Derde fase EMU; Verslag algemeen overleg op 30 mei 2000 over o.a. de evaluatie van het eerste jaar van de EMU en de verstrekking van publiekssets euromunten
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-09 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 25107, nr. 44

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

04-07-2000

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1999-2000

25107 nr. 44

28-06-2000

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamVragen en opmerkingen uit de commissieHet antwoord van de ministerOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 25107Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 46 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
25 107Derde fase EMUnr. 44VERSLAG VAN EEN ALGEMEEN OVERLEGVastgesteld 28 juni 2000De vaste commissie voor Financiën1heeft
op 30 mei 2000 overleg gevoerd met minister Zalm van Financiën over:– de evaluatie van het eerste jaar van de EMU
(Fin-00-138);– de brief inzake de gemeentelijke kosten van
de invoering van de euro (Fin-00131).Hierbij kon ook betrokken worden:– de brief van de minister van Financiën over de verstrekking
van publiekssets met euromunten d.d. 29 mei 2000 (25 107, nr. 41).Van dit overleg brengt de commissie bijgaand beknopt verslag uit.Vragen en opmerkingen uit de commissieDe heer Van Beek (VVD) constateerde dat uit
de evaluatie van het eerste jaar van de EMU in het algemeen tevredenheid over
de gang van zaken blijkt. In gesprekken met de minister in het kader van de
Ecofin-raad en de Euro-11 is ook al gebleken dat zaken lopen zoals zij moeten
lopen, c.q. van start gegaan zijn. Verder heeft de president van De Nederlandsche
Bank onlangs gesteld dat de ontwikkelingen op het niveau van de ECB goed verlopen.
De EMU-landen moeten echter wel ieder voor zich, maar ook over en weer blijven
volgen of de afgesproken prestaties gehaald worden. In tijden dat het economisch
goed gaat, is dat overigens wat gemakkelijker dan wanneer het wat tegen zit.
De toetreding van nieuwe landen tot de EMU moet ook streng gevolgd worden,
niet alleen in het belang van de huidige EMU-leden, maar ook in dat van die
landen zelf. Voor de vier landen die al wel in de Europese Unie zitten, maar
nog niet in de EMU moeten daarbij dezelfde voorwaarden gehanteerd worden als
de voorwaarden die indertijd gesteld zijn bij de toetreding van de huidige
EMU-landen. Dat is wellicht van nog groter belang wanneer zich landen voor
toetreding tot de EMU melden die een andere economische ontwikkeling en een
ander democratisch bestel hebben gekend. Over de ontwikkeling van de koers
van de EMU is overigens al diverse malen gesproken. De president van De Nederlandsche
Bank heeft daar in een recent overleg echter niets over gezegd.In het kader van de introductie van de euro heeft de Kamer een brief ontvangen
over de verstrekking van publiekssets met euromunten. Hieruit blijkt dat het
kennismakingspakket en de mogelijkheid om euromunten als wisselgeld
beschikbaar te krijgen meer op elkaar afgestemd worden. Het voornemen is nu
om de publiekssets niet aan de burgers toe te zenden, maar deze met een waardebon
te laten afhalen bij bijvoorbeeld banken en postkantoren. De burgers kunnen
dit dan combineren met het kopen van grotere muntpakketten. Gezien de kosten
die met de verstrekking van de publiekssets gemoeid zijn zou dit een positief
bijkomend effect zijn. Dit kan er namelijk toe leiden dat er vanaf 17
december 2001 echt sprake zal zijn van front loading. Het is dan wel van belang
dat zoveel mogelijk financiële instellingen hieraan meedoen. Winkels
lijken hiervoor minder geschikt, omdat daar later geen euro's meer gekocht
kunnen worden. Zal de afhaalvariant er overigens toe leiden dat meer financiële
instellingen aan dit proces deelnemen?Kan de minister meer inzicht geven in de kosten die gemoeid zijn met de
omschakeling naar de euro? Er is al eerder gesproken over sectoren zoals de
automatenbranche, die door de omschakeling te maken krijgen met extra kosten.
Daar zou nog nader naar gekeken worden. Het is natuurlijk niet mogelijk om
gemiste omzet of dergelijke te vergoeden, maar in fiscale zin zou die sectoren
wel de mogelijkheid geboden kunnen worden om kosten die hiermee samenhangen,
of investeringen die in dit verband gedaan worden in hetzelfde jaar ten laste
van het resultaat te brengen. In de brief aan de VNG wordt in dit kader gemeld
dat de gemeentes geen specifieke compensatie zullen ontvangen voor de invoering
van de euro. Wat wordt evenwel bedoeld met de zin dat de extra uitgaven van
het rijk voor de invoering van de euro via de normeringssystematiek leiden
tot een extra stijging van het Gemeentefonds? Micro gezien klopt dat misschien,
maar macro gezien niet. De begroting zal immers niet in omvang toenemen. Tot
slot vroeg de heer Van Beek hoe de andere EMU-landen denken over het al dan
niet eerder beschikbaar hebben van papiergeld.Mevrouw Giskes (D66) constateerde ook dat
uit de evaluatie van het eerste jaar van de EMU in algemene zin tevredenheid
spreekt. Wat had de Kamer overigens nog kunnen doen, wanneer het wat minder
goed was gegaan? Had zij de minister hier dan op kunnen aanspreken? De minister
lijkt op Europees niveau te doen wat de Kamer op nationaal niveau doet, namelijk
iedereen zo goed mogelijk beïnvloeden en ervoor zorgen dat men doet wat
men moet doen, zonder daarbij een machtsmiddel in handen te hebben. Welke
mogelijkheden ziet de minister om de gang van zaken op Europees niveau werkelijk
te beïnvloeden? Mevrouw Giskes was zich er overigens van bewust dat ook
zij had ingestemd met de start van de EMU en het koppelen van de wisselkoersen
van de elf deelnemende lidstaten. De minister zal echter slechts in geringe
mate invloed kunnen uitoefenen op de koers van de euro. Zijn er afspraken
gemaakt over wat er gedaan moet worden als een lidstaat zich niet aan de regels
houdt?Uit een recent bericht blijkt dat de minister het toezicht op de financiële
sector wil integreren in de verzekeringskamer, de STE en De Nederlandsche
Bank. Ook op Europees niveau wordt het toezicht op de financiële sector
vormgegeven. Is het proces dat daar gaande is vergelijkbaar met de Nederlandse
situatie terzake? In de evaluatie staat dat de samenhang tussen de verschillende
samenstellingen van de Raad beter gewaarborgd moet worden, waarbij de rol
van de Ecofin-raad in de coördinatie van het economisch beleid moet worden
versterkt. Heeft de minister het idee dat hij op dit punt gekortwiekt is?
Zou hij meer kunnen doen als een en ander beter was geregeld? Mevrouw Giskes
vermoedde overigens dat Nederland op het punt van de belastingharmonisatie
en -coördinatie nog enige invloed kan uitoefenen in de andere lidstaten.Ondanks de recent ontvangen brief over de verstrekking van «het
zakje van Zalm» met euromunten, is het nog steeds de vraag of de overschakeling
op de euro per 1 januari 2002 goed zal verlopen. Op die datum moeten er voldoende
euromunten in omloop zijn. De voortrekkersrol die de minister
heeft gespeeld om front loading van in ieder geval muntgeld mogelijk te maken,
lijkt thans navolging te krijgen in de andere EMU-landen. De bevolking zal
nog wel gestimuleerd moeten worden om voldoende euromunten in huis te halen,
omdat er waarschijnlijk niet genoeg wisselgeld zal zijn in winkels. De publiekssets
zijn bedoeld om de mensen vertrouwd te maken met de nieuwe munten. De verstrekking
hiervan bergt echter het risico in zich dat mensen niet de moeite doen om
meer geld om te wisselen in euro's. Het lijkt er dan ook op dat de 130 mln.
die hiermee gemoeid is niet doelmatig besteed wordt.De bedoeling is om iedere burger van zes jaar en ouder van zo'n publieksset
te voorzien. Daarom is dit ook een aardige gelegenheid om de bevolkingsregisters
te schonen. De kosten van de verspreiding van de publiekssets zullen ten laste
van De Nederlandsche Bank komen, maar de nominale waarde van de muntensets
zal op de post diverse uitgaven van het ministerie van Financiën afgeboekt
worden. Kan die 130 mln. niet besteed worden aan het stimuleren van de bevolking
om voldoende euro's te verkrijgen voor 1 januari 2002? Verder is het de vraag
of de mensen niet over kleinere eenheden papiergeld moeten kunnen beschikken.
De minister heeft gesuggereerd dat bevorderd moet worden dat er meer biljetten
van 5 euro in omloop komen. Wil hij de banken verplichten om hieraan mee te
werken? De banken zouden er overigens ook toe verplicht moeten worden om de
grotere muntpakketten met een nominale waarde van f 25 te verkopen. In
plaats van de waardebon die de burgers krijgen voor een publieksset, kan ook
overwogen worden om korting te geven op de aanschaft van de muntset van f 25.
Voor het omwisselen van geld worden in Europa trouwens verschillende tarieven
gerekend. Is er op korte termijn een Europese regeling te verwachten voor
harmonisering van die tarieven?De automatenbranche heeft de Kamer laten weten dat zij hoge kosten moet
maken voor de overschakeling naar euro's. Het ministerie erkent dit probleem
weliswaar, maar houdt de hand vooralsnog op de knip. Kan deze specifieke branche
niet enigszins tegemoetgekomen worden?De heer Crone (PvdA) sprak zijn tevredenheid
uit over het invoeringsproces van de EMU in technische zin en over de economische
effecten daarvan. Door de EMU blijken de afzonderlijke Europese valuta bij
internationale crises, zoals de Aziëcrisis, minder kwetsbaar te zijn
dan voorheen het geval was. In het licht van de toenemende convergentie mag
dan ook verwacht worden dat bij een volgende internationale crisis de koers
van de euro op peil gehouden kan worden en dat de EMU-landen niet tegen elkaar
uitgespeeld worden. Wat zal er evenwel gebeuren als de economische groei in
bepaalde landen achterblijft bij die van bijvoorbeeld Nederland en Ierland?
De minister stelt wel dat optimisme voor de toekomst gerechtvaardigd is, maar
het is de vraag of de spanningen, die daardoor kunnen ontstaan de convergentie
niet zullen belemmeren. Het ziet ernaar uit dat het coördinatiemechanisme
niet zozeer in het verschuiven van de arbeidsreserve zal liggen, maar meer
in de technologieoverdracht en de productiviteitsstijging.De EMU-landen lijken hun financiën structureel aan elkaar te kunnen
aanpassen. Sommige landen zullen al eerder dan afgesproken begrotingsevenwicht
bereiken, hetgeen positief is in het licht van de interne pensioenproblematiek
in de meeste landen. Het is overigens de vraag hoever de beleidscoördinatie
op fiscaal terrein moet gaan. In de Financial Times is gemeld dat de Europese
Commissie heeft voorgesteld om belastingverlaging in een EMU-land alleen goed
te keuren, als dat land een begrotingsevenwicht heeft bereikt, een oplossing
heeft gevonden voor de pensioenproblematiek en de structuur hierdoor bevorderd
wordt. Hoe moet dat voorstel beoordeeld worden in het kader van het hoofddoel
van belastingcoördinatie, namelijk het voorkomen van schadelijke concurrentie?
Is het niet beter om hierbij de algemene lijn van benchmarking te volgen?
Over de algemene monetaire strategie was de heer Crone nog minder optimistisch.
Het is ook heel moeilijk om binnen een jaar stabiliteit te bewerkstelligen.
Zou de ECB echter niet wat meer openheid van zaken moeten geven, ook waar
het gaat om de rentestrategie? De besluitvorming terzake zou openbaar gemaakt
moeten worden om misverstanden te voorkomen. Het is trouwens de vraag of de
ECB de rente niet wat eerder had moeten verhogen om de koers van de euro ten
opzichte van de dollar te versterken. Wat is de mening van de minister over
het aanhoudend grote verschil in rentestand tussen Europa en de Verenigde
Staten? Men leent nu geld in Europa en zet dat vervolgens in de Verenigde
Staten uit tegen een hogere rente.De externe coördinatie is nog steeds een grote mislukking. De EMU
zou een vast aanspreekpunt moeten hebben waartoe de G7 en andere internationale
monetaire gremia zich kunnen wenden. Frankrijk, Duitsland en België hebben
voorgesteld om de Euro-11 de politieke spreekbuis van de EMU-landen te laten
worden. De Euro-11 heeft echter geen sterke politieke achterban. Hoe denkt
de regering hierover? De Euro-11 kan wellicht de externe monetaire lijn uitdragen,
maar het leek de heer Crone geen goed idee om de Euro-11 ook invloed te laten
uitoefenen op het structuurbeleid en dergelijke. Desgevraagd zei hij dat een
speciaal gemandateerd persoon het beleid van de Europese Commissie en de raad
van ministers terzake zou moeten uitdragen. Die gedachte is ook terug te vinden
in het voorstel van het Portugese voorzitterschap om ieder voorjaar een economische
top te houden. Zolang nog niet alle EU-lidstaten de euro hebben ingevoerd,
zal de Euro-11 overigens de enige instantie zijn die het externe monetaire
beleid uitdraagt. Het algemene economische beleid moet vooralsnog uitgezet
blijven worden door de Commissie, waarna hierover tijdens een Europese top
besloten kan worden.Tijdens een werkbezoek aan Groot-Brittannië had de heer Crone begrepen
dat de Britten zich weliswaar realiseren dat zij op termijn ook tot de EMU
moeten toetreden, maar dat zij het daar toch nog te vroeg voor achten en dat
zij in dat kader bovendien eisen stellen aan de andere EU-lidstaten. Is het
mogelijk om, wanneer de Britten hiertoe besluiten en zij overigens voldoen
aan de convergentiecriteria, het vereiste dat de koers van de pond twee jaar
stabiel blijft ten opzichte van de euro wat af te zwakken? Griekenland zou
volgens het kabinet al wel kunnen toetreden tot de EMU, maar de president
van De Nederlandsche Bank heeft hier nog twijfels over. Waar worden die twijfels
door ingegeven? Zweden mag nog niet toetreden, omdat het de wetgeving terzake
nog niet heeft aangepast en de koers van de Zweedse kroon nog niet stabiel
is. Zijn er met Zweden afspraken gemaakt om een en ander te regelen? Aan de
Oost-Europese landen moeten dezelfde of zelfs iets zwaardere toetredingscriteria
gesteld worden. Om te voorkomen dat het convergentieproces in die landen verzwakt
moeten zij echter wel perspectief houden op toetreding tot de EU en de EMU.Er zal nog nader gesproken worden over het schema voor de invoering van
de euro per 1 januari 2002. Thans blijkt dat de banken en de detailhandel
voor f 25 grotere muntpakketten mogen verkopen. Het idee van de verstrekking
van de gratis publiekssets stamt echter nog uit de tijd dat het niet was toegestaan
om de burgers alvast geld te laten omwisselen. Daarom leek het een goed idee
om hen op die manier kennis te laten maken met de nieuwe munten. Aangezien
de kosten van de verstrekking daarvan, mede door de koppeling met het bevolkingsregister,
veel hoger zullen zijn dan aanvankelijk werd gedacht, is het de vraag of dit
geld niet beter ingezet kan worden voor een betere voorlichting terzake. Verder
kan dat geld wellicht aangewend worden om tegemoet te komen aan de extra kosten
die bijvoorbeeld de automatenbranche moet maken voor de introductie van de
euro. Tot slot vroeg de heer Crone of het ook mogelijk zal zijn om al voor
1 januari 2002 eurobiljetten te kopen. De heer Vendrik (GroenLinks) meende dat met
de verstrekking van de publieksets en de verkoop van de grotere pakketten
ter waarde van f 25 nog niet voldoende is gedaan om te voorkomen dat
de Nederlandse middenstand in januari 2002 zwaar wordt belast met de omwisseling
van guldens in euro's. Er moet dan ook nog bekeken worden, ook met de andere
Europese landen of er niet in ruimere mate sprake kan zijn van front loading.
De voordelen daarvan lijken evident.De oprichting van de EMU en de invoering van de euro hebben in de jaren
negentig, naast de val van de muur, centraal gestaan. Om talloze redenen valt
ook bijna niet meer te ontkomen aan enigerlei vorm van een federaal Europa.
In het eerste jaar van de derde fase van de EMU heeft zich een scenario voltrokken
dat niet was voorzien. De Aziëcrisis heeft echter niet of nauwelijks
effect gehad op de economische ontwikkeling in de EMU-landen. Daar staat evenwel
tegenover dat de koers van de euro fors is gedaald. Het is dan ook de vraag
of de EMU wel goed is uitgetest in 1999. In de evaluatie wordt trouwens onderkend
dat op de ervaringen in één jaar eigenlijk geen afgerond oordeel
gebaseerd kan worden. De economische groei, de beperkte inflatie en het aantrekken
van de werkgelegenheid in 1999 kunnen niet zonder meer op het conto van de
EMU en de invoering van de euro gezet worden. De regering beoordeelt de gang
van zaken voorlopig als positief en neemt daarmee afstand van de critici die
zich in de aanloop naar de EMU in het spel gemengd hebben. De heer Bolkestein
heeft indertijd bijvoorbeeld al de vrees geuit dat de conver- gentiecriteria
afgezwakt zouden worden en dat de euro een zwakke munt zou worden. Desgevraagd
zei de heer Vendrik dat een positief effect van de EMU wel is dat er een zekere
monetaire soevereiniteit ontstaat en dat de macht van nationale staten ten
opzichte van het geweld van internationale kapitaalmarkten enigszins gecorrigeerd
kan worden. Dat blijkt overigens een tijdelijk effect te zijn, want door de
enorme volumegroei denkt zelfs de ECB er voorlopig niet aan om te interveniëren.In de evaluatie wordt geen aandacht besteed aan het belangrijkste onderdeel
van de EMU, namelijk de vestiging van een monetaire unie onder de regie van
één Europese centrale bank. Het is wel begrijpelijk dat de minister
van Financiën terughoudendheid betracht in dezen, maar hij moet toch
een analyse geven van de institutionele vormgeving van Europa, de positie
die de ECB inneemt en de ontwikkelingen rond de euro. Het beleid dat de ECB
tot nog toe gevoerd heeft, was de heer Vendrik trouwens niet tegengevallen.
De ECB heeft echter nog geen keuze moeten maken tussen groeiversterking en
inflatiebestrijding. Er moet dus nog maar afgewacht worden hoe de ECB zich
dan zal opstellen. In de evaluatie staat niet alleen dat er sprake is van
reële convergentie, maar ook dat verschillen in groeitempo en productiviteitsontwikkeling
nodig zijn om de verschillen tussen de EMU-lidstaten te verminderen of zelfs
op te heffen. Valt er dan nog een oordeel te geven over de verschillen in
economische ontwikkeling in Europa en de gevolgen daarvan voor de vormgeving
van het economische beleid? Een redenering van «ends en goes»
zal de stabiliteit van de euro niet ten goede komen.In het licht van het Stabiliteits- en groeipact achtte de heer Vendrik
de paniek die in Europa ontstond toen in Italië als gevolg van groeivertraging
het begrotingstekort opliep van 2,0% tot 2,4% BBP, disproportioneel. Bovendien
wordt met zo'n reactie voorbijgegaan aan de goede prestaties op het gebied
van groei en werkgelegenheid van een land als Italië. Hetzelfde geldt
voor de discussie over de pensioenen. Er wordt groot alarm geslagen, omdat
een groot aantal landen daarvoor met een omslagstelsel werkt. Een kapitaaldekkingsstelsel
verdient inderdaad de voorkeur, maar in dit verband moet wel bedacht worden
dat in landen, waar sprake is van grote vergrijzing waarschijnlijk bespaard
kan worden op de kosten voor onderwijs. De pensioenvoorziening moet dus van
verschillende kanten bekeken worden. De heer Vendrik wilde zich er niet over
uitlaten of Nederland er hinder van zal ondervinden, als bepaalde landen zich
in het licht van de vergrijzing niet goed voorbereiden op de pensioenvoorziening.
Of er nou een euro is of niet, in die zin zijn de Europese landen allemaal
van elkaar afhankelijk.In navolging van het Verdrag van Amsterdam en het Verdrag van Maastricht
is bepaald dat de Ecofin-raad op een gegeven moment in en na overleg met de
ECB richtlijnen kan vaststellen voor de wisselkoers van de euro. In welke
situatie kan die bepaling van kracht worden? Tot slot wilde de heer Vendrik
weten wat de institutionele gevolgen van de komst van de EMU zijn. Het herhaalde
pleidooi voor een «gouvernement économique» lijkt namelijk
aan politieke betekenis te winnen. De manier waarop de beleidscoördinatie
en helaas ook de concurrentie in Europa vorm krijgen, wordt steeds minder
transparant. Het lijkt dan ook in toenemende mate van belang om voor supra-internationale
economische aangelegenheden in Europa een besliscentrum in te stellen. Aan
een discussie daarover valt nauwelijks meer te ontkomen.De heer De Haan (CDA) sprak zijn waardering
uit voor de evaluatie van het eerste jaar van de EMU. De girale invoering
van de euro is vrijwel vlekkeloos verlopen, hetgeen vertrouwen geeft in de
chartale introductie ervan. Wanneer het bankwezen en de financiële sector
nog niet naar de euro waren overgeschakeld, dan hadden de Aziëcrisis,
de problemen in Rusland en de ontwikkelingen in Amerika de diverse muntkoersen
in Europa flink onder druk kunnen zetten. Op die manier had zelfs het proces
van de interne markt op de tocht kunnen komen te staan. Door de euro is er
geen sprake meer van fluctuaties tussen de wisselkoersen van de EMU-landen.
Aangezien de kapitaalmarkten ook niet een keer hebben geprobeerd om de vastgestelde
wisselkoersen uit te testen, lijkt het niet erg waarschijnlijk dat landen
nog uit de EMU zullen stappen. Het frame van de onderhavige operatie is kennelijk
goed. Het is ook een goede zaak dat de ECB zo goed als politiek onafhankelijk
is en dat het belang van de Ecofin-raad en/of de Euro-11 toeneemt.Onder meer het stabiliteits- en convergentiepact en het proces van Keulen
bieden kaders voor het begrotingstoezicht en de economische beleidscoördinatie,
al zouden de diverse richtlijnen wat meer geïntegreerd moeten worden.
Voorlopig zal het Europese begrotingsbeleid gekenmerkt worden door een federatieve
structuur. Daar valt best mee te leven, mits duidelijk gemaakt wordt dat landen
die zich echt niet houden aan de gemaakte afspraken over begrotingsevenwicht
sancties kunnen verwachten. De federale regering van de Verenigde Staten heeft
overigens geen sanctiemogelijkheden voor het geval een van de staten uit de
band vliegt. Het proces van Cardiff betreft in hoofdzaak de interne markt.
In dit verband gaf de heer De Haan de regering in overweging om eens de schoffel
te halen door de diverse Raden. De interne markt zou op den duur onder het
ministerie van Economische Zaken moeten komen te vallen in plaats van onder
het ministerie van Buitenlandse Zaken.De ECB heeft evenals de FED het monetaire beleid uiterst eng gedefinieerd,
waar het gaat om het bestrijden van inflatie. Nu het inflatiespook van de
jaren zestig en zeventig langzamerhand is overwonnen, zouden die banken hun
monetaire beleid ook eens moeten gaan richten op stabilisatie van de wisselkoersen.
Instabiele wisselkoersen hebben trouwens veel met inflatie te maken.De regering en De Nederlandsche Bank hebben de Kamer goed geïnformeerd
over de introductie van de euro en de kosten die daarmee gemoeid zijn. Het
wordt nu gelukkig mogelijk om al voor 1 januari 2002 guldens om te wisselen
in euro's, maar de manier waarop dat kan gebeuren, verdient geen schoonheidsprijs.
Het zou gewoon mogelijk moeten zijn om op kleine schaal niet alleen euromunten,
maar ook eurobiljetten aan te schaffen. De verstrekking van de publiekssets
is bovendien een kostbare aangelegenheid. Hierdoor heeft de regering eigenlijk
ook geen argument meer om bijvoorbeeld de automatenbranche geen tegemoetkoming
te geven voor de kosten die zij moet maken voor de omschakeling
naar de euro. Tot slot vroeg de heer De Haan aandacht voor de kosten die kleine
winkeliers hiervoor moeten maken.Het antwoord van de ministerDe minister memoreerde dat de plannen rond
de EMU en de euro in 1997 en 1998 twee groepen critici ontmoetten. De keynesiaans
georiënteerde critici vreesden dat de eisen, die in het kader van de
EMU op budgettair terrein werden gesteld Europa naar een bestedingscrisis
zouden leiden. De andere groep critici richtte zich meer op de supply side.
Zij waren van mening dat de euro een zwakke munt zou worden, omdat er allerlei
dubieuze landen lid zouden worden van de EMU en zij zich niet aan de gemaakte
afspraken zouden houden. In 1999 is gebleken dat de Aziëcrisis en de
problemen in Rusland slecht in geringe mate invloed hebben gehad op de economische
ontwikkeling in Europa. De economische groei is weliswaar niet in alle EMU-landen
even groot geweest, maar de combinatie van de budgettaire discipline in het
kader van de EMU en de crisis in Azië heeft niet geleid tot een sterke
stijging van de werkloosheid en bestedingsuitval. Ook zijn de budgetten niet
uit de hand gelopen en is er geen sprake van dreigende inflatie. Uit de definitieve
rapportages op budgettaire terrein van de afzonderlijke EMU-landen is onlangs
zelfs gebleken dat het begrotingstekort van de Euro-11 is uitgekomen op gemiddeld
1,2% BBP in plaats van de geplande 1,8%.Vorig jaar mei brak er enige paniek uit, ook op de financiële markten,
omdat de nieuwe minister van financiën van Italië toen meldde dat
het begrotingstekort wel eens hoger kon uitvallen dan gepland. Op zichzelf
is het nogal absurd dat ook bij tegenslagen de doelstelling gerealiseerd moet
worden. Uit de situatie die toen is ontstaan kan de les worden getrokken dat,
wanneer plannen niet vooraf zijn voorzien van afwijkingsregels, de financiële
markten sterk kunnen reageren als de gewekte verwachtingen niet gehaald dreigen
te worden. Dit heeft ertoe geleid dat diverse landen nu meer waardering hebben
voor behoedzaam ramen. Verder heeft naar aanleiding hiervan een discussie
in de Euro-11 plaatsgevonden over rule based budgetary policy. Overigens is
het begrotingstekort van Italië vorig jaar uiteindelijk onder 2% BBP
uitgekomen.Wanneer landen als Griekenland willen toetreden tot de EMU, moeten zij
uiteraard aan dezelfde voorwaarden voldoen als de landen die nu al in de EMU
zitten. Griekenland voldoet daar nu overigens aan. Op zich hebben de ministers
van financiën weinig mogelijkheden om de koers van de euro in Europa
rechtstreeks te beïnvloeden. De Ecofin-raad kan, alleen als sprake is
van fundamentele onevenwichtigheden in de wisselkoersverhouding, globale oriëntaties
over de wisselkoers uitvaardigen. De Euro-11 ontwikkelt terzake nu een beetje
een eigen dynamiek. De minister had in de Euro-11 geopperd dat die bevoegdheid
meer in overeenstemming gebracht moet worden met het Europese verdrag, omdat
landen als het Verenigd Koninkrijk en Denemarken dan ook aan tafel zitten.
Het is vervolgens de taak van de ECB om daar concrete beleidsmaatregelen aan
te verbinden. Dat gebeurt overigens in nauw overleg tussen de ECB en de Ecofin-raad
of de Euro-11. De overige Europese beleidsdocumenten en richtsnoeren op financieel-economisch
vlak kunnen ieder voor zich indirect een goede invloed hebben op het beleid
van de lidstaten en daarmee ook op de koers van de euro. Door de onderliggende
economische dynamiek te bevorderen kan het vertrouwen in de waarde van de
euro versterkt worden. Om de stabiliteit in het eurogebied te bewaken, stelt
de Commissie tegenwoordig ook een apart rapport op over de implementatie van
de richtsnoeren en aanbevelingen.Het toezicht op de financiële sector is versterkt. Mede op Nederlands
initiatief heeft een werkgroep onder leiding van de heer Brouwer van De Nederlandsche
Bank de sectoroverschrijdende en landsgrens overschrijdende problematiek
in kaart gebracht. De samenwerking tussen de toezichthouders wordt internationaal
en ook in sectorverband versterkt. Door de beursfusie houden Nederland, België
en Frankrijk bijvoorbeeld gezamenlijk toezicht op de beurs. Een en ander geeft
wellicht ook aanleiding om het toezicht op het effectenverkeer in Europa meer
te uniformeren.Versterking van de Ecofin-raad wordt vooral bepleit door de Europese Raad.
De Europese Raad acht zichzelf namelijk niet het geschikte gremium om het
financieel-economische beleid te coördineren. De premiers en presidenten
van de EU-landen komen bijvoorbeeld maar eenmaal per halfjaar bij elkaar.
Bovendien zijn zij niet allemaal even goed geverseerd in het financieel-economische
beleid. Om een zekere coördinatie te bewerkstelligen vraagt de Ecofin-raad
de andere Raden overigens om advies en gegevens, voordat er voorstellen worden
geformuleerd voor een Europese top. De globale richtsnoeren bestrijken namelijk
vaak diverse beleidsterreinen. Wel is het zo dat de ministers van Financiën
in de andere EU-landen vaak ook economische zaken in hun portefeuille hebben.
De Nederlandse regering gaat ervan uit dat er gecoördineerd moet worden
waar dat nodig is en dat er van beleidsconcurrentie sprake moet zijn waar
dat mogelijk is. Verder moeten «peer pressure» en «best
practices» ertoe leiden dat de landen van elkaar leren, maar niet direct
alles op dezelfde manier doen. Desgevraagd zei de minister dat de Europese
Raad niet moet worden gezien als zelfstandig beleidsbepalend orgaan. De Europese
Raad doet de meeste voorstellen van de Raden als hamerstuk af. Alleen als
een Raad niet tot een standpunt heeft kunnen komen, gaat de Europese Raad
dieper op een zaak in en probeert hij de daaromtrent gerezen conflicten op
te lossen. In dat verband komt vaak de Ecofin-raad in beeld, omdat deze raad
het meest van doen heeft met het financieel-econo- mische beleid. Verder spreekt
de Europese Raad veel over justitiële aangelegenheden en buitenlands-politieke
zaken.De theorie van Balassa en Samuelson dat het bij een evenwichtige economische
ontwikkeling normaal is dat de landen, die qua economische ontwikkeling wat
achterblijven bij de andere landen een wat hogere prijsstijging kennen, is
een eye opener. In dat licht zou het ook logisch zijn dat de achterblijvende
landen een wat hogere economische groei kennen. Wanneer de landen met een
meer dan gemiddelde economische ontwikkeling ook een hoge economische groei
hebben en de landen met een minder dan gemiddelde economische ontwikkeling
een lage economische groei kennen, zou er een onevenwichtige situatie ontstaan.
Het is natuurlijk geen stelregel, maar op grond van theoretische beschouwingen
mag verwacht worden dat landen als Spanje, Portugal, Griekenland en Ierland
systematisch een meer dan gemiddelde economische groei bewerkstelligen en
dat landen als Duitsland, Frankrijk en Nederland een minder dan gemiddelde
economische groei kennen. Desondanks is in Nederland door de sterke werkgelegenheidsgroei
de afgelopen jaren toch een bovengemiddeld BBP gerealiseerd.Desgevraagd zei de minister dat de theorie van Balassa en Samuelson weliswaar
een klassieke theorie is, maar dat «catching up» in de praktijk
goed blijkt uit te werken. Dat is het beste zichtbaar in een land als Ierland
dat al een aantal jaren 8% tot 10% economische groei per jaar genereert. Hieruit
blijkt ook dat de perifere ligging van een land weinig invloed heeft op de
economische ontwikkeling ervan. Een keerpunt in de economische ontwikkeling
van Ierland is overigens geweest dat men daar van de Angelsaksische arbeidsverhoudingen
is overgestapt op een meer coöperatieve benadering. Daarna is de werkgelegenheid
daar sterk gegroeid. De minister had niet de indruk dat de fiscale politiek
een positieve invloed heeft gehad op de economische groei in Ierland. In landen
als Spanje, Portugal en Griekenland zal het proces van «catching up»
hopelijk ook tot goede resultaten gaan leiden. In dit licht heeft de wisselkoers
van de euro maar een zeer beperkte betekenis. De wisselkoers is in landen
met een achterblijvende groei misbruikt om aanpassingsproblemen
voor zich uit te schuiven, maar daar zijn zij uiteindelijk niets wijzer van
geworden. De pensioenproblematiek is overigens op de Europese agenda gezet.Besluiten van de ECB zijn openbaar. Die worden gepubliceerd in een perscommuniqué
en mondeling toegelicht. Openbaarmaking van de notulen van ECB-vergaderingen
zal alleen maar averechts werken. De huidige procedure is zeer transparant.Er is gesteld dat er door het grote renteverschil met de Verenigde Staten
risicovrij geld geleend kan worden in Europa om dat in de Verenigde Staten
te beleggen. Voorwaarde is dan wel dat de wisselkoersen gelijk blijven. Omgekeerd
kan ook gesteld worden dat uit het feit dat in de Verenigde Staten 2% à
3% meer rente betaald moet worden voor leningen dan in Europa, de verwachting
spreekt van een trendmatige depreciatie van de dollar van 2% à 3%.
De interest-pariteitstheorie geeft daar ook een duiding van.Er moet niet al te veel verwacht worden van interne coördinatie,
laat staan van externe coördinatie. Wellicht is er thans wat meer aanleiding
om met elkaar van gedachten te wisselen over de wisselkoersverhoudingen. In
het licht van de prijsstabiliteit kijkt de ECB uiteraard naar de wisselkoersen
en de ontwikkelingen op de beurs, maar ook naar de loonontwikkeling en de
activa. In die zin is de sterke stijging van de dollar een punt van zorg voor
de ECB. Hogere invoerprijzen hebben namelijk ook invloed op de Europese inflatie.
Het is overigens winst dat nu helder is dat de ECB is ingehuurd om de prijsstabiliteit
te bewaken en daar ook op afgerekend kan worden.Als het Verenigd Koninkrijk wil toetreden tot de EMU, moet het ook voldoen
aan het criterium van twee jaar wisselkoersstabiliteit en de voorwaarde van
twee jaar deelname aan het Europees wisselkoersmechanisme (ERM), al kan het
laatste juridisch op verschillende manieren worden uitgelegd. Die criteria
gelden voor elk land dat tot de EMU wil toetreden. Zweden voldoet bewust niet
aan de criteria. Het heeft zich de facto een «opt-out» verschaft
door bijvoorbeeld niet aan de eisen inzake wetgeving te voldoen. Verder heeft
het bewust niet deelgenomen aan het ERM. Zweden wacht waarschijnlijk tot Denemarken
ook wil toetreden tot de EMU, waarna het Verenigd Koninkrijk wellicht ook
volgt. De minister was overigens uitgenodigd om in Denemarken, voorafgaand
aan het referendum terzake op een symposium, uiteen te zetten hoe het een
klein land bevalt om in het eurogebied te zitten.De Euro-11 zou niet te veel tijd moeten besteden aan de euro en de gang
van zaken daaromtrent. In de Euro-11 zou in het licht van «peer pressure»
en «best practices» meer van gedachten gewisseld moeten worden
over het economische en budgettaire beleid in de afzonderlijke lidstaten.
De minister meende ook dat de Euro-11-landen het «recht» hebben
om op dat vlak iets intensiever samen te werken dan in het verband van de
vijftien EU-lidstaten. Het was overigens niet zijn bedoeling om daarmee de
rol van de Ecofin-raad uit te hollen. Verder meende hij in tegenstelling tot
Frankrijk dat de Euro-11 een informeel overlegorgaan moet blijven. Voorkomen
moet namelijk worden dat er in de Euro-11 uiteindelijk net als in de G7 en
de G10 voornamelijk gesproken wordt over de vaststelling van het perscommuniqué.
In de Euro-11 wordt wel veel gepraat, maar er wordt weinig besloten. Hier
wordt overigens keurig verslag van gedaan.De VNG heeft in een brief aangekondigd dat zij in het voorjaarsoverleg
met het kabinet wilde spreken over compensatie van de gemeentelijke kosten
van de invoering van de euro. Dat overleg heeft inmiddels plaatsgevonden.
Aangezien hier niets meer over gezegd is, zal deze zaak naar bevrediging zijn
opgelost. De VNG heeft in haar brief overigens een erg partiële beschouwing
te berde gebracht, al is het aannemelijk dat de gemeentes relatief meer kosten
zullen moeten maken dan het rijk voor de introductie van de euro. De gemeentes
en de provincies krijgen echter geld voor bijvoorbeeld het mestbeleid, terwijl
dat rijksbeleid is. Dat gebeurt evenwel op grond van de algemene
afspraak dat de rijksuitgaven en de uitkeringen aan Gemeenteen Provinciefonds
zich parallel moeten bewegen. Als het even kan moet daar geen uitzondering
op gemaakt worden. Dat wordt alleen gedaan als het rijk mede namens de gemeentes
en de provincies iets doet. Dat is bijvoorbeeld het geval met de tegoeden
uit de tweede wereldoorlog. Het is uiteraard een partiële redenering
dat de extra uitgaven van het rijk voor de invoering van de euro via de normeringssystematiek
leiden tot een extra stijging van het gemeentefonds. Er zijn veel meer mechanismen
die bij de voorjaarsnota in het voor- of nadeel van de gemeentes en de provincies
kunnen uitwerken. De plafonds gelden voor de collectieve sector als geheel,
terwijl de uitkering in het Gemeentefonds en het Provinciefonds gekoppeld
is aan een deel van de rijksuitgaven, namelijk de rijksuitgaven uitgezonderd
de afdrachten aan de EU en de rente-uitgaven.De introductie van de euro zal voor veel burgers een gecompliceerde zaak
zijn. Zij moeten dan ook goed voorgelicht worden. Wanneer in dat kader aan
iedere Nederlandse burger vanaf zes jaar een gratis setje munten wordt verstrekt,
zal dat de maatschappelijke acceptatie van de munt bevorderen. De chartale
overstap van de gulden naar de euro is ook een symbolisch moment. De kosten
van de distributie van de publiekssets zijn overigens moeilijk los te zien
van de kosten die sowieso gemaakt moeten worden om de burgers individueel
voor te lichten over de gang van zaken rond 1 januari 2002. Na discussie in
het kabinet is uiteindelijk gekozen voor de afhaalvariant, omdat op die manier
de distributiekosten beperkt kunnen worden. Het streven is er nu op gericht
om voldoende afhaalpunten te realiseren in banken, postkantoren en winkels.
Verder is het de bedoeling dat de mensen daar ook voor f 25 een pakket
euromunten kunnen kopen. Om te voorkomen dat de middenstand in januari 2002
problemen krijgt met wisselgeld, zullen de mensen door middel van het informatiepakket
aangespoord worden om die muntpakketten aan te schaffen. De overheid kan de
mensen echter niet dwingen om al euro's aan te schaffen, voordat zij ermee
kunnen betalen. Om front loading te bevorderen, zullen ook in de andere EMU-landen
muntpakketten aangeboden worden. Mogelijk dat zelfs het Nederlandse idee om
een gratis setje euro's te verstrekken navolging krijgt. De minister wilde
graag op een ander moment nader op de publiekssets en de distributie ervan
terugkomen.Om het bedrijfsleven tegemoet te komen in de kosten die het moet maken
voor de introductie van de euro, is al een algemene faciliteit gecreëerd.
Vanaf 1999 tot en met 2001 is voor een verhoging van de zelfstandigenaftrek
en de investeringsaftrek 60 mln. per jaar uitgetrokken. De automatenbranche
zal wat meer kosten moeten maken voor de introductie van de euro dan de meeste
andere branches. Het rijk probeert de automatenbranche dan ook te helpen,
bijvoorbeeld door het testcentrum gratis open te stellen voor het testen van
automaten. Het is overigens wel zo dat alle bedrijven in die branche hetzelfde
probleem hebben. Uit een oogpunt van concurrentie is het dan ook wat gemakkelijker
om deze kostenpost door te berekenen aan de afnemers. De minister voelde er
niet veel voor om een sector specifiek te gaan compenseren, omdat de andere
branches zich dan ook zullen melden. De introductie van de euro zal het totale
bedrijfsleven zo'n 5,5 mld. kosten, onder meer voor het omzetten van de administratie.
De Nederlandsche Bank heeft evenwel becijferd dat de baten die kosten over
enkele jaren zullen overtreffen. De baten zullen oplopen tot zo'n 7 mld. per
jaar.Het is uitgesloten dat er sprake zal zijn van front loading van eurobiljetten.
In Europees verband is dit punt ook niet meer aan de orde gesteld. Bovendien
heeft de ECB hier buitengewoon stellige opvattingen over. Er zal wel naar
gestreefd worden om de geldautomaten in de eerste weken van januari 2002 vooral
te bevoorraden met kleine coupures. Naar het oordeel van De Nederlandsche
Bank en het Nationaal forum voor de introductie van de euro zal
het, gezien het scenario dat nu voorligt, mogelijk zijn om de periode dat
er de facto twee soorten munten circuleren, te beperken tot twee weken. Er
is een periode van vier weken uitgetrokken voor de duale fase, maar materieel
moet het sneller kunnen.De voorzitter concludeerde dat over de verstrekking
van de publiekssets met euromunten nog nader gesproken zal worden.De voorzitter van de commissie,Van GijzelDe griffier van de commissie,JanssenXNoot1Samenstelling: Leden: Schutte (RPF/GPV), Reitsma (CDA), Witteveen-Hevinga
(PvdA), Rosenmöller (GroenLinks), Van Zijl (PvdA), Van Gijzel (PvdA),
voorzitter, Voûte-Droste (VVD), De Vries (VVD), Noorman-den Uyl (PvdA),
Marijnissen (SP), Kamp (VVD), Giskes (D66), Crone (PvdA), Van Dijke (RPF/GPV),
Bakker (D66), Hofstra (VVD), De Haan (CDA), ondervoorzitter, Vendrik (GroenLinks),
Wijn (CDA), Stroeken (CDA), Remak (VVD), Van Beek (VVD), Balkenende (CDA),
Kuijper (PvdA), Dijsselbloem (PvdA).Plv. leden: Van der Vlies (SGP), Verburg (CDA), Koenders (PvdA), Harrewijn
(GroenLinks), Smits (PvdA), Duijkers (PvdA), Balemans (VVD), Wilders (VVD),
Van Oven (PvdA), De Wit (SP), Patijn (VVD), Schimmel (D66), Kalsbeek (PvdA),
Hoekema (D66), Van Walsem (D66), Blok (VVD), Dankers (CDA), Rabbae (GroenLinks),
Van den Akker (CDA), Hillen (CDA), Hessing (VVD), Weekers (VVD), Bijleveld-Schouten
(CDA), Timmermans (PvdA), Hindriks (PvdA). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-25107-44.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl