Nieuwe Commissievoorstellen en initiatieven van de lidstaten van de Europese Unie; Lijst van vragen en antwoorden over witboek Diensten van Algemeen Belang (Kamerstuk 22112, nr. 348)
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-06 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 22112, nr. 373

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum brief

13-05-2005

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2004-2005

22112 nr. 373

02-05-2005

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamOndertekeningLichaamInleidingVragen en antwoorden12345678 en 910
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 22112Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 27 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
22 112Nieuwe Commissievoorstellen en initiatieven van de lidstaten van de
Europese Unienr. 373LIJST VAN VRAGEN EN ANTWOORDENVastgesteld 2 mei 2005De commissie voor Economische Zaken1 heeft
een aantal vragen voorgelegd aan de minister van Economische Zaken naar aanleiding
van de brief van 8 december 2004 over het witboek Diensten van Algemeen
Belang (kamerstuk 22 112, nr. 348). De minister heeft deze vragen beantwoord
bij brief van 2 mei 2005. Vragen en antwoorden, voorzien van een inleiding,
zijn hierna afgedrukt.De voorzitter van de commissie,HofstraDe griffier van de commissie,Tielens-TripelsInleidingHierbij zend ik u de antwoorden op de vragen die zijn gesteld door de
vaste commissie voor Economische Zaken. De vragen zijn mij toegezonden per
brief op 15 februari onder nummer 22 112-348. Op 7 maart heb
ik u per brief aangegeven (EZ05-192) dat de vragen, vanwege de nog benodigde
onderzoekstijd uiterlijk eind april beantwoord zouden worden. Vragen en antwoorden1Welke ontwikkelingen ten aanzien van het Witboek en
de in het Witboek aangekondigde acties hebben zich voorgedaan sinds het verschijnen
van het Witboek?In het Witboek heeft de Commissie, onder andere, aangekondigd medio 2005
met een mededeling te komen over sociale en gezondheidsdiensten van algemeen
belang. Ook in het voorjaarsrapport (COM (2005) 24) en in de mededeling over
de Europese Sociale Beleidsagenda 2006–2010 (COM (2005) 33) merkt de
Commissie op dat in de loop van 2005 op dit onderwerp zal worden teruggekomen.De Commissie heeft de lidstaten gevraagd input te leveren voor de Mededeling.
Nederland heeft opgemerkt dat sociale en gezondheidsdiensten van algemeen
belang niet wezenlijk anders zijn dan andere diensten van algemeen belang,
maar dat vooral het onderscheid tussen economisch en niet-economisch relevant
is.2Kunt u de Tweede Kamer tijdig op de hoogte brengen
van de uit het Witboek voortvloeiende maatregelen?Ja.3Onder welke voorwaarden vormt compensatie (overheidsfinanciering)
voor diensten van algemeen belang geen staatssteun volgens de recente uitspraken
van het EG Hof van Justitie?Volgens het Hof in het arrest Altmark Trans (arrest van 24 juli 2003,
zaak 280/00) kan een overheidsmaatregel slechts worden beschouwd als staatssteun
in de zin van het EG-verdrag indien sprake is van een verleend «voordeel»,
dat een ondernemer onder normale marktvoorwaarden niet zou hebben verkregen.
Van een dergelijk voordeel is echter geen sprake wanneer een overheidsmaatregel
te beschouwen is als een compensatie voor de prestaties die de begunstigde
ondernemingen hebben verricht om openbaredienstverplichtingen uit te voeren,
aldus het Hof.Het Hof formuleert vier voorwaarden waaraan een dergelijke compensatie
in een concreet geval moet voldoen om te voorkomen dat deze als staatssteun
zou moeten worden aangemerkt:1. De begunstigde onderneming moet daadwerkelijk belast zijn met de uitvoering
van openbaredienstverplichtingen en die verplichtingen moeten duidelijk omschreven
zijn. Dit moet bijvoorbeeld blijken uit de nationale wetgeving of vergunningen.2. De parameters op basis waarvan de compensatie wordt berekend, moeten
vooraf op objectieve en doorzichtige wijze worden vastgesteld. Dit om te vermijden
dat de compensatie een economisch voordeel bevat waardoor de begunstigde onderneming
ten opzichte van concurrerende ondernemingen kan worden bevoordeeld. Voorbeeld:
compensatie door een lidstaat van door een onderneming geleden
verliezen zonder dat de parameters voor een dergelijke compensatie vooraf
zijn vastgesteld, valt onder het begrip staatssteun wanneer achteraf blijkt
dat de exploitatie van bepaalde diensten in het kader van de uitvoering van
openbaredienstverplichtingen niet economisch levensvatbaar was.3. De compensatie mag niet hoger zijn dan nodig is om de kosten van de
uitvoering van de openbaredienstverplichtingen geheel of gedeeltelijk te dekken.
Daarbij mag rekening worden gehouden met de opbrengsten en met een redelijke
winst uit de uitvoering van die verplichtingen. De inachtneming van deze voorwaarde
is volgens het Hof «onmisbaar» om te waarborgen dat de begunstigde
onderneming geen voordeel wordt toegekend dat de mededinging vervalst of dreigt
te vervalsen doordat de mededingingspositie van die onderneming wordt versterkt.4. De noodzakelijke compensatie moet worden vastgesteld op basis van de
kosten die een gemiddelde, goed beheerde onderneming, die zodanig is uitgerust
dat zij aan de vereisten van de openbare dienst kan voldoen, zou hebben gemaakt
om deze verplichtingen uit te voeren. Hierbij moet rekening worden gehouden
met de opbrengsten en een redelijke winst uit de uitoefening van deze verplichtingen.
Deze berekeningsmethode kan achterwege blijven wanneer de betreffende onderneming
in een concreet geval is gekozen in het kader van een openbare aanbesteding
waarbij selectie heeft plaatsgevonden op basis van de laagste kosten voor
de gemeenschap.Na het arrest Altmark heeft het Hof tot op heden twee arresten over deze
materie gewezen. Het gaat daarbij specifiek om de taakomschrijving van de
openbare dienstverplichting (arrest Enirisorse) en over de compensatie voor
openbare dienstverplichtingen (arrest Deense Bussen).In het arrest Enirisorse (arrest van 27 november 2003, gevoegde zaken
C-034/01 tot en met C-038/01) oordeelde het Hof dat niet wordt voldaan aan
de Altmark-voorwaarden, aangezien niet is gebleken dat de openbare onderneming
is belast met een taak van openbare dienstverplichting noch dat deze taak
duidelijk is afgebakend. De vrij algemene wijze waarop de openbare ondernemingen
in de Italiaanse regelgeving worden belast met bepaalde taken voldoet volgens
het Hof niet aan het vereiste van «daadwerkelijk belast zijn met een
duidelijk afgebakende taak van openbare dienstverplichting». Indien
de toedeling aan een openbare onderneming van een aanzienlijk deel van de
havenbelasting niet rechtstreeks gerelateerd is aan een duidelijk omschreven
taak van openbare dienstverlening, moet de toedeling worden aangemerkt als
een steunmaatregel in de zin van artikel 87, lid 1 EG.Uit het arrest Deense bussen (arrest van 16 maart 2004, zaak T-157/01)
blijkt dat er geen sprake is van een «compensatie voor openbare dienstverplichtingen»
indien een vervoersonderneming een financiële vergoeding krijgt die zij
zelf heeft voorgesteld en die is overgenomen in een vervoersovereenkomst die
de onderneming uit vrije wil met een overheidsinstantie heeft gesloten na
een aanbestedingsprocedure te hebben doorlopen en waarbij zij bovendien geen
enkel tariefrisico loopt doordat de contractuele prijs niet wordt beïnvloed
door het aantal passagiers of de opbrengst uit de verkoop van vervoersbewijzen.
Er bleek in dit geval dus sprake van ongeoorloofde staatssteun.De Altmark-jurisprudentie geeft criteria waaraan compensatie voor uitvoering
van openbaredienstverplichtingen dient te voldoen om als «geen staatssteun»
te worden aangemerkt. De praktische uitvoering van deze criteria kan echter
nog tot onzekerheid leiden. In eerste instantie zal jurisprudentie hierover
in de loop der tijd meer duidelijkheid moeten geven. Daarnaast
heeft de Commissie, op uitdrukkelijke wens van veel lidstaten– waaronder
ook Nederland – in het Witboek diensten van algemeen belang aangekondigd
de voorwaarden waaronder compensatie als staatssteun moet worden aangemerkt,
verder te zullen verduidelijken.4Op welke diensten van algemeen belang acht de regering
de ontwerp Kaderrichtlijn voor Diensten van toepassing?Op grond van de huidige tekst van de ontwerp-kaderrichtlijn diensten vallen
alleen diensten van algemeen economisch belang
daaronder. Diensten van algemeen (niet-economisch) belang vallen buiten het
bereik van de ontwerp-kaderrichtlijn. In Nederland zijn momenteel bijvoorbeeld
politie, publiek bekostigd onderwijs, watervoorziening diensten van algemeen
belang. Diensten van algemeen economisch belang (hierna: DAEB) betreffen bijvoorbeeld
de netwerksectoren, de zorg (waaronder ook de welzijnssector) en de publieke
taken van notarissen. Hierop is de dienstenrichtlijn in principe wel van toepassing.
Uitzonderingen op het toepassingsgebied van de kaderrichtlijn zijn opgenomen
in artikel 2 van de ontwerp-richtlijn, o.a. financiële diensten en telecommunicatie.
Daarnaast bevat artikel 17 van de concept-richtlijn ook een aantal uitzonderingen
op het land van oorsprong-beginsel (opgenomen in artikel 16) die voor sommige
DAEB's van belang zijn, onder andere m.b.t. post, elektriciteit en gas. Deze
uitzonderingen betreffen alleen het land van oorsprong-beginsel en niet de
richtlijn in zijn geheel.De ontwerp-dienstenrichtlijn laat een aantal mogelijkheden open voor lidstaten
om beperkingen aan het vrij uitoefenen van diensten te verbinden. Een voorbeeld
is gebruikmaking van vergunningstelsels (bijv. een concessie als aan de NS).
Voorwaarde voor dergelijke beperkingen is, dat deze proportioneel en noodzakelijk
moeten zijn om een algemeen belang te waarborgen. Dit is ten aanzien van DAEBs
in veel gevallen aantoonbaar, aangezien het immers om een algemeen belang gaat.5Welke diensten denkt de Nederlandse regering aan te
wijzen als dienst van algemeen belang?Onder diensten van algemeen belang (DAB) wordt een verscheidenheid aan
diensten verstaan waarvan de overheid vindt dat ze aangeboden moeten worden,
ook als de markt dat zelf niet kan. Het betreft activiteiten waaraan specifieke
dienstverleningseisen zijn verbonden, als eisen over kwaliteit, prijs, continuïteit
etc. De activiteiten kunnen – afhankelijk van het karakter van de uitvoering –
als niet-economische activiteit of als economische activiteit (DAEB) worden
aangemerkt.De aanwijzing van DAB moet in overeenstemming zijn met het EG-Verdrag
(artikelen 16 en 86). Binnen dat kader mogen de lidstaten zelf bepalen welke
diensten als DAB worden aangemerkt. Het subsidiariteitsprincipe biedt ruimte
om DAB aan te wijzen op nationaal, provinciaal of lokaal niveau. Daarbij mag
echter de goede werking van de interne markt niet worden verstoord (proportionaliteit).
Controle van dit principe kan plaatsvinden door Commissie of Hof van Justitie.
In de lidstaten bestaat een grote diversiteit over wat DAB zijn, de organisatie
ervan en de daaraan te stellen eisen. DAB is een dynamisch begrip dat wordt
beïnvloed door economische, technologische en sociale dynamiek. Afhankelijk
van deze specifieke en soms lokale omstandigheden zal DAB worden aangewezen.Uit bovenstaande blijkt dus dat het voor Nederland en voor de andere lidstaten
niet mogelijk is om vooraf aan te geven welke diensten als DAB zullen worden
benoemd.6Zullen naar verwachting diensten worden geliberaliseerd
dan wel verder gereguleerd als gevolg van de nieuwe aanwijzingen van de Commissie
voor het onderscheid tussen economische en niet-economische activiteiten?Het is niet aan de Commissie om te beslissen of diensten van algemeen
economisch of van algemeen niet-economisch belang zijn. Het is aan de lidstaten
om op basis van het EG-Verdrag dit onderscheid te maken en in geval van conflicten
is het aan het Europees Hof om een uitspraak te doen.7Zal de Mededeling van de Commissie over sociale diensten
en gezondheidsdiensten van algemeen belang invloed hebben op de liberalisering
in de Nederlandse zorgsector?De Commissie heeft de Mededeling nog niet uitgebracht (zie het antwoord
op vraag 1), De Mededeling beoogt echter slechts een verduidelijking te geven
van de toepassing van de bestaande EU-regels en zal zodoende, naar verwachting,
geen (nieuwe) invloed hebben op de liberalisering in de Nederlandse zorgsector.8 en 9Op welke wijze wordt besloten welke diensten van algemeen
belang zijn en welke diensten van bijvoorbeeld algemeen economisch belang?
Welke criteria hanteert de regering hierbij?Lidstaten hebben de vrijheid zelf DA(E)B aan te wijzen en te reguleren,
dat valt binnen de soevereiniteit van de lidstaten. DA(E)B zijn een weerspiegeling
van lokale en politieke voorkeuren en kunnen daardoor het best op het niveau
van de lidstaten worden vastgesteld. De Commissie controleert of de inrichting
en wijze van aanwijzing van DA(E)B en de daarmee gemoeide bijzondere rechten
proportioneel zijn en de interne markt niet onevenredig verstoren. Ook kan
zij voorstellen voor sectorspecifieke regulering doen op die terreinen waar
DA(E)B een duidelijke Europese dimensie hebben. Daardoor ligt de reikwijdte
niet onwrikbaar vast, wordt rekening gehouden met de diversiteit die er tussen
lidstaten bestaat en met de snelle ontwikkelingen en dynamiek die het economisch,
wetenschappelijk en technologisch klimaat doormaakt.Uit de jurisprudentie van het Europese Hof van Justitie blijkt, dat de
afweging of er sprake is van een DAB of DAEB is gebaseerd op de vraag of er
sprake is van een economische activiteit. Het Hof verstaat onder onderneming:
«elke eenheid die zelfstandig een economische activiteit uitoefent,
ongeacht haar rechtsvorm en ongeacht de wijze waarop zij wordt gefinancierd»
(arrest Höfner en Elser, 23 april 1991, zaak C-41/90). Onder economische
activiteit wordt verstaan een activiteit van industriële of commerciële
aard, ofwel: het produceren of aanbieden van goederen of diensten op een bepaalde
markt. Economisch handelen staat tegenover zuiver publieke activiteiten, zoals
het uitoefenen van een bestuurlijke bevoegdheid of overheidsgezag of het uitvoeren
van een typische overheidstaak door overheidsorganen. Er wordt uitgegaan van
de activiteiten, dus een bepaalde entiteit kan
voor de ene activiteit als onderneming handelen en voor een andere activiteit
niet. Er is geen algemeen antwoord te geven op de vraag wanneer sprake is
van een economische activiteit of niet. Er is een uitgebreide jurisprudentie
over het ondernemingsbegrip, met name op het gebied van (semi-)publieke organen.
In een aantal gevallen is geconcludeerd dat sprake is van economische activiteiten
(bv. European Broadcasting Union), Duitse arbeidsbemiddelingsinstantie, vrijwillig pensioenfonds voor boeren in Frankrijk, etc.) en in andere gevallen
niet (bv. Eurocontrol, Frans orgaan dat een verplichte sociale verzekering
uitvoert). De criteria die van belang zijn op sociaal terrein, zijn met name
de mate van solidariteit, het «zuiver sociale» karakter van de
activiteit en de beleidsvrijheid van de entiteit. Zoals gezegd dient per geval
de afweging te worden gemaakt, met inachtneming van de Europese jurisprudentie.
Is er sprake van economische activiteiten, die in het kader van het algemeen
belang worden verricht, dan wordt gesproken van een dienst van algemeen economisch
belang.10Welke ruimte heeft de regering ten opzichte van de
Europese Commissie om te bepalen dat bepaalde diensten niet onder de dienstenrichtlijn
komen te vallen?Op grond van de huidige tekst van de ontwerp-kaderrichtlijn
diensten vallen alleen diensten van algemeen economisch belang daaronder.
Diensten van algemeen belang vallen buiten de werkingssfeer. De lidstaten
hebben, binnen de kaders van het EG-Verdrag en de Hof-jurisprudentie, de bevoegdheid
om te bepalen wanneer een dienst van algemeen belang wordt geacht (zie ook
het antwoord op de vragen 8 en 9). Uitgaande van deze kaders geldt, dat er
sprake is van een economische activiteit indien – kort gezegd –
een activiteit in concurrentie wordt verricht (zie ook het antwoord op de
vragen 8 en 9). In dat geval is er sprake van een dienst van algemeen economischbelang en is de ontwerp-kaderrichtlijn diensten
dus in principe van toepassing.XNoot1Samenstelling:Leden: Crone (PvdA), Bakker (D66), Hofstra (VVD), Voorzitter Schreijer-Pierik
(CDA), Ondervoorzitter Atsma (CDA), Timmermans (PvdA), Vendrik (GL), Ten Hoopen
(CDA), Slob (CU), van den Brink (LPF), Duyvendak (GL), Kortenhorst (CDA),
Hessels (CDA), Gerkens (SP), Van Velzen (SP), Varela (LPF), Algra (CDA), Aptroot
(VVD), Blom (PvdA), Smeets (PvdA), Douma (PvdA), De Krom (VVD), Heemskerk
(PvdA), Van Dam (PvdA), Dezentjé Hamming-Bluemink (VVD), Van Egerschot
(VVD) en Jonker (CDA).Plv. leden: Tichelaar (PvdA), Dittrich (D66), Örgü (VVD), De
Nerée tot Babberich (CDA), Van Hijum (CDA), Koenders (PvdA), Vos (GL),
Joldersma (CDA), Van der Vlies (SGP), Hermans (LPF), Van Gent (GL), Verburg
(CDA), Van Vroonhoven-Kok (CDA), Vacature (SP), De Ruiter (SP), Van As (LPF),
De Haan (CDA), Blok (VVD), Samsom (PvdA), Van Dijken (PvdA), Van Heteren (PvdA),
Snijder-Hazelhoff (VVD), Tjon-A-Ten (PvdA), Waalkens (PvdA), Szabó
(VVD), Weekers (VVD) en Van Dijk (CDA). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-22112-373.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl