Wijziging Wet op het voortgezet onderwijs i.v.m. o.a. modernisering regels voorzieningenplanning bij scholen; Nota naar aanleiding van het verslag
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2019-09-23 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 31310, nr. 6

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum indiening

15-02-2008

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2007-2008

31310 nr. 6

12-02-2008

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaam1. Inleiding2. Hoofdlijnen van het wetsvoorstel3. Stichtings- en opheffingsnormenStichtingsnormenOpheffingsnormen4. Onderwijsaanbod5. Regionaal plan onderwijsvoorzieningen6. Rol en positie van de gemeente7. Uitvoering, handhaving en rechtsbescherming8. OverigOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 31310Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 68 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
31 310Wijziging van onder meer de Wet op het voortgezet onderwijs ter modernisering,
vereenvoudiging en beperking van de wettelijke regels over de voorzieningenplanning
bij scholennr. 6NOTA NAAR AANLEIDING VAN HET VERSLAGOntvangen 12 februari 2008Graag wil ik de leden van de vaste commissie voor Onderwijs, Cultuur en
Wetenschap danken voor de opmerkingen die zij in het verslag hebben gemaakt
en voor de vragen die zij hebben gesteld.In het onderstaande ga ik, mede namens de Minister van Landbouw, Natuur
en Voedselkwaliteit, in op de vragen en opmerkingen in het verslag.Bij deze nota naar aanleiding van het verslag is een nota van wijziging
gevoegd.Bij de beantwoording van de vragen van de commissie zal zoveel mogelijk
de volgorde worden aangehouden die zij zelf hanteert.1. InleidingMet genoegen constateer ik dat het wetsvoorstel in het algemeen op steun
vanuit de Kamer kan rekenen.2. Hoofdlijnen van het wetsvoorstelDe leden van de VVD-fractie vragen welke partij de laatste stem heeft
bij de stichting van scholen nu het Plan van Scholen vervalt.Wat betreft de stichting van scholen legt dit voorstel vast dat als een
wettelijk vastgelegd potentieel aan leerlingen is aangetoond, er een recht
is op stichting. De criteria daarvoor zijn wettelijk vastgelegd.Het verschil met de huidige wetsbepalingen over het Plan van Scholen is,
dat de mogelijkheid voor de minister ontbreekt om ook onder dat vastgelegde
potentieel aan leerlingen toestemming te geven voor stichting, behoudens als
het gaat om het openbaar onderwijs. Ik deel de opvatting van de leden van
de VVD-fractie dat het parlement de regering behoort te controleren op het
stelsel, niet op individuele beslissingen over de stichting van scholen. Het
wetsvoorstel laat het Plan van Scholen en daarmee de invloed van het parlement
op individuele uitvoeringsbeslissingen dan ook vervallen. Het parlement behoudt
uiteraard invloed op de wettelijke regels voor het stelsel. Ook zal de Tweede
Kamer worden geïnformeerd over de beslissingen rond de stichting via
het jaarverslag. Op basis daarvan kan de Kamer vaststellen of
de wettelijke regels aanpassing behoeven.3. Stichtings- en opheffingsnormenDe leden van de CDA-fractie vragen waarom de stichtingsen opheffingsnormen,
met uitzondering van die voor lycea, niet aangepast worden, wat de overwegingen
zijn om de gehanteerde aantallen te behouden en wat de ratio is achter de
aantallen. Zijn de genoemde aantallen reëel gezien het feit dat 35%
van de scholen onder de stichtingsnorm zit?Uit het oogpunt van levensvatbaarheid ligt het voor de hand, dat een categoriale
avo-school ten minste twee klassen per leerjaar moet kunnen vormen. Daarom
is in dit wetsvoorstel de historische norm van 65 leerlingen per leerjaar,
die nu voor het mavo geldt, ook toegepast voor de andere schoolsoorten. Daardoor
komt bijvoorbeeld de norm voor het havo circa 10% lager uit en die
voor atheneum/vwo 10% hoger. Meer dan 80% van de scholen is
opgenomen in scholengemeenschappen; bij scholengemeenschappen compenseren
veelal de verlagingen per schoolsoort de verhogingen.Een lagere norm voor alle schoolsoorten kan er snel toe leiden dat een
school eerst wordt gesticht en hoge huisvestingskosten met zich meebrengt
en bij een iets tegenvallende instroom van leerlingen weer moet sluiten. Dat
zou hoge maatschappelijke kosten in de huisvesting veroorzaken.Voor het categoriale vbo wordt eveneens van 65 leerlingen per leerjaar
uitgegaan als het een school met één afdeling betreft. Als het
om meer afdelingen gaat is een aantal leerlingen vereist van 160 leerlingen.
Dit omdat de programma’s per afdeling sterk verschillen en hoge afschrijvingen
op inventaris met zich meebrengen.Dat een substantieel deel van de scholen onder de stichtingsnorm zit (circa
35%), betekent niet dat de stichtingsnorm niet reëel is. De geringere
of juist grotere belangstelling voor een nieuwe school dan geraamd kan voortvloeien
uit een grotere of juist geringere aantrekkingskracht op ouders en leerlingen
van een bestaande school in dezelfde regio. Daarnaast is het uiteraard niet
te voorkomen, dat het totaal aantal leerlingen (de basisgeneratie) in de ene
regio toeneemt en in de andere regio afneemt en daarmee ook het gemiddeld
aantal leerlingen per school in de regio.De leden van de CDA-fractie vragen hoe de aantallen worden bepaald en
indien dit bij ministeriële regeling is, of deze dan naar de Kamer kan
worden gezonden.De stichtings- en opheffingsnormen zijn opgenomen in de wet zelf. De stichtingsnormen
zijn geregeld in het nieuwe artikel 65 WVO. De opheffingsnormen zijn geregeld
in het nieuwe artikel 107 WVO. Deze normen worden dus niet bij lagere regelgeving
vastgesteld, waarmee toezending van die lagere regelgeving aan de Kamer niet
aan de orde is.Om inzichtelijk te maken wat de stichtings- en opheffingsnormen nu zijn
en wat zij worden in dit wetsvoorstel: zie onderstaande tabellen.StichtingsnormenSchoolsoortCategoriale schoolScholengemeenschap  iswordtiswordtatheneum340–255–gymnasium355–––lyceum460–460–vwo1–390–292havo360325270244mavo260260195195 vbo 1 afdeling260260260195 2 afdelingen320320320240 3 afdelingen480480480360 4 afdelingen640640640480praktijkonderwijs12012090901 Vwo vervangt in de «wordt» situatie atheneum,
gymnasium en lyceum, omdat zowel de atheneum- als de gymnasiumstroom mag worden
aangeboden; de nieuwe getalsnorm voor vwo moet dus vooral met die voor het
lyceum vergeleken worden.OpheffingsnormenschoolsoortCategoriale schoolScholengemeenschap  iswordtiswordtatheneum240–180–gymnasium240–––lyceum300–300–vwo1–292–195havo240243150165mavo240195120130 vbo 1 sector240195120130 2 sectoren240240240160 3 sectoren240240240240 4 sectoren360360360320praktijkonderwijs–90–661 Vwo vervangt in de «wordt» situatie atheneum,
gymnasium en lyceum, omdat zowel de atheneum- als de gymnasiumstroom mag worden
aangeboden; de nieuwe getalsnorm voor vwo moet dus vooral met die voor het
lyceum vergeleken worden.De leden van de CDA-fractie vragen tevens of de regering bereid is de
in artikel 76 WVO voorziene ministeriële regelingen om te zetten in algemene
maatregelen van bestuur met voorhang.Omzetting van de voorziene ministeriële regelingen in algemene maatregelen
van bestuur is niet praktisch, omdat het gaat om tamelijk gedetailleerde,
technische zaken of zaken die naar verwachting regelmatig aanpassing behoeven.
Dit soort zaken leent zich bij uitstek voor vaststelling bij ministeriële
regeling. Bij de ministeriële regeling(en) op basis van het nieuwe artikel
76 WVO moet worden gedacht aan:– berekeningswijzen voor de prognose van het leerlingenaantal benodigd
bij stichting of splitsing,– berekeningswijze voor het leerlingverlies van een school/vestiging
indien scholen in de omgeving nieuwe voorzieningen plannen,– welke gegevens een school moet leveren indien men een tijdelijke
nevenvestiging wil starten (datum, adres), enz.De leden van de CDA-fractie vragen of de regering bereid is om ook voor
het bijzonder onderwijs een vergelijkbare uitzondering te maken op de stichtingsnorm
in verband met de bereikbaarheid zoals voor het openbaar onderwijs. Zou een
dergelijke uitzondering ook niet moeten gelden voor de opheffing van scholen?In de afgelopen tien jaar is niet de noodzaak gebleken van het afwijken
van de stichtingsnorm omdat anders de bereikbaarheid in het geding kwam, noch
voor het bijzonder onderwijs noch voor het openbaar onderwijs. Artikel 23,
vierde lid, van de Grondwet geeft een specifieke opdracht aan de overheid
om te zorgen voor voldoende openbaar onderwijs, met het oog waarop de garantiebepalingen
van de huidige wet zijn overgenomen in het wetsvoorstel (het nieuwe artikel
67 komt overeen met huidig artikel 66, leden 3 en 3a, WVO). De Grondwet bevat
geen vergelijkbare opdracht voor het bijzonder onderwijs. Een bepaling die
het ook voor het bijzonder onderwijs mogelijk maakt een uitzondering
te maken op de stichtingsnorm, acht ik dan ook niet nodig.Wat betreft de opheffing van scholen is het al mogelijk om op basis van
artikel 108, vierde lid, WVO in specifieke situaties, zoals bij eilandscholen,
een uitzondering te maken.De leden van de CDA-fractie geven verder aan dat in de technische briefing
werd gesteld dat de aanvragen worden beoordeeld op huidige leerlingencijfers
en niet op toekomstige en vraagt de staatssecretaris dit nader toe te lichten.Er moet onderscheid gemaakt worden tussen de berekening van het leerlingverlies
bij een uitbreiding van het onderwijsaanbod op basis van een regionaal plan
onderwijsvoorzieningen (RPO), en de berekening van leerlingenaantallen bij
stichting. Bij een uitbreiding van het onderwijsaanbod op basis van een RPO
wordt er van uitgegaan dat de uitbreiding op het moment van aanvraag al volgroeid
is (alle leerjaren tellen mee). Vervolgens wordt het leerlingverlies bij een
vestiging van een omliggende school berekend op basis van het feitelijk aantal
leerlingen van die vestiging op het moment van aanvraag van de uitbreiding.
Bij aanvragen voor stichting daarentegen wordt niet van leerlingen op het
moment van aanvraag uitgegaan, maar van toekomstige leerlingen. Er wordt een
berekening gemaakt van het toekomstige aantal leerlingen voor de middellange
termijn (4 jaar na de vroegste datum aanvang bekostiging) en langere termijn
(8 jaar daarna).De berekening op basis van een RPO sluit het dichtst aan bij de werkelijkheid.
De berekening bij stichting is noodzakelijkerwijs een meer modelmatige. Het
gebied waaruit de leerlingen feitelijk afkomstig zijn, is niet bekend en als
de toekomstige groei er niet bij wordt betrokken wordt het wel heel moeilijk
in situaties van sterke groei tijdig in scholen te voorzien.Ook willen deze leden graag weten in hoeverre het wetsvoorstel rekening
houdt met extreme daling dan wel groei van het leerlingenaantal. Met name
in de regio’s Limburg, Friesland, Zuid-Holland en Zeeland is in de komende
periode sprake van een extreme daling van het leerlingenaantal. In de regio
Flevoland is daarentegen de komende tijd sprake van een extreme groei van
het leerlingenaantal.Dit wetsvoorstel treft geen voorziening voor de bekostigingsgevolgen van
extreme leerlinggroei of extreme leerlingdaling bij bestaande scholen. Zoals
aangegeven in het voorgaande wordt bij stichting rekening gehouden met de
afname of groei van het aantal leerlingen over 4 en over 8 jaar. Zoals is
toegezegd, zal in het kader van de modernisering van de bekostiging worden
ingegaan op de motie over de demografische ontwikkelingen.De leden van de CDA-fractie vragen of voor de nieuw gestichte scholen
van de laatste 10 jaar, waarvoor een aantal leerlingen redelijkerwijs was
aangetoond, deze leerlingen ook na opening van de school daadwerkelijk aanwezig
waren. Kan voor scholen, waarbij dat niet het geval was, worden aangeven waardoor
dat veroorzaakt is.In de afgelopen 10 jaar zijn er 9 scholen gesticht: 3 scholen van de evangelische
richting, 2 van de islamitische richting en 4 van andere richtingen. De 5
scholen van de evangelische en islamitische richting zijn gesticht op basis
van de directe meting van het leerlingpotentieel, waarbij de belangstelling
voor de school wordt vastgesteld door enquêtering onder ouders van kinderen
van 10 en 11 jaar. 4 van deze 5 scholen zijn inmiddels volgroeid en tellen
een aantal leerlingen dat duidelijk onder de stichtingsnorm ligt. Van de 4
scholen van een andere richting voldoen er 2 aan de stichtingsnorm; de andere
2 zijn pas gestart. Geen van deze 4 scholen is op basis van directe meting
gestart.Omdat de feitelijke belangstelling voor scholen die gesticht worden op
basis van directe meting achterblijft bij de prognose zullen die ervaringscijfers
voortaan worden ingecalculeerd bij het in aanmerking nemen van de resultaten
van de directe meting.Ook vragen deze leden om aan te geven waarom de cijfers van het Centraal
Bureau voor de Statistiek gebruikt moeten worden en of deze cijfers voldoende
nauwkeurig zijn.De cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek worden gehanteerd
omdat deze een historische reeks vormen en een betrouwbare basis bieden. Ze
zijn voldoende nauwkeurig. Ze worden door CFI zodanig bewerkt, dat deels op
basis van landelijke belangstellingspercentages en deels op basis van belangstellingspercentages
per gemeente het leerlingpotentieel voor de school of afdeling van de verlangde
richting kan worden berekend.Volgens artikel 67 kunnen gedeputeerde staten een aanvraag voor een school
indienen. De leden van de CDA-fractie vragen zich af of het criterium dat
gedeputeerde staten een aanvraag in kunnen dienen «indien een naar hun
oordeel voldoende groot aantal wettelijk vertegenwoordigers van leerlingen
hebben aangegeven dat zij die school wensen» voldoende duidelijk is.
In verband met de stichtingsduur zullen de betreffende leerlingen geen gebruik
maken van de school en is het dus geheel vrijblijvend voor de wettelijke vertegenwoordigers
om een aanvraag te ondersteunen. Tevens vragen zij zich af waarom hier een
ander criterium wordt gehanteerd dan in artikel 65.In de eerste plaats merk ik op dat het hier om een garantiebepaling in
de wet gaat, die overgenomen is uit de huidige wet en die een grote beoordelingsvrijheid
geeft aan de provincie. Dit is ook op zijn plaats omdat de provincie het verwachte
aantal leerlingen moet afwegen tegen de afstand naar andere openbare scholen.
Vandaar dat hier een ander criterium dan in artikel 65 is gehandhaafd. Overigens
is deze aparte stichtingsmogelijkheid voor de provincie bij mijn weten nog
nooit toegepast.In de tweede plaats mag ik er op vertrouwen dat als dit wel aan de orde
zou zijn de provincie er alle belang bij heeft haar beoordelingsvrijheid zo
aan te wenden, dat er een levenvatbare school tot stand komt. Anders zou de
gemeente eerst de huisvesting moeten bekostigen en zou de school vervolgens
alsnog moeten sluiten. Dat zal de provincie zeker niet nastreven.De leden van de VVD-fractie vragen of de invoering van de opheffingsnorm
voor praktijkonderwijs er toe leidt dat er categoriale scholen van die onderwijssoort
moeten sluiten. Kan gegarandeerd worden dat er voor leerlingen die dat nodig
hebben plaats is in het praktijkonderwijs?Er zijn momenteel 7 categoriale scholen voor praktijkonderwijs die minder
leerlingen tellen dan de opheffingsnorm. Het gaat hier veelal om scholen die
heel weinig onder die norm zitten. Deze scholen hebben (op grond van het overgangsrecht)
vijf jaar de tijd om aan de norm te gaan voldoen, terwijl normaliter een termijn
van drie jaar geldt. Lukt dat niet op eigen kracht dan ligt samenvoeging met
een andere school voor de hand. Als één van deze scholen moet
worden opgeheven, is er plaats voor die leerlingen in het praktijkonderwijs.
Zonodig kan op basis van artikel 108, vierde lid, WVO aan de minister toestemming
worden gevraagd langer onder de opheffingsnorm te mogen zitten. Bij de beoordeling
van een dergelijk verzoek wordt met name gekeken naar de reisafstand naar
omliggende voorzieningen voor praktijkonderwijs.De hoogte van de opheffingsnorm is in goed overleg met het Landelijk Werkverband
van het praktijkonderwijs tot stand gekomen.4. OnderwijsaanbodDe leden van de PvdA-fractie vrezen dat het aanbieden van mavo-onderwijs
door AOC’s in nieuwe tijdelijke nevenvestigingen in stedelijke gebieden
de segregatie sterk zal doen toenemen. Nu al is het vbo zoals aangeboden door
AOC’s de laatste jaren sterk gegroeid, niet vanwege een toegenomen belangstelling
voor groen onderwijs, maar door autochtone leerlingen die niet naar de zwarte
vmbo-scholen in de steden gingen. Deze leden vragen hoe de regering het segregatie-effect
hiervan wil voorkomen. In het kader van het TL-experiment is één
tijdelijke nevenvestiging mavo gesticht aan de vestiging Roermond van AOC
Citaverde college. Tot de inwerkingtreding van de wet is er nog ruimte voor
maximaal twee nieuwe tijdelijke nevenvestigingen mavo (memorie van toelichting,
blz. 40). Inmiddels is ervoor gekozen het experiment te realiseren op twee
bestaande TL-vestigingen; er komen geen nieuwe tijdelijke nevenvestigingen
mavo bij. Van een segregatie-effect, waarvoor de leden van de PvdA-fractie
vrezen als gevolg van nieuwe tijdelijke nevenvestigingen, is dus geen sprake.
De minister van LNV maakt met de AOC afspraken over hun inspanningen om tot
meer culturele diversiteit te komen.Verder vragen deze leden waarom het groene onderwijs niet geheel onder
de verantwoordelijkheid van OCW wordt gebracht nu de Rijksoverheid toch sterk
aan het vernieuwen is, regeldruk en verkokering wil bestrijden en flink snijdt
in de ambtelijke formaties?Al sinds jaar en dag is het groen onderwijs onderdeel van een samenhangend
stelsel van onderzoek en onderwijs dat onder de verantwoordelijkheid valt
van de minister van LNV. In het Coalitieakkoord zijn geen afspraken gemaakt
hierin verandering aan te brengen. Dit stelsel staat de minister van LNV en
de relevante doelgroepen ten dienste bij het realiseren van maatschappelijke
opgaven in het LNV-domein. Voor wat betreft het algemeen onderwijsbeleid volgt
de minister van LNV het beleid van OCW, zoals onder andere aangegeven in brieven
aan de Tweede Kamer in 2004 en 2005 over harmonisatie van groen onderwijs
(Kamerstukken II, 27 417 nrs. 7 en 10).De leden van de PvdA-fractie vragen of grafimedia echt nog zo exclusief
is dat deze afdeling alleen via stichting tot stand kan komen, hoeveel de
bekostiging afwijkt van andere afdelingen binnen het vbo en wat de sanctie
is als een vbo-school een afdeling grafimedia inricht zonder een beroep te
doen op extra bekostiging.Op dit moment zijn er 17 afdelingen voor grafimedia. De materiële
bekostiging van de afdeling grafimedia is eenderde hoger dan die van andere
vbo-afdelingen (2063 euro tegen 1550 euro per leerling). Dat is de reden waarom
voor het aanbieden van die afdeling een leerlingpotentieel conform artikel
65 of 68 WVO moet worden aangetoond alvorens de afdeling kan worden bekostigd.Als een school leerlingen het onderwijs in de afdeling grafimedia aanbiedt
zonder daarvoor toestemming te hebben en de leerlingen als zodanig opgeeft
bij de leerlingtelling, worden die leerlingen niet bekostigd. Ook kunnen die
leerlingen geen examen doen in het gevolgde programma. Worden de leerlingen
bij een andere afdeling opgegeven dan grafimedia, dan leidt dat tot de (lagere)
bekostiging die past bij die afdeling. Als de inspectie discrepantie tussen
het toegestane en daadwerkelijke aanbod ontdekt, leidt dat bovendien tot terugvordering
van ten onrechte voor deze leerlingen verstrekte bekostiging.De leden van de PvdA-fractie vragen waarom het kabinet de mogelijkheid
van een havo-afdeling in de wet niet openhoudt met het oog op de doorstroming
van het mavo naar het havo. Ook de leden van de VVD-fractie vragen
om een nadere motivering en merken in dit verband op, dat er behoefte is aan
een havo-afdeling.Momenteel is er in het hele land geen enkele havo-afdeling aan een bestaande
vbo/mavo. Er is slechts van een mavo-school bekend dat men graag een havo-afdeling
wil. Bij honorering van die wens bestaat het gevaar dat de leerling op papier
vier jaar mavo volgt afgesloten met een mavo-diploma, maar in werkelijkheid
de eerste drie jaar havo in vier jaar doet en vervolgens twee jaar de havo-top.
De havo-afdeling wordt dan aangewend voor het realiseren van een zesjarige
havo. Ook zonder de mogelijkheid van een havo-afdeling wordt een goede doorstroming
mavo-havo gerealiseerd. Daarvoor is een dicht netwerk aan havo-scholen in
het land beschikbaar.De leden van de PvdA-fractie vragen of het kabinet bereid is om de bestuurskracht
van een schoolbestuur te betrekken bij de stichting van nieuwe scholen. Veel
nieuw gestichte scholen kampen met grote problemen.Het staat mijns inziens op gespannen voet met de – in artikel 23
van de Grondwet besloten liggende – vrijheid van stichting om op voorhand
aan een bevoegd gezag dat een nieuwe school wil stichten, eisen te stellen
met betrekking tot de bestuurskracht. Uiteraard volg ik de onderwijskwaliteit
van nieuwe scholen.De leden van de VVD-fractie vragen wat de afschaffing van het onderscheid
tussen athenea, gymnasia en lycea betekent voor zelfstandige gymnasia.Een zelfstandig gymnasium wordt een vwo-school, die de gymnasium-stroom
aanbiedt. Desgewenst kan de school ook de atheneum-stroom aanbieden. In het
maatschappelijk verkeer dient de school zorgvuldig aan te geven welk onderwijs
wordt aangeboden (nieuwe artikel 21 WVO). Zie ook het algemeen deel van de
memorie van toelichting bij het wetsvoorstel (blz. 8).5. Regionaal plan onderwijsvoorzieningenDe leden van de CDA-fractie vragen waarop de verwachting is gebaseerd,
dat het merendeel van de havo/vwo scholen zal gaan deelnemen aan de regionale
samenwerking en wat de regering gaat doen als dat onverhoopt niet het geval
is.De verwachting dat het merendeel van het havo/vwo deel zal gaan nemen
aan de regionale samenwerking is gebaseerd op het volgende:– havo/vwo maakt voor 80% deel uit van scholengemeenschappen
waarin ook mavo of vbo is opgenomen; door het deelnemen van havo/vwo nemen
de uitruilmogelijkheden toe;– er zijn nu al diverse voorbeelden, waarbij – op aandringen
van het veld – het havo/vwo meedoet in de regionale samenwerking.De evaluatie na vijf jaar zal aangeven in hoeverre de beoogde doelen van
de wetswijziging worden gehaald en of er bijstellingen nodig zijn.De leden van de CDA-fractie vragen de regering de mogelijkheid aan te
geven van een hardheidsclausule in het wetsvoorstel indien kleinschaligheid,
leefbaarheid en kwaliteit in gevaar komen.Er is veel ervaring opgedaan met regionale arrangementen. Die ervaringen
waren gunstig. Vervolgens is de regionale samenwerking opgenomen in het wetsvoorstel
dat nu aan de Kamer is voorgelegd. Daarbij is ook het advies van de Onderwijsraad
over dit wetsvoorstel verwerkt. De vormgeving van de regionale samenwerking
is de verantwoordelijkheid van de bevoegde gezagorganen van de vestigingen
van de scholen in de regio. Daarbij past geen centraal geregelde hardheidsclausule.
Dat zou ook niet passen bij de uitgangspunten van goed bestuur,
die uitgaan van de zelfregulering van het veld.Wat betreft de vraag naar de invloed van de grotere vrijheid op de kleinschaligheid,
de leefbaarheid en de kwaliteit het volgende. In de huidige regionale arrangementen
is noch sprake van een schaalvergroting noch van een schaalverkleining. Daarmee
is er ook geen aanleiding om te vrezen voor de leefbaarheid.De leden van de CDA-fractie vragen verder tot welke andere instantie partijen
zich kunnen wenden indien zich een impasse voordoet in het overleg tussen
scholen.Scholen zijn heel goed in staat zelf een oplossing te vinden voor een
impasse in het overleg door het inschakelen van een onafhankelijke derde.
Bemoeienis van de centrale overheid, het voorschrijven van een geschillenregeling
e.d. zijn daarvoor niet noodzakelijk. Dat blijkt ook uit het gegeven, dat
75% van de vbo- en mavo-scholen al regionaal samenwerkt bij de voorzieningenplanning
zonder dat er in regelgeving een voorziening is getroffen voor het oplossen
van impasses in het overleg. Dit wetsvoorstel draagt er aan bij om ook de
laatste 25% te stimuleren om regionale samenwerking te realiseren.De leden van de CDA-fractie vragen op welke wijze wordt voorkomen dat
een school door andere scholen uitgesloten wordt in het overleg over regionale
plannen. De leden van de VVD-fractie stellen dat de samenwerkingsverbanden
machtsblokken met elkaar kunnen vormen en vragen zich af wat dit voor eventueel
nadelige consequenties heeft voor de scholen die buiten het verband vallen.Idealiter doen zo veel mogelijk scholen in de regio mee met de regionale
samenwerking. In de meeste bestaande regionale arrangementen is dat ook het
geval. Er is niet geconstateerd, dat machtsblokken in het regionale samenwerkingsverband
bewust scholen uitsluiten. Om te voorkomen dat al te gemakkelijk scholen worden
uitgesloten, bepaalt het wetsvoorstel dat de vestigingen van scholen die deelnemen
tenminste 60% van de leerlingen per deelnemende gemeente moet omvatten.
Een bevoegd gezag kan echter om hem moverende redenen, bijvoorbeeld dat er
voor hem geen belang mee is gediend, buiten de samenwerking willen blijven.
Voor die situaties is het mogelijk bekostiging van een nieuwe school of afdeling
te verkrijgen. Die mogelijkheid is echter wel beperkter.In de voorbereiding op dit wetsvoorstel is door BMC onderzocht of het
nodig is nadere regels te maken om eventuele conflicten te voorkomen. BMC
concludeerde dat de noodzaak voor een dergelijke regeling niet gebleken is.De leden van de CDA-fractie vragen hoe rekening wordt gehouden met de
in- en uitstroom van leerlingen bij gemeenten bij de bepaling van de regionale
plannen en of hierover afstemming plaatsvindt.De grenzen van de regio, die worden bepaald door gemeentegrenzen, vallen
veelal grotendeels samen met de grenzen van de gebieden, waaruit de scholen
leerlingen betrekken. Herverdeling van leerlingen tussen regio’s valt
daardoor niet of nauwelijks te verwachten. Zou die in een enkel geval wel
substantieel zijn, dan geldt dat een vestiging van een school geen leerlingverlies
van 10% of meer mag ondervinden.Dezelfde leden onderschrijven de opvatting van de Raad van State dat het
voorgestelde regionale plan te weinig waarborgen heeft voor kostenbeheersing
omdat de betrokken organen geen direct belang hebben bij doelmatig gebruik
van Rijksmiddelen, maar wel bij behoud of uitbreiding van hun onderwijsaanbod.
De reactie van de regering hierop gaat volgens deze leden te gemakkelijk voorbij
aan de door de Raad geopperde motivering. Zij vernemen graag een nadere toelichting
van de regering.Het is inderdaad juist dat betrokken organen, de bevoegde gezagsorganen,
er geen direct belang bij hebben of de uitgaven van het Rijk stijgen of dalen
als gevolg van de uitbreiding van het onderwijsaanbod. Echter het bekostigingssysteem
is zo ingericht, dat uitbreiding van het aanbod met vbo-afdelingen of -programma’s
geen gevolgen heeft voor de uitgaven van het Rijk. Die uitgaven zijn gekoppeld
aan het aantal leerlingen en niet aan het aantal afdelingen of programma’s.
Voorts moet voor de dure afdelingen aan de stichtingsnorm worden voldaan.
Ook een eventuele uitbreiding van het aantal vestigingen heeft geen gevolgen
voor de uitgaven van het Rijk.De leden van de CDA-fractie vragen of niet het gevaar bestaat dat een
RPO leidt tot een gesloten markt en consolidatie. Zij wijzen op het belang
van een pluriform en kleinschalig onderwijsaanbod.Van een gesloten markt is in zoverre geen sprake, dat stichting altijd
mogelijk blijft. Voorts is de ervaring met de regionale arrangementen dat
die meer keuzemogelijkheden bieden aan ouders en leerlingen omdat scholen
in onderling overleg een eigen profiel ontwikkelen en eigen keuzes maken voor
wat betreft vbo-programma’s: soms breed, soms smal, soms beide. Verder
bevat het nieuwe artikel 72 WVO de voorwaarde dat ten minste twee bevoegde
gezagsorganen aan de regionale samenwerking moeten deelnemen; ook dat werkt
mee om te voorkomen dat er een gesloten markt ontstaat.De leden van de PvdA-fractie vragen hoe eventuele conflicten tussen RPO’s
van aangrenzende regio’s worden opgelost. De leden van de VVD-fractie
vragen waar de eindverantwoordelijkheid en beslissingsbevoegdheid liggen.RPO’s bevatten voornemens voor het onderwijsaanbod in de betrokken
regio voor de komende vijf jaar. Voordat een RPO tot stand komt, moet overleg
worden gepleegd met onder meer provincie(s) en, in geval van plannen voor
het vbo, ook met het afnemend onderwijsveld (ROC’s, AOC’s) en
het bedrijfsleven. Deze instanties hebben vaak ook zicht op mogelijke plannen
in aangrenzende regio’s, aangezien zij ook daar bij moeten worden betrokken.
Eventuele conflicterende onderdelen in concept-RPO’s kunnen zo al worden
opgelost.Op grond van een vastgesteld RPO moet voor elke daarin opgenomen voorziening
een aanvraag bij de minister worden ingediend. Die heeft de uiteindelijke
beslissingsbevoegheid ten aanzien van het al dan niet doorgaan van alle afzonderlijke
in RPO’s opgenomen onderwijsvoorzieningen. De minister legt een voorgenomen
besluit ten aanzien van een voorziening ter inzage. Dit wordt aangekondigd
in de Staatscourant. Een potentieel benadeelde school (die dreigt meer dan
10% leerlingverlies te lijden door de aangevraagde onderwijsvoorziening)
heeft vervolgens zes weken de tijd om daarover een zienswijze bij de minister
in te dienen. Op grond van die informatie neemt de minister uiteindelijk een
besluit, waartegen overigens vervolgens weer beroep openstaat bij de Afdeling
bestuursrechtspraak van de Raad van State. Langs deze weg worden eventuele
geschillen beslecht.De leden van de PvdA-fractie vragen waarom het vbo overleg moet voeren
met het bedrijfsleven. Deze leden wijzen erop dat het voorbereidend beroepsonderwijs
geen eindonderwijs is en dat het HBO, de ROC’s en AOC’s al intensief
overleg voeren met het bedrijfsleven.Het vbo is inderdaad geen eindonderwijs. Niettemin is het overleg van
vbo-scholen met het bedrijfsleven van belang voor het verkrijgen van stageplaatsen
en voor het inzicht in het arbeidsmarktperspectief van leerlingen.De leden van de SP-fractie vragen wat de gevolgen zouden zijn voor een
school wanneer deze onvrijwillig uit een RPO wordt verwijderd door andere
scholen. Deze leden vragen tevens hoe wordt voorkomen dat leerlingen in een
dergelijk geval de dupe worden.Hoe scholen hun samenwerking vormgeven, wordt niet voorgeschreven. Dat
geldt ook voor de manier waarop zij eventuele conflicten zullen oplossen.
In de voorlopers van de RPO’s, de regionale arrangementen, heeft zich
een dergelijke situatie overigens nooit voorgedaan. Dat neemt niet weg dat
een situatie waarin een school al dan niet vrijwillig uit een RPO treedt,
in de toekomst zou kunnen voorkomen. De in artikel 72, eerste lid, opgenomen
60%-norm vormt wel een prikkel om zoveel mogelijk scholen «binnenboord»
te houden. Voor scholen die een school uit een RPO verwijderen kunnen er nadelige
gevolgen zijn. Niet in het RPO opgenomen voorzieningen kunnen alleen worden
aangevraagd met instemming van alle betrokken bevoegde gezagsorganen (artikel
72, vierde lid). Men beperkt dus de eigen mogelijkheden als men de samenwerking
met een school verbreekt.Als een RPO is vastgesteld, kunnen op basis daarvan gedurende een periode
van 5 jaar voorzieningen worden aangevraagd. Dit geldt ook indien zich in
die periode een geschil voordoet tussen de samenwerkende bevoegde gezagsorganen.
Een geschil staat dus niet in de weg aan de realisatie van voorzieningen van
een school die wordt uitgesloten.De uiterste consequentie van het uittreden – om welke reden dan
ook – is inderdaad dat, indien de school niet opnieuw tot een RPO toetreedt,
na afloop van het oorspronkelijke RPO (na vijf jaar) de bekostiging van de
afdeling (en van de intra- en intersectorale programma’s waarvoor die
afdeling vereist is) stopt. Juist met het oog op de belangen van de leerlingen
is daarbij evenwel in de wet voorzien in een afbouwregeling. Het afdelingsonderwijs
in het derde leerjaar mag nog één jaar worden aangeboden en
in vierde leerjaar nog twee jaar. Op deze manier wordt voorkomen dat leerlingen
de dupe worden, want zij worden in staat gesteld hun opleiding af te ronden.Naar aanleiding van de vraag van de leden van de SP-fractie of leraren
enige vorm van inspraak hebben bij de vorming van een RPO wordt gewezen op
artikel 11, onderdeel d, van de Wet medezeggenschap op scholen. Daarin is
de adviesbevoegdheid geregeld van de medezeggenschapsraad, waarin naast ouders/leerlingen
ook het personeel is vertegenwoordigd. Daarin is onder meer bepaald dat adviesbevoegdheid
bestaat voor het aangaan, verbreken of belangrijk wijzigen van een duurzame
samenwerking, waaronder een RPO valt.De leden van de SP-fractie vragen hoe de regering garandeert dat onderwijs
niet vanwege concurrentiemotieven uit dorpen en kleine gemeenten verdwijnt.
Wat kan een gemeente doen als een RPO het voornemen bevat om een vestiging
in de ene gemeente te sluiten en te verplaatsen naar een andere gemeente?Mij bereiken geen signalen dat de regionale samenwerking zou leiden tot
sluiting van vestigingen op het platteland of tot verplaatsingen naar een
andere gemeente. Er is eerder sprake van – een weliswaar beperkt aantal –
nieuwe nevenvestigingen. Wat betreft de concurrentie: als er bijvoorbeeld
twee scholen zijn met hun hoofdvestiging in een middelgrote stad, waarvan
er één een nevenvestiging in een naburige kleine gemeente heeft
en de andere niet, is het uit concurrentieoverwegingen juist heel aantrekkelijk
om de enige nevenvestiging van een school in die kleine gemeente open te houden.
Als een schoolbestuur toch – in het kader van een RPO – de laatste
vestiging in een kleine gemeente wil sluiten en verplaatsen naar een andere
gemeente dan geldt dat met beide gemeenten overleg wordt gevoerd over het
concept-RPO. Daarbij is het sterk afhankelijk van de plaatselijke situatie
en de beschikbaarheid van gebouwen, hoe de gemeenten daarop zullen
reageren. Uiteindelijk is de beslissing over eventuele sluiting of verplaatsing
aan het bevoegd gezag. De beslissing over de wijze waarop wordt voorzien in
de huisvesting ligt bij de gemeente. Dit wetsvoorstel brengt op dat punt geen
wijziging aan.De leden van de VVD-fractie vragen zich af hoe het zit met de afhankelijkheid
van de RPO’s van de gemeenten, die een belangrijke bevoegdheid houden
met betrekking tot de huisvesting.Gemeenten hebben op grond van artikel 76b WVO een zorgplicht voor de huisvesting
van het voortgezet onderwijs op hun grondgebied. Als de minister een onderwijsvoorziening
voor bekostiging in aanmerking brengt, moet de gemeente voor de daarbij behorende
huisvesting zorgen. Dat verandert niet door de nieuwe regels voor de voorzieningenplanning.
Wat wel verandert, is de wijze waarop wijzigingen in het onderwijsaanbod tot
stand komen. Regionale samenwerking komt daarbij voorop te staan. Voor zover
RPO’s huisvestingsconsequenties hebben – met name bij verplaatsing
en bij een nieuwe nevenvestiging is dat het geval – is het in het belang
van scholen zelf om daarover in een vroegtijdig stadium te overleggen met
de betrokken gemeente(n). Daarom schrijft het wetsvoorstel voor dat er over
elk concept-RPO overleg moet plaatsvinden. In het RPO moet ten behoeve van
de gemeente ook een prognose van het aantal leerlingen per vestiging opgenomen
worden. De afhankelijkheid van de gemeente gaat echter niet zo ver dat de
gemeente kan bepalen of een voorziening er al dan niet komt. Als het gaat
om een nieuwe school, een nieuwe vestiging of om het verplaatsen van een vestiging,
krijgt de gemeente daar overigens indien nodig een aantal jaren de tijd voor.De leden van de VVD-fractie vragen wat de meerwaarde en de rol van de
provincie is bij het opstellen van de regiovisie, en of de provincie de rol
van arbiter vervult.De provincie heeft bij de totstandkoming van het regionaal plan een procesrol.
Dit hangt onder meer samen met haar rol op het gebied van de jeugdzorg en
haar kennis van de arbeidsmarkt. De regelgeving wijst geen arbiter aan. Als
de bevoegde gezagsorganen dat vragen, kan de provincie die rol wel vervullen.6. Rol en positie van de gemeenteDe leden van de CDA-fractie vragen zich af op welke wijze de gemeente
de huisvestingsgevolgen van een RPO in de toekomst gefinancierd krijgt. Indien
deze lasten leiden tot verhoging van de uitgaven ten laste van de begroting
van OCW, moet dit dan toch niet jaarlijks geraamd worden en betekent dat dan
niet dat er in feite een soort jaarlijks scholenplan is? Deze leden vragen
ook of, indien de betreffende gemeente het moet financieren, het dan niet
reëel is om de gemeente ook invloed te geven op de plannen van de scholen.
Verder vragen zij of de huisvesting gelijk voor het totaal aantal geprognosticeerde
leerlingen geregeld moet worden of dat dit in een groeimodel kan.De gemeente ontvangt een algemene uitkering uit het gemeentefonds. Die
uitkering wordt gebaseerd op de maatstaven in het gemeentefonds. Een van die
maatstaven is het aantal VO-leerlingen dat in de gemeente op een VO-school
is ingeschreven. Uit die algemene uitkering moeten onder meer de uitgaven
voor onderwijshuisvesting voor voortgezet onderwijs worden bestreden. Het
ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties bewaakt via de periodieke
onderhoudsrapportage of de verdeling van het gemeentefonds nog voldoende in
overeenstemming is met de feitelijke kostenstructuur bij gemeenten. Het periodieke
onderhoudsrapport is een signaleringsinstrument en leidt niet automatisch
tot aanpassingen in de verdeling of omvang van het gemeentefonds. Indien er
afwijkingen gaan ontstaan tussen de feitelijke uitgaven bij gemeenten en de omvang van het cluster educatie (waarin opgenomen de onderwijshuisvesting)
in het gemeentefonds zal door de fondsbeheerders in overleg met het ministerie
van OCW nader worden bezien hoe hiermee dient te worden omgegaan.Wat betreft de huisvestingsgevolgen voor de gemeente maak ik onderscheid
tussen enerzijds stichting van een school of afdeling en anderzijds verplaatsing
e.d. op grond van een RPO.Wat betreft de stichting van een school of afdeling blijft het zo dat
op grond van de wet het bevoegd gezag het recht heeft een school of afdeling
te stichten als aan het wettelijk voorgeschreven aantal leerlingen is voldaan.
De gemeente dient dan binnen vijf jaar in huisvesting te voorzien. Het wettelijk
regime is niet veranderd en er zijn dus geen gevolgen voor de uitgaven van
de gemeente voor onderwijshuisvesting.Wat betreft verplaatsing, nieuwe nevenvestiging, afsplitsing of uitbreiding
onderwijsaanbod op bestaande vestigingen merk ik het volgende op. Afsplitsing
en uitbreiding van het onderwijsaanbod op bestaande vestigingen hebben meestal
geen invloed op het aantal leerlingen dat schoolgaat in de betreffende gemeente.
Met andere woorden voor deze leerlingen moest altijd al in huisvesting worden
voorzien; ze worden alleen anders verdeeld over de vbo-programma’s (binnen
dezelfde vestiging) en wellicht over de vestigingen. Als het om verplaatsing
en nieuwe nevenvestigingen gaat, kan de gemeente bij het overleg over het
concept-RPO daarop haar visie geven. Voorts heeft de gemeente op basis van
haar huisvestingsverordening en de weigeringsgronden van artikel 76k WVO voldoende
instrumenten in handen om te voorkomen, dat er enerzijds leegstand ontstaat
en anderzijds nieuwbouw moet worden gepleegd. Voor de gemeente kan het opstellen
van een regionaal plan voor vijf jaar grote voordelen hebben omdat een veel
beter beeld ontstaat van de huisvestingsbehoefte gedurende die periode dan
in de situatie dat schoolbesturen los van elkaar elk jaar opnieuw aanvragen
indienen.De prognose van het aantal leerlingen per vestiging opgenomen in het RPO
geeft de gemeente inzicht in de verwachte tekorten en overschotten in de huisvesting
per vestiging. Of dat moet leiden tot het voorzien in extra huisvesting is
afhankelijk van de beschikbaarheid, de ligging en de kwaliteit van de gebouwen
beschikbaar voor onderwijshuisvesting in die gemeente en ook van de regels
die daarvoor zijn opgenomen in de huisvestingsverordening.De leden van de CDA-fractie vragen wat er gebeurt indien een gemeente
weigert de huisvestingsgevolgen te realiseren of de huisvestingsgevolgen traineert
via de bouw- en ruimtelijke ordening procedure.Het bevoegd gezag kan zich dan tot de bestuursrechter wenden. Tegen de
afwijzing van een verzoek om opname op het programma huisvestingsvoorzieningen
(artikelen 76e, 76f en 76g WVO) staan bezwaar en beroep open. Via deze bestuursrechtelijke
rechtsgang kan de gemeente gedwongen worden te zorgen voor huisvesting.De leden van de PvdA-fractie achten het van belang dat gemeenten instemmingsrecht
hebben op de RPO’s, omdat deze gevolgen hebben voor de mate waarin segregatie
in een verzorgingsgebied wordt bevorderd of juist afgeremd. Deze leden vragen
hoe de regering hier tegenover staat. Voorts menen zij dat de onderwijshuisvestingstaak
van de gemeenten beter kan worden gerealiseerd in overleg met de schoolbesturen,
zoals thans trouwens ook het geval is. Schoolbesturen en gemeenten moeten
van elkaars wensen en problemen op de hoogte zijn bij het ontwikkelen van
een regionaal plan. Zij kunnen bij de eigen planvorming veel beter rekening
houden met elkaars overwegingen en omstandigheden. Bovendien draagt dit bij
tot de ontwikkeling van brede scholen, communityscholen en wat dies meer zij.
Deze leden vragen hoe de regering dit ziet.Zoals bekend heeft de gemeente de taak om overleg te plegen met de bevoegde
gezagsorganen over het tegengaan van segregatie (artikel 118a WVO). Daarbij
kunnen tussen betrokkenen op vrijwillige basis ook afspraken over het handhaven
of sluiten van vestigingen worden gemaakt. Ik hecht daar veel belang aan.
Die wettelijke bepaling wordt niet gewijzigd met dit voorstel.De discussie over wel of niet voorschrijven dat de gemeente in moet stemmen
met de huisvestingsgevolgen van wijzigingen in het onderwijsaanbod bij regionale
samenwerking is een andere. Het gaat dan om de gevolgen voor de huisvestingsuitgaven
van de gemeente. Zoals ik in de beantwoording van vragen van leden van de
CDA-fractie al heb aangegeven, zijn er bij afsplitsing en uitbreiding van
het onderwijsaanbod geen huisvestingsgevolgen te verwachten, aangezien het
daar gaat om een andere verdeling van leerlingen over de bestaande vestigingen
in de gemeente. Bij verplaatsing en de vorming van nieuwe nevenvestigingen
bieden de overlegverplichting met betrekking tot het concept-RPO, de huisvestingsverordening,
de weigeringsgronden van artikel 76k WVO en de vijfjaarstermijn voor realisatie
van de huisvesting voldoende waarborg voor de beheersbaarheid van de uitgaven
voor onderwijshuisvesting.Het wetsvoorstel (zie artikel 72) schrijft voor dat over het concept plan –
voortvloeiend uit de regionale samenwerking – overleg wordt gepleegd
met onder meer de gemeente, zodat scholen en gemeente van elkaars wensen en
plannen op de hoogte zijn en daarmee rekening kunnen houden. Dat draagt ook
bij aan de ontwikkeling van brede scholen, communityscholen e.d.De leden van de PvdA-fractie vragen zich af of de bepaling in het overgangsrecht
dat alle bestaande dislocaties van scholen voor voortgezet onderwijs binnen
vijf jaar moeten worden omgezet in nevenvestigingen of tijdelijke nevenvestigingen
er toe leidt dat gemeenten dan minder flexibel kunnen voorzien in extra huisvesting
voor scholen voor voortgezet onderwijs.Op basis van het overgangsrecht worden de huidige dislocaties binnen 3
kilometer hemelsbreed van een andere vestiging van een school omgezet in tijdelijke
nevenvestigingen en buiten de 3 kilometer in een nevenvestiging.Voor tijdelijke nevenvestigingen gelden soortgelijke regels als nu gelden
voor dislocaties. Ik zie dan ook niet in waarom de omzetting van dislocaties
naar tijdelijke nevenvestigingen er toe zou leiden, dat gemeenten minder flexibel
kunnen voorzien in extra huisvesting voor scholen.Wel verdwijnt de mogelijkheid om een tijdelijke nevenvestiging (voorheen
dislocatie) op een afstand groter dan 3 kilometer hemelsbreed van een andere
vestiging te handhaven. Deze mogelijkheid is als noodoplossing in het verleden
in het leven geroepen toen het nog niet mogelijk was om een nevenvestiging
te verbinden aan een categoriale school of een scholengemeenschap, die niet
alle schoolsoorten omvatte (niet breed was). Deze vestigingen hebben in het
algemeen een permanent karakter, er is geen sprake van tijdelijke huisvestingsnood.
Ze hebben dezelfde kenmerken als andere nevenvestigingen en daarom is het
beter ze ook als zodanig te benoemen om verwarring te voorkomen. Door de omzetting
naar een nevenvestiging kan de gemeente niet langer besluiten om die vestiging
te sluiten als er op een andere vestiging (op meer dan 3 kilometer afstand
hemelsbreed) voldoende huisvestingsruimte beschikbaar komt om de leerlingen
op te vangen. Bij de status van dislocatie kon de gemeente daartoe wel besluiten.Sommige van de dislocaties die op meer dan 3 kilometer afstand liggen
van een vestiging, liggen in een andere gemeente; enkele daarvan zijn op verzoek
van het bevoegd gezag en de gemeente al omgezet in nevenvestigingen.De leden van de PvdA-fractie vragen zich af waar een gemeente bezwaar
kan aantekenen als in een RPO meer of minder vestigingen van scholen komen
dan de gemeente nodig acht en waar de uiteindelijke beslissing zal vallen.Voordat een RPO tot stand komt, moeten de samenwerkende scholen overleg
plegen met onder meer de gemeente(n) in de regio. Tijdens dat overleg kan
de gemeente al haar visie naar voren brengen. Tegen een vastgesteld RPO kan
geen bezwaar worden aangetekend omdat dit plan geen besluit in de zin van
de Awb is. Wel kan een gemeente, formeel gezien, bezwaar en beroep aantekenen
tegen het besluit van de minister omtrent bekostiging van een voorziening
die is opgenomen in het RPO. Wat dit betreft is er geen verschil met de huidige
situatie waarin tegen besluiten van de minister over verplaatsing e.d. ook
opgekomen kan worden door gemeenten (zie bijvoorbeeld ABRvS 1 februari
2006, LJN-nr. AV0947). Hierbij moet wel bedacht worden dat in de procedure
tegen het bekostigingsbesluit van de minister de huisvestingsaspecten geen
rol (kunnen) spelen. De huisvestingsaspecten kunnen in een eventuele bestuursrechtelijke
procedure over de afwijzing van een verzoek om opname in het gemeentelijk
programma voor huisvestingsvoorzieningen (artikelen 76e, 76f en 76g WVO) aan
de orde komen.De leden van de SP-fractie vragen hoe de gemeente invloed houdt op de
planning van scholen, nevenvestigingen en tijdelijke vestigingen. Zij vragen
waarom niet is ingegaan op deze wens van de VNG.De huidige wet en ook dit wetsvoorstel gaan er bij stichting van een school
van uit dat het Rijk beslist over de aanvang van de bekostiging en dat de
gemeente, binnen vijf jaar, moet voorzien in de huisvesting. Zou de gemeente
op dat punt instemmingsrecht krijgen, zou van het recht op stichting weinig
terecht kunnen komen.Uitgaande van de wenselijkheid om het prerogatief van stichting te handhaven,
ligt het niet voor de hand om voor de minder ingrijpende huisvestingsgevolgen
van een regionaal plan instemmingsrecht wettelijk voor te schrijven. Wel is,
in overeenstemming met het advies van de Raad van State, ervoor gekozen om
voor de huisvestingsgevolgen van verplaatsing en nevenvestiging aan te sluiten
bij de bepalingen voor stichting. De gemeente krijgt maximaal vijf jaar de
tijd om in de huisvesting te voorzien. De gemeente houdt invloed op het regionaal
plan, omdat overleg met de gemeente over het concept-plan is voorgeschreven.
Bij de tijdelijke nevenvestiging (voorheen dislocatie) behoudt de gemeente
een grote invloed. De tijdelijke nevenvestiging wordt bekostigd als het bevoegd
gezag heeft aangetoond dat burgemeester en wethouders de benodigde huisvesting
ter beschikking zullen stellen (zie het nieuwe artikel 71, vijfde lid). De
tijdelijke nevenvestiging is – mede naar aanleiding van het standpunt
van de VNG – in de wet opgenomen om de gemeente dezelfde ruimte te geven
om flexibel met de huisvesting om te gaan als voorheen. Dit om de gemeente
in staat te stellen te voorzien in een tijdelijk huisvestingsprobleem.De leden van de SP-fractie vragen zich af of het wetsvoorstel niet tot
hogere huisvestingskosten leidt.In de beantwoording van vragen van de leden van de CDA-fractie aan het
begin van deze paragraaf heb ik toegelicht waarom ik van mening ben dat de
gemeente voldoende instrumenten in handen heeft om de uitgaven voor de huisvesting
van de onderwijsvoorzieningen beheersbaar te houden.De leden van de SP-fractie vragen vervolgens hoe vrij de gemeente is om
zelf te bepalen waar in de gemeente een nieuwe nevenvestiging wordt gevestigd.Het is in de eerste plaats aan het bevoegd gezag om aan te geven, waar
behoefte bestaat aan een nieuwe nevenvestiging. Het bevoegd gezag zal daarbij
overigens afstemmen met de andere deelnemers aan het regionaal plan. Ook zal
de gemeente haar visie geven op het concept plan. De gemeentelijke visie op
de noodzaak en de gewenste vestigingsplaats van een nieuwe nevenvestiging
zal het plan veelal beïnvloeden, al was het alleen al vanwege de beschikbaarheid
van gebouwen en (de snelheid) van het tot stand komen van eventuele nieuwbouw.
Ook het overleg over het tegengaan van segregatie kan invloed hebben op het
openen van nieuwe nevenvestigingen of het sluiten van vestigingen.De leden van de SP-fractie vragen hoe (door de gemeente) kan worden gestuurd
bij afsplitsing, uitbreiding van het onderwijs op een nevenvestiging met de
bovenbouw en een nieuwe afdeling in het vmbo, waar de termijn van vijf jaar
niet geldt.Bij afsplitsing, uitbreiding van het aanbod op een nevenvestiging met
de bovenbouw of een nieuwe afdeling voor vbo is er weinig of geen invloed
op de huisvesting. Dergelijke wijzigingen in het aanbod per vestiging houden
een beperkte herverdeling in van de leerlingen over de vestigingen. De totale
huisvestingsbehoefte neemt niet toe; wellicht is enige herverdeling van de
beschikbare huisvesting nodig. Er is dus geen reden om de gemeente hiervoor
een termijn van maximaal vijf jaar te geven.De leden van de SP-fractie vragen verder of het wetsvoorstel genoeg ruimte
laat voor gemeenten om flexibel om te gaan met tijdelijke huisvestingsbehoeften
nu de dislocatie verdwijnt.Het opnemen in de wet van de tijdelijke nevenvestiging (voorheen dislocatie
genoemd) is bedoeld om allerlei onduidelijkheden rond de status weg te nemen.
Het voorstel beoogt tevens om de gemeente dezelfde ruimte te geven om flexibel
met de huisvesting om te gaan als voorheen, zoals ik hiervoor al heb aangegeven.7. Uitvoering, handhaving en rechtsbeschermingDe leden van de PvdA-fractie hebben een aantal vragen over mogelijke interpretatieproblemen
bij diverse vraagstukken rondom stichting, omzetting, splitsing, verplaatsing
en vorming van nieuwe nevenvestigingen. Zij vragen ook in hoeverre nog vaker
dan voorheen uitsluitsel zal worden gevraagd bij de bestuursrechter.Er is geen aanleiding om te verwachten dat vaker dan voorheen uitsluitsel
zal worden gevraagd bij de bestuursrechter. Het wetsvoorstel leidt niet tot
meer voor bezwaar en beroep vatbare beslissingen. Zowel volgens de huidige
wet als volgens het wetsvoorstel staat beroep op de bestuursrechter open tegen
besluiten van de minister omtrent stichting van scholen en wijzigingen van
het onderwijsaanbod bij bestaande scholen. Er is reden om te verwachten dat
door het wetsvoorstel samen met de onderliggende regelingen een verheldering
van de normering gerealiseerd zal worden, waardoor er minder interpretatieproblemen
zullen ontstaan. Ten aanzien van de directe en indirecte meting, het verzorgingsgebied
bij stichting en splitsing en de berekening van 10% leerlingverlies
zullen in de ministeriële regeling zo eenduidig mogelijke bepalingen
opgenomen worden. Voor wat betreft verplaatsing en vorming van nieuwe nevenvestigingen
bevat het voorgestelde artikel 72 WVO een duidelijke verheldering van de normering.Naar aanleiding van een aantal vragen van de leden van de PvdA-fractie
over de handhaving, wat de sanctie is en of daarbij bestuursdwang zal worden
gehanteerd en daarbovenop nog een bestuurlijke boete zal worden geheven, wordt
allereerst opgemerkt dat de handhaving van deze bepalingen met de reeds bestaande
instrumenten zal geschieden. De bepalingen in dit wetsvoorstel
zijn bekostigingsvoorwaarden. De inspectie constateert of het op een locatie
aangeboden onderwijs, is toegestaan. Als daarbij onregelmatigheden worden
geconstateerd, kunnen bekostigingssancties getroffen worden. De bekostiging
kan worden ingehouden indien op een locatie onderwijs wordt verzorgd waarvoor
geen toestemming is verleend. Ook kan bekostiging worden teruggevorderd indien
in het verleden zonder toestemming onderwijs werd verzorgd.De WVO kent de minister niet de bevoegdheid toe bestuursdwang toe te passen
of een bestuurlijke boete op te leggen. Deze instrumenten staan dus niet ter
beschikking.De leden van de PvdA-fractie verwijzen naar de opmerking in de memorie
van toelichting (blz. 39) dat is gekozen voor een exclusief bestuursrechtelijke
rechtsbescherming, en vragen hoe daarmee de gang naar de civiele rechter wordt
voorkomen door schoolbesturen, ouders en/of andere betrokkenen.Met de door de leden van de PvdA-fractie aangehaalde opmerking in de memorie
van toelichting is bedoeld dat belanghebbenden besluiten van de minister over
de bekostiging van onderwijsvoorzieningen alleen bij de bestuursrechter kunnen
aanvechten en niet tevens bij de burgerlijke rechter. Uit de jurisprudentie
blijkt dat de burgerlijke rechter een vordering niet-ontvankelijk pleegt te
verklaren voor zover deze zich richt tegen een besluit waartegen een met voldoende
waarborgen omklede bestuursrechtelijke rechtsgang open staat of heeft gestaan.
Dit is vaste rechtspraak sinds het arrest van de Hoge Raad in de zaak Plassenschap
Loosdrecht (HR 25 november 1977, AB 1978, 1).Het voorgaande laat onverlet dat er in andere rechtsverhoudingen, bijvoorbeeld
die tussen bevoegde gezagsorganen en ouders, geschillen over het onderwijsaanbod
kunnen ontstaan waarvoor men wel bij de burgerlijke rechter terecht kan.Naar aanleiding van de vraag van de leden van de PvdA-fractie over de
casus Grave wordt opgemerkt dat in de zaak van het Merletcollege de voorzieningenrechter
te Breda uitspraak heeft gedaan in het geschil tussen het schoolbestuur en
de ouders. Met het oog op de belangen van ouders en leerlingen heeft de voorzieningenrechter
besloten dat het bevoegd gezag het vwo-bovenbouwonderwijs voorlopig dient
te blijven verzorgen op de vestiging in Grave. De overheid heeft het bevoegd
gezag – gelet op het feit dat geen toestemming is verkregen voor vwo-bovenbouw
op de vestiging in Grave – laten weten dat leerlingen die dat onderwijs
volgen in Grave niet voor bekostiging in aanmerking komen. De casus Grave
is geen aanleiding om de wet aan te passen.8. OverigDe leden van het CDA-fractie vragen waarom een tijdelijke nevenvestiging
hemelsbreed niet verder dan 3 kilometer gelegen mag zijn van de vestiging,
waarvoor in de tijdelijke huisvestingsbehoefte wordt voorzien. Waarom is gekozen
voor de afstand hemelsbreed en niet via de weg? De af te leggen afstand kan
feitelijk veel hoger uitkomen als gevolg van rivieren e.d.. Deze leden denken
hierbij bijvoorbeeld aan de provincie Zeeland.Dat een tijdelijke nevenvestiging niet meer dan 3 kilometer verwijderd
mag zijn van de vestiging waarvoor in de tijdelijke huisvestingsbehoefte wordt
voorzien, hangt samen met het feit dat die vestiging niet gauw zal leiden
tot oneigenlijke concurrentie met vestigingen van andere scholen, maar buiten
die grens van 3 kilometer wel. Zie in dit verband ook de vrijheid die scholen
hebben om een vestiging over een afstand van minder dan 3 kilometer te verplaatsen
(artikel 71, eerste lid, WVO). Deze vrijheid bestaat overigens al een aantal
jaren op basis van een beleidsregel. Opgemerkt zij dat de grens
van 3 kilometer hemelsbreed een verruiming betekent van het gebied waarin
een tijdelijke nevenvestiging mag worden gevestigd. Bij dislocaties wordt
de afstand van 3 kilometer gemeten over de weg.Gekozen is voor het hemelsbreed meten van afstanden om een einde te maken
aan de voortdurende discussies over de te hanteren route (per fiets of per
auto). Uitgaan van de hemelsbrede afstand heeft uiteraard voor- en nadelen.
Echter niet valt in te zien waarom gebieden met geografische barrières
zoals Zeeland daardoor worden benadeeld. Immers een tijdelijke nevenvestiging
mag op 3 kilometer hemelsbreed worden gevestigd, eventueel aan de andere kant
van een spoorlijn of rivier, maar dat hoeft niet. De keuze is aan bevoegd
gezag en gemeente.De leden van de CDA-fractie vragen of er aan het nieuwe criterium van
hemelsbreed een maximum is gesteld.Voor een tijdelijke nevenvestiging wordt 3 kilometer hemelsbreed aangehouden.
Het voedingsgebied bij stichting van een school is het gebied dat hemelsbreed
gemeten ligt binnen een afstand van 10 kilometer van het beoogde vestigingsadres.De leden van de CDA-fractie vragen of voor elke tijdelijke nevenvestiging
toestemming nodig is van de minister. Zo ja, waarom is dit en betekent dat
niet meer regelgeving in verhouding tot de huidige situatie met een tijdelijke
dislocatie?Als een bevoegd gezag bekostiging wenst voor een tijdelijke nevenvestiging
moet dat bij de minister worden gemeld en moet worden aangetoond dat de gemeente
in die tijdelijke huisvestingsbehoefte gaat voorzien. De toekenning van de
bekostiging is dan een automatisme. Ook nu is voorgeschreven dat het vestigingsadres
van de dislocatie tijdig moet worden gemeld.De leden van de CDA-fractie vragen vervolgens waarom in een tijdelijke
nevenvestiging geen instroom in het eerste leerjaar mag plaatsvinden.De bepaling dat er op een tijdelijke nevenvestiging geen instroom in het
eerste leerjaar mag plaatsvinden, zou bij nader inzien een niet beoogde beperking
inhouden ten opzichte van de huidige situatie bij vergelijkbare dislocaties.
De bepaling was opgenomen, omdat in de huidige situatie op een dislocatie
die meer dan 3 kilometer van de hoofd- of nevenvestiging ligt, geen instroom
in het eerste leerjaar is toegestaan. Een tijdelijke nevenvestiging ligt echter
altijd binnen 3 kilometer van de hoofd- of nevenvestiging en op een dislocatie
binnen die afstand is ook in de huidige situatie instroom in het eerste leerjaar
wél toegestaan.In de bij deze nota naar aanleiding van het verslag gevoegde nota van
wijziging wordt de beperkende bepaling over de instroom in het eerste leerjaar
op een tijdelijke nevenvestiging daarom geschrapt.De leden van de CDA-fractie vragen daarnaast of het bevoegd gezag niet
zelfstandig kan beslissen over fusie, omdat dit onderwerp niet wordt genoemd
in de artikelen 70 en 71.In artikel 71, tweede, derde en vierde lid, zijn diverse bepalingen opgenomen
over samenvoeging (de officiële benaming voor fusie). Het bevoegd gezag
kan inderdaad niet zelfstandig beslissen over fusie. Elke fusie van scholen
vereist de toestemming van de minister, die hierbij in ieder geval toetst
of de voedingsgebieden waaruit de fuserende scholen leerlingen betrekken,
in voldoende mate met elkaar overlappen. Dit om calculerend gedrag tegen te
gaan, waarbij alleen om reden van de hogere bekostiging scholen – op
papier – worden samengevoegd, maar feitelijk apart functioneren. Overigens
ziet de wettelijke regeling alleen op de fusie van scholen, niet op de fusie
van bevoegde gezagsorganen.De leden van de PvdA-fractie vragen waarom de subsidieregeling voor schoolbesturen
die een RPO tot stand brengen met het van kracht worden van deze wet niet
onmiddellijk wordt opgenomen in de reguliere bekostiging van scholen.Het voorstel is om de subsidie voor bevoegde gezagsorganen om een RPO
tot stand te brengen nog twee jaar te handhaven. Dit om bevoegde gezagsorganen
die de subsidie al hebben gekregen en bevoegde gezagsorganen die nog moeten
aanvangen zo veel mogelijk gelijk te behandelen. Daarna wordt de subsidie
in de reguliere bekostiging opgenomen.De leden van de PvdA-fractie vragen hoe het kabinet de aangekondigde discussie
over de toekomst van de onderwijshuisvesting wil vormgeven. Waarom onderschrijft
het kabinet dit onderdeel van aanbeveling 4 van het advies van de Onderwijsraad?Er wordt een onderzoek ingesteld naar de opvattingen van bevoegde gezagsorganen
en gemeenten over de wensen op het gebied van onderwijshuisvesting. Over de
uitkomst van dat onderzoek zal de Kamer worden geïnformeerd (rond de
zomer 2008). Ook zal daarover overleg plaatsvinden met het veld.De behoefte aan dat onderzoek vloeit voort uit de grotere planningsvrijheid
voor het bevoegd gezag. Dat roept immers de vraag op of daar ook niet bij
past dat het zelf verantwoordelijk wordt voor de huisvesting. Deze wens is
ook uit het veld naar voren gekomen bij de gesprekken over de modernisering
van de bekostiging.De leden van de PvdA-fractie willen weten in hoeverre deze wetswijziging
gevolgen heeft voor aanpalende wetten in het onderwijs.Ik voorzie geen andere gevolgen voor de onderwijswetgeving dan de wijzigingen
in de Wet educatie en beroeponderwijs die al in dit voorstel zijn meegenomen.De leden van de PvdA-fractie vragen of het kabinet bereid is om een onafhankelijke
inschatting te doen geven voor de gevolgen van deze wetswijziging voor de
segregratie en de gemiddelde schoollocatiegrootte?Dit wetsvoorstel bouwt voort op de verworvenheden van de regionale arrangementen.
Ik heb geen aanwijzing dat de regionale arrangementen wezenlijke gevolgen
hebben gehad voor de segregatie of de schaalgrootte. Dergelijke gevolgen zijn
ook niet naar voren gekomen in het rapport van BMC over de ervaringen met
de regionale arrangementen. Dit rapport, «Regionaal perspectief»,
is op 21 november 2005 aan de Kamer gezonden (Kamerstukken II 2005/06,
30 079, nr. 4).De wet zal vijf jaar na invoering worden geëvalueerd. Daarbij zal
ik ook de eventuele gevolgen voor de segregatie en schoolgrootte laten onderzoeken.De leden van de PvdA-fractie vragen in hoeverre het onderhavige wetsvoorstel
consequenties zal hebben voor de voorzieningenplanning bij scholen op de Nederlandse
Antillen in verband met de komende nieuwe staatkundige verhoudingen.Op dit moment wordt alle Nederlandse regelgeving en de nu op Bonaire,
Saba en Sint Eustasius geldende regelgeving doorgelicht, waarna een beslissing
zal worden genomen over de toepasselijkheid. Er kan nu nog niet worden aangegeven
of en zo ja hoe of wanneer dit wetsvoorstel gevolgen zal hebben op die eilanden.De leden van de SP-fractie vragen hoe de democratische controle gewaarborgd
blijft wanneer er geen toetsing vooraf meer is, maar slechts achteraf.De democratische controle is gewaarborgd, omdat het beleid rond stichting
en voor het RPO wordt vastgelegd in wet en amvb. Scholen kunnen daaraan
rechten ontlenen; toestemming voor stichting moet worden gegeven als aan de
wettelijke criteria wordt voldaan. De Kamer kan achteraf controleren of het
beleid de gewenste effecten heeft op basis van het jaarverslag waarin gerapporteerd
zal worden over de stichting van scholen.De leden van de VVD-fractie vragen waar de staatssecretaris het vertrouwen
op baseert, dat een tussen scholen bestaand wantrouwen in het voorgestelde
systeem, met subsidie, vanzelf zal worden opgelost?Het probleem van het eventuele wantrouwen tussen partijen bij de start
van de samenwerking kan door een onafhankelijke derde – de provincie,
een externe adviseur of een andere instantie – worden opgelost. In het
merendeel van de gevallen is tot nu toe een beroep gedaan op een externe adviseur.
Het is dan behulpzaam als er een startsubsidie is, waaruit deze kan worden
betaald. Overigens is die startsubsidie in alle gevallen beschikbaar ook als
er een beroep wordt gedaan op de provincie of een andere instantie.Op de vraag van de leden van de VVD-fractie naar de mogelijkheden voor
ouders om invloed uit te oefenen wanneer de school wil omzetten, splitsen
of verplaatsen, wordt gewezen op de artikelen 11 en 14 van de Wet medezeggenschap
op scholen. Daarin is de adviesbevoegdheid van de medezeggenschapsraad respectievelijk
de instemmingsbevoegdheid van het ouders/leerlingendeel van de medezeggenschapsraad
bij een VO-school geregeld. Daarin is onder meer bepaald dat voor omzetting
instemmingsbevoegdheid bestaat en voor belangrijke inkrimping van de werkzaamheden
van de school (waaronder splitsing kan vallen) adviesbevoegdheid. Tevens bestaat
adviesbevoegdheid voor het aangaan, verbreken of belangrijk wijzigen van een
duurzame samenwerking, waaronder een RPO valt.De staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap,J. M. van Bijsterveldt-Vliegenthart 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-31310-6.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl