Aanpassing BW in verband met implementatie van richtlijn oneerlijke handelspraktijken; Memorie van toelichting
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-04 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 30928, nr. 3

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer

19-01-2007

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2006-2007

30928 nr. 3

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamALGEMEEN1. Inleiding2. De richtlijn oneerlijke handelspraktijken3. Totale harmonisatie4. Wijze van implementatie5. Handhaving5.1. De Wet handhaving consumentenbescherming5.2. De handhaving van het verbod op oneerlijke handelspraktijken5.3. Handhaving door de AFM5.4. Hoogte bestuurlijke boete6. Verhouding tot strafrecht en wilsgebreken7. Administratieve lasten8. Overleg en advisering9. Financiële consequenties10. TransponeringstabelARTIKELENArtikel IArtikel 3:305d (aanpassing bijzondere verzoekschriftprocedure)Artikel IIArtikel 193a (definitiebepalingen)Onderdeel c (Product)Onderdeel f (Professionele toewijding)Onderdeel g (Uitnodiging tot aankoop)Artikel 193b (oneerlijke handelspraktijken)Artikel 193c (misleidende handelingen)Artikel 193d en 193e (misleidende omissies)Artikel 193f (misleidende omissies, informatieverplichting
communautaire wetgeving)Artikel 193h (agressieve gedragingen)Artikel 193g en 193i (zwarte lijst misleidende en agressieve
handels-praktijken)Artikel 193j (omkering bewijslast)Wijziging artikel 194 (beperking afdeling misleidende
en vergelijkende reclame tot bedrijven onderling)Artikel IIIOnderdeel BOnderdeel DOnderdelen F en GOnderdeel JOnderdelen A, C, E, H en IArtikel IVArtikelen V en VIArtikel VIIOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 30928Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 60 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
30 928Aanpassing van de Boeken 3 en 6 van het Burgerlijk Wetboek en andere
wetten aan de richtlijn betreffende oneerlijke handelspraktijken van ondernemingen
jegens consumenten op de interne marktnr. 3MEMORIE VAN TOELICHTINGALGEMEEN1. InleidingOp 11 mei 2005 is tot stand gekomen richtlijn nr. 2005/29/EG van
het Europees Parlement en de Raad van de Europese Unie van 11 mei 2005
betreffende oneerlijke handelspraktijken van ondernemingen jegens consumenten
op de interne markt (PbEU L 149) (hierna: de richtlijn)1.De richtlijn beoogt twee zaken. Ten eerste wil de richtlijn bijdragen
aan de goede werking van de interne markt. Verschillen in de nationale wetgeving
inzake oneerlijke handelspraktijken van de lidstaten van de Europese Unie
brengen belemmeringen voor de interne markt en concurrentievervalsing mee.
Met behulp van de richtlijn wordt de nationale wetgeving van de lidstaten
geharmoniseerd, waardoor de verschillen in de nationale wetgeving en daarmee
de belemmeringen voor de interne markt worden weggenomen. Ten tweede wil de
richtlijn een hoog niveau van bescherming van consumenten tegen oneerlijke
handelspraktijken tot stand brengen. Oneerlijke handelspraktijken ondermijnen
het vertrouwen van de consument en ontregelen de markt, omdat de consument
daardoor geen goede keuzes kan maken. De richtlijn beoogt de oneerlijke handelspraktijken
tegen te gaan.De richtlijn heeft het karakter van totale harmonisatie. Hierdoor mogen
de lidstaten de consument niet een hoger niveau van consumentenbescherming
toekennen dan in de richtlijn is bepaald. Hierdoor zal de wetgeving van de
lidstaten na implementatie van de richtlijn op het door de richtlijn gecoördineerde
gebied, niet (meer) uiteenlopen.2. De richtlijn oneerlijke handelspraktijkenHet toepassingsgebied van de richtlijn is beperkt tot oneerlijke handelspraktijken
van ondernemingen jegens consumenten voor, gedurende en na de totstandkoming
van een commerciële transactie met betrekking tot een product. Oneerlijke
handelspraktijken tussen ondernemingen vallen dus buiten het bereik van deze
richtlijn. Ook het verbintenissenrecht, in het bijzonder het recht inzake
de geldigheid of de opstelling en rechtsgevolgen van contracten en de voorschriften
inzake gezondheids- en veiligheidsaspecten van producten vallen
buiten het toepassingsgebied (artikel 3 van de richtlijn).De richtlijn bevat in de artikelen 5 tot en met 9 de materiële regeling
inzake de oneerlijke handelspraktijken. Deze regeling kan worden verdeeld
in drie delen. Allereerst bevat de regeling een algemene norm aan de hand
waarvan beoordeeld wordt of een handelspraktijk oneerlijk is. Dit is het geval
indien een handelaar handelt in strijd met de vereisten van professionele
toewijding, waardoor het vermogen van de gemiddelde consument of indien hij
zich richt op een specifieke groep of redelijkerwijs kan voorzien dat een
bepaalde groep bijzonder gevoelig is voor de handelspraktijk of voor het onderliggende
product, het gemiddelde lid van deze groep, om een geïnformeerd besluit
te nemen merkbaar wordt beperkt, en de gemiddelde consument een besluit over
een overeenkomst neemt of kan nemen, dat hij anders niet had genomen (artikel
5, tweede lid, van de richtlijn).Vervolgens wordt deze algemene norm voor oneerlijke handelspraktijken
nader uitgewerkt in handelspraktijken die misleidend zijn (artikelen 6 en
7 van de richtlijn) en handelspraktijken die agressief zijn (artikelen 8 en
9 van de richtlijn). De richtlijn geeft van zowel de misleidende als agressieve
handelspraktijken een definitie of norm. Niet alleen misleidende handelingen
vallen onder de norm «misleidende handelspraktijk» maar ook misleidende
omissies waaronder het niet geven van informatie aan de consument. In het
bijzonder noemt de richtlijn in bijlage 2 de informatieverplichtingen die
voortvloeien uit andere richtlijnen. Indien de vereiste informatie niet wordt
gegeven, is er te allen tijde sprake van een oneerlijke handelspraktijk.Tot slot bevat de richtlijn in bijlage 1 een lijst met eenendertig concrete
gedragingen die onder alle omstandigheden misleidend of agressief zijn en
daarom aan te merken zijn als oneerlijke handelspraktijken. Deze bijlage kan
slechts op dezelfde wijze worden gewijzigd of aangevuld als de rest van de
richtlijn.Bij de beoordeling of een handelspraktijk oneerlijk is, dient eerst te
worden bezien of de handelspraktijk in bijlage 1 met concrete gedragingen
is opgenomen. Zo ja, dan is zij automatisch oneerlijk en verboden op grond
van de richtlijn. Zo nee, dan moet bezien worden of de artikelen 6 tot en
met 9 van de richtlijn (misleidende en agressieve handelspraktijken) van toepassing
zijn en of de handelspraktijk op basis van deze artikelen aangemerkt moet
worden als een misleidende of een agressieve handelspraktijk. Zijn de artikelen
6 tot en met 9 van de richtlijn wel van toepassing,
maar volgt uit deze artikelen dat de handelspraktijk niet aangemerkt kan worden
als een misleidende of een agressieve handelspraktijk, dan staat vast dat
de handelspraktijk niet oneerlijk is. Zijn de artikelen 6 tot en met 9 van
de richtlijn niet van toepassing, dan dient aan
de hand van het in artikel 5 van de richtlijn opgenomen algemene verbod op
oneerlijke handelspraktijken (strijd met professionele toewijding waardoor
het vermogen van de gemiddelde consument om een geïnformeerd besluit
te nemen aanmerkelijk wordt beperkt) beoordeeld te worden of de handelspraktijk
oneerlijk is.De richtlijn voorziet in een regeling van handhaving waarbij tevens de
ruimte wordt geboden voor handhaving van de regeling inzake de oneerlijke
handelspraktijken door middel van zelfregulering. Waar de markt het zelf kan
oplossen verdient dit immers de voorkeur. In Nederland kan hierbij bijvoorbeeld
gedacht worden aan handhaving door de Stichting Geschillencommissies Consumentenzaken,
de Reclame Code Commissie of door branche organisaties die toezicht (laten)
houden op de gedragscodes die zij zijn overeengekomen met de aangesloten handelaren.
Zelfregulering is echter niet voldoende voor handhaving van het verbod op
oneerlijke handelspraktijken. De richtlijn verplicht tot het nemen van passende
en doeltreffende middelen ter bestrijding van oneerlijke handelspraktijken,
opdat de naleving van de richtlijn in het belang van de consumenten kan worden
afgedwongen. Hiertoe behoort ook het instellen van doeltreffende, evenredige
en afschrikwekkende sancties.De richtlijn vereist ten aanzien van de handhavingsinstrumenten een wettelijke
regeling op grond waarvan personen of organisaties die volgens de nationale
wetgeving een rechtmatig belang hebben bij het bestrijden van oneerlijke handelspraktijken:a. in rechte kunnen optreden tegen oneerlijke handelspraktijken, en/ofb. deze praktijken kunnen voorleggen aan een gerechtelijke of administratieve
instantie die bevoegd is zelf een uitspraak te doen of een gerechtelijke procedure
in te leiden.De gerechtelijke of de administratieve instantie dient hierbij de bevoegdheid
te krijgen om de oneerlijke handelspraktijk te verbieden of te bevelen dat
deze handelspraktijk wordt gestaakt. De lidstaten kunnen er voor kiezen om
daarnaast aan de gerechtelijke of de administratieve instantie de bevoegdheid
te verlenen om te bevelen dat de beslissing volledig of gedeeltelijk wordt
bekendgemaakt en/of dat een rectificatie wordt gepubliceerd.Verder is er voorzien in een regeling van verdeling van de bewijslast.
Indien dit met inachtneming van en gelet op de rechtmatige belangen van de
handelaar en van elke andere bij de procedure betrokken partij en de omstandigheden
van de oneerlijke handelspraktijk in kwestie passend lijkt, dient de gerechtelijke
of de administratieve instantie tijdens de civielrechtelijke of administratieve
procedure te kunnen eisen dat de handelaar bewijzen aandraagt voor de juistheid
van de feitelijke beweringen die hij in verband met de oneerlijke handelspraktijk
heeft gedaan. Indien de gevraagde bewijzen niet worden aangedragen of onvoldoende
worden geacht, heeft de gerechtelijke of de administratieve instantie de bevoegdheid
om deze bewijzen als onjuist te beschouwen.Tot slot wordt de richtlijn geplaatst op de bijlage met te handhaven richtlijnen
van de Verordening nr. 2006/2004 van het Europees Parlement en de Raad van
27 oktober 2004 betreffende de samenwerking tussen de nationale instanties
die verantwoordelijk zijn voor handhaving van de wetgeving inzake consumentenbescherming
(PbEU 2004, L 364). De uit deze verordening voortvloeiende vereisten van handhaving
zijn dus ook van toepassing ten aanzien van de oneerlijke handelspraktijken.
Het gaat hierbij bijvoorbeeld om het aanwijzen van een bevoegde autoriteit.
Voor de uitvoering van deze verordening wordt verwezen naar de Wet handhaving
consumentenbescherming (Stb.2006, 591) en paragraaf 5.1.3. Totale harmonisatieDe richtlijn heeft zoals in de inleiding is aangegeven het karakter van
totale harmonisatie. In artikel 3 van de richtlijn is hierop echter een aantal
uitzonderingen opgenomen. Ten aanzien van de volgende onderwerpen mogen lidstaten
wel eisen opleggen die verder gaan dan de bepalingen van deze richtlijn:a. de vestigingsvoorwaarden, de vergunningsregelingen, de deontologische
gedragscodes of andere specifieke voorschriften voor gereglementeerde beroepen
ter handhaving van hoge integriteitsnormen van de beroepsbeoefenaar;b. financiële diensten; enc. onroerend goed.De richtlijn is in zijn geheel niet van toepassing op de wetgeving inzake
certificering en vermelding van het edelmetaalgehalte voor artikelen van edelmetaal.
Verder blijft de mogelijkheid om beperkingen en verbodsbepalingen te handhaven
om redenen van bescherming van de gezondheid en de veiligheid van de consumenten,
bijvoorbeeld met betrekking tot alcohol, tabak of farmaceutische producten
bestaan.De richtlijn voorziet in een overgangsfase ten aanzien van de totale harmonisatie. De lidstaten kunnen gedurende een periode van zes jaar,
te rekenen vanaf 12 juni 2007, op het bij deze richtlijn geharmoniseerde
gebied nationale bepalingen blijven toepassen die strenger of prescriptiever
zijn dan de bepalingen van deze richtlijn en die uitvoering geven aan richtlijnen
die clausules voor minimale harmonisatie bevatten. Deze maatregelen moeten
onontbeerlijk zijn om een toereikende bescherming van de consumenten tegen
oneerlijke handelspraktijken te waarborgen en evenredig zijn met dit doel.
Deze bepalingen dienen bij de commissie genotificeerd te worden (artikel 3,
vijfde en zesde lid, van de richtlijn).Om te bepalen of er artikelen zijn die aangepast of genotificeerd moeten
worden, is de volgende screening verricht. Ten eerste is onderzocht welke
nationale bepalingen binnen het toepassingsgebied vallen van de richtlijn
en welke van deze gevonden bepalingen een vergelijkbaar of hoger niveau van
bescherming aan consumenten bieden. Dit is van belang omdat alleen die bepalingen
die vallen onder de reikwijdte van de richtlijn en een hoger niveau van consumentenbescherming
bieden, dienen te worden geschrapt, aangepast of genotificeerd. Vervolgens
is gekeken welk doel de gevonden bepalingen in hoofdzaak dienen. Indien het
beschermen van veiligheid of gezondheid of transparantie van de markt («competition»)
voorop staat, kunnen deze bepalingen gehandhaafd blijven. Ook is de herkomst
van de regelgeving belangrijk omdat de bepalingen die binnen het geharmoniseerde
gebied van de richtlijn oneerlijke handelspraktijken vallen maar tevens het
gevolg zijn van een strikte implementatie of uitvoering van Europese regelgeving
(de nationale regelgeving is één op één het gevolg
van een richtlijn of verordening) niet behoeven te worden aangepast, ook niet
als zij strenger of prescriptiever zijn dan de bepalingen uit de richtlijn
oneerlijke handelspraktijken. De bepalingen die na bovenstaande toets overblijven,
moeten wel worden geschrapt, aangepast of genotificeerd waarbij een overgangstermijn
geldt van zes jaar (artikel 3, vijfde lid, van de richtlijn).De screening van de nationale consumentenwet- en regelgeving heeft geleid
tot een aantal aanpassingen teneinde deze regelgeving in overeenstemming te
brengen met de vereisten van de richtlijn. Het gaat om wijzigingen van de
Colportagewet, Gaswet, Elektriciteitswet 1998 en de Wet op de vaste boekenprijs.
Deze wijzigingen zijn opgenomen in de artikelen IV tot en met VII. Verder
is geconstateerd dat het Besluit prijsaanduiding kappers 1980 bepalingen bevat
die mogelijk strenger zijn dan de bepalingen uit de richtlijn. Dit besluit
wordt echter binnenkort ingetrokken in het kader van maatregelen ter verlaging
van de administratieve lasten voor het bedrijfsleven en behoeft dus niet te
worden genotificeerd.4. Wijze van implementatieDe materiële bepalingen met betrekking tot de oneerlijke handelspraktijken
inclusief de bijlagen worden opgenomen in een nieuwe afdeling in Boek 6 van
het Burgerlijk Wetboek (BW) (Artikel II, Onderdeel A). Deze nieuwe afdeling
3a Oneerlijke handelspraktijken wordt opgenomen in titel 3 (onrechtmatige
daad) vóór de huidige afdeling 6.3.4 (Misleidende en vergelijkende
reclame). De afdeling is slechts van toepassing op handelspraktijken van handelaren
jegens consumenten.Artikel 193b is het «kapstokartikel» van de nieuwe afdeling.
In het eerste lid van dit artikel is bepaald dat een handelaar onrechtmatig handelt jegens een consument indien hij een oneerlijke
handelspraktijk verricht. Wat een oneerlijke handelspraktijk is wordt in het
tweede en derde lid van dit artikel uitgewerkt. Een handelspraktijk is ten
eerste oneerlijk indien de handelaar handelt in strijd met de vereisten van
professionele toewijding waardoor het vermogen van de gemiddelde consument
of indien de handelaar zich richt op een specifieke groep, het vermogen van
het gemiddelde lid van deze groep, om een geïnformeerd besluit te nemen
aanmerkelijk wordt beperkt en de gemiddelde consument daardoor een besluit
over een overeenkomst neemt of kan nemen dat hij anders niet had genomen.
Daarnaast is een handelspraktijk oneerlijk indien er sprake is van een misleidende
handelspraktijk waaronder mede wordt verstaan een misleidende omissie, of
een agressieve handelspraktijk. Deze verschillende handelspraktijken worden
uitgewerkt in de artikelen die daarna volgen.Deze regeling sluit aan bij de systematiek zoals die nu onder meer geldt
voor misleidende en vergelijkende reclame. Het gevolg van deze wijze van implementatie
is dat een individuele consument een actie uit onrechtmatige daad kan starten
en hierbij eventueel de schade kan vorderen die hij lijdt als gevolg van een
overtreding van het verbod op oneerlijke handelspraktijken of rectificatie
kan eisen van een onjuiste of door onvolledigheid misleidende publicatie van
gegevens van feitelijke aard.Voor de handhaving van het verbod op oneerlijke handelspraktijken wordt
aangesloten bij de wet houdende regels omtrent instanties die verantwoordelijk
zijn voor handhaving van wetgeving inzake consumentenbescherming (Wet handhaving
consumentenbescherming). Het desbetreffende wetsvoorstel is op 7 november
2006 door de Eerste Kamer aangenomen en op 5 december gepubliceerd in
het Staatsblad (Stb. 2006, 591). De wijze van handhaving zal in het volgende
hoofdstuk worden toegelicht.5. Handhaving5.1. De Wet handhaving consumentenbeschermingIn de Wet handhaving consumentenbescherming (hierna: Whc) is uitvoering
gegeven aan de verordening nr. 2006/2004 van het Europees Parlement en de
Raad van Ministers van op 27 oktober 2004 betreffende samenwerking met
betrekking tot consumentenbescherming (PbEU 2004, L 364) (hierna: verordening).
De verordening heeft als doel de consument te beschermen tegen intracommunautaire
inbreuken met een collectief karakter op het Europese – in de lidstaten
geïmplementeerde – consumentenrecht.Ter uitvoering van dit doel schrijft de verordening in de eerste plaats
voor dat de lidstaten zogenaamde bevoegde autoriteiten aanwijzen die op eigen
gezag of door tussenkomst van een rechter over een aantal in de verordening
voorgeschreven bevoegdheden dienen te beschikken, op basis waarvan zij kunnen
optreden tegen intracommunautaire inbreuken op het consumentenrecht. Daarnaast
dient een netwerk te worden ingericht, waarbinnen de bevoegde autoriteiten
uit de verschillende lidstaten samenwerken bij het optreden tegen intracommunautaire
inbreuken op het consumentenrecht.Om aan de verplichtingen die voortvloeien uit de verordening, te kunnen
voldoen is in de Whc een nieuwe toezichthouder – de Consumentenautoriteit –
opgericht. Ingevolge artikel 2.1, eerste lid, van de Whc, wijst de Minister
van Economische Zaken een onder hem ressorterende ambtenaar aan als Consumentenautoriteit.
Voor het functioneren van de Consumentenautoriteit geldt een volledige ministeriële
verantwoordelijkheid. Voor een nadere toelichting hierop zie paragraaf 4.2
van de memorie van toelichting bij de Whc.De Consumentenautoriteit is bevoegd op te treden tegen intracommunautaire
inbreuken op de consumentenwetgeving, die is opgenomen in de onderdelen a
en b van de bijlage bij de Whc, met uitzondering van de intracommunautaire
inbreuken die plaatsvinden in de financiële sector. In aanvulling op
de verordening is in de Whc voorts bepaald dat de Consumentenautoriteit op
hetzelfde gebied ook tegen nationale inbreuken kan optreden.In de Whc is naast de Consumentenautoriteit een aantal bestaande toezichthouders,
waaronder de Stichting Autoriteit Financiële Markten (hierna: AFM), aangewezen
als «bevoegde autoriteiten» op het terrein van sectorspecifieke
consumentenregels, zoals de consumentenregels betreffende financiële
diensten of producten, en zijn enkele andere overheidsinstanties aangewezen
die onder omstandigheden de bevoegdheid hebben om toezicht te houden op het
(sectorspecifieke) consumentenrecht of om op te treden tegen inbreuken op
het (sectorspecifieke) consumentenrecht.Tot slot is in de Whc bepaald dat bij algemene maatregel van bestuur instanties
kunnen worden aangewezen die een rechtmatig belang hebben bij de beëindiging
van of het verbieden van intracommunautaire inbreuken, en uit dien hoofde
bepaalde taken uit de verordening kunnen vervullen. De bestaande toezichthouders
en de aangewezen instanties krijgen – in tegenstelling tot de Consumentenautoriteit –
op basis van de Whc uitsluitend de bevoegdheid om op te treden tegen intracommunautaire
inbreuken op het consumentenrecht (met een uitzondering voor de AFM ten aanzien
van inbreuken op de Colportagewet: onderdeel d van de bijlage bij de Whc).
Op basis van hun (sectorspecifieke) regelgeving kunnen zij optreden tegen
nationale inbreuken op het consumentenrecht.In de Whc is een duaal handhavingsstelsel geïntroduceerd, waarbij
het toezicht op de naleving van het consumentenrecht
plaatsvindt langs de bestuursrechtelijke weg. Handhaving van dit recht daarentegen vindt, afhankelijk van de aard van de
regel, plaats langs civielrechtelijke of bestuursrechtelijke weg. Ten behoeve
van handhaving langs civielrechtelijke weg is een bijzondere verzoekschriftprocedure
geïntroduceerd bij het gerechtshof ’s-Gravenhage. Zowel de Consumentenautoriteit
als de AFM maar ook consumentenorganisaties kunnen van deze procedure gebruik
maken. Deze bijzondere procedure is een aanvulling op de bestaande mogelijkheid
om een collectieve actie in te stellen (artikel 3:305a).In de bijlage bij de Whc is voorts nauwkeurig afgebakend welke wetgeving
langs civielrechtelijke en welke wetgeving langs bestuursrechtelijke weg zal
worden gehandhaafd. De consumentenregels die zijn opgenomen in het Burgerlijk
Wetboek worden privaatrechtelijk gehandhaafd. Daarnaast is een aantal materiële
consumentenbepalingen uit het Burgerlijk Wetboek overgenomen in de Whc. Deze
bepalingen kunnen de Consumentenautoriteit en de AFM slechts bestuursrechtelijk
handhaven. Bepalend voor de keuze om een consumentenregel uit het Burgerlijk
Wetboek over te nemen in de Whc is dat het een norm betreft waarvan de overtreding
eenvoudig is vast te stellen. De privaatrechtelijk te handhaven bepalingen
uit het Burgerlijk Wetboek bevatten veel open normen die in de concrete omstandigheden
van het geval moeten worden ingevuld. De beoordeling en vaststelling van deze
normen dient te worden overgelaten aan de civiele rechter. Hiertoe staat de
Consumentenautoriteit en de AFM de bijzondere verzoekschriftprocedure van
artikel 3:305d ter beschikking.5.2. De handhaving van het verbod op oneerlijke handelspraktijkenZoals in het slot van paragraaf 4 is aangegeven, is voor de handhaving
van het verbod op oneerlijke handelspraktijken aangesloten bij de systematiek
van de Whc die een heldere keuze heeft gemaakt ten aanzien van welke wetgeving
langs civielrechtelijke en welke wetgeving langs bestuursrechtelijke weg zal
worden gehandhaafd. Ook bij een overtreding van het verbod op oneerlijke handelspraktijken
zal afhankelijk van de aard van de norm privaatrechtelijk of bestuursrechtelijk
gehandhaafd kunnen worden.Voor de publiekrechtelijke handhaving van het verbod worden de Consumentenautoriteit
en de AFM, voor zover het een financiële dienst of activiteit betreft,
aangewezen. Hiertoe wordt de Whc aangepast (Artikel III). Er zullen daarnaast
geen andere bevoegde autoriteiten ten behoeve van een specifieke sector worden
aangewezen. Een vergelijkbare afbakening zoals deze nu in de Whc is opgenomen
door middel van het aanwijzen van een specifieke toezichthouder
voor een te handhaven richtlijn (zie hoofdstuk 3 Whc), is bij deze richtlijn
niet mogelijk. De richtlijn oneerlijke handelspraktijken is immers niet sectorspecifiek.
Omdat het omschrijven van het gebied waarop iedere toezichthouder afzonderlijk
bevoegd is hoogstwaarschijnlijk tot afbakeningsproblemen zal leiden, is voor
het aanwijzen van twee bevoegde toezichthouders gekozen. Wel ligt het voor
de hand dat de Consumentenautoriteit en de AFM in samenwerkingsprotocollen
afspraken maken met andere bevoegde autoriteiten (zie artikel 5.1, tweede
lid, van de Whc) over de wijze van samenwerking en het te voeren handhavingsbeleid.Het uitgangspunt van de Whc, namelijk dat er pas publiekrechtelijk gehandhaafd
zal worden als de markt zelf overtredingen niet op effectieve en efficiënte
wijze kan oplossen, blijft ook na inwerkingtreding van deze wet van toepassing.
Om die reden zullen de Consumentenautoriteit en de AFM ook als er sprake is
van een collectieve inbreuk, niet altijd optreden. Voorts zal het voor de
Consumentenautoriteit en de AFM noodzakelijk zijn om, gelet op het brede toezichtsterrein
en de beperkte omvang van de organisaties, een prioriteringsbeleid te hanteren.
De Consumentenautoriteit en de AFM zullen in het te ontwikkelen toezichts-
en handhavingsbeleid kenbaar maken op basis van welke prioriteringscriteria
zij zullen besluiten of zij al dan niet optreden tegen oneerlijke handelspraktijken.
Het ligt in de rede dat daarbij rekening wordt gehouden met factoren als het
betrokken consumentenbelang (hoeveel consumenten worden getroffen en wat is
de «consumentenschade»), de zwaarte van de inbreuk, de signaalwerking
die uitgaat van een handhavingsactie en de maatschappelijke relevantie. De
Consumentenautoriteit en de AFM zullen het prioriteringsbeleid dat zij gaan
voeren met elkaar afstemmen, zodat een verschil in behandeling van handelaren
die werkzaam zijn in de financiële sector en handelaren die werkzaam
zijn in andere sectoren wordt voorkomen.Tot slot wordt opgemerkt dat een handelaar zowel bij bestuursrechtelijke
handhaving als bij civielrechtelijke handhaving voldoende mogelijkheden heeft
om zich te verweren tegen optreden door de Consumentenautoriteit of de AFM.
Indien de Consumentenautoriteit of de AFM besluit om tegen een overtreding
op te treden via het bestuursrecht en in dat kader een besluit neemt tot het
opleggen van een last onder dwangsom of het opleggen van een bestuurlijke
boete, kan de handelaar zich hiertegen verweren door eerst bezwaar aan te
tekenen tegen het besluit bij de desbetreffende autoriteit en vervolgens beroep
in te stellen tegen dit besluit bij de rechtbank Rotterdam (artikel 7.1 Whc).
Ten slotte kan de handelaar – indien nodig – in beroep gaan bij
het College van Beroep voor het bedrijfsleven. Ook kan de handelaar een voorlopige
voorziening vragen. Indien de Consumentenautoriteit of de AFM besluit om op
te treden via het privaatrecht en een verzoek indient tot het opleggen van
een bevel tot staken van de inbreuk en het openbaar maken van de beschikking
en/of een rectificatie of een collectieve actie instelt, kan de handelaar
in die procedure verweer voeren tegen het verzochte door de desbetreffende
autoriteit.5.3. Handhaving door de AFMDe AFM is toezichthouder voor de financiële sector en is in die hoedanigheid
primair belast met het toezicht op de naleving van sectorspecifieke regelgeving
door ondernemingen die werkzaam zijn binnen de financiële sector. Genoemd
kunnen worden de Wet financiële dienstverlening (hierna: Wfd), Wet toezicht
effectenverkeer 1995, Wet toezicht beleggingsinstellingen en de toekomstige
Wet op het financieel toezicht (hierna: Wft). Deze wetten beogen primair het
goed functioneren van de financiële markten te waarborgen en het vertrouwen
in het financiële stelsel te bevorderen en bevatten in dat verband mede
regels die de consument beogen te beschermen voor, tijdens en
na de aanschaf van financiële producten en diensten. De AFM zal na de
inwerkingtreding van de Whc naast het toezicht op de naleving van de sectorspecifieke
regelgeving, tevens toezicht gaan houden op regels ter bescherming van de
consument die niet in bovengenoemde sectorspecifieke regelgeving maar in de
Whc zijn opgenomen en uitsluitend ten behoeve van de financiële sector.Na inwerkingtreding van dit wetsvoorstel zal het verbod op de oneerlijke
handelspraktijken worden toegevoegd aan de bepalingen waarop de AFM toezicht
houdt.De sectorspecifieke regelgeving kent reeds normen die vergelijkbaar zijn
met het verbod op de oneerlijke handelspraktijken. Ook in de financiële
wet- en regelgeving zijn normen opgenomen inzake vakbekwaamheid, deskundigheid
en betrouwbaarheid van financiële dienstverleners. Bovendien bevat deze
regelgeving de algemene eis dat de informatie die aan de consument wordt verstrekt,
feitelijk juist, begrijpelijk en niet misleidend mag zijn. Over het algemeen
sluiten deze normen in de sectorspecifieke regelgeving aan bij de normen inzake
de oneerlijke handelspraktijken. Op andere punten gaat de richtlijn oneerlijke
handelspraktijken echter verder. De financiële wet- en regelgeving bevat
bijvoorbeeld geen bepalingen betreffende handelspraktijken die onder alle
omstandigheden misleidend of agressief zijn. Een ander verschil is dat de
financiële toezichtwetten een aantal vrijstellingen kent op basis waarvan
een aantal categorieën van financiële instellingen zijn vrijgesteld
van de verplichting om te voldoen aan bepaalde in de financiële wetgeving
opgenomen eisen (m.n. informatieverplichtingen). Afdeling 3.3a van Boek 6
van het BW en artikel 8.8 van de Whc waarin het verbod op de oneerlijke handelspraktijken
wordt opgenomen, kent een dergelijke vrijstellingsregeling niet. De op basis
van de financiële wetgeving vrijgestelde instellingen zullen zich dus
wel moeten houden aan het verbod op de oneerlijke handelspraktijken. Indien
deze instellingen dit nalaten en oneerlijke handelspraktijken verrichten die
de collectieve belangen van consumenten (kunnen) schaden en als de markt niet
in staat is om deze praktijken op effectieve en efficiënte wijze aan
te pakken, zal de AFM op basis van de artikelen 3.3 en 3.4 van de Whc civielrechtelijk
of bestuursrechtelijk tegen deze instellingen kunnen optreden. Dit is een
bruikbare aanvulling op het toezicht door de AFM.Voor handhaving door de AFM van het verbod op de oneerlijke handelspraktijken
zal de sectorspecifieke wetgeving voorrang hebben boven de algemene regeling
inzake de oneerlijke handelspraktijken. Dit vloeit voort uit het bijzondere
sectorspecifieke karakter van de financiële toezichtwetgeving waarvan
zowel de doelstellingen als het toezicht een eigen karakter kennen. Indien
de AFM derhalve zowel op basis van de sectorspecifieke wetgeving kan optreden
als op basis van de Whc, zal zij gebruik maken van haar bevoegdheden op basis
van de sectorspecifieke regelgeving. Indien geen sprake is van een overtreding
van de sectorspecifieke wetgeving, zal worden bekeken of sprake is van een
overtreding van het verbod op de oneerlijke handelspraktijken en zal zij op
basis van de Whc langs de civielrechtelijke of de bestuursrechtelijke weg
kunnen optreden. Gelet op het voorgaande zal de handhaving van de regeling
inzake agressieve handelspraktijken door de AFM voornamelijk plaatsvinden
op basis van de Whc, omdat een dergelijk verbod (met uitzondering van het
verbod van coldcalling) niet is opgenomen in de financiële regelgeving.
Overigens kunnen de Consumentenautoriteit en de AFM in een samenwerkingsprotocol
afspraken maken over de uitleg van begrippen in de algemene regeling inzake
oneerlijke handelspraktijken (artikel 5.1, vierde lid, Whc).5.4. Hoogte bestuurlijke boeteIn plaats van of in combinatie met een last onder dwangsom zijn de Consumentenautoriteit
of de AFM bevoegd een bestuurlijke boete op te leggen bij de handhaving van
het verbod op oneerlijke handelspraktijken. Aan de maximumboete (€ 67 000,-
per overtreding) zoals deze nu is opgenomen in artikel 2.15 van de Whc wijzigt
dit wetsvoorstel niets. Een maximale geldboete van de vijfde categorie van
artikel 23 van het Wetboek van Strafrecht is ook voor een overtreding van
het verbod op oneerlijke handelspraktijken passend. Deze categorie is bijvoorbeeld
een categorie hoger dan de huidige geldboete in het strafrecht voor mishandeling
(artikel 300 Sr) en gelijk aan de categorie geldboete van bedrog (artikel
326 Sr e.v.) of zware mishandeling (artikel 302 Sr).6. Verhouding tot strafrecht en wilsgebrekenEr zit onmiskenbaar een overlap tussen het verbod op oneerlijke handelspraktijken
en commune delicten uit het strafrecht zoals valsheid in geschrifte, bedrog
door de verkoper en mishandeling. De Whc voorziet in een wisselwerking tussen
Consumentenautoriteit en officier van justitie zoals die ook is opgenomen
in de Vierde tranche van de Awb. Als een overtreding tevens een strafbaar
feit oplevert, legt de Consumentenautoriteit deze voor aan het Openbaar Ministerie
(artikel 2.19 Whc ). Voor een nadere toelichting hierop zie paragraaf 5.5
van de memorie van toelichting bij de Whc.Eenzelfde overlap bestaat er met de wilsgebreken zoals deze zijn opgenomen
in Boek 3. Indien een handelaar het verbod op oneerlijke handelspraktijken
overtreedt en een consument als gevolg hiervan overgaat tot het sluiten van
een overeenkomst die hij anders niet zou hebben gesloten, kan de consument –
afhankelijk van de inhoud van de oneerlijke handelspraktijk – jegens
de handelaar zich ook beroepen op één van de wilsgebreken; bedreiging,
bedrog, misbruik van omstandigheden of dwaling en de overeenkomst vernietigen.7. Administratieve lastenSIRA Consulting B.V. (hierna: SIRA) heeft in opdracht van de Minister
van Justitie een onderzoek uitgevoerd naar de gevolgen van dit wetsvoorstel
op de administratieve lasten voor bedrijven. SIRA heeft daarbij als uitgangspunt
genomen het standaard kostenmodel dat gebaseerd is op de door de Minister
van Economische Zaken ontwikkelde methode voor het meten van administratieve
lasten. Voorts is voor de berekening van de administratieve lasten uitgegaan
van de aanname van volledige naleving van de wet- en regelgeving. Ten behoeve
van het onderzoek heeft SIRA interviews gehouden met VNO/NCW, de Consumentenbond,
alsmede verschillende bedrijven en brancheorganisaties.SIRA heeft naar aanleiding van het onderzoek geconcludeerd dat de informatieverplichtingen
die zijn opgenomen in artikel 193e zullen leiden tot een toename van de administratieve
lasten voor bedrijven. Deze toename van de administratieve lasten zal echter
beperkt kunnen blijven tot € 10,1 miljoen per jaar, omdat het merendeel
van de informatieverplichtingen reeds in specifieke wet- en regelgeving die
direct of indirect betrekking heeft op consumentenbescherming is vastgelegd
zoals de Warenwet, de Wet financiële dienstverlening, de Prijzenwet en
de Colportagewet.Het rapport van SIRA is voorgelegd aan het Adviescollege toetsing administratieve
lasten (Actal). Actal heeft op 15 juni 2006 advies uitgebracht. In het
advies is opgenomen dat Actal binnen het kader van dit wetsvoorstel geen mogelijkheden
ziet voor alternatieven in de regelgeving of in de uitvoering waardoor de
administratieve lasten verder zouden kunnen dalen en adviseert om die reden
het wetsvoorstel in te dienen.8. Overleg en adviseringIn september 2003 is door de Minister van Justitie mede namens de Staatssecretaris
van Economische Zaken een adviesaanvraag ingediend bij de SER-Commissie voor
Consumentenaangelegenheden (SER/CCA) betreffende het voorstel van de Europese
Commissie voor een richtlijn voor oneerlijke handelspraktijken. De SER/CCA
heeft in haar advies van 13 april 2004 aangegeven dat zij zich in beginsel
kan vinden in de gedachte van de Europese Commissie om maatregelen voor te
stellen tegen oneerlijke handelspraktijken en dat implementatie van de voorgestelde
regeling mogelijk zou zijn in het Burgerlijk Wetboek. De SER/CCA onderschrijft
de visie van de Europese Commissie dat een regeling inzake oneerlijke handelspraktijken
kan bijdragen aan een betere werking van de interne markt, maar stelt daarbij
wel als voorwaarde dat in een dergelijke regeling een hoog niveau van consumentenbescherming
dient te worden gehandhaafd. De SER/CCA plaatst in dit kader de kanttekening
dat onder meer de Richtlijn misleidende reclame de consument meer bescherming
lijkt te bieden en dat dit op onderdelen ook voor andere richtlijnen zou kunnen
gelden. De SER/CCA heeft daarom een oproep aan het kabinet gedaan om bij de
onderhandelingen over het voorstel voor de richtlijn in Brussel de consequenties
van totale harmonisatie goed te bezien (SER/CCA advies: Oneerlijke handelspraktijken
op consumententerrein in de EU, SER-publicatie 04/06). Het advies van de SER/CCA
is zoveel als mogelijk in de onderhandelingen over de richtlijn meegenomen.Een voorontwerp van dit wetsvoorstel is besproken met VNO/NCW, de Consumentenbond,
de Consumentenautoriteit, de AFM en verschillende deskundigen. Het voorontwerp
is over het algemeen met instemming ontvangen. Met het ontvangen commentaar
is bij het opstellen van dit voorstel rekening gehouden.9. Financiële consequentiesIn zijn advies van 9 maart 2006 en zijn aanvullend advies van 14 juli
2006 heeft de Raad voor de rechtspraak aangegeven dat het wetsvoorstel geen
aanleiding geeft om de financiële consequenties zoals aangegeven in zijn
advies inzake de Wet handhaving consumentenbescherming bij te stellen. In
dat advies van 25 juli 2005 heeft de Raad zijn claim van € 96 000,–
uitvoerig onderbouwd. Deze claim van de Raad is gehonoreerd en is in de begroting
van het Ministerie van Economische Zaken opgenomen.10. TransponeringstabelArtikel richtlijngeïmplementeerd in Artikel 1Behoeft geen
implementatie Artikel 2, onder aArtikel
II, onderdeel A: artikel 193a, eerste lid, onder a, van Boek 6 van het BW Artikel 2, onder bArtikel
II, onderdeel A: artikel 193a, eerste lid, onder b, van Boek 6 van het BW Artikel 2, onder c Artikel
II, onderdeel A: artikel 193a, eerste lid, onder c, van Boek 6 van het BW Artikel 2, onder dArtikel
II, onderdeel A: artikel 193a, eerste lid, onder d, van Boek 6 van het BW Artikel 2, onder eArtikel
II, onderdeel A: Artikel 193b, tweede lid, van Boek 6 van het BWArtikel 2, onder f Artikel
II, onderdeel A: artikel 193a, eerste lid, onder i, van Boek 6 van het BW Artikel 2, onder gArtikel
II, onderdeel A: artikel 193a, eerste lid, onder j, van Boek 6 van het BW Artikel 2, onder hArtikel
II, onderdeel A: artikel 193a, eerste lid, onder f, van Boek 6 van het BW Artikel 2, onder iArtikel
II, onderdeel A: artikel 193a, eerste lid, onder g, van Boek 6 van het BW Artikel 2, onder jArtikel
II, onderdeel A: artikel 193a, eerste lid, onder h, van Boek 6 van het BW Artikel 2, onder kArtikel
II, onderdeel A: artikel 193a, eerste lid, onder e, van Boek 6 van het BW Artikel 2, onder lBehoeft
geen implementatie Artikel 3, eerste lid tot en met negende lidBehoeft geen implementatieArtikel 3, tiende lidArtikel 193a, derde lid, van Boek 6 van het BW Artikel 4Behoeft geen
implementatie Artikel 5, eerste, tweede en vierde lidArtikel II, onderdeel A: artikel 193b van Boek 6 van het BW Artikel 5, derde lidArtikel II, onderdeel A: artikel 193a, tweede lid, van Boek 6 van het BW Artikel 5, vijfde lidArtikelen II, onderdeel A, en III, onderdeel D: artikelen 193b, derde lid,
193g en 193i van Boek 6 van het BW en 8.8, eerste lid, van de Whc Artikel 6Artikel II,
onderdeel a: Artikel 193c van Boek 6 van het BW Artikel 7, eerste tot en met derde lidArtikel II, onderdeel A: artikel 193d van Boek 6 van het BW Artikel 7, vierde lidArtikel II, onderdeel A: artikel 193e van Boek 6 van het BW en artikel 8.8
van de Whc Artikel 7, vijfde lidArtikel II, onderdeel A: artikel 193f van Boek 6 van het BW en artikel 8.8
van de Whc Artikel 8Artikel II,
onderdeel A: artikel 193h, eerste lid, van Boek 6 van het BW Artikel 9Artikel II,
onderdeel A: artikel 193h, tweede lid, van Boek 6 van het BW Artikel 10Behoeft geen
implementatie Artikel 11, eerste en tweede lidArtikelen I en III, onderdelen A, B en D: artikelen 305d van Boek 3 van het
BW en 2.4, 2.5, 2.9, 3.2, 3.3 en 3.4, vierde lid en de bijlage van de WhcArtikel 11, derde lidBehoeft geen implementatie Artikel 12Artikel II,
onderdeel A: artikel 193j van Boek 6 van het BWArtikel 13Artikelen II,
onderdeel A, en III, onderdeel C: artikelen 305d van Boek 3 van het BW en
2.5, 2.9, 3.3 en 3.4 van de WhcArtikel 14, eerste lidArtikel II, onderdeel B: artikel 194, eerste lid, van Boek 6 van het BW Artikel 14, tweede tot en met vijfde lidBehoeft geen implementatie Artikel 15 tot en met 21Behoeft geen implementatie Bijlage 1Artikelen II,
onderdeel A: artikelen 193g en 193i van Boek 6 van het BW Bijlage 2Artikel II,
onderdeel A: artikel 193f van Boek 6 van het BWARTIKELENArtikel IArtikel 3:305d (aanpassing bijzondere verzoekschriftprocedure)Door aanpassing van de artikelen 2.5 en 3.3 van de Whc (artikel III, onderdelen
A en B) en de aanpassing van artikel 305d krijgen de Consumentenautoriteit,
de AFM en een stichting of vereniging met volledige rechtsbevoegdheid, die
krachtens haar statuten tot taak heeft de bescherming van gelijksoortige belangen
van andere personen, de mogelijkheid om ook bij een inbreuk of intracommunautaire
inbreuk op een bepaling uit de nieuwe afdeling 3a (oneerlijke handelspraktijken)
gebruik te maken van de bijzondere verzoekschriftprocedure van artikel 3:305d.De omschrijving van welke stichting of vereniging bevoegd is om gebruik
te maken van de bijzondere verzoekschriftprocedure is ontleend aan het eerste
lid van artikel 3:305a (collectieve actie). Binnenlandse consumentenorganisaties
voldoen in ieder geval aan deze omschrijving en het ligt voor de
hand dat met name deze organisaties (bijvoorbeeld de Consumentenbond) van
de verzoekschriftprocedure gebruik zal maken. Ook andere belangenorganisaties
kunnen gebruik maken van de procedure mits zij opkomen voor de belangen van
andere personen (dus niet een eigen belang) én het verzoek dat zij
indienen in overeenstemming is met de doelstelling van de organisatie zoals
deze in hun statuten is opgenomen. Uit de statuten dient derhalve te blijken
welke belangen een organisatie beoogt te behartigen, en dat zij voor die belangen
in rechte opkomt. Nu de bijzondere verzoekschriftprocedure slechts gebruikt
kan worden voor een inbreuk of intracommunautaire inbreuk van de wettelijke
bepalingen, bedoeld in onderdeel a, sub a.1 en sub a.2, van de bijlage bij
de Wet handhaving consumentenbescherming, zal bovendien het te behartigen
doel hierbij moeten aansluiten.Ten tweede krijgen de Consumentenautoriteit, de AFM en de hierboven genoemde
stichting of vereniging de mogelijkheid een verzoekschriftprocedure te starten
tegen de houder van een gedragscode die het handelen in strijd met het verbod
op de oneerlijke handelspraktijken bevordert. Hiermee wordt gebruik gemaakt
van de mogelijkheid die de richtlijn hiertoe biedt in artikel 11, eerste lid,
vijfde volzin onder b. De reden om gebruik te maken van deze mogelijkheid
is dat het effectiever is om aanpassing van de gedragscode door de houder
van de gedragscode te verzoeken dan iedere individuele handelaar die aangesloten
is bij de gedragscode hierop aan te spreken. Een eventuele verstoring van
de markt die de gedragscode veroorzaakt kan op deze wijze effectief worden
bestreden.Tot slot wordt het mogelijk gemaakt om in geval er sprake is van een overtreding
van de artikelen 193c tot en met 193g (misleidende handelspraktijk) om rectificatie
van informatie te verzoeken. Thans bestaat al op grond van artikel 3:305d
de mogelijkheid om openbaarmaking van de beschikking te verzoeken. Dit is
echter wellicht niet voldoende om de gevolgen van een misleidende handelspraktijk
weg te nemen: door de beschikking is weliswaar vast komen te staan dat er
onjuiste of misleidende informatie is verstrekt, maar het is niet altijd duidelijk
waarom die informatie onjuist of misleidend is en wat nu wel de juiste informatie
is. Daarom wordt het wenselijk geacht om in het derde lid van artikel 3:305d
ook de mogelijkheid op te nemen rectificatie van de onjuiste of misleidende
informatie te verzoeken.Voor de duidelijkheid is de gehele bepaling opnieuw uitgeschreven.Artikel IIIn titel 3 van Boek 6 van het Burgerlijk Wetboek wordt een nieuwe afdeling
6.3.3a opgenomen. In deze afdeling wordt de materiële regeling inzake
de oneerlijke handelspraktijken neergelegd, waarmee uitvoering wordt gegeven
aan de artikelen 5 tot en met 9, alsmede bijlagen I en II van de richtlijn.Artikel 193a (definitiebepalingen)In het eerste lid zijn definitiebepalingen opgenomen van begrippen die
in de nieuwe afdeling voorkomen of hiervoor relevant zijn. Daarbij is zoveel
mogelijk aangesloten bij de definitiebepalingen zoals deze in artikel 2 van
de richtlijn zijn opgenomen. De definitiebepalingen zijn alleen van toepassing
in de nieuwe afdeling 6.3.3a (oneerlijke handelspraktijken). De meeste definitiebepalingen
spreken voor zich, daarom zal alleen nog worden ingegaan op de onderdelen
c, f en g waarin de begrippen «product», «professionele»
toewijding en «uitnodiging tot aankoop» worden gedefinieerd. Onderdeel c (Product)Onder het begrip «product» vallen zowel goederen (roerende
en onroerende zaken en vermogensrechten, artikel 3:1 van het BW) als diensten.
Om misverstanden te voorkomen is in de definitie uitdrukkelijk bepaald dat
elektriciteit voor de toepassing van afdeling 6.3.3a als goed wordt aangemerkt.
Een definitie van het begrip «product» is reeds opgenomen in artikel
6:187 BW, maar deze definitie is uitsluitend van toepassing op afdeling 6.3.3
(productenaansprakelijkheid) en heeft bovendien een andere reikwijdte omdat
deze zich beperkt tot roerende zaken.Onderdeel f (Professionele toewijding)In de definitie van «professionele toewijding» zijn twee elementen
opgenomen. Het eerste element is «de bijzondere vakkundigheid»
en het tweede «de zorgvuldigheid». Indien een handelaar ten aanzien
van beide elementen op een normaal niveau (of hoger) functioneert, is hij
professioneel toegewijd. Dit zal per geval moeten worden vastgesteld aan de
hand van de concrete omstandigheden van het geval. De «normaliteit»
van het niveau van de voor de handelaar geldende professionele standaard kan
worden beoordeeld aan de hand van verschillende feiten en omstandigheden.
Welk het niveau van de professionele standaard is of zou moeten zijn, kan
bijvoorbeeld worden afgeleid uit de handelsgebruiken in een bepaalde sector,
een gedragscode of een afgelegde eed of belofte. Indien in een bepaalde sector
of bedrijfstak in een gedragscode regels zijn vastgelegd inzake «de
normale marktpraktijk», kan deze gedragscode als referentie worden gebruikt
bij het bepalen of een bepaalde handelspraktijk in strijd is met de professionele
toewijding. Consumenten en handelaren, ook zij die niet bij de gedragscode
zijn aangesloten, worden dan immers geacht te weten welke de geldende normen
zijn. De rechter kan in zijn beoordeling meenemen of een code tweezijdig tot
stand is gekomen.1 Het gegeven dat de handelaar
is toegelaten tot een beroep of over een voor het beroep vereist diploma beschikt,
is op zichzelf in beginsel onvoldoende om professionele toewijding aan te
nemen.Onderdeel g (Uitnodiging tot aankoop)Van een uitnodiging tot aankoop is sprake indien er een concreet product
met prijs wordt genoemd (eventueel «prijs vanaf») die de consument
in staat stelt een aankoop te doen. Advertenties om de naamsbekendheid van
een product te vergroten, vallen om die reden dus niet onder de definitie.
Voor een nadere toelichting en de context waarin dit begrip van belang is,
wordt verwezen naar de toelichting bij de artikelen 193d en 193e (misleidende
omissies).In het tweede lid van artikel 6:193a is verduidelijkt dat in afdeling
6.3.3a onder het begrip «gemiddelde consument» mede wordt verstaan
het gemiddelde lid van een specifieke groep waarop de handelaar zich richt
of waarvan de handelaar redelijkerwijs kan voorzien dat die groep bijzonder
gevoelig is voor de handelspraktijk of voor het onderliggende product. In
de toelichting op artikel 193b wordt nader ingegaan op het belang van dit
begrip.Het derde lid van artikel 193a is bevat een bepaling inzake de reikwijdte
van afdeling 6.3.3a. Hierin is – overeenkomstig artikel 3, tiende lid,
van de richtlijn – bepaald dat afdeling 6.3.3a niet van toepassing is
op de certificering van goederen van edelmetaal en de vermelding van het edelmetaalgehalte
voor deze goederen. Hiervoor geldt het regime van de Waarborgwet.Artikel 193b (oneerlijke handelspraktijken)In dit artikel zijn alle gevallen opgenomen waarin er sprake is (of kan
zijn) van een oneerlijke handelspraktijk. Dit artikel is daarom te beschouwen
als het «overkoepelend» artikel van de nieuwe afdeling 6.3.3a.Het eerste lid brengt tot uitdrukking dat een handelaar onrechtmatig handelt
indien er sprake is van een oneerlijke handelspraktijk. Een oneerlijke handelspraktijk
is daarmee een species van de onrechtmatige daad. In het tweede lid is de
algemene norm voor de oneerlijke handelspraktijken opgenomen. Het derde lid
bevat ter nadere uitwerking van die algemene norm een opsomming van handelspraktijken
die in het bijzonder als oneerlijk dienen te worden beschouwd.In de algemene norm zijn met name de volgende begrippen belangrijk: «de
professionele toewijding», «de gemiddelde consument» en «een
besluit over een overeenkomst». In de definitiebepaling van artikel
193a, onder f, is beschreven wat wordt verstaan onder het begrip «professionele
toewijding». Uitdrukkelijk is in dit artikel het begrip de gemiddelde consument gebruikt en is de terminologie van de richtlijn
derhalve overgenomen. Deze term is echter (nog) niet eenduidig en de invulling
ervan verschilt afhankelijk van de context waarin het begrip wordt vermeld.
Op basis van de jurisprudentie van het Hof van Justitie van de Europese Gemeenschappen
kan wel worden gezegd dat het gaat om de fictieve doorsneeconsument, dat wil
zeggen de redelijk geïnformeerde, omzichtige en oplettende consument
waarbij tevens rekening wordt gehouden met maatschappelijke, culturele en
taalkundige factoren (Arrest van 16 juli 1998, zaak C-210/96). Het gebruik
van het begrip gemiddelde consument voorkomt dat de handelaar rekening moet
houden met iedere consument ongeacht zijn vaardigheden of capaciteiten waaronder
bijvoorbeeld de «naïeve» consument.Indien de handelspraktijk zich richt op een specifieke groep zoals bijvoorbeeld
kinderen, oudere mensen of gehandicapten, is het gemiddelde lid van deze groep
bepalend. Het gemiddelde lid van een specifieke groep is ook leidend wanneer
de handelaar moet begrijpen dat bepaalde consumenten bijzonder gevoelig zijn
voor de handelspraktijk of de producten die hij aanbiedt, zoals bijvoorbeeld
tieners bij het aanbieden van ringtones. Hierbij dient te worden aangetekend
dat het voor de handelaar wel redelijkerwijs voorzienbaar moet zijn dat het
economisch gedrag (het vermogen om een geïnformeerd besluit te nemen)
van deze herkenbare groep verstoord wordt. Slechts in dat geval dient de handelspraktijk
vanuit dat gezichtspunt te worden beoordeeld (zie ook artikel 5, derde lid,
van de Richtlijn en artikel 193a lid 2).De keuze voor de omschrijving besluit over een overeenkomst vloeit voort uit de brede definitie die de richtlijn hanteert met
betrekking tot een «besluit over een transactie»: een door een
consument genomen besluit over de vraag of, en, zo ja, hoe en op welke voorwaarden
hij een product koopt, geheel of gedeeltelijk betaalt, behoudt of van de hand
doet, of een contractueel recht uitoefent in verband met het product, ongeacht
of de consument wel of niet tot handelen overgaat (zie ook artikel 193a lid
1 onder e). Om te kunnen spreken van een oneerlijke handelspraktijk behoeft
de consument derhalve nog niet te zijn overgaan tot het sluiten van een overeenkomst.
Het voornemen om bijvoorbeeld iets te kopen of om hier juist vanaf te zien,
is reeds voldoende. De vereisten genoemd in het tweede lid zijn cumulatief.In het derde lid zijn de handelspraktijken opgenomen die in het bijzonder
als oneerlijk worden beschouwd. Dit zijn misleidende handelspraktijken waaronder
mede worden begrepen misleidende omissies (artikel 193c tot en met 193g),
of agressieve handelspraktijken (artikel 193h en 193i). Voor de toelichting
wordt verwezen naar de toelichting bij deze artikelen.Artikel 193c (misleidende handelingen)Dit artikel geeft aan wanneer er sprake is van een misleidende handelspraktijk.
In de wettekst is zoveel als mogelijk aangesloten bij de tekst van artikel
6 van de richtlijn. Ook de voorbeelden die de richtlijn geeft, zijn in de
wettekst opgenomen. In de praktijk zullen zich vermoedelijk meer situaties
voordoen dan de gegeven voorbeelden die te kwalificeren zijn als een misleidende
handeling. Of dit zo is, zal in ieder concreet geval vastgesteld moeten worden.
Hieronder worden de gegeven voorbeelden uit de richtlijn nader toegelicht.In het eerste lid gaat het om handelspraktijken waarbij de handelaar foutieve
informatie verstrekt (niet gebaseerd op de waarheid) of informatie verstrekt
die door de wijze van presentatie, hoewel feitelijk gezien correct, op de
een of andere manier de consument bedriegt. Deze informatie heeft betrekking
op de onder a tot en met g genoemde elementen. Een van deze elementen betreft
de belangrijkste kenmerken van het product, zoals beschikbaarheid, voordelen,
risico’s, uitvoering, samenstelling, accessoires, klantenservice en
klachtenbehandeling, procédé en datum van fabricage of verrichting,
levering, geschiktheid voor het gebruik, gebruiksmogelijkheden, hoeveelheid,
specificatie, geografische of commerciële oorsprong, de van gebruik te
verwachten resultaten, en de resultaten en wezenlijke kenmerken van op het
product verrichte tests of controles (onderdeel b). Een ander element is de
informatie betreffende de hoedanigheid, kenmerken en rechten van de handelaar
of zijn tussenpersoon, zoals bijvoorbeeld zijn identiteit, vermogen, kwalificaties,
status, erkenning, affiliatie, connecties, industriële, commerciële
of intellectuele eigendomsrechten of zijn prijzen, bekroningen en onderscheidingen
(onderdeel f). Tot slot wordt nog opgemerkt dat onder g als element wordt
genoemd de rechten van de consument of de risico’s die hij eventueel
loopt. Hieronder valt in ieder geval het recht op garantie van de consument
(zie met name artikel 7:6a BW) bij de aankoop van producten.In het tweede lid zijn twee gedragingen genoemd die ieder afzonderlijk
ook als een misleidende handeling worden beschouwd. De eerste gedraging betreft
de marketing van producten en de tweede het niet nakomen van de verplichtingen
die voortvloeien uit gedragscodes. Ten aanzien van de marketing van producten
kan worden opgemerkt dat vergelijkende reclame (artikel 6:194a BW) weliswaar
onder dit artikel (tweede lid, onder a) valt, maar dit artikel uitdrukkelijk
een andere – beperktere – reikwijdte heeft. De reikwijdte van
afdeling 6.3.3a en dus ook van dit artikel is beperkt tot de verhouding tussen
ondernemers en consumenten. Het artikel is derhalve niet van toepassing op
handelspraktijken tussen bedrijven onderling, zoals dit het geval is bij vergelijkende
reclame (zie artikel 6:194a BW). Er kan derhalve op basis van artikel 193c,
tweede lid, onder a, slechts van een misleidende handeling sprake zijn indien
de gemiddelde consument door de vergelijkende reclame een besluit over een
overeenkomst neemt of kan nemen, dat hij anders niet had genomen.In bepaalde gevallen kunnen de verplichtingen die zijn opgenomen in een
gedragscode maar niet worden nagekomen door de handelaar, worden gekwalificeerd
als een misleidende handeling. Dit is echter alleen het geval indien de verplichting
concreet (dus niet: «dit bedrijf zet zich in voor het milieu»)
en kenbaar is (de gedragscode is bijvoorbeeld gepubliceerd of ligt ter inzage)
en de handelaar bovendien heeft aangegeven dat hij aan de gedragscode is gebonden.
Om gebonden te zijn aan de gedragscode is het niet noodzakelijk dat de handelaar
de gedragscode heeft ondertekend. Indien hij op zijn website bijvoorbeeld
expliciet verwijst naar de gedragscode kan dit onder omstandigheden ook voldoende
zijn.Artikel 193d en 193e (misleidende omissies)De richtlijn bevat positieve verplichtingen tot het verschaffen van informatie
die zijn overgenomen in de artikelen 193d en 193e. Het verstrekken van informatie
is immers belangrijk voor de consument om een geïnformeerd besluit te
nemen over een bepaalde aankoop.In het eerste lid van artikel 193d is bepaald dat onder een misleidende
handelspraktijk mede wordt verstaan een misleidende omissie. In het tweede
lid van artikel 193d wordt aangegeven wanneer er sprake is van een misleidende
omissie. Kort gezegd is er sprake van een misleidende omissie indien de handelaar
essentiële informatie nietgeeft. In het derde
en vierde lid wordt de algemene norm aangevuld. In deze leden is bepaald dat,
hoewel de informatie wel gegeven wordt, er toch sprake kan zijn van een misleidende
omissie, indien de vereiste informatie niet begrijpelijk of op dubbelzinnige
wijze wordt verstrekt. Artikel 193e bevat een aantal concrete informatieverplichtingen
voor de handelaar die van toepassing zijn bij een uitnodiging tot aankoop.In het tweede en derde lid van artikel 193d is het begrip essentiële informatie opgenomen. De richtlijn bevat geen definitie
van essentiële informatie maar uit artikel 193e kan worden afgeleid om
welke informatie het gaat. Hierbij moeten wel nuanceringen worden geplaatst.
Ten eerste gaat het in artikel 193d, in tegenstelling tot artikel 193e, niet
om een uitnodiging tot aankoop. Hiervan is pas
sprake indien er een concreet product met prijs wordt genoemd (eventueel «prijs
vanaf») die de consument in staat stelt een aankoop te doen. Advertenties
om de naamsbekendheid van een product te vergroten, vallen hier dus niet onder
en dus behoeft alle informatie genoemd in artikel 193e in dat geval niet te
worden gegeven. Daarnaast bevat het vierde lid een belangrijke nuancering,
namelijk de feitelijke context en het communicatiemedium. Het is duidelijk
dat een handelaar in bijvoorbeeld een sms-boodschap niet alle vereiste informatie
kan geven. In die gevallen zal de handelaar bijvoorbeeld via zijn website
wel de noodzakelijke informatie beschikbaar moeten stellen. De verschillende
factoren tezamen bepalen of een handelaar de essentiële informatie heeft
gegeven en of er sprake is van een misleidende omissie.Artikel 193e geeft een aantal concrete informatieverplichtingen. Deze
informatie behoeft echter niet te allen tijde gegeven te worden. Hierbij is
een aantal factoren relevant. Ten eerste moet het gaan, zoals hierboven reeds
is aangegeven, om een uitnodiging tot aankoop. Hiervan is pas sprake indien
er, kort gezegd, een concreet product met prijs wordt genoemd (eventueel «prijs
vanaf») die de consument in staat stelt een aankoop te doen (zie voor
de definitie artikel 193a, eerste lid, onder g). Ook bevatten de informatieverplichtingen
onder a, c, d en e clausules die de informatieverplichting niet absoluut maken.
Onder a wordt bijvoorbeeld aangegeven dat de informatie alleen behoeft te
worden verstrekt voor zover dit passend is gezien het medium en de informatie
onder d behoeft alleen te worden verstrekt indien deze afwijkt van de vereisten
van professionele toewijding.Artikel 193f (misleidende omissies, informatieverplichting
communautaire wetgeving)In dit artikel zijn de informatieverplichtingen opgenomen die voortvloeien
uit de in bijlage II van de richtlijn opgenomen richtlijnen. Deze informatie
wordt als essentieel beschouwd in reclame of andere commerciële communicatie
door de handelaar. Indien deze informatie ontbreekt, is er sprake van een
misleidende omissie. Het is uitdrukkelijk geen limitatieve lijst en ook informatieverplichtingen
die voortvloeien uit andere communautaire wetgeving kunnen onder deze bepaling
worden gebracht mits het reclame of andere commerciële communicatie betreft
en aan de overige voorwaarden gesteld in artikel 193d is voldaan. Hierbij
wordt met name gewezen op het bepaalde in het vierde lid van
artikel 193d: bij de beoordeling of essentiële informatie is weggelaten
of verborgen is gehouden worden de feitelijke context, de beperkingen van
het communicatiemedium alsook de maatregelen die zijn genomen om de informatie
langs andere wegen ter beschikking van de consument te stellen, in aanmerking
genomen.De informatieverplichtingen die voortvloeien uit Bijlage II van de richtlijn
zijn niet allemaal in wetten in formele zin geïmplementeerd maar ook
bijvoorbeeld in algemene maatregelen van bestuur. Om die reden is in dit artikel
bepaald dat het gaat om informatie die bij of krachtens de artikelen zijn
genoemd.Artikel 193h (agressieve gedragingen)In het eerste lid van dit artikel wordt aangegeven wanneer een handelspraktijk
als agressief te beschouwen is. Het tweede lid geeft aan welke vijf elementen
van belang zijn bij het bepalen of een bepaalde handelspraktijk agressief
is.Met betrekking tot het in het tweede lid, onder c, bepaalde (misbruik
van tegenslagen of omstandigheden) het volgende. Slechts indien er sprake
is van «uitbuiten» door de handelaar is er sprake van een agressieve
handelspraktijk . Zo zal bijvoorbeeld het aanbieden van het regelen van een
uitvaart slechts in uitzonderingssituaties, hoewel de handelaar duidelijk «gebruik»
maakt van de omstandigheid dat een dierbare is overleden, onder de reikwijdte
van dit artikel vallen.Onder d zijn niet opgenomen de voorbeelden die de richtlijn geeft, omdat
dit slechts twee voorbeelden zijn. Dat neemt niet weg dat deze voorbeelden
in ieder geval onder d te scharen zijn: bezwarende of disproportionele niet-contractuele
belemmeringen die door de handelaar zijn opgelegd ten aanzien van een consument
die gebruik wenst te maken van het recht om het contract met de handelaar
te beëindigen of het recht om over te stappen op een ander product of
een andere handelaar.Artikel 193g en 193i (zwarte lijst misleidende en agressieve
handels-praktijken)In deze twee artikelen is de zogenaamde zwarte lijst van bijlage I van
de richtlijn opgenomen. Deze lijst bevat concrete gedragingen die onder alle
omstandigheden onrechtmatig zijn. In artikel 193g gaat het om misleidende
gedragingen en in artikel 193i om agressieve gedragingen. De zwarte lijst
is niet in een algemene maatregel van bestuur opgenomen omdat de lijst integraal
onderdeel uitmaakt van de richtlijn en de kenbaarheid wordt vergroot indien
de lijst in de wet wordt opgenomen. Bovendien kan de zwarte lijst slechts
door wijziging van de richtlijn gewijzigd worden. Het zal dus niet regelmatig
voorkomen dat de lijst aangevuld moet worden. Vanwege de totale harmonisatie
die de richtlijn nastreeft, is het ook niet mogelijk om deze lijst op nationaal
niveau aan te vullen (zie artikel 3, vijfde lid, van de richtlijn).Artikel 193j (omkering bewijslast)Dit artikel voorziet in een omkering van de bewijslast voor de handelaar
ter zake van de door hem verstrekte informatie indien een civiele procedure
tegen de handelaar wordt aangespannen. De handelaar dient de materiële
juistheid en volledigheid van die informatie die hij heeft verstrekt te bewijzen.
De omkering van de bewijslast is bijvoorbeeld van toepassing indien de Consumentenautoriteit
of AFM een verzoek tot staking van de overtreding op grond van artikel 3:305d
indient of indien een individuele consument een actie uit onrechtmatige daad
instelt of een consumentenorganisatie een collectieve actie start. Inhoudelijk
komt het artikel overeen met artikel 195 betreffende de bewijslastverdeling
in procedures inzake misleidende en vergelijkende reclame.Wijziging artikel 194 (beperking afdeling misleidende
en vergelijkende reclame tot bedrijven onderling)Dit artikel beperkt de reikwijdte van Afdeling 4 (misleidende en vergelijkende
reclame) tot handelspraktijken tussen bedrijven onderling. De vraag of de
consument is misleid door reclame zal na inwerkingtreding van deze wet moeten
worden beoordeeld op basis van de nieuwe afdeling 3a (oneerlijke handelspraktijken).Artikel IIIOnderdeel BDoor de wijziging van artikel 2.5 van de Whc krijgt de Consumentenautoriteit
ten eerste ook de mogelijkheid om een verzoekschrift in te dienen ten aanzien
van een overtreding van de bepalingen van de afdeling 6.3.3a die zich lenen
voor privaatrechtelijke handhaving. De desbetreffende bepalingen zijn toegevoegd
aan onderdeel a van de bijlage bij de Whc (zie voor een nadere toelichting
artikel III, onderdeel J). De Consumentenautoriteit heeft de bevoegdheid om
zowel voor intracommunautaire als nationale inbreuken op te treden.Ten tweede krijgt de Consumentenautoriteit de bevoegdheid om een verzoekschriftprocedure
in te dienen tegen de houder van een gedragscode die het handelen in strijd
met het verbod op de oneerlijke handelspraktijken bevordert. Voor de toelichting
op deze wijzigingsbepaling wordt verwezen naar de toelichting op artikel I
(3:305d).Onderdeel DDit artikel wijzigt artikel 3.3. van de Whc waardoor de AFM ook de bevoegdheid
krijgt om een verzoekschrift in te dienen ten aanzien van een overtreding
van de bepalingen van de afdeling 6.3.3a die zich lenen voor privaatrechtelijke
handhaving. De desbetreffende bepalingen zijn toegevoegd aan onderdeel a (sub
a.2) van de bijlage bij de Whc (zie voor een nadere toelichting artikel III,
onderdeel J). Daarnaast krijgt de AFM ook de bevoegdheid om gebruik te maken
van de bijzondere verzoekschriftprocedure van artikel 3:305d tegen de houder
van een gedragscode die het handelen in strijd met het verbod op de oneerlijke
handelspraktijken bevordert. Voor de toelichting op deze wijzigingsbepaling
wordt verwezen naar de toelichting op artikel I (3:305d).Onderdelen F en GEvenals andere bepalingen uit het Burgerlijk Wetboek, zijn de bepalingen
van de nieuwe afdeling 6.3.3a oneerlijke handelspraktijken die zich lenen
voor bestuursrechtelijke handhaving, overgenomen in de Whc (artikel 8.8).
Deze normen zijn concreet en nauwkeurig omschreven en lenen zich derhalve
voor bestuursrechtelijke handhaving. Dit betekent dat de Consumentenautoriteit
en de Stichting Autoriteit Financiële Markten bij overtreding van deze
bepalingen in het wetsvoorstel bestuursrechtelijk kunnen handhaven en onder
meer een last onder dwangsom en/of een bestuurlijke boete kunnen opleggen.
De overige te handhaven bepalingen bevatten veel open normen die naar de concrete
omstandigheden van het geval moeten worden ingevuld. De beoordeling en vaststelling
van meer open normen dient te worden overgelaten aan de civiele rechter. Hiertoe
staat de Consumentenautoriteit en de AFM de bijzondere verzoekschriftprocedure
van artikel 3:305d ter beschikking.Artikel 8.8 van de Whc is opgenomen in de onderdelen b en d van de bijlage
bij de Whc, zodat de Consumentenautoriteit en de AFM langs bestuursrechtelijke
weg kunnen optreden tegen overtredingen van dit artikel.Onderdeel JDit artikel wijzigt de bijlage bij de Whc door aanvulling van de verschillende
onderdelen met de relevante artikelen. Het gaat om aanvullingen van de onderdelen
a, b en d. Onderdeel a wordt onderverdeeld in twee subdelen (sub a.1 en sub
a.2). Dit is noodzakelijk om de bevoegdheden van de AFM te regelen. De AFM
krijgt namelijk ten aanzien van het verbod op oneerlijke handelspraktijken
de bevoegdheid om zowel nationale als intracommunautaire overtredingen te
handhaven. Dit in tegenstelling tot de overige richtlijnen zoals deze zijn
opgenomen in sub a.1 (nieuw) van de Whc.In de Whc is ervoor gekozen om de AFM alleen bevoegd te maken voor intracommunautaire
inbreuken op het consumentenrecht (met uitzondering van de inbreuken op de
Colportagewet: onderdeel d van de bijlage bij de Whc), omdat de financiële
toezichtwetgeving voldoende ruimte biedt om op nationaal niveau op te treden.
Dit is voor de oneerlijke handelspraktijken anders. De financiële weten
regelgeving bevat bijvoorbeeld geen bepalingen betreffende agressieve handelspraktijken
(met uitzondering van het verbod op coldcalling) en ook geen «zwarte
lijst» van handelspraktijken die onder alle omstandigheden misleidend
of agressief zijn. Een ander verschil is dat de financiële toezichtwetten
een aantal vrijstellingen kennen waardoor categorieën van financiële
instellingen niet aan de gestelde eisen uit financiële toezichtwetgeving
behoeven te voldoen terwijl de bepalingen betreffende de oneerlijke handelspraktijken
een dergelijke vrijstelling niet kennen. Om deze reden is aan de AFM de bevoegdheid
gegeven om ten aanzien van de oneerlijke handelspraktijken ook tegen nationale
inbreuken op te treden. Zie hiervoor tevens de wijziging van artikel 3.3 (artikel
III, onderdeel D).Onderdelen A, C, E, H en IDeze onderdelen verbeteren enkele wettechnische onvolkomenheden in de
Wet handhaving consumentenbescherming.Artikel IVNu in afdeling 3.3a van Boek 6 van het Burgerlijk Wetboek wordt voorzien
in regels ten aanzien van misleidende informatie kan artikel 8, onderdeel
b, van de Colportagewet, waarin een verbod op het doen van misleidende mededelingen
is opgenomen, vervallen. De delegatiebepaling die het mogelijk maakt bij algemene
maatregel van bestuur handelingen van een colporteur als onbehoorlijk aan
te merken (artikel 8, onderdeel d, van de Colportagewet), kan eveneens worden
geschrapt. De handelingen die onder deze bepaling vielen, zijn aan te merken
als oneerlijke handelspraktijken en vallen dus onder afdeling 3.3a.Artikelen V en VIBij de wijziging van de Elektriciteitswet 1998 en de Gaswet in verband
met implementatie en aanscherping toezicht netbeheer is een aantal bepalingen
in deze wetten opgenomen met het oog op de bescherming van kleinverbruikers
van elektriciteit en gas tegen oneerlijke handelspraktijken. Deze bepalingen
waren ontleend aan het ontwerp van de richtlijn oneerlijke handelspraktijken.
Kleinverbruikers van energie hoefden hierdoor niet op de implementatie van
die richtlijn te wachten. Deze bepalingen worden gehandhaafd
door de NMa/DTe die de mogelijkheid heeft om bij overtreding onder meer bestuurlijke
boetes op te leggen. Zij kunnen nu vervallen. Afdeling 3.3a van Boek 6 van
het Burgerlijk Wetboek bevat immers ter implementatie van de richtlijn regels
inzake oneerlijke handelspraktijken.De voorgestelde wijziging heeft als gevolg dat het toezicht op de naleving
van de bepalingen inzake oneerlijke handelspraktijken bij de Consumentenautoriteit
in plaats van bij de NMa komt te liggen. De handhaving van het verbod op oneerlijke
handelspraktijken door de Consumentenautoriteit zal afhankelijk van de aard
van de norm langs bestuursrechtelijke of privaatrechtelijke weg plaatsvinden
(zie Algemeen deel van de toelichting, 5.2). De Elektriciteitswet 1998 en
de Gaswet kennen anders dan het Burgerlijk Wetboek, geen regelgeving die specifiek
is gericht op consumenten. De bepalingen in die wetten richten zich op kleinverbruikers,
dit zijn consumenten en een aantal kleine bedrijven. De grens tussen klein-
en grootverbruikers wordt bepaald door het energieverbruik (gas) of doorlaatwaarde
(elektriciteit). Dit wetsvoorstel is, in aansluiting op de richtlijn, beperkt
tot regels met betrekking tot consumenten. Dit betekent dat de specifieke
bepalingen inzake oneerlijke handelspraktijken niet meer zullen gelden voor
afnemers die geen consument zijn en die nu onder artikel 52b, eerste, zesde
en zevende lid van de Gaswet of artikel 95m, eerste, zesde en zevende lid
van de Elektriciteitswet 1998 vallen. Het ligt niet voor de hand om alleen
aan kleine bedrijven voorzover zij zaken doen met energieleveranciers, in
aanvulling op de richtlijn, deze bescherming te bieden. MKB-Nederland heeft
te kennen gegeven dat het schrappen van deze bepalingen niet bezwaarlijk is.De overige bepalingen van artikel 52b Gaswet en artikel 95m Elektriciteitswet
1998 die strekken ter bescherming van kleinverbruikers blijven gehandhaafd.
Zij vloeien voort uit richtlijn 2003/55/EG van het Europees Parlement en de
Raad van de Europese Unie van 26 juni 2003 betreffende gemeenschappelijke
regels voor de interne markt voor elektriciteit (PbEG L 176), respectievelijk
richtlijn 2003/54/EG van het Europees Parlement en de Raad van de Europese
Unie van 26 juni 2003 betreffende gemeenschappelijke regels voor de interne
markt voor aardgas (PbEG L 176).Artikel VIIDeze wijzigingen brengen de Wet op de vaste boekenprijs in overeenstemming
met de richtlijn. Het desbetreffende lid kan vervallen omdat een vergelijkbare
regeling is opgenomen in de artikelen van de nieuwe afdeling 3a van Boek 6.
In het bijzonder kan artikel 6:193c worden genoemd.De Minister van Justitie,E. M. H. Hirsch BallinDe Staatssecretaris van Economische Zaken,C. E. G. van GennipXNoot1Dit wetsvoorstel strekt tot implementatie van de richtlijn oneerlijke
handelspraktijken die uiterlijk op 12 juni 2007 in ons recht dient te
zijn omgezet. In paragraaf 10 is de transponeringstabel opgenomen waaruit
per richtlijnartikel blijkt of implementatie noodzakelijk is en zo ja op welke
wijze dit is gedaan.XNoot1SER-Advies Oneerlijke handelspraktijken op consumententerrein in de EU,
2004/06, pp. 38–39. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-30928-3.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl