Toekomst milieuwetgeving; Brief staatssecretarissen over verschillende varianten van een mogelijke exportheffing op het te storten gedeelte van geëxporteerd afval
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-07 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 27664, nr. 23

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum brief

30-12-2003

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2003-2004

27664 nr. 23

18-12-2003

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamEen heffing op alle te exporteren mengstromenEen heffing op het te storten deel van de export volgens
de EVOA-kennisgeving c.q. de Vlaamse variantSchatting van de te verwachte Wbm-belasting opbrengstConclusieOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 27664Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 28 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
27 664Toekomst milieuwetgevingnr. 23BRIEF VAN DE STAATSSECRETARISSEN VAN VOLKSHUISVESTING, RUIMTELIJKE
ORDENING EN MILIEUBEHEER EN VAN FINANCIËNAan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 18 december 2003Op 4 november 2003 heb ik een Algemeen Overleg gevoerd met de VC VROM
over afvalbeheer (Kamerstuk 27 664, nr. 19). Op de agenda stond mijn
brief van 14 oktober 2003, die ik de Kamer op een Algemeen Overleg op
4 september 2003 had toegezegd. In die brief gaf ik een totaalbeeld van
de aspecten die te maken hebben met de uitvoer van afvalstoffen naar Duitsland
en mijn visie daarop. Het debat over de brief concentreerde zich uiteindelijk
op de mogelijkheden en onmogelijkheden van een exportheffing op het te storten
gedeelte van geëxporteerd afval. De Kamer wilde met name ook meer direct
deelgenoot worden van de overwegingen van het ministerie van Financiën
over een dergelijke exportheffing. Ik heb toen toegezegd om u een brief te
zenden met de opvattingen van het ministerie van Financiën over de aan
de exportheffing klevende knelpunten.In mijn brief van 14 oktober verwees ik naar de resultaten van een analyse
van de uitvoerings-, handhavings-, en Europeesrechtelijke aspecten van een
exportheffing. Deze werden mede gerelateerd aan een drietal voorbeelden uit
de praktijk, namelijk van Oostenrijk, Duitsland en Vlaanderen. Het debat op
4 november concentreerde zich op de vraag of er niet een eenvoudige vorm
van exportheffing valt te bedenken waarmee de in de brief genoemde bezwaren
deels zouden kunnen worden ondervangen. Een voorstel was om alle te exporteren
mengstromen te belasten, vanuit het idee dat te veel van die stromen uiteindelijk
toch op de stort in Duitsland terecht zouden komen. Een tweede suggestie was
om op basis van de EVOA-kennisgevingen te heffen op het daarin aangegeven
door storten te verwijderen deel. Daarbij kwam ook de Vlaamse variant ter
sprake.In het nu volgende zal ik op deze varianten ingaan. Daarbij zal, conform
de wens van uw Kamer, met name ook ingegaan worden op de uitvoerings- en handhavingstechnische
aspecten van een mogelijke exportheffing.Een heffing op alle te exporteren mengstromenAls onderliggend argument voor een heffing op alle te exporteren mengstromen
geldt de gedachte dat veel van het desbetreffende afval toch op de Duitse
stort belandt en dat dit met een dergelijke generieke aanpak meteen ondervangen
wordt. Als een koppeling zou worden gelegd tussen de kennisgeving die de bedrijven
bij uitvoer doen op basis van de Europese Verordening Overbrenging Afvalstoffen
(EVOA), waarin de soort afval, de bestemming en de hoeveelheid staat, en de
verplichting om belasting af te dragen, zou een dergelijk systeem relatief
eenvoudig kunnen zijn. Er ontstaat dan echter wel de situatie dat bij uitvoer
van afval naar een buitenlandse (Duitse) inrichting niet alleen een belasting
wordt betaald over het deel van het afval dat na sortering wordt gestort,
maar ook over het deel dat na sortering wordt verwijderd door het te verbranden
of nuttig wordt toegepast. Omdat over afval dat na sortering nuttig wordt
toegepast in Nederland geen afvalstoffenbelasting verschuldigd is en voor
verwijderen door verbranden een nihiltarief geldt, is er sprake van een zogenoemde
heffing van gelijke werking als een uitvoerrecht. Heffingen van gelijke werking
in de zin van het EG-verdrag zijn nationale heffingen die een specifieke beperking
van het uitgaande goederenverkeer tot doel hebben of tot gevolg hebben, en
aldus tot een ongelijke behandeling van de binnenlandse handel en de uitvoerhandel
van een lidstaat leiden. De betrokken heffing werkt dan handelsbelemmerend
en is derhalve verboden op grond van het EG-Verdrag (artikel 25 EG). Zij kan
daarom niet worden ingevoerd.Een heffing op het te storten deel van de export volgens
de EVOA-kennisgeving c.q. de Vlaamse variantEen variant op het vorige model is er één waarbij wordt
uitgegaan van de opgave door het bedrijf dat het afval exporteert van het
gedeelte van het uitgevoerde afval dat na sorteren wordt gestort (een beperkte
exportheffing). Deze opgave vindt plaats bij de kennisgeving voor de uitvoer.
De heffing wordt, op basis van de informatie uit de kennisgeving, alleen geheven
op het in het buitenland te storten deel.Afhankelijk van de werking van een dergelijk soort exportheffing is op
voorhand niet uit te sluiten dat ook deze variant strijdigheid oplevert met
het in het EG-verdrag opgenomen beginsel van het vrije verkeer van goederen.
Immers, de enkele omstandigheid dat heffingen met een handelsbeperkend effect –
en een heffing op de stort van afval in het buitenland heeft een dergelijk
effect – zonder onderscheid ook op de eigen binnenlandse producten van
toepassing zijn, volstaat niet om deze zonder meer te laten kwalificeren als
niet strijdig met het beginsel van het vrije verkeer van goederen. Daar komt
nog bij dat een heffing op het gedeelte van het uitgevoerde afval dat na sorteren
wordt gestort, aangrijpt bij een belastbaar feit dat zich buiten Nederland
voordoet. Het is een algemeen aanvaard principe dat belasting wordt geheven
ter zake van een belastbaar feit dat zich binnen het territorium van de heffende
staat voordoet, tenzij (bilaterale) verdragen de bevoegdheid tot belastingheffing
uitbreiden.Een heffing die formeel niet, maar in haar uitwerking wel een grote gelijkenis
met deze variant vertoont, doch waarbij het belastbaar feit zich wel binnen
het territorium van de heffende staat voordoet, is de Vlaamse inzamelingsheffing
die met ingang van 1 januari 2003 is ingevoerd. Deze heffing grijpt aan
bij het sorteren of voorbehandelen van afvalstoffen, dan wel het ophalen van
afvalstoffen met het oog op verwerking buiten het Vlaamse Gewest. Er geldt
een uitzondering voor de Vlaamse milieuheffing als de sorteerder of de voorbehandelende
inrichting aantoont dat de afvalstoffen na sortering of voorbehandeling nuttig
worden toegepast en voor het niet nuttig toegepaste gedeelte ervan,
worden verwerkt met betaling van een milieuheffing overeenkomstig de toepasselijke
wetgeving.Als Nederland een dergelijke heffing zou willen introduceren, betekent
dit dat de in de Wet belastingen op milieugrondslag (Wbm) opgenomen afvalstoffenbelasting
zou moeten worden uitgebreid met een nieuw belastbaar feit, te weten het inzamelen
van afvalstoffen. Een dergelijke inzamelingsheffing heeft niet alleen betrekking
op afvalstromen die grensoverschrijdend worden vervoerd, maar ook op alle
afvalstoffen die in Nederland worden verwerkt of verwijderd (verbrand of gestort).
Omdat het niet de bedoeling is om de afvalstromen in Nederland anders te behandelen
dan nu het geval is, zou een (ingewikkeld) verrekeningssysteem moeten worden
opgezet voor:• afvalstoffen die na het inzamelen nuttig worden toegepast (in Nederland
of het buitenland),• afvalstoffen die in het buitenland worden verbrand, en• afvalstoffen die in Nederland ter verwijdering aan een afvalverwijderingsinrichting
worden afgegeven. Op grond van de huidige Wbm geldt immers al een belastingheffing
ter zake van het verwijderen van afvalstoffen.Effectief blijft de heffing dan rusten op:• het niet nuttig toe te passen en niet te verbranden deel van de
naar het buitenland overgebrachte afvalstoffen, ofwel het deel dat na sorteren
en bewerken in het buitenland wordt gestort (met teruggaaf van de in het buitenland
betaalde stortbelasting doch niet meer dan het bedrag van de Nederlandse inzamelingsheffing).De inzamelingsheffing zal uiteindelijk dus alleen blijven rusten op het
deel van de afvalstoffen dat in het buitenland na sorteren of bewerken wordt
gestort, terwijl voor 99% van het ingezamelde afval de heffing via een teruggaafsystematiek
teniet wordt gedaan. De facto is hier dus sprake van een heffing op geëxporteerd
afval dat na sorteren wordt gestort. Het is zeer de vraag of hier niet doorheen
gekeken zal worden en deze belasting net als een exportheffing zal worden
aangemerkt als een heffing van gelijke werking. Dit speelt wellicht bij de
Vlaamse heffing minder omdat deze in belangrijke mate gericht is op de export
naar het Waalse deel van België.In de huidige Wbm-systematiek zijn de inrichtingen waar de afvalstoffen
ter verwijdering worden afgegeven de belastingplichtigen. Voorzover het gaat
om het storten van afvalstoffen, is de stortplaats dus belastingplichtig.
Momenteel zijn er 31 stortplaatsen en dus 31 belastingplichtigen. Wanneer
in Nederland het belastbare feit zou worden uitgebreid met de inzameling van
afvalstoffen betekent dit dat alle inzamelaars en alle transporteurs die rechtstreeks
afvalstoffen naar het buitenland vervoeren, belastingplichtig zouden worden
ter zake van de inzamelingsheffing. Afgaande op het huidige aantal inzamelaars
zou het aantal belastingplichtigen toenemen met meer dan 750. Dit betekent
dus een aanzienlijke toename van het aantal belastingplichtigen.Dit heeft niet alleen consequenties voor de uitvoerbaarheid van de inzamelingsheffing
(te denken valt aan alle aanpassingen van de automatiseringssystemen van de
Belastingdienst die op dit moment al volledig benut worden) maar ook voor
de controleerbaarheid ervan. Daar komt bij dat de natuurlijke belangentegenstelling
tussen de ontdoeners van afvalstoffen en de belastingplichtigen (de stortinrichtingen)
zoals die in het huidige systeem aanwezig is bij een inzamelingsheffing, ontbreekt.
Dit werkt fraude in de hand. Omdat uiteindelijk slechts over het in het buitenland
te storten deel belasting verschuldigd is, heeft de belastingplichtige er
baat bij om het gedeelte van het te exporteren afval dat gestort
zal worden zo klein mogelijk te laten zijn. Hierdoor wordt de belastingplichtige
aangemoedigd zijn EVOA-kennisgevingen calculerend in te vullen. Teneinde de
juistheid van de ingevulde EVOA kennisgevingen te controleren (dit zijn er
ca. 1300 per jaar), zou dan ook een veel grotere uitvoerings- en handhavingsinspanning
vereist zijn dan nu het geval is.Met betrekking tot de handhaafbaarheid van een inzamelingsheffing die
naar haar aard alleen rust op afvalstoffen die in het buitenland worden gestort
kan voorts nog het volgende worden opgemerkt. De controle steunt voor een
belangrijk deel op de uit de EVOA voortvloeiende verklaring van «nuttige
toepassing» of van «verwijdering». Deze EVOA-verklaring
is niet voor de belastingen ontworpen en is niet specifiek genoeg voor de
Belastingdienst om te kunnen vaststellen hoeveel en op welke wijze de uitgevoerde
afvalstoffen en de eventuele na behandeling overblijvende restfracties zijn
verwerkt of verwijderd. Zij mogen tot uiterlijk 180 dagen na de ontvangst
geretourneerd worden en er is een naijleffect van 6 maanden, terwijl de heffing
verschuldigd is op het moment van inzamelen. Verder hoeven de afvalstoffen
die uitgevoerd worden voor nuttige toepassing en onder de «groene lijst»
vallen niet gemeld te worden. Zij blijven derhalve buiten het zicht. Dit maakt
de regeling kwetsbaar c.q. fraudegevoelig.Daarbij komt dat de link met een vergunning voor inzamelen voortvloeiende
uit de Wet milieubeheer voor de meeste afvalstromen ontbreekt. Dit bemoeilijkt
de handhaving van de regeling nog eens extra. Immers, de Belastingdienst kan
hierbij niet leunen op handhaving zoals die in het kader van de overige milieuwetgeving
plaatsvindt.En ten slotte is er nog de controle op de verwerking zoals die buiten
Nederland, in casu Duitsland, plaatsvindt. De inzamelaar/transporteur zal
aan de Belastingdienst een verklaring moeten overleggen van de buitenlandse
verwerkingsinrichting wat daadwerkelijk met de afvalstroom is gebeurd. De
controle van de juistheid van deze verklaring vergt tevens een grote mate
van medewerking door de buitenlandse autoriteiten (bijv. Belastingdienst en
milieu-inspecteurs/handhavers). Deze zouden moeten controleren of de buitenlandse
afvalverwerkingsbedrijven de verklaring naar waarheid hebben ingevuld. Het
is duidelijk dat de Nederlandse Belastingdienst op deze manier geheel afhankelijk
wordt van buitenlandse controle-inspanningen, waarop de Nederlandse Belastingdienst
geen invloed kan uitoefenen.Het hiervoor genoemde model brengt een aantal aanzienlijke wijzigingen
mee, niet alleen op wetgevend gebied maar ook en met name in de uitvoerende
en handhavende sfeer. De aanpassing van wetgeving, administratiesystemen,
de organisatie en opleiding betreffende het uitvoerende en handhavende deel
zal een aanzienlijke tijdspanne in beslag nemen. Hierbij moet gedacht worden
aan ca. 2 jaar. Daarnaast moet worden opgemerkt dat dit voor de belanghebbenden
(de inzamelaars en de vervoerders die afval rechtstreeks naar het buitenland
vervoeren) aanzienlijke administratieve verplichtingen meebrengt. Zij worden
immers allemaal belastingplichtig, ook ter zake van de ingezamelde afvalstoffen
die niet naar het buitenland worden geëxporteerd. Dit betekent dat zij
aangifte moeten doen, hun administratie op orde moeten hebben voor de Belastingdienst
en in voorkomend geval teruggaafformulieren moeten indienen. Ook alle andere
bij het afvalverwerkingsproces betrokken partijen zullen te maken krijgen
met een toename van de administratieve lasten. Dit staat haaks op het kabinetsbeleid
dat erop gericht is de administratieve lasten voor het bedrijfsleven te verminderen.
Last but not least merk ik op dat de afvalbranche onderling verdeeld is. Met
name de VNAO reageert afwijzend op het introduceren van een exportheffing.Schatting van de te verwachte Wbm-belasting opbrengstUitgaande van de cijfers, die u geleverd zijn in de brief van 14 oktober
jl., is op basis van gegevens over het jaar 2003, de hiernavolgende raming
gemaakt. Hierbij moet bedacht worden dat de inzamelingsheffing een heffing
legt op alle afvalstromen (niet alleen restfractie
uit sortering van bouw- en sloopafval, bedrijfsafval en grof huishoudelijk
afval) die grensoverschrijdend vervoerd worden (dus niet alleen de transporten
naar Duitsland).Hoeveelheden in miljoen ton20031Totaal afvalaanbod Nederland58,12Uitvoer met kennisgeving:  • totaal3,8 • voor nuttige toepassing3,2 voor verwijdering0,6 Uitvoer van:  • restfractie uit sortering van bouw- en sloopafval, bedrijfsafval
en grof huishoudelijk afval1,2houtafval1,01 gegevens over uitvoer in 2003: geëxtrapoleerd op basis
van gegevens eerste half jaar van 20032 gegevens over totalen in 2002 en 2003: geschat op basis van
gegevens uit eerdere jarenDe uitvoer van de restfractie uit sortering van bouw- en sloopafval, bedrijfsafval
en grof huishoudelijk afval kan als volgt verder uitgesplitst worden1:Hoeveelheden in miljoen ton20031Totaal afvalaanbod Nederland58,12Uitvoer van: restfractie uit sortering van bouw- en sloopafval, bedrijfsafval
en grof huishoudelijk afval  • totaal1,20 • voor nuttige toepassing0,84 • voor verwijderen: storten0,24 verbranden0,12 Uitvoer met kennisgeving:  • totaal3,8 • voor nuttige toepassing3,2 • voor verwijdering3: storten0,4 verbranden0,21 Gegevens over uitvoer in 2003: geëxtrapoleerd op basis
van gegevens eerste half jaar van 2003.2 Gegevens over totalen in 2002 en 2003: geschat op basis van
gegevens uit eerdere jaren.3 De procentuele verhouding tussen storten en verbranden bij
bovenstaande restfractie is als standaard toegepast op de verhouding tussen
storten en verbranden bij de totale uitvoer jaar 2003.Bij de per 1 januari 2004 geïndexeerde tarieven Wbm 2004: tarief € 83.61
en laag tarief : € 13.79 ligt de geschatte Wbm-opbrengst tussen
min. € 5 516 000 (400 000 x € 13.79) en
max. € 33 444 000 (400 000 x € 83.61)ConclusieVoorop staat dat een exportheffing op alle te exporteren mengstromen op
grond van het EG-Verdrag verboden is. Voor een heffing op het te storten deel
van de export volgens de EVOA-kennisgeving valt op voorhand niet uit te sluiten
dat eveneens sprake is van een op grond van het EG-verdrag verboden heffing
van gelijke werking als een uitvoerrecht. Een alternatieve vorm met materieel
hetzelfde resultaat, te weten een inzamelingsheffing, is gekunsteld
en mogelijk eveneens in strijd met het EG-verdrag. Daarnaast leidt een dergelijke
inzamelingsheffing tot extra administratieve lasten en zij is moeilijk uitvoerbaar,
controleerbaar en handhaafbaar. Er is sprake van een forse toename van het
aantal belastingplichtigen, terwijl een belangrijk deel van de controle zich
buiten onze landsgrenzen afspeelt. De keten waar we hier over spreken is moeilijk
te overzien, hetgeen meebrengt dat onduidelijk is waar of door wie gefraudeerd
zou kunnen worden. Daar komt nog bij dat een inzamelingsheffing zoals hiervoor
omschreven ziet op alle afvalstoffen die worden ingezameld, dus niet alleen
op de relatief geringe hoeveelheid afvalstromen waarover momenteel discussie
plaatsvindt. Al met al maakt dit een oplossing langs fiscale weg niet opportuun.
Een dergelijke oplossing met zulke verstrekkende en structurele gevolgen is
niet de meest adequate reactie om een deelprobleem dat door andere factoren
wordt veroorzaakt (ontbreken van voldoende afzetmogelijkheden in Nederland,
nog geen level-playingfield met buitenland (i.c. Duitsland)) op te lossen,
aangezien dit probleem waarschijnlijk als gevolg van de internationale ontwikkelingen
op korte termijn als sneeuw voor de zon zal verdwijnen.De Staatssecretaris van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en
Milieubeheer,P. L. B. A. van GeelDe Staatssecretaris van Financiën,J. G. WijnXNoot1Gegevens IMA oktober 2003. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-27664-23.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl