het mondjesmaat, patiëntengroepen die informatie uitwisselen op Internet
over hun ziektes, de mogelijke behandelingen, goede of slechte behandelaars
e.d. Het doorzetten van die trend (waar hij van uitging) kan een grote invloed
hebben. Op dit moment zijn mensen veelal verzekerd bij een verzekeraar die
in hun regio werkt, en gaan ze meestal ook naar zorgverleners bij hen in de
buurt. Dat kan echter heel anders worden als mensen steeds meer afgaan op
informatie van patiëntengroepen op Internet.In dit verband uitte hij waardering voor de mailing die het ministerie
onlangs heeft laten uitgaan over participatie op Internet.Gezien het aspiratieniveau van de notitie (het vervullen van een stimulerende
en faciliterende rol) vond hij de 2 mln. die nu aan het CSIZ wordt
gegeven wel erg mager, zeker omdat dit bedrag slechts voor twee jaar wordt
gegeven. Hij sloot zich aan bij de al gestelde vragen over de financiering
van dit coördinatiepunt na het wegvallen van de rijksfinanciering.De ontwikkeling van de chipcard is kansrijk, getuige allerlei rapporten.
Overigens is ook in die rapporten gevraagd om een meer integrale informatiearchitectuur
in de zorg, nu er allerlei initiatieven op allerlei plekken zijn. Is de minister
het hiermee eens en onderschrijft zij de aanbeveling om tot sectoraal IT-management
te komen? Zo ja, wie zou dit management dan moeten voeren?Hij vroeg hoe de minister denkt over het gebruik van zaktelefoons in ziekenhuizen,
gezien de invloed die deze telefoons kunnen hebben op apparatuur. Welk beleid
wordt op dit punt door andere EU-landen gevoerd?Hoe is ten slotte de stand van zaken bij de ontslagdiagnosecode, mede
naar aanleiding van het recente advies van de Ziekenfondsraad? Antwoord van de ministerDe minister merkte eerst op dat, naast het onderwerp informatietechnologie
dat nu aan de orde is, vanuit de Kamer in feite ook vragen zijn gesteld die
betrekking hebben op het onderwerp informatiebeleid. Over dat onderwerp heeft
de Kamer in oktober een brief ontvangen en met het oog hierop zijn de aspecten
die met informatiebeleid samenhangen, niet meer in de IT-notitie behandeld.IT is een weerbarstig beleidsterrein. Dit middel kan alleen succesvol
worden ingevoerd in de zorgsector als sprake is van voldoende samenwerking
en standaardisatie en de systemen ook onderling gekoppeld kunnen worden. Op
dit moment is er nog te veel eilandautomatisering. Zo is bij de huisartsen
de automatiseringsgraad weliswaar zeer hoog (bijna 90%), maar niet iedere
huisarts heeft hetzelfde systeem aangeschaft. Standaardisatie blijft dus kennelijk
moeilijk, maar op den duur zal een en ander toch naar elkaar toe moeten groeien.Toepassing van IT is door de overheid gestimuleerd via het programma Volksgezondheid
transparant. Daarmee is gepoogd om het gebruik van IT ook in dienst te stellen
van de beleidsdoelstellingen, in het bijzonder verhoging van kwaliteit en
doelmatigheid. In een periode van drie jaar zijn circa 140 projecten medegefinancierd,
waarbij het ging om een totaalbedrag van zo'n 54 mln. Een aantal projecten
is daardoor goed van de grond gekomen en inmiddels is er ook sprake van implementatie.
De bewindsvrouwe wees bij wijze van voorbeeld op enige projecten die vooral
van belang zijn voor de patiënt.– Ontwikkeling van een databank waarbij de ziekenhuizen aan de regionale
verzekeraar hun wachttijden melden. Huisartsen en bedrijfsartsen krijgen toegang
tot die databank en hebben op die manier inzicht in de wachttijden door het
hele land voor een bepaalde behandeling of een diagnostische procedure.– Een optische kaart (in creditcard-formaat) voor dialyse-patiënten
waar alle relevante dialyse-gegevens op voorkomen. Patiënten kunnen zich
met behulp van die kaart ook in een ander ziekenhuis dan hun vaste ziekenhuis
laten dialyseren, hetgeen van belang is als zij voor bijvoorbeeld werk of
vakantie tijdelijk elders verblijven.– Het vervangen van het bekende patiëntenplaatje dat nu nog
wordt «afgeslagen» of handmatig wordt verwerkt, door een etiket
met een barcode. Sommige ziekenhuizen werken hier al mee en de ervaringen
zijn positief.– Het al ontwikkelde regionaal GGZ-patiëntendossier, hetgeen
van belang is omdat GGZ-patiënten vaak bij verschillende behandelaars
in een regio terechtkomen en deze patiënten niet altijd zelf betrouwbare
gegevens over vroegere behandelingen kunnen leveren. – Het project inzake het aanvragen van laboratoriumonderzoek door
huisartsen.Zij zegde toe de Kamer nog eens een overzicht te zenden van de diverse
projecten uit het stimuleringsprogramma Volksgezondheid transparant.Beleidsvoornemens van de rijksoverheid zijn nog steeds het stimuleren
van standaardisatie en eenheid, het enthousiasmeren van betrokkenen en het
ondersteunen van onderzoek en ontwikkeling. Wat dat laatste betreft, is vooral
het elektronisch medisch dossier van belang. Aan Zorgonderzoek Nederland is
voor een periode van vijf jaar een jaarlijks bedrag van 2,5 mln. beschikbaar
gesteld voor het opzetten van een programma voor de ontwikkeling en de toepassing
van een gemeenschappelijk patiëntendossier. Daarnaast vindt afstemming
plaats met andere stimuleringsprogramma's, zoals op het vlak van doelmatigheid.
Verder is aan de Ziekenfondsraad gevraagd om aan te geven hoe de achterstand
bij de medische specialisten zo snel mogelijk ingelopen kan worden en het
antwoord op die vraag wordt in september a.s. verwacht. Voor het ontwikkelen
van een brede visie op het gebruik van IT in de zorgsector en op de rollen
en verantwoordelijkheden van de partijen op de langere termijn is inmiddels
advies gevraagd aan de voorlopige Raad voor de volksgezondheid en zorggerelateerde
dienstverlening. Dit advies zal uiterlijk 1 november a.s. worden uitgebracht.
Inderdaad is in de IT-notitie al een standpunt neergelegd, maar de adviesaanvraag
is vooral op de langere termijn gericht. Bovendien is het de bedoeling dat
de voorlopige Raad in zijn advies ingaat op de vraag hoe de algemene maatschappelijke
ontwikkelingen op het vlak van IT (waaronder het door de heer Van Boxtel gegeven
voorbeeld van informatie die patiëntengroepen op Internet zetten) de
ontwikkelingen in de zorgsector beïnvloeden.In dit verband merkte de bewindsvrouwe op dat vanmiddag in het Westeinde
ziekenhuis in Den Haag de «eerste paal» wordt geslagen voor het
digitale ziekenhuis, met voor ieder ziekenhuis een eigen pagina (een home
page). Het is de bedoeling dat per januari 1998 het digitale ziekenhuis geheel
gereed is. Zij stelde zich voor te bevorderen dat in ieder geval de wachttijden
per ziekenhuis op de pagina's vermeld zullen worden.Invoering van de chipcard is thans nog niet wettelijk geregeld. Voordat
een wettelijke regeling kan worden getroffen, is het nodig om duidelijkheid
te hebben over de standaarden die gebruikt zullen worden bij de chipcard,
over de vraag welke gegevens op zo'n kaart moeten worden opgenomen en over
de vraag welke gegevens door wie en met welk doel mogen worden gezien. Op
dit moment worden de wensen en ideeën van het veld hierover geïnventariseerd
en aan de hand hiervan wordt bezien of een wettelijke regeling al dan niet
nodig is. Overigens geldt in het algemeen voor alle dossiers en patiëntengegevens
die met de nieuwe IT zijn vastgelegd en toegankelijk zijn, uiteraard dezelfde
wetgeving die geldt voor de «papieren wereld». Bij een chipcard
is het voor de patiënt echter moeilijker om inzicht te hebben in de gegevens
op die kaart en om te weten wie daar inzage in mag hebben. Ook zouden verzekeraars
op een chipcard alleen die gegevens mogen vermelden waar de patiënt toestemming
voor heeft gegeven, afgezien van de gebruikelijke administratieve gegevens.
Bovendien moet erop worden toegezien dat medische gegevens op een chipcard
niet door een verzekeraar die in een concern is opgenomen, worden doorgegeven
aan bijvoorbeeld een bankinstelling in hetzelfde concern. Dit risico is er
ook al bij de huidige «papieren wereld», maar bij een chipcard
wordt het doorgeven van gegevens inderdaad veel gemakkelijker.Bij de Delftse proefregio gaat het om een zeer bijzonder project. Na enige
aanvangsmoeilijkheden wordt er goed samengewerkt. De huisartsen, het Reinier
de Graaf-ziekenhuis, de specialisten, de thuiszorg, de verpleeghuiszorg, het
patiëntenplatform en de gemeente Delft werken aan dit project mee. De
registratie van gegevens vindt zoals gebruikelijk plaats bij de
bron, veelal huisarts of specialist, maar via een chipcard en een netwerk
worden de gegevens onderling inzichtelijk gemaakt. In feite ontstaat hierdoor
een virtueel gemeenschappelijk dossier. Inzage van en gebruik door de patiënten
is hierbij van groot belang en de minister was dan ook verheugd dat het patiëntenplatform
actief aan dit project meedoet. Naar verwachting gaat het op 1 mei a.s. daadwerkelijk
van start. Zij kon op dit moment geen antwoord geven op de vraag hoe de toegang
tot het elektronisch medisch dossier wordt beveiligd, maar zegde toe deze
vraag schriftelijk te beantwoorden. Overigens had ook zij de indruk dat geautomatiseerde
dossiers in feite veiliger zijn dan papieren dossiers, die in de praktijk
meestal eenvoudig zijn in te zien.De IT-ontwikkelingen die nu gaande zijn, hebben betrekking op private
netten en dus niet op Internet.In reactie op de vraag of wel voldoende financiële middelen beschikbaar
zijn voor stimulering van onderzoek, meende zij op dit punt al te doen wat
mogelijk is. Naast hetgeen in het kader van Volksgezondheid transparant beschikbaar
is gesteld, is een nieuwe opdracht aan Zorgonderzoek Nederland verstrekt en
worden ook op andere punten financiële middelen ingezet. Het fundamentele
onderzoek is in Nederland goed op gang gekomen, maar inderdaad wordt vanuit
kringen van onderzoekers nogal eens gesteld dat er eigenlijk meer geld voor
onderzoek zou moeten komen. Zij was bereid samen met haar collega van OCW
nog eens te kijken naar mogelijkheden op dit punt. Daarnaast zijn er in Europees
verband vaak mogelijkheden om gelden te verkrijgen.Er is in de notitie geen aandacht gegeven aan het werk van de SIG, omdat
de notitie de toepassing van IT ten behoeve van het primaire proces betreft,
terwijl de SIG werkt aan een landelijke registratie van gegevens. Wel geldt
dat de SIG door aggregatie van de gegevens uit het primaire proces inzicht
geeft in trends.Dit jaar en volgend jaar wordt het CSIZ volledig gefinancierd van rijkswege.
Er is door het coördinatiepunt een begroting van 1,2 mln. gemaakt, overeenkomend
met een aggregatie van de diverse middelen die er voor standaardisatie zijn.
Daarnaast is het overgangsproces naar het coördinatiepunt financieel
gefaciliteerd van rijkswege. Na 1 januari 1998 zullen de bij het coördinatiepunt
betrokken partijen (circa 15) een substantieel deel van de kosten zelf moeten
gaan dragen, in de vorm van een contributie. Verder kan het CSIZ proberen
produkten en diensten te verkopen en daarnaast wordt onderzocht welke andere
mogelijkheden er nog zouden zijn. Het is dus de bedoeling om partijen zelf
ertoe te brengen een goede financiële basis te leggen, maar omdat standaardisatie
van groot belang is, is ook na 1997 wellicht medefinanciering vanwege het
ministerie mogelijk.Indien het CSIZ na 1 januari 1998 goed van de grond komt, is een wettelijk
kader waarschijnlijk niet nodig. De mogelijkheid van ondersteunende wettelijke
maatregelen wordt echter opengehouden. De minister stelde zich voor, hiervoor
mondeling de aandacht van leden van de voorlopige Raad voor de volksgezondheid
te vragen, opdat deze dit punt wellicht kan meenemen in het uit te brengen
advies.Aan de opmerkingen van de heer Cherribi over de opvatting van prof. Hasman
en het EDI-netwerk in en rond de stad Tilburg wilde zij graag nader aandacht
geven.Nederland scoort goed in de internationale kaderprogramma's. De Nederlandse
bijdrage aan die programma's is circa 5%, terwijl er circa 10% door Nederland
uitgehaald wordt. De voorbereiding van het vijfde kaderprogramma start in
EU-kader formeel pas in 1998, maar in Nederland worden al voorbereidende werkzaamheden
verricht, in het bijzonder op het ministerie van Economische Zaken. Het is
ook de bedoeling om vanwege Nederland ten tijde van het Nederlandse EU-voorzitterschap
veel aandacht aan het vijfde kaderprogramma te geven. Door het Nationaal Chipcard Platform is eind 1995 een ontwerp-gedragscode
opgesteld voor het gebruik van chipcards in allerlei sectoren, dus niet alleen
in de gezondheidszorg, maar ook bijvoorbeeld in de bankwereld. Het is de bedoeling
dat iedere sector een aanvullende code uitwerkt, specifiek toegesneden op
de eigen sector, en er wordt naar gestreefd om betrokken partijen in het zorgveld
daar op korte termijn toe te brengen. Mochten partijen dit niet oppakken,
dan zal het ministerie zelf het voortouw hierin nemen.Het door de heer Middel genoemde artikel over een onafhankelijk oncologisch
beraad had de volle sympathie van de bewindsvrouwe. Het is erop gericht om,
gebruikmakend van moderne gegevensuitwisseling, te komen tot een zoveel mogelijk
uniform behandelingsbeleid. Zij had hierover al overleg gevoerd met de academische
ziekenhuizen en ook van die kant is sympathie voor zo'n onafhankelijk beraad
gebleken, mits het maar niet de ziekenhuisdirecties gaat «overrulen».
Dit laatste is overigens niet de bedoeling. Interessant in dit verband is
de mogelijkheid om in de accreditatie rekening te houden met de mate waarin
men volgens landelijke protocollen werkt. De huisartsen zijn al van plan om
het gebruik van de huisartsenstandaarden in te brengen in de accreditatie
en de herregistratie en zij wilde dit graag stimuleren. De IT-notitie is alleen via de SDU op Internet gezet, niet afzonderlijk
met een gerichte oproep om commentaar. De suggestie om dit soort nota's voortaan
op Internet te plaatsen, sprak haar wel aan. Zij zegde ook toe te bezien of
het zinvol is om alsnog de IT-notitie apart op Internet te plaatsen.In reactie op de vraag over welke kengetallen de overheid dient te beschikken
om beleid te kunnen uitzetten, merkte zij op dat op allerlei manieren wordt
geprobeerd de informatiestroom naar de overheid te verbeteren. Er zijn de
toekomstverkenningen die de trends in kaart brengen, en de staat van de gezondheidszorg
die wordt opgemaakt door de inspectie en die voor het eerst in 1997 zal verschijnen.
Daarnaast wordt gedacht aan een staat van de gezondheidsbescherming, maar
de voorbereiding daarvan is nog in een zeer pril stadium. Voorts is het FOZ
(binnenkort JOZ) uiteraard van groot belang. Een groot aantal instellingen
levert gegevens voor het FOZ aan: het CBS, VEKTIS (van de verzekeraars), de
Ziekenfondsraad, het COTG en vele anderen. In totaal wordt op dit moment uit
circa 25 bronnen informatie geput. De aanlevering van die informatie moet
verbeterd worden en moet ook sneller verlopen en IT is in dat verband uiteraard
een aangewezen instrument. In plaats van 25 «papieren informatiestromen»
die bovendien vrijwel altijd te laat komen, zal het in de toekomst moeten
gaan om een gestandaardiseerde en snelle geautomatiseerde aanlevering van
gegevens. De TIFOZ-stuurgroep probeert daar het nodige aan te doen, maar er
moeten niet te hoge verwachtingen leven op dit punt. Het gaat weliswaar de
goede kant op, maar het gaat ook altijd langzamer dan gewenst zou zijn.Hiernaast zijn er de ramingsmodellen voor de zorgsector waarmee wordt
gepoogd de toekomstige volume- en uitgavenontwikkelingen zo goed mogelijk
in kaart te brengen. Het CPB en het SCP hebben hiervoor een project gestart,
met het ministerie van VWS als opdrachtgever, dat naar schatting twee jaar
zal duren. Voor dit project is een begeleidingscommissie ingesteld met vertegenwoordigers
van diverse ministeries en wetenschappelijke instituten. Er is inmiddels een
eerste voortgangsrapportage uitgebracht die echter nogal sterk econometrisch
was georiënteerd. Er is dan ook gevraagd om de epidemiologische en sociologische
ontwikkelingen meer in de ramingen te betrekken. Zij zegde toe in het komende
JOZ een paragraaf op te nemen over de voortgang van dit project en van de
pogingen om de aanlevering van informatie sneller en meer gestandaardiseerd
te laten verlopen.Ingaande op de opmerkingen over IT als instrument voor bevordering van
doelmatigheid wees zij erop dat de verzekeraars bij de doelmatigheid en de
kostenbeheersing in de zorg een centrale rol dienen te spelen. Daartoe
wordt het instrument van budgettering ingezet, waarbij de aspecten van verevening
en nacalculatie van belang zijn. Om de verevening op een verantwoorde manier
te kunnen afbouwen, moet het verdeelmodel verbeterd worden. Op dit moment
worden vier criteria gehanteerd (leeftijd, geslacht, regio en arbeidsongeschiktheid)
terwijl er daarnaast onderscheid wordt gemaakt tussen wel en niet-beïnvloedbare
kosten. Er wordt gewerkt aan een verdere perfectionering van het verdeelmodel
en het is de bedoeling om de verevening per 1 januari 1998 op nul te stellen.
Voor een goede afbouw van de nacalculatie moeten de verzekeraars instrumenten
hebben om de eigen uitgaven te kunnen beïnvloeden, waarbij het vooral
gaat om bevordering van doelmatigheid en efficiëntie bij de zorgverleners.
Verzekeraars hebben overigens al instrumenten op dit punt (beperking van de
contracteerplicht en maximumtarieven) maar zij maken daar op dit moment nog
weinig gebruik van. Daarnaast komt, op verzoek van verzekeraars, halverwege
1996 een nieuw instrument beschikbaar, namelijk flexibilisering van 3% van
het ziekenfondsbudget. Op zichzelf leek het de bewindsvrouwe verantwoord om
de voorziene afbouw van de nacalculatie (op 1 januari 1997 de volgende stap
en op 1 januari 1998 het volledig vervallen van de nacalculatie) te handhaven,
maar verzekeraars moeten dan wel adequaat gebruik maken van de al beschikbare
instrumenten om doelmatigheid te vergroten. Het is beslist niet de bedoeling
dat zij in plaats daarvan grijpen naar het noodinstrument, namelijk verhoging
van de nominale premie.Dat zaktelefoons ziekenhuisapparatuur kunnen storen, is al langer bekend.
De kwaliteitseisen voor zaktelefoons zullen dan ook worden aangescherpt. Er
zijn overigens al ziekenhuizen die het gebruik van zaktelefoons in het hele
ziekenhuis of in delen ervan verbieden. Daarnaast zijn er berichten in de
pers verschenen dat de door zaktelefoons uitgezonden straling bij langdurig
gebruik wellicht leidt tot gezondheidsschade. Op dit moment wordt nagegaan
wat de basis van die persberichten is.De Ziekenfondsraad heeft over de ontslagdiagnosecode geadviseerd om wettelijk
te regelen dat gegevens van patiënten kunnen worden opgevraagd en gebruikt
voor de toetsing van kwaliteit en doelmatigheid van de uitvoering van de overeenkomst
tussen zorgaanbieders en verzekeraars. Het is de bedoeling dit verder uit
te werken in een algemene maatregel van bestuur en daarin vast te leggen om
welke gegevens het hierbij gaat en wie deze voor welk doel mag gebruiken.Ten slotte merkte zij op dat het punt van de wellicht tegenstrijdige belangen
van zorgverleners en patiënten bij privacybescherming steeds goed in
het oog gehouden zal moeten worden. Discussie in tweede termijnDe heer Cherribi (VVD) merkte op dat enkele van zijn vragen
nog zijn blijven liggen, namelijk die over de elektronische handtekening en
de software-ontwikkeling. Verder wees hij erop dat in het Verenigd Koninkrijk
vaak gebruik wordt gemaakt van het quality functioning deployment. Hij vroeg
of dit ook een geschikt middel is voor de Nederlandse gezondheidszorg.De minister zegde een schriftelijke beantwoording van die vragen
toe. De voorzitter van de commissie,Van NieuwenhovenDe griffier van de commissie,Van der Windt XNoot1Samenstelling: Leden: Lansink (CDA), Schutte (GPV), Van Nieuwenhoven (PvdA),
voorzitter, Van der Heijden (CDA), ondervoorzitter, Van Heemskerck Pillis-Duvekot
(VVD), M. M. H. Kamp (VVD), Doelman-Pel (CDA), Swildens-Rozendaal (PvdA),
Vliegenthart (PvdA), Mulder-van Dam (CDA), Versnel-Schmitz (D66), Middel (PvdA),
Leerkes (U55+), Nijpels-Hezemans (groep-Nijpels), Fermina (D66), Oedayraj
Singh Varma (GroenLinks), Dankers (CDA), Marijnissen (SP), Essers (VVD), Oudkerk
(PvdA), Cherribi (VVD), Sterk (PvdA), Van Boxtel (D66), Van Vliet (D66), Van
Blerck-Woerdman (VVD).Plv. leden: Soutendijk-van Appeldoorn (CDA), Van der Vlies
(SGP), Lilipaly (PvdA), Esselink (CDA), Rijpstra (VVD), Voûte-Droste
(VVD), Smits (CDA), Dijksman (PvdA), Houda (PvdA), Beinema (CDA), Van den
Bos (D66), Vreeman (PvdA), Rouvoet (RPF), Boogaard (groep-Nijpels), Van Waning
(D66), Sipkes (GroenLinks), De Jong (CDA), Passtoors (VVD), Kalsbeek-Jasperse
(PvdA), J. M. de Vries (VVD), Noorman-den Uyl (PvdA), Bremmer (CDA), Bakker
(D66), Hoogervorst (VVD). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-24629-2.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl