Wetsvoorstel ter beperking van de bevoegdheid van enkelvoudige kamers; Verslag mondeling overleg op 18 mei 2004 over o.m. het WODC-rapport 'De competentiegrens van enkelvoudige kamers in strafzaken'
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-07 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 20032004-28866, nr. A

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

18-06-2004

Eerste Kamer der Staten-Generaal

2003-2004

28866 nr. A

02-06-2004

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamOndertekeningLichaamVoorzitter: Van de Beeten
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 28866Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 41 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
28 866Beperking bevoegdheid enkelvoudige kamersAVERSLAG VAN EEN MONDELING OVERLEGVastgesteld 2 juni 2004De vaste commissie voor Justitie1 heeft op
18 mei 2004 overleg gevoerd met minister Donner van Justitie over het
regeringsstandpunt inzake het WODC-rapport «De competentiegrens van
enkelvoudige kamer in strafzaken» en het bovengenoemde wetsvoorstel.Van het overleg brengt de commissie bijgaand stenografisch verslag uit.De voorzitter van de vaste commissie voor Justitie,Van de BeetenDe griffier van de vaste commissie voor Justitie,JanssenVoorzitter: Van de BeetenAanwezig zijn 10 leden van de commissie, te weten:Van de Beeten, Biermans, Jurgens, Kohnstamm, Rosenthal, Soutendijk-van
Appeldoorn, Tan, Wagemakers, Witteveen en De Wolff,alsmede de heer Donner, minister van Justitie.De voorzitter: Ik open dit overleg over de
competentie van de enkelvoudige kamer en heet de minister en de hem begeleidende
medewerkers van harte welkom. Uit het feit dat de minister een tekst voor
zich heeft liggen, leid ik af dat hij ons iets wil vertellen. Het is natuurlijk
mogelijk om langs die weg het overleg met hem over dit onderwerp te openen.
De andere weg zou zijn dat er door de leden van de commissie opmerkingen worden
gemaakt en vragen worden gesteld. Ik weet niet waar de minister de voorkeur
aan geeft.Minister Donner: Misschien is het het beste
dat ik even kort schets welke situatie er is ontstaan na het wetgevingsoverleg
op 5 april in de Tweede Kamer over het wetsvoorstel. Het wetsvoorstel
zal ik niet verder toelichten, want dat is bekend. Daar hebben wij vorig jaar
al uitvoerig over gesproken. Tijdens het wetgevingsoverleg in de Tweede Kamer
is gebleken dat een zeer grote meerderheid het wetsvoorstel niet zal steunen.De Kamer was bereid om het wetsvoorstel af te stemmen, maar zij achtte
het juister dat het door de minister werd ingetrokken. Ik had namelijk aangegeven,
zoals ik in deze Kamer al eerder had gedaan, dat het wetsvoorstel zoals het
daar lag, het gevolg was van de toezeggingen gedaan aan de Eerste Kamer, maar
dat het inmiddels niet meer strookte met het door mij en de Tweede Kamer voorgestane
beleid. Dat was dus de situatie. Op mijn voorstel heeft de Tweede Kamer toen
de stemming over het wetsvoorstel uitgesteld, teneinde mij in de gelegenheid
te stellen om met deze Kamer te overleggen over de situatie die is ontstaan.
Ik denk namelijk dat het in alle opzichten, ook uit staatsrechtelijk oogpunt,
aantrekkelijker zou zijn indien ik de mogelijkheid had om het wetsvoorstel
in te trekken en het niet op een stemming aan te laten komen, omdat ik dan
met twee duidelijk verschillende geluiden in Eerste en Tweede Kamer zou komen
te zitten.Zoals ik hier echter al eerder heb betoogd, wil ik die stap niet eerder
zetten dan na overleg met deze Kamer.Mevrouw Tan (PvdA): Voorzitter. Ik wil graag
nog iets meer informatie van de minister hebben. Bij de behandeling van het
wetsvoorstel hebben wij een vrij pittige discussie gehad. De toezegging van
de minister is er ook niet zo maar gekomen; zij was het resultaat van onderhandelingen
en gaf voor verschillende fracties ook de doorslag om uiteindelijk toch met
het voorstel van de toenmalige minister in te stemmen. Als gevolg van die
toezegging is het voorstel gedaan dat kennelijk op 5 april in een wetgevingsoverleg
in de Tweede Kamer aan de orde is geweest. Wat mij evenwel intrigeert, is
wat nu het standpunt van de minister zelf is over het wetsvoorstel zoals hij
dat ingevolge de toezegging aan ons heeft ingediend. Het blijft namelijk zijn
wetsvoorstel. Bovendien heeft zijn ambtsvoorganger die toezegging destijds
ook niet voor niets gedaan. Ik hoor hier dus graag nog wat meer over.De heer Rosenthal (VVD): Waar het gaat om
de materiële kant van de zaak, zit mijn fractie in een wat wonderlijk
parket. Zij is indertijd namelijk akkoord gegaan met het voorstel, zonder
behoefte te hebben aan enigerlei toezegging van de toenmalige minister van
Justitie. Nadat ik kennis had genomen van het verslag van het
wetgevingsoverleg in de Tweede Kamer – daarbij was nog de vraag aan
de orde of het wel een wetgevingsoverleg was of niet – is de netelige
staatsrechtelijke kant van het geheel tot mij doorgedrongen. Ik vind dat de
minister tot nu toe de lijn heeft gevolgd die hij bijna noodzakelijkerwijze
moet volgen.Mevrouw De Wolff (GroenLinks): Ik sta ook
een beetje buiten de kwestie. Ik was namelijk tegen het voorstel om de competentiegrens
te verruimen, of er een toezegging gedaan zou worden door de ambtsvoorganger
van de minister of niet. Ik verkeer dus in dezelfde positie als collega Rosenthal,
zij het spiegelbeeldig.Ik denk dat wij als Kamer – hierbij kijk ik dus niet primair naar
de regering – lering moeten trekken uit de procedure die wij hebben
gevolgd.Ik zou zeggen: dat is eens, maar nooit weer, zeker bij een scheidend minister.
Wij hadden namelijk kunnen uitrekenen dat de dagen van het kabinet dat hij
vertegenwoordigde, geteld waren. Wij kunnen de minister eigenlijk niet zo
bar veel verwijten. Hij heeft gedaan wat zijn ambtsvoorganger heeft beloofd,
zij het niet van ganser harte. Hij is het wetsvoorstel niet enthousiast gaan
verdedigen, maar het lijkt mij zijn goed recht om te zeggen wat hij inhoudelijk
van het voorstel vindt. Volgens mij kunnen wij de Tweede Kamer ook niet zo
veel verwijten, hoogstens staatsrechtelijke onelegantie. Als men daar vindt
wat men daar vindt, moet men dat kunnen zeggen. Het maakt mij ook niet zo
veel uit of het wetsvoorstel afgestemd wordt of dat de minister het intrekt,
want materieel komt dat op hetzelfde neer. Je kunt hier dus wel een interessante
staatsrechtelijke discussie over voeren – die is hier ook gevoerd –
maar daarachter zit gewoon dat de Kamer een toezegging heeft gekregen die
niet gematerialiseerd kan worden. Wij hadden ook kunnen weten dat het risico
bestond dat die toezegging niet gematerialiseerd zou worden. Ik vind dat wij
in die positie niet hadden moeten instemmen met het voorstel, maar het voorstel
hadden moeten aanhouden. In een volgend geval moeten wij het in ieder geval
op die manier doen. Ik hoor hier trouwens nog graag een uitspraak over van
bijvoorbeeld de vertegenwoordiger van de PvdA-fractie.Nu wij hier toch aan tafel zitten, wil ik nog een vraag stellen over het
WODC-rapport. Ik vind dit een interessant rapport. Het is mij opgevallen dat
rechters blijkbaar vooral redelijk vinden wat er op enig moment in de wet
staat, maar dat is misschien maar goed ook. Als je de competentiegrens evenwel
naar drie jaar verlegt en je gaat de rechters dan na een jaar enquêteren,
dan zullen zij drie jaar waarschijnlijk redelijk vinden. Wat mij in het rapport
frappeerde, is hetgeen op pagina 40 en volgende wordt gezegd over de ervaring
van politierechters. Daarover bestaan nogal wat uiteenlopende visies onder
de geënquêteerden. Voor mij rees daaruit het beeld dat er zorg
bestaat over de mate waarin politierechters ervaren zijn.Ik weet niet of de minister daar een visie op heeft of dat de Raad voor
de rechtspraak daar wellicht een visie op moet hebben. Ik hoor daar graag
een reactie op van de minister, als hij daar althans toe in staat is in het
kader van dit overleg. Misschien overval ik hem met deze inhoudelijke vraag.De heer Jurgens (PvdA): Voorzitter. Mijn fractiegenote
mevrouw Tan is al ingegaan op de inhoud van de zaak, maar met mijn beroepsafwijking
als constitutioneel jurist wil ik nog opmerken dat wij hier een heel interessant
verschijnsel hebben. Ik denk niet dat er enig staatsrechtelijk probleem is.
De Kamer heeft destijds een gok gewaagd door de minister in dit huis niet
al te zeer lastig te vallen en hem het te laten proberen met de bolletjesslikkers.
Zij vielen namelijk onder de ook toen al geldende eis voor een zaak die onder
de politierechter mocht komen, namelijk duidelijkheid van bewijs. De Kamer
had ook kunnen wachten totdat een novelle haar had bereikt. Dan was er ook
druk geweest op de Tweede Kamer om mee te gaan met de beperkte
uitleg. Immers, als deze echt wilde dat erüberhaupt iets zou gebeuren,
dan had zij het wetsvoorstel in tweede ronde moeten aanvaarden. Dat is een
tactisch spel dat de Eerste Kamer kan spelen en dat zij binnen de grenzen
van haar bevoegdheden ook heeft gespeeld.Ik merk nog op dat de minister zich goed gedragen heeft door zich te houden
aan de toezegging. Interessant is dat je dit nu ook ziet – dat is zeer
uitzonderlijk – bij de grondwetswijziging. De minister is op grond van
de Grondwet gedwongen om het wetsvoorstel in tweede lezing voor te leggen,
maar de regering heeft daarbij in één geval kenbaar gemaakt
dat zij daar overigens niets in ziet. Hier was de verplichting er slechts
één van nette mensen onder elkaar. De regering heeft een toezegging
aan de Eerste Kamer gedaan en die komt zij ook na. Ik denk dan ook dat dit
een mooie casus is voor het hoger onderwijs in de toekomst.De voorzitter: Namens de CDA-fractie voeg
ik hier nog een paar opmerkingen aan toe. In de eerste plaats ga ik in op
de procedure. Uitgangspunt moet zijn dat een toezegging van de regering een
toezegging van de regering is. Die moet in beginsel worden nagekomen, tenzij
er, nadat de toezegging is gedaan, een nieuw feit ontstaat. Als het een toezegging
is om te komen tot wijziging van een wet die al in het Staatsblad is verschenen,
zoals hier uiteindelijk gebeurd is, en er wordt nieuw beleid geformuleerd,
dan kan dat een nieuw feit zijn op grond waarvan de regering kan zeggen dat
zij van die toezegging af wil. Volgens mij is dit een andere casus dan wanneer
de regering zegt dat zij die toezegging nog steeds wil nakomen, maar de Tweede
Kamer zegt dat zij dat niet wil. Ik denk dan ook dat dit onderscheid gemaakt
moet worden.Wij hebben nu te maken met een situatie waarin de minister ook zelf zegt
op grond van het Veiligheidsprogramma – zo heb ik zijn eerdere brief
althans opgevat – dat hij dit middel nodig heeft om een en ander te
kunnen realiseren. Een van de zaken waar de CDA-fractie bij de behandeling
van het oorspronkelijke wetsvoorstel problemen mee had, was dat er in het
kader van de noodwetgeving voor de bolletjesslikkers een generieke maatregel
werd genomen, te weten het oprekken van de competentie van de politierechter,
zonder dat daar een zelfs maar bij benadering steekhoudende cijfermatige argumentatie
bij gelegd werd. Wat de CDA-fractie betreft, ligt er nu dan ook in tweevoudige
zin een nieuw feit. Ten eerste beschrijft het Veiligheidsprogramma uitvoerig
wat nodig is om de doelstellingen van het beleid te realiseren. Ten tweede
levert het WODC-rapport nu een cijfermatige onderbouwing. Uit die cijfermatige
onderbouwing blijkt dat 10% tot 20% van de nu meervoudig behandelde zaken
na verruiming van de competentie enkelvoudig behandeld kan worden door de
politierechter. Dat is een aanzienlijke capaciteitswinst. Daarom kan de CDA-fractie
begrijpen dat de minister het voorstel op grond van zijn eigen overwegingen,
dus los van wat de Tweede Kamer vindt, niet langer wil verdedigen.Niettemin geeft het WODC-rapport ook de CDA-fractie een paar vragen in.
In de eerste plaats is dat de vraag die ook door mevrouw De Wolff is gesteld,
namelijk hoe het zit met de deskundigheid van de rechters die worden ingezet
als politierechter. In het rapport worden daar wat zorgelijke opmerkingen
over gemaakt en wij horen die ook in de praktijk. Is dat een onderwerp dat
bijvoorbeeld in het overleg met de Raad voor de rechtspraak aandacht krijgt?
Worden er middelen ter beschikking gesteld om daar wat aan te doen?De tweede vraag is wellicht iets principiëler. Door het voorgenomen
beleid om de vi (voorwaardelijke invrijheidstelling) weer echt vi te maken,
kunnen wij effectief met de situatie komen te zitten dat de competentie dadelijk
naar anderhalf jaar moet opschuiven om het effect van het beleid te kunnen
verdisconteren. Nu wordt door de rechters zo gerekend dat een strafeis van
een jaar in de praktijk neerkomt op negen maanden. Het openbaar ministerie
zal straks echter een wat ander beleid gaan voeren met betrekking
tot de strafeis en ook de rechters zullen daar straks anders mee omgaan. Ik
hoor graag van de minister of hij dit al verdisconteerd heeft in zijn overwegingen
en hoe dit volgens hem zal gaan uitpakken.Mijn derde vraag is de volgende. Een van de argumenten voor het verhogen
van de competentiegrens was de afwaarderingsproblematiek. De stelling was
dat officieren van justitie in de huidige situatie op een strafeis van zes
maanden of minder gaan zitten teneinde zaken bij de politierechter te kunnen
aanbrengen, terwijl zij eigenlijk negen, tien of elf maanden hadden willen
eisen. De vraag rijst of dezelfde problematiek zich straks niet ook zal gaan
voordoen in de categorie tussen één jaar en pakweg achttien
maanden. Ook daar kunnen zich namelijk situaties voordoen waarin de afwaarderingsproblematiek
aan de orde is, tenzij op grond van het beleid verwacht mag worden dat de
capaciteitsproblemen bij de meervoudige kamer niet meer zodanig zullen zijn
dat het openbaar ministerie daardoor in de verleiding wordt gebracht om zaken
enkelvoudig aan te brengen.Minister Donner: Het wetsvoorstel, zoals het
er lag, is indertijd verdedigd aan de hand van de specifieke problematiek
van de bolletjesslikkers. Zoals de voorzitter al aangegeven heeft, ging de
discussie in de Kamer erover dat werd voorgesteld om de competentiegrens generiek
omhoog te halen, maar dat de argumenten daarvoor beperkt waren tot specifieke
gevallen van drugskoeriers. Er waren op dat moment ook geen andere overwegingen
om de competentiegrens te veranderen. Daarom was het in die omstandigheden
logisch dat de minister die toezegging deed die een spiegelbeeld was van een
novelle. Ik denk dat een novelle in dit geval niet juist was geweest en dat
het staatsrechtelijk een juistere figuur was om toe te zeggen dat er na aanvaarding
van het wetsvoorstel eventueel een wijzigingsvoorstel zou komen. Dat was logisch
in die situatie en ook gegeven de urgentie die er was om wat te doen op Schiphol.
Dat is de achtergrond van het gegeven.Daar kwam overheen dat er een nieuw kabinet optrad dat een ander beleid
voerde met betrekking tot de doelmatigheid van de strafrechtspleging. In het
verlengde daarvan zijn inmiddels vier wetsvoorstellen ingediend om het strafproces
doelmatiger te maken, teneinde de capaciteit van de strafrechter op te voeren
om de gewassen stroom zaken aan te kunnen. Die wetsvoorstellen zullen op 7 juni
in een wetgevingsoverleg met de Tweede Kamer besproken worden en zij zullen
vermoedelijk komend najaar bij de Eerste Kamer liggen. Het is dus geen beleidswijziging
die op zichzelf staat, maar een wijziging die belegd is in een aantal maatregelen
die zijn voorgesteld. Dat gewijzigde beleid is ook bevestigd door het kabinet
dat sindsdien is opgetreden.In de brief die ik eerder aan de Kamer heb gezonden, heb ik aangegeven
dat er in wezen een gewijzigde situatie is ten opzichte van de situatie op
het moment dat de toezegging gedaan werd. Daaraan heb ik de vraag verbonden
of het niet verstandig zou zijn om van de toezegging af te zien. Daar ging
het debat indertijd ook over. De Kamer heeft toen evenwel gezegd dat zij meende
dat daar vooralsnog geen aanleiding voor was en dat er vastgehouden moest
worden aan de toezegging. Dat heb ik vervolgens gedaan, maar ik heb in het
debat in januari ook volstrekte duidelijkheid gegeven over mijn eigen standpunt
over het wetsvoorstel. Ik heb gezegd dat ik meende dat dit haaks stond op
het beleid, zoals dat door mij ook in andere wetsvoorstellen werd bepleit.
Ik heb de Kamer toen in overweging gegeven dat ik het kon intrekken of schizofreen
kon zijn. Daarop heeft de Kamer mij aanbevolen om dan maar schizofreen te
zijn en het voorstel door te zetten. Mijn standpunt in dezen was evenwel duidelijk.
Tegelijkertijd erken ik ten volle – dat is het bijzondere van deze situatie –
dat ik mij ervan bewust was dat er alleen een meerderheid in de Kamer was
voor het wetsvoorstel, zoals het er lag, vanwege de toezegging van de minister.
Onder die omstandigheden was het volledig duidelijk. Daaraan was
echter inherent – dat is ook uitdrukkelijk uitgesproken in het debat
met de heer Korthals en later in het debat in januari met mij – dat,
als de Tweede Kamer een en ander zou afwijzen, dan een andere situatie zou
ontstaan. Er is evenwel gesteld dat het vooralsnog doorgezet moest worden.
Dat is dus de situatie waarin wij ons bevinden.De heer Jurgens heeft er volstrekt gelijk in dat het staatsrechtelijk
niet zo'n bijzondere situatie is. Het enige bijzondere is dat het kabinet
hier een maatregel voorstelt aan de Kamer, waar het in wezen vanuit zijn eigen
verantwoordelijkheid niet achter staat. Dat is ook de reden waarom de Tweede
Kamer het juister zou vinden dat niet zij het voorstel afstemt, maar dat de
minister het intrekt. Die inschatting deel ik, behoudens dan dat ik mij gebonden
acht aan de toezegging aan deze Kamer. In wezen is nu dan ook de vraag aan
de orde of ik ontslagen kan worden van de toezegging om het wetsvoorstel in
te dienen en aan de orde te houden, of dat het ingetrokken kan worden. Een
logisch gevolg van het laatste is ook dat dan de aanwijzing aan het openbaar
ministerie gewijzigd zal worden en op één jaar gelegd zal worden.Het zou inderdaad op met name het laatste punt anders zijn, als het kabinet
van mening was dat de wet teruggedraaid moet worden. Dan zou er een situatie
ontstaan waarin het wetsvoorstel weliswaar wordt afgewezen – in dat
geval zou er ook geen reden zijn voor intrekking, maar zou de Tweede Kamer
het moeten afwijzen – maar waarin er desondanks voor mij nog overwegingen
zijn om de aanwijzing aan te houden dat het openbaar ministerie bij het aanbrengen
van een zaak de lijn vasthoudt dat zaken waarin zes maanden kan worden gevraagd,
voor de politierechter zijn en dat zaken waarvoor een langere termijn geldt,
meervoudig afgehandeld moeten worden. Dat is beleidsmatig het verschil in
de situatie.Mevrouw De Wolff (GroenLinks): Zegt u daarmee
dat, als de Tweede Kamer het wetsvoorstel verwerpt, u het beleid continueert?
U zou het kunnen continueren, maar de vraag is of u dat ook gaat doen als
die variant wordt gekozen. Dan is er namelijk een materieel verschil tussen
de ene en de andere optie.Minister Donner: Daar ben ik het mee eens.
Ik geef ook aan dat de andere vooronderstelling zou zijn dat het kabinet het
voorstel tot terugdraaien van de competentiegrens uit eigen verantwoordelijkheid
steunt. Quod non in deze situatie. Onder die omstandigheden betekent de eigen
verantwoordelijkheid van de regering echter niet dat het enkele feit dat de
Tweede Kamer het wetsvoorstel afwijst, zou moeten inhouden dat het beleid
op dat punt gewijzigd wordt. Dat zijn de onderscheiden verantwoordelijkheden
van regering en Kamer in dezen. Dat doet zich hier evenwel niet voor.Het WODC-rapport en de interviews die met de leden van de zittende magistratuur,
de advocatuur en anderen zijn gehouden over de vraag of het verantwoord is
om die grens te verleggen, zijn zaken die er nog niet waren op het moment
dat de noodmaatregel voor de bolletjesslikkers besproken werd. De resultaten
van het WODC-rapport – eigenlijk is het meer een kwalitatief onderzoek
op basis van gesprekken – sterken mij in mijn mening dat het verantwoord
is om te kiezen voor de grens van één jaar en dat het vooralsnog
niet verantwoord is om te kiezen voor een verschuiving van de competentiegrens
met twee jaar. Ik sluit niet uit dat dit in de toekomst wel aan de orde kan
zijn, maar in de huidige situatie is dat vooralsnog niet aan de orde.Dat rechters in het licht van hun ervaring gaan billijken wat de praktijk
is, is niet vreemd omdat zij natuurlijk ook constateren dat de zaken die nu
enkelvoudig afgedaan worden, zich daar ook voor lenen. Voor die tijd deed
men het meervoudig en was men dat gewend. Rechters die van de Antillen terugkomen,
menen in eerste instantie dat alle zaken enkelvoudig afgedaan
kunnen worden. Ik denk dat dit niet bepleit moet worden en ook niet voorgestaan
moet worden. Het geeft echter wel aan dat de ervaring op dit punt medebepalend
is. Het is evenwel niet zo dat rechters alleen maar uitgaan van de geldende
wet. Ik heb namelijk ook pleidooien gehoord om de grens naar drie of vier
jaar te verschuiven, omdat dit mooi zou aansluiten op de voorlopige hechtenis.
Nogmaals, op dit moment is dat niet aan de orde. Ondanks het feit dat de zakenlast
bij de zittende magistratuur het afgelopen jaar aanzienlijk is toegenomen –
dat zal blijken als ik het jaarverslag van de Raad voor de rechtspraak naar
de Staten-Generaal stuur – kan ik vaststellen dat men in staat is gebleken
om de zaken blijvend af te doen. Dit heeft echter wel de nodige inspanningen
gevergd. Ook het komende jaar moet er een verdere groei verwacht worden die
niet recht evenredig vertaald kan worden in een groei van de middelen. Dat
is de situatie die op dit moment speelt, maar desondanks meen ik niet dat
het nu aan de orde is om de competentiegrens verder te verschuiven.De voorzitter heeft gevraagd hoe een en ander uitwerkt voor de nieuwe
regeling voor de vervroegde invrijheidstelling. Op dat punt is er geen verandering,
omdat dit voorstel niet zozeer inhoudt dat de termijnen veranderen, maar dat
het gedeelte dat nu zonder meer gekort wordt, dan onder voorwaarden gekort
kan worden. In die zin verschuift het niet en is het ook niet strikt van invloed.
Ik acht het vooralsnog niet waarschijnlijk dat de afwaarderingsproblematiek,
zoals die zich nu voordoet, zich straks ook zal voordoen. Dat komt omdat men
ook bij het openbaar ministerie vindt dat de grens van één jaar
een logische grens is voor zaken die eerder meervoudig afgedaan moeten worden
dan enkelvoudig. Het afwaarderen doet zich nu voor, omdat men in wezen zit
met zaken die enkelvoudig beoordeeld zouden kunnen worden, en men om die reden
een straf van minder dan een jaar vraagt. Ik schat evenwel in dat de problematiek
kleiner zal worden bij het verschuiven van de competentiegrens. Of dit helemaal
uitgesloten kan worden, valt niet te voorzien.Dan is er nog de vraag over de kwaliteit van de politierechters. Ik weet
dat het wel degelijk beleid is om te kiezen voor meer ervaren politierechters.
Er is voorzien in een begeleidingstraject. Verder wordt er terughoudendheid
betracht bij de inzet van jonge rechters die net hun raio-opleiding hebben
afgerond. Er wordt trouwens sowieso terughoudendheid betracht bij de inzet
van jonge rechters bij zaken die meer dan zes maanden met zich brengen. Strikt
genomen is het in de huidige bedeling de verantwoordelijkheid van de Raad
voor de rechtspraak, maar ik zal het bij de raad onder de aandacht brengen.
Het is duidelijk dat dit ook bij de raad een punt van aandacht is, want de
lijn is dat politierechters de meer ervaren rechters moeten zijn. Met de uitbreidingen
die wij de afgelopen jaren gehad hebben binnen de zittende magistratuur, kon
echter niet steeds worden voorkomen dat rechters die vroeger misschien niet
waren ingezet, nu wel werden ingezet. Dat is echter meer een zaak van aanpassing
van het volume en de capaciteit van de rechterlijke macht.Hiermee meen ik alle vragen van de Kamer te hebben beantwoord.Vermoedelijk stelt de Kamer geen prijs op mijn persoonlijke mening over
de vraag of grondwetswijzigingen in tweede lezing volgens de Grondwet aan
de Kamer moeten worden voorgelegd.De heer Jurgens (PvdA): Ze moeten worden voorgelegd.Minister Donner: Dat is een uitleg van de
Grondwet, maar persoonlijk heb ik soms een andere lezing dan het kabinet.De voorzitter: Het is toch aardig dat zo'n
afwijking van de lijn van het kabinet in het verslag terechtkomt.Mevrouw Tan (PvdA): Voorzitter. Voor zover
ik het kan nagaan, heeft de minister zoals te doen gebruikelijk alle vragen
netjes beantwoord. In mijn beleving is de situatie nu net weer iets anders
dan toen wij hier in januari met elkaar over spraken. De minister refereerde
er al aan dat wij toen hebben gezegd dat hij maar schizofreen moest zijn.
De PvdA-fractie vond toen en vindt nu dat de minister gebonden is aan de toezegging
gedaan door zijn ambtsvoorganger, al was hij lid van een ander kabinet, ook
qua politieke samenstelling. Uiteraard gaat het leven voort en wordt de PvdA-fractie
ook geconfronteerd met de realiteit van nieuwe beleidsvoornemens en nieuw
beleid. De fase waarin de wetsvoorstellen voor het nieuwe beleid verkeren,
is nu weer iets anders dan toen. Het is weer een stukje verder gekomen. Ook
het wetgevingsoverleg in de Tweede Kamer van april is een politiek feit dat
in januari nog niet concreet voorhanden lag.Wat bij de PvdA-fractie tot vraagtekens leidt, is de manier waarop de
schizofrenie in de praktijk vorm kreeg. Aan de ene kant wil de minister de
gedane toezegging uitvoeren, maar aan de andere kant wekt hij op vele manieren
de indruk dat hij het voorstel dat hij heeft ingediend, liever niet voldragen
wil zien worden. Je kunt dus wel blij zijn met die toezegging, maar de manier
waarop daar uitvoering aan gegeven wordt, stemt niet tot blijdschap. En dat
is de reden waarom wij in januari hebben gezegd dat de minister maar schizofreen
moest zijn. Wij moeten evenwel erkennen dat de trein inmiddels is doorgegaan.
Nu de Tweede Kamer in grote meerderheid te kennen heeft gegeven dat zij inhoudelijk
een eind in de richting van de minister zit, ook waar het om dit voorstel
gaat, kunnen wij niets anders dan dat voor kennisgeving aannemen en daarmee
leren leven.In antwoord op de vraag van mevrouw De Wolff of je zo'n risico wel moet
lopen, kan ik nog zeggen dat ik het eens ben met collega Jurgens dat je dit
soort zaken niet in alle gevallen kunt dichttimmeren. Op het moment dat het
gebeurde, was namelijk ook nog niet helemaal duidelijk hoe de toekomst eruit
zou zien. Gegeven de situatie in de strafrechtketen, zou je ook voor heel
moeilijke problemen kunnen komen te staan als je je heel formeel zou opstellen
en elk risico zou willen uitsluiten door allerlei maatregelen tegen te houden
totdat er novelles tot stand gebracht zijn. Op de vraag hoe ik hierop terugkijk,
kan ik zeggen dat het een calculated risk was. De dingen zijn gelopen, zoals
zij zijn gelopen. Nogmaals, wij vinden het jammer dat de minister de toezegging
niet met wat meer enthousiasme is nagekomen, maar dat zij zo, zeker nu blijkt
dat er in de Tweede Kamer kennelijk een meerderheid voor deze lijn is.Mevrouw De Wolff (GroenLinks): Als woordvoerder
van uw fractie was u er duidelijk over waar u op dit moment in deze discussie
staat. U zei dat er een aantal nieuwe gegevens naar de Kamer is gekomen en
dat er nieuw beleid is. Verder zei u dat u, gezien de uitkomsten van het onderzoek,
nu zou kunnen instemmen met het voorstel zoals dat indertijd is gedaan, dus
zonder de toezegging. Ik heb echter niet gehoord wat u er inhoudelijk van
vindt dat de verhoging van de competentiegrens voor alle gevallen zal gaan
gelden en niet alleen voor de drugskoeriers.De heer Rosenthal (VVD): Dat wil ik ook graag
horen van mevrouw Tan.Verder stel ik het op prijs om van haar te horen wat zij vindt van de
opties die voorliggen en waarvoor dit overleg ook bedoeld is. Daarmee kom
je terecht bij de vraag of de Eerste Kamer, gezien de omstandigheden, niet
zou moeten zeggen dat intrekking van het wetsvoorstel nu in de rede ligt.
Ik hoor hier graag een reactie op van de PvdA-fractie.Mevrouw Tan (PvdA): Het is ook voor ons niet
zonder belang dat er nu een rapport ligt. Uit de raadplegingen die hebben
plaatsgevonden, blijkt dat bij de relevante gremia, de zittende en de staande
magistratuur, uitspraken worden gedaan die erop wijzen dat de
generieke de verlenging naar één jaar, dus niet alleen voor
de bolletjesslikkers, maar ook meer in het algemeen, wordt onderschreven.
Dat is voor ons een belangrijk feit waardoor ook de aarzelingen die wij indertijd
hadden en waarom wij toen zeiden dat het voorstel maar beperkt moest worden
tot de bolletjesslikkers – daar bestonden namelijk problemen mee en
bovendien waren dat aantoonbaar eenvoudige zaken waarvoor dit gedaan kon worden –
zijn afgenomen. Nu uit het WODC-rapport blijkt dat de zittende en de staande
magistratuur geen bezwaren zien tegen verlenging tot één jaar,
staan wij ook wat minder terughoudend tegenover de veralgemenisering van die
maatregel. Verder heeft de minister ook nog wat kou uit de lucht gehaald door
aan te geven dat verdere verlenging van die termijn thans niet aan de orde
is.De voorzitter: Ik dank de minister voor zijn
antwoorden op de door mij gestelde vragen. Aangezien het debat in tweede termijn
meer een intern debat is geweest dan dat het vragen voor de minister heeft
opgeleverd, weet ik niet of hij er behoefte aan heeft om nog te reageren.
Als dat niet zo is, wil ik pogen om tot een conclusie te komen en het debat
af te ronden. Ik kijk hierbij ook naar het lid met staatsrechtelijke deskundigheid.Minister Donner: Ik wil nog even kort recht
doen aan mevrouw Tan. Zij heeft namelijk eerder in het debat in januari aangegeven
dat de juiste volgorde zou zijn dat eerst de Tweede Kamer verder zou spreken
over het wetsvoorstel en dat daarna hier verder gesproken zou kunnen worden
over de situatie. Dat is volstrekt logisch. De keuze voor schizofrenie geeft
slechts aan dat ik mijn memoires als minister straks kan schrijven onder de
titel «Dagboek van een gek».De voorzitter: Het verheugt mij dat de minister
hier het voornemen uitspreekt om zijn memoires te schrijven. Daar zien wij
ongetwijfeld allen met belangstelling naar uit.Ik heb het gevoel dat de commissie in overgrote meerderheid zegt dat zij
er, gezien de huidige situatie, geen behoefte meer aan heeft dat de minister
de toezegging van zijn ambtsvoorganger gestand doet. Ik kijk even naar de
heer Jurgens of ik hier namens de commissie ook mag zeggen dat de Kamer daar
nu geen behoefte meer aan heeft. Ik zie dat de heer Jurgens nu zelf zijn wenkbrauwen
fronst. Ik doel op de toezegging om ten eerste de wetswijziging voor te stellen
die nu nog bij de Tweede Kamer aanhangig is, en ten tweede de richtlijn voor
het openbaar ministerie te wijzigen.De heer Jurgens (PvdA): Voorzitter. Het goede
van deze bijeenkomst is dat het een openbare vergadering van deze commissie
van de Kamer is en dat een en ander wordt vastgelegd. De vraag is volgens
mij of een commissie iets dergelijks kan zeggen namens de hele Kamer. Laten
wij er echter maar even van uitgaan dat de Kamer ons niet zal afvallen als
wij die beslissing hier zouden nemen en tegen de minister zouden zeggen dat
wij om verschillende redenen menen dat hij die toezegging niet meer behoeft
na te komen. Zelf wil ik hierbij de terughoudende rol van de Eerste Kamer
benadrukken. Als de Tweede Kamer tot twee keer toe uitspreekt dat zij iets
wel wil, dan is voor de Eerste Kamer het moment daar om voorzichtig te zijn
met daartegen in te gaan. Er zijn echter nog andere overwegingen om de minister
van zijn toezegging te ontslaan, en die zijn hier vandaag geuit. Puur constitutioneel
gezien, denk ik dat de zaak afgerond is als u nu stelt dat de Kamer de minister
na deze discussie niet meer aan die toezegging houdt.De voorzitter: Dan trek ik bij dezen die conclusie.De heer Rosenthal (VVD): Ik luister goed naar
wat staatsrechtgeleerde Jurgens zegt. Ik zou het punt waarop wordt gesproken
over in eerste aanleg en dan in tweede aanleg, zelf tussen haken willen zetten.
Het gaat mij erom dat wij moeten voorkomen dat wij in situaties terechtkomen
waarin de minister zijn tevredenheid uitspreekt over het feit dat de Tweede
Kamer er met alle kracht aan werkt om een wetsvoorstel af te wijzen. Als dat
het geval is, vindt de VVD-fractie gewoonweg dat het voorstel zo snel mogelijk
van tafel moet. Dat impliceert dat de VVD-fractie zich goed kan voorstellen
dat de minister het wetsvoorstel subiet intrekt.De voorzitter: Op zichzelf doet dat volgens
mij niets af aan de conclusie.Het was ook al duidelijk dat er verscheidene argumenten en motieven zijn
om die conclusie te delen.Minister Donner: Misschien mag ik nog iets
zeggen om te voorkomen dat de Kamer een staatsrechtelijk onjuiste uitspraak
doet. Ik word niet verder gehouden aan de toezegging, zoals die gedaan is,
en ik kan nu bevorderen dat het wetsvoorstel wordt ingetrokken. Dat doe ik
echter niet zelf.De voorzitter: Uiteraard, dat spreekt voor
zichzelf.De heer Jurgens (PvdA): Toen er eerder sprake
was van intrekking van een wetsvoorstel, heeft de minister gezegd dat hij
aan het staatshoofd machtiging zou vragen om het in te trekken.Minister Donner: En een aanwijzing zou geven
aan het college van procureurs-generaal.De heer Jurgens (PvdA): Ik vond dat zo keurig
gezegd, maar volgens mij doet de minister het gewoon zelf.De voorzitter: Ik dank de minister en zijn
ambtenaren voor hun aanwezigheid.Sluiting 15.38 uur.XNoot1Samenstelling:Leden: Van de Beeten (CDA), voorzitter, Broekers-Knol (VVD), Holdijk (SGP),
Kohnstamm (D66), Kox (SP), Rosenthal (VVD), Soutendijk-van Appeldoorn (CDA),
Wagemakers (CDA), Westerveld (PvdA), Witteveen (PvdA), De Wolff (GroenLinks),
ondervoorzitter.Plv. leden: Biermans (VVD), Dölle (CDA), De Graaf (VVD), Jurgens
(PvdA), Koekkoek (CDA), Van Raak (SP), De Rijk (GroenLinks), Russell (CDA),
Schuurman (ChristenUnie), Schuyer (D66),Tan (PvdA). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-20032004-28866-A.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl