Wapenexportbeleid; Brief minister inzake overwegingen voor beoordeling vierde criterium wapenexportbeleid, het spanningsgebiedcriterium
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-09 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 22054, nr. 49

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum brief

24-05-2000

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1999-2000

22054 nr. 49

18-05-2000

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamI. Het recht op zelfverdedigingII. Het wapenexportbeleid in de EUIII. Het vierde criterium van het wapenexportbeleidIII.(i) risicoafweging en aard van het materieelIII.(ii) afwegingsgronden«a) het bestaan of de waarschijnlijkheid van een
gewapend conflict tussen het ontvangende en een ander land»* negatieve factoren (grotere kans op een conflict):* positieve factoren (kleinere kans op een conflict):«b) eventuele aanspraken op het grondgebied van
een buurland door het ontvangende land dat in het verleden met geweld heeft
gepoogd die aanspraken te doen gelden, of waarvoor het met geweld heeft gedreigd»«c) de waarschijnlijkheid dat het materieel niet
gebruikt zal worden voor de legitieme nationale veiligheid en verdediging
van het ontvangende land»«d) de noodzaak de regionale stabiliteit niet in
sterk negatieve zin te beïnvloeden»IV. Toepassing in het Nederlandse beleidOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 22054Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 21 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
22 054Wapenexportbeleidnr. 49BRIEF VAN DE MINISTER VAN BUITENLANDSE ZAKENAan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 18 mei 2000Tijdens het Algemeen Overleg over de wapenexport van 9 november 1999 verzocht
de Vaste Commissie voor Buitenlandse Zaken van Uw Kamer om meer duidelijkheid
van de Regering over haar interpretatie van het vierde criterium van het wapenexportbeleid,
het zgn. spanningsgebiedcriterium. Zij wenste te weten, op welke wijze de
Minister zich een oordeel vormt over de vraag of in verband met de regionale
situatie aan een land militaire goederen kunnen worden geleverd. Ik zegde
de Commissie een schriftelijke uiteenzetting over dit onderwerp toe (Kamerstuk
22 054 nr. 46). Hierna ga ik in op de overwegingen die bij de beoordeling
van het vierde criterium van het wapenexportbeleid van belang zijn.I. Het recht op zelfverdedigingArtikel 51 van het VN Handvest verwijst naar het recht op zelfverdediging
van de lidstaten van de Verenigde Naties. Het recht op zelfverdediging brengt
met zich mee dat lidstaten gerechtigd zijn een krijgsmacht op te bouwen en
te handhaven. Het feit dat de meeste VN-lidstaten niet in staat zijn alle
voor een moderne krijgsmacht benodigde goederen zelf te produceren, leidt
ertoe, dat zij op de wereldmarkt de benodigde goederen zullen willen aanschaffen.
Het aanbod dat in deze vraag voorziet, staat in direct verband met het in
artikel 51 voorziene recht op zelfverdediging.II. Het wapenexportbeleid in de EUIn 1991 en 1992 heeft de Europese Raad acht criteria vastgesteld waaraan
de uitvoer van militaire goederen door de lidstaten dient te worden getoetst.
De Raad heeft deze criteria in 1998 aangevuld met de zgn. Gedragscode betreffende
de wapenuitvoer. Deze heeft als doel de eenvormige tenuitvoerlegging van de
overeengekomen criteria tussen de lidstaten te bevorderen door het vaststellen
van hoge gemeenschappelijke normen. Deze normen gelden als minimum voor het
betrachten van terughoudendheid bij de overdracht van conventionele wapens
door de EU-lidstaten. De Gedragscode beoogt niet de volledige harmonisering
van het wapenexportbeleid van de lidstaten. Zij stelt uitdrukkelijk
dat de lidstaten in hun nationale beleid restrictiever kunnen zijn dan de
Gedragscode voorschrijft.III. Het vierde criterium van het wapenexportbeleidHet vierde criterium van het wapenexportbeleid ziet op de gevolgen van
de voorgenomen uitvoer voor de vrede, veiligheid en stabiliteit in de bestemmingsregio.
De beoordeling van dit criterium valt volgens de Gedragscode in een aantal
elementen uiteen.III.(i) risicoafweging en aard van het materieelDe Gedragscode introduceert een risicoafweging voor de oordeelsvorming
over het vierde criterium in een concreet geval. Volgens de Gedragscode verlenen
de lidstaten geen uitvoervergunning«wanneer er een duidelijk risico bestaat dat
het beoogde ontvangende land het bedoelde materieel voor agressie jegens een
ander land gebruikt of er kracht mee wil bijzetten aan territoriale aanspraken».Uit deze omschrijving van de Gedragscode volgt, dat bij uitvoer een afweging
moet worden gemaakt betreffende de waarschijnlijkheid dat de goederen zullen
worden gebruikt voor agressie tegen een ander land, of voor het onderstrepen
van territoriale aanspraken. Beide risico's staan in nauwe relatie tot de
aard van het te leveren materieel («het bedoelde materieel»).
Met andere woorden, niet de leveringshandeling als zodanig, maar de aard van
de te leveren goederen dient te leiden tot een verhoogde kans op de realisatie
van de bedoelde risico's. Het blijft een graduele afweging: uiteindelijk kan
ook gereedschap ter onderhoud van militaire goederen bijdragen aan het verwezenlijken
van agressieve bedoelingen. Het verband is echter minder direct.III.(ii) afwegingsgrondenDe Gedragscode noemt vier afwegingsgronden, die bij de beoordeling van
de risicoafweging in acht moeten worden genomen:«a) het bestaan of de waarschijnlijkheid van een
gewapend conflict tussen het ontvangende en een ander land»In het geval het bestemmingsland is betrokken bij een gewapend conflict,
zal Nederland in principe levering van militaire goederen ongewenst achten,
tenzij sprake is van bondgenootschappelijke verplichtingen en de levering
plaatsvindt in het kader van het recht op zelfverdediging. In een dergelijke
conflictsituatie is mogelijk ook een embargo-maatregel van hetzij de VN, hetzij
de EU van kracht. Nederland streeft consistent naar een verbeterde werking
van bestaande sanctieregimes in VN en EU-kader. In dit verband zij bijv. gewezen
op de VR Presidentiële Verklaring van 24 september 1999.De beoordeling of een gewapend conflict tussen het bestemmingsland en
een ander land waarschijnlijk is of niet, is uiteraard minder eenvoudig. Een
aantal factoren is naar Nederlands oordeel van belang bij de beantwoording
van deze vraag:* negatieve factoren (grotere kans op een conflict):– in het verleden uitgevochten gewapende conflicten tussen het bestemmingsland
en een of meer derde landen, die niet hebben geresulteerd in een duurzame,
vreedzame beëindiging van het conflict;– het bestaan of de intensivering van spanningen over territoriale,
politieke, economische, religieuze, etnische en ideologische kwesties
en over de beschikbaarheid van natuurlijke hulpbronnen;– het optreden van terroristische bewegingen;– stijgende trends in de defensiebegrotingen van betrokken landen
in relatie tot de ontwikkeling van het BNP;– recente buitenproportionele toename in kwantitatieve en/of kwalitatieve
niveaus van bewapening (incl. massavernietigingswapens) van de betrokken landen;– de mate van internationaal politiek isolement van betrokken landen.* positieve factoren (kleinere kans op een conflict):– het bestaan van vertrouwenwekkende maatregelen en andere regelingen
en afspraken tussen betrokken landen;– het bestaan van een inhoudsvolle politieke dialoog tussen betrokken
landen;– de kwantitatieve en kwalitatieve equivalentie van de militaire
arsenalen van betrokken landen;– het niveau van de militaire en veiligheidssamenwerking tussen
betrokken staten;– de inbedding van betrokken landen in internationale samenwerkingkaders
en vertrouwenwekkende maatregelen.Vanzelfsprekend is het mogelijk dat in concrete gevallen bijkomende, of
andere factoren van belang blijken te zijn. In voorkomende situaties kunnen
bovendien zowel positieve als negatieve factoren van betekenis zijn. Bij conflicterende
scores op bovengenoemde factoren zal per geval een politiek eindoordeel moeten
worden gegeven op grond van alle relevante gegevens.«b) eventuele aanspraken op het grondgebied van
een buurland door het ontvangende land dat in het verleden met geweld heeft
gepoogd die aanspraken te doen gelden, of waarvoor het met geweld heeft gedreigd»Aanspraken op het grondgebied van buurlanden zijn gedocumenteerd1, en derhalve bekend. Belangrijker dan het bestaan van
de aanspraken zelf, is de rol daarvan in de bestaande bilaterale betrekkingen
tussen de betrokken landen. Indien de aanspraak een hoofdthema van deze betrekkingen
is, en in het bestemmingsland in verband wordt gebracht met de eventuele inzet
van militaire middelen om de aanspraak kracht bij te zetten, bestaat naar
Nederlands inzicht reden voor grote terughoudendheid in de wapenexport. Indien
de aanspraak is ingebed in een breed en overheersend kader van bilaterale
samenwerking, telt deze minder zwaar ook al zou in een verleden met geweld
zijn gedreigd.«c) de waarschijnlijkheid dat het materieel niet
gebruikt zal worden voor de legitieme nationale veiligheid en verdediging
van het ontvangende land»De waarschijnlijkheid dat het materieel niet gebruikt zal worden voor
legitieme nationale veiligheid en verdediging houdt verband met het militair-politieke
risico op eventuele agressie van het ontvangende land jegens een derde land,
en de aard van het materieel.Wat het eerste betreft zij verwezen naar «III.(ii).a):
het bestaan of de waarschijnlijkheid van een gewapend conflict tussen het
ontvangende en een ander land». De in die paragraaf genoemde
factoren zijn mede bepalend voor het risico op agressie door het bestemmingsland
jegens een derde land.Wat de aard van het materieel betreft zij verwezen naar de opmerkingen
in III.(i) risicoafweging en aard van het materieel.
Zo heeft bijv. een luchtverdedigingssysteem een specifiek defensieve functie,
terwijl aanvalshelicopters offensief optreden en dus agressie
tegen een ander land mede mogelijk maken.«d) de noodzaak de regionale stabiliteit niet in
sterk negatieve zin te beïnvloeden»Het is niet uit te sluiten dat een land zich wenst te bewapenen tegen
een grootschalige militaire opbouw in een buurstaat. Als zodanig is dit een
legitiem doel: het handhaven en verdedigen van de territoriale integriteit
is immers een van de hoofdtaken van een staat. Indien Nederland de dreigingsperceptie
deelt, kan het leveren van de gevraagde verdedigingsmiddelen in dergelijke
gevallen een bijdrage aan een vorm van militair evenwicht en stabiliteit zijn,
hoe ongelukkig een bewapeningsspiraal op zich ook is.Indien daarentegen het bestemmingsland zelf doende is een positie van
kwalitatief en kwantitatief militair overwicht op te bouwen of uit te breiden
zonder daarvoor legitieme redenen te hebben, is grotere terughoudendheid op
zijn plaats. Wel dient het probleem tevens te worden beoordeeld vanuit het
bredere perspectief van de regionale verhoudingen en het bestaande dreigingsperspectief.
De militaire kracht van een groot land kan nu eenmaal niet eenvoudig worden
vergeleken met de militaire omvang van een kleine buurstaat. Het beeld wint
slechts aan waarde indien de opbouw van het grotere land in perspectief wordt
geplaatst tegen de omvang van elk van zijn buurlanden (of een combinatie daarvan).
Bovenal dient het begrip stabiliteit te worden gerelateerd aan de drie bovengenoemde
punten en niet zozeer aan een absolute vergelijking van militaire krachtsverhoudingen
tussen buurstaten. Slechts de krachtsverhoudingen in relatie tot het dreigingsperspectief
geven een indicatie over de stabiliteit.IV. Toepassing in het Nederlandse beleidTerughoudendheid kenmerkt het Nederlandse wapenexportbeleid. Deze terughoudendheid
is ook van toepassing bij de toets op het vierde criterium van het wapenexportbeleid.
Nederland past dit criterium toe met inachtneming van de hierboven aangegeven
punten door in het toetsingsproces zowel ruimte te scheppen voor de bovenomschreven
thematische invalshoek, als voor een specifiek regionale invalshoek. Bij elke
aanvraag voor bestemmingen waarvoor het politiek advies van de Minister van
Buitenlandse Zaken nodig is, wordt getoetst op veiligheidsaspecten en regionale
aspecten. Indien nodig kan het advies van de ter plekke gevestigde ambassades
worden gevraagd. Aldus wordt een geïntegreerd oordeel gevormd.Nederland draagt regelmatig in het EU-wapenexportforum COARM zijn visie
over de regionale situatie van bestemmingslanden uit. Nederland poogt langs
deze weg om de EU-partners tot een gelijkgezinde opstelling te bewegen. De
uiteenlopende belangen van de EU-partners met betrekking tot de bestemmingsmarkten
brengt met zich mee dat een dergelijke inzet niet altijd vrucht draagt. Dit
is sedert 1998 het geval ten aanzien van India en Pakistan. Nederland kent
naar aanleiding van de door beide landen in mei 1998 genomen kernproeven nog
steeds een vergunningenstop voor beide landen, die echter niet door de partners
is overgenomen. Wel had Nederland in juni 1999 succes met de aanvaarding van
een EU-verklaring inzake de wapenexport naar het Grote Meren gebied in Afrika.
In deze verklaring werd opgeroepen geen wapens uit te voeren naar de partijen
die betrokken zijn bij het conflict in de DRC.De Minister van Buitenlandse Zaken,J. J. van AartsenXNoot1Bijvoorbeeld: Border and Territorial Disputes;
Alan J. Day ed. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-22054-49.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl