Beveiliging militaire objecten: vervolgonderzoek; Nota
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-06 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 30399, nr. 2

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer

02-12-2005

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2005-2006

30399 nr. 2

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamInhoudSAMENVATTINGConclusies en aanbevelingenReactie minister van Defensie en nawoord Algemene Rekenkamer1 INLEIDING2 POSITIE BEVEILIGINGSAUTORITEIT2.1 Situatie 20032.2 Situatie 20053 FYSIEKE BEVEILIGING OBJECTEN3.1 Algemeen3.2 Veiligheidsfunctionaris3.2.1 Situatie 20033.2.2 Situatie 20053.3 Beveiligingsplan3.3.1 Situatie 20033.3.2 Situatie 20053.4 Beveiligingsbewustzijn3.4.1 Situatie 20033.4.2 Situatie 20053.5 Evaluatie werking beveiligingsbeleid3.5.1 Situatie 20033.5.2 Situatie 20053.6 Tests Algemene Rekenkamer3.6.1 Situatie 20033.6.2 Situatie 20053.7 Vergelijking stand van zaken 2003 en 20054 ALGEMENE BEVEILIGINGSEISEN VOOR DEFENSIEOPDRACHTEN4.1 Algemeen4.2 Situatie 20034.3 Situatie 20054.4 Vergelijking stand van zaken 2003 en 20055 SCREENING INTERN PERSONEEL5.1 Algemeen5.2 Situatie 20035.3 Situatie 20055.4 Vergelijking stand van zaken 2003 en 20056 CONCLUSIES EN AANBEVELINGEN6.1 Conclusies6.2 Aanbevelingen7 REACTIE EN NAWOORD7.1 Reactie minister7.2 Nawoord Algemene RekenkamerLITERATUURLIJSTBIJLAGE 1 OVERZICHT VAN CONCLUSIES, AANBEVELINGEN
EN TOEZEGGINGENBIJLAGE 2 LIJST VAN GEBRUIKTE AFKORTINGEN
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 30399Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 1,3 Mb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
30 399Beveiliging militaire objecten: vervolgonderzoeknr. 2NOTAInhoud Samenvatting5   1Inleiding7   2Positie Beveiligingsautoriteit92.1Situatie 200392.2Situatie 20059    3Fysieke beveiliging objecten113.1Algemeen113.2Veiligheidsfunctionaris11 3.2.1Situatie 200311 3.2.2Situatie 2005113.3Beveiligingsplan12 3.3.1Situatie 2003123.3.2Situatie 2005123.4Beveiligingsbewustzijn12 3.4.1Situatie 200312 3.4.2Situatie 200512 3.5Evaluatie werking beveiligingsbeleid12 3.5.1Situatie 2003123.5.2Situatie 200513 3.6Tests Algemene Rekenkamer13 3.6.1Situatie 200313 3.6.2Situatie 200513 3.7Vergelijking stand van zaken 2003
en 200513   4Algemene beveiligingseisen voor Defensieopdrachten164.1Algemeen164.2Situatie 200316 4.3Situatie 2005164.4Vergelijking stand van zaken 2003
en 200517   5Screening intern personeel185.1Algemeen18 5.2Situatie 2003185.3Situatie 200518 5.4Vergelijking stand van zaken 2003
en 200519    6Conclusies en aanbevelingen206.1Conclusies206.2Aanbevelingen20    7Reactie en nawoord227.1Reactie minister22 7.2Nawoord Algemene Rekenkamer22     Literatuurlijst23   Bijlage 1Overzicht van conclusies, aanbevelingen en toezeggingen24Bijlage 2Lijst van gebruikte afkortingen25SAMENVATTINGDe Algemene Rekenkamer heeft van maart tot en met augustus 2005 een vervolgonderzoek
uitgevoerd naar de beveiliging van militaire objecten. De aanleiding voor
dit vervolgonderzoek was het onderzoek naar de beveiliging van militaire objecten
dat de Algemene Rekenkamer van april tot en met september 2003 heeft uitgevoerd.Uit het onderzoek van 2003 bleek volgens de Algemene Rekenkamer dat de
opzet van de gekozen systematiek van beveiliging in het algemeen goed was,
maar dat de uitvoering in de praktijk daarbij risicovol achterbleef. De minister
van Defensie deed op 19 december 2003, in zijn reactie op het onderzoek,
de toezegging de geconstateerde tekortkomingen op te zullen heffen. De Algemene
Rekenkamer kondigde daarop aan na enige tijd een vervolgonderzoek uit te voeren.Met het vervolgonderzoek wilde de Algemene Rekenkamer nagaan of de minister
van Defensie, mede naar aanleiding van het onderzoek van de Algemene Rekenkamer,
ervoor heeft zorggedragen dat de beveiliging van militaire objecten in opzet
en werking voldoet aan het door hem geformuleerde ambitieniveau.Conclusies en aanbevelingenDe Algemene Rekenkamer heeft geconstateerd dat er sinds de publicatie
van het rapport van de Algemene Rekenkamer over de beveiliging van militaire
objecten, in februari 2004, binnen de defensieorganisatie veel werk is verzet
om de beveiliging op het gewenste niveau te brengen. De belangrijkste conclusies
uit het vervolgonderzoek zijn:– De positie van de Beveiligingsautoriteit is verstevigd en er is
een nieuwe Beveiligingsautoriteit benoemd in een fulltime functie.– De fysieke beveiliging van de 18 militaire objecten die de Algemene
Rekenkamer heeft onderzocht functioneert naar behoren. De Algemene Rekenkamer
heeft slechts in één geval geconstateerd dat de beveiliging
niet goed werd uitgevoerd; hiervoor zijn intussen passende maatregelen genomen.– De toepassing van de regeling Algemene Beveiligingseisen voor
Defensieopdrachten neemt toe. Bij één defensieonderdeel vraagt
het toepassen van deze regeling nog bijzondere aandacht.– De problemen bij de screening van intern personeel zijn verholpen.De formatie en de personeelsbezetting van de organisatieonderdelen die
belast zijn met inlichtingen, veiligheid en de daadwerkelijke beveiliging
blijken krap te zijn. Daarom beveelt de Algemene Rekenkamer de minister van
Defensie aan deze nader te bezien.De Algemene Rekenkamer pleit daarnaast voor het instellen van één
beveiligingsorganisatie, om zo de historisch gegroeide verschillen tussen
de diverse defensieonderdelen tegen te gaan.Verder beveelt de Algemene Rekenkamer de minister van Defensie aan blijvend
aandacht te schenken aan de toepassing van de regeling Algemene Beveiligingseisen
voor Defensieopdrachten.Voor de screening van intern personeel is het volgens de Algemene Rekenkamer
wenselijk dat het defensiebrede systeem PeopleSoft geschikt wordt gemaakt
voor de registratie van vertrouwensfuncties. Reactie minister van Defensie en nawoord Algemene RekenkamerIn zijn reactie van 28 november 2005 geeft de minister van Defensie
aan verheugd te zijn dat de tekortkomingen die de Algemene Rekenkamer in 2003
constateerde op het gebied van de beveiliging van militaire objecten, thans
in opzet zijn opgeheven. Hij zegt toe de aanbevelingen van de Algemene Rekenkamer
over te nemen. De minister deelt mee dat hij al enkele maatregelen heeft genomen
om de formatie en de personele bezetting van de organisatieonderdelen die
zijn belast met de beveiliging te versterken. Zo is de formatie van de Beveiligingsautoriteit
aanzienlijk uitgebreid en vindt een onderzoek plaats naar de inrichting van
een dienstencentrum Integrale Beveiliging. Hij zal nog bezien of aanvullende
maatregelen nodig zijn.De Algemene Rekenkamer heeft met instemming kennis genomen van de reactie
van de minister. Zij ziet de maatregelen die de minister van Defensie heeft
genomen als een positieve ontwikkeling, die ze met belangstelling zal blijven
volgen. 1 INLEIDINGDe Algemene Rekenkamer heeft van maart tot en met augustus 2005 een vervolgonderzoek
uitgevoerd naar de beveiliging van militaire objecten. De aanleiding voor
dit vervolgonderzoek is het onderzoek naar de beveiliging van militaire objecten
dat de Algemene Rekenkamer van april tot september 2003 heeft uitgevoerd.
De resultaten van dat eerdere onderzoek werden op 4 februari 2004 gepubliceerd
in het rapport Beveiliging militaire objecten
(Algemene Rekenkamer, 2004).Uit het onderzoek van 2003 bleek volgens de Algemene Rekenkamer dat de
opzet van de gekozen systematiek van beveiliging in het algemeen goed was,
maar dat de uitvoering in de praktijk daarbij risicovol achterbleef. De belangrijkste
conclusies waren dat:– de functie van de Beveiligingsautoriteit (BA), die namens de secretaris-generaal
belast is met het ontwikkelen en evalueren van het beveiligingsbeleid, de
overdracht daarvan aan de onderdelen en het toezicht op de deugdelijkheid
van de beveiliging, onvoldoende gestalte had gekregen;– 6 van de 19 onderzochte militaire objecten niet voldeden aan de
eisen die aan de fysieke beveiliging gesteld moeten worden;– de toepassing van de regeling Algemene Beveiligingseisen Defensieopdrachten
(ABDO), die eisen stelt aan het kennisnemen door derden van gerubriceerde
informatie dan wel andere gewichtige belangen van de staat, te wensen overliet;– intern personeel regelmatig vertrouwensfuncties vervulde zonder
(geldig) veiligheidsonderzoek.De minister van Defensie stelde op 19 december 2003 in zijn reactie
op het rapport dat:– de daadwerkelijke invulling van de functie van BA in de studie
naar de nieuw te vormen Bestuursstaf zou worden meegenomen;– hij er zorg voor zou dragen dat de fysieke beveiliging van militaire
objecten in de praktijk zou worden uitgevoerd;– de toepassing van de regeling ABDO zou worden opgepakt door een
combinatie van een inventarisatie van lopende werkzaamheden en een intensievere
voorlichting over de toepassing van de regeling;– de screening van intern personeel door een grote inspanning ultimo
2004 op orde zou zijn.De Algemene Rekenkamer deelde mee met instemming kennis te hebben genomen
van de door de minister reeds genomen en nog te nemen maatregelen. Tevens
werd aangekondigd dat na enige tijd een vervolgonderzoek zou worden uitgevoerd.
Dit rapport bevat de resultaten van dat aangekondigde onderzoek.Met het vervolgonderzoek naar de beveiliging van militaire objecten beoogt
de Algemene Rekenkamer een antwoord te geven op de volgende vraag: heeft de
minister van Defensie, mede naar aanleiding van het onderzoek van de Algemene
Rekenkamer, ervoor zorggedragen dat de beveiliging van militaire objecten
in opzet en werking voldoet aan het door hem geformuleerde ambitieniveau?Een militair object is gedefinieerd als een gebouw, een terrein, een (werk)ruimte,
een compartiment, een schip, een vliegtuig en een onderzeeboot, alsmede een
gedeelte daarvan. Onder beveiligen wordt verstaan het nemen van maatregelen
ter bescherming van een eenheid, gebied, object, personeel, materieel
of (informatie)systeem met als doel schade of verlies te voorkomen. Onder
bewaken verstaat het Ministerie van Defensie het systematisch en onafgebroken
toezicht houden op en waarnemen van een gebied, object, personeel, materieel
of (informatie)systeem teneinde te waarschuwen of te alarmeren bij inbreuken
op de veiligheid daarvan.Tijdens het vervolgonderzoek is bekeken hoe de positie van de BA is ingebed
in de defensieorganisatie (zie hoofdstuk 2). Daarnaast is onderzoek verricht
naar de fysieke beveiliging van militaire objecten (zie hoofdstuk 3), de toepassing
van de regeling ABDO (zie hoofdstuk 4) en de screening van intern personeel
(zie hoofdstuk 5). Naar aanleiding van dit onderzoek doet de Algemene Rekenkamer
een aantal aanbevelingen (zie hoofdstuk 6). Op 28 november 2005 heeft
de Algemene Rekenkamer een schriftelijke reactie op haar onderzoek ontvangen
van de minister van Defensie. Deze reactie is opgenomen in hoofdstuk 7, samen
met het nawoord van de Algemene Rekenkamer.Het onderzoek naar de positie van de BA betreft de gehele defensieorganisatie.
Bij de rest van het onderzoek zijn de navolgende defensieonderdelen betrokken1:– de Bestuursstaf;– de Koninklijke Marine;– de Koninklijke Landmacht;– de Koninklijke Luchtmacht;– de Koninklijke Marechaussee;– de Defensie Materieel Organisatie;– het Commando Dienstencentra.Voor elk van deze zeven onderdelen is een deelnota van bevindingen uitgebracht,
die voor commentaar aan de betreffende onderdelen is voorgelegd. Dit rapport
schetst een defensiebreed beeld. Uit veiligheidsoverwegingen zijn de gegevens
niet tot een bepaald object of defensieonderdeel herleidbaar weergegeven. 2 POSITIE BEVEILIGINGSAUTORITEIT2.1 Situatie 2003De BA was namens de secretaris-generaal belast met het ontwikkelen van
het beleid, de overdracht hiervan aan de bevelhebbers, het toezicht op de
goede uitwerking en het evalueren van het beveiligingsbeleid. De functie van
de BA was, na het officiële vertrek van de BA in maart 2003, niet ingevuld.
Reeds geruime tijd daarvoor vervulde de toenmalige BA de functie als neventaak.De Algemene Rekenkamer was van mening dat de invulling van de functie
van de BA onvoldoende gestalte had gekregen. Hierdoor waren organisatieonderdelen
zelf invulling gaan geven aan het beveiligingsbeleid, wat zij allemaal op
een verschillende manier deden. Ook had het tot maart 2003 ontbroken aan een
daadkrachtig toezicht door de BA op de defensieonderdelen.2.2 Situatie 2005Sinds de publicatie van het rapport van de Algemene Rekenkamer over de
beveiliging van militaire objecten in februari 2004, is er in de defensieorganisatie
veel werk verzet om de beveiliging op het gewenste niveau te brengen. Ook
de functie en positie van de BA is veranderd.Per 1 juni 2004 is een nieuwe BA benoemd in een fulltime functie
en rechtstreeks ressorterend onder de secretaris-generaal. De BA is in de
nieuwe organisatiestructuur van het Ministerie van Defensie een zelfstandige
diensteenheid binnen de Bestuursstaf. Tevens is de BA beleidsverantwoordelijk
voor het beveiligingsbeleid van de gehele defensieorganisatie, zodat het probleem
van de «eigen invulling» van het beveiligingsbeleid door de organisatieonderdelen
in opzet is opgelost.Op 30 juni 2005 bracht de commissie-Van der Aa, in opdracht van de
minister van Defensie, het rapport Beveiligingsketen militaire
objecten (Ministerie van Defensie, 2005a) uit. Over de BA concludeert
de commissie-Van der Aa, dat deze in opzet wel de centrale spil is (zeker
in het nieuwe besturingsmodel), maar dat de verbindende elementen (kennis,
beleid en toezicht) in de keten zwak zijn. Volgens de commissie-Van der Aa
moet de BA centraal uitvoerbaar beleid maken, daadwerkelijk zicht hebben op
de uitvoering en kennis in het vakgebied bundelen.Naar aanleiding van de conclusies en aanbevelingen van de commissie-Van
der Aa heeft de secretaris-generaal van Defensie een aantal besluiten genomen
die de BA in een positie brengt waarin deze kan functioneren zoals de commissie-Van
der Aa voorgesteld heeft. Die besluiten zijn:– De BA herschrijft het beveiligingsbeleid van het Ministerie van
Defensie naar defensiebreed uitvoerbaar beleid waarbij het beleid per defensieonderdeel
wordt ingetrokken.– De BA coördineert de verdere ontwikkeling van standaarden
voor de fysieke beveiligingsplannen.– De BA ontwikkelt als toezichthouder beveiliging een toezichtplan
waarbij alle objecten minstens eenmaal per twee jaar daadwerkelijk worden
bezocht. De Auditdienst Defensie ziet toe op een goede uitvoering van dit
toezichtplan. – De personeelsformatie van de BA is met ingang van 1 september
2005 uitgebreid met vier fte’s.De BA heeft deze aanpassingen aan zijn functie en positie verwerkt in
het Kwaliteitsplan beveiliging defensie 2005–2007 (Ministerie van Defensie, 2005b) dat door de minister van Defensie
ter kennisname aan de Tweede Kamer is aangeboden. De voortgangscontrole gebeurt
door de BA en wordt viermaandelijks besproken door de Beveiligingsraad Defensie
onder leiding van de secretaris-generaal.3 FYSIEKE BEVEILIGING OBJECTEN3.1 AlgemeenIn het vervolgonderzoek van de Algemene Rekenkamer zijn 18 militaire objecten
betrokken: 6 die in het eerdere onderzoek niet voldeden aan de eisen die aan
de fysieke beveiliging gesteld moeten worden en 12 nog niet eerder onderzochte
objecten. De onderzochte objecten hebben betrekking op alle defensieonderdelen.De Algemene Rekenkamer is bij de 18 objecten nagegaan of het beveiligingsbeleid
optimaal werd uitgevoerd. Net als in het eerdere onderzoek heeft zij daarbij
gelet op de volgende aspecten:– de aanwezigheid van veiligheidsfunctionarissen (§ 3.2);– de aanwezigheid en uitvoering van beveiligingsplannen (§ 3.3);– het bevorderen van het beveiligingsbewustzijn (§ 3.4);– de evaluatie van de werking van het beveiligingsbeleid (§ 3.5).Verder heeft de Algemene Rekenkamer een aantal tests uitgevoerd om de
werking van de beveiliging in de praktijk te controleren (§ 3.6).De wapenroof op vliegbasis Gilze Rijen in april van 2005 gaf de minister
van Defensie aanleiding tot het nemen van de nodige (interim-)maatregelen
voor wapenopslagplaatsen. De Algemene Rekenkamer beoordeelde de verbeterde
situatie.3.2 Veiligheidsfunctionaris3.2.1 Situatie 2003Uit het in 2003 gepubliceerde onderzoek bleek, dat bij 6 van de 19 objecten
geen veiligheidsfunctionaris was of dat niet duidelijk was wie formeel verantwoordelijk
was voor die functie. Bij sommige objecten was de functie van veiligheidsfunctionaris
een hoofdtaak en in andere gevallen een neventaak.De veiligheidsfunctionarissen bij de in 2003 onderzochte objecten hadden
veelal geen specifieke opleiding gevolgd voor deze functie.Opvallend was verder het grote aantal vacatures voor de functie. Bovendien
werd personeel aan deze functie onttrokken voor bijvoorbeeld uitzendingen.3.2.2 Situatie 2005Bij alle 18 onderzochte objecten was een veiligheidsfunctionaris aangewezen.
In alle gevallen heeft deze functionaris ook een specifieke opleiding voor
deze functie genoten.De aandacht voor de personele bezetting bij de bureaus van de veiligheidsfunctionarissen
is duidelijk toegenomen, hoewel er defensiebreed nog steeds sprake is van
een krappe bezetting van de bureaus die zijn belast met de beveiliging. Bij één
defensieonderdeel behoeft de personele invulling op het gebied van de beveiliging
duidelijk nog aandacht. 3.3 Beveiligingsplan3.3.1 Situatie 2003De Algemene Rekenkamer ging na of er voor de onderzochte objecten een
beveiligingsplan was en zo ja, op welke wijze de beveiligingsmaatregelen daarin
waren opgenomen. Voor 2 van de 19 objecten ontbrak in 2003 een beveiligingsplan.
Voor 2 objecten was slechts een verouderd en onvolledig plan aanwezig. In
6 gevallen was nog slechts een concept voorhanden dat niet door de verantwoordelijke
commandant was ondertekend. 9 objecten hadden een beveiligingsplan dat aan
de daaraan te stellen eisen voldeed.3.3.2 Situatie 2005Bij 16 van de 18 onderzochte objecten is een beveiligingsplan aanwezig
dat voldoet aan de daaraan te stellen eisen. Bij 2 objecten ontbreekt een
beveiligingsplan. Wel zijn bij één hiervan alle geldende voorschriften
gebundeld aanwezig maar wordt met het schrijven van een allesomvattend plan
gewacht op nieuwe richtlijnen van de BA. Bij het andere object zijn de aanwezige
beschrijvingen duidelijk verouderd.3.4 Beveiligingsbewustzijn3.4.1 Situatie 2003Interne voorlichting en opleiding beschouwde de Algemene Rekenkamer als
essentieel voor de uitvoering van het beveiligingsbeleid. In 2003 was de aandacht
voor het beveiligingsbewustzijn door middel van voorlichting en opleiding
uiterst zwak ontwikkeld. Geen van de objecten beschikte over een voorlichtingsplan
waarin aandacht werd geschonken aan het aspect beveiliging.3.4.2 Situatie 2005Er is de afgelopen periode duidelijk meer aandacht geschonken aan het
opvoeren van het beveiligingsbewustzijn. De BA, de beveiligingscoördinatoren
van de defensieonderdelen en de veiligheidsfunctionarissen bevorderen het
beveiligingsbewustzijn met campagnes, folders, artikelen in vakbladen, het
gebruik van intranet en het geven van voorlichting. Bij alle 18 onderzochte
objecten wordt hier duidelijk veel aandacht aan besteed.3.5 Evaluatie werking beveiligingsbeleid3.5.1 Situatie 2003Om een goede uitvoering van het beveiligingsbeleid te waarborgen is een
regelmatige beoordeling van de geïmplementeerde beveiligingsmaatregelen
noodzakelijk. Deze beoordeling dient namens de commandant te geschieden door
de veiligheidsfunctionaris. In 2003 bleek slechts bij 7 van de 19 objecten
een dergelijke interne security audit te zijn
uitgevoerd. 3.5.2 Situatie 2005De Auditdienst Defensie verricht nu defensiebrede audits gericht op het
beveiligingsbeleid. Alle objecten worden daarbij betrokken. De evaluaties
namens de commandant, die de veiligheidsfunctionaris daarnaast bij de objecten
moet uitvoeren, worden niet in alle gevallen verricht. De reden daarvoor is
volgens de commandanten van de objecten, dat de verhoogde aandacht voor het
op het gewenste niveau brengen van de beveiliging veel menskracht vergt. De
evaluaties namens de commandant per object vormen daardoor een sluitpost.3.6 Tests Algemene Rekenkamer3.6.1 Situatie 2003De Algemene Rekenkamer heeft in 2003 naast de controle op de toepassing
van de in de beveiligingsplannen opgenomen maatregelen, ook praktijktests
uitgevoerd bij de objecten. Bij deze testen constateerde zij een groot aantal
tekortkomingen in de beveiliging.3.6.2 Situatie 2005Ook bij het vervolgonderzoek is de werking van de beveiliging in de praktijk
getoetst. Bij één van de tests constateerde de Algemene Rekenkamer
dat er geen goede alarmopvolging volgde.3.7 Vergelijking stand van zaken 2003 en 2005De Algemene Rekenkamer heeft zowel in 2003 als in 2005 een aantal aspecten
van de fysieke beveiliging van militaire objecten onderzocht. Figuur 1 geeft
de stand van zaken van die aspecten van de beveiliging in 2003 en in 2005
weer.De Algemene Rekenkamer is van de onderzochte aspecten niet alleen nagegaan
of ze aanwezig zijn en aan de eisen voldoen, maar ook of dit in de praktijk
leidt tot een goede beveiliging. Zo heeft zij onder meer onderzocht of aanwezige
beveiligingsplannen inderdaad worden toegepast en of veiligheidsfunctionarissen
hun functie uitoefenen zoals deze bedoeld is. Op basis van dat onderzoek heeft
de Algemene Rekenkamer geconstateerd dat de beveiliging van alle 18 onderzochte
objecten, waaronder de zes eerder onderzochte, naar behoren functioneert.
In één geval heeft de Algemene Rekenkamer geconcludeerd dat
de beveiliging in opzet goed was, maar dat de uitvoering risicovol achterbleef.
Deze tekortkoming is nog tijdens het onderzoek hersteld.Recent opgetreden beveiligingsincidenten zijn adequaat opgepakt; er zijn
maatregelen genomen die herhaling van deze incidenten kunnen voorkomen. Figuur 2 geeft weer hoe de Algemene Rekenkamer de kwaliteit van de fysieke
beveiliging beoordeelde in 2003 en in 3005.4 ALGEMENE BEVEILIGINGSEISEN VOOR DEFENSIEOPDRACHTEN4.1 AlgemeenDe regeling Algemene Beveiligingseisen voor Defensieopdrachten (ABDO)
stelt eisen aan het kennisnemen door derden van gerubriceerde informatie dan
wel andere gewichtige belangen van de staat. Derden kunnen op twee manieren
te maken krijgen met gerubriceerde informatie:– voor een goede voortgang van de werkzaamheden brengt het Ministerie
van Defensie gerubriceerde informatie buiten de defensieorganisatie;– het Ministerie van Defensie schakelt natuurlijke of rechtspersonen
in voor werkzaamheden aan een militair object.Alvorens gerubriceerde informatie buiten het Ministerie van Defensie gebracht
wordt, dient de secretaris-generaal, of een door hem aangewezen ambtenaar,
vast te stellen dat het buiten de defensieorganisatie brengen van de gerubriceerde
informatie noodzakelijk is voor een goede voortgang van de werkzaamheden en
dat er voldoende waarborgen zijn dat de gerubriceerde informatie zal worden
beveiligd.Voordat natuurlijke of rechtspersonen worden ingeschakeld bij opdrachten
waarbij gerubriceerde informatie dan wel andere gewichtige belangen van de
staat in het geding zijn of waarbij deze op grond van de te verrichten werkzaamheden
ontstaan, dient de verwervende instantie zich vooraf bij de Militaire Inlichtingen-
en Veiligheidsdienst (MIVD) ervan te overtuigen dat die natuurlijke of rechtspersonen
hiervoor geautoriseerd zijn.Bij het inschakelen van derden voor het verrichten van werkzaamheden zijn
een behoeftesteller en een verwervende instantie betrokken. Onder behoeftesteller
wordt verstaan (de commandant van) het militaire object dat om de uit te voeren
werkzaamheden vraagt. De verwervende instantie is de instantie die de opdracht
gunt. In de praktijk kunnen behoeftesteller en verwervende instantie in één
instelling verenigd zijn, maar omdat het Ministerie van Defensie werkt met
de Dienst Gebouwen Werken & Terreinen (DGW&T) ten behoeve van infrastructurele
werken en met de Defensie Telematica Organisatie (DTO) ten behoeve van informatie-
en communicatie technologie, zijn behoeftesteller en verwervende instantie
vaak twee verschillende diensten.4.2 Situatie 2003De Algemene Rekenkamer constateerde in 2003 dat er in de praktijk veel
onduidelijkheid bleek te bestaan over wie in het kader van de regeling ABDO
welke verantwoordelijkheden heeft: de behoeftesteller of de verwervende instantie.
Dit leidde tot de situatie dat er heel weinig gebruik werd gemaakt van deze
regeling, met als gevolg dat derden onbevoegd inzage konden krijgen in gerubriceerde
gegevens of overige gewichtige belangen van de staat.4.3 Situatie 2005Uit gevoerde gesprekken bij de MIVD blijkt dat het aantal aanvragen voor
toepassing van de regeling ABDO in het afgelopen jaar fors is toegenomen.
Vanuit de BA wordt, met voorlichtingsbijeenkomsten, veel aandacht
aan de regeling ABDO besteed. Ook blijkt uit gevoerde gesprekken, dat de regeling
ABDO niet meer te negeren is en dat de defensieonderdelen steeds bekender
raken met de regeling.Bij één onderdeel vraagt toepassing van de regeling ABDO
nog bijzondere aandacht. Door het toegenomen aantal aanvragen voor het toepassen
van de regeling ABDO kampt de MIVD bij het bureau Industrieveiligheid met
een capaciteitsprobleem.4.4 Vergelijking stand van zaken 2003 en 2005Onderstaand figuur geeft de stand van zaken weer van de toepassing van
de regeling ABDO in 2003 en in 2005.5 SCREENING INTERN PERSONEEL5.1 AlgemeenDe Wet veiligheidsonderzoeken regelt de wijze waarop functionarissen op
daarvoor in aanmerking komende functies onderwerp dienen te zijn van veiligheidsonderzoeken.
Deze veiligheidsonderzoeken hebben, afhankelijk van de aard van de functie,
een verschillende diepgang. In de regel dient eens in de vijf jaar een herhaling
van het onderzoek plaats te vinden.5.2 Situatie 2003Bij drie van de acht onderzochte defensieonderdelen bestond geen systeem
waarin de vertrouwensfuncties systematisch waren vastgelegd. Daarnaast hadden
drie onderdelen geen zicht op de geldigheid van de «verklaringen van
geen bezwaar» die waren afgegeven na een veiligheidsonderzoek. In de
praktijk kwam het dan ook regelmatig voor dat personen van wie de geldigheidsduur
van de verklaring van geen bezwaar was overschreden, toch vertrouwensfuncties
vervulden. Bij twee onderdelen gold dit ten tijde van het onderzoek in 2003
voor ongeveer 50% van de vertrouwensfuncties.5.3 Situatie 2005Bij alle onderdelen is de registratie van vertrouwensfuncties ten tijde
van het onderzoek op orde gebracht. Ook is een grote inhaalslag gepleegd bij
het actualiseren van veiligheidsonderzoeken. Verder bestaan bij geen enkel
onderdeel onoverkomelijke achterstanden bij het uitvoeren van veiligheidsonderzoeken.
De MIVD heeft ten behoeve van de inhaalslag in 2004, 20 000 extra veiligheidsonderzoeken
uitgevoerd.Om aan de eisen van de Wet veiligheidsonderzoeken te voldoen, moet bij
de registratie van een vertrouwensfunctie het veiligheidsmachtigingsniveau
van een functie, de afgegeven «verklaring van geen bezwaar» en
de geldigheidsduur daarvan met elkaar in verband gebracht kunnen worden. Opvallend
tijdens het onderzoek is, dat nagenoeg alle defensieonderdelen een min of
meer eigen systeem voor het bijhouden van deze gegevens hebben opgezet. Dit
varieert van een data-base die wordt gevoed vanuit het personeelsregistratiesysteem
PeopleSoft, waarbij tevens een koppeling plaatsvindt met de gegevens van het
toegangspassysteem, tot een eenvoudige multomap waarin de gegevens met de
hand worden bijgehouden.Het defensiebrede systeem PeopleSoft zou in principe geschikt zijn om
als basis voor de registratie te dienen. Daartoe dient een applicatie te worden
gebouwd, waarmee de gegevens over het veiligheidsmachtigingsniveau en de verklaring
van geen bezwaar in relatie tot elkaar kunnen worden beheerd. Tevens zal het
systeem dat de MIVD in gebruik heeft, CRISP, met een interface op PeopleSoft
moeten worden aangesloten. Dit proces bevindt zich in een afrondende fase.5.4 Vergelijking stand van zaken 2003 en 2005Onderstaand figuur geeft de stand van zaken weer van de screening van
intern personeel in 2003 en in 2005.6 CONCLUSIES EN AANBEVELINGEN6.1 ConclusiesEen vergelijking tussen de door de Algemene Rekenkamer aangetroffen stand
van zaken van de beveiliging van militaire objecten in 2003 en 2005 leert,
dat door het departement veel inspanning is gestoken in het optimaliseren
van deze beveiliging. Naar het de Algemene Rekenkamer voorkomt, wordt door
de genomen maatregelen, in opzet, tegemoet gekomen aan de in 2003 geconstateerde
tekortkomingen.De belangrijkste conclusies uit het vervolgonderzoek zijn:– De Beveiligingsautoriteit (BA) heeft een stevige positie in de
organisatie van het ministerie van Defensie gekregen. Deze positie maakt het
mogelijk dat de BA het beveiligingsbeleid defensiebreed uniformeert, waardoor
de in 2003 geconstateerde verschillen tussen de defensieonderdelen zullen
worden opgeheven. Ook het toezicht op de uitvoering van het beveiligingsbeleid
zal naar verwachting sterk verbeteren door de inwerkingtreding van het Kwaliteitsplan
Beveiliging in oktober 2005.– Op het gebied van de fysieke beveiliging van militaire objecten
is eveneens een grote inspanning geleverd. In 2003 constateerde de Algemene
Rekenkamer nog dat bij 6 van de 19 gecontroleerde objecten de fysieke beveiliging
niet naar behoren functioneerde. Bij de overige 13 waren de nodige opmerkingen
te plaatsen. In 2005 werd bij 1 van de 18 onderzochte objecten een majeure
afwijking geconstateerd, die nog tijdens het onderzoek is hersteld, en waren
de opmerkingen bij de overige 17 op detailniveau. Ook recent opgetreden beveiligingsincidenten
zijn adequaat opgepakt en werden gevolgd door maatregelen die herhaling van
deze incidenten kunnen voorkomen.– De regeling Algemene Beveiligingseisen Defensieopdrachten (ABDO)
kent een forse toename van het aantal toepassingen.– De problemen bij de screening van intern personeel zijn door een
grote inhaalslag opgelost. Voor de registratie van vertrouwensfuncties gebruiken
de defensieonderdelen eigen systemen. Om tot één systeem te
komen dient voor het defensiebrede systeem PeopleSoft nog een applicatie gebouwd
te worden.6.2 AanbevelingenUit het recent uitgevoerde onderzoek blijkt dat de formatie en personeelsbezetting
van organisatieonderdelen die belast zijn met inlichtingen en veiligheid en
de daadwerkelijke beveiliging (te) krap zijn. De Algemene Rekenkamer beveelt
de minister van Defensie aan deze nader te bezien.Met het instellen van één beveiligingsorganisatie kunnen
de historisch gegroeide verschillen tussen de diverse onderdelen van de defensieorganisatie
worden tegengegaan. Dit past ook bij de instelling van één defensieorganisatie
waar de Koninklijke Marine, de Koninklijke Landmacht en de Koninklijke Luchtmacht
onder vallen (een «paarse» defensieorganisatie).De Algemene Rekenkamer beveelt de minister van Defensie verder aan bij
defensieopdrachten blijvend aandacht te schenken aan de toepassing van de
regeling ABDO. Voor de screening van intern personeel is het gewenst dat het defensiebrede
systeem PeopleSoft geschikt wordt gemaakt voor de registratie van vertrouwensfuncties. 7 REACTIE EN NAWOORD7.1 Reactie ministerDe minister van Defensie heeft op 28 november 2005 gereageerd op
het rapport van de Algemene Rekenkamer.1 In zijn
reactie geeft de minister aan dat het hem verheugt te vernemen dat de tekortkomingen
die de Algemene Rekenkamer in 2003 constateerde op het gebied van beveiliging
nu in opzet zijn opgeheven.De minister stelt vast dat uit recente incidenten blijkt dat een waterdichte
beveiliging helaas niet mogelijk is, ondanks de geconstateerde verbeteringen.
Defensie werkt niettemin aan de duurzame en structurele verbetering van haar
beveiliging. Het Kwaliteitsplan beveiliging defensie 2005–2007 (Ministerie van Defensie, 2005b) bevat de maatregelen hiertoe.De minister van Defensie onderschrijft de aanbevelingen uit het rapport
van de Algemene Rekenkamer en zegt toe deze over te nemen. Hij geeft aan reeds
enkele maatregelen te hebben genomen om de formatie en personele bezetting
van de organisatiedelen die belast zijn met beveiliging te versterken. Zo
is de formatie van de Beveiligingsautoriteit aanzienlijk uitgebreid en vindt
een onderzoek plaats naar de inrichting van een dienstencentrum Integrale
Beveiliging. Dit dienstencentrum zal volgens de minister voorzien in expertise
ten behoeve van het lijnmanagement en vermindert daarmee de werklast van de
veiligheidsfunctionarissen. De minister zegt toe te bezien of aanvullende
maatregelen nodig zijn en hij geeft aan dat hij de overige aanbevelingen uit
het rapport heeft opgenomen in hetKwaliteitsplan beveiliging
defensie 2005–2007 (Ministerie van Defensie, 2005b).7.2 Nawoord Algemene RekenkamerDe Algemene Rekenkamer heeft met instemming kennis genomen van de reactie
van de minister. Het stemt haar tevreden dat de minister toezegt de aanbevelingen
over te nemen. De Algemene Rekenkamer ziet het als een positieve ontwikkeling
dat de minister van Defensie inmiddels maatregelen heeft genomen om de formatie
en personele bezetting te versterken. Zij zal verdere ontwikkelingen met belangstelling
blijven volgen. LITERATUURLIJSTAlgemene Rekenkamer (2004). Beveiliging militaire objecten.Tweede Kamer, vergaderjaar 2003–2004, 29 415, nrs 1–2.
Den Haag: SDU.Ministerie van Defensie (2005a). Beveiligingsketen
militaire objecten. Tweede Kamer. Tweede Kamer, vergaderjaar 2004–2005,
bijlage bij 29 415, nr. 7.Ministerie van Defensie (2005b). Kwaliteitsplan beveiliging
defensie 2005–2007. Tweede Kamer, vergaderjaar 2004–2005,
bijlage bij 29 415, nr. 7. BIJLAGE 1 OVERZICHT VAN CONCLUSIES, AANBEVELINGEN
EN TOEZEGGINGENConclusiesAanbevelingenToezeggingen minister Het departement heeft veel inspanning
gestoken in het optimaliseren van de beveiliging van militaire objecten. Volgens
de Algemene Rekenkamer wordt door de genomen maatregelen, in opzet, tegemoet
gekomen aan de in 2003 geconstateerde tekortkomingen. De minister van Defensie
is verheugd te vernemen dat de tekortkomingen die de Algemene Rekenkamer in
2003 constateerde op het gebied van beveiliging nu in opzet zijn opgeheven.
De minister onderschrijft de aanbevelingen uit het rapport van de Algemene
Rekenkamer en zegt toe deze over te nemen. De Beveiligingsautoriteit (BA) heeft een
stevige positie in de organisatie van het ministerie van Defensie gekregen.
Deze positie maakt het mogelijk dat de BA het beveiligingsbeleid defensiebreed
uniformeert. Ook het toezicht op de uitvoering van het beveiligingsbeleid
zal naar verwachting sterk verbeteren door de inwerkingtreding van het Kwaliteitsplan beveiliging defensie 2005–2007 in
oktober 2005. Met het instellen van één
beveiligingsorganisatie kunnen de historisch gegroeide verschillen tussen
de diverse onderdelen van de defensieorganisatie worden tegengegaan. Dit past
ook bij de instelling van één defensieorganisatie waar de Koninklijke
Marine, de Koninklijke Landmacht en de Koninklijke Luchtmacht onder vallen. Op het gebied van de fysieke beveiliging
van militaire objecten is eveneens een grote inspanning geleverd. In 2005
werd bij 1 van de 18 onderzochte objecten een majeure afwijking geconstateerd,
die tijdens het onderzoek is hersteld, en waren de opmerkingen bij de overige
17 op detailniveau. Ook recent opgetreden beveiligingsincidenten zijn adequaat
opgepakt en werden gevolgd door maatregelen die herhaling van deze incidenten
kunnen voorkomen. Uit het recent uitgevoerde
onderzoek blijkt dat de formatie en personeelsbezetting van organisatieonderdelen
die belast zijn met inlichtingen en veiligheid en de daadwerkelijke beveiliging
(te) krap zijn. De Algemene Rekenkamer beveelt de minister van Defensie aan
deze nader te bezien. De minister van
Defensie geeft aan maatregelen te hebben genomen om de formatie en personele
bezetting van de organisatiedelen die belast zijn met beveiliging te versterken.
Zo is de formatie van de beveiligingsautoriteit aanzienlijk uitgebreid en
vindt een onderzoek plaats naar de inrichting van een dienstencentrum Integrale
Beveiliging dat volgens de minister zal voorzien in expertise ten behoeve
van het lijnmanagement en daarmee de werklast van de veiligheidsfunctionarissen
zal verminderen. De regeling Algemene Beveiligingseisen
Defensieopdrachten (ABDO) kent een forse toename van het aantal toepassingen. De Algemene Rekenkamer beveelt de minister
van Defensie verder aan blijvend aandacht te schenken aan de toepassing van
de regeling ABDO. De minister van Defensie
geeft aan de aanbeveling te hebben opgenomen in het Kwaliteitsplan
beveiliging defensie 2005–2007. De problemen bij de screening van intern
personeel zijn door een grote inhaalslag opgelost. Voor de registratie van
vertrouwensfuncties gebruiken de defensieonderdelen eigen systemen in plaats
van één defensiebreed systeem. Voor de screening van intern personeel is het gewenst dat het defensiebrede
systeem PeopleSoft geschikt wordt gemaakt voor de registratie van vertrouwensfuncties. De minister van Defensie geeft aan
de aanbeveling te hebben opgenomen in het Kwaliteitsplan
beveiliging defensie 2005–2007.BIJLAGE 2 LIJST VAN GEBRUIKTE AFKORTINGENABDOAlgemene Beveiligingseisen DefensieopdrachtenBABeveiligingsautoriteit DGW&TDienst Gebouwen Werken & Terreinen DTODefensie Telematica OrganisatieMIVDMilitaire Inlichtingen- en VeiligheidsdienstXNoot1Door een reorganisatie heeft de defensieorganisatie in 2005 één
onderdeel minder dan in 2003.XNoot1De integrale reactie van de minister van Defensie is te vinden op de website
van de Algemene Rekenkamer (www.rekenkamer.nl). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-30399-2.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl