Wijziging van de Wet studiefinanciering 2000 en de Wet tegemoetkoming onderwijsbijdrage en schoolkosten in verband met onder meer niet-indexering normbedragen voor 2011 en 2012 en aanpassing aanvullende beurs; Verslag (nader, tweede nader etc.); Verslag
Staten-Generaal — Kamerstuk Verslag (nader, tweede nader etc.)
Datum: 2014-06-30 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


Tweede Kamer der Staten-Generaal
 2
 Vergaderjaar 2009-2010
 
 
 
 KST140662
 2009-2010
 
 32 263
 Wijziging van de Wet studiefinanciering 2000 en de Wet tegemoetkoming
onderwijsbijdrage en schoolkosten in verband met onder meer niet-indexering
normbedragen voor 2011 en 2012 en aanpassing aanvullende beurs
 
 
 
 
 Nr. 
 6
 VERSLAG
 Vastgesteld 10 februari 2010
 De vaste commissie voor Onderwijs, Cultuur en Wetenschap, belast met het voorbereidend onderzoek van dit wetsvoorstel, heeft
de eer als volgt verslag uit te brengen. Onder het voorbehoud dat de hierin
gestelde vragen en gemaakte opmerkingen voldoende zullen zijn beantwoord,
acht de commissie de openbare behandeling van het wetsvoorstel genoegzaam
voorbereid.
 Inhoudopgave
 I ALGEMEEN DEEL 1
 1. Inleiding 1
 2. Inhoud wetsvoorstel 2
 
 2.1 Algemeen 2
 
 2.2 Verduidelijking met betrekking tot de 3 uit 6-maatregel 2
 2.3 Het niet indexeren van normbedragen 3
 2.4 De aanvullende beurs in het hoger onderwijs na de eerste vijf maanden
als prestatiebeurs 4
 I ALGEMEEN DEEL
 1. Inleiding
 De leden van de CDA-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen van
het wetsvoorstel Wijziging van Wet Studiefinanciering en de Wet Tegemoetkoming
Onderwijsbijdrage en schoolkosten in verband met onder meer niet-indexering
normbedragen voor 2011 en 2102 en aanpassing aanvullende beurs. Aangezien
ieder ministerie een bijdrage aan de reductie van het financieringstekort
moest leveren, dus ook het ministerie van Onderwijs Cultuur en Wetenschap,
kunnen deze leden instemmen met de voorgestelde crisismaatregelen, zoals de
niet-indexering voor de jaren 2011 en 2012 en de gelijktrekking van de termijnen
voor de aanvullende beurs aan de basisbeurs voor de omzetting van een gift
in een lening.
 
 De leden van de PvdA-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen van
het onderhavige wetsvoorstel. Zij beseffen dat dit voortvloeit uit de noodzaak
van bezuinigingen binnen het kader van het pakket crisismaatregelen en dat
bezuinigen niet altijd makkelijk is.
 
 De leden van de SP-fractie hebben met teleurstelling kennisgenomen van
het wetsvoorstel. Met dit wetsvoorstel probeert de regering een deel van de
kosten van de economische crisis te laten betalen door studenten, scholieren
en ouders van scholieren. Deze leden vinden dit onacceptabel. Deze mensen
hebben immers geen schuld aan de economische crisis. De leden vragen of de
regering deze opvatting deelt. Daarnaast is het naar hun mening onverstandig
te bezuinigen op de toegankelijkheid van het onderwijs. Juist goed en toegankelijk
onderwijs is een goede manier om uit een economische crisis te komen. Een
goed opgeleide bevolking kan de economie de impuls geven die dit land nodig
heeft. Deelt de regering deze mening, zo vragen deze leden.
 
 De leden van de VVD-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen van
het wetsvoorstel tot Wijziging van de Wet studiefinanciering 2000 en de Wet
tegemoetkoming onderwijsbijdrage en schoolkosten in verband met onder meer
niet-indexering normbedragen voor 2011 en 2012 en aanpassing aanvullende beurs.
 De leden van de ChristenUnie-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen
van het wetsvoorstel hetgeen beoogt de Wet studiefinanciering 2000 en de Wet
tegemoetkoming onderwijsbijdrage en schoolkosten te wijzigen in verband met
onder meer niet-indexering van de normbedragen voor 2011 en 2012 en de aanpassing
van de aanvullende beurs. Deze leden onderkennen de noodzaak van het pakket
van crisismaatregelen om het overheidstekort terug te dringen. De doelstelling
van het wetsvoorstel is beperking van de WSF 2000- en WTOS-uitgaven zonder
dat de toegankelijkheid van het onderwijs in het geding komt. Deze leden onderschrijven
dit streven. Zij zien in deze fase van de behandeling geen aanleiding tot
het stellen van nadere vragen.
 2. Inhoud wetsvoorstel
 2.1 Algemeen
 De leden van de SP-fractie vragen hoeveel een student over 2011 en 2012
minder ontvangt aan studiefinanciering wanneer dit wetsvoorstel zou worden
aangenomen. Hoeveel ontvangen ouders van een mbo-deelnemer over 2011 en 2012
minder aan tegemoetkoming schoolkosten en basistoelage wanneer zij hier maximaal
recht op hebben, wanneer dit wetsvoorstel zou worden aangenomen, zo vragen
deze leden. Hoeveel ontvangt een meerderjarige scholier over 2011 en 2012
minder aan tegemoetkoming schoolkosten, wanneer dit wetsvoorstel wordt aangenomen?
Tevens vragen deze leden hoeveel een student aan de lerarenopleiding over
2011 en 2012 minder ontvangt aan tegemoetkoming schoolkosten, wanneer dit
wetsvoorstel zou worden aangenomen. Hoeveel ontvangt een scholier deeltijd
voortgezet of deeltijd volwassenenonderwijs onderwijs over 2011 en 2012 minder
aan tegemoetkoming schoolkosten, wanneer dit wetsvoorstel zou worden aangenomen,
zo vragen de leden.
 2.2 Verduidelijking met betrekking tot 3 uit 6-maatregel
 De leden van de CDA-fractie kunnen instemmen met de verduidelijking van
de 3 uit 6-maatregel voor de meeneembare studiefinanciering. Ze menen dat
deze verduidelijking overeenkomt met de oorspronkelijke doelstellingen van
de wet. Wel zijn deze leden benieuwd of andere EU-lidstaten vergelijkbare
voorzieningen hebben getroffen. En als dat nog niet het geval
is, of de regering deze zaak formeel aan de orde zou willen stellen in Brussel?
Wat is de laatste informatie uit Brussel over de Europese houdbaarheid van
deze maatregel?
 
 De leden van de PvdA-fractie hechten aan de mogelijkheid van meeneembare
studiefinanciering omdat deze het beter mogelijk maakt dat jongeren hoger
onderwijs volgen in het buitenland. Tegelijkertijd begrijpen zij dat het niet
de bedoeling kan zijn dat studenten uit andere EU-landen die geen enkele band
hebben met Nederland, Nederlandse studiefinanciering aanwenden om hun opleiding
buiten Nederland te kunnen volgen. De 3 uit 6-maatregel is bedoeld om dit
te voorkómen. Deze leden zijn tevreden dat de maatregel zo wordt toegepast
dat studenten ná afronding van hun bachelorfase, ook in het buitenland
hun masterfase kunnen afronden. Natuurlijk is er niets op tegen als studenten
na een bachelorfase in het buitenland de masterfase willen volgen aan een
Nederlandse hoger onderwijsinstelling, maar er is geen reden om studenten
die hun studie in hun masterfase willen voortzetten aan een buitenlandse instelling
voor hoger onderwijs, de pas af te snijden. Deze leden waarderen dat de onduidelijkheid
nu uit de wereld worden geholpen. De bezwaren tegen de maatregel van de Vereniging
voor Grensarbeiders zijn nu onder de rechter. Deze leden vrezen dat een eventueel
oordeel van het Europese Hof voor Justitie dat de bezwaarmakers in het gelijk
zou stellen, de hele meeneembare studiefinanciering in gevaar brengt. Daarom
hopen zij dat dit niet gebeurt en de regering in het gelijk wordt gesteld.
 
 Het verheugt de leden van de VVD-fractie dat de regering in dit wetsvoorstel
een oplossing biedt voor de kwalijke uitwerking van de 3 uit 6-maatregel in
het kader van de meeneembare studiefinanciering. De onvolkomenheid dat een
student – na een bacheloropleiding buiten Nederland te hebben gevolgd –
op een andere plaats (of in een ander land) dan waar die bacheloropleiding
wordt gegeven een masteropleiding zou willen volgen, en daarvoor geen studiefinanciering
zou ontvangen, wordt hiermee terecht verholpen.
 2.3 Het niet indexeren van normbedragen
 De leden van de PvdA-fractie menen dat de maatregelen om de normbedragen
in 2011 en 2012 niet te indexeren en de aanvullende beurs na de eerste vijf
maanden te brengen onder het prestatiebeurs-regime, kunnen worden beschouwd
als lichte ingrepen. In deze zin kunnen deze leden instemmen met het onderhavige
wetsvoorstel. Zij vinden het studiefinancieringsstelsel vooral van belang
voor de toegankelijkheid van het hoger onderwijs voor jongeren uit minder
draagkrachtige milieus. Materieel betekent de maatregel om de normbedragen
niet te indexeren dat de studiefinanciering voor studenten de komende twee
jaar achteruit gaat met de inflatie. Bij de beperkte inflatie van dit moment,
wordt hiermee slechts een beperkte bijdrage van de studenten gevraagd.
 
 De leden van de VVD-fractie constateren dat met dit wetsvoorstel de normbedragen
in de WSF 2000 en in de WTOS voor de jaren 2011 en 2012 niet worden geïndexeerd.
Zij achten dit begrijpelijk in het licht van de economische recessie en de
problematische situatie waarin de rijksfinanciën zich bevinden. Echter,
deze leden vinden dat bezuinigingen op overdrachtsuitgaven in het hoger onderwijs
onwenselijk zijn als de opbrengsten niet in de kwaliteit van het onderwijs
worden geïnvesteerd. Het niet indexeren van de studiefinanciering zou
wat deze leden betreft een opmaat moeten zijn naar de invoering van een sociaal
leenstelsel, waarbij de opbrengsten ten goede zouden moeten komen aan kwaliteitverbetering.
Juist in zware economische tijden moet men investeren in het onderwijs om
aan de kenniseconomie te kunnen blijven bouwen en uiteindelijk sterker
uit de crisis te komen. Deze leden vragen wat de geschatte consumentenprijsindex
in 2011 en 2012 is. Wat is de gemiddelde hoogte van het bedrag dat een student
ten gevolge van dit wetsvoorstel niet ontvangt, terwijl hij dit bij indexering
wel zou hebben gekregen, zo vragen zij. Kan eenzelfde inschatting gemaakt
worden voor de WTOS? Hoeveel geld moet in totaal alsnog worden uitgekeerd
in 2010, dat als gevolg van een fout bij de vaststelling van de vrije voet
in 2009 onterecht niet aan studenten is uitgekeerd, zo vragen deze leden.
 2.4 De aanvullende beurs in het hoger onderwijs na de
eerste vijf maanden als prestatiebeurs
 De leden van de CDA-fractie vragen of de regering kan aangeven hoeveel
studenten gevolgen zullen ondervinden van de gelijktrekking van de termijnen
voor de aanvullende beurs aan de basisbeurs voor de omzetting van een gift
in een lening.
 
 De leden van de PvdA-fractie kunnen ook instemmen met de invoering van
het prestatiebeurs-regime voor de aanvullende beurs na de eerst vijf maanden.
Zij vinden dat het redelijk is om te verwachten dat studenten binnen een termijn
van vijf maanden kunnen ontdekken of zij een opleiding hebben gekozen die
hen bij nader inzien niet bevalt en zij hun studie staken. Dit regime wordt
gelijkgetrokken met het regime van de basisbeurs. Daarna mag gehele of gedeeltelijke
kwijtschelding van de aanvullende beurs afhankelijk worden gesteld van een
onvoldoende voortgang in de studie.
 
 De leden van de SP-fractie vragen wat de logica is achter de maatregel
rond de aanvullende beurs. Waarom is momenteel voor studenten met aanvullende
beurs geregeld dat wanneer zij binnen een jaar stoppen met hun studie, zij
niet hoeven terug te betalen, terwijl voor andere studenten een termijn geldt
van vijf maanden, zo vragen zij. Waarom wordt de maatregel rond de aanvullende
beurs voorgesteld en hoeveel levert het op, zo vragen deze leden.
 
 De leden van de VVD-fractie vragen of er nog een andere overweging is
om de aanvullende beurs na de eerste vijf maanden onderdeel van de prestatiebeurs
te maken, anders dan dat het een besparing voor de rijksbegroting oplevert.
Waarom is er niet voor gekozen om de aanvullende beurs volledig prestatieafhankelijk
te maken vanaf de eerste maand, tenzij men na vijf maanden besluit te stoppen
met de studie, zo vragen zij.
 
 De voorzitter van de commissie,
 Van Bochove
 Adjunct-griffier van de commissie,
 Arends
 
 
 
 
 Samenstelling:
 Leden: Van der Vlies (SGP), Remkes (VVD), De Vries (CDA), Depla (PvdA),
Van Bochove (CDA), voorzitter, Joldersma (CDA), Van Vroonhoven-Kok (CDA),
Van Dijk (CDA), Kraneveldt-van der Veen (PvdA), Leerdam (PvdA), Verdonk (Verdonk),
Dezentjé Hamming-Bluemink (VVD), Roefs (PvdA), ondervoorzitter, Pechtold
(D66), Besselink (PvdA), Dibi (GL), Biskop (CDA), Van Leeuwen (SP), Ouwehand
(PvdD), Bosma (PVV), Langkamp (SP), Van Dijk (SP), Anker (CU), Smits (SP)
en Harbers (VVD).
 Plv. leden: Van der Staaij (SGP), Van Miltenburg (VVD), Uitslag (CDA),
Vacature (PvdA), Atsma (CDA), Ferrier (CDA), Vietsch (CDA), Schinkelshoek
(CDA), Timmer (PvdA), Jacobi (PvdA), Van der Burg (VVD), Elias (VVD), Van
Dam (PvdA), Van der Ham (D66), Bouchibti (PvdA), Peters (GL), Jonker (CDA),
Gesthuizen (SP), Thieme (PvdD), Fritsma (PVV), Van Bommel (SP), Leijten (SP),
Ortega-Martijn (CU), Gerkens (SP) en Ten Broeke (VVD).