Wijziging Rijksoctrooiwet, Rijksoctrooiwet 1995 en Zaaizaad- en Plantgoedwet tbv rechtsbescherming biotechn. uitvindingen; Nader voorlopig verslag
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-07 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 20032004-26568, nr. C

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

19-05-2004

Eerste Kamer der Staten-Generaal

2003-2004

26568-(R1638) nr. C

29-04-2004

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 26568Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 28 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
26 568 (R1638)Wijziging van de Rijksoctrooiwet, de Rijksoctrooiwet 1995 en de Zaaizaad-
en Plantgoedwet ten behoeve van de rechtsbescherming van biotechnologische
uitvindingenCNADER VOORLOPIG VERSLAG VAN DE VASTE COMMISSIE VOOR ECONOMISCHE ZAKEN1Vastgesteld 29 april 2004Na lezing van de memorie van antwoord heeft de commissie nog behoefte
tot het stellen van de navolgende vragen en het maken van de navolgende opmerkingen.De leden van de CDA-fractie hadden met waardering
kennisgenomen van de uitvoerige beantwoording van de ook door hen gestelde
vragen. Niettemin vonden zij nog wel aanleiding om op nog een aantal punten
nadere vragen te stellen en opmerkingen te maken.In de eerste plaats de kwestie van de bevoegdheid van de Gemeenschap.
In de visie van de leden van de CDA-fractie is de centrale vraag of er sprake
kan zijn van een gemeenschappelijke markt van producten of diensten (namelijk
producten of diensten waarin onderzoeksresultaten kunnen worden of kunnen
zijn verwerkt). Indien het voorafgaande onderzoek wel krachtens nationaal
recht verboden kan zijn en ook het in het verkeer brengen van dergelijke producten
of diensten eveneens krachtens nationaal recht verboden kan zijn – met
andere woorden: zolang een aanzienlijk aantal lidstaten het in het nationale
verkeer brengen van producten of diensten met toepassing van biotechnologische
resultaten mag verbieden – kan er geen gemeenschappelijke markt zijn
en dus ook geen gemeenschapsbelang bij de regeling van de octrooirechtelijke
materie. Die octrooirechtelijke materie kan immers niet los worden gezien
van de vraag of er daadwerkelijk een gemeenschappelijke markt van producten
of diensten is waarin die biotechnologische resultaten zijn verwerkt. De harmonisatie
ex artikel 94 en 95 EG staat immers in functie van de gemeenschappelijke markt
van goederen en diensten. Zolang eveneens krachtens het EG-verdrag het doen
van onderzoek, respectievelijk het in het verkeer brengen van dergelijke producten
en diensten kan worden verboden, kan er per definitie geen gemeenschapsbelang
zijn.Deze invalshoek is niet aan de orde gesteld in het kader van de subsidiariteitstoets
die door Nederland werd bepleit in de procedure die leidde tot het arrest
van het Hof van 9 oktober 2001. Daar is immers het debat gekoppeld aan
volkenrechtelijke verplichtingen zoals het Europees Octrooiverdrag. Van dat
verdrag kan echter niet gezegd worden, dat het een gemeenschappelijke
markt vestigt in de zin van het EG-verdrag. In de overwegingen 20 t/m 22 bepaalt
het Europese Hof zich dan ook tot het belang van eensluidende interpretatie
van begrippen in volkenrechtelijke instrumenten als een grondslag voor harmonisatie
middels de Europese richtlijn. De hiervoor geschetste invalshoek vanuit de
vraag of er wel sprake is van een gemeenschappelijke markt is echter een in
wezen een principiëlere invalshoek, waarbij het subsidiariteitsbeginsel
fundamenteel aan de orde is. Ook bij middel III is in het arrest geen aandacht
besteed aan deze invalshoek.De leden van de CDA-fractie vroegen dan ook om een reactie van de zijde
van de regering op dit betoog en voorts vroegen zij aan de regering of zij
bereid is om – indien het tot een inbreukprocedure komt terzake van
de implementatie van de onderhavige richtlijn – de regering bereid is
om vanuit de hierboven geschetste gezichtspunten de subsidiariteitstoets (opnieuw)
aan de orde te stellen.Voorts stelden de leden van de CDA-fractie wederom het begrip «openbare
orde» als communautair begrip ter discussie. Het betoog daaromtrent
van de zijde van de regering kon de leden van de CDA-fractie niet werkelijk
overtuigen. In de eerste plaats merkt de regering op, dat de in lid 2 van
artikel 6 van de richtlijn genoemde gevallen als het ware een communautaire
leidraad vormen voor wat ethisch en moreel onwenselijk wordt geacht (pagina
3 memorie van antwoord). In de visie van de leden hier aan het woord is echter
sprake van een minimum, eerder dan van een leidraad. In de tweede plaats laat
het begrip «strijd met de openbare orde of goede zeden» hoe dan
ook ruimte voor invulling door de lidstaten. De regering zegt daarvan, dat
loslaten van deze afbakening of leidraad (bedoeld wordt dan: de communautaire
leidraad van lid 2 van artikel 6 richtlijn) de invulling van de exceptie zou
overlaten aan de discretionaire bevoegdheid van de lidstaten, waardoor uiteenlopende
regelingen zouden kunnen ontstaan in de afzonderlijke lidstaten.Ter ondersteuning wordt verwezen naar de overwegingen 37 t/m 40 van het
arrest van het Hof. Die overwegingen van het Hof moeten echter wel gezien
worden in de context van de aangevoerde strijd met het rechtszekerheidsbeginsel.
Het Hof wijst er dan juist op, dat in vergelijking tot het algemene octrooirecht
en in het bijzonder volkenrechtelijke instrumenten als het Europees Octrooiverdrag
de richtlijn nu juist wel een handvat biedt aan de nationale overheden om
het begrip «strijd met de openbare orde en goede zeden» in te
vullen; in die contaxt spreekt het Hof van een leiddraad. Daarbij benadrukt
het Hof, dat de speelruimte van de artikel 6 richtlijn nodig is om rekening
te houden met de bijzondere problemen die de exploitatie van bepaalde octrooien
in de sociale en culturele context van de afzonderlijke lidstaten kan oproepen
en de nationale regelgeving, bestuurlijke en rechterlijke autoriteiten beter
in staat zijn dan de gemeenschapsautoriteiten om die context te begrijpen.Mede op grond van deze overweging menen de leden van de CDA-fractie dan
ook, dat niet gesproken kan worden van een communautaire openbare orde en
goede zeden. Een en ander brengt ook met zich mee, dat de toetsing door het
Europese Hof slechts marginaal zal zijn en bovendien weer gerelateerd zal
moeten worden aan het belang van de gemeenschappelijke markt, respectievelijk
het vrije verkeer van goederen. Indien het verhandelen in Nederland van bepaalde
producten op grond van nationale wetgeving niet mogelijk is, is er dus ook
geen reden een nationale, op het oog: ruime uitleg van het begrip «strijd
met openbare orde of goede zeden» te verbieden. Daar komt dan tenslotte bij, dat blijkens het standpunt van de Europese
Commissie, zoals verwoord op pagina 27 van de memorie van antwoord, de lijst
van niet-octrooieerbare uitvindingen als verwerkt in lid 2 van artikel 6 kan
worden uitgebreid indien die toegevoegde uitzondering in de nationale wetgeving
én spoort met de richtlijn én in overeenstemming is met de exacte
bewoordingen van artikel 27, tweede lid van de TRIP's-overeenkomst.De leden van de CDA-fractie hebben voorts met bijzondere belangstelling
kennisgenomen van de beschouwing in de memorie van antwoord over amendement
11. Zij vonden deze beschouwing helder, maar zij deed toch nog enkele vragen
rijzen, naast de vraag van de leden van de VVD-fractie terzake. De leden hier
aan het woord konden zich voorstellen, dat octrooieerbaar moeten zijn uitvindingen
die gematerialiseerd kunnen zijn in een plant of een dier, omdat deze uit
biologisch materiaal bestaan. De vraag is echter waarom de octrooibescherming
zich dan ook moet uitstrekken tot die plant of dat dier als zodanig. Per definitie
strekt dan de bescherming zich ook uit tot dieren die voortgebracht worden
door een dier waarin de uitvinding is gematerialiseerd en tot planten die
voortkomen uit de planten waarin de uitvinding is gematerialiseerd. Wordt
daarmee dan niet economisch een plantenras of een dierenras geoctrooieerd,
terwijl de richtlijn dat nu juist verbiedt?Daarop zou de reactie kunnen zijn, dat dit niet juist is, omdat planten
en dieren alleen geoctrooieerd kunnen worden, indien de uitvinding uitvoerbaar
is in planten en dieren van verschillende planten- of dierenrassen en dus
taxonomisch op supra-organismeniveau ligt. Ook dan is echter de vraag waarom
het noodzakelijk is om octrooirechtelijke bescherming zich te doen uitstrekken
tot het plantenras of dierenras als zodanig.De leden van de CDA-fractie refereerden nog maar eens aan het in het door
hun in het voorlopig verslag vermelde onderscheid tussen de octrooieerbaarheid
van een uitvinding en de reikwijdte van de bescherming die daaruit voortvloeit,
alsmede aan het voorbeeld van een mechanische vinding die in allerlei merken
auto's wordt toegepast, waarbij de octrooihouder alle auto's waarin die vinding
is toegepast uit de handel kan doen nemen bij schending van zijn octrooi,
maar waardoor de automerken als zodanig niet zijn geoctrooieerd. In de memorie
van antwoord hebben de leden hier aan het woord op dit punt geen helder antwoord
aangetroffen, omdat van de zijde van de regering vervolgens naast het octrooi
ook over merkenrechtelijke bescherming met betrekking tot auto's is gesproken,
hetgeen in de vraagstelling van de zijde van de leden van de CDA-fractie geheel
niet aan de orde was.Daar komt nog bij, dat het systeem van de richtlijn dus kennelijk met
zich mee zou kunnen brengen, dat weliswaar een vinding taxonomisch gezien
op supra-organismeniveau ligt, maar in de praktijk zich zal beperken tot toepassing
in één planten- of één dierenras, waarmee de facto
wel degelijk gesproken kan worden van het octrooieren van een planten- of
dierenras. In de opvatting van de leden van de CDA-fractie wringt hier toch
iets.Overigens kunnen de leden hier aan het woord zich wel voorstellen, dat
de octrooirechtelijke bescherming van bijvoorbeeld een transgene muis zich
niet alleen beperkt tot die ene muis, maar ook diens nakomelingen. In zoverre
moet dan sprake zijn van als het ware een verlengde reikwijdte van de octrooirechtelijke
bescherming, omdat tot dusver ten aanzien van levenloze objecten als auto's
niet van een vermeerdering zonder menselijk ingrijpen gesproken kon worden.
Ook bij zo'n verlengde bescherming is er overigens nog steeds
geen noodzaak om het geheel van de transgene muis (het gehele organisme inclusief
alle gewone organen, etc.) en steeds het geheel van iedere nakomeling te beschouwen
als zijnde geoctrooieerd. Indien het octrooirecht zo wordt opgevat en de richtlijn
dat zo bedoelt, komt het octrooirecht materieel-rechtelijk neer op het recht
van eigendom van het individuele dier. Voor een dergelijk vergaande strekking
is in de richtlijn geen grondslag te vinden. Bovendien zou dat in ieder geval
in Nederland een aanzienlijke inbreuk betekenen op het systeem van het burgerlijk
wetboek. De octrooihouder zou dan immers ter effectuering van zijn recht jegens
de houder of bezitter (inclusief de bezitter te goeder trouw die op grond
daarvan eigenaar is) van een transgene muis onder alle omstandigheden afgifte
kunnen vorderen van de muis als zodanig. Indien dat niet de bedoeling is,
rijst de vraag welke acties de octrooihouder wel kan instellen tegen zo'n
houder of bezitter/eigenaar.In het licht van het voorgaande is voorts de vraag of de regering zich
niet tegenspreekt op pagina 23 en 24 van de memorie van antwoord door eerst
te stellen: «Alle levende organismen bestaan uit biologisch materiaal,
maar zijn natuurlijk meer dan biologisch materiaal.» en vervolgens:
«De term biologisch materiaal kan dus wel degelijk betrekking hebben
op biologische entiteiten als planten en dieren.»Tot slot vroegen de leden van de CDA-fractie – in verband met de
afweging of het onderhavige wetsvoorstel zou moeten worden verworpen, dan
wel aanvaard in de wetenschap, dat op een of meer punten wellicht sprake is
van in strijd met de richtlijn – welke civielrechtelijke gevolgen voor
de Nederlandse staat te verwachten zijn, indien de Eerste Kamer thans niet
op korte termijn tot aanvaarding van het wetsvoorstel zou overgaan.De leden van de CDA-fractie deelden op deze plaats nog mee zich aan te
sluiten bij de opmerkingen en vragen van de VVD-fractie.De leden van de PvdA-fractie merkten op dat de regering in de uitgebreide
memorie van antwoord van 24 februari 2004 ingaat op de vele vragen die
werden gesteld. In vrijwel alle gevallen werden die vragen afdoende beantwoord
en is de nadere uitleg, standpuntbepaling en voorstel voor nadere uitwerking
van dit wetsvoorstel toereikend. Toch zijn er nog een drietal zaken waar het
antwoord van de regering naar het oordeel van deze leden ontoereikend is om
tot finale beoordeling te kunnen komen.Dit betreft in de eerste plaats de redenatie van de minister om de door
de Europese Commissie aanhangig gemaakte infractieprocedure bij het Hof van
Justitie wegens niet nakoming van de krachtens de richtlijn op Nederland rustende
verplichting te beëindigen en het Hof in staat te stellen een uitspraak
te doen over de toelaatbaarheid van de amendementen. Dat oordeel behoort niet
te worden overgelaten aan het Hof van Justitie doch vergt een inhoudelijk
en politiek oordeel van de Eerste Kamer. In feite betreft het uiteindelijk
slechts één amendement, nl. nr. 11, waarop dit van toepassing
zou kunnen zijn. De andere amendementen kunnen wellicht overbodig zijn, doch
zijn niet strijdig met de doelstellingen van de wet.De bewindspersonen zouden over dit amendement 11 een oordeel van de Eerste
Kamer hebben kunnen vragen. Dit temeer daar de regering blijkens de memorie
van antwoord daar zelf geen consistent oordeel over heeft kunnen geven.Het onderscheid dat in de inbreng van de fracties in de Eerste Kamer is
gemaakt tussen patenten en octrooiering van methoden, technieken, theorieën
of genetische contracten en die tussen hele organismen of genomen wordt door
de bewindspersonen onvoldoende erkent.Een helder standpunt daarover inclusief het onderscheid tussen hogere
en lagere organismen wordt (nog) niet gegeven.Tenslotte wordt door verschillende fracties bepleit om het in de plantenveredeling
al jarenlang toegepaste «breedersright» te continueren en niet
te gemakkelijk toe te geven aan de wens van internationale ondernemingen v.n.
afkomstig uit de VS om dit systeem op te heffen en volledig te veranderen
voor een patenteringssysteem. Met name de opinie in delen van de wereld buiten
de VS en Europa zoals China en India opteren ook voor de handhaving van dit
systeem dat past bij de plantenveredelingsindustrie en bij boerenbelangen.De leden van de VVD-fractie spraken hun waardering
uit voor de uitvoerige en degelijke wijze waarop de regering in de memorie
van antwoord heeft geantwoord op het voorlopig verslag. Niettemin hadden deze
leden er behoefte aan nadere vragen te stellen en opmerkingen te maken over
de centrale vraag of het wetsvoorstel op de deugdelijke wijze de richtlijn
implementeert. Zij meenden dat de Eerste Kamer de verantwoordelijkheid heeft
om deze vraag zelfstandig te toetsen. De redenering dat bij aanvaarding van
het wetsvoorstel het Hof van Justitie een uitspraak kan doen over de toelaatbaarheid
van de amendementen sprak deze leden niet aan omdat deze opvatting afbreuk
doet aan de rol van de Eerste Kamer om wetgeving op kwaliteit en deugdelijkheid
te toetsen.Het antwoord op de vraag of één of meer amendementen strijdig
zijn met de richtlijn komt derhalve ook de Eerste Kamer toe. Het was deze
leden opgevallen dat de regering in de memorie van antwoord niet consequent
is in de beoordeling van de amendementen.Op blz. 28 worden de amendementen 11, 12, 14, 23, 37 en 38 als mogelijk
afwijkend van de richtlijn gekwalificeerd.Op blz. 30 daarentegen wordt amendement 11 evident in strijd geacht met
de richtlijn, terwijl voorts de amendementen 14, 18, 19 en 23 een ontoelaatbare
aanvulling behelzen van de richtlijn. Deze leden hadden de amendementen niet
alleen bekeken op basis van de regeringsdocumenten en het advies van de Raad
van State, maar ook aan de hand van een artikel van mr. P. A. C. E.
van der Kooij in Agrarisch Recht 2003, blz. 215–228. Op basis hiervan
hadden deze leden geconstateerd dat amendementen verschillende kwalificaties
hebben verkregen die variëren van «strijdig met de richtlijn»
tot «passen niet in de richtlijn» en «overbodig».
In dat verband stelden zij de vraag of regering en Eerste Kamer zich vooral
zouden moeten richten op de amendementen die strijdig met de richtlijn zijn.
Naar het oordeel van deze leden valt uitsluitend amendement 11 in die categorie.De opvatting dat de Eerste Kamer slechts de mogelijkheid heeft het wetsvoorstel
in zijn geheel te aanvaarden of te verwerpen werd door deze leden ten principale
gedeeld, zij het met de aanvulling dat reparaties in de vorm van een novelle
tot de mogelijkheid behoren.Van een Eerste Kamer kan toch niet worden gevergd akkoord te gaan met
een wetsvoorstel dat op een belangrijk onderdeel evident in strijd is met
de Europese Richtlijn?De voorzitter van de commissie,LuijtenDe griffier van de commissie,NieuwenhuizenXNoot1Samenstelling: Van den Berg (SGP), Ketting (VVD), Luijten (VVD) (voorzitter), Van der Lans (GL), Maas-de Brouwer (PvdA),
Terpstra (CDA) (plv. voorzitter), Ten Hoeve (OSF),
Doek (CDA), Kox (SP), Essers (CDA), Sylvester (PvdA), Schouw (D66). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-20032004-26568-C.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl