Vaststelling begroting van het Ministerie van Buitenlandse Zaken (V) voor het jaar 2004; Verslag algemeen overleg van 1 juli 2004 over onder andere ontwikkeling van nucleaire wapens
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-12 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 29200-V, nr. 100

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

06-09-2004

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2003-2004

29200-V nr. 100

31-08-2004

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamVragen en opmerkingen uit de commissiesHet antwoord van de bewindsliedenOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 29200-VToon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 44 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
29 200 VVaststelling van de begrotingsstaat van het Ministerie van Buitenlandse
Zaken (V) voor het jaar 2004nr. 100VERSLAG VAN EEN ALGEMEEN OVERLEGVastgesteld 31 augustus 2004De vaste commissie voor Buitenlandse Zaken1
en de vaste commissie voor Economische Zaken2
hebben op 1 juli 2004 overleg gevoerd met minister Bot van Buitenlandse
Zaken en staatssecretaris Van Gennip van Economische Zaken over:– de brief van de minister van Buitenlandse Zaken
d.d. 26 april 2004 inzake de inzet van de regering bij de Prepcom (New
York, 26 april 2004–7 mei 2004) ter voorbereiding van de Toetsingsconferentie
van het Non-Proliferatie Verdrag (NPV) in 2005 (BuZa-04-151);– de antwoorden van de minister van Buitenlandse
Zaken op de schriftelijke vragen van het lid Karimi inzake het leveren van
nucleaire technologie (Aanhangsel Handelingen II, vergaderjaar 2003–2004,
nrs. 1007 en 1008);– de brief van de minister van Buitenlandse Zaken
d.d. 5 april 2004 houdende zijn antwoord op het verzoek van de commissie
om informatie inzake de bij de regering aanwezige kennis over de betrokkenheid
van Urenco Nederland BV bij de ontwikkeling van nucleaire wapens in een aantal
landen, waaronder Pakistan (29 200 V, nr. 72);– de brief van de minister van Buitenlandse Zaken
d.d. 10 juni 2004 houdende nadere informatie over de bij de regering
aanwezige kennis over de toenmalige betrokkenheid van Urenco Nederland BV
bij de ontwikkeling van nucleaire wapens in een aantal landen waaronder Pakistan
(29 200 V, nr. 87).Van dit overleg brengen de commissies bijgaand beknopt verslag uit. Vragen en opmerkingen uit de commissiesDe heer Brinkel (CDA) spreekt zijn bezorgdheid
uit over de verspreiding van massavernietigingswapens. Nucleaire wapens en
technologie zijn op de zwarte markt wereldwijd te koop; landen zoals Iran
en Noord-Korea beschikken er reeds over en de kans is groot dat ook terroristische
organisaties zich ermee inlaten. Het internationale regime tot controle op
proliferatie – verspreiding – van massavernietigingswapens dient
daarom versterkt te worden. De normen in het Non-Proliferatie Verdrag (NPV)
zijn voor verschillende landen reden geweest om de kernwapens te ontmantelen.
In dat verband verdient het streven van de regering tot volledige naleving
en universele ondersteuning van het verdrag met een centrale rol voor het
internationale atoomenergie agentschap (IAEA) alle steun. Uit de geledingen
van de Nederlandse regering, de Amerikaanse regering, de IAEA en de top van
de G8 zijn voorstellen gedaan om het non-proliferatie- regime te versterken.
Betekent deze input dat de kans op succes bij de conferentie tot herziening
van het NPV in 2005 groot is?De internationale gemeenschap mag niet toestaan dat algemeen vastgestelde
regels worden overtreden. Iran speelt op dit punt een kat en muis spel; volgens
de IAEA verleent Iran geen volledige medewerking aan inspecties. Hoewel in
het NPV geen sancties op overtreding zijn opgenomen, is het van essentieel
belang dat de internationale gemeenschap optreedt tegen schending ervan. De
Veiligheidsraad moet immers naleving van internationale normen af kunnen dwingen.
Desgevraagd geeft de heer Brinkel aan dat een uitspraak van de Veiligheidsraad
in dezen noodzakelijk kan zijn.De Europese Unie is een groot voorstander van non-proliferatie; succes
op dit gebied is afhankelijk van samenwerking met sleutellanden zoals de Verenigde
Staten, Rusland, Japan en Canada. In hoeverre brengt de Nederlandse regering
als voorzitter van de EU de versterking van het internationale sanctieregime
ter sprake tijdens bilaterale contacten?Een van de zwakke punten in het NPV betreft de mogelijkheid voor lidstaten
om het verdrag op te zeggen – artikel 10 – . Landen kunnen het
lidmaatschap gebruiken om zich te ontwikkelen in het civiele gebruik van kernenergie.
Zij kunnen op die manier kennis en materiaal verwerven voor militair gebruik
en vervolgens hun lidmaatschap opzeggen. Is de Nederlandse regering bereid
om bij de Herzieningsconferentie dergelijk misbruik van artikel 10 tegen te
gaan?In VN-resolutie 1540 staan non-proliferatiemaatregelen opgenomen, waarbij
expliciet verwezen wordt naar het verdrag. Hoe ziet de regering implementatie
van de resolutie in Nederland? In de resolutie staat ook een uitnodiging om
andere lidstaten bij te staan in de controle op de non-proliferatie van nucleaire,
radiologische, chemische en biologische wapens. Heeft Nederland aspiraties
in het bijstaan van andere landen?Naast het NPV zijn andere activiteiten gewenst, bijvoorbeeld zoals genoemd
in het Proliferation Security Initiative – PSI – waaraan Nederland
deelneemt. Is dit initiatief gericht op onderschepping van schepen en vliegtuigen
van schurkenstaten of ook op onderschepping van materialen van andere landen?
Hoe verhoudt de universele ambitie van het NPV zich tot de reikwijdte van
dit initiatief?Pakistan vervult een sleutelrol bij de verspreiding van nucleaire kennis
en materiaal naar landen zoals Iran, Noord-Korea en voorheen Libië. Is
die situatie inmiddels veranderd? De EU-trojka heeft gesproken met de regering
van Pakistan, onder meer over de wens van de EU om Pakistan te laten deelnemen
aan het NPV. Zijn op dat punt vorderingen gemaakt?De heer Wilders (VVD) meent dat de recente
informatie over proliferatie van nucleaire technologie niet vrolijk stemt.
Recentelijk is gebleken dat informatie over nucleaire technologie van Urenco
Nederland BV niet alleen is overgebracht naar Pakistan maar ook naar Libië,
Iran en Noord-Korea. De daarvoor verantwoordelijke spion Khan
schijnt zijn betrokkenheid in dezen toegegeven te hebben aan de Pakistaanse
regering maar is daarvoor niet gevangen gezet. De rol van de Pakistaanse regering
is sowieso dubieus omdat Khan jarenlang zonder tegenwerking technologie heeft
kunnen exporteren. Kan de minister zijn visie op dit punt geven? Heeft de
Nederlandse regering voldoende instrumenten om dergelijke praktijken te bestrijden?In reactie op Kamervragen over de betrokkenheid van de Nederlander Henk
S. bij de zwarte atomaire markt geeft de minister aan dat navraag is gedaan
bij de Pakistaanse regering en dat deze informatie verstrekt zodra daartoe
aanleiding is. Dat antwoord is wat mager en tamelijk naïef. Meent de
regering dat zij over voldoende wettelijke instrumenten beschikt om dergelijke
activiteiten aan te pakken? Is hieraan door het openbaar ministerie in een
richtlijn van het openbaar ministerie prioriteit gegeven? Het is wrang dat
Khan grote waardering heeft voor de Nederlandse wet omdat is afgezien van
verdere vervolging.De heer El-Baradei heeft in een artikel in de New York Times aangegeven,
dat terroristen over niet al te lange tijd over nucleaire wapens zullen kunnen
beschikken. Op welke manier is volgens de regering te voorkomen dat terroristen
nucleaire eindproducten in handen krijgen? In een rapport van El-Baradei blijkt
ook dat Iran tracht onderdelen van de nucleaire programma's aan de inspecties
van de IAEA te onttrekken. Bovendien worden feiten achtergehouden en onwaarheden
verteld. Wat is de mening van de regering hierover? Is de regering het eens
met het standpunt van El-Baradei dat er zekerheid moet zijn dat Iran niet
aan nucleaire wapens werkt? Is de minister bereid om zich in te zetten voor
een uitspraak van de Veiligheidsraad op dit punt?Ook de situatie in Noord-Korea is problematisch te noemen; er is geen
zicht op de nucleaire activiteiten aldaar. Kan de minister een beeld schetsen
van de voortgang van de «six party-talks»? Op welke manier kan
de EU daaraan bijdragen?Gelet op berichten over uraniumfabrieken bij Rio de Janeiro is er ook
reden tot zorgen ten aanzien van Brazilië. Wat is de reactie van de regering
daarop?Mevrouw Van Velzen (SP) concludeert dat het
niet goed gaat met het NPV. Niet voor niets is door El-Baradei alarm geslagen
over de verspreiding van technologie naar gevaarlijke partijen. Ook de illegale
verspreiding van technologie vanuit Nederland door Khan naar onder meer Pakistan
is daarvan een teken. De regering geeft toe dat informatie door Khan gestolen
kon worden vanwege veiligheidsproblemen in het verleden en is daarom medeverantwoordelijk
voor de gevolgen daarvan zoals de ontwikkeling van kernwapens in Pakistan.
Nederland dient het dan ook als taak te beschouwen dat het NPV wordt nagekomen
en dat zoveel mogelijk landen zich daaraan verbinden. Hoewel terecht wordt
gewezen op misstanden in Iran en Noord-Korea, mogen de ogen in dit verband
niet worden gesloten voor de situatie in bevriende staten zoals Israël.De Kamer is aan de hand van vertrouwelijke stukken geïnformeerd over
het begrip «catch all» hetgeen het moeilijk maakt om daarover
in het openbaar te spreken. Informatie over het begin van de rechtsgang rond
de zaak van Henk S., waarbij overtreding van de Nederlandse wapenexportwetgeving
naar voren kwam, is wel openbaar. In dat proces werd verwezen naar Verboom
international BV, een bedrijf dat ongestraft kogellagers had geëxporteerd
in dezelfde tijd naar hetzelfde bedrijf. Kan de staatssecretaris aangeven
of die informatie correct is?Uit de openbare lijst van de catch-allbeschikkingen blijkt dat in 2003
een beschikking op een bepaald product naar India is ingetrokken. Wat is daarvoor
de reden? Weliswaar is in 2003 het embargo opgeheven, maar catch-allproducten
zijn proliferatiegevoelige producten en kunnen niet in een algemeen kader
worden beschouwd. De regering heeft toegezegd, de mogelijkheid van overtredingen tegen de
geest van het NPV, door het uitwisselen van intellectuele goederen–
kennis van nucleaire materie – te onderzoeken. Wat is de stand van zaken
op dit punt?Als Nederland zich echt ten volle verbindt aan het NPV, moet het ook openheid
betrachten ten aanzien van Volkel. De regering zal zelf een aandeel moeten
leveren in de nucleaire ontwapening om een geloofwaardige partner in het NPV
te blijven.De heer Koenders (PvdA) vindt het NPV in de
huidige vorm onhoudbaar; in het verdrag zijn zoveel tegenstellingen opgenomen
dat zich onwenselijke situaties konden voordoen, bijvoorbeeld in India en
Pakistan. Deze landen hebben zich niet aan het NPV verbonden en trachten nu
met kernwapens hun status te vergroten. In het NPV zijn bovendien geen bepalingen
opgenomen over de overdracht van nucleaire technologie. Deze fundamentele
tekortkomingen in het verdrag hebben gevolgen voor het verloop van de Toetsingsconferentie.
Welke rol ziet de Nederlandse regering in dezen voor zichzelf weggelegd?Kan de regering aangeven op welke wijze tegemoet gekomen kan worden aan
de bevindingen van El-Baradei? Hoe kunnen de inspecties in Iran effectiever
worden gemaakt en de kansen van proliferatie en nieuwe actoren en terroristen
worden verkleind?Wat is de visie van de regering op het probleem van de civiele nucleaire
technologie die altijd misbruikt lijkt te worden? Is de discussie over nucleaire
energie daar niet nauw aan verbonden?De vraag is of actief opgetreden moet worden tegen landen zoals de Verenigde
Staten dat niet bereid is om het Comprehensive nuclear test ban treaty als
kernelement van artikel 6 om in goed vertrouwen te onderhandelen, te ondertekenen.
In dit verband moet ook de situatie rond de mini nukes als een groot probleem
worden beschouwd.In de Russische federatie en het voormalige Oostblok wordt te weinig energie
gestoken in het opruimen van nucleaire resten, ondanks de aandacht daarvoor.
Er is daarvoor te weinig geld beschikbaar. Wat is de inzet van de Nederlandse
regering op dit punt?Ten aanzien van Iran, Pakistan, Noord-Korea en Israël wordt op gelijksoortige
punten verschillend beleid gevoerd, onder meer afhankelijk van de committering
aan het NPV. Tegen Israël – Middle East nuclear free zone –
wordt bijvoorbeeld in het geheel niet opgetreden, terwijl in het geval van
Noord-Korea voor het engagement wordt gekozen: economische samenwerking versus
het opgeven van nucleaire opties. Wat is de stand van zaken op dat punt? Meent
de regering overigens dat de uittreding van Noord-Korea juridisch mogelijk
is? Pakistan wordt in het kader van de non-proliferatie het minst genoemd
maar beschikt over nucleaire wapens en speelt een prominente rol in de nucleaire
dubbelpolitiek. De verklaring van El-Baradei over het in gebreke blijven van
Iran is zo ernstig dat een reactie vanuit de EU gewenst is. Het is onverstandig
om de Verenigde Naties zich daarover in dit stadium te laten uitspreken in
een resolutie.In het najaar zal ongetwijfeld een resolutie van het Middle Powers Initiative
aan de orde komen. Nederland dient daar in zijn hoedanigheid van NAVO-lid
vroegtijdig positief op te reageren zodat de organisatie aan kracht wint.Met betrekking tot dual use-goederen dient een versterkt regime te gelden
voor risicovolle landen, zoals India, Pakistan, Israël, Noord-Korea en
Iran. Kan de regering aangeven wat de stand van zaken is van de exportcontrole?
Kennis en kunde vormen in dit verband een cruciaal probleem. Het gaat om de
need to know-protocollen en kennis-protocollen. Is een versterking daarvan
aan de orde? Aan de illegale export van dual use-goederen dient een hogere
strafmaat verbonden te zijn.Het is goed mogelijk dat de VN-inspecteurs vertrekken uit Irak vanwege
de aanwezigheid van een nieuwe multinational force. Is er tussen de VS, de IAEA en de WHO overleg gaande over de enorme hoeveelheid wapens in
Irak, die in verkeerde handen kunnen vallen, bijvoorbeeld via de haven van
Rotterdam? Wat is de relatie tussen de inspectiedienst van het ministerie
van VROM, die gaat over de inspecties van oude metalen, en het ministerie
van Buitenlandse Zaken en Economische Zaken?Mevrouw Karimi (GroenLinks) herinnert aan
de aanleiding van de diverse brieven van het kabinet over het NPV, namelijk
het bericht dat het Iraanse nucleaire programma gebaseerd is op technologie
van Urenco BV, een Nederlands bedrijf. Wat is de reactie van de regering op
de recente uitspraak van El-Baradei dat westerse bedrijven recentelijk wederom
betrokken zijn geweest bij de aankoop en bouw van nucleaire centrifuges door
Iran? Is Urenco daar ook bij betrokken? In antwoord op Kamervragen van de
heer Wilders op dit punt geeft de minister aan dat de Russische federatie
geen contact heeft opgenomen met de Nederlandse regering. Waarom heeft Nederland
daarover zelf geen contact opgenomen? Wat is uit het onderzoek van de AIVD
naar Urenco naar voren gekomen? Wat heeft de samenwerking tussen de AIVD en
de IAEA tot nu toe opgeleverd?De nucleaire machten hebben zich in het NPV gecommitteerd aan nucleaire
ontwapening, maar daaraan wordt in het beleid van de regering nauwelijks aandacht
besteed. Wat is de inzet op dit punt? Worden de Verenigde Staten herinnerd
aan die verplichtingen? Op dit punt is de nucleaire strategie van de NAVO
van belang; het is hypocriet om een eigen nucleaire bescherming na te streven
en deze de rest van de wereld te ontzeggen. Er wordt immers niet gegarandeerd
dat de nucleaire macht niet wordt ingezet tegen staten die niet beschikken
over nucleaire wapens. Er is geen vertrouwen in de toezeggingen die in dit
kader gedaan zijn.India, Pakistan en Israël beschikken over nucleaire wapens maar hebben
zich niet gecommitteerd aan het NPV. Zeker in de richting van Israël
wordt echter nauwelijks actie ondernomen. Wat is de inzet van de Nederlandse
regering ten aanzien van een kernwapenvrij Midden-Oosten? Ook aan de rol die
Pakistan speelt wordt te weinig aandacht besteed. Aangezien de Pakistaanse
inlichtingendienst sterk geïnfiltreerd is in de Pakistaanse samenleving,
is de bewering dat de Pakistaanse regering niet op de hoogte is geweest van
de proliferatie in Pakistan, ongeloofwaardig. Het negeren en ontkennen van
die ontwikkeling door de Pakistaanse regering is een nieuwe doodsteek voor
het NPV. Op het punt van het beschikbaar komen van nucleaire technologie en
kennis aan terroristen ligt het grootste gevaar juist bij Pakistan.Het stimuleren van kernenergie is een onderdeel in het NPV dat in hoge
mate strijdig is met andere kernpunten. De kennis en technologie van het productieproces
voor kernenergie is immers voor het overgrote deel gelijk aan dat van kernwapens.Op de exportcontrole is ook in Nederland een en ander aan te merken. In
principe is alles te koop en een versterking van het exportcontroleregime
is daarom van groot belang. Mevrouw Karimi vraagt om een reactie op de voorstellen
die zij namens de GroenLinks-fractie op dit punt gedaan heeft. Ten eerste:
uitbreiding van de lijst van dual use-goederen met alle voor het productieproces
van kernwapens relevante goederen. Ten tweede: invoering van een meldingsplicht
ten aanzien van de goederen op die lijst. Het ministerie van Economische Zaken
schijnt voor het toepassen van catch all afhankelijk te zijn van informatie
van derden. Alleen als melding wordt gemaakt van een mogelijk dubieuze actie
kan het ministerie in actie komen en een toetsing doen. Ten derde: invoering
van een vergunningsplicht voor alle goederen die worden geëxporteerd
naar landen die zich niet hebben gecommitteerd aan het NPV. Ten vierde: betere
rapportage aan de Kamer ten behoeve van een goede controle. Het antwoord van de bewindsliedenDe minister stemt in met opmerkingen over
het belang van non-proliferatie. De dreiging die volgt uit de verspreiding
van massavernietigingswapens is zeer reëel. Recente ontwikkelingen in
Libië, Iran en Noord-Korea hebben de publieke aandacht voor dit punt
versterkt. Bovendien wordt gevreesd voor beschikking over massavernietigingswapens
door terroristen.Bij het naleven van verdragen in het algemeen en het NPV in het bijzonder
kunnen twee problemen worden aangemerkt. Ten eerste de gebrekkige universaliteit:
een kleine groep landen heeft zich niet gecommitteerd aan het NPV. Juist deze
landen ontwikkelen nucleaire wapens. Ten tweede de tekortschietende implementatie
en naleving: ongeveer de helft van de partijen die het Chemisch wapenverdrag
hebben ondertekend, heeft nog niet voldaan aan de voorwaarden van implementatie.
Verder lijken de partijen zich niet volledig te houden aan de verbodsbepalingen.
Het IAEA-onderzoek naar het Iraanse nucleaire programma is in dat kader van
groot belang want dat raakt aan de toekomst van de IAEA.Op het punt van non-proliferatie richten de EU-lidstaten zich op een bundeling
van krachten. Nederland zal tijdens zijn voorzitterschap trachten om zoveel
mogelijk te behouden wat in het verleden is bereikt. Getracht wordt om wapenbeheersings-
en ontwapeningsverdragen te verstevigen door zoveel mogelijk landen het IAEA-protocol
en de verificatiestandaard te laten ondertekenen.Resolutie 1540 past in het kader van de verschillende verdragen en de
exportcontroleregimes. Aansluitend op de nonproliferatie-strategie van de
EU wordt samenwerking tussen landen, waaronder de Russische federatie, gestimuleerd.
Binnen de EU wordt nauw samengewerkt ten aanzien van de implementatie van
exportcontroles, onder meer aan de hand van de peer review. Deze is in combinatie
met naming and shaming en bij gebrek aan internationale sancties het meest
doeltreffend.De ontwikkelingen in Libië zijn positief en kunnen worden gebruikt
om andere landen onder druk te zetten. Nader onderzoek in Pakistan en Iran
zijn gemakkelijker gemaakt door informatie over netwerken van Libië.Bilaterale verdragen en contacten kunnen worden aangegrepen om het internationale
proliferatieregime onder de aandacht te brengen. Met een aantal landen in
het Midden-Oosten wordt gewerkt aan verdragen waarin verregaande nonproliferatie-bepalingen
opgenomen kunnen worden. Tijdens het Nederlands voorzitterschap zal getracht
worden, tot concrete afspraken te komen. Een obstakel in het beleid ten aanzien
van Israël is dat er geen verdrag in de maak is en derhalve geen aanknopingspunt
is om concrete afspraken aan te verbinden. In bilateraal overleg wordt het
punt wel aan de orde gesteld. Desgevraagd geeft de minister aan dat het Associatieakkoord
alleen als instrument gebruikt kan worden als de andere EU-lidstaten daarmee
instemmen. Het Nederlandse standpunt is gelijk aan dat van de EU: Israël
dient als niet-kernwapenstaat tot het NPV toe te treden. Verder dient in het
Midden-Oosten een zone te komen die vrij is van massavernietigingswapens.Bij de Toetsingsconferentie moeten de kernwapenstaten die zich gecommitteerd
hebben aan het NPV onderhandelen over verdergaande nucleaire ontwapening.
Hoewel het NPV enerzijds als ouderwets te beschouwen is, is het anderzijds
het enige instrument dat voorhanden is. Het einddoel blijft nucleaire ontwapening,
ook voor de Nederlandse regering. Tijdens de Toetsingsconferenties van 1995
en 2005 is dat doel bevestigd en inmiddels zijn daaruit initiatieven voortgevloeid,
zoals het Proliferation Security Initiative (PSI), de G8 en resolutie 1540.
Speciale aandacht zal worden besteed aan een verbod op productie van splijtstoffen
voor kernwapens. Desgevraagd geeft de minister aan dat staten die niet over
kernwapens beschikken gestimuleerd worden om deze niet te ontwikkelen en dat
de staten die daar wel over beschikken zodanig gecontroleerd moeten
worden dat zij geen gevaar vormen. De overdracht van nucleaire technologie
naar staten die daarover niet beschikken, moet beperkt zijn. In dat kader
is in G8-verband afgesproken om nucleaire installaties voor civiele doeleinden
kant en klaar af te leveren. Op die manier wordt voorkomen dat landen in het
bezit komen van bepaalde kennis, afstand nemen van het NPV en vervolgens ongestoord
nucleaire wapens ontwikkelen. Een verslag van de NPV/Prepcom-conferentie wordt
nog aan de Kamer gestuurd.Bij de bondgenoten zal worden aangedrongen op het actief tegengaan van
erosie van de verdragen. Nederland heeft in dit verband duidelijk zijn weerzin
tegen mini nukes in de richting van de VS aangegeven, juist in het licht van
het NPV. Overigens wordt vooralsnog slechts onderzoek verricht hetgeen niet
in strijd is met het NPV.Nederland heeft samen met België en Noorwegen voorstellen voor de
Toetsingsconferentie ingediend over een paar belangrijke onderwerpen, zoals
het alomvattend kernstoffenverdrag, negatieve veiligheidsgaranties en transparantie
van de kant van kernwapenstaten. Daarbij moet een balans worden gevonden tussen
landen die enerzijds gebonden zijn aan het nucleaire afschrikkingsbeleid van
de NAVO en anderzijds niet over kernwapens beschikken.Bij het bezoek van de EU-trojka aan Pakistan is uitvoerig gesproken over
de illegale uitwisseling van nucleaire technologie en kennis. De Pakistaanse
regering heeft bij monde van president Musharraf bezworen dat zij hier niet
bij betrokken is geweest. Ook uit informatie van de Nederlandse veiligheidsdienst
blijkt niet dat de Pakistaanse regering daarbij betrokken is geweest. De president
heeft volledige medewerking bij het onderzoek van de IAEA toegezegd. Pakistan
is evenwel niet bereid om zich te committeren aan het NPV. Nederland zal tijdens
het voorzitterschap blijven inzetten op toetreding van Pakistan als niet-kernwapenstaat.In een brief van 2 juni 2004 is aan de Kamer meegedeeld dat de directeur
van Urenco BV aan de Russische minister heeft geschreven dat Urenco nooit
nucleaire componenten of materiaal aan Iran heeft geleverd. De Russische minister
heeft daar verheugd op gereageerd, hetgeen duidelijk werd uit kopieën
van de briefwisseling. De Nederlandse regering heeft het vervolgens niet nodig
geacht om zelf contact op te nemen met Rusland.Ondanks geruchten zijn er geen concrete aanwijzingen dat Brazilië
actief werkt aan een kernwapenprogramma. Het land komt zijn NPV-verplichtin-
gen na, maakt deel uit van de Nuclear Suppliers Group en voert strikt exportcontroles
uit om nucleaire proliferatie tegen te gaan.De EU steunt het onderhandelingsproces van het zespartijenoverleg met
Noord-Korea; dat is recentelijk evenwel zonder veel resultaat afgebroken.
Noord-Korea mag geen stappen zetten die de onderhandelingen in gevaar brengen
maar zet deze toch. Ondanks verschillende handreikingen op het gebied van
voedselleveranties en olievoorziening, krabbelt Noord-Korea steeds terug.
Voor de EU is vooralsnog geen rol weggelegd; het is wel duidelijk dat de EU
graag een rol speelt bij de implementatie van een te bereiken akkoord.Recentelijk is door de raad van bestuur van de IAEA besloten om de druk
op Iran te handhaven en aan te blijven dringen op verdere opheldering rond
de nucleaire activiteiten. Iran heeft aangegeven dat het de activiteiten op
het gebied van uraniumverrijking hervat, tot groot ongenoegen van de EU. De
vraag is wanneer de zaak moet worden voorgelegd aan de VN-Veiligheidsraad
en sancties aan de orde zijn. Het Nederlands standpunt is dat sancties instrumenten
zijn die pas aan het einde van een traject moeten worden ingezet. Vooralsnog
moeten andere instrumenten beproefd worden. In september zal de directeur-generaal
van de IAEA opnieuw een rapport uitbrengen. Afhankelijk van de inhoud van
dat rapport moet beoordeeld worden of Iran zijn verplichtingen niet nakomt
en of de zaak aan de Veiligheidsraad moet worden voorgelegd. Tot die tijd moet de druk op Iran worden gehandhaafd en moeten de besprekingen over
het handelsakkoord worden uitgesteld.De minister geeft in reactie op vragen aan dat Iran niet in alle opzichten
meewerkt met de IAEA. Naar verwachting zal de IAEA dan ook bevinden dat zaken
verborgen worden houden. De Veiligheidsraad zal naar aanleiding daarvan gepaste
maatregelen kunnen nemen. De samenwerking tussen de EU en de VS op dit punt
is nauw geweest, maar de VS oriënteren zich de komende tijd op voor de
presidentsverkiezingen en trekken wat terug van het toneel van het Midden-Oosten.In de laatste twee jaar is 5 mln euro uitgegeven aan ontwapening in Rusland.
Aan de vernietiging van chemische wapens wordt 6 mln euro besteed. In bilaterale
projecten zal verder een bedrag van 2,3 mln euro worden uitgegeven aan de
ontwapening.Met de New Agenda Coalition is niet geheel overeenstemming bereikt; Nederland
kon zich als NAVO-bondgenoot niet verenigen met de tekst van de New Agenda
Coalition. Verdere gesprekken worden echter niet afgehouden. De minister zegt
toe de Kamer op de hoogte te houden van de ontwikkelingen op dit punt.De staatssecretaris geeft aan dat de taak
van het ministerie van Economische Zaken zich bij non-proliferatie toespitst
op de Nederlandse exportcontrolewetgeving. Het controlesysteem en vergunningenstelsel
dienen efficiënt en effectief te zijn zodat gevoelige technologie en
kennis niet ongecontroleerd kunnen worden geëxporteerd ten behoeve van
de ontwikkeling van massavernietigingswapens. Gevoelige goederen en technologie
zijn in de multilaterale exportcontroleregimes geïdentificeerd en in
de controlelijsten beschreven. Voor deze dual-usegoederen is bij uitvoer altijd
een vergunning nodig, ook als deze bestemd zijn voor civiel gebruik. Voor
de export van militaire goederen moet altijd een vergunning worden aangevraagd.
Bij beoordeling van vergunningaanvragen voor export van dual-usegoederen wordt
allereerst gekeken naar het land van bestemming. Vervolgens wordt het te exporteren
product en de eindgebruiker in een risicoprofiel opgenomen. Als het civiele
doeleinde van een exportproduct onvoldoende bewezen is, wordt geen vergunning
verleend.Sinds 1996 bestaat de mogelijkheid van catch all. Het exporteren van goederen
die niet op de dual-uselijst voorkomen, kan met de catch-allbepaling alsnog
vergunningsplichtig worden gemaakt. Het gaat dan niet om de export van militaire
goederen – waarvoor een specifieke vergunning vereist is – of
van goederen die op de dual-uselijst staan, maar om goederen die normaliter
vrij verhandelbaar zijn. Met catch all wordt een exporteur verplicht om een
uitvoervergunning aan te vragen. Tot het opleggen van catch all wordt besloten
aan de hand van informatie van toezichthouders en inlichtingendiensten zoals
FIOD/ECD en AID.De opheffing van een bepaalde catch-allbeschikking met betrekking tot
de export van goederen naar India stond niet in relatie tot de opheffing van
een embargo. Bovendien was er geen sprake van een embargo maar van een vergunningenstop.
Deze had betrekking op wapenexport, niet op dual-use- of catch-allgoederen.
Een catch all wordt alleen ingetrokken als zorgen over land, product of eindgebruiker
weerlegd zijn of als keiharde waarborgen omtrent het civiele gebruik gegeven
zijn. In dit geval had de exporteur zelf contact opgenomen met het ministerie
met de vraag of zijn producten ongehinderd geëxporteerd konden worden.
Na onderzoek bleek daartoe inderdaad geen belemmering te zijn en heeft EZ
de naar aanleiding van de sondage opgelegde catch all opgeheven.Het door mevrouw Van Velzen genoemde specifieke bedrijf had geen vergunning
aangevraagd voor de export van kogellagers. Het besluit tot het opleggen van
een catch all aan het bedoelde bedrijf in verband met de export van compressors
is voor de rechter aangevochten maar niet verworpen. Momenteel wordt gewerkt aan een meldingsplicht voor catch all. Het is
nu nog mogelijk om een product dat met een catch all vergunningsplichtig is
gemaakt vrij te verhandelen binnen de EU. Een product kan vervolgens vanuit
een ander EU-land naar een risicovolle bestemming worden geëxporteerd.
Met een meldingsplicht voor de producent wordt het eenvoudiger om ook aan
de nieuwe eigenaar een catch all op te leggen. Wetgeving daartoe zal evenwel
slechts de praktijk in Nederland betreffen; andere EU-landen kunnen dezelfde
wetgeving op nationaal niveau ontwerpen.In Europees verband wordt met name ingezet op uitbreiding van de lijst
van dual-usegoederen. Daarbij spelen de goederen die als catch all zijn aangemerkt
een belangrijke rol.De internationale samenwerking tussen inlichtingendiensten en exportcontrole-autoriteiten
wordt versterkt. Bovendien worden de nieuwe lidstaten ondersteund bij het
opzetten van controleregimes.Als controlelijst voor dual-usegoederen hanteert het ministerie van Economische
Zaken onder meer de lijst van de Nuclear Suppliers Group. Op die lijst staan
niet alleen goederen die voor nucleaire doeleinden kunnen worden gebruikt,
maar ook producten die gebruikt kunnen worden voor de vervaardiging van nucleaire
wapens. Het is evenwel mogelijk dat een ander product dan genoemd op die lijst
voor dergelijke doeleinden gebruikt kan worden. Zijn daar aanwijzingen voor
dan wordt een catch all opgelegd en kan overwogen worden het product toe te
voegen aan de dual-uselijst. Daarover wordt dan overlegd met andere landen.De reikwijdte van de In- en uitvoerwet moet zodanig worden uitgebreid
dat het de facto verboden wordt om relevante diensten te verlenen in relatie
tot projecten en programma's op het terrein van massavernietigingswapens.
Het gaat daarbij om technische assistentie met betrekking tot bepaalde dual-usegoederen
in een risicoland. Een dergelijke wijziging is evenwel moeilijk te realiseren
en dus niet op korte termijn van kracht. Te meer omdat de In- en uitvoerwet
nu exclusief gericht is op goederen.Jaarlijks wordt de Kamer een vertrouwelijk overzicht gestuurd van alle
afgegeven militaire vergunningen. In november 2003 is gesproken over het bewerken
van die informatie die onder de Wet openbaarheid bestuur valt zodat het overzicht
toegankelijker wordt. Wellicht kan hetzelfde traject met betrekking tot de
lijst van dual-usevergunningen gevolgd worden.De voorzitter herhaalt de toezeggingen die
namens het kabinet zijn gedaan:– de Kamer krijgt een verslag van de NPV/Prepcom;– de Kamer wordt tijdig geïnformeerd over de New Agenda Coalition
Resolution, voor stemming in de Verenigde Naties. De voorzitter van de vaste commissie voor Buitenlandse Zaken,De HaanDe voorzitter van de vaste commissie voor Economische Zaken,HofstraDe plv. griffier van de vaste commissie voor Buitenlandse Zaken,Van Oort XNoot1Samenstelling: Leden: Rijpstra (VVD), Dijksma (PvdA), De Haan (CDA), voorzitter,
Koenders (PvdA), Karimi (GroenLinks), Timmermans (PvdA), ondervoorzitter,
Van Bommel (SP), Albayrak (PvdA), Eurlings (CDA), Wilders (VVD), Van Baalen
(VVD), Van As (LPF), Herben (LPF), Ormel (CDA), Ferrier (CDA), Duyvendak (GroenLinks),
Huizinga-Heringa (ChristenUnie), Van Velzen (SP), De Nerée tot Babberich
(CDA), Van Dijk (CDA), Fierens (PvdA), Tjon-A-Ten (PvdA), Eijsink (PvdA),
Brinkel (CDA) en Szabó (VVD).Plv. leden: Snijder-Hazelhoff (VVD), Dubbelboer (PvdA), Van Fessem (CDA),
Stuurman (PvdA), Vos (GroenLinks), Arib (PvdA), De Wit (SP), Leerdam (PvdA),
Kortenhorst (CDA), Hirsi Ali (VVD), Van Miltenburg (VVD), Varela (LPF), Van
den Brink (LPF), Haverkamp (CDA), Rambocus (CDA), Halsema (GroenLinks), Van
der Staaij (SGP), Kant (SP), Eski (CDA), Çörüz (CDA), Wolfsen
(PvdA), Van Nieuwenhoven (PvdA), Waalkens (PvdA), Van Winsen (CDA), Veenendaal
(VVD) en Dittrich (D66).XNoot2Samenstelling: Leden: Crone (PvdA), Hofstra (VVD), voorzitter, Schreijer-Pierik
(CDA), ondervoorzitter, Atsma (CDA), Timmermans (PvdA), Vendrik (GroenLinks),
Van Egerschot (VVD), Ten Hoopen (CDA), Slob (ChristenUnie), Van den Brink
(LPF), Duyvendak (GroenLinks), Kortenhorst (CDA), Hessels (CDA), Gerkens (SP),
Van Velzen (SP), Varela (LPF), Algra (CDA), Van Fessem (CDA), Aptroot (VVD),
Blom (PvdA), Smeets (PvdA), Douma (PvdA), De Krom (VVD), Van der Laan (D66),
Heemskerk (PvdA), Van Dam (PvdA) en Dezentjé Hamming (VVD).Plv. leden: Tichelaar (PvdA), Örgü (VVD), De Nerée tot
Babberich (CDA), Van Hijum (CDA), Koenders (PvdA), Vos (GroenLinks), Weekers
(VVD), Jan de Vries (CDA), Van der Vlies (SGP), Hermans (LPF), Van Gent (GroenLinks),
Verburg (CDA), Van Vroonhoven-Kok (CDA), De Ruiter (SP), Van As (LPF), De
Haan (CDA), Van Dijk (CDA), Blok (VVD), Samsom (PvdA), Van Dijken (PvdA),
Van Heteren (PvdA), Snijder-Hazelhoff (VVD), Giskes (D66), Tjon-A-Ten (PvdA),
Waalkens (PvdA) en Szabó (VVD). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-29200-V-100.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl