Wijziging van bepalingen van de Mediawet i.v.m. herziening vd organisatiestructuur van de landelijke publieke omroep; Nota n.a.v. het verslag met toelichting op onderdelen van het wetsvoorstel, in relatie tot het regeringsstandpunt over het advies-Ververs
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-11 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 25216, nr. 5

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum indiening

06-05-1997

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1996-1997

25216 nr. 5

29-04-1997

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamALGEMEEN DEEL § 1. Inleiding§ 2. Professionalisering van de organisatie Voorgestelde organisatiestructuurFinancieel instrumentariumRadio-organisatie3. Verbetering van de programmacoördinatie Coördinatie van netten en programma'sPositie van de NOS-programmering§ 4. Nadere omschrijving van de organen van
de landelijke publieke omroep Raad van bestuurRaad van toezicht en programmacommissieNetcoördinatorenNetbesturen televisie en netredacties§ 5. Financiële aspectenARTIKELEN Artikel 18bArtikel 19Artikel 40cArtikel 41bOndertekeningLichaamSchematisch overzicht van de bestuurlijke organisatie
van de landelijke publieke omroep
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 25216Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 104 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
25 216Wijziging van bepalingen van de Mediawet in verband met een herziening
van de organisatiestructuur van de landelijke publieke omroepnr. 5NOTA NAAR AANLEIDING VAN HET VERSLAGOntvangen 29 april 1997 ALGEMEEN DEEL § 1. InleidingAllereerst spreekt de regering haar dank uit voor de belangstelling en
de waardering die de leden van de verschillende fracties voor het wetsvoorstel
hebben getoond. Voordat op de meer concrete vragen wordt ingegaan, hecht ik
eraan enkele belangrijke onderdelen van het wetsvoorstel nog wat uitgebreider
toe te lichten, mede in relatie tot het regeringsstandpunt over het advies
van de Commissie Ververs. Dit komt tevens tegemoet aan het verzoek van de
Kamer om het regeringsstandpunt tezamen met dit wetsvoorstel in het parlement
te behandelen. De regering vraagt er begrip voor dat zij daarom bij de beantwoording
van de vragen in deze paragraaf afwijkt van de volgorde waarin de vragen in
het verslag zijn gesteld.De leden van verschillende fracties, waaronder die van de fracties van
de PvdA en D66, stemmen volmondig in met de voorgestelde gefaseerde wetgeving.
Anderen hebben uiteenlopende vragen gesteld over de verhouding tussen het
huidige wetsvoorstel en de toekomstige wetgeving. De leden van de fractie
van de VVD onderschrijven de noodzaak van een meer centrale sturing, zoals
vormgegeven in het wetsvoorstel. Zij vragen zich echter af of de volgorde
niet had moeten worden omgekeerd: eerst de concessiewet op basis van een fundamentele
discussie over de kerntaken en vervolgens reorganisatiewetgeving. Zij verwijzen
daarbij naar het advies van de Raad van State.Het wetsvoorstel heeft tot doel om aan de publieke omroep meer instrumenten
te verschaffen om op programmatisch, organisatorisch en financieel terrein
als een slagvaardig geheel te kunnen opereren. Met de leden van de fracties
van de VVD en GroenLinks stelt de regering vast dat die slagkracht geen doel
op zich is, maar nodig is om optimaal uitvoering te kunnen geven aan de uitvoering
van de taken van de publieke omroep, nu en in de toekomst. In de mediabrief
van de regering van mei 1995 (kamerstukken II, 1994/95, 23 968, nr. 7)
is tot de beschrijving van die taken reeds de aanzet gegeven.
De vervolgens ingestelde Commissie Ververs heeft in juni vorig jaar een positief
en genuanceerd beeld geschetst van de maatschappelijke functie, de legitimatie
en het profiel van een toekomstige publieke omroep. In het regeringsstandpunt
(kamerstukken II, 1996/97, 23 968 nr. 24) is vervolgens een schets gegeven
van de maatschappelijke functie van de publieke omroep in de zich ontwikkelende
informatiemaatschappij. Goede, betrouwbare en veelzijdige, begrijpelijk en
aantrekkelijk gepresenteerde informatie over onze veelvormige en ingewikkelde
samenleving is van zodanig belang voor alle mensen en voor het functioneren
van de samenleving zelf dat niemand ervan verstoken mag blijven. De overheid
heeft er daarom voor te zorgen dat er juist in de omroep een open gebied blijft,
voor iedereen toegankelijk, waar de kwaliteit en veelzijdigheid van het product
zijn gegarandeerd, zeker wanneer andere betalingswijzen van informatie via
rechtstreekse bijdragen van de afnemers gemeengoed zouden worden. Als de concrete
taken van de publieke omroep zijn geformuleerd: nieuws, achtergrondinformatie,
educatie en cultuur, en als de criteria die een rol spelen om een «onderscheidend»
aanbod te verzorgen: vernieuwingsgezindheid, onafhankelijkheid, rekening houden
met de pluriformiteit van opvattingen en inzichten in de samenleving. De publieke
omroep heeft als opdracht vanuit die taken een breed publiek te trekken. Gegeven
die opdracht zal er sprake moeten zijn van een aantrekkelijke presentatie
en zal er ook ruimte moeten zijn voor verstrooiing en ontspanning.De brede taakopdracht inclusief verstrooiing en amusement, waar de leden
van de VVD-fractie aan refereren, vloeit voort uit de maatschappelijke rol
die de publieke omroep dient te vervullen. Een publieke omroep die zich beperkt
tot zogenaamde publieke kerntaken, schiet zijn doel voorbij omdat hij slechts
een beperkt deel van de samenleving en voornamelijk de maatschappelijke bovenlaag
zal bereiken. De suggestie van de leden van deze fractie om de financiële
positie van de omroepen te versterken door een sterkere concentratie op kerntaken
wordt daarom niet als de meest geëigende weg gezien om de financiële
problemen voor de publieke omroep op te lossen, nog los van de analyse dat
terugtrekken op kerntaken in het geval van de huidige publieke omroep juist
zeer grote financiële en personele gevolgen in negatieve zin zal veroorzaken.De leden van de fractie van de VVD vragen waarom de kerntaken van de publieke
omroep niet in de wet zijn vastgelegd en op welke wijze het publieke karakter
van de landelijke omroep getoetst wordt, door wie en waaraan. Zij noemen daarbij
een aantal taken waaraan zij zelf denken.De regering meent dat aan de hand van het advies van de Commissie Ververs
en het regeringsstandpunt voldoende overeenstemming bestaat over de kerntaken
van de publieke omroep om de benodigde reorganisatiewetgeving in gang te zetten
en dat tevens duidelijk is gemaakt dat deze reorganisatie ook snel moet gebeuren.
De concessiewetgeving is haars inziens niet fundamenteler van aard dan het
voorliggende wetsvoorstel. Zij zal als het ware een kroon op het huidige voorstel
kunnen zetten door na afloop van de lopende concessieperiode, de taakopdracht
van de publieke omroep als geheel via één concessie te regelen.
Bij de aanvang van de nieuwe concessieperiode zal daartoe, als sluitstuk,
wetgeving worden ingevoerd die op een andere wijze de concessieverlening regelt.
Uitgangspunt daarbij is dat de publieke omroep nog verdergaand als eenheid
zal opereren. De doelstelling en taak van de publieke omroep, zoals in het
regeringsstandpunt Ververs en in korte vorm in de toelichting beschreven,
zullen wettelijk worden vastgelegd. In combinatie met de concessie fungeert
dit dan als het maatgevend kader voor alle instanties die binnen de publieke
omroep werkzaam zijn.Bij wet en Mediabesluit bestaat er reeds een uitgebreide regulatuur omtrent
de programmatische taken van de omroep. Het Commissariaat voor de Media toetst
de uitvoering van deze taken aan de vigerende wettelijke voorschriften.
Naar het oordeel van de regering kan deze werkwijze vooralsnog als basis dienen
voor de voorgestelde reorganisatie en zij ziet op dit moment geen aanleiding
een wijziging in de redelijk functionerende programmatische opdracht aan te
brengen.De regering is er zich van meet af aan van bewust geweest dat er veelal
een samenhang bestaat tussen de kwaliteit van een product en de kwaliteit
van de producerende organisatie. Het opereren als eenheid is voor dat laatste
een snel in belang toenemende voorwaarde. Uiteraard komt dan de vraag op welke
rol voor de huidige omroepverenigingen in het Nederlandse publieke omroepbestel
is weggelegd. In het regeringsstandpunt Ververs is vastgesteld dat de omroepverenigingen
ook in de toekomst een wezenlijke rol kunnen spelen bij de totstandkoming
van een geprofileerd en pluriform omroepaanbod. Dat houdt dan wel in dat de
omroepverenigingen zich, tezamen met de andere zendgemachtigden uit het publieke
bestel, thans en nog in sterkere mate in de toekomst (na afloop van de concessieperiode)
in het geheel van de publieke omroep zullen moeten verenigen.De leden van de fractie van de VVD vragen de keuze ten aanzien van de
fasering van het wetgevingsproces nog eens te expliciteren.In het regeringsstandpunt Ververs is uiteengezet waarom het wetgevingsproces
gericht op een toekomstbestendige publieke omroep in twee fasen verloopt.
Zowel door de regering en de Commissie Ververs als door de publieke omroep
zelf bij monde van de NOS, is geconstateerd dat het zich wijzigende medialandschap
de publieke omroep in een benarde positie heeft gebracht. De publieke omroep
heeft dringende behoefte aan meer slagvaardigheid in de publieke taakvervulling
om met onderscheidende programmering in concurrentie met commerciële
zenders het publiek optimaal te kunnen bedienen met een efficiënte organisatie
en een gezonde financiële huishouding. Alleen al gelet op de sterk verslechterde
financiële situatie kan de reorganisatie van de publieke omroep geen
uitstel lijden. De organisatie van het huidige bestel biedt voldoende aanknopingspunten
voor het noodzakelijke vernieuwingsproces. De omroepconcessies die tot 2000
gelden, zijn daarvoor niet prohibitief. Daarom is gekozen voor een ingrijpende
organisatiewetgeving nu, die als het ware tot de grens gaat van wat binnen
de huidige concessievoorwaarden aan regulatuur mogelijk is. Deze wetgeving
voorziet in een duidelijk onderscheid tussen de professionele uitvoering van
de programmering en het toezicht door de zendgemachtigden, zowel op de afzonderlijke
netten als voor de publieke omroep als geheel.De leden van de fracties van het CDA, het GPV en de SGP refereren eveneens
aan het advies van de Raad van State. Evenals de Raad van State vragen zij
zich af of niet reeds een voor de omroepinstellingen onomkeerbare weg wordt
ingeslagen. De leden van de fractie van het GPV noemen nog eens de suggestie
van de Raad van State om beide wetgevingsfasen in één te schuiven
tot één wetsvoorstel dat in 2000 zou kunnen worden ingevoerd.Het spijt de regering dat zij de leden van deze fracties met het nader
rapport niet voldoende heeft kunnen overtuigen. Zij wil op dit punt nog enkele
verduidelijkende opmerkingen maken. De regering is ervan overtuigd dat de
organisatie van de publieke omroep zo spoedig mogelijk moet worden aangepast
met het oog op snelle veranderingen die zich in het medialandschap voordoen.
Dit inzicht komt niet plotseling uit de lucht vallen. De modernisering van
de bestuurlijke organisatie van de publieke omroep is al in eerdere wetgeving
op gang gebracht. Tevens wijst de regering in het bijzonder de leden van de
genoemde fracties op het ook steeds door haar ingenomen standpunt dat de verschillende
maatschappelijke en culturele stromingen ook in de toekomst binnen het publieke
bestel herkenbaar dienen te blijven. Zij wil er voorts op wijzen dat bij de opstelling van de nieuwe concessiewet rekening zal worden gehouden
met de ervaringen die de komende jaren zullen worden opgedaan met de voorliggende
organisatiestructuur. Zij antwoordt hiermee ook in bevestigende zin op een
vraag van deze strekking van de leden van de VVD-fractie.De leden van de fracties van PvdA en CDA stellen een aantal concrete vragen
over de inrichting van het bestel na 2000. De leden van de PvdA-fractie vragen
wat dan de positie van de omroepverenigingen zal zijn in relatie tot de netten,
welke rol de raad van bestuur speelt ten aanzien de financiering, hoe de regering
staat tegenover mogelijke fusies per net en of de regering vindt dat de individuele
omroepen productiehuizen moeten worden.Het voorliggend wetsvoorstel regelt geen overgangsregime, maar bepaalt
reeds in beduidende mate de toekomstige inrichting van de publieke omroep.
Omroepverenigingen zullen daarin een belangrijke positie blijven innemen.
Zij zullen blijven zorgen voor programma's met een eigen signatuur, hetzij
door zelf te maken, hetzij door ze te laten maken of aan te kopen. Dat betekent
aanzienlijk meer dan de term «productiehuizen» suggereert. De
relatie tot de netten zal evenwel in het belang van een goede netprofilering
worden herzien. Het wetsvoorstel biedt hiervoor nu reeds beperkte mogelijkheden.
Beperkt omdat zij aan de grenzen van de concessies raken. In de concessiewet
zullen de mogelijkheden om ook buiten het «eigen» televisienet
te programmeren verder worden verruimd en zal de procedure daarvoor worden
vereenvoudigd. De raad van bestuur zal daartoe verdergaande bevoegdheden krijgen.
Fusies per net staan de regering mede om die reden niet als doel voor ogen,
wel acht zij een sterke samenwerking binnen het verband van de ene concessie
gewenst die in materiële zin als een samengaan of fusie van de verschillende
organisaties zou kunnen worden gekenschetst. Het doel van het regeringsvoornemen
op dit punt, is de publieke omroep zoveel mogelijk als geheel te doen functioneren
en niet alleen in te zetten op de kracht van de individuele omroepvereniging
of het afzonderlijke programmanet. De som der delen dient geoptimaliseerd
te worden, waarbij de verscheidenheid der delen wordt gerespecteerd, omdat
daarin de garantie van diversiteit, pluriformiteit en identiteit is gelegen.
De raad van bestuur zal bij dit ontwikkelingsproces een cruciale rol spelen
en daarvoor de benodigde wettelijke bevoegdheden dienen te krijgen. De bevoegdheden
ten aanzien van de financiering die in het voorliggend wetsvoorstel zijn opgenomen,
zullen in de concessiewet nader worden uitgewerkt op basis van een evaluatie
van de werking van de nu voorgestelde bevoegdheden.De leden van de meerderheid van de fracties stemmen in met de voorgestelde
ontkoppeling van het lidmaatschap en abonnement van een programmablad. Wel
stellen de leden van bijna alle fracties vragen bij het voornemen van de regering
om de prijs van het lidmaatschap van een omroepvereniging te verhogen.Zoals in de memorie van toelichting bij het wetsvoorstel uiteengezet,
is aan het voorstel allereerst een principiële kant te onderscheiden
die verband houdt met de legitimatie van de omroepverenigingen. De regering
hecht er groot belang aan dat die bij de beoordeling van haar voorstel voldoende
wordt meegewogen en niet wordt weggedrukt door de discussie over de financiële
aspecten. Binnen de publieke omroep moeten ook in de toekomst de verschillende
maatschappelijke en culturele stromingen herkenbaar blijven. De regering gaat
er van uit dat die herkenbaarheid verzorgd wordt door de ledengebonden omroepverenigingen
en de andere omroeporganisaties die een wezenlijke rol spelen bij de totstandkoming
van een gevarieerd en onderscheidend programma-aanbod binnen het publieke
bestel. Daarmee beantwoordt de regering de vraag van de leden van de fracties
van zowel de VVD als GroenLinks of door de huidige inrichting van het bestel
de pluriformiteit in de samenleving wordt weerspiegeld, waarbij de leden van
de fractie van GroenLinks in concreto refereren aan de omroepverenigingen,
bevestigend.De regering is, zoals in het regeringsstandpunt Ververs is verwoord, van
mening dat de omroepverenigingen een wezenlijke functie hebben en houden in
het verzorgen van een op de maatschappij gericht programma-aanbod. Dat betekent
wel dat die verenigingen nadrukkelijk moeten kunnen aantonen in een maatschappelijke
behoefte te voorzien. In dit verband is de regering van oordeel dat de band
tussen de omroeporganisaties en de bevolking in de vorm van leden gerevitaliseerd
dient te worden. Het huidige publieke omroepbestel, gebaseerd op ledengebonden
organisaties, heeft versterking van de legitimering nodig. Het medialandschap
wijzigt zich snel en ontwikkelt zich door de introductie van commerciële
omroep steeds meer tot een mediamarkt. Aan de verzuiling in Nederland is een
eind gekomen; niet alleen de publieke omroepen worstelen met dat gegeven.
Kort gezegd, op weg naar een marktgeoriënteerde informatiemaatschappij
ligt bij de ledengebonden publieke omroepen in Nederland de taak om duidelijk
te maken welke betekenis zij hebben en welk belang aan de bestaande organisatie
van de publieke omroep moet worden toegekend. In het regeringsstandpunt Ververs
heeft de regering aangekondigd de wijze te willen regelen waarop het begrip
pluriformiteit getoetst wordt aan de behoefte van het publiek. Omroepverkiezingen
komen daarvoor niet in aanmerking gelet op de serieuze bezwaren die daartegen
in zijn gebracht.De belangrijkste toets van de legitimatie van de omroepverenigingen als
grondslag voor het publieke bestel in Nederland heeft de regering gevonden
in de introductie van een op zichzelf staand – en dus van het programmablad
losgekoppeld – lidmaatschap van een omroepvereniging. De regering heeft
ervoor gekozen om juist bij het huidige wetsvoorstel, ruim voor het aflopen
van de huidige concessies de toets van de band tussen omroepverenigingen en
hun leden in te voeren. Toetsing van de band met de leden en daarmee de legitimatie
van het huidige bestel geeft immers zekerheid voor de toekomst. De regering
zal de gevolgen van de toetsing betrekken bij de wetgeving voor de publieke
omroep voor de periode na 2000. Overigens is het zo dat gekoppeld aan het
lidmaatschap aanvullende vormen van consultatie denkbaar zijn. De door de
leden van de CDA-fractie gesuggereerde toetsing van de betrokkenheid en invloed
van het publiek aan de mate waarin een wisselwerking merkbaar is tussen de
leden en de programmamakers kan daarvoor een vorm zijn.In het voorliggende wetsvoorstel ziet de regering de financiële bijdrage
van de leden aan de omroepverenigingen en vervolgens aan de programma's van
de publieke omroep als een vorm van toetsing van de legitimatie van hun bestaan.
Het ligt niet in het voornemen van de regering – ook niet na het jaar
2000 – uit te komen op een structuur voor de publieke omroep waarin
de band tussen de omroeporganisaties en de bevolking in de vorm van leden
is geslaakt. Een publieke omroep die zich baseert op maatschappelijke groeperingen
en daarmee als vanzelfsprekend afstand houdt van enerzijds de belangen van
de overheid en anderzijds van de commercie, heeft een goede maatschappelijke
positionering.Het beleid van de regering beoogt de band tussen lid en omroepvereniging
helderder te maken. In die zin speelt een redelijke verhoging van de lidmaatschapsprijs
een beduidende rol bij de versterking van de legitimering van de publieke
omroep in deze jaren. In het licht van het streven naar zuiverder verhoudingen
wordt de wettelijke koppeling tussen abonnement op het programmablad en lidmaatschap
van de omroepvereniging geschrapt, waardoor duidelijker naar voren
komt of er werkelijk een band bestaat tussen de leden en de omroepverenigingen.Zoals bij de meeste positioneringsvraagstukken het geval is, zijn er naast
voordelen ook nadelen. Naar het oordeel van de regering worden de nadelen
door deleden van verschillende fracties echter te zwaar aangezet. De regering
heeft wel oog voor het argument dat ook door de leden van de fracties van
D66 en Groen Links naar voren wordt gebracht, dat een eventuele versterkte
ledenwerving in een zekere spanningsverhouding staat tot de vereiste grotere
samenwerking per net, maar zij acht haar voorstel in het geheel niet contraproductief.
Het wetsvoorstel voorziet immers in het creëren van een sterkere op eenheid
gerichte organisatie, waarin enerzijds sprake is van meer centraal geleide
programmacoördinatie en beleidsontwikkeling en anderzijds zeer wordt
gehecht aan de verschillende inhoudelijke en programmatische inbreng van de
constituerende omroeporganisaties. De conclusie kan zijn dat, indien door
de verhoging van de lidmaatschapsbijdrage de centrifugale kracht wordt vergroot,
die door het voorgestelde organisatiemodel ruimschoots wordt gecompenseerd.
De regering is van mening dat het voorliggende wetsvoorstel voldoende maatregelen
bevat om deze verschillende bewegingen goed op te vangen.Het aangevoerde bezwaar dat door de voorgestelde maatregel zeer veel leden
de omroepverenigingen zouden kunnen verlaten en dat die daarom achterwege
zou moeten blijven, spreekt de regering in die zin minder aan omdat zij juist
op basis van hun grote ledenaantallen een belangrijke positie in het publieke
bestel claimen. Overigens betekent dit ook dat een dergelijk resultaat in
de eerste plaats een probleem is voor de publieke omroepen zelf. Het kan dus
niet zo zijn dat diezelfde omroepverenigingen, geconfronteerd met het vragen
van een redelijke prijs voor het lidmaatschap, de daarmee gepaard gaande toets
op hun eigen positie afwentelen met het argument dat die daardoor aanzienlijk
zou kunnen verzwakken. Indien dat het geval zou zijn, is dat een belangrijk
gegeven waarmee de regering bij de beleidsontwikkeling rekening zal houden.
Dit geldt eveneens omgekeerd bij een gering verlies van leden. Daarbij wil
de regering wel rekening houden met de vrees uitgesproken door de leden van
de GPV-fractie dat, indien alleen de verhoging van de lidmaatschapsbijdrage
als maatstaf voor de legitimering wordt genomen, bij aanzienlijk ledenverlies
ten onrechte de conclusie wordt getrokken dat de omroepen onvoldoende gelegitimeerd
zijn.In de memorie van toelichting is reeds aangegeven dat de huidige ledentallen
en daaraan verbonden statussen niet heilig zijn. Mocht de verhoging van de
ledenbijdrage over de hele linie tot belangrijke dalingen van ledenbestanden
leiden, dan wordt bijstelling van de wettelijke getalsnormen overwogen. Uiteraard
moet de ledenaanhang nog wel voldoende substantieel zijn, omdat zij hoe dan
ook een belangrijk element van legitimering blijft. Op deze manier gezien
wordt de publieke omroep op een redelijke wijze gevraagd zijn beweringen over
de eigen worteling in de samenleving te staven.De leden van meerdere fracties refereren aan onderzoeken naar de uitval
van leden als gevolg van contributieverhoging. De verrichte onderzoeken zijn
de regering bekend. Echter, de regering heeft het vertrouwen uitgesproken
dat in redelijkheid een «uittocht der omroepleden» niet te verwachten
is. Mij bereiken overigens vanuit de omroeporganisaties verschillende geluiden
over de diverse taxaties. In de memorie van toelichting bij het voorstel heeft
de regering gerekend met een uitvalpercentage van gemiddeld 15. Overigens
is de regering zich ervan bewust dat een dergelijk percentage niet de enig
mogelijke uitkomst is. Van de zijde van de leden van de fracties van de PvdA en GroenLinks wordt
nog gevraagd naar de redelijkheid van het voorstel om alleen leden mee te
laten betalen, terwijl de publieke omroep juist voor iedereen is bedoeld.
De rechtvaardiging daarvan wordt ook door de commissie-Ververs gegeven. In
onze samenleving spannen verschillende groepen zich voor diverse activiteiten
in die ten voordele strekken van iedereen. Een goed voorbeeld daarvan –
met alle aarzelingen over analogie-redeneringen – vormen de vakbonden
en verschillende one-issue-organisaties, zoals Natuurmonumenten, Greenpeace
etc. De leden van deze verenigingen financieren in de regel de doelrealisatie
van die verenigingen. Veelal zullen ook niet-leden daarvan meeprofiteren.
Als zodanig is dat geen reden voor de overheid om de financiering van die
activiteiten geheel of ten dele over te nemen. Soms wordt het maatschappelijk
belang van bepaalde verenigingen zo groot geacht dat deze subsidie ontvangen.
Dat ontslaat de leden van die verenigingen echter niet van hun financiële
verplichtingen. Die vloeien immers voort uit de grotere betrokkenheid bij
de doelstelling van die verenigingen. In het geval van de publieke omroep
is dit vraagstuk complexer, omdat naast de bijdrage van de leden de hoofdsom
van de financiering uit publieke middelen, in casu de omroepmiddelen, bestaat.
Maar indien aan het publieke bestel in Nederland leden-gebonden organisaties
ten grondslag worden gelegd, dan is het logisch dat juist die leden die de
grootste verbondenheid met die verenigingen hebben en de doelstelling daarvan
in het maatschappelijk verkeer willen realiseren, daaraan een (grotere) financiële
bijdrage leveren. Daarmee oefenen zij in het geval van de omroep, invloed
uit op de inhoud en kleur van de radio- en televisieprogramma's van de publieke
omroepen. Voor het belang dat zij daaraan hechten hebben zij een specifieke
financiële bijdrage over.Naast deze overwegingen vraagt de regering aandacht voor mogelijke toekomstige
ontwikkelingen op de media- en informatiemarkt. Allerwegen wordt uitgegaan
van een ontwikkeling waarin omroep- en andere mediaproducten, al of niet individueel
gedistribueerd, meer worden toegesneden op de wensen van de gebruikers. Dit
hangt samen met de ontwikkeling van de mediamarkt. Naast de overwegingen van
legitimering acht de regering het van betekenis dat de publieke omroep ook
met het oog hierop de relatie met zijn leden versterkt. Daarmee wordt de publieke
omroep gericht op een toekomst van een meer individuele dienstverlening inclusief
het financiële element dat daarbij hoort. De afzonderlijke geldstroom
die hiermee gepaard gaat, vergroot de zelfstandigheid en onafhankelijkheid
van de publieke omroep en versterkt de financiële positie. De geschetste
ontwikkeling past ook bij de recente wijziging van de Mediawet waarin aan
de publieke omroep meer gelegenheid wordt gegeven nieuwe mediadiensten aan
te bieden. Op deze wijze maakt het voorstel onderdeel uit van de modernisering
van de publieke omroep met het oog op de te verwachten ontwikkelingen in de
informatiemaatschappij.De leden van de PvdA-fractie achten een nadere legitimering van de publieke
omroep in de concessiewet minder noodzakelijk indien wordt toegewerkt naar
één concessie en charters per net. Aldus zou een voldoende kwalitatief
onderscheid ten opzichte van de commerciële omroep gegarandeerd zijn
en de noodzaak van legitimering middels leden kunnen vervallen.Alvorens op deze conclusie van de leden van de PvdA-fractie in te gaan,
wil de regering eerst nader uiteenzetten hoe zij de concessiewet op hoofdlijn
ziet.Uitgangspunt is dat deze concessiewet het sluitstuk vormt op het voorliggend
wetsvoorstel. Het ligt in het voornemen van de regering in de concessiewet
één concessie te verlenen aan de publieke omroep als geheel.
Individuele concessies komen te vervallen en ook wordt niet gekozen voor concessie
per zendernet. In de concessie dient de collectieve taakopdracht van de publieke
omroep tot uitdrukking te worden gebracht. Daarnaast dient zij als erkenning
van de deelnemers in de concessie als constituerende onderdelen
van de publieke omroep. De concessie geeft de deelnemers in de publieke omroep
recht op zendtijd en middelen gedurende een langdurige periode. Het is als
het ware een contract tussen regering en publieke omroep, waarbij partijen
zich tegenover elkaar verbinden een hoogwaardige publieke omroepvoorziening
te realiseren. De taakopdracht van de publieke omroep als geheel zal tevens
als algemeen referentiekader in de wet worden vastgelegd en nader uitgewerkt
worden meer specifieke programmavoorschriften.Om de gemeenschappelijke verantwoordelijkheid van de verschillende omroeporganisaties
voor de totstandkoming van een hoogwaardig publiek programma-aanbod te benadrukken
zal dus naar één concessie worden toegewerkt. Het ligt niet
in de bedoeling van de regering om daarnaast nog te gaan werken met netcharters.
Het charter is in Nederland een onbekende rechtsfiguur die moeilijk in ons
rechtssysteem valt in te passen. Het buitenwettelijk voorschrijven van programmatische
eisen zal al snel in strijd met artikel 7 Grondwet komen. Bovendien hebben
netcharters als nadeel dat zij heel dicht naderen aan netconcessies, waardoor
de eenheid van de publieke omroep doorbroken dreigt te worden. Het voorliggend
wetsvoorstel poogt nu juist de netgewijze structuur minder rigide te maken,
om zo de gewenste netprofilering te bevorderen. Daarom zoekt de regering naar een vormgeving die materieel bepaalde voordelen
van de charterfiguur combineert met meer binnen het Nederlands rechtskader
passende instrumenten. Uitgangspunten daarbij zijn het voorliggend wetsvoorstel
en het voornemen in de toekomst de netprofilering nog sterker vorm te geven.
Ook in de concessiewet ziet de regering een belangrijke rol weggelegt voor
de omroepverenigingen. Voor deelname in de concessie acht de regering echter
wel een goede legitimering nodig. Deze ziet de regering, zoals hiervoor reeds
gezegd, nog steeds in een maatschappelijk draagvlak dat zichtbaar wordt door
een substantiële en gemotiveerde ledenaanhang.De conclusie van de zijde van de leden van de PvdA-fractie dat netcharters
de politieke en maatschappelijke legitimatie van de publieke financiering
vormen en dat aldus afscheid kan worden genomen van het ledengebonden systeem
deelt de regering niet. Het is derhalve even onwenselijk om het getalscriterium
af te schrijven als onderdeel van de legitimatie van publieke omroepen.De leden van de PvdA-fractie vragen voorts hoe de voorgestelde ontkoppeling
van lidmaatschap en abonnement op een programmablad feitelijk vorm krijgt
met name nu de omroepverenigingen zelf de prijs van hun programmablad mogen
vaststellen. Een verhoging van de prijs van het blad met vijftien gulden is
daardoor niet gegarandeerd.De ontkoppeling brengt mee dat abonnees op het programmablad niet langer
automatisch meetellen als leden. Men zal zich dus uitdrukkelijk als lid moeten
melden en de daarvoor voorgestelde contributie van vijfentwintig gulden moeten
voldoen. Het is verder aan de omroepverenigingen zelf om te bepalen op welke
wijze men zich kan abonneren op het programmablad en wat de prijs daarvoor
zal zijn. Het uitgeven van een programmablad is een nevenactiviteit die is
toegestaan, doch gebonden is aan criteria. Zo mag de activiteit niet concurrentievervalsend
zijn. Dat houdt in dat de exploitatie van het blad niet structureel verliesgevend
mag zijn. Indien het abonnement op een programmablad alleen in combinatie
met een lidmaatschap kan worden verkregen, behoeft dit niet per se tot een
prijsverhoging van vijftien gulden te leiden. Hoe leden geregistreerd worden,
is eveneens een zaak van de omroepverenigingen zelf. Registratie via de acceptgiro –
zoals deze leden suggereren – is daarvoor één van de mogelijkheden. De leden van de VVD-fractie vragen zich af of alleen een verhoging van
het lidmaatschapsgeld voldoende is voor een ontkoppeling van lidmaatschap
en abonnement.Het antwoord op de vraag van deze leden luidt ontkennend. De ontkoppeling
van het lidmaatschap en het abonnement betekent dat men alleen lid van een
omroepvereniging wordt als men zich daarvoor opgeeft. Abonnee zijn op het
programmablad betekent dus niet meer automatisch ook lid zijn van de omroepvereniging
die dat blad uitgeeft. De leden van alle fracties zijn ingegaan op de relatie tussen de ledenbijdrage
en de budgettaire problematiek van de publieke omroep. Er wordt de regering
ook gevraagd hoe te handelen wanneer veel minder inkomsten worden gegenereerd
dan de opgenomen f 50 miljoen. Van de zijde van de leden van de PvdA-fractie
wordt gevraagd of het mogelijk is tegenvallende financiële inkomsten
bijvoorbeeld door bezuinigingen op de overhead bij te plussen.De organisatie van de publieke omroep wordt door McKinsey momenteel onderzocht
in het kader van de bij de publieke omroep optredende financiële tekorten.
Zoals uit de memorie van toelichting blijkt en meer in detail is weergegeven
in mijn brief van 18 december 1996 over de mediabegroting (kamerstukken II,
1996/97, 25 000 VIII, nr. 60) bestaat er voor 1997 een structureel tekort
van f 100 miljoen. De regering heeft te zamen met de publieke omroep
als financiële doelstelling geformuleerd dat de publieke omroep zo spoedig
mogelijk weer in een structureel gezonde financiële situatie dient te
komen. Voor de continuïteit van de publieke omroep in de nu voorgestelde
vorm en omvang, ook na het jaar 2000, is zoals de commissie-Ververs opmerkt
en in het regeringsstandpunt over het advies van deze commissie is opgenomen,
een gezonde financiële basis een van de belangrijkste voorwaarde. Daartoe
zijn ingrijpende maatregelen noodzakelijk die uiteen gezet zijn in de bovengenoemde
begrotingsbrief. Er worden langs twee wegen oplossingen gezocht. In de eerste
plaats moet f 50 miljoen opgebracht worden aan de kostenkant; daarvoor
is het McKinsey-onderzoek ingesteld. De eerste resultaten daarvan zijn reeds
aan de Kamer meegedeeld. Het gaat hier om een lastig vraagstuk dat de hele
organisatie van de publieke omroep raakt. Het zal van alle betrokkenen een
grote inspanning vergen om de noodzakelijke opbrengst van f 50 miljoen
de komende jaren ook daadwerkelijk te realiseren. Het andere deel van de f 100
miljoen moet worden opgebracht door het genereren van f 50 miljoen extra
aan de inkomstenkant. In dat kader is het voorstel voor verhoging van de ledenbijdrage
van grote betekenis en speelt dit wetsvoorstel derhalve ook een belangrijke
rol bij de financiële gezondmaking van de publieke omroep. Het antwoord
op de vraag van de leden van de fractie van de PvdA luidt dus dat het niet
zo kan zijn dat het ene gat met het andere wordt gedicht. In beide compartimenten,
dus zowel aan de kostenkant als aan de inkomstenkant, zal optimaal gepresteerd
moeten worden om de publieke omroep opnieuw in de gewenste en noodzakelijke
structureel gezonde financiële positie te krijgen die voor de toekomst
van het publieke bestel zo van belang is. De regering is natuurlijk bereid
de resultaten van het McKinsey-onderzoek aan de Kamer mee te delen. De werkzaamheden
zijn echter nog niet afgerond, besluitvorming zal tegen de zomer van dit jaar
plaatsvinden. Alsdan zal duidelijk worden of de gestelde doelen ten aanzien
van de kostenkant gerealiseerd kunnen worden en, zo niet, wat dan het noodzakelijke
beleid zal moeten zijn. Wel is op voorhand en op deze plaats al te zeggen
dat indien in beide compartimenten de taakstelling in beduidende mate niet
wordt gehaald, de regering opnieuw voor de moeilijke afweging staat welke
maatregelen te treffen: verruiming van het wettelijk reclameregime gericht
op verhoging van de reclameopbrengsten, verhoging van de omroepbijdrage of
snijden in de programmabudgetten. In de genoemde begrotingsbrief heb
ik reeds laten weten geen van deze drie opties te ambiëren. De afwijzende
opstelling van de regering ten aanzien van de twee eerstgenoemde mogelijkheden
is algemeen bekend. De programmabudgetten en daarmee het niveau en de kwaliteit
van de programmering mogen nooit het kind van de rekening of de sluitpost
van de omroepbegroting worden. Ik voel mij in deze opstelling ook zeer gesterkt
door de opvattingen van de publieke omroep ter zake, die mij bij diverse gelegenheden
mondeling en schriftelijk heeft medegedeeld dat zij de programmabudgetten
zoveel mogelijk wil en zal ontzien. Het zou natuurlijk ook groot opzien baren
als de publieke omroep in Nederland daarin een andere opstelling had gekozen.Tegen deze achtergrond is vanuit financieel perspectief mijn reactie op
de door de Kamer naar voren gebrachte vragen over de verhoging van de ledenbijdrage
de volgende. Om te beginnen ligt aan het voornemen van de regering tot deze
verhoging ten grondslag dat bij een indexering vanaf 1974 het huidige bedrag
van het ledentientje f 25 zou hebben bedragen, om precies te zijn komt
de rekensom uit op f 24,57 per1 januari 1997. In algemene zin is er dus
reden de prijs van het lidmaatschap te verhogen, ook zonder de geschetste
financiële problematiek. De vergelijking van deze doorrekening met de
indexering van de omroepbijdrage, zoals de leden van de D66-fractie doen,
leert dat de indexering van de omroepbijdrage weliswaar pas later is ingevoerd,
maar in financieel opzicht wel een groter effect heeft gehad, van meer dan
f 25, terwijl het bij de indexering van het ledentientje gaat om een
verhoging van f 15. Ook in vergelijking met de kosten van lidmaatschappen
van andere organisaties of instellingen in Nederland is een prijs van het
lidmaatschap van een omroepvereniging van f 25 per jaar zeer redelijk
te noemen. De voorgestelde verhoging met f 15 kan naar het oordeel van
de regering derhalve niet in kwantitatieve zin als een beletsel worden aangevoerd.De kritiek dat de extra middelen rechtstreeks bestemd worden voor de programma's
en dat daarbij voorbij wordt gegaan aan de verantwoordelijkheid van de omroepverenigingen
zelf voor de besteding van hun financiële middelen treft mijns inziens
doel in die zin dat ik mij kan voorstellen dat de uit de verhoging voortkomende
inkomsten op die grond aan de verenigingen dienen toe te vallen. Gezien de
doelstelling van de omroepverenigingen gericht op het verzorgen van omroepprogramma's
zou verhoging van deze eigen inkomsten als vanzelf tot verhoging van de bijdrage
aan de programmering moeten leiden. In de afgelopen jaren zijn in de Mediawet
nauwkeuriger bepalingen opgenomen die ertoe strekken dat alle eigen inkomsten
minus de kosten van de omroepverenigingen, ten goede van de programmering
komen. Inmiddels zijn er, onder andere door het bedrijfstakonderzoek, ook
voldoende financiële instrumenten om deze geldstromen goed te volgen.
Dit bijeen genomen, brengt mij tot de conclusie dat ik mijn voorstel in die
zin bijstel dat de verhoging van de prijs van het lidmaatschap met f 15
aan de omroepverenigingen zal toevallen zonder de expliciete, wettelijke regeling
dat die f 15 aan de programmering moet worden besteed. In de bijgevoegde
nota van wijziging is deze aanpassing opgenomen. Daarmee is tevens de vraag
over het plafond voor verenigingsuitgaven van de leden van de VVD-fractie
beantwoord.Deze tegemoetkoming laat onverlet dat een gedegen en toekomstgericht financieel
beleid vereist dat een bedrag van f 50 miljoen aan extra inkomsten wordt
gerealiseerd vanaf 1998. Daarom handhaaf ik mijn voorstel dat omroepverenigingen
vanaf 1998 structureel gaan bijdragen aan de financiering van de programma's
van de publieke omroep. Die financiële bijdrage is gerelateerd aan het
aantal leden van een omroepvereniging met een minimum van f 15,–
per lid. Die 15 gulden hoeft niet uit de contributie van de leden te worden
opgebracht, maar mag ook uit andere inkomstenbronnen van de omroepverenigingen
worden gefinancierd. Ik ben nagegaan welke andere mogelijkheden de publieke
omroepverenigingen hebben om hun inkomsten te vergroten. Uit
de inventarisatie van die inkomsten over de jaren 1992–1995 blijkt dat
structurele verhoging daarvan mogelijk moet worden geacht. Indien de omroepen
geen toevoegingen aan hun vermogens meer doen, komt, voor het totaal van de
omroepverenigingen, structureel circa f 5 miljoen beschikbaar. Verbetering
van de bladexploitatie van alle omroepverenigingen tot het niveau van het
blad van de VARA of de VPRO bijvoorbeeld, afgerond op f 10 netto opbrengst
per abonnee, zou f 17 miljoen structureel kunnen opbrengen. Indien de
kosten van de omroepverenigingen zouden worden gemaximaliseerd op f 5
miljoen per vereniging en degenen die daaronder zitten hun huidige kosten
niet verhogen, zou een opbrengst van circa f 8 miljoen kunnen worden
gegenereerd. Te zamen genomen liggen hier dan al mogelijkheden tot verhoging
van de eigen inkomsten tot maximaal circa f 30 miljoen. Ik zal de nodige
initiatieven nemen om McKinsey een onderzoek te laten verrichten naar de reële
mogelijkheden om de bladexploitatie te verbeteren. Tevens zal ik dit bureau
in samenwerking met het Commissariaat voor de Media de opdracht geven te onderzoeken
door welke oorzaken de grote verschillen tussen de verenigingskosten zijn
te verklaren, ook in relatie met de programmeringsbudgetten.Uit deze korte schets van enige mogelijkheden tot verhoging van de eigen
inkomsten is tevens duidelijk af te leiden dat de omroepverenigingen uit de
ledenbijdragen zullen moeten putten om structureel bij te kunnen dragen aan
de financiering.Van de zijde van de leden van verschillende fracties worden suggesties
gedaan soepeler om te gaan met de introductie van de verhoging van de ledenbijdrage,
bij voorbeeld door verlaging of fasering van het bedrag. In antwoord hierop
wijst de regering erop dat een fasering van de verhoging van de ledenbijdrage,
bijvoorbeeld in 1998 met slechts f 10, in combinatie met een hoger uitvalpercentage
van bij voorbeeld 25, een verlaging van de totale opbrengst in het eerste
jaar met circa f 20 miljoen betekent. Ook vanuit financieel oogpunt zijn
voldoende overwegingen te geven om het voorliggende voorstel tot verhoging
van het lidmaatschap met f 15 te handhaven. De regering is derhalve niet
bereid met een extra inzet uit de algemene omroepreserve een eventuele fasering
van de verhoging van de ledenbijdrage of een op andere wijze gecreëerd
tekort in de noodzakelijke opbrengst voor 1998 en volgende jaren te compenseren.
Indien de Kamer van oordeel zou zijn dat dat wel zou moeten gebeuren, zou
de financiering daarvan naar het oordeel van de regering moeten plaatsvinden
uit de vermogens die de publieke omroepen in Hilversum ter beschikking staan.
De regering plaatst deze opvatting tegen de achtergrond van het gegeven dat
de omroepverenigingen eind 1995 beschikten over een ongebonden eigen vermogen
van gezamenlijk f 222 miljoen (op een totaal eigen vermogen van f 405
miljoen). Ik wijs er verder op dat de eigen vermogens in de afgelopen drie
jaren met in totaal f 35,7 miljoen zijn gestegen, ondanks de andersluidende
afspraak.De leden van de RPF-fractie bepleiten de maatschappelijke worteling door
middel van verhoging van de lidmaatschapsbijdrage geleidelijk te bevorderen
in plaats van nu een acute en ingrijpende maatregel te nemen.De regering wijst er nogmaals op dat de hoogte van het bedrag in redelijke
verhouding staat tot de wens de legitimiteit van de omroepverenigingen te
toetsen. Daarnaast speelt de actuele financiële nood in de omroepbegroting.
Bij een geleidelijke invoering van de verhoging van de lidmaatschapsbijdrage
zal de noodzakelijke opbrengst van f 50 miljoen de komende jaren moeilijker
gerealiseerd worden. De regering verwacht overigens minder dramatische effecten
van deze maatregel dan de leden van de RPF-fractie. Bovendien zijn de verleende
concessies bestand tegen ledenverlies. Status en financiering blijven vooralsnog
ongewijzigd bij eventueel ledenverlies. De leden van alle fracties stelden vragen over de inrichting van de organisatie
op hoofdlijn. Zo vragen de leden van de fractie van het CDA of een meer centrale
inrichting van de organisatie niet ten koste zou gaan van de pluriformiteit
en identiteit en vervlakking met zich mee zal brengen. Zij vragen de regering
in te gaan op de verhouding tussen de identiteit van de verschillende omroepen
en die van de publieke omroep als geheel, een vraagstelling die eerder door
de Raad van State naar voren was gebracht. Ook vragen zij een nadere toelichting
op het verschil tussen de professionele uitvoering van de programmering en
de toezicht van de zendgemachtigden daarop. Zij vragen ten slotte om nader
te motiveren waarom de regering, gezien het voorstel van wet, de voorstellen
van de NOS onvoldoende vindt. De leden van de VVD-fractie vragen op welke
wijze wordt gegarandeerd dat de raad van bestuur en de netcoördinatoren
hun taken vervullen vanuit de publieke functie en of een grotere invloed van
die organen op het vaststellen van de programmatische uitgangspunten en netprofielen
niet gewenst was. De leden van de fractie van D66 willen weten of er geen
sprake is van een te ingewikkelde structuur van «checks en balances»
en of, wat zij noemden, de taaie autonomie van de individuele omroepvereniging
met het voorstel wel zou worden doorbroken. Meer in het bijzonder vragen zij
naar een mogelijke patstelling bij de benoeming van de leden van de raad van
toezicht en of de raad van toezicht bij machte is de vaststelling van het
meerjarenplan etc. eventueel te dwarsbomen. Tevens willen zij de noodzaak
van het netbestuur nog eens verhelderd zien. De leden van de fracties van
RPF, SGP en GPV vragen in het bijzonder naar de verhouding van het voorliggende
wetsvoorstel tot het plan van de NOS. De leden van de RPF-fractie hebben de
vraag of de regering in kan stemmen met het onderscheid waarin omroepen programma's
produceren, de netten programmeren en het college van bestuur over strategie,
planning en financiering gaat. De leden van de fractie van GroenLinks vragen
om duidelijkheid over de onderlinge verhouding tussen de functies in de organisatie
en of het niet wenselijk zou zijn de netcoördinator te laten benoemen
door het netbestuur.De voorgestelde organisatiestructuur van de publieke omroep moet het mogelijk
maken dat verschillende taken van programmatische, organisatorische en financiële
aard zodanig met elkaar worden verbonden dat de uiteindelijke uitkomst daarvan,
zijnde de verzorging van televisie- en radioprogramma's, beter en efficiënter
wordt bereikt dan nu het geval is. Met het voorstel wordt voortgebouwd op
de organisatie-ontwikkeling zoals die in Hilversum al jaren aan de gang is.
De voorstellen van de NOS betekenden een belangrijke bijdrage aan het proces
dat tot het onderhavige wetsvoorstel geleid heeft. Op onderdelen gaf de regering
de voorkeur aan een evenwichtiger aanpak. Zo bleek dat een eenzijdige benadering
van onderop onvoldoende garanties bood voor een structuur waarin het functioneren
van de publieke omroep als geheel prioriteit heeft. Met het voorliggende wetsvoorstel
streeft de regering ernaar om met behulp van bestuurlijke organisatie en versterking
van de financiële bedrijfsvoering de publieke omroep zo goed mogelijk
in staat te stellen zijn taken uit te voeren. Dit is de kern van de nadere
motivering waarnaar de leden van de fractie van het CDA vroegen.In antwoord op de vragen van de leden van de fracties van RPF, SGP en
GPV naar de verhouding met het voorstel van de NOS is de regering van oordeel
dat tussen dat plan en het voorstel van de regering op het punt van de hoofdstructuur
geen verschil van mening staat. Met de hoofdstructuur wordt dan gedoeld op
de gelaagdheid van de organisatie in een raad van toezicht met in principe
toezichthoudende taken, een raad van bestuur met in principe leidinggevende
en programmacoördinerende taken en programmanetten voor radio en televisie,
die professioneel worden geleid door een netcoördinator samen met een
netredactie en voor wat betreft televisie beschikken over een netbestuur.
De verschillende omroeporganisaties verzorgen hun programma's
ten behoeve van de netten en werken mee aan de programmering daarvan. Het
verschil tussen de invulling van deze structuur door de regering en die van
de NOS ligt in de meer evenwichtige invulling die de regering voorstaat tussen
centraal en decentraal. In het voorstel van de NOS wordt te veel gewicht gehecht
aan de positionering van de omroepvereniging vanuit de afzonderlijke posities
van de programmanetten, vanwaaruit de gezamenlijkheidsorganisatie wordt opgebouwd
in wat wordt genoemd een «bottom-up-benadering». Op zichzelf is
deze benadering van de NOS overigens als een grote vooruitgang te beschouwen
ten opzichte van vroegere gedachten van de NOS over de organisatie. Toen gingen
de publieke omroepen nog uit van het grote belang van de individuele omroepverenigingen.
De regering constateert met vreugde dat de omroepen zich nu zeer met het programmanet
vereenzelvigen. Maar dat is opnieuw niet genoeg. De verschillende netten dienen
in een organisatie met elkaar te worden verbonden. Daarom legt de regering
meer nadruk dan de NOS doet op de meer centrale elementen van de organisatie,
zoals de taken en bevoegdheden van de raad van bestuur inclusief het financiële
instrumentarium van 5% en de benoeming van de netcoördinatoren door die
raad van bestuur. Het voorstel van de regering is echter geenszins als centralistisch
te beschouwen.Grosso modo is de verdeling van taken overeenkomstig de kenschets gegeven
door de leden van de fractie van de RPF met dien verstande dat er binnen de
organisatie geen scherpe scheidslijnen getrokken kunnen worden tussen strategie
en beleid, programmering van netten en verzorgen van programma's. Het belangrijkste
kenmerk van de gewenste organisatie is juist dat deze verschillende functies
elkaar productief dienen te overlappen om tot een betere productie te komen.
Het is in dit verband van grote betekenis dat centrale en decentrale taken
en bevoegdheden op een evenwichtige wijze wordt vormgegeven. Hetzelfde geldt,
dit in antwoord op de vragen van de leden van de CDA-fractie, voor de verhouding
tussen de identiteitsbepalende onderdelen en de bedrijfsmatig sturende delen
van de organisatie. De regering wil er geen misverstand over laten bestaan
dat het juist haar intentie is de verschillende identiteiten binnen, respectievelijk
de pluriformiteit en diversiteit van het Nederlandse publieke omroepbestel
te handhaven en te versterken. Zij ziet de identiteit van de publieke omroep
als geheel in het verlengde liggen van de verschillende identiteiten van de
samenstellende delen daarvan. Dat uitgangspunt laat echter onverlet dat vanuit
een positie die het geheel overziet en die vanuit het belang van het geheel
opereert, ook beleidsbepaling en zeker beleidsvaststelling plaatsvindt. Door
deze balans kan de voorgestelde organisatie ook niet tot vervlakking leiden.In het voorliggende wetsvoorstel is ook evenwicht gezocht tussen de meer
bestuurlijke/toezichthoudende taken en de taken primair gericht op de dagelijkse
praktijk van het omroepbedrijf. In antwoord op een vraag van de leden van
de CDA-fractie ter zake bedoelt de regering daarmee dat het voor de efficiëntie
en effectiviteit van het werk beter is dat een duidelijk onderscheid wordt
gemaakt tussen bedrijfsmatige verantwoordelijkheden en het bestuurlijke toezicht
daarop. Een dergelijk verschil van taken bestaat in bijna iedere organisatie
in Nederland, alleen is dit onderwerp bij de identiteitsgevoelige publieke
omroep in Nederland veel moeilijker te regelen. De regering erkent echter
wel degelijk het belang van dat bestuurlijk toezicht; zij wil het graag op
de juiste plaats neerzetten. Dat betekent een raad van toezicht met verantwoordelijkheden
en bevoegdheden die zijn afgeleid van de positie van de raad van commissarissen
in het vennootschapsrecht. De raad van toezicht is niet in de positie om een
patstelling te creëren over de benoeming van leden van de raad van bestuur
of de vaststelling van het meerjarenplan. De raad van toezicht is gebonden
aan een goede uitvoering van de wet, statuten en reglementen
en daar hoort samenwerking met andere organen onverbrekelijk bij. De aard
van het publieke bestel vergt bestuurlijk toezicht op de programmanetten.
Dit vloeit ook voort uit de nog geldende concessies op grond van de huidige
wet. De regering gaat dan wel uit van toezicht. Het is uiteindelijk de raad
van bestuur die het meerjarenplan vaststelt. Voor de inhoudelijke relatie
tussen de omroepverenigingen en het televisieprogrammanet acht de regering
het netbestuur van vitale betekenis. Eenzelfde belang kent zij aan dat bestuur
echter niet toe waar het gaat om het maken van de programma's en de coördinatie
van de programmering. Ook meent de regering dat de situatie bij de radio al
sinds lang zo afwijkt van die bij televisie dat de introductie van een bestuur
voor de radionetten niet noodzakelijk is. De netprofielen voor radio zijn,
anders dan bij televisie, immers bij wet vastgelegd. Daar hoeft bestuurlijk
dus niet over besloten te worden. Wel acht zij het mogelijk dat er meer coördinatie
tussen de verschillende radionetten gewenst zal zijn.Ten slotte wil de regering nog ingaan op de twee vragen van de leden van
de VVD-fractie.In de wet en straks de statuten wordt aangegeven dat de raad van bestuur
zijn taken dient te vervullen vanuit de vastgestelde publieke functies. Het
formuleren van die publieke functies, inclusief de programmatische uitgangspunten
en de netprofielen, vormen een taak voor de organisatie van de publieke omroep
als geheel in samenspraak met de overheid. Gezien de belangrijke posities
die netcoördinatoren en de raad van bestuur in het werkproces van de
organisatie innemen, lijkt een vergroting van hun invloed op deze onderwerpen
de regering niet nodig te zijn.Samenvattend is het oordeel van de regering dat de door de leden van de
fractie van D66 benoemde «checks and balances» goed zijn aangebracht.
Er zal een weliswaar ingewikkelde maar goed werkbare structuur ontstaan. Het
succes van de nieuwe organisatie van de publiek omroep is echter niet alleen
afhankelijk van een goede structuur, meer dan dat zal zij het resultaat zijn
van de invulling die alle betrokkenen met elkaar daaraan zullen geven.De leden van de SGP-fractie vragen van de regering uitdrukkelijk aandacht
voor het Europese beleidskader. Meer in het bijzonder informeren zij naar
de afspraken en besluiten die gemaakt zijn tijdens de informele ontmoeting
van cultuur- en mediaministers te Maastricht (6–8 april 1997) op het
gebied van de financiering van de publieke omroep en de samenwerking tussen
de publieke omroepen in de Lidstaten van de Europese Unie.Ik onderschrijf volledig het belang dat de leden van de SGP-fractie toekennen
aan de Europese omgeving van de publieke omroep. De positie van de publieke
omroep in Europees verband is dan ook door het Nederlands voorzitterschap
op de agenda gezet van de genoemde bijeenkomst in Maastricht, waar gezien
het informele karakter echter geen besluiten zijn gevallen. Duidelijk werd
dat de zorgen die velen hebben over de mogelijke strijdigheid van de financiering
van publieke omroep met de mededingings- en staatssteunbepalingen in het Europees
Verdrag, bij de Europese regeringen breed gedeeld worden. Het Nederlandse
voorzitterschap heeft dan ook toegezegd in overleg met de Europese Commissie
te zullen nagaan op welke wijze meer juridische duidelijkheid bereikt kan
worden. Op de uitkomsten hiervan kan ik op dit moment niet vooruitlopen.Voor wat betreft de samenwerking tussen publieke omroepen werd in Maastricht
de wenselijkheid van intensivering breed onderschreven, maar werd tegelijkertijd
vastgesteld dat hier allereerst een taak ligt van de omroeporganisaties zelf.
Ik verwacht dat van het organiseren van de deskundigenbijeenkomst hierover
en het politieke debat in Maastricht een impuls is uitgegaan. § 2. Professionalisering van de organisatie Voorgestelde organisatiestructuurDe leden van de CDA-fractie vragen naar het onderscheid tussen bestuurlijke
en uitvoerende taken en bevoegdheden, en met name de positie van de programmacoördinatie
daarin. De leden van de VVD-fractie vragen zich af of de taken van de raad
van bestuur op het gebied van beleidsontwikkeling en de coördinatie moeten
worden gezien als bestuurlijke, toezichthoudende taken dan wel als professionele
(leidinggevende en operationele) taken.Hier is zonder meer sprake van operationele, dus professionele taken.
De programmacoördinatie moet worden beschouwd als een element van leiding
over de dagelijkse gang van zaken en zeker niet als een bestuurlijke, toezichthoudende
taak. Voor de beleidsontwikkeling, voor zover opgedragen aan de raad van bestuur,
geldt hetzelfde. Het gaat daarbij om de beleidsontwikkeling op korte en middellange
termijn (het meerjarenplan), die dient plaats te vinden binnen het vastgestelde
algemene kader.De leden van de VVD-fractie vragen in hoeverre de netcoördinator
aansturingsbevoegdheden heeft ten aanzien van de inhoud van programma's.De netcoördinator heeft geen formele bevoegdheid ten aanzien van
de inhoud van programma's. Dat zou zich niet verdragen met de programmatische
autonomie van de zendgemachtigden. De netcoördinator kan echter wel het
uitzendtijdstip of de uitzenddag van een door een zendgemachtigde aangeboden
programma wijzigen, indien hij dat in het in het kader van de programmacoördinatie
nodig acht. In datzelfde kader kan bij omroeporganisaties natuurlijk wel «uitnodigen»
bepaalde typen programma's te maken omdat die passen binnen het profiel en
de programma-opbouw van het net.Deze leden vragen voorts of het geen aanbeveling verdient om in de taakomschrijving
van de raad van bestuur en netcoördinatoren de hernieuwd te definiëren
publieke functies te omschrijven.De regering heeft op zich sympathie voor deze gedachte doch ziet niet
goed hoe deze valt in te passen in het voorliggend wetsvoorstel. De relatie
van dit wetsvoorstel tot de concessiewet is hiervoor uiteengezet. Zoals gezegd
zal daarin de taakopdracht van de publieke omroep als geheel geformuleerd
worden in termen van een beschrijving van de publieke functies. In dat kader
zal bezien worden in hoeverre het nuttig is bij de taakomschrijving van de
raad van bestuur en de netcoördinatoren aan de algemene taakopdracht
te refereren.De leden van de fractie van de VVD vragen of de regering ter verduidelijking
een organogram van de voorgestelde organisatie kan geven.Een schematische weergave van de bestuurlijke organen is als bijlage bij
deze nota gevoegd.Op de vraag van de leden van de fractie van D66 over mogelijke patstellingen
tussen de raad van bestuur en de raad van toezicht is reeds in de vorige paragraaf
ingegaan.De leden van de fractie van D66 vragen zich af waarom de rol van de zendgemachtigden,
als vormgevers van inhoud, toch tevens zo prominent is op het niveau van de
beleidsvoering.Het wetsvoorstel beoogt een evenwicht kan worden bereikt tussen professionele
uitvoering en bestuurlijke taken van de zendgemachtigden. Zoals uit het regeringsstandpunt-Ververs
blijkt, wordt gekozen voor een gemoderniseerd bestel waarvan stromingen in
de vorm van omroepverenigingen en andere privaat georganiseerde zendgemachtigden
een wezenlijk onderdeel vormen. In zo'n bestel dienen deze zendgemachtigden
dan ook deel te hebben aan de beleidsvoering. Deze leden vragen zich voorts af of met de netbesturen voor televisie
niet een bestuurslaag teveel wordt gecreëerd, hoewel zij de consequente
redenering voor het uiteen halen van programmering en bestuur goed kunnen
volgen.De netbesturen hebben krachtens het wetsvoorstel een belangrijke, zij
het beperkte taak, namelijk het vaststellen van de netprofielen en van de
televisieprogrammanet-meerjarenplannen. Dit zijn taken die naar het oordeel
van de regering op netniveau een bestuurlijke inbreng van de zendgemachtigden
vergen, omdat zij direct raken aan de programmatische autonomie. Het netbestuur
is daarom, naast de netredactie waarin professionele vertegenwoordigers van
de zendgemachtigden zitting hebben, een wezenlijk onderdeel van de organisatie
van het net. Zijn taken kunnen moeilijk door een ander orgaan worden overgenomen.
De regering zou daarom niet van een bestuurslaag teveel willen spreken. De
scheiding tussen bestuurlijke en professionele inbreng van de zendgemachtigden
op netniveau voorkomt verder dat zendgemachtigden bestuurders zouden gaan
benoemen in het professionele orgaan dat de netredactie is.De leden van de fractie van D66 gaan ervan uit dat de raad van bestuur
bij het benoemen van de netcoördinatoren naar het gewenste draagvlak
zal kijken. Zij vragen voorts wat de situatie is als het netbestuur niet instemt
met de keuze van een netcoördinator.Het is inderdaad van doorslaggevend belang dat de netcoördinator,
ook al wordt hij benoemd door de raad van bestuur, het vertrouwen van de bespelers
van het net geniet. Het wetsvoorstel bepaalt daarom dat de netcoördinator
slechts kan worden benoemd op voordracht van of met instemming van het netbestuur.
Uiteraard kan de raad van bestuur slechts in zeer uitzonderlijk gevallen en
zeer goed gemotiveerd afwijken van een voordracht van het netbestuur. Daarmee
is het gewenste draagvlak naar de mening van de regering voldoende gewaarborgd.Zolang een netbestuur gemotiveerd zijn instemming aan de benoeming van
een netcoördinator onthoudt, zal de benoeming niet doorgaan. De raad
van bestuur zal in dat geval zo snel mogelijk een nieuwe netcoördinator
moeten benoemen, voor wiens benoeming uiteraard ook de instemming van het
netbestuur vereist is.De leden van de fractie van D66 vragen waarom het nodig is dat er per
net door het netbestuur een meerjarenplan en een netprofiel wordt opgesteld
en of daarmee met name de positie van de individuele omroepverenigingen niet
te sterk blijft.Zoals eerder uiteengezet, meent de regering dat het netbestuur van wezenlijk
belang is voor de samenwerking op de netten en dat zo de bestuurlijke inbreng
van de zendgemachtigden evenwichtiger is geregeld dan wanneer die tot een
inbreng in raad van toezicht zou worden beperkt. In de ogen van de regering
zal het netbestuur bijdragen aan de betrokkenheid van de samenstellende omroeporganisaties
en daarmee bevorderen dat de landelijk publieke omroep een evenwichtig geheel
wordt dat ook op langere termijn zijn vitaliteit bewijst.De leden van de fractie van GroenLinks vragen de regering duidelijk de
verhouding van de functies van respectievelijk netcoördinator, netredactie
en netbestuur aan te geven en betrekken daarbij de benoemingswijze van de
netcoördinator en de opgedane ervaring op Nederland 1.Op de verhouding van de diverse organen is de regering reeds eerder ingegaan.
Uit de visie van de regering op het onderscheid tussen bestuurlijke en professionele
taken volgt de wijze van benoeming van de netcoördinator, namelijk door
de raad van bestuur maar met betrokkenheid van het netbestuur. Een positieve
beoordeling van het functioneren van de figuur van de netmanager op Nederland
1 is op zich als een bevestiging van het belang van een dergelijke functie
te zien, maar dit doet niet af aan het feit dat de positionering
van de netcoördinator zoals in het wetsvoorstel te verkiezen is.De leden van de fractie van GroenLinks vragen naar de gedachte achter
de regeling dat het lidmaatschap van de netredactie onverenigbaar is met het
lidmaatschap van het netbestuur.Deze incompatibiliteit vloeit voort uit het reeds een aantal malen aangehaalde
onderscheid tussen de bestuurlijke en de professionele taken, dat zijn weerslag
vindt in de personele bezetting van de verschillende organen. De raad van
toezicht en het netbestuur zijn de bestuurlijke organen, waarin van de zijde
van de zendgemachtigden in de praktijk waarschijnlijk de voorzitters zitting
zullen hebben. De raad van bestuur vormt, te zamen met de door hem benoemde
netcoördinatoren, het professionele deel van het omroepbestuur. Op netniveau
zal de netredactie het belangrijkste overleg- en samenwerkingsorgaan zijn
voor de netcoördinator. De netredactie heeft geen bestuurlijke bevoegdheden.
Om deze reden moet worden voorkomen dat de netredactie door de zendgemachtigden
wordt «opgetuigd» tot een overleggremium van omroepvoorzitters.
In de netredactie behoren de programmadirecteuren of hun vertegenwoordigers
zitting te hebben.Bij de vaststelling van het meerjarenplan dient de raad van bestuur rekening
te houden met de netmeerjarenplannen. De leden van de fractie van GroenLinks
vragen hoe «rekening houden met» moet worden opgevat. Zij vragen
een reactie op hun suggestie om te bepalen dat het meerjarenplan voor wat
betreft het programmatische gedeelte «met inachtneming van» de
netmeerjarenplannen wordt vastgesteld.«Rekening houden met» betekent dat de raad van bestuur een
door het netbestuur vastgesteld netmeerjarenplan als basis neemt, doch formeel
niet daaraan gebonden is bij de vaststelling van het meerjarenplan. De raad
van bestuur kan dus afwijken. Dat zou bijvoorbeeld aan de orde kunnen zijn
als de raad van bestuur van mening is dat een netmeerjarenplan of onderdelen
daarvan in strijd zou komen met het belang van de publieke omroep. Op dat
punt is aan de raad van bestuur immers een eigen verantwoordelijkheid ten
aanzien van de beleidsontwikkeling opgedragen. In het licht van de nieuwe
structuur past het niet dat de raad van bestuur formeel gebonden is aan de
netmeerjarenplannen. Overigens ligt het voor de hand, sterker nog het hele
wetsvoorstel gaat er vanuit, dat er vanaf het begin bij de opstelling van
de meerjarenplannen overleg en afstemming zal plaatsvinden en dat afwijkingen
gemotiveerd worden. Het zal uiteindelijk zo moeten zijn dat de samenwerking
op de verschillende voorbereidende niveaus latere afwijkingen door de raad
van bestuur niet meer nodig maakt.Op de vragen van de leden van de fracties van RPF, SGP en GPV over de
rol die het voorstel van de NOS bij de keuzen van de regering heeft gespeeld,
is reeds eerder ingegaan.Hetzelfde geldt voor de vragen van de leden van de fractie van het GPV
over de positie van de netcoördinatoren.De leden van de SP-fractie zien – terecht – de functie van
netcoördinator als een sleutelpositie tussen de raad van bestuur en de
netbesturen. Zij vragen zich af of de netcoördinator gezien de betrokkenheid
bij de programmering niet beter in dienst kan komen van het netbestuur in
plaats van de raad van bestuur.Naar de mening van de regering zou een dergelijke positionering van de
netcoördinator zijn belangrijke rol als sleutelfiguur tussen de raad
van bestuur en de netbesturen weer grotendeels teniet doen. De figuur die
dan zal ontstaan is dat de netbesturen een sleutelpositie gaan innemen tussen
de raad van bestuur en de netcoördinatoren. Dit is een wezenlijke aantasting
van het uitgangspunt van het wetsvoorstel, dat de verantwoordelijkheid voor
de horizontale en verticale coördinatie legt bij de professionele
leiding van de landelijke publieke omroep, dat wil zeggen de raad van bestuur
en de netcoördinatoren. Financieel instrumentariumDe leden van de PvdA-fractie vragen naar de Awb-beroepsmogelijk- heden
en hoe een zendgemachtigde schade kan verhalen bij vernietiging van een besluit
van de raad van bestuur.Net als in de huidige situatie ten aanzien van besluiten van het dagelijks
bestuur van de NOS staat ook in de nieuwe situatie op grond van de Awb bezwaar
en beroep open tegen besluiten in de zin van de Awb die door de raad van bestuur
worden genomen (waaronder dus ook die van de netcoördinator). Voor het
overige zijn tussen de verschillende organen geen bezwaar- en beroepsmogelijkheden
aan de orde, omdat er geen sprake is van bestuursorganen die besluiten in
de zin van de Awb nemen. Er is niet voorzien in mogelijkheden om besluiten
van de raad van bestuur te vernietigen. Voor zover gedoeld wordt op de situatie
dat in een administratieve beroepsprocedure een besluit van de raad van bestuur
door de rechter zou worden vernietigd, zij opgemerkt dat langs de gebruikelijke
weg, dat wil zeggen via de dezelfde administratieve procedure, of eventueel
in een civiele procedure, schadevergoeding gevorderd kan worden.Deze leden vragen of het niet redelijker zou zijn om de sanctiebepaling
van artikel 101, te weten de budgetkorting met 20%, te laten vervallen nu
artikel 103a al voorziet in een geïndividualiseerde budgetsanctie. De sanctie van artikel 101 is bedoeld voor de situatie dat het meerjarenplan
voor de publieke omroep als geheel niet of niet tijdig wordt ingediend. Het
is immers van belang dat de minister tijdig voor het vaststellen van het budget
kennis heeft van het meerjarenplan voor de publieke omroep als geheel. Een
tijdige indiening van het meerjarenplan is een verantwoordelijkheid van de
publieke omroep als geheel, in dit verband vertegenwoordigd door de NOS. De
sanctie staat dan ook los van de vraag of een individuele zendgemachtigde
iets te verwijten valt.De budgetsanctie van artikel 103a, derde lid, is wel een sanctie die aan
individuele omroepen kan worden opgelegd. Deze sanctie ziet op de situatie
dat een individuele zendgemachtigde bij herhaling bindende besluiten van de
raad van bestuur niet naleeft. Het betreft hier dus een andere situatie dan
bij artikel 101.Gelet op het feit dat de onderscheiden sancties verschillende situaties
betreffen kunnen zij naast elkaar bestaan.De leden van de PvdA-fractie stellen vast dat het NOS-bestuur bezwaren
blijft houden tegen het 5% programmaversterkingsbudget. Het argument daarvoor
is dat een extra zendgemachtigde ontstaat, die in conflict kan komen met andere
zendgemachtigden. Zij vragen of de regering het NOS-bestuur op dit punt gerust
kan stellen.Voor de bestuurskracht van de raad van bestuur is het van buitengewoon
belang dat hij over een fonds beschikt waarvan hij kan bepalen aan welke aanvullende
en programmaversterkende categorieën dit budget dient te worden besteed.
De raad van bestuur treedt hiermee niet zelf als zendgemachtigde op, omdat
hij deze programma's niet zelf verzorgt. Deze leden vragen zich af of zij het programmaversterkingsbudget kunnen
vergelijken met de f 120 miljoen die zij zelf wilden reserveren voor
programmaversterking van verschillende categorieën. Zij vragen zich voorts
af of het bedrag dat resulteert uit de (ten hoogste) 5% programmaversterkingsgelden
niet zou moeten worden geoormerkt voor radio en televisie.Het programmabudget van ten hoogste 5% dat kan worden gereserveerd van
het totaal gevraagde bedrag voor de exploitatie van de landelijke publieke
omroep, zal op basis van uitgewerkte programmatische voorstellen dienen te
worden verdeeld over de instellingen. De jaarlijkse uitgaven
uit dit budget dienen te steunen op het overeengekomen programmabeleid voor
de publieke omroep als geheel. Het gereserveerde bedrag is in die zin te vergelijken
met de destijds voorgestelde budget van f 120 miljoen dat voor programmaversterking
voor verschillende categorieën beschikbaar zou komen.De regering is van mening dat, nu deze gelden reeds zullen worden besteed
overeenkomstig het programmabeleid voor de publieke omroep als geheel, het
ongewenst is een nadere beperking in de bestemming van deze gelden (radio
of televisie) bij wet te regelen.De leden van de PvdA-fractie vragen de regering in te gaan op de suggestie
dat de raad van bestuur het budget voor programmaversterking alleen kan inzetten
na overleg met de netcoördinatoren, naast de 20% die het NOS-bestuur
onder invloed van het gemeenschappelijk programmabeleid wil brengen.Het is de bedoeling van het voorliggende wetsvoorstel dat de raad van
bestuur de mogelijkheid krijgt aan de omroepinstellingen naast de reguliere
exploitatiebudgetten additionele middelen ter beschikking te stellen voor
de versterking van de programmering. De rol van de netcoördinatoren zal
daarbij een initiërende zijn. Het gereserveerde bedrag zal op basis van
programmatische voorstellen worden verdeeld over de omroepen. Indien de raad
van bestuur oplopend tot 25% zou kunnen bepalen, zou hij een veel te grote
programmatisch invloed kunnen krijgen, hetgeen de verhoudingen tussen de raad
van bestuur en de zendgemachtigden nadelig zou beïnvloeden en de voorgestelde
organisatie uit balans kunnen brengen.De leden van de PvdA-fractie zijn van mening dat de taken die het Stimuleringsfonds
Nederlandse culturele omroepprodukties, gezien de statuten, laat liggen, overgenomen
moeten worden door de raad van bestuur. In het bijzonder wordt daarbij de
hoogwaardige maatschappelijke documentaire genoemd. Gevraagd wordt in te gaan
op de taakverdeling tussen het Stimuleringsfonds en het programmaversterkingsbudget
van de raad van bestuur.Het programmaversterkingsbudget van de raad van bestuur heeft een andere
en bredere doelstelling dan het Stimuleringsfonds, dat speciaal in het leven
is geroepen om de totstandkoming van culturele omroepproducties van hoge kwaliteit
te bevorderen. De regering is overigens niet van mening dat het Stimuleringsfonds
momenteel taken laat liggen; wel is het fonds gedwongen prioriteiten te stellen
binnen het beschikbare budget. Ik kan mij goed voorstellen dat er regelmatig
overleg plaatsvindt tussen het Stimuleringsfonds en de raad van bestuur om
zaken met elkaar af te stemmen.Zoals ik heb aangekondigd in de Cultuurnota zal dit jaar een analyse gemaakt
worden van de vraagstukken rond de ontwikkeling, productie en verspreiding
van Nederlandse documentaires. De positie van de hoogwaardige maatschappelijke
documentaire zal daarbij aan de orde komen. Deze kan overigens ook nu al door
het Stimuleringsfonds gesubsidieerd worden in geval van hoge artistieke kwaliteit.De leden van de PvdA-fractie maken zich, evenals de leden van de fractie
van D66, zorgen om de positie van de buitenproducenten en vragen het kabinet
een regeling te treffen, waarbij de omroep verplicht is een deel van de productie
uit te besteden. Verwezen wordt naar de situatie in Engeland en de Europese
regeling, waarin van een quotum van 25% sprake zou zijn. In dit kader vragen
deze leden tevens om inzicht per omroep dat duidelijk maakt in hoeverre het
aandeel van onafhankelijke producenten is gedaald.In de Europese Richtlijn 89/552/EEG («Televisie zonder Grenzen»)
van 3 oktober 1989 is bepaald dat de lidstaten van de Europese Unie erop toezien
dat de omroeporganisaties ten minste 10% van hun – niet aan informatie,
sport, spel of reclame gewijde – zendtijd of budget reserveren voor
Europese producties die door onafhankelijke producenten zijn vervaardigd.
Deze bepaling is door middel van artikel 54 van de Mediawet (bij wijziging
van 18 mei 1995, Stb. 320) geïmplementeerd. Een quotum zoals bedoeld
door de leden van de PvdA-fractie is derhalve reeds bij wet geregeld, zij
het dat dit in overeenstemming met de Europese regelgeving een percentage
van 10 % betreft. Dit vereiste geldt zowel voor de publieke als voor de commerciële
omroep in ons land. Overigens bleek bij de recente herziening van de Richtlijn,
naar aanleiding van de door het Europees Parlement ingediende amendementen,
binnen de Raad geen draagvlak te zijn voor stringentere regels op dit gebied.Op grond van de Europese Richtlijn is Nederland verplicht periodiek te
rapporteren aan de Europese Commissie over de gerealiseerde percentages Europees
(onafhankelijk) product. De gegevens over 1993 en 1994, die alleen per net
beschikbaar zijn, laten zien dat de 10%-norm in Nederland ruimschoots wordt
gehaald. Het percentage onafhankelijk product op Nederland 1 ging in deze
periode van 33% in 1993 naar 30% in 1994, op Nederland 2 bleef het constant
op 43% en op Nederland 3 steeg het percentage van 14% naar 15%. De omroepen
zijn recent door het Commissariaat voor de Media verzocht gegevens aan te
leveren over 1995 en 1996 ten behoeve van het volgende verslag. Dit verslag
zal echter pas medio juni beschikbaar zijn. Over recentere cijfers van het
aandeel van onafhankelijke producenten beschik ik derhalve nog niet. Gezien
het feit, dat er de laatste jaren ook diverse commerciële omroepen bij
zijn gekomen die hun programma's vrijwel uitsluitend van onafhankelijke producenten
betrekken, is de markt voor de onafhankelijke producenten in Nederland veel
groter geworden. Het lijkt mij daarom verstandig eerst de rapportage over
1995 en 1996 af te wachten en aan de hand daarvan te bezien of verhoging van
het percentage onafhankelijk product nodig is.De leden van de PvdA-fractie vragen het kabinet te bevorderen dat het
project «Telefilm» doorgang vindt en merken daarbij op dat dit
project weinig geld kost.Ik sta in beginsel positief ten aanzien van het Telefilm-voorstel en heb
dat inmiddels, bij brief van 17 april jl., meegedeeld aan het bestuur van
het Audiovisueel Platform. In de Cultuurnota 1997–2000 noemde ik het
Film van de Week-plan, dat toen nog in die vorm aan de orde was, een interessante
mogelijkheid om te komen tot meer samenwerking tussen film en televisie, tot
verhoging van het productievolume en tot versterking van de onderscheidende
programmering van de publieke omroepen. Ik vind het belangrijk dat alle betrokken
partijen hun bijdrage hebben geleverd aan de uitwerking van dat plan, resulterend
in het Telefilm-voorstel. Er zij overigens op gewezen dat het voorstel uitgaat
van een benodigd budget van f 11 mln. in 1997 en f 22 mln. in 1998:
de opmerking van de leden van de PvdA-fractie dat het voorstel «weinig
kost» onderschrijf ik derhalve niet. De financiële positie van
de publieke omroep is bovendien zodanig, dat de in het voorstel gevraagde
bijdrage van de publieke omroep aan de financiering op dit moment niet mogelijk
is. Bij de publieke omroep leven verder ook andere voornemens die prioriteit
verdienen wanneer de financiële positie dat weer toestaat.Niettemin is het Telefilm-voorstel interessant. Ik heb daarom het Audiovisueel
Platform als intermediair tussen de betrokken partijen verzocht om te bevorderen
dat het Telefilm-voorstel wordt uitgewerkt tot een pilot-project, met een
beperktere opzet en een financiële omvang die haalbaar is zodra de publieke
omroep weer in een structureel gezonder situatie verkeert als gevolg van de
maatregelen die de NOS en de wetgever in de loop van dit jaar zullen treffen.Overigens wijs ik erop dat naast het Telefilm-voorstel nog twee andere
voorstellen door de filmsector aan het kabinet zijn aangeboden. Deze hebben
betrekking op mogelijke fiscale maatregelen en een eventueel marktconform
financieringsfonds. Beide voorstellen zijn inmiddels in verschillende werkgroepen
uitgewerkt en worden door mij besproken met de minister van Economische Zaken
en de staatssecretaris van Financiën. Ik zal de Kamer over de resultaten van een en ander op de hoogte houden.De leden van de PvdA-fractie vragen de regering voorts haar visie te geven
op de toekomstige verhoudingen tussen de toezichthoudende taken van het ministerie,
de raad van bestuur en het Commissariaat voor de Media.De minister blijft, evenals voorheen, de eerst verantwoordelijke voor
de ontwikkeling van het beleid en de wetgeving ten aanzien van de publieke
omroep (en ten aanzien van de media in brede zin). In dat kader krijgt, respectievelijk
behoudt, de minister een aantal wettelijke bevoegdheden die voor deze beleidsverantwoordelijkheid
van wezenlijk belang zijn. De belangrijkste bevoegdheden in dit kader zijn: – de concessieverlening voor landelijke publieke omroep;– het vaststellen van de netindeling voor televisie, voor zover
het de omroepverenigingen en de NPS betreft;– het vaststellen van de totaal beschikbare zendtijd voor de kleine
zendgemachtigden;– het vaststellen van het totale budget en de deelbudgetten voor
de landelijke publieke omroep;– de beschikkingsbevoegdheid over de algemene omroepreserve, waaronder
de bevoegdheid om aan de raad van bestuur uitkeringen uit deze reserve te
doen;– de bevoegdheid tot het benoemen van de leden van het Commissariaat
voor de Media en van de leden van een aantal belangrijke organen binnen de
landelijke publieke omroep (waaronder de bestuursleden van de NPS, een deel
van de leden van de raad van toezicht van de NOS, de leden van de raad van
bestuur van de NOS en de bestuursleden van de STER);– de bevoegdheid tot het schorsen en ter vernietiging voordragen
van besluiten van het Commissariaat voor de Media).De bevoegdheden van de raad van bestuur zullen zich concentreren rond
de clusters programmacoördinatie, zendtijdindeling en financiering van
de landelijke publieke omroep. Uit een oogpunt van flexibiliteit, effectiviteit
en vergroting van de eigen verantwoordelijkheid is ervoor gekozen de uitvoering
hiervan binnen de organisatie van de publieke omroep zelf te leggen.Het Commissariaat voor de Media blijft belast met het toezicht op de naleving
van de wettelijke voorschriften inzake de programma's van de publieke omroep
(programmavoorschriften, reclame-uitingen, sponsoring e.d.) en het functioneren
van de zendgemachtigden (dienstbaar aan maken van winst door derden, nevenactiviteiten)
en met het toezicht op een rechtmatige besteding van de financiële middelen.Het meerjarenplan wordt niet in het kader van een soort preventieve toezichthoudende
taak aan het Commissariaat aangeboden. De aanbieding aan het Commissariaat
heeft tot doel dit college in de gelegenheid te stellen zijn opmerkingen over
het meerjarenplan aan de minister kenbaar te maken. Het meerjarenplan vormt
dan, te zamen met de opmerkingen van het Commissariaat, voor de minister een
belangrijke richtlijn voor het vaststellen van de budgetten voor de landelijke
publieke omroep.Het ontgaat de leden van de CDA-fractie waarom het verbreken van de rechtstreekse
financiële relatie tussen het Commissariaat en de individuele zendgemachtigden
een verbetering van de bestaande situatie zou inhouden.De regering is van mening dat, nu beschikking en toewijzing van middelen
binnen één organisatie komt, men effectiever en slagvaardiger
kan optreden dan in de situatie waar men met een tweetal organisaties te maken
heeft. De leden van de VVD-fractie vragen zich af of de reorganisatie niet vooral
gericht is op het terugwinnen van marktaandeel op de commerciële omroepen,
met name omdat door de regering het begrip slagvaardigheid wordt gekoppeld
aan een betere financiële uitgangspositie.Een betere financiële positie is noodzakelijk voor de publieke omroep
om in de toekomst de garantie te hebben een onderscheidend en kwalitatief
hoogstaand aanbod aan programma's te kunnen verzorgen. Hiervoor in deze nota
en in de daar genoemde stukken is al uitgebreid op dit punt ingegaan. Het
wetsvoorstel is niet, zoals deze leden veronderstellen, primair gericht op
het terugwinnen van marktaandeel, maar het gaat wel van de veronderstelling
uit dat een krachtige organisatie van de publieke omroep zich beter dan nu
het geval is, kan weren op de mediamarkt. Daarmee geeft de publieke omroep
uitvoering aan zijn opdracht om een breed publiek te bereiken zonder te vervallen
in gelijkvormigheid aan het overige aanbod.Deze leden vragen hoe de instemmingsbevoegdheid van de minister met het
meerjarenplan zich verhoudt tot de beoogde onafhankelijkheid van de publieke
omroep en op basis van welke criteria de minister zijn instemming aan het
meerjarenplan kan onthouden. Ook de leden van RPF-fractie vragen hiernaar.De minister zou bijvoorbeeld zijn instemming kunnen onthouden indien het
meerjarenplan niet voldoet aan de wettelijke eisen. Met deze leden is de regering
van mening dat het niet de bedoeling is en, gelet op de inrichting van het
publieke bestel, ook niet wenselijk is dat om programma-inhoudelijke redenen
instemming geweigerd wordt. Mede naar aanleiding van de door deze leden gestelde
vragen heeft de regering het vereiste van formele instemming door de minister
nog eens nader bezien en is daarbij tot de conclusie gekomen dat het instemmingsvereiste
in feite geen zelfstandige betekenis heeft. Het zwaartepunt ligt bij de budgetvaststelling
door de minister, in welk kader het meerjarenplan een belangrijk document
is. Voor die budgetvaststelling is een apart instemmingsvereiste echter niet
noodzakelijk. De regering meent dan ook dat het instemmingsvereiste kan vervallen.
Daarmee wordt tevens het bezwaar weggenomen dat via het instemmingsvereiste
programma-inhoudelijke invloed zou kunnen worden uitgeoefend.De leden van de fractie van D66 zijn van mening dat de 5% van de omroepbegroting
die de raad van bestuur ten hoogste kan inzetten voor programmaversterking,
een laag bedrag is.Dit bedrag zal in absolute cijfers niet gering zijn. Het zal rond de f 40
à 50 miljoen op jaarbasis liggen. De systematiek is er op gericht dat
op basis van uitgewerkte programmatische voorstellen dat bedrag ter beschikking
wordt gesteld van de instellingen. De jaarlijkse uitgaven uit dit budget dienen
te steunen op het overeengekomen programmabeleid voor de publieke omroep als
geheel. Als zodanig zal de maatregel ook effectief zijn.Op de opmerkingen van deze leden inzake de positie van onafhankelijke
producenten ben ik hiervoor reeds ingegaan.De vragen van de leden van de RPF-fractie over de ministeriële goedkeuring
van het meerjarenplan zijn hiervoor reeds beantwoord.De leden van de GPV-fractie vragen zich af of er criteria ten grondslag
liggen aan de wijze van besteding van de programmaversterkingsreserve.De criteria voor de jaarlijkse uitgaven uit dit budget bestaan daaruit
dat een en ander dient te steunen op het overeengekomen programmabeleid voor
de publieke omroep als geheel en dat het op basis van uitgewerkte programmatische
voorstellen aan de instellingen zal worden uitgekeerd. Deze leden vragen in het algemeen aandacht voor de positie van de zogenaamde
39f-zendgemachtigden. Zij vragen zich af welke garanties er bestaan voor een
adequate bekostiging van deze zendgemachtigden.In het voorliggende wetsvoorstel worden geen veranderingen ingevoerd ten
aanzien van artikel 39f van de Mediawet. Eenmaal in de vijf jaren wordt voor
een periode van vijf jaren zendtijd voor landelijke omroep toegewezen aan
kerkgenootschappen en genootschappen op geestelijke grondslag, dan wel aan
rechtspersonen waarin twee of meer van deze genootschappen samenwerken. De
regering acht de bijdrage van deze groep zendgemachtigden in het geheel van
de publieke omroep belangrijk en zal ook in de concessiewet voor hen een plaats
inruimen, ook qua bekostiging.De leden van de SP-fractie achten het niet redelijk dat zendgemachtigden
te maken krijgen met een collectieve budgetkorting van 20% als het meerjarenplan
voor de omroep niet tijdig bij de minister is ingediend.Niet tijdig inzenden aan de minister zou kunnen betekenen dat een belangrijk
richtsnoer voor de mediabegroting zou ontbreken. Derhalve dient er een zodanig
sanctiemiddel te worden gebruikt dat de raad van bestuur alsnog het meerjarenplan
tijdig kan doen toekomen aan de minister. Radio-organisatieDe leden van de PvdA-fractie vinden het belangrijk dat de leden van de
raad van bestuur een sterke culturele en journalistieke affiniteit hebben.In de beschrijving van het profiel van de leden van de raad van bestuur
staat aangegeven dat, naast het aantoonbaar beschikken over kwaliteiten op
het terrein van bestuur en management, affiniteit tot het omroepbedrijf gewenst
is. Gezien de aard van het publieke omroepbestel impliceert dit ook een sterke
culturele en journalistieke affiniteit.Voorts vragen deze leden zich af of het wellicht verstandig is de schotten
voor radio en televisie weer in te voeren.Anders dan deze leden kennelijk veronderstellen, zijn in de huidige Mediawet
de schotten in stand gebleven, in die zin dat in bijzondere gevallen het Commissariaat
voor de Media op verzoek van een instelling kan bepalen dat ten hoogste tien
procent van het bedrag dat aan die instelling ter beschikking wordt gesteld
ter vergoeding van de kosten van de verzorging van haar radioprogramma, kan
worden besteed aan de kosten van de verzorging van haar televisieprogramma,
of andersom.In het nu voorliggende wetsvoorstel zal de beslissing om ten hoogste tien
procent te verschuiven, door de raad van bestuur worden genomen. Het bestaan
van schotten tussen de radio- en televisiebudgetten heeft als historische
achtergrond met name de bescherming van de radio. Ik hecht eraan hier het
belang van de publieke radio en een adequate financiering daarvan te benadrukken.
Dit betekent dat ik dit tot uitdrukking zal brengen in de vaststelling van
de budgetten voor de radio. Ik verwacht dat de raad van bestuur van de mogelijkheid
om verschuivingen toe te staan spaarzaam gebruik zal maken, zeker waar het
gaat om de verschuiving van middelen van radio naar televisie. Een ongewenste
ontwikkeling op dit punt zal zo nodig reeds bij de vaststelling van de budgetten
worden tegengegaan.De leden van een aantal fracties (CDA, RPF, SGP, GPV) hebben vragen gesteld
over het ontbreken van radionetbesturen, temeer daar er wel sprake is van
televisienetbesturen. De leden van de fracties van RPF en GPV zijn in dat
kader bezorgd dat minder goed beluisterde radioprogramma's worden verbannen
naar de nachtelijke uren of misschien helemaal niet meer aan bod komen omdat
zij onvoldoende passen in een van bovenaf opgelegd profiel. Ik wil er nog eens op wijzen dat de kerntaak van het netbestuur voor televisie
gelegen is in het vaststellen en bewaken van het netprofiel en het vaststellen
van het televisieprogrammanet-meerjarenplan. Bij de radio is er sprake van
een andere situatie. De kleuring per net is voor de radio thans al uitgekristalliseerd
en wettelijk vastgelegd. Ik heb wel oog voor de opvatting van deze leden dat
het ook voor de radio gewenst is om de coördinatie tussen de radioprogrammanetten
niet uit het oog te verliezen. Mijns inziens kan hiervoor door de raad van
bestuur desgewenst een overlegorgaan worden ingesteld, zonder dat daar een
wettelijke regeling aan ten grondslag hoeft te liggen. Met het introduceren
van een radionetbestuur voor alle vijf netten gezamenlijk waarin de voorzitters
van alle zendgemachtigden zitting hebben, wordt naar mijn mening een overbodige,
complicerende bestuurlijke tussenlaag gecreëerd.In reactie op de door de leden van de fracties van RPF en GPV uitgesproken
zorg, wijst de regering erop dat bij de programmering van de radionetten recht
moet worden gedaan aan de programma-taak van de publieke omroep, met inachtneming
van het netprofiel. Dat is het werk van de netcoördinatoren. De raad
van bestuur oefent toezicht uit op de juiste uitvoering van die taak. Erkend
wordt, dat er altijd een zekere spanning bestaat tussen de opdracht van de
publieke omroep om enerzijds óók programma's voor kleine(re)
publieksgroepen te maken en anderzijds te streven naar het bereiken van een
groot publiek. De regering meent, dat met de voorgestelde verdeling van verantwoordelijkheden
een juist evenwicht is gevonden in dat spanningsveld.De leden van de fractie van D66 menen dat er specifieke aandacht moet
komen voor de radio in de nieuwe organisatiestructuur en zouden daarom graag
zien dat één lid van de raad van bestuur speciaal belast wordt
met radio.Ik ben het met deze leden eens dat het radiobeleid een substantiële
plaats en dito aandacht dienen te krijgen in het publieke bestel. De raad
van bestuur dient echter gezamenlijk het programmatische, organisatorische
en financiële beleid van de gehele publieke omroep te coördineren,
zowel voor televisie als voor radio. Ik wil daarbij de raad van bestuur de
vrijheid laten hun eigen werkzaamheden in te delen.De leden van de RPF-fractie vragen of het niet wenselijk is een radiobestuur
in te stellen dat de werkzaamheden van de netcoördinatoren en -redacties
marginaal toetst, bijvoorbeeld aan het meerjarenplan.De regering ziet geen taak weggelegd voor een dergelijk orgaan. Toezicht
op de werkzaamheden van de netcoördinator wordt uitgeoefend door de raad
van bestuur. Ook aan de netbesturen voor televisie is de netcoördinator
geen verantwoording verschuldigd. 3. Verbetering van de programmacoördinatie Coördinatie van netten en programma'sDe leden van de PvdA-fractie hebben een aantal vragen met betrekking tot
het vaststellen van de netprofielen en het netoverschrijdend programmeren.Het vaststellen van de netprofielen voor televisie is een autonome bevoegdheid
van de netbesturen, waarbij de NPS en de individuele omroepverenigingen een
vetorecht hebben (zie artikel 40b, tweede lid). De raad van bestuur heeft
geen mogelijkheden om netprofielen te wijzigen of een netbestuur te dwingen
een ander netprofiel vast te stellen, ook niet indien de drie profielen weinig
van elkaar zouden verschillen. Dit zou de uit de wet en de verleende concessies
voortvloeiende programmatische autonomie van de omroepverenigingen (en de
NPS) te zeer aantasten. Overigens zijn het vaststellen van het netprofiel
en het vaststellen van het net-meerjarenplan zijn twee duidelijk
te onderscheiden besluiten (zie artikel 40b, eerste lid). Bij de omschrijving
van de programmatische voornemens in het net-meerjarenplan wordt uiteraard
wel rekening gehouden met het netprofiel. Uit het bovenstaande vloeit voort
dat de definitieve vaststelling van de netprofielen niet geschiedt in het
door de raad van bestuur vast te stellen meerjarenplan voor de landelijke
publieke omroep.Het is de regering niet duidelijk wat deze leden bedoelen met de vraag
of de raad van bestuur een in opdracht gemaakt programma zelf kan indelen.
De raad van bestuur heeft geen eigen programmatische taak; hij kan derhalve
geen opdracht geven tot het maken van bepaalde programma's. De raad van bestuur
is belast met het indelen van de zendtijd. Slechts in het kader van zijn coördinatietaak
kan de raad van bestuur de uitzenddag of het uitzendtijdstip van een bepaald
programma wijzigen.De leden van de PvdA-fractie vragen de regering aan te geven in hoeverre
de mogelijkheid van netoverschrijdend programmeren nog een effectief instrument
voor duidelijke profielen is. De leden van de fractie van D66 vragen waarom
de indeling van de televisienetten moet blijven uitgaan van de door zendgemachtigden
ingegeven levensbeschouwelijke overtuiging; zij vragen of een andere indeling
niet te overwegen is.Het lijkt de regering dat de combinatie van vaste netpartners op de televisie
en de verruimde mogelijkheid om netoverschrijdend te programmeren een zeker
optimum creëert om duidelijke profielen te ontwikkelen. Die ontwikkeling
zal – wil zij succesvol zijn – een zekere geleidelijkheid kennen.
Om deze reden zijn, met enkele waarborgen omkleed, beide uitgangspunten met
elkaar in verband gebracht.De regering deelt de opvatting van de leden van de PvdA-fractie dat de
mogelijkheid tot netoverschrijdend programmeren een belangrijk instrument
is in het kader van de coördinatietaak. Anders dan deze leden veronderstellen,
wordt deze mogelijkheid in vergelijking met de huidige wet dan ook aanzienlijk
verruimd. In de eerste plaats is de raad van bestuur – anders dan het
dagelijks bestuur onder de huidige wet – bij de zendtijdindeling overdag
(vóór 16.00 uur) in het geheel niet meer gebonden aan de vaste
netindeling. In de tweede plaats creëert het wetsvoorstel de mogelijkheid,
zij het onder strikte voorwaarden, om ook tussen 16.00 en 24.00 uur in beperkte
mate van de vaste netindeling af te wijken. De huidige wet staat dit in het
geheel niet toe. Dat voor een dergelijke afwijking de (impliciete) instemming
van alle belanghebbenden is vereist, vloeit voort uit de aan de concessies
verbonden rechten. De concessies geven immers recht op een vaste netindeling
tussen 16.00 en 24.00 uur (artikel 35, eerste lid).Het is naar de mening van de regering niet nodig één lid
van de raad van bestuur speciaal te belasten met coördinatietaken, althans
niet bij wet. Het staat de raad van bestuur vrij zijn eigen werkzaamheden
in te richten en desgewenst een taakverdeling tussen de leden tot stand te
brengen. In de nota van wijziging is dit verduidelijkt. Een wettelijk voorgeschreven
taakverdeling acht de regering niet nodig.Op de verhouding van netbestuur, netcoördinator en raad van bestuur,
waar de leden van de VVD-fractie naar vragen, is reeds eerder ingegaan.De leden van de VVD-fractie achten het wenselijk dat via een charter het
netprofiel wordt ingevuld op basis van publieke functies per net in plaats
van een ideologische verdeling per net.In de inleiding van deze nota is reeds ingegaan op charters en netprofielen
en met name de eventuele relatie daartussen. De totstandkoming van netprofielen
zal krachtig bevorderd worden. Met deze leden is de regering van mening dat
de netprofielen niet ideologisch ingevuld behoeven te worden. Zij is evenwel
ook van mening dat een functionele invulling van het netprofiel ongewenst
is. Veeleer denkt de regering aan netprofielen die meer doelgroep
bepaald zijn, zodat de publieke omroep via haar drie televisienetten voor
verschillende doelgroepen gelijktijdig iets te bieden heeft. In dat verband
kan verwezen worden naar de plannen ten aanzien van de reorganisatie van de
BRTN, waar een zelfde type benadering gekozen is. Daar wordt de oplossing
gezocht in herkenbare netprofielen gericht op elkaar zo min mogelijk overlappende,
brede doelgroepen.De leden van de VVD-fractie vragen waarom de regering kiest voor een beperkte
ruimte voor programmaversterking bij de raad van bestuur in plaats van een
ruimere bevoegdheid van de netcoördinator zoals de NOS voorstelt.In aanvulling van de eerder gegeven antwoorden op vragen van de leden
van de fractie van de PvdA wijs ik er nog eens op dat een bevoegdheid op dit
punt van de raad van bestuur wezenlijk is voor het kunnen vervullen van zijn
taak ten aanzien van het geheel van de landelijke publieke omroep. Het toekennen
van een bevoegdheid aan beide instanties zou leiden tot een cumulatie die
teveel onzekerheid op het punt van aansturing en budgetten zou opleveren.
Overigens ga ik ervan uit dat de netcoördinatoren in de praktijk een
belangrijke rol zullen spelen bij de bepaling van de besteding van de middelen
voor programmaversterking. Ik merk daar nog bij op dat het natuurlijk aan
de bespelers van een net vrijstaat gezamenlijk afspraken te maken over specifieke
budgettaire maatregelen voor programmaversterking.De leden van de VVD-fractie vragen waarom de netcoördinator niet
de bevoegdheid krijgt om het net-programmaschema vast te stellen.Het vaststellen van programmaschema's ligt op het grensvlak van zendtijdindeling
enerzijds en horizontale en verticale programmacoördinatie anderzijds.
Deze taken zijn opgedragen aan de raad van bestuur. De verticale programmacoördinatie
is evenwel wettelijk gemandateerd aan de netcoördinatoren. De bevoegdheden
inzake zendtijdindeling en horizontale coördinatie berusten bij de raad
van bestuur.Het bovenstaande leidt tot de conclusie dat de programmaschema's formeel
door de raad van bestuur worden vastgesteld. In de praktijk zal de raad van
bestuur dat uiteraard in nauw overleg met de netcoördinatoren doen. Als
regel zal de raad van bestuur een voorstel van de netcoördinatoren voor
de vaststelling van de programmaschema's overnemen. Wanneer de programmering
op de verschillende netten elkaar echter in de weg zou gaan zitten, is het
de taak van de raad van bestuur dit te corrigeren.Op de vragen van de leden van de fractie van D66 over het karakter van
de netindeling voor televisie is de regering hiervoor reeds ingegaan.De leden van de fractie van D66 uiten enige twijfel aan de slagvaardigheid
bij het gebruik van het instrument netoverschrijdende programmering.De regering meent dat, binnen de grenzen van de huidige concessies, een
behoorlijke ruimte voor netoverschrijdende programmering wordt gegeven, zoals
reeds is uiteengezet op een vraag van de leden van de PvdA-fractie hierover.De leden van de fractie van GroenLinks vragen de regering te reageren
op de stelling dat de verticale coördinatie een zaak zou moeten zijn
van de netten zelf.De raad van bestuur is in de visie van de regering verantwoordelijk voor
de totale coördinatie op en tussen de programmanetten. Daaruit kan de
verticale coördinatie op één net niet losgemaakt worden.
Dat neemt niet weg dat in opdracht van de raad van bestuur de netcoördinator
zich met de verticale coördinatie zal bezighouden. De leden van de fractie van GroenLinks vragen verder waarom omroepverenigingen
geen deel uitmaken van de raad van bestuur.De regering heeft eerder uiteengezet hoe zij het onderscheid tussen bestuurlijke
en professionele organen ziet. Daaruit volgt dat de omroepverenigingen een
bestuurlijke relatie hebben met de raad van toezicht. De raad van bestuur
is een professioneel orgaan dat, het zij nogmaals herhaalt, geen programmatische
bevoegdheden bezit. Positie van de NOS-programmeringDe leden van de PvdA-fractie vragen wat wordt bedoeld met de externe bestuurlijke
verantwoordelijkheid van de programmacommissie en wat het verschil is met
de extern werkende vertegenwoordigingsbevoegdheid van de raad van bestuur.Krachtens het burgerlijk recht wordt een stichting vertegenwoordigd door
haar bestuur. Het gaat dan om de bevoegdheid namens de stichting privaatrechtelijke
rechtshandelingen te verrichten (zoals het sluiten van overeenkomsten) en
de stichting te vertegenwoordigen in civiele procedures. Het bijzondere van
de NOS is dat zij in civielrechtelijke zin twee besturen heeft: de raad van
toezicht respectievelijk de programmacommissie voor wat betreft alle aangelegenheden
die specifiek samenhangen met de verzorging van het gezamenlijkheidsprogramma
van de NOS, en de raad van bestuur voor wat betreft alle andere aangelegenheden.
Zo zal bijvoorbeeld een overeenkomst met een onafhankelijke producent over
de productie van een NOS-programma worden ondertekend door een of meer leden
van de programmacommissie, die te dezen bevoegd zijn de NOS te vertegenwoordigen,
terwijl een overeenkomst tot huur van een bedrijfspand namens de NOS zal worden
aangegaan door de raad van bestuur. De vertegenwoordigingsbevoegdheid van
de programmacommissie en de raad van bestuur vullen elkaar aan; zij overlappen
elkaar niet. Voor zover er nog sprake mocht zijn van een grijs gebied, zullen
de statuten duidelijkheid creëren.Deze leden vragen voorts of het logisch is dat de NOS volledig lid is
van het netbestuur van TV2. Het lijkt deze leden dat de NOS daardoor in een
ongewenste positie ten opzichte van de zendgemachtigden op andere netten wordt
gebracht. De leden van de RPF-fractie stellen hierover eveneens een vraag.De regering deelt de vrees van deze leden niet. Het is niet meer dan logisch
dat daar waar de NOS een belangrijk programmatisch stempel drukt op een programmanet
(TV2), zij ook in het desbetreffende netbestuur vertegenwoordigd is.De NOS heeft voorgesteld de programmacommissie samen te stellen uit een
kroonlid van de raad van toezicht, een vertegenwoordiger van de A-omroepen
en een vertegenwoordiger van de kleine zendgemachtigden. De leden van de PvdA-fractie
vragen of de regering dit voorstel wil overnemen. De leden van de RPF-fractie
vragen een reactie op dit voorstel.Het voorstel van de NOS komt erop neer dat de programmacommissie zal bestaan
uit twee vertegenwoordigers van de zendgemachtigden en één onafhankelijk
lid. Het wetsvoorstel gaat van de omgekeerde situatie uit: twee onafhankelijke
leden (onder wie de voorzitter van de raad van toezicht) en één
vertegenwoordiger van de zendgemachtigden. Het gaat hier naar de mening van
de regering eerder om een nuancering dan om een principieel verschil van inzicht.
Bedacht moet worden dat de bestuurlijke verantwoordelijkheid voor het NOS-programma
niet exclusief berust bij de programmacommissie, maar bij de programmacommissie
en de raad van toezicht gezamenlijk. De invloed van de zendgemachtigden op
het gezamenlijkheidsprogramma is daarmee voldoende gewaarborgd. Een meerderheid
van zendgemachtigden in de programmacommissie acht de regering daarvoor niet
nodig. De leden van de VVD-fractie zien vooralsnog niet in waarom de verantwoordelijkheid
voor het gezamenlijke programma van de NOS bij de raad van toezicht wordt
ondergebracht. Zij vragen zich af waarom deze verantwoordelijkheid niet wordt
opgehangen aan een programmacommissie die onder de raad van bestuur ressorteert.De leden van de fractie van D66 doen dezelfde suggestie.Er zijn twee belangrijke overwegingen om de verantwoordelijkheid voor
het NOS-programma niet op te dragen aan de raad van bestuur. In de eerste
plaats moet iedere schijn van belangenverstrengeling worden voorkomen. De
raad van bestuur is verantwoordelijk voor de programmacoördinatie van
de landelijke publieke omroep. Bovendien beschikt de raad van bestuur over
een budget voor programmaversterking en eventuele gelden op grond van artikel
106a, en kan in bepaalde gevallen het budget van een zendgemachtigde korten.
Bij de bevoegdheden past niet een eigen programmatische taak van de raad van
bestuur. De beschuldiging van bevoordeling van het eigen programma kan dan
al snel opkomen, of dat nu terecht is of niet. Naar de mening van de regering
dient deze situatie te worden voorkomen.In de tweede plaats bestaat het desbetreffende programma uit onderdelen
die zich bij uitstek voor een gezamenlijke verzorging lenen. Het NOS-programma
is van oudsher het programma van de gezamenlijke publieke zendgemachtigden.
Daarbij past de verantwoordelijkheid van de raad van toezicht, waarin de zendgemachtigden
zitting hebben. Door het dagelijks bestuur over het programma op de dragen
aan de onder de raad van toezicht ressorterende programmacommissie, wordt
zoveel mogelijk voorkomen dat bij de gezamenlijke programmering de eigen programmatische
belangen van deelgroepen een rol gaan spelen.Naar het oordeel van de leden van de fractie van D66 doet de plaatsing
van de NOS-programmering over drie (televisie)netten de herkenbaarheid van
de publieke omroep als geheel geen goed. Zij zouden daarom de NOS-televisieprogrammering
een vaste plaats willen geven op het tweede net.Ik wil erop wijzen dat de NOS uitzendingen verzorgt die bij uitstek geschikt
zijn om als gezamenlijkheid van de publieke omroep verzorgd te worden. Het
in principe uitzenden van deze programma's op de drie publieke televisienetten
sluit hierop aan. Ik acht het niet wenselijk om bij de zich ontwikkelende
profilering van de televisienetten bij voorbaat een vaste plaats van de NOS-programma's
op één net in te ruimen. Strikt genomen zou dit bijvoorbeeld
het einde betekenen van het acht-uurjournaal op TV1 en van het NOVA-blok op
TV3.De vragen van de leden van de RPF-fractie over de positie van de NOS binnen
het netbestuur van TV2 zijn hiervoor reeds beantwoord. § 4. Nadere omschrijving van de organen van
de landelijke publieke omroep Raad van bestuurDe leden van de VVD-fractie vragen op welke wijze de onafhankelijkheid
van de leden van de raad van bestuur wordt gewaarborgd en hoe de benoemingsprocedure
precies in zijn werk zal gaan.De onafhankelijkheid is wettelijk gewaarborgd. Krachtens artikel 19, derde
lid, kunnen immers bestuursleden en werknemers van de zendgemachtigden, alsmede
leden van de raad van toezicht van de NOS, geen lid van de raad van bestuur
zijn.De leden van de raad van bestuur worden benoemd op voordracht van de raad
van toezicht. Een voordracht kan één of meer personen betreffen. Indien de minister zich met een voordracht niet kan verenigen, kan
hij een nieuwe voordracht vragen.Ik zal het huidige algemeen bestuur van de NOS, dat immers dezelfde samenstelling
heeft als de toekomstige raad van toezicht, tijdig verzoeken de nodige voordrachten
te doen.De leden van de VVD-fractie vragen, nu de leden van de raad van bestuur
op voordracht van de raad van toezicht worden benoemd, of er geen spanning
zit tussen die voordracht en de onafhankelijke rol van de raad van bestuur
en waarom er niet is volstaan met benoeming door de minister.In het belang van het goed functioneren van de publieke omroep als geheel
is het niet alleen belangrijk dat de raad van bestuur in de uitvoering van
zijn professionele taak in voldoende mate onafhankelijk is, doch ook dat er
bij de omroeporganisaties het nodige vertrouwen is en verwachtingen zijn ten
aanzien van een goede samenwerking met de raad van bestuur. Vanuit dat oogpunt
is voorzien in voordracht door de raad van toezicht, zodat langs die weg de
omroeporganisaties betrokken zijn bij de benoeming van de leden van de raad
van bestuur. Van spanning tussen de voordracht en de onafhankelijke rol van
de raad van bestuur hoeft geen sprake te zijn, gelet op de duidelijke in de
wet neergelegde verdeling van taken en bevoegdheden en de incompatibiliteit
van het lidmaatschap van de raad van bestuur met het lidmaatschap van een
orgaan van of een dienstbetrekking bij een omroepinstelling. Overigens zou
een benoeming van bovenaf zonder invloed van de omroeporganisaties mogelijk
nog eerder aanleiding kunnen zijn voor spanningen vanwege het ontbreken van
draagvlak bij de omroeporganisaties.In het kader van de voorgestelde organisatiestructuur vragen de leden
van de RPF-fractie aan de hand van welke criteria de leden van de raad van
bestuur worden benoemd, hoe pluriform dit college is en hoe vaak de samenstelling
verandert.De criteria die bij benoeming een rol spelen zijn in de artikelsgewijze
toelichting op artikel 19 genoemd. De te benoemen personen dienen aantoonbaar
te beschikken over kwaliteiten op het terrein van bestuur en management in
complexe organisaties alsmede over kennis van en affiniteit met het audiovisuele
werkveld als geheel en het omroepbedrijf in het bijzonder. Pluriformiteit
wordt niet in het bijzonder beoogd, wel onafhankelijkheid van omroepinstellingen.
Indien de raad van toezicht belang hecht aan een zekere mate van pluriforme
samenstelling, kan dit tot uitdrukking komen in zijn voordrachten voor de
leden van de raad van bestuur. De rechtspositie van de leden van de raad van
bestuur zal op basis van de NOS-statuten door de raad van toezicht worden
geregeld. Ook de benoemingstermijn zal in de statuten worden vastgelegd.De statutenwijziging van de NOS behoeft mijn goedkeuring. Tevens kan ik
de NOS een bindend voorstel doen voor statutenwijziging. Raad van toezicht en programmacommissieDe leden van de CDA-fractie constateren een onduidelijkheid in de bevoegdheden
van de raad van toezicht. Zo vragen zij zich af op welke wijze de raad van
toezicht betrokken is bij de beleidsontwikkeling van de publieke omroep als
geheel en welke instrumenten of bevoegdheden hij daarbij heeft ten opzichte
van de raad van bestuur.De bevoegdheden van de raad van toezicht zijn expliciet opgesomd in artikel
18b van het voorstel. Zo is de raad van toezicht belast met het vaststellen
van algemene uitgangspunten voor landelijke televisie-omroep. Deze algemene
uitgangspunten zullen hun concretisering vinden in het meerjarenplan dat wordt
vastgesteld door de raad van bestuur. De raad van toezicht is op het passende
niveau betrokken bij de beleidsontwikkeling en heeft de daarbij
behorende bevoegdheden en instrumenten. De vragen van de leden van de RPF-fractie over de samenstelling van de
programmacommissie zijn hiervoor reeds beantwoord. NetcoördinatorenDe leden van de PvdA-fractie vragen of het niet verstandig zou zijn de
radio-netcoördinator op dezelfde wijze te benoemen als de televisienetcoördinator.Alle netcoördinatoren worden benoemd door de raad van bestuur, zowel
voor radio als voor televisie. Het verschil is daarin gelegen dat voor de
benoeming van een televisienetcoördinator een voordracht of de instemming
van het televisienetbestuur vereist is. Bij radio bestaat de figuur van netbestuur
niet. Zoals gezegd, ziet de regering ook geen aanleiding deze figuur bij radio
te introduceren.De netcoördinator zou naar de mening van de leden van de fractie
van D66 wellicht wat meer (wettelijke) steun in de rug kunnen gebruiken. Zij
vragen welke middelen een coördinator heeft als het er echt op aankomt.Naar de mening van de regering dient voorop te staan dat de taken van
de netcoördinator niet in de eerste plaats worden uitgevoerd met behulp
van juridische instrumenten, maar op basis van wederzijds vertrouwen, overredingskracht
en goed overleg. De leden van de fractie van D66 constateren derhalve terecht
dat veel afhangt van de persoon van de coördinator, en – zo wil
de regering nog eens benadrukken – van de houding van de zendgemachtigden.
Dit neemt niet weg dat de coördinator een zeer belangrijke (juridische)
stok achter de deur heeft: hij kan zo nodig eenzijdig het uitzendtijdstip
en de uitzenddag van een programma wijzigen. Het door de raad van bestuur
vast te stellen coördinatiereglement zal een nadere invulling aan de
uitoefening van deze bevoegdheid moeten geven. De besluiten van de netcoördinator
zijn bindend voor de zendgemachtigden. Een zendgemachtigde die herhaaldelijk
inbreuk heeft gemaakt op dergelijke besluiten, kan door de raad van bestuur
voor een periode van ten hoogste één jaar worden uitgesloten
van bijdragen in het kader van de programmaversterking of voor ten hoogste
vijf procent worden gekort op zijn programmabudget.De leden van de SP-fractie betwijfelen of de netcoördinator, indien
deze in dienst is van de raad van bestuur, voldoende draagvlak op het net
kan verwerven.Naar de mening van de regering is een hiërarchische relatie van de
netcoördinator met het netbestuur niet doorslaggevend om een draagvlak
op het net te verwerven. Bovendien kan een dergelijke relatie de effectiviteit
van de taakuitoefening door de netcoördinator nadelig beïnvloeden.
Voor het overige verwijst de regering deze leden naar hetgeen zij hiervoor
heeft opgemerkt naar aanleiding van vragen van de fractie van D66 over hetzelfde
onderwerp. Netbesturen televisie en netredactiesOp de vragen van de leden van de PvdA-fractie over de wenselijkheid van
het netbestuur is de regering eerder in paragraaf 1 en op vragen van de leden
van de fractie van D66 uitvoerig ingegaan. Zij voegt daar, wellicht ten overvloede,
nog aan toe dat het schrappen van dit organisatie-onderdeel de omroepverenigingen
vrijwel tot productiehuizen zou reduceren. Zoals betoogd, is de regering daarvan
geen voorstander. De leden van de VVD-fractie achten een verdere regeling van het publieke
karakter van het netprofiel gewenst door middel van een redactiestatuut of
charters per net waaraan alle bespelers van het net zich moeten houden. In
het verlengde daarvan kunnen naar de mening van deze leden netredacties en
netbesturen worden samengevoegd. Zij vragen de regering om een reactie op
dit voorstel.De regering is hiervoor reeds uitgebreid ingegaan op de netprofielen en
de betekenis van charters daarbij. Het redactiestatuut is een andere zaak.
Het is inderdaad een goede gedachte om bij de formulering van netprofielen
ook aandacht te besteden aan de vraag hoe deze zich verhouden met, op het
netprofiel toegesneden, redactiestatuten. In de concessiewet zal daaraan aandacht
besteed worden. Een samenvoeging van de netredacties en de netbesturen acht
de regering echter niet gewenst. Dan zouden de professionele uitvoering en
de bestuurlijke taken weer samengevoegd worden. § 5. Financiële aspectenDe leden van de PvdA-fractie vrezen voor «stunten» met de
bladen van de omroepverenigingen. Zij vragen hoe de regering dit denkt te
voorkomen.Het «stunten»zou een groot risico voor de omroepverenigingen
meebrengen. De nadere voorstellen van de regering beperken de mogelijkheid
daartoe door de bepaling dat de exploitatie van het blad niet structureel
verliesgevend mag zijn. De regering acht de geuite vrees derhalve ongegrond
en gaat ervan uit dat prijzen van de programmabladen onderling niet meer zullen
gaan uiteenlopen dan thans reeds het geval is.De leden van de VVD-fractie vragen of het Commissariaat voor de Media
voldoende is toegerust om er daadwerkelijk op toe te zien dat er f 15,–
per lid wordt toegevoegd aan de programma's, waarbij deze leden refereren
aan een recent rapport van de Algemene Rekenkamer.In reactie op deze vraag kan ik meedelen dat ik het volste vertrouwen
heb in toezichthoudende rol van het Commissariaat voor de Media. Mij is niet
helemaal duidelijk wat deze leden precies bedoelen waar zij verwijzen naar
het rapport van de Algemene Rekenkamer over het financieel toezicht op omroepverenigingen.
Dit rapport betrof de jaren 1993 en 1994, terwijl er daarna diverse wettelijke
bepalingen van kracht zijn geworden waardoor de opmerkingen van de Algemene
Rekenkamer reeds grotendeels achterhaald waren. Er zijn voor het Commissariaat
voldoende financiële instrumenten voorhanden om de verschillende geldstromen
te kunnen volgen.Hoewel de leden van de VVD-fractie kunnen instemmen met de voorgestelde
wettelijke regeling van de omroepreserve, doen zij de suggestie om deze regeling
pas te laten ingaan wanneer de jaarlijkse tekorten bij de omroeporganisaties
zijn weggewerkt. Zij vrezen dat de wil tot efficiency-verbetering wel eens
teniet zou kunnen worden gedaan door nu reeds de omroepreserve vrij te geven.Ik kan deze leden op dit punt geruststellen. De omroepreserve wordt thans
niet vrijgegeven, slechts de mogelijkheid van terbeschikkingstelling is in
dit wetsvoorstel opgenomen. Ik kan deze leden verzekeren dat ik niet eerder
over zal gaan tot het ter beschikking stellen van het «niet-gebonden»
deel van de algemene omroepreserve dan nadat ik mij ervan heb vergewist dat
de publieke omroep invulling heeft gegeven aan zijn taakstellingen zoals genoemd
in mijn brief van 18 december 1996, waarin ik heb aangekondigd het structurele
tekort ter grootte van f 100 miljoen op de omroepbegroting in het lopende
jaar pas aan te vullen op het moment dat de NOS zich heeft gecommitteerd aan
echte kostenbesparingen, waarbij de nadruk zal dienen te liggen op het terugdringen
van de indirecte kosten ad f 50 miljoen en het verhogen van de inkomsten
ad f 50 miljoen. Voor het overige mag ik verwijzen naar
mijn uiteenzettingen terzake in paragraaf 1. ARTIKELEN Artikel 18bDe leden van de CDA-fractie constateren terecht dat de algemene uitgangspunten
die de raad van toezicht dient te formuleren, thans niet bindend zijn. Zij
vragen of dat in het toekomstige stelsel wél het geval zal zijn.In het regeringsstandpunt over het rapport van de Commissie publieke omroep
is aangegeven dat de omroepverenigingen op een splitsing van wegen staan.
Binnen het publieke bestel kunnen zij na het jaar 2000 de belangrijkste leveranciers
van programma's blijven wanneer zij bereid zijn zich te voegen in het geheel
van de publieke omroep. Ik acht het daarbij noodzakelijk dat gezamenlijk,
met inbegrip van de bestuurlijke inbreng van de omroepverenigingen, algemene
uitgangspunten worden geformuleerd. Het ligt dan voor de hand dat deze in
het kader van de ene concessie die de regering voor ogen staat, minder vrijblijvend
zullen zijn dan in het voorliggende wetsvoorstel voor de korte termijn wordt
voorgesteld. Dat neemt niet weg dat in het licht van de missie en het samenstel
van dragende organisaties ook dan die algemene uitgangspunten voldoende ruimte
zullen blijven bieden voor de beleving van de identiteit van de afzonderlijke
omroepverenigingen. Artikel 19De leden van de CDA-fractie vragen of de voordracht van de raad van toezicht
bij de benoeming van de leden van de raad van bestuur tweevoudig en bindend
is.De raad van toezicht is vrij in de invulling van de voordracht, die één
of meer personen kan betreffen. De voordracht is bindend in die zin dat de
minister alleen voorgedragen personen kan benoemen. Als de minister zich niet
kan vinden in een voordracht zal hij een nieuwe voordracht vragen. Artikel 40cDe leden van de CDA-fractie vragen of het eventueel voordragen van een
kandidaat door het netbestuur niet per definitie inhoudt dat dit bestuur met
de benoeming instemt en om die reden de zinsnede «Instemming is niet
vereist» in artikel 40c, tweede lid, overbodig is.De opmerking van deze leden is terecht. In de nota van wijziging is de
desbetreffende zinsnede vervangen door het woord «tenzij». Artikel 41bDe leden van de VVD-fractie vragen welk doel de regering voor ogen heeft
met de verruimde bevoegdheid voor de raad van bestuur om de televisiezendtijd
buiten het tijdvak 16.00–24.00 uur netoverschrijdend in te delen.Het wetsvoorstel beoogt de raad van bestuur bevoegdheden te verschaffen
voor een goed afgestemde programmering op de drie televisienetten als geheel.
Daarin past de mogelijkheid om omroepverenigingen en de NPS zendtijd toe te
wijzen op andere netten dan overeenkomt met de netindeling die in de concessies
is opgenomen. In de huidige concessies is de netindeling voorgeschreven voor
het tijdvak van 16.00–24.00 uur. Binnen dit tijdvak is daarom een zwaar
instemmingsvereiste opgenomen voor het geval dat de raad van
bestuur een andere indeling voorstelt. Zoals ook de leden van de fractie van
de PvdA hebben opgemerkt, zal een afwijkende indeling als regel samenhangen
met de profilering van een bepaald net op zekere tijden voor een bepaalde
programmacategorie of doelgroep. Gelet op de taak van de raad van bestuur
valt er een zeer doordacht beleid op dit punt te verwachten. Ik acht daarom
voor de indeling buiten het tijdvak van 16.00–24.00 uur de algemene
verplichting van artikel 41, eerste lid, om de netcoördinatoren te horen
voldoende.De Staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen,A. Nuis Schematisch overzicht van de bestuurlijke organisatie
van de landelijke publieke omroep 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-25216-5.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl