Naar een veiliger samenleving; Brief ministers met een uiteenzetting over de hoofdlijnen van het preventiebeleid
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-07 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 28684, nr. 31

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum brief

11-06-2004

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2003-2004

28684 nr. 31

25-05-2004

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaam1. Strafrecht, beleid en individuStrafrechtBeleidIndividu: geneigdheid, bereidheid, mogelijkheid2. Preventie en de strafrechtketen3. Samenhang met andere beleidsthema'sGrotestedenbeleidVeelplegersTegenhouden4. Preventie bij de rijksoverheidGeweldBedrijfslevenJeugdcriminaliteitOpenbaar vervoerOverlast5. VerantwoordelijkhedenTot slotOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 28684Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 47 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
28 684Naar een veiliger samenlevingnr. 31BRIEF VAN DE MINISTERS VAN JUSTITIE EN BINNENLANDSE ZAKEN EN KONINKRIJKSRELATIESAan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 25 mei 2004In het programma «Naar een veiliger samenleving» is een uiteenzetting
over de hoofdlijnen van het preventiebeleid in het vooruitzicht gesteld. In
het overleg met de vaste commissies voor Justitie en voor Binnenlandse Zaken
en Koninkrijksrelaties over het eerste voortgangsrapport inzake het veiligheidsprogramma
heeft de Kamer de behoefte daaraan onderstreept. In het wetgevingsoverleg
met de genoemde vaste commissies op 3 november 2003 over het onderdeel
politie van de begroting is deze brief aangekondigd.Een doeltreffend criminaliteitsbeleid omvat een mix van preventie en repressie.
Dat is ook het uitgangspunt van het programma «Naar een veiliger samenleving»
van het kabinet. Diverse speerpunten van dit programma (veelplegers, risicojongeren
en de urgente aanpak) bevatten een combinatie van zowel repressieve als preventieve
elementen.In het veiligheidsprogramma ligt de nadruk op opsporing, vervolging en
sancties omdat aan die kant van het criminaliteitsbeleid in de afgelopen jaren
de grootste tekorten waren ontstaan. Om die reden heeft dit kabinet besloten
om de in het belang van de veiligheid extra uitgetrokken middelen bij voorrang
in te zetten voor het versterken van de capaciteit van het politie- en justitieapparaat
en van het penitentiair stelsel.Hoewel het een gangbare opvatting is dat het strafrecht een «ultimum
remedium» is, wordt toch bij veel ongewenste maatschappelijke verschijnselen
snel geroepen om een strafrechtelijke reactie. Terughoudendheid is echter
geboden.Met name daar waar het om feiten gaat die een geringe inbreuk vormen en
weinig overlast of schade veroorzaken, is zelfregulering door sociale controle
belangrijk. Het maatschappelijk debat over waarden en normen kan eraan bijdragen,
dat burgers de normovertreder op zijn gedrag aanspreken bij wijze van informele
sanctie. Indien de normovertreding ernstiger is zijn veelal formele sancties
aangewezen. In de eerste plaats kan dan naar het civiele en bestuursrecht
worden gekeken. Het civiele recht biedt burgers onderling de mogelijkheid
om normovertreding aan te pakken. Administratieve sancties bewijzen hun functie
in de ordeningswetgeving.Het kabinet staat dus het volgende beleid voor:– waar mogelijk inzetten op het voorkomen van criminaliteit;– waar mogelijk andere middelen dan het strafrecht inzetten;– indien het strafrecht noodzakelijk is, scherp beoordelen welke
sanctie is aangewezen uit een oogpunt van kosten en van effectiviteit.Preventie van criminaliteit is gericht op het verminderen van criminaliteit
(in omvang en ernst) met andere dan strafrechtelijke middelen. Preventie is
een verantwoordelijkheid van de samenleving als geheel en niet alleen van
de (rijks)overheid.In de eerste paragraaf van deze brief worden de preventieve effecten van
achtereenvolgens het strafrecht en van maatschappelijke en individuele factoren
uiteengezet. In paragraaf 2 wordt de plaats van preventie in de strafrechtketen
geschetst; in paragraaf 3 worden enkele met het preventiebeleid samenhangende
beleidsthema's beschreven. In paragraaf 4 wordt aan de hand van vijf
thema's uit het veiligheidsprogramma (geweld, bedrijfsleven, jeugdcriminaliteit,
openbaar vervoer, overlast) op hoofdlijnen de bijdrage van de verschillende
departementen bij de preventie van criminaliteit beschreven. In de laatste
paragraaf komen de verantwoordelijkheden aan bod: wat mag bij de preventie
van criminaliteit van de overheid worden verwacht, wat van burgers en bedrijven.Het preventiebeleid van de rijksoverheid moet burgers, bedrijven, maatschappelijke
organisaties en mede-overheden faciliteren, zodat ieder zijn verantwoordelijkheid
kan nemen bij de preventie van criminaliteit. Wij zijn van mening dat op een
aantal terreinen een intensivering op zijn plaats is:– Wij gaan andere departementen sterker aanspreken op de mogelijkheden
die zij hebben om op hun beleidsterrein een bijdrage te leveren aan de preventie
van criminaliteit. Op basis van een inventarisatie in 2004 zal worden bezien
of een optimalisering van de afzonderlijke inspanningen mogelijk is.– Wij zullen zo nodig andere departementen ondersteunen bij het
zoeken naar preventieve oplossingsrichtingen voor criminaliteitsproblemen
waar zij op hun beleidsterrein mee geconfronteerd worden. Daarbij willen wij
meewerken aan het creëren van een goede aansluiting tussen hun activiteiten
en die van politie- en justitieorganisaties.– Wij zijn voornemens (zoals al aangekondigd in het programma «Naar
een veiliger samenleving») een Centrum voor Criminaliteitspreventie
en Veiligheid (CCV) op te richten. Dit centrum moet de toepassing van preventieve
maatregelen door gemeenten, bedrijfsleven en maatschappelijke organisaties
beter faciliteren en sterker stimuleren dan op dit moment mogelijk is.– Wij gaan bezien of geen stevigere instrumenten dan faciliteren
en stimuleren benut moeten worden om de samenleving waar nodig in beweging
te brengen. Er is momenteel bijvoorbeeld geen regelgeving die het nemen van
preventieve maatregelen verplicht.1. Strafrecht, beleid en individuDe overheid kan invloed uitoefenen op de preventie van criminaliteit via
het strafrecht en via het beleid op een aantal terreinen (bijvoorbeeld onderwijs,
media, volksgezondheid). Daarnaast zijn er individuele factoren die invloed
hebben op de geneigdheid, de bereidheid en/of de mogelijkheid om criminaliteit
te plegen. StrafrechtDe pakkans en de strafmaat kan potentiële daders weerhouden van het
plegen van strafbare feiten (generale preventie) en daders weerhouden van
herhaling (specifieke preventie). Desondanks wordt het strafrecht niet in
de eerste plaats tot het preventiebeleid gerekend; het wordt primair met het
oog op de opsporing en bestraffing van gepleegde daden opgesteld.Bij het bestrijden van maatschappelijk ongewenste ontwikkelingen –
zoals criminaliteit – moet bij voorkeur gebruik worden gemaakt van de
alternatieven die het burgerlijk recht en het bestuursrecht bieden en van
sociale controle en andere vormen van regulering. Dat berust niet alleen op
een afweging van kosten en baten, maar ook op het uitgangspunt dat het gebruik
van het strafrecht (in essentie een vorm van institutioneel staatsgeweld)
in een geordende vreedzame samenleving als de Nederlandse zoveel mogelijk
moet worden beperkt.BeleidUit onderzoek blijkt dat maatschappelijke factoren als opvoeding, onderwijs,
maatschappelijke opvang en sociaal-economische situatie van invloed zijn op
de omvang van de criminaliteit. De (rijks)overheid formuleert beleid op elk
van deze terreinen. In theorie is het denkbaar dat de overheid bij het vormgeven
van het beleid zich rekenschap geeft van de effecten op de criminaliteit.
In de praktijk zijn dergelijke effecten echter moeilijk te voorspellen. In
de eerste plaats omdat daarvoor complexe, en dus tijdrovende analyses nodig
zijn van het voorgenomen beleid in samenhang met het beleid op andere terreinen.
In de tweede plaats omdat het resultaat van zo'n analyse maar een beperkte
tijdspanne geldig is, namelijk tot het moment dat een beleidswijziging op
een van de andere terreinen plaatsvindt. Tenslotte is het de vraag of de onzekerheidsmarges,
die inherent zijn aan elke voorspelling, voldoende houvast bieden bij de beleidskeuzes.Het onderwijsbeleid, het mediabeleid, het volksgezondheidsbeleid, het
welzijnsbeleid en het sociaal-economisch beleid zijn niet primair gericht
op de preventie van criminaliteit. Op onderdelen kan het beleid op deze terreinen
echter wel degelijk bijdragen aan het verminderen van criminaliteit. Voorbeelden
daarvan zijn de controle op de naleving van de leerplicht, minder geweld via
audiovisuele media, en opvang van verslaafden. Wanneer een dergelijke relatie
aantoonbaar is, is het wenselijk dat dergelijke elementen in het beleid een
plaats krijgen. In deze brief blijven deze preventieve effecten van algemeen
beleid evenwel buiten beschouwing.Individu: geneigdheid, bereidheid, mogelijkheidWat het gedrag van een potentiële dader betreft, kunnen drie aanknopingspunten
voor preventiebeleid worden onderscheiden: de geneigdheid, de bereidheid en
de mogelijkheid om criminaliteit te plegen.Bij de geneigdheid gaat het om de algemene
instelling van potentiële daders en de mate waarin bepaald crimineel
gedrag als «normaal» wordt beschouwd in het maatschappelijk verkeer
of binnen bepaalde bevolkingsgroepen.Als de geneigdheid bestaat, spelen factoren een rol die direct of indirect
van invloed zijn op de bereidheid om tot het plegen
van strafbare feiten over te gaan. Het preventiebeleid is daarom in het bijzonder
gericht op het beïnvloeden van de afweging van potentiële daders
en het verhogen van drempels om tot crimineel gedrag over te gaan. Het gaat
daarbij onder meer om het versterken van toezicht, controle en
sociale controle (politie, cameratoezicht, versterking van de afkeuring van
medeburgers). Uiteraard zijn de afschrikking van het strafrecht en de pakkans
bij het plegen van een delict eveneens elementen die de afweging beïnvloeden.Als de geneigdheid en de bereidheid bestaan, kunnen preventieve maatregelen
toegepast worden die de mogelijkheid beperken
of wegnemen om strafbare feiten te plegen. Zo kan woninginbraak voorkomen
worden door goed hang- en sluitwerk, zwartrijden in het openbaar vervoer door
beheerste toegang tot stations (met name klapdeurtjes). Ook geweldsmisdrijven
kunnen worden voorkomen door beperking van de mogelijkheden, bijvoorbeeld
door groepen supporters bij voetbalwedstrijden te scheiden. Veelal kan de
mogelijkheid tot het plegen van delicten echter niet beperkt worden omdat
«de gelegenheid» inherent is aan wat algemeen als «maatschappelijke
vooruitgang» wordt beschouwd.Preventie van criminaliteit is erbij gebaat wanneer overheid, maatschappelijke
organisaties en bedrijfsleven zich expliciet rekenschap geven van de mogelijkheden
om de individuele factoren «geneigdheid» «bereidheid»
en «mogelijkheid» te beïnvloeden.2. Preventie en de strafrechtketenPreventiebeleid kan niet in de plaats komen van repressief beleid, zoals
de in dit verband wel gebruikte zegswijze «voorkomen is beter dan genezen»
lijkt te suggereren. Het effect van preventieve maatregelen wordt mede bepaald
door de dreiging van opsporing, vervolging en sanctie. Net zo min als repressie
het zonder preventie kan stellen, is preventie denkbaar indien repressie geen
reële dreiging inhoudt.Preventieve maatregelen kunnen op hun beurt de werking van het strafrecht
verhogen. Zo blijkt dat bij een juiste toepassing van preventiemaatregelen
de pakkans door potentiële daders vaak hoger wordt ingeschat dan dat
zij in werkelijkheid is.Het criminaliteitsbeleid van dit kabinet omvat daarom zowel preventieve
als repressieve elementen, zoals ook in het veiligheidsprogramma is vastgelegd.
De aanpak van veelplegers, risicojongeren en de urgente aanpak voor die plaatsen
en thema's waar de problemen het grootst en meest nijpend zijn bevatten deze
combinatie van preventie en repressie.De keten preventie – opsporing – vervolging – sanctie
is slechts een van de ketens die relevant zijn voor de aanpak van criminaliteit.
Om criminaliteit te voorkomen moet ook de keten gericht op de overlastgevers
(preventie – signalering – hulpverlening) op orde zijn. Dat veronderstelt
een goede samenwerking tussen politie, gemeenten en de organisaties die actief
zijn in de geestelijke gezondheidszorg. Datzelfde geldt voor de ketens die
het onderwijs verbinden met enerzijds het lokale preventieve jeugdbeleid en
de jeugdzorg (om jongeren met problemen in een vroeg stadium te kunnen signaleren
en hulp te bieden) en anderzijds met gemeente en openbaar ministerie (om adequaat
op te kunnen treden bij spijbelgedrag bijvoorbeeld).3. Samenhang met andere beleidsthema'sGrotestedenbeleidHet grotestedenbeleid (GSB) biedt kansen om verloedering en verval tegen
te gaan. De zogenaamde vervalspiraal, waardoor wijken zich zeer snel kunnen
ontwikkelen tot «no-go-areas», kan door een juiste toepassing van maatregelen en interventies binnen het grotestedenbeleid voorkomen
worden.Het grotestedenbeleid bevat een brede preventieve aanpak van criminaliteit
en overlast. Onlangs is het beleidskader «Samenwerken aan de krachtige
stad» voor GSB III vastgesteld. Op basis van dit kader zijn de rijksoverheid
en de dertig grote steden voornemens afspraken te maken over onder andere
de aanpak van veelplegers, overlast en risicogebieden, de ontwikkelingskansen
van jeugd, maatschappelijke opvang, vrouwenopvang en huiselijk geweld. Om
de afspraken op het gebied van veiligheid binnen GSB te kunnen waarmaken heeft
het kabinet extra middelen ter beschikking gesteld.VeelplegersHet beleid gericht op de aanpak van veelplegers krijgt steeds meer vorm.
De strafrechtelijke opvang van verslaafden bestond al enige tijd; binnenkort
spreekt de Eerste Kamer over de regelgeving die het mogelijk moet maken veelplegers
voor combinaties van strafbare feiten strenger te straffen (plaatsing in een
inrichting voor stelselmatige dader, Eerste Kamer 2003–2004, 28 980,
nr. A).Met de grote gemeenten vindt overleg plaats over hun preventieve inzet
ten aanzien van veelplegers. Wij streven ernaar concrete afspraken te maken
over deze inzet en zonodig regelgeving die de preventieve aanpak van veelplegers
bemoeilijkt aan te passen.TegenhoudenIn de publicatie «Misdaad laat zich tegenhouden» van november
2001 heeft de Raad van Hoofdcommissarissen (RHC) het begrip «tegenhouden»
van criminaliteit geïntroduceerd. Daaronder verstaat de RHC het zodanig
beïnvloeden van gedrag en omstandigheden dat criminaliteit of andere
inbreuken op de veiligheid en de maatschappelijke integriteit worden voorkomen.
In een tweede publicatie (Tegenhouden troef) van november 2003 is het concept
tegenhouden nader uitgewerkt en wordt een aantal voorbeelden van tegenhouden
gegeven. Hieruit komt naar voren dat onder tegenhouden zowel preventieve maatregelen
(van allerlei aard) kunnen worden begrepen, als maatregelen in het kader van
het strafrecht.Volgens de RHC gaat het hierbij om het voorkomen van criminele activiteiten,
het in de kiem smoren van criminaliteit of het voortijdig doen beëindigen
van criminele activiteiten.De politie kan criminaliteit voorkomen door bijvoorbeeld op buurtniveau
het toezicht te intensiveren. Ten aanzien van de preventie van criminaliteit
zoals in deze brief bedoeld mag van de politie verwacht worden dat zij een
signalerende en katalyserende rol speelt. Dit kan zij doen door het vraagstuk
te agenderen bij de partners die een preventieve bijdrage kunnen leveren aan
de aanpak van het probleem.Daarnaast kan de politie criminaliteit in de kiem smoren door potentiële
daders het leven door frequente controle en strikte handhaving van regels
ongemakkelijk te maken. De politie kan criminaliteit voortijdig beëindigen
door daders duidelijk te maken dat zij kennis draagt van de voorbereiding
van criminele activiteiten (het stukmaken van zaken).In onze brief aan de Tweede Kamer (2003–2004, 27 925, nr. 123)
hebben wij aangegeven dat tegenhouden volgens ons bestaat uit drie onderdelen,
namelijk slim omgaan met de reeds bestaande opsporingsmiddelen, anderen wijzen
op hun verantwoordelijkheden (signaleren en adviseren) en het daadwerkelijk
voorkomen van criminaliteit.Daarnaast hebben wij nadrukkelijk aangegeven dat tegenhouden niet ten
koste mag en zal gaan van opsporen. Eind juni ontvangt de Tweede Kamer een brief over de kerntaken van de
politie, waarin tevens nader zal worden ingegaan op het concept tegenhouden.4. Preventie bij de rijksoverheidIn het preventiebeleid concentreert de rijksoverheid zich deze kabinetsperiode
op thema's die in het programma «Naar een veiliger samenleving»
zijn benoemd: jeugd, bedrijfsleven, openbaar vervoer, geweld en overlast.
In deze paragraaf wordt voor deze thema's op hoofdlijnen inzicht gegeven in
de preventieve bijdrage die departementen leveren aan het veiligheidsbeleid.
Het overzicht is niet uitputtend.GeweldGeweld is wijd verbreid in de wereld, Nederland is daarop geen uitzondering.
Gebruik van geweld heeft vele vormen: van internationaal terrorisme en oorlogen
tussen naties of (etnische) groepen tot burenruzies en agressie in het verkeer.
Internationale conflicten uiten zich in toenemende mate ook in geweld op lokale
schaal. Het kabinet zal nog in 2004 een beleidsverkenning over geweld in brede
zin aan de Tweede Kamer zenden, waarin voorstellen worden gedaan voor een
intensivering van de aanpak van geweld (dus zowel preventief als repressief).Geweld krijgt de ruimte als burgers zich afzijdig houden. Wie niet op
tijd gecorrigeerd wordt, blijft zoeken naar de grens van geaccepteerd gedrag.
Dat kan ontaarden in agressie en geweld. De cultuur van afzijdigheid moet
worden doorbroken. Burgers moeten elkaar aanspreken op normoverschrijdend
gedrag en ook accepteren dat zij daarop aangesproken worden.De rijksoverheid zal ook in 2004 de samenleving aan het denken zetten.
Het feit dat het kabinet het onderwerp «normen en waarden» agendeerde,
heeft al tot veel discussie in de samenleving geleid over de wijze waarop
burgers met elkaar om horen te gaan. De recent gestarte website www.zestienmiljoenmensen.nl heeft een nieuwe impuls aan die discussie
gegeven.De rijksoverheid zal praktische instrumenten onder de aandacht brengen.
Deze instrumenten zijn gericht op het bewust worden van normen, het verhelderen
van normen en het handhaven daarvan. Het opstellen van gedragscodes (bijvoorbeeld
op scholen en in sportverenigingen, maar ook in horecabedrijven) is zo'n praktisch
instrument. Waar heldere normen ontbreken, kan het opstellen van een gedragscode
uitkomst brengen. In 2004 zal Justitie dit middel breed onder de aandacht
brengen. Justitie en BZK zullen ook in 2004 een beroep doen op omstanders,
getuigen van geweld om te interveniëren. Justitie en BZK zullen daarbij
ook duidelijk maken welke interventies wel en niet kunnen.Een reeks van preventieve initiatieven is de afgelopen jaren ontplooid
tegen geweldsdelicten in het publieke domein, in het semi-publieke domein
en in het privé-domein.De kabinetsnotitie Geweld op Straat van februari
1998 was het startpunt voor het vergroten van de veiligheid op straat via
diverse activiteiten op landelijk en lokaal niveau. Via het circuit van Postbus
51 zijn verschillende massamediale campagnes gevoerd tegen geweld op straat.
In 2004 zal via een Postbus 51 campagne voorlichting worden gegeven aan de
Nederlandse bevolking hoe zij kan handelen (zowel passief als actief) bij
een geweldsincident op straat.De (preventieve) aanpak van huiselijk geweld is sinds 2001 speerpunt binnen
het Justitiebeleid. Op 22 april 2002 is de nota Privé
Geweld-Publieke Zaak aan de Tweede Kamer gepresenteerd
(Tweede Kamer 2001–2002, nr. 28 345). Het thema huiselijk geweld
heeft veel maatschappelijke belangstelling gekregen, onder meer blijkend uit
nieuwe samenwerkingsverbanden tussen betrokkenen op lokaal niveau. In 2004
investeert Justitie in samenwerking met de VNG in uitbreiding van deze samenwerking.
VWS intensiveert in 2004 de opvang van vrouwen die slachtoffer zijn van huiselijk
geweld. Voor plegers van huiselijk geweld zijn er initiatieven gestart die
bijdragen aan het voorkomen dat zij in herhaling vallen.Ook in het semi-publieke domein zijn veel maatregelen genomen. De paragraaf
over openbaar vervoer bevat een aantal voorbeelden daarvan.Onderzoeken zijn verricht naar de aard en omvang van illegale wapens in
Nederland en de daarbij betrokken daders. Mede op basis van die onderzoeken
is sinds 1999 jaarlijks actie ondernomen. De actie was in 1999 gericht op
het inleveren van alle wapens, niet zijnde vuurwapens; in 2001 op illegale
vuurwapens en munitie; in 2001 op een landelijke controle van vuurwapenhandelaren;
in 2002 op een landelijke controle van schietverenigingen waarvan vermoed
werd dat zij de regelgeving niet stipt naleven en in 2003 op zes vliegvelden
om het binnenbrengen van nepwapens of «look alikes» tegen te gaan.
Daarnaast is de afgelopen jaren kennis over (illegale) wapens actief verspreid
bij de politie en de Kmar en functioneert in bijna alle politieregio's een
regionaal bureau wapens en munitie.BedrijfslevenIn het Nationaal Platform Criminaliteitsbeheersing (NPC) werken overheid
en bedrijfsleven al ruim tien jaar samen bij de aanpak van specifieke problemen
van het bedrijfsleven, zoals voertuigdiefstal, overvallen en integriteitsvraagstukken.
Inmiddels zijn er vijftien Regionale Platforms Criminaliteitsbeheersing opgericht.
Het Actieplan Veilig Ondernemen dat onder de vlag van het NPC is opgesteld
is op 20 januari aan de Tweede Kamer toegezonden (Tweede Kamer 2003–2004,
28 684, nr. 24).Het actieplan loopt van 2004–2008 en heeft tot doel het terugdringen
van de criminaliteit tegen het bedrijfsleven met minimaal 20% in 2008. Daartoe
zetten het bedrijfsleven en de betrokken departementen (onder andere ook het
ministerie van Economische Zaken) in op de volgende aspecten:– Het verbeteren van de veiligheid van bedrijventerreinen en winkelgebieden,
bijvoorbeeld met behulp van het keurmerk veilig ondernemen.– Het verbeteren van de veiligheid in uitgaanscentra met behulp
van de kwaliteitsmeter veilig uitgaan.– Het uitvoeren van met de detailhandel en de juweliersbranche gemaakte
afspraken.– Het verbeteren van de aanpak van interne criminaliteit door ondernemers.– Het bewerkstelligen van een landelijke dekking van de regionale
platforms criminaliteitsbeheersing.– De urgente aanpak toepassen op bedrijvenlocaties.– De aanpak van criminaliteit in de transportsector.Het ministerie van Economisch Zaken werkt in 2004 via het grotestedenbeleid
en het bedrijventerreinenbeleid aan het creëren van een veiliger ondernemersklimaat.
Het ministerie van Economisch Zaken levert in 2004 ook een bijdrage aan de
preventieve aanpak van zogenaamde cybercrime (virusaanvallen, inbraak in de
computers van bedrijven en misbruik bij commerciële handelingen via het
Internet). Integere bedrijven willen werken met integer personeel en bij voorkeur
zaken doen met andere integere bedrijven om te voorkomen dat zij slachtoffer
worden van criminaliteit. De overheid wil opdrachten gunnen en vergunningen
verlenen aan integere bedrijven om te voorkomen dat zij slachtoffer wordt
van (georganiseerde) criminaliteit. Om invulling te kunnen geven aan deze
vorm van preventie voor overheid en bedrijfsleven een aantal instrumenten
beschikbaar.Bedrijven kunnen van werknemers een Verklaring Omtrent het Gedrag (VOG)
vragen. Sinds 1 april 2004 is de decentrale toetsing voor de verklaringen
vervangen door een centrale toetsing bij het Centraal Orgaan Verklaringen
Omtrent het Gedrag (COVOG). Vanaf die datum kan ook een Verklaring Omtrent
het Gedrag van rechtspersonen worden gevraagd, waarbij zowel de rechtspersoon
zelf als de beleidsbepalende bestuurders worden gescreend op justitiële
antecedenten.Sinds juni 2003 kunnen overheden bij aanbestedingen en bij het verlenen
van sommige vergunningen een advies aanvragen bij het bureau BIBOB (Bevordering
IntegriteitsBeoordelingen door het Openbaar Bestuur). Zo'n advies wordt verstrekt
op basis van gegevens van onder andere politie, justitie en de Belastingdienst.
De betreffende overheid kan het advies mee laten wegen bij de besluitvorming
over het gunnen van een aanbesteding of het verlenen van een vergunning. Het
instrumentarium van de wet BIBOB maakt deel uit van de bestuurlijke aanpak
van georganiseerde criminaliteit. De minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties
bevordert die bestuurlijke aanpak, waarbinnen een goede samenwerking tussen
gemeente, politie en openbaar ministerie essentieel is.In 2004 worden voorstellen ontwikkeld om de beschikbare instrumenten in
samenhang te brengen met het preventief toezicht op rechtspersonen teneinde
de effectiviteit te vergroten.JeugdcriminaliteitBinnen het actieprogramma Jeugd Terecht (Tweede Kamer 2002–2003,
28 741, nr. 1) worden diverse acties uitgevoerd op het gebied van preventie
van jeugdcriminaliteit. Doelstellingen zijn:– Voorkomen dat jeugdigen die een verhoogd risico hebben om tot
crimineel gedrag over te gaan daadwerkelijk strafbare feiten gaan plegen.– Voorkomen dat jeugdigen die zich schuldig hebben gemaakt aan strafbare
feiten verder gaan op het criminele pad.De acties die worden uitgevoerd zijn gericht op het (vroegtijdig) signaleren
van risicofactoren, sluitend doorverwijzen, interveniëren op maat en
effectiviteitsmeting.In 2003 is de Operatie Jong gestart, een interdepartementaal samenwerkingsverband
tussen de departementen van VWS, OCW, Justitie, SZW en BZK. De Operatie Jong
moet leiden tot eerdere en adequatere hulpverlening aan jongeren, onder andere
om te voorkomen dat zij criminele activiteiten ontwikkelen. Inmiddels is geïnventariseerd
welke knelpunten zich voordoen bij de samenwerking tussen de verschillende
voorzieningen voor jeugdigen. De geïnventariseerde knelpunten hebben
geleid tot een aantal prioritaire thema's die opgenomen zijn in de proeve
van de Jeugdagenda. Op 31 oktober 2003 heeft de Staatssecretaris van
VWS de Tweede Kamer hierover bij brief uitgebreid geïnformeerd (Tweede
Kamer 2003–2004, 29 284, nr. 1).Het voorkomen van opgroei- en opvoedproblemen, het tijdig signaleren van
problemen en het bieden van adequate ondersteuning dragen bij aan het tegengaan
van jeugdcriminaliteit. Preventie en jeugdzorg zijn speerpunten in het beleid
van het ministerie van VWS. Uit de motie Çörüz/Kalsbeek (Tweede Kamer 2002–2003,
28 168, nr. 41) spreekt de wens van de Tweede Kamer om het lokaal preventief
jeugdbeleid te verduidelijken, in samenhang te brengen en zo nodig wettelijk
te verankeren. Aan de Kamer is toegezegd dat er in juni 2004 een antwoord
ligt op de motie. De verantwoordelijkheid voor het lokale jeugdbeleid ligt
bij gemeenten. Over het gemeentelijk preventief jeugdbeleid dat voorafgaat
aan de jeugdzorg hebben de staatssecretaris van VWS en de minister van Justitie
in juni 2003 bestuurlijke afspraken gemaakt met de VNG, het IPO en andere
partners. Die afspraken hebben onder andere betrekking op de functies die
op lokaal niveau minimaal aanwezig moeten zijn: advies en informatie, signaleren
van problemen, toegang tot het hulpaanbod, pedagogische hulp en coördinatie
van zorg op lokaal niveau. Inmiddels is een onderzoek gestart naar de stand
van zaken van het gemeentelijk jeugdbeleid voorafgaand aan de jeugdzorg en
de knelpunten die gemeenten daarbij ervaren. Op basis van de uitkomsten van
dit onderzoek wordt bezien op welke manier gemeenten ondersteund kunnen worden
bij de invulling van de overeengekomen functies.De onlangs aangenomen Wet op de jeugdzorg beoogt de hulpverlening aan
cliënten met opgroei- en opvoedproblemen verder te verbeteren. Met ingang
van 2005 wordt de nieuwe wet ingevoerd en komt er één toegang
tot de jeugdzorg, namelijk via het bureau jeugdzorg. Dit vergroot de transparantie
van de sector. Door de onafhankelijke indicatiestelling door het bureau jeugdzorg
krijgen cliënten ook eerder de juiste zorg. Er komt bovendien een recht
op deze zorg, een recht dat onder de huidige Wet op de jeugdhulpverlening
ontbrak.Het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap ziet preventie van
criminaliteit als een zaak van school, leerlingen en ouders. Het departement
ondersteunt scholen ook in 2004 met behulp van het Transferpunt Jongeren,
School en Veiligheid; met middelen uit de campagne «De veilige school»;
onderzoek en versterking van leerlingbegeleiding. De meeste scholen voor primair
onderwijs en voor voortgezet onderwijs bieden een veilig schoolklimaat en
besteden structureel aandacht aan het bevorderen van veiligheid. Daarbij wordt
in het bijzonder gewerkt aan het tegengaan van pesten en geweld door bijvoorbeeld
pestprotocollen.In het toezicht door de Inspectie van het Onderwijs is veiligheid sinds
2003 expliciet opgenomen in de toezichtskaders.In 2004 wordt een nadere analyse uitgevoerd naar de veiligheid in scholen
in het algemeen, mede naar aanleiding van het incident op het Terra College
in Den Haag.Naast aandacht voor de veiligheid op scholen is bestrijding en voorkomen
van achterstanden een aandachtspunt voor VWS en OCW. Zoals al in de CRIEM-Nota
(CRIminaliteit en Etnische Minderheden) is aangegeven, is de voor- en vroegschoolse
educatie (VVE) een belangrijk instrument om dergelijke achterstanden tegen
te gaan. Wie op zeer jeugdige leeftijd een achterstand heeft in taal- en cognitieve
vaardigheden kan die maar moeilijk inlopen tijdens de schoolloopbaan, wat
uiteindelijk weer kan leiden tot voortijdig schoolverlaten en dat kan weer
leiden tot het ontplooien van criminele activiteiten. Het VVE-beleid is er
dan ook op gericht dergelijke achterstanden te voorkomen.Openbaar vervoerHet ministerie van Verkeer en Waterstaat geeft hoge prioriteit aan de
verbetering van de sociale veiligheid in het openbaar vervoer door zwartrijden,
agressie en overlast terug te dringen. In 2003 en de eerste helft van 2004
staat de implementatie van de 22 acties en maatregelen uit het Aanvalsplan
Sociale Veiligheid Openbaar Vervoer voorop. Dit plan is in oktober
2002, tegelijk met het programma «Naar een veiliger samenleving»,
uitgebracht (Tweede Kamer 2002–2003, 28 642, nr. 1). In vervolg
op de implementatie staat de uitvoering van het Aanvalsplan centraal. Trendmatige
ontwikkelingen voor zowel incidenten als beleving van de reiziger en het personeel
in het openbaar vervoer met betrekking tot sociale veiligheid worden jaarlijks
gemeten. In 2005–2006 is een evaluatie van het Aanvalsplan voorzien.Inmiddels is de Handreiking voor lokale veiligheidsarrangementen (LVA)
ontwikkeld. Hierin staat een set afspraken die betrokken lokale en regionale
partijen kunnen maken om een van te voren vastgesteld veiligheidsniveau in
een bepaald openbaarvervoergebied te bewerkstelligen.Tevens wordt een Nationaal Veiligheidsarrangement (NVA) opgesteld. Dit
NVA maakt op landelijk niveau inzichtelijk wat de NS en overige betrokken
partijen (onder andere Openbaar Ministerie, politie, ProRail) doen aan veiligheid.
De handreiking LVA kan worden gebruikt voor de uitwerking op lokaal en regionaal
niveau van de afspraken die gemaakt zijn in het NVA. Er wordt naar gestreefd
het NVA in juni ondertekend te hebben door betrokken partijen.De samenwerkingspartners bij de implementatie van het Aanvalsplan zijn
de ministeries van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties en van Justitie,
decentrale overheden, openbaar vervoerbedrijven, politie en Openbaar Ministerie.
Een goede samenwerking versterkt de gehele veiligheidsketen van preventie
tot repressie. Van de vele acties en maatregelen uit het Aanvalsplan kunnen
de volgende met name worden genoemd vanwege een preventieve werking:– Uitbreiding van toezichthouders in tram en metro en van de Spoorwegpolitie
hebben een positief effect op de veiligheidsbeleving.– Invoering van een elektronisch vervoerbewijs en beheerste toegang
stations (met name klapdeurtjes) bij trein en metro, voorkomen zwartrijden
en de daarmee samenhangende geweldsincidenten tegen het personeel.– Uitbreiding cameratoezicht op OV-lokaties kan veel vandalisme
voorkomen.– Landelijke opleiding en training voor de Bijzonder Opsporingsambtenaar-OV.– Huisregels en publiekscampagnes geven meer duidelijkheid over
wat wel en mag.– Zorgen dat materieel als voertuigen, stations en haltes schoon
en heel blijven.OverlastMensen die feitelijk op straat leven veroorzaken overlast. Om in hun onderhoud
te voorzien bedelen ze, of maken ze zich schuldig aan kleine criminaliteit.
Met name de (middel)grote steden ondervinden overlast door kwetsbare groepen.
Een aanzienlijk deel van de daken thuislozen komt in aanraking met de politie
en heeft ooit een gevangenisstraf uitgezeten. Veel harddrugsverslaafden (niet
allemaal dakloos) worden gezien als overlastgevers, een aanzienlijk deel pleegt
zeer frequent delicten. De overlast van mensen in een psychiatrische crisis
uit zich in psychotisch, agressief of suïcidaal gedrag.De aanwezigheid van deze groepen is zichtbaarder dan een aantal jaren
geleden. Dat versterkt een gevoel van onveiligheid.Overlast is in de eerste plaats een openbare orde probleem. Naast algemene
strafrechtelijke instrumenten, gemeentelijke instrumenten zoals de Algemene
Plaatselijke Verordening en maatregelen uit het Veiligheidsprogramma zijn
twee instrumenten van belang. In de eerste plaats de maatregel
van plaatsing in een Inrichting voor Stelselmatige Daders (ISD) voor de categorie
die zich veelvuldig aan kleine criminaliteit schuldig maakt, maar waarvan
de strafbaarheid onvoldoende is om een langere vrijheidsstraf te rechtvaardigen.
Het streven is deze regeling in 2004 in te laten gaan (het wetsvoorstel wordt
binnenkort in de Eerste Kamer behandeld).In de tweede plaats de Maatregel Strafrechtelijke Opvang Verslaafden (SOV)
voor criminele verslaafden die opname in een SOV-instelling mogelijk maakt
voor maximaal twee jaar.Daarnaast kan zorgverlening bijdragen aan de vermindering van overlast:– Laagdrempelige opvang (met gebruikersruimte) zorgt ervoor dat
mensen niet op straat leven (en daar drugs gebruiken).– Het experiment met behandeling met heroïne bereikte verslaafden
die al lang niet meer in zorg waren of daar zonder succes behandeld werden.
De criminaliteit en overlast van deze groep nam sterk af door de behandeling
met heroïne.– Bemoeizorg voor groepen die de zorg mijden, maar dan toch worden
opgezocht.Uit het drugsoverlastbeleid is geleerd dat een combinatie van repressie
en zorg het meeste effect sorteert. Grote steden als Amsterdam en Rotterdam
proberen voor de hardnekkigste overlastveroorzakers binnen deze groepen een
sluitende aanpak van repressie en zorg te maken.In reactie op het Interdepartementaal Beleidsonderzoek over de maatschappelijke
opvang heeft het kabinet het voorstel om zich te bezinnen op de wenselijkheid
van dwangopnames in de keten van maatschappelijke opvang overgenomen.5. VerantwoordelijkhedenPolitie en openbaar ministerie zijn verantwoordelijk voor de opsporing
van daders van strafbare feiten; het openbaar ministerie is verantwoordelijk
voor de vervolging van de daders. Voor de uitvoering van preventieve maatregelen
zijn velen verantwoordelijk. Elke burger, elke ondernemer, maar ook elke organisatie
en overheid kan bijdragen aan de preventie van criminaliteit. Wanneer sprake
is van overzienbare risico's die met een redelijke inzet van middelen kunnen
worden bestreden en voorkomen, dan mag verwacht worden dat al deze partijen
primair zelf hun verantwoordelijk nemen bij het voorkomen van slachtofferschap.Wij rekenen het tot onze verantwoordelijkheid om een beleid vorm te geven
dat de samenleving stimuleert om de preventieve maatregelen te nemen die nodig
zijn om de actuele criminaliteitsproblemen aan te pakken.Wij rekenen het ook tot onze verantwoordelijkheid om andere departementen
aan te spreken op de mogelijkheden die zij hebben om op hun beleidsterrein
een bijdrage te leveren aan de preventie van criminaliteit.Gemeenten zijn verantwoordelijk voor het lokaal integraal veiligheidsbeleid.
Veel vormen van criminaliteit zijn lokaal bepaald en vragen om lokale oplossingen
(die overigens in veel gemeenten dezelfde kunnen zijn).Een veilige omgeving is niet alleen objectief, maar ook subjectief veilig:
mensen zijn er niet alleen veilig, zij voelen zich ook veilig. Een omgeving
die verloedert geeft mensen een onveilig gevoel. Zij gaan die omgeving mijden,
eventueel verhuizen, waardoor de sociale controle afneemt en criminaliteit
meer ruimte krijgt. Zo'n proces van verval kan uiteindelijk leiden
tot een zeer criminele omgeving. Beleid dat voorkomt dat zo'n verloederde
omgeving ontstaat heeft dus een preventieve werking. De lokale overheid kan
zo'n beleid vormgeven. Wij realiseren ons dat ook zij daarbij vaak afhankelijk
zijn van de bereidheid van partners op lokaal niveau om medewerking te verlenen.Vooral de wijkgerichte benadering verdient in de komende jaren veel aandacht.
Net zo goed als een beperkt aantal daders verantwoordelijk is voor een onevenredig
groot deel van de criminaliteit, zijn de inwoners van een beperkt aantal wijken
in een onevenredig hoge mate slachtoffer van criminaliteit. Het is aan gemeentebesturen
om deze wijken te identificeren en verantwoordelijkheid te nemen voor de aanpak
van de problemen.Wij willen in 2004 de activiteiten van de lokale overheid faciliteren,
bijvoorbeeld via het grotestedenbeleid en door het beleid ten aanzien van
de «urgente aanpak». Het laatste behelst een selectieve gerichte
repressieve en preventieve aanpak voor die plaatsen en thema's waar de problemen
het grootst en meest nijpend zijn (zie ook de brief van de minister van Binnenlandse
Zaken en Koninkrijksrelaties over de urgente aanpak veiligheid, Tweede Kamer
2003–2004, 28 684, nr. 21).Gegeven de noodzaak om het criminaliteitsniveau te verlagen moeten preventieve
instrumenten tegen criminaliteit en onveiligheid op veel grotere schaal worden
toegepast dan nu het geval is. Er bestaat nu geen organisatie die actief het
toepassen van preventieve maatregelen bevordert, waar het bedrijfsleven, de
lokale overheden, maatschappelijke organisaties met hun vragen ten aanzien
van preventie terecht kunnen.Wij streven naar de oprichting van het Centrum voor Criminaliteitspreventie
en Veiligheid (medio 2004) dat de samenwerking tussen publieke partijen en
tussen publieke en private partijen gaat bevorderen, ondersteunen en stimuleren
en gaat zorgen voor het overdragen van informatie, kennis en ervaring naar
actoren in het veld.Het centrum start met de volgende activiteiten:– Informatievergaring, -verrijking en -deling, verspreiding van
best practices over de aanpak van criminaliteitsproblemen en onveiligheid
op lokaal niveau en in specifieke branches van het bedrijfsleven (via website,
publicaties, publiekscampagnes zoals over geweld op straat).– Advisering over en stimulering van de toepassing van het Keurmerk
Veilig Ondernemen, de Kwaliteitsmeter Veilig Uitgaan, de aanpak van overvalcriminaliteit,
het lokaal veiligheidsbeleid, de aanpak geweld op straat en over de urgente
aanpak.– Ondersteuning en facilitering van bestaande netwerken zoals die
bestaan op het terrein van integriteit en winkelcriminaliteit.– Ontwikkeling van nieuwe instrumenten voor nieuwe criminaliteitsproblemen.Tot slotMet de actiepunten die aan het begin van deze brief zijn vermeld willen
wij de preventieve inspanningen zowel van de rijksoverheid als van anderen
intensiveren. Dat is wenselijk omdat elk voorkomen misdrijf een slachtoffer
minder betekent; dat is nodig omdat het Veiligheidsprogramma een ambitieuze
doelstelling heeft die alleen door een combinatie van preventieve en repressieve
maatregelen bereikt kan worden.De Minister van Justitie,J. P. H. DonnerDe Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties,J. W. Remkes 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-28684-31.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl