Verdrag tussen Nederland en België inzake arbitrage betreffende de spoorlijn IJzeren Rijn; Den Haag, juli 2003; Memorie van antwoord
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-06 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 20042005-29579, nr. E

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum ontvangst

09-03-2005

Eerste Kamer der Staten-Generaal

2004-2005

29579 nr. E

07-03-2005

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamHet recht van doortocht over het historisch tracéDe onderhandelingen met BelgiëDe kostenDe arbitrageprocedureHet verloop van de parlementaire goedkeuringsprocedureDe stand van zaken in de Tracéwet procedureDe inhoud van de Tracéwet procedureDe verhouding tussen Nederlands recht en de uitspraak
in arbitrageDe verhouding tussen het EG-recht en de Belgische aansprakenTrans-Europese NetwerkenOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 29579Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 44 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
29 579Verdrag tussen het Koninkrijk der Nederlanden en het Koninkrijk België
inzake arbitrage betreffende de spoorlijn «IJzeren Rijn»; 's-Gravenhage
22/23 juli 2003EMEMORIE VAN ANTWOORDOntvangen 7 maart 2005De regering heeft met belangstelling kennisgenomen van het voorlopig verslag
van de vaste Commissie voor Verkeer en Waterstaat van de Eerste Kamer der
Staten-Generaal naar aanleiding van het voorstel van wet tot goedkeuring van
het op 22/23 juli 2003 tot stand gekomen Verdrag tussen het Koninkrijk
der Nederlanden en het Koninkrijk België inzake arbitrage betreffende
de spoorlijn «IJzeren Rijn». De in het voorlopig verslag gestelde
vragen worden hierna, mede namens de Minister van Verkeer en Waterstaat, beantwoord.Het recht van doortocht over het historisch tracéHet verheugt de regering, dat de Commissie de brief van de Minister van
Buitenlandse Zaken van 31 januari 2005 die, in het kader van het schriftelijk
overleg, een antwoord inhield op de brief van de Commissie van 26 januari
2005 (kenmerk Griffie nr. 132442.10) verhelderend vond. De regering is uiteraard
gaarne bereid om nadere vragen over de inhoud van de brief van 31 januari
2005, en meer in het bijzonder over de interpretatie van de «oude»
verdragen en het Belgische recht van doortocht, te beantwoorden.De Commissie vraagt zich af, of artikel XII Scheidingsverdrag wellicht
alleen betrekking heeft op een concessie en niet op een zodanig als afzonderlijk
geformuleerd recht van doortocht. Zij wijst op de samenhang tussen artikel
3 van het zogenaamde Grensverdrag (1842) en artikel XII van het Scheidingsverdrag
(1839). De regering merkt op, dat een concessie een handeling is van een staat,
waarbij deze de uitoefening van bepaalde rechten overdraagt aan een binnen-
of buitenlandse particulier. Het Scheidingsverdrag omvat evenwel de wilsovereenstemming
tussen twee soevereine staten en kan dan ook geen concessie bevatten. Artikel
3 van het Grensverdrag hield in, naar de mening van de regering, dat Nederland
zijn soevereine recht tot het verlenen van een
concessie aan België overdroeg. Met name blijkens het gecursiveerde deel
van de passage «Het Belgische Gouvernement zal, onder deszelfs verantwoordelijkheid jegens het Nederlandsche Gouvernement aan eene maatschappij de regten kunnen overdragen, welke te zijnen
behoeve voortvloeien uit de bepalingen van de art. XII» in artikel 3
Grensverdrag had België (en niet een eventuele concessionaris)
dan ook ten opzichte van Nederland het recht tot uitvoering van artikel XII
Scheidingsverdrag verkregen. In 1873 bevestigden Nederland en België
evenwel in artikel 4 van het IJzeren Rijn Verdrag, dat Nederland een concessie
zou verlenen aan de Maatschappij «du Nord de la Belgique», terwijl
deze maatschappij of de «Grand Central Belgique» met de exploitatie
werd belast. Ter nadere adstructie van het standpunt dat een concessie en
een in een verdrag neergelegd recht niet kunnen worden vereenzelvigd (zie
punt 4 van de bijlage bij de brief van 31 januari 2005) merkt de regering
nog op, dat uit de parlementaire stukken van weleer blijkt, dat de in het
IJzeren Rijn Verdrag verleende concessie door het Nederlandse recht werd beheerst.
De Maatschappij «du Nord de la Belgique» moest daartoe in Nederland
domicilie kiezen en vestigde zich in Den Haag.De Commissie, en in het bijzonder de leden van de SP-fractie, verwijzen voorts naar een opmerking in punt 2 van de
bijlage bij de brief van 31 januari 2005 over «enigszins ongelukkig»
taalgebruik. Deze opmerking betreft slechts de tekst van de Verklaring bij
het IJzeren Rijn Verdrag en niet, zoals de leden van de SP-fractie stellen, de teksten van de verdragen van 1839, 1842 en
1873.Wat betreft de opmerking van de zijde van de GL-fractie,
dat de regering de discussie over de rechtsgeldigheid van de Belgische aanspraken
systematisch uit de weg is gegaan, wijst de regering op de Nota naar aanleiding
van het Verslag (Kamerstuk 29 579 no. 9), de Handelingen in de Tweede
Kamer (TK 16 november 2004, 23-1365), de brief van de Minister van Verkeer
en Waterstaat aan de Voorzitter van de Tweede Kamer van 22 november 2004
(Kamerstuk 29 579, no. 15) waarin uitvoerig wordt ingegaan op de argumenten
die de Franse hoogleraar prof. Pellet tegen de gelding van het recht van doortocht
heeft ingebracht, alsmede de hierboven genoemde brief van de Minister van
Buitenlandse Zaken van 31 januari 2005.Naar aanleiding van vragen terzake door de fracties van GL en de SP deelt de regering mede, dat
toenmalig Minister-president Kok in een brief van 10 juli 1998 aan zijn
Belgische ambtgenoot de volkenrechtelijke aanspraken waarop deze een beroep
deed, terecht heeft beaamd. Niet echter deze bevestiging of het Arbitrageverdrag,
maar het Scheidingsverdrag biedt naar de mening van de Regering – onbetwistbaar –
de rechtsgrond voor het recht van doortocht. Dit recht heeft dan ook tijdens
de onderhandelingen niet ter discussie gestaan.Naar aanleiding van vragen van de fracties van het CDA, GL en de SP
over de gelding van het recht op de historische route, zoals neergelegd in
artikel 4 van het IJzeren Rijn Verdrag, bevestigt de regering haar mening,
dat artikel 4 zijn gelding heeft behouden en dat België dan ook in principe
recht heeft op reactivering van de IJzeren Rijn op het historisch tracé.
De regering vraagt er echter de aandacht voor dat zij, terwijl België
niet wenst af te zien van het bedoelde recht, niettemin met België is
overeengekomen dat in de Trajectnota/MER alternatieve tracé's werden
beoordeeld. De keuze voor de reactivering op het historisch tracé vormt
voorts, zoals de leden van de PvdA-fractie terecht
signaleren, tevens een «eigen» nationale keuze, die mede is gebaseerd
op het uitgebreide onderzoek in de Trajectnota/MER.Gezien het bovenstaande is bij de opstelling van het hier aan de orde
zijnde Arbitrageverdrag niet overwogen om, dit in reactie op vragen daarover
van de Commissie en in het bijzonder de leden van de SGP-fractie, mede namens de fractie van de Christen Unie, opnieuw het
recht van doortocht op het historisch tracé aan de orde te stellen. De onderhandelingen met BelgiëDe leden van de PvdA-fractie spreken hun zorg
uit over de gekozen procedures en benadrukken dat het debat zich meer lijkt
toe te spitsen op een juridisch-historisch gelijk, dan op de vraag op welke
wijze vanuit uiteenlopende belangen de beste oplossing gevonden kan worden.
In dit kader memoreert de regering, dat de onderhandelingen over de reactivering
van de IJzeren Rijn op het historisch tracé naar aanleiding van de
bevindingen in de Trajectnota/MER in mei 2001 begonnen en vrij snel in een
impasse geraakten. Mede naar aanleiding van vragen van de GL-fractie of de interpretatie van de «oude» verdragen
met België is besproken en of het niet beter was geweest om eerst juridische
helderheid te krijgen over de Belgische aanspraken, alsmede van de leden van
de SP-fractie over de verstoring van de Nederlands-Belgische
relatie door de besluitvorming over de IJzeren Rijn, merkt de regering op
dat het juridisch-historisch gelijk een belangrijk element van de onderhandelingen
vormde. De Nederlandse regering wenste niet toe te geven op het punt van haar
consistente uitleg van artikel XII Scheidingsverdrag, inhoudend dat de met
de Nederlandse soevereiniteit onlosmakelijk verbonden Nederlandse regelgeving
onverkort op de reactivering van toepassing is en dat België de kosten
van de reactivering in principe dient te dragen. In België ligt de verwezenlijking
van de rechten die voortvloeien uit het Scheidingsverdrag (dat in België
veelal «het Statuut van België» wordt genoemd) zeer gevoelig
en de Belgische regering stond dan ook onder zware politieke en maatschappelijke
druk om de onderhandelingen over de reactivering conform de door België
gehanteerde uitleg van artikel XII snel tot een goed einde te brengen. Dit
belastte de goede relaties die Nederland en België onderhouden en de
samenwerking op velerlei terreinen, die tussen buurlanden nu eenmaal relatief
nauw is. De beslissing in december 2002 om het dossier IJzeren Rijn aan arbitrage
te onderwerpen moet in dit licht worden gezien. Een verzoek aan België
om heropening van de onderhandelingen, waarbij de arbitrage zou worden uitof
afgesteld, zou een terugkeer tot de impasse van december 2002 betekenen. Evenmin
is, zoals de leden van de GL-fractie suggereren,
tegen deze achtergrond een wijziging van het Arbitrageverdrag in overleg met
België aan de orde. De regering acht het, in het kader van de onderhavige
goedkeuringsprocedure van het Arbitrageverdrag IJzeren Rijn, voorts niet aangewezen,
zoals de leden van de PvdA-fractie suggereren,
een inventarisatie te maken van de lopende vraagstukken in de relatie Nederland-België.De kostenMet betrekking tot de kosten van de reactivering van de IJzeren Rijn merken
de leden van de VVD-fractie op, dat de regering
in de Nota naar aanleiding van het verslag aan de Tweede Kamer (Kamerstuk
29 579, nr. 9) stelt: «Beseft moet worden dat daar tegenover staat
dat werken volgens het Scheidingsverdrag óók betekent dat de
kosten van de spoorverbinding in principe ten laste komen van België».
Als dat zo gesteld wordt, vragen de leden van de VVD-fractie
aan de regering, waarom heeft zij dan een bijdrage toegezegd in de totale
kosten van de modernisering van de «IJzeren Rijn»?Naar aanleiding hiervan merkt de regering op dat zij – in de fase
waarin de onderhandelingen nog liepen – heeft voorgesteld een eigen
bijdrage te leveren aan de kosten van modernisering van de IJzeren Rijn (namelijk
circa 25% van de toen geraamde kosten ad € 550 miljoen, dus € 140
miljoen), omdat de regering, in afwijking van een klein deel van de historische
route, een omleiding om Roermond wil realiseren en bovendien extra geluidwerende
voorzieningen wil aanbrengen langs de bestaande spoorlijn Weert – Roermond.
Na de beëindiging van de onderhandelingen zijn die plannen
in stand gebleven, maar de regering heeft in de arbitragezaak het standpunt
ingenomen, dat alle kosten van de reactivering (en modernisering) voor rekening
van België zijn, dus ook de kosten van bovengenoemde werken, die immers
worden veroorzaakt door de reactivering van de IJzeren Rijn. De risico's waarnaar
de leden van de VVD-fractie vragen, betreffen
de financiële risico's die gepaard gaan met de reactivering en modernisering
van de IJzeren Rijn-spoorverbinding op Nederlands grondgebied. In het verlengde
van de Nederlandse stelling, dat de kosten van reactivering en modernisering
voor rekening van België komen, vindt de regering dat ook de daarbij
behorende risico's geheel voor rekening van België behoren te komen.De arbitrageprocedureDe leden van de fractie van GL vragen, wat
de motieven van de regering waren om in te gaan op het verzoek van België
om een snelle procedure. Bij de besprekingen in dit kader stelde België
de voorkeur te geven aan arbitrage, omdat het een gang naar het Internationaal
Gerechtshof (waarvoor geen verdragsluiting nodig is) als relatief onvriendelijk
beschouwde. Naar de mening van de regering heeft evenwel ook een rol gespeeld,
dat de partijen in een arbitragezaak zelf de procedure kunnen bepalen. De
korte termijnen die, op verzoek van België, zijn overeengekomen voor
het opstellen van de processtukken, doen de regering vermoeden dat de tijdsdruk
waaronder België politiek en maatschappelijk stond bij de keuze voor
arbitrage mede een rol heeft gespeeld. De regering had geen reden om niet
in te stemmen met deze procedure, temeer daar de regering van mening is dat
bij voorkeur zo snel mogelijk een einde dient te komen aan de voortdurende
onzekerheid voor de bewoners van het gebied waarin de IJzeren Rijn ligt.De leden van de fractie van GroenLinks vragen
voorts om een nadere uitleg van de constatering door de regering, dat een
mogelijke afwijzing van het Verdrag consequenties zou hebben voor andere Nederlands-Belgische
dossiers. De regering vraagt er de aandacht voor, dat een dergelijke afwijzing
gevolgen zal hebben voor de relatie tussen beide landen en dus ook voor de
lopende dossiers. Zoals gesteld was voorts de maatschappelijke onrust in de
regio, waar de leden van de fractie van GL op wijzen, voor de regering juist
een van de redenen om akkoord te gaan met het verzoek om arbitrage.De leden van de GL-fractie hebben voorts een
aantal vragen gesteld naar aanleiding van een opmerking van de regering inzake
het sub judice karakter van de IJzeren Rijn zaak.
In dit kader merkt de regering op, dat het gebruikelijk is dat partijen tijdens
een lopende rechtszaak geen uitlatingen doen over de wederzijdse standpunten.
De bedoelde opmerking dient slechts gezien te worden als een algemene melding
aan de Kamer dat bij de beantwoording van vragen voorzichtigheid wordt betracht
om de Nederlandse procespositie niet te schaden. Het is de regering overigens
niet gebleken dat, als gevolg van dit voorbehoud, tijdens het overleg met
de Tweede Kamer zaken onbesproken zijn gebleven.De regering deelt, zoals uit het onderdeel «Het recht van doortocht
over het historisch tracé» van deze Memorie van Antwoord volgt,
voorts niet de suggestie van de leden van de GL-fractie,
dat door instemming met de arbitrage haar belangen zijn benadeeld. Het verloop van de parlementaire goedkeuringsprocedureDe leden van de fractie van de SP constateren,
dat het aan de Tweede Kamer fractie van het CDA is te danken, dat de Eerste
Kamer goedkeuring moet geven aan het wetsvoorstel en vragen waarom de regering
niet zelf heeft besloten het voorstel ter uitdrukkelijke goedkeuring aan de
beide Kamers voor te leggen. Om misverstanden te voorkomen vestigt de regering
er de aandacht op dat het verdrag oorspronkelijk ter stilzwijgende goedkeuring
aan de Staten-Generaal is voorgelegd. Dit betekent, dat zowel de Eerste als
de Tweede Kamer het verdrag goedkeuren en dat, als één van de
Kamers het stilzwijgen wil doorbreken en om een uitdrukkelijke goedkeuring
wil verzoeken, dit mogelijk is op grond van artikel 5 van de Rijkswet goedkeuring
en bekendmaking verdragen. Op vraag waarom de regering het verdrag niet meteen
ter uitdrukkelijke goedkeuring bij de Tweede Kamer heeft ingediend, kan geantwoord
worden dat de regering bij de voorlegging aan de Staten-Generaal niet de indruk
had, dat de juridische regeling rond de arbitrage een uitdrukkelijke goedkeuring
zou behoeven.De leden van de PvdA-fractie constateren terecht,
dat er veel tijd nodig is geweest om tot aanbieding van het Arbitrageverdrag
aan het parlement te komen. Deze vertraging is met name ontstaan in de periode
tussen de ontvangst van het advies van de Raad van State eind oktober 2003
en het gereed komen van het Nader Rapport op 9 april 2004. De vertraging
is het gevolg van een zorgvuldige voorbereiding in onderling overleg tussen
de betrokken departementen van het Nader Rapport, terwijl binnen dezelfde
periode zowel de omvangrijke en complexe door België bij het Tribunaal
ingediende Memorie moest worden bestudeerd en de Nederlandse Contramemorie
moest worden opgesteld.De stand van zaken in de Tracéwet procedureDe leden van de fracties van het CDA en de PvdA stellen terecht, dat de Trajectnota/MER (TN/MER) is afgerond. Deze is te vinden op www.projectijzerenrijn.nl.
In de TN/MER werd een aantal alternatieve tracé's beoordeeld op de
gevolgen voor mens en milieu, met als uitgangspunt dat in 2020 volgens Belgische
opgave 43 treinen (opgeteld in beide richtingen) per etmaal over de IJzeren
Rijn zullen rijden. In mei 2001 werd op basis van (1) de informatie in de
TN/MER, (2) de inspraak en advisering daarover, en (3) het overleg tussen
de Nederlandse, Belgische en Duitse verkeersministers geconcludeerd dat reactivering
van de IJzeren Rijn op het historisch tracé de voorkeur had, waarbij
de Nederlandse minister aangaf dat op het historisch tracé wel flinke
moderniseringsmaatregelen nodig waren. Er is echter door de Nederlandse regering
geen Standpunt (in de zin van artikel 9, eerste
lid, van de Tracéwet) bepaald. In een Standpunt wordt besloten of een
project doorgaat en zo ja, naar welk alternatief de voorkeur uitgaat. In de
praktijk is een Standpunt een brief van de Minister van Verkeer en Waterstaat
aan de Voorzitter van de Tweede Kamer, waarin ook in grote lijnen wordt gereageerd
op de op de TN/MER binnengekomen reacties. In reactie op een vraag daarover
van de leden van de SP-fractie, deelt de regering
mede dat de Minister van Verkeer en Waterstaat in juli 2002 aan ProRail opdracht
heeft gegeven tot een meer gedetailleerde beschouwing van de gevolgen van
de reactivering van de IJzeren Rijn via het historisch tracé. De gedachte
daarbij was dat, zodra er overeenstemming tussen Nederland en België
zou worden bereikt, het (voorgenomen) Standpunt snel zou kunnen worden bepaald
en dat vervolgens het Ontwerp Tracé Besluit (OTB) snel zou kunnen worden
opgesteld. De nagestreefde overeenstemming met België bleef echter uit,
zodat de publicatie van de TN/MER vooralsnog de laatste stap in de Tracéwet
procedure is geweest. De beantwoording van de inspraakreacties
op de TN/MER zal, dit in antwoord op een vraag van de leden van de fractie
van GL, zoals gebruikelijk is in de Tracéwet
procedure, alsnog geschieden indien een Standpunt is bepaald. Bij gebreke
aan een Standpunt hebben er voorts, dit naar aanleiding van een vraag van
de leden van de CDA-fractie, ook geen formele
besprekingen met de provincies Noord-Brabant en Limburg en de betreffende
gemeenten kunnen plaatsvinden over de nadere uitwerking van het tracé
(ter voorbereiding van een OTB). In informele sfeer is daarover echter –
zoveel als mogelijk – wèl overleg gevoerd met (vertegenwoordigers
van) de betrokken besturen. Naar aanleiding van vragen daarover van de leden
van de GL- en de SP-fracties
merkt de regering voorts op dat, conform de Tracéwet, inspraak plaatsvindt
op het OTB en dat een uiteindelijk Tracébesluit vatbaar is voor beroep.
In antwoord op een vraag van de leden van de PvdA-fractie
naar de besluiten die nodig zijn op grond van de Wet op de Ruimtelijke Ordening,
merkt de regering op, dat een Tracébesluit geldt als een vrijstelling
in de zin van artikel 19 Wet op de Ruimtelijke Ordening. Tegen de achtergrond
van de hierboven omschreven stand van de procedure acht de regering het niet
aangewezen om, zoals de leden van de PvdA-fractie
verzoeken, in het kader van de procedure tot goedkeuring van het Arbitrageverdrag
IJzeren Rijn, een duiding te geven van een mogelijk Tracébesluit ten
opzichte van geldende ruimtelijke besluiten en hierop gevestigd recht.Zowel de leden van de GL- als de SP-fractie hebben gevraagd naar de stand van zaken in Duitsland wat
betreft de reactivering van de IJzeren Rijn. In alle met de bevoegde Duitse
autoriteiten gevoerde overleg is telkenmale van Duitse zijde uitgesproken
dat men bereid is om het aansluitende Duitse spoor vanaf Vlodrop/Dalheim geschikt
te maken voor het toenemende goederenvervoer, ingeval de Belgische en Nederlandse
gedeelten van de IJzeren Rijn gereactiveerd worden. De daarvoor benodigde
financiële middelen zijn door de Duitse overheid gereserveerd. De in
Duitsland benodigde aanpassingen aan het spoor zijn overigens beperkt omdat
de spoorlijn vanaf Dalheim in oostelijke richting ook momenteel al dagelijks
in gebruik is.De inhoud van de Tracéwet procedureDe leden van de GL-fractie vragen of het klopt
dat in de TN/MER alleen die varianten zijn onderzocht die uitgaan van de plaats
waar het historisch tracé de grenzen tussen Nederland en België
en Nederland en Duitsland overschrijdt. Dat klopt slechts ten dele. In de
TN/MER werden zeven tracés bekeken, namelijk vier via Roermond en drie
via Venlo. Omdat België geen ander grensoverschrijdingspunt wilde overwegen
dan dat waar het historisch tracé bij Budel op Nederlands grondgebied
komt, beginnen de onderzochte tracé's inderdaad alle op dit punt. De
tracé's via Venlo kennen echter een ander overschrijdingspunt van de
grens met Duitsland dan dat bij Vlodrop/Dalheim. België was niet bereid
tot overleg om meer varianten te onderzoeken. Het heeft vanaf het begin van
de onderhandelingen zijn positie gebaseerd op het IJzeren Rijn Verdrag en
wenste niet af te wijken van de daarin gedefinieerde spoorverbinding. Een
onderzoek naar het door de leden van de GL-fractie genoemde tracé Turnhout–Venlo
paste dan ook niet binnen de geschetste randvoorwaarden van de TN/MER. Een
spoorverbinding Turnhout–Eindhoven–Venlo (in de zijberm van de
autosnelweg A67) is evenwel – onder Belgisch protest – op verzoek
van de besturen van de provincies Noord-Brabant en Limburg binnen Nederland
wel degelijk bekeken. De beide provinciebesturen concludeerden op basis van
de in augustus/september 2001 gereed gekomen studie, dat deze zogenaamde A67-spoorlijn
pas op langere termijn wellicht een optie zou zijn en dat deze dus in de besluitvorming
over de tracering van de IJzeren Rijn geen rol kon spelen. De door de leden
van de GL-fractie genoemde Montzen-route loopt op Belgisch grondgebied
en is niet onderzocht, omdat deze niet kan worden aangemerkt als een mogelijke
tracé-uitwerking voor de verdragsrechtelijk omschreven IJzeren Rijn-verbinding.Naar aanleiding van het verzoek van de leden van dePvdA-fractie om aan te geven, tot welke verstoringen van het natuurlijk
leefmilieu de tunnel in het Meinweggebied leidt en hoe deze verstoringen opgevangen
of gecompenseerd zullen worden, merkt de regering op dat deze tunnel nu juist
beoogt om onomkeerbare aantasting van het natuurlijk milieu in het Meinweggebied
te voorkomen.De verhouding tussen Nederlands recht en de uitspraak
in arbitrageDe leden van een aantal fracties hebben im- of expliciet gevraagd naar
de verhouding tussen de uitspraak in arbitrage en de gelding van het Nederlandse
recht.Zowel de leden van de CDA- als de leden van
de GL-fractie stellen in dit verband een vraag
naar de uitvoering van de motie-Hessels van 16 november 2004. De regering
hecht eraan te benadrukken dat zij met deze motie heeft ingestemd, omdat deze
naadloos past bij het standpunt dat de regering vanaf 2001 heeft ingenomen,
aan België duidelijk heeft gemaakt en uiteraard ook in de arbitrageprocedure
heeft gehandhaafd. De mening van de Belgische autoriteiten over de motie-Hessels
is dan ook niet gevraagd.De leden van de PvdA-fractie vragen naar de
ruimte die na arbitrage overblijft om aan de zorgen over natuur, milieu en
veiligheid tegemoet te komen en de leden van de VVD-fractie
wensen, naar aanleiding van een opmerking van de Minister van Verkeer en Waterstaat
tijdens de mondelinge behandeling in de Tweede Kamer, meer duidelijkheid te
verkrijgen omtrent het tijdelijk rijden over het historisch tracé in
relatie tot de genoemde zorgen.De regering heeft vanaf de aanvang van de onderhandelingen op basis van
de TN/MER in haar opvatting volhard, dat het Nederlandse recht onverkort van
toepassing is. De Nederlandse soevereiniteit op het Nederlandse grondgebied
en de daarmee, naar de mening van de regering, onlosmakelijk verbonden regelgevende,
rechterlijke en uitvoerende macht worden immers uitdrukkelijk bevestigd in
artikel XII Scheidingsverdrag, en wel in de passage «alles zonder eenig
bezwaar voor Holland en zonder benadeeling der uitsluitende regten van souvereiniteit
op het grondgebied hetwelk de bedoelde weg of kanaal zoude doorsnijden».
De regering is voorts van mening, op basis van de betreffende passages daarover
in artikel XII, dat België de kosten voor de moderniseringsmaatregelen
moet dragen. Gezien de duidelijke taal in artikel XII ziet de regering de
uitspraak met vertrouwen tegemoet.Zoals evenwel ook voorafgaand aan de stemming in de Tweede Kamer op 23 november
2004 in de brief van de Minister van Verkeer en Waterstaat van 22 november
2004 aan de voorzitter van de Tweede Kamer is medegedeeld, wordt de mate waarin
Nederland zijn regelgevende, rechterlijke en uitvoerende macht kan uitoefenen
na de uitspraak in arbitrage door de inhoud en strekking van deze uitspraak
bepaald. Het vertrouwen dat de regering in de uitspraak heeft neemt niet weg
dat, hangende de arbitrageprocedure, de daadwerkelijke inhoud daarvan onbekend
is. Tegen deze achtergrond is het, naar de mening van de regering, weinig
zinvol om over de mate waarin en de punten waarover op basis van de uitspraak
overeenstemming met België moet worden bereikt te speculeren. Dit geldt
uiteraard ook, dit in antwoord op de vraag van de leden van de GL-fractie, voor voorspellingen over de mate van succes
van een tegen een eventueel Tracébesluit gericht beroep op de rechter.De verhouding tussen het EG-recht en de Belgische aansprakenDe leden van de fracties van de VVD, GL, de SP en de SGP (mede namens de fractie van de ChristenUnie) willen de mening
van de regering vernemen over de verhouding tussen, enerzijds, bilaterale
verdragen en de uitspraak in arbitrage en, anderzijds, het recht van de Europese
Unie. De regering heeft in dit kader met belangstelling kennis genomen van
het door de leden van de VVD-fractie genoemde document getiteld «Enkele
opmerkingen over het arbitrageverdrag IJzeren Rijn en de besluitvorming»
van prof. dr. Backes.Artikel 307 van het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap
(EG-Verdrag) impliceert, dat het recht van de Europese Gemeenschap voorrang
heeft op bepalingen in bilaterale verdragen tussen lidstaten van de Europese
Gemeenschap die met dat recht onverenigbaar zijn. Er zijn geen aanwijzingen
dat het recht van de Europese Gemeenschap derogeert aan de rechten die zijn
neergelegd in het Scheidingsverdrag en het IJzeren Rijn Verdrag. Wèl
worden de in deze «oude» verdragen neergelegde rechten beïnvloed door het Europese recht en wel met name,
zoals ook de leden van diverse fracties constateren, door de Vogel- en Habitatrichtlijnen.
Het EG-recht, inclusief de vaste jurisprudentie van het Hof van Justitie van
de Europese Gemeenschappen, heeft algemene gelding voor alle EU-lidstaten
en is derhalve gelijkelijk van toepassing voor Nederland en België. Over
de relatie tussen dit algemeen geldende EG-recht en de reactivering van de
IJzeren Rijn kan de nationale rechter dan ook, binnen de bevoegdheden die
het EG-recht hem verleent, ook na de arbitrageuitspraak oordelen. Richtlijnen,
zoals de Habitat- en Vogelrichtlijnen, dienen geïmplementeerd te worden
in het nationale recht en kennen dan ook – binnen het kader van het
algemeen geldend EG-recht – een binnenlandse dimensie.In dit kader vraagt de regering er de aandacht voor, dat de TN/MER een
zogenaamde passende beoordeling omvatte in de zin van artikel 6, derde lid,
van de Habitatrichtlijn. Deze bepaling eist dat zekerheid wordt verkregen
dat de gebieden en soorten die zijn aangemeld op grond van de Vogel- en Habitatrichtlijnen
niet zullen worden aangetast. De regering is van mening, dat in de TN/MER
voor zowel het Meinweggebied als de Weerter en Budeler Bergen adequate maatregelen
zijn geformuleerd om de bedoelde aantasting te voorkomen en deelt dan ook
niet de mening van de leden van de fractie van de SGP, dat de reactivering onvermijdelijk zal botsen met de genoemde richtlijnen.In het Arbitrageverdrag IJzeren Rijn is overigens, na overleg met de Europese
Commissie, een passage opgenomen luidend dat «(h)et Arbitragetribunaal
wordt verzocht zijn uitspraak te doen op basis van het internationale recht,
met inbegrip zonodig van het Europees recht, zulks evenwel met inachtneming
van de verplichting die Partijen hebben op grond van artikel 292 EG-Verdrag».
Hiermee wordt uitgesloten, dat het Arbitragetribunaal zich begeeft op het
terrein waarop het Hof van Justitie van de Europese Gemeenschappen uitsluitend
bevoegd is. De regering kan bevestigen, dat ook na de uitspraak in arbitrage
een beoordeling van de EG-rechtelijke aspecten door het Hof van Justitie mogelijk
is. Zij acht eventuele procedures niet geheel uitgesloten, maar is van mening
dat het niet aannemelijk is, dat een nationale rechter vraagt om een prejudiciële
beslissing van het Hof van Justitie, omdat dit slechts gebeurt als de rechter
behoefte heeft aan uitleg van het EG-recht. In casu is onaannemelijk dat een
dergelijke uitleg nodig zal zijn. Trans-Europese NetwerkenDe leden van de CDA-, GL- en SP-fracties hebben vragen gesteld
over IJzeren Rijn in het kader van de Trans-Europese Netwerken (TEN). De regering
merkt op, dat de IJzeren Rijn al sinds de totstandkoming van de TEN-richtsnoeren
in 1996 als onderdeel van het Trans-Europese Netwerk wordt aangemerkt en dat
deze spoorlijn sinds mei 2004 een prioritair project vormt. Dit laatste houdt
in, dat het project met voorrang voor EU-financiering in aanmerking kan komen.De regering vraagt er voorts de aandacht voor, dit in reactie op een opmerking
daarover van de leden van de SP-fractie, dat het
voorstel van de Europese Commissie om de IJzeren Rijn een prioritaire status
te geven, is gepresenteerd in oktober 2003. De huidige Minister van Verkeer
en Waterstaat bekleedde dit ambt toen al.In het kader van de beantwoording van de vragen over de TEN acht de regering
het zinvol op te merken, dat in de arbitrageprocedure, in concreto, een uitspraak
wordt gevraagd over de reactivering van de IJzeren Rijn op het historisch
tracé met als uitgangspunt dat in 2020 volgens Belgische opgave 43
treinen (opgeteld in beide richtingen) per etmaal over de IJzeren Rijn rijden.
De hiermee samenhangende technische specificaties zijn in 1999 vastgesteld
en de Belgische regering – die immers om de reactivering verzoekt –
is met deze specificaties akkoord.De leden van de GL-fractie spreken hun zorgen
uit over een eventuele explosie van de kosten van de reactivering van de IJzeren
Rijn, omdat de voorliggende variant een volstrekt onwaardige TEN-verbinding
zou vormen en de leden van de SP-fractie noemen
een mogelijke opwaardering van het tracé als gevolg van de TEN-status.
De leden van de VVD-fractie vragen in dit verband
naar de financiële risico's. De aan het woord zijnde leden wijzen daarbij
op mogelijke eisen van tweesporigheid en elektrificatie. De leden van de CDA-fractie vragen zich voorts af of, nu de IJzeren Rijn
op de TEN-lijst staat, het vervoer van gevaarlijke stoffen is toegestaan.Naar aanleiding van deze vragen merkt de regering op, dat de TEN-richtsnoeren
eisen stellen aan de interoperabiliteit van een spoorwegverbinding, maar niet
aan de inrichting daarvan of de omvang of aard van het vervoer dat daarop
plaatsvindt. De TEN-status dwingt dan ook niet tot elektrificatie of tweesporigheid
en stelt geen nadere regels met betrekking tot het vervoer van bepaalde stoffen.
De in 1999 vastgestelde technische specificaties van de IJzeren Rijn voldoen
aan de veiligheidsrichtlijnen die voor spoorwegen in het algemeen gelden.
Over een gereactiveerde en gemoderniseerde IJzeren Rijn kan dan ook verantwoord
vervoer van gevaarlijke stoffen plaatsvinden.De leden van de SP-fractie hebben gevraagd
of de gereserveerde TEN-gelden tot doel hebben om in de toekomst een hoogwaardige
railverbinding tot stand te brengen tussen Antwerpen en het Roergebied. In
dit verband merkt de regering op dat, hangende de arbitrage, de aanvraag voor
EU-subsidiëring die mogelijk is op basis van de prioritaire status van
de IJzeren Rijn, is opgeschort. Eveneens in antwoord op een vraag van de leden
van de SP-fractie kan worden gesteld, dat het
Nederlandse gedeelte van de spoorverbinding overeenkomstig de Europese regelgeving
ook na de uitspraak in arbitrage onder de zeggenschap van de door de Nederlandse
minister aangewezen Nederlandse spoornetwerkbeheerder (ProRail) valt. Deze
heeft derhalve de zeggenschap over de omvang en de aard van het vervoer en
kan – op basis van non-discriminatoire regelgeving – bepalen of
voorgenomen vervoer binnen de technische specificaties kan worden gerealiseerd. De leden van de CDA-fractie vragen zich af
of de tracébepaling van de IJzeren Rijn gezien de plaatsing op de TEN-lijst,
niet zou moeten plaatsvinden op basis van een ínternationale MER/Tracéstudie,
of dit gevolgen heeft voor de TN/MER en of het mogelijk is dat alsnog moet
worden afgeweken van het historisch tracé. Ook de leden van de SP-fractie wijzen op een «Europese MER».De regering gaat ervan uit, dat de aan het woord zijnde leden doelen op
de zgn. «strategische mer-richtlijn» (2001/42 EG; PB L 197/30
21.7.2001), die uiterlijk 21 juli 2004 geïmplementeerd moest zijn.
Deze richtlijn speelt in op de procedure van milieueffectrapportages
bij grensoverschrijdende plannen en projecten, onder meer op het gebied van
het vervoer, en heeft o.a. tot doel een passende coördinatie te waarborgen,
dubbel werk te voorkomen, de planningsprocessen te vereenvoudigen en te versnellen
en grensoverschrijdende inspraak te verzekeren. In dit verband merkt de regering
op, dat Nederland, België en Duitsland gezamenlijk, in de periode maart
2000 – mei 2001 waarin ook de Nederlandse Trajectnota/MER werd opgesteld,
een studie hebben verricht naar de mogelijkheden voor de reactivering op hun
respectieve grondgebieden van de IJzeren Rijn-spoorverbinding en de effecten
daarvan voor mens en milieu. Daarbij werden dezelfde alternatieven beoordeeld
als in de Nederlandse TN/MER. Ook deze internationale studie leidde overigens
tot de conclusie, dat de reactivering het beste kon plaatsvinden op het historisch
tracé. Het studierapport is in mei 2001 gepubliceerd (na te zien op
www.projectijzerenrijn.nl).De Minister van Buitenlandse Zaken,B. R. Bot 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-20042005-29579-E.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl