Gemeentelijke herindeling van Den Haag en omgeving; Verslag
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-08 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 27598, nr. 4

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

18-04-2001

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2000-2001

27598 nr. 4

11-04-2001

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamInhoudsopgave 1. Inleiding2. Den Haag: stad voor de regio3. Bestuurlijke zoektocht4. Procedure van gemeentelijke herindeling5. Het herindelingsvoorstel6. Perspectieven voor stad en regio7. Aspecten van deze herindelingBIJLAGE 1 Inbreng gemeentebesturen tijdens het open overlegLeidschendam
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 27598Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 82 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
27 598Gemeentelijke herindeling van Den Haag en omgevingnr. 4VERSLAGVastgesteld 11 april 2001De vaste commissie voor Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties1, belast met het voorbereidend onderzoek van dit wetsvoorstel,
brengt als volgt verslag uit van haar bevindingen. Onder het voorbehoud dat
de regering de gestelde vragen tijdig zal hebben beantwoord, acht de commissie
de openbare behandeling van dit wetsvoorstel voldoende voorbereid.Inhoudsopgave 1Inleiding1 2Den Haag: stad voor de regio4 3Bestuurlijke zoektocht7 4Procedure van gemeentelijke herindeling10 5Het herindelingsvoorstel116Perspectieven voor stad en regio19 7Aspecten van deze herindeling23 8Bijlage 1: Inbreng gemeentebesturen
tijdens het open overleg271. InleidingDe leden van de Partij van de Arbeid-fractie hebben met belangstelling
kennisgenomen van het wetsvoorstel voor een gemeentelijke herindeling van
Den Haag en omgeving. Het is van groot belang dat dit voorstel niet langer
wordt vertraagd en dat een eind wordt gemaakt aan de lange tijd van onzekerheid
bij betrokken burgers, ambtenaren en bestuurders en aan de ruimteproblemen
van de beklemde stad Den Haag.Zoals de regering al schrijft komen de bestaande gemeentegrenzen «heden
ten dage kunstmatig over». De leden van de PvdA-fractie zijn van mening
dat het oorspronkelijke herindelingsplan (april 2000), gebaseerd op de motie-Remkes,
logische grenzen kende. Maar de voorgestelde aanpassingen in dit voorstel
komen deze leden begrijpelijk voor. Het ging bij de motie-Remkes immers in
de eerste plaats om de bouwlocaties en spoorde daardoor goed met de in november
1996 door de provincie Zuid-Holland getrokken conclusie om twee varianten
van schaalvergroting voor de gemeente Den Haag in discussie te
brengen. De motie-Remkes sloot aan bij de door de provincie Zuid-Holland als
minimaal noodzakelijk omschreven bouwlocatievariant. Voor de centrumstad Den
Haag is het van groot belang om via de voorgestelde gebiedsuitbreiding een
sterker draagvlak te krijgen en zo te komen tot meer evenwicht in de stad;
een gebiedsuitbreiding die kan bijdragen om een verdere maatschappelijke tweedeling
te voorkomen. In dit verband is overigens ook de uitvoering van het tweede
deel van de motie-Remkes, waarin werd gesteld dat op korte termijn een snelle
en fundamentele sanering van de financiële positie van Den Haag noodzakelijk
is, van grote betekenis geweest.De leden van de PvdA-fractie hebben met interesse kennisgenomen van de
intentie tot samenvoeging van de gemeenten Leidschendam en Voorburg. In april
2000 tijdens een werkbezoek aan Wateringen sprak de minister van Binnenlandse
Zaken en Koninkrijksrelaties al over een eventuele fusie en tijdens de recente
hoorzitting over het wetsvoorstel werd bekend gemaakt dat beide gemeenteraden
inmiddels hebben ingestemd met een vrijwillige fusie. Deze leden vinden dit
een goed initiatief en willen graag van de regering weten of deze vrijwillige
samenvoeging nog meegenomen kan worden in het voorliggende wetsvoorstel. En,
zo ja, op welke wijze dit binnen het kader van het wetsvoorstel kan worden
vormgegeven.De leden van de fractie van de VVD hebben met belangstelling kennisgenomen
van het voorstel van wet tot gemeentelijke herindeling van Den Haag en omgeving.
Alvorens tot een definitief oordeel te kunnen komen, zien zij aanleiding tot
het stellen van een aantal vragen en het maken van een aantal opmerkingen.Met dit wetsvoorstel wordt een belangrijke stap gezet in het proces dat
in 1996, op verzoek van de toenmalige Staatssecretaris van Binnenlandse Zaken,
door de Provinciale Staten van Zuid-Holland in gang is gezet en naar de mening
van de leden van de VVD-fractie veel te lang heeft geduurd. Deze leden betreuren
het dat door wettelijke procedures gelegen buiten de Wet algemene regels herindeling
(Wet arhi), de minister uiteindelijk het voortouw moest nemen.De leden van de VVD-fractie spreken hun waardering uit voor de wijze waarop
dit herindelingsplan door de minister van BZK is behandeld. De vele duizenden
(alhoewel in vele gevallen gelijkluidende) inspraakreacties konden hierdoor
zeer serieus worden meegenomen. Deze leden spreken tevens hun waardering uit
voor de wijzigingen die dit wetsvoorstel bevat ten opzichte van het op 27
april 2000 gepresenteerde herindelingsplan. Hiermee is duidelijk geworden
dat de regering serieus met de vele inspraakreacties is omgegaan en wordt
de veel gehoorde klacht dat eigenlijk «alles al geregeld is en dat inspraak
geen zin heeft» meer dan ontzenuwd.De leden van de CDA-fractie hebben met grote reserves kennis genomen van
het wetsvoorstel. In het verleden hebben deze leden meermalen aangegeven grote
vraagtekens te plaatsen bij zowel de duurzaamheid als het probleemoplossend
vermogen van het gedane voorstel. Dat geldt al vanaf het moment dat de motie-Remkes
werd ingediend. Van begin af aan hebben de leden van de CDA-fractie een uitgesproken
voorkeur gehad voor een vergaande verplichtende regionale samenwerking. Een
samenwerking waarbij geen nieuwe algemene bestuurslaag ontstaat, maar waarbij
een aantal taken op het gebied van bijvoorbeeld woningbouw, infrastructuur,
bedrijventerreinen, volkshuisvesting, verkeer en vervoer regionaal behartigd
worden. Daarbij behoort ook een gezamenlijke grondexploitatie en een financieel
model dat ertoe leidt dat de regio en de positie van Den Haag binnen de regio
versterkt wordt. Burgers uit de regio leveren het draagvlak voor de voorzieningen
in Den Haag. Dat vergt een blijvende regionale samenwerking waaraan niemand
zich kan en mag onttrekken. Hoe ziet de regering de periode na
een eventuele aanname van dit wetsvoorstel?De leden van de fractie van D66 hebben met belangstelling kennisgenomen
van onderhavig wetsvoorstel. Deze leden willen een aantal concrete kanttekeningen
plaatsen en vragen stellen. Zij onderstrepen het belang van regionale samenwerking
en herinneren aan hun voorkeur voor een sterke stadsprovincie.De leden van de GroenLinks-fractie hebben met interesse kennisgenomen
van het onderhavige wetsvoorstel. Vooraf willen deze leden erop wijzen dat
de vorming van een stadsprovincie Haaglanden voor hen de beste optie is. De
leden van de GroenLinks-fractie willen nogmaals een pleidooi voor een Haagse
stadsprovincie houden en roepen andere partijen op de discussie daarover te
heropenen. Uit een onderzoek van GroenLinks Haaglanden blijkt dat daarvoor
krachtige, positieve argumenten zijn aan te dragen. Alle alternatieven blijven
daarbij achter en kunnen, uitgaande van een integrale visie op de regio, niet
dienen als «next-best»-scenario's. Ook de minister heeft zelf
in een eerder stadium laten weten wel te voelen voor de gedachte van een stadsprovincie.
Vanuit zijn departement kwamen toen ook signalen dat hij zich ook in bredere
zin wilde herbezinnen op de grote-steden-problematiek en het nut van gemeentelijke
herindelingen. De minister leek althans op zoek naar een nieuw bestuurlijk
en adequaat instrumentarium. Helaas komt die optie bij de regering in het
uiteindelijke wetsvoorstel niet meer aan bod.De leden van de fractie van de ChristenUnie hebben kennisgenomen van het
voorliggende wetsvoorstel tot gemeentelijke herindeling van Den Haag en omgeving.
Met dit voorstel wordt een vervolg gegeven aan de lange voorgeschiedenis van
voorstellen ter versterking en uitbreiding van het grondgebied van Den Haag.
Daarnaast omvat het voorliggende wetsvoorstel de samenvoeging van de gemeenten
Nootdorp en Pijnacker.In de inleiding van de memorie van toelichting wordt gesteld dat Den Haag
een stad van nationaal belang is, gezien het feit dat zij regeringszetel en
vestigingsplaats van vele nationale en internationale instellingen is. In
het wetsvoorstel wordt echter met de voorgestelde herindeling met name gezocht
naar ruimte voor woningbouw en bedrijventerreinen. De leden van de fractie
van de ChristenUnie vragen derhalve wat de betekenis van het nationale belang
van Den Haag in het kader van voorliggend wetsvoorstel is.De discussie over de regio rond Den Haag duurt al vele jaren en heeft
veel bestuurlijke energie gekost. Voor- en tegenstanders van de nu voorgestelde
herindeling benadrukken dat een hechte samenwerking tussen Den Haag en buurgemeenten
nodig. De leden van de fractie van de Christen-Unie vragen in dit verband
een reactie op het in het rapport «Quo Vadis» (van het Stadsgewest
Haaglanden) voorgestelde stadsgewest «nieuwe stijl» dat op basis
van wetgeving de bevoegdheden en de middelen heeft om niet-vrijblijvende keuzes
te maken over locaties planning en programmering van woningbouw en infrastructuur.
Genoemde leden vragen de regering aan te geven waarom zij deze variant niet
verder uitwerkt, omdat de onderwerpen waarin een dergelijk stadsgewest de
regie kan voeren toch juist de motieven voor de voorgestelde herindeling zijn.De leden van de SP-fractie hebben met afkeuring kennisgenomen van het
onderhavige wetsvoorstel. Zij zijn van mening dat bij herindelingen, of het
nu gaat om gemeentelijke of provinciale, het draagvlak onder de bevolking
een belangrijke overweging dient te zijn. In het geval van Den Haag en omgeving
is zij, getuige de vele negatieve reacties die er op het wetsvoorstel zijn
binnengekomen, ervan overtuigd dat dit draagvlak er onder een zeer groot deel
van de betrokkenen niet is. De leden van de SGP-fractie hebben met veel belangstelling kennisgenomen
van het wetsvoorstel tot herindeling van Den Haag en omgeving. Het voorstel
roept bij deze leden vele vragen op, die zij in hun bijdrage aan dit verslag
wensen te verwoorden.De leden van de SGP-fractie erkennen de ruimteproblematiek van de gemeente
Den Haag, maar vragen zich af of de voorgestelde herindeling een duurzame
oplossing daarvoor is. Zij merken op dat een eerdere versie van het herindelingsvoorstel
een veel grootschaliger herindelingsplan bevatte. Het uiteindelijke voorstel
heeft in vergelijking daarmee een bescheiden karakter. Voor welke partijen
is het uiteindelijke voorstel bevredigend, zo vragen deze leden de regering.
Deze leden hebben ook hun twijfels over de duurzaamheid van het wetsvoorstel,
aangezien de regering zelf 2015 als horizon geschetst heeft. Zij vragen
welke wegen na 2015 voor Den Haag open liggen: verdergaande herindeling of
andere bestuurlijke oplossingen?De leden van de SGP-fractie constateren dat de voorgeschiedenis van het
wetsvoorstel een zeer gering draagvlak laat zien voor herindeling bij de buurgemeenten
van Den Haag. Dat draagvlak is er bij de betrokken gemeenten, met uitzondering
van de gemeente Den Haag, vanaf het werk van de Commissie-Montijn in 1989
tot op de huidige dag niet geweest. De buurgemeenten hebben consequent gepleit
voor intergemeentelijke samenwerking, die vanaf 1992 een meer bestendige
vorm gekregen heeft in de oprichting van het Stadsgewest Haaglanden op basis
van de Kaderwet bestuur in verandering. De ervaringen met het stadsgewest
zijn dusdanig positief dat alle betrokken gemeenten, inclusief Den Haag, voortzetting
en intensivering van de samenwerking in het gewest bepleiten. De redenen daarvoor
zijn vooral gelegen in het regionale karakter van diverse politieke en bestuurlijke
vraagstukken: de juiste aanpak daarvan vereist niet een opgeschaald Den Haag,
maar regionale afstemming en afspraken tussen de gemeenten in Haaglanden.
Deelt de regering de conclusie dat voor herindeling slechts een gering draagvlak
is? Wil de regering in dit verband ook ingaan op de relatie tussen het wetsvoorstel
en de recente notitie «Bestuur in stedelijke gebieden» (TK 27 633
nr. 1)?2. Den Haag: stad voor de regioDe leden van de PvdA-fractie vragen de regering nauwkeuriger de ontwikkeling
van het inwoneraantal van de gemeente Den Haag en van de regio Den Haag (afzonderlijk
en zonder rekening te houden met een gemeentelijke herindeling) aan te geven
vanaf 1960 tot en met de laatste prognoses voor het jaar 2015. Kan ook
met gegevens worden gestaafd dat voornamelijk de midden- en hogere inkomens
de stad Den Haag (hebben) verlaten en zich vestigen in buurgemeenten?In hoeverre heeft de uitvoering van het tweede element van de motie-Remkes –
de financiële sanering – bijgedragen aan de gunstige ontwikkeling
van de OZB-tarieven in Den Haag en hoe is de OZB-ontwikkeling de afgelopen
vijf jaar geweest in de bij dit wetsvoorstel betrokken gemeenten?De leden van de VVD-fractie vragen de regering aan te geven hoe groot
het oppervlak is dat bij de herindeling is betrokken. Wat staan de gemeenten
Rijswijk, Nootdorp en Leidschendam af aan Den Haag, zowel totaal als per gemeente?Kan de regering aangeven hoeveel inwoners bij dit herindelingsvoorstel
betrokken zijn? Hoeveel inwoners worden bij aanvaarding van dit wetsvoorstel
inwoner van Den Haag en uit welke gemeenten zijn zij afkomstig? Kan de regering
dit per gemeente specificeren? Het nu voorliggende voorstel doet geen recht aan het regionale karakter
van de problematiek van Haaglanden, maar lost de financiële problematiek
van Den Haag ook niet echt op, zo merken de leden van de CDA-fractie op.Voor hoe lang biedt de nu voorgesteld herindeling soelaas? En waaruit
bestaat dat soelaas dan in relatie tot de gesignaleerde knelpunten? Tijdens
de hoorzitting gaf de burgemeester van Den Haag aan slechts 15 jaar vooruit
te kunnen. De leden van de CDA-fractie vragen de mening van de regering over
deze uitspraak.Tijdens de gehouden hoorzitting bleek ook dat er grote vraagtekens werden
geplaatst bij de gepresenteerde cijfers over woningbouwbehoefte en behoefte
aan bedrijventerreinen binnen de gehele betrokken regio versus de behoeften
van Den Haag. Kan hierover duidelijkheid worden verschaft?Volgens de regering kan Den Haag na deze herindeling beschikken over betere
voorwaarden om haar bijzondere rol waar te maken. Kan de regering kwantificeren
en kwalificeren waaruit deze meerwaarde bestaat?De leden van de CDA-fractie onderkennen de problemen waar Den Haag mee
worstelt. Die zijn er in financiële zin, mede als gevolg van de noodzaak
tot versterking van het binnenstedelijk klimaat. Oplossing van de problematiek
van Den Haag versterkt de positie van Den Haag en die van de regio, mits dit
op de goede wijze gebeurt. Oude te saneren bedrijventerreinen en woonwijken
kosten veel meer om op te knappen dan het aanleggen en bouwen van nieuwe locaties,
dan praten we over een financieel probleem. Maar herindeling is toch niet
het middel om financiële problemen op te lossen? Is er geen andere weg
te bedenken waardoor Den Haag in deze financiële problematiek kan worden
tegemoetgekomen? In het kader van de stadsconvenanten 1999 is aan niet-beklemde
steden Amsterdam en Rotterdam 3,9 miljard respectievelijk 3,0 miljard toegekend.
Den Haag, beklemde stad, kreeg ruim 2,1 miljard. Is dit verschil wel realistisch?In de paragraaf over sociale problematiek in stedelijk Nederland wordt
aangegeven hoe het gemis van beschikbare bouwgrond leidt tot maatschappelijke
tweedeling. Nyfer heeft een onderzoek gepubliceerd: «Twee werelden in
ene teug», waarin onder andere wordt gesteld dat het huidige volkshuisvestingsbeleid
de risico's voor segregatie vergroot. Daarin wordt ook aangegeven welke maatregelen
wel leiden tot vermindering van segregatie. Kent de regering dit rapport?
Wat vindt zij van de door Nyfer ontwikkelde gedachte dat de mogelijke effecten
van het VINEX-beleid zeker niet eenduidig tot vermindering van de segregatie
leiden? Kan de regering ingaan op welke wijze zij dit rapport heeft kunnen
betrekken bij de ontwikkeling van het huidige wetsvoorstel?Op bladzijde 6 van de memorie van toelichting wordt gesteld dat Den Haag
nagenoeg geen mogelijkheden heeft voor het ontwikkelen van winstgevende nieuwe
locaties voor woningbouw en bedrijvigheid ter compensatie van verliesgevende
binnenstedelijke ontwikkelingen. Hoeveel echte vrije ruimte krijgt Den Haag
er nu bij? Vrije ruimte: dus niet volgebouwd, volgepland of reeds in gebruik
of bewoond? Hoeveel vrije ruimte is er nog op het Forepark? Is het niet veeleer
zo dat Den Haag (met uitzondering van de Vlietzone) nagenoeg kant en klare
locaties aan haar grondgebied krijgt toegevoegd?De vraag is dan wat de meerwaarde daarvan is. Is dat vooral een financiële
meerwaarde?Voorts zijn de leden van de CDA-fractie geïnteresseerd in eenduidige
cijfers over de bezetting van de woningbouwlocaties Ypenburg en Leidschenveen.
Wie zijn daar gaan wonen? Hoeveel mensen uit het sociaal zwakkere segment
uit Den Haag zijn hierheen verhuisd?Wat betreft de werkgelegenheid wordt gesteld dat Den Haag ruim 20 000
bedrijven heeft zien vertrekken. Waar zijn die bedrijven dan nu gevestigd?
Hoeveel van deze bedrijven moesten vertrekken als gevolg van rijksbeleid?
Een ander argument om over te gaan tot de voorgenomen herindeling betreft
het onderwerp regie. Welke krachtige regie over welke onderwerpen wordt door
de regering bedoeld op bladzijde 7?De leden van de CDA-fractie vernemen graag van de regering op welke wijze
zij dit wetsvoorstel beoordeelt in relatie tot de positie van de regio als
geheel. Op welke wijze wordt de regio versterkt? Het aantal mensen neemt niet
toe, evenmin het aantal bedrijven, evenmin het draagvlak voor de in de regio
en Den Haag aanwezige voorzieningen. Alleen de administratieve grenzen worden
veranderd waardoor optisch het beeld ontstaat dat de verhoudingen binnen de
Haagse grenzen veranderen. Maar feitelijk verandert er toch niets in de regio
situatie?De leden van de D66-fractie merken op dat het ruimtegebrek van Den Haag
leidt tot grote problemen. Als gevolg van het ruimtegebrek ontstaat een maatschappelijke
tweedeling: de lagere inkomensgroepen blijven in Den Haag, terwijl de hogere
inkomensgroepen hun toevlucht zoeken in de buurgemeenten, het draagvlak voor
de Haagse voorzieningen gaat omlaag vanwege de lage OZB-opbrengsten en het
aantal bedrijfsvestigingen daalt.Het thans minimaal van omvang zijnde wetsvoorstel heeft als uitgangspunt
dat de stad Den Haag zoveel mogelijk binnen de eigen grenzen ontwikkelingsmogelijkheden
moeten worden geboden. Daarvoor zijn slagkracht, regie en uitbreidingsruimte
noodzakelijk. Het wetsvoorstel leidt ertoe dat de gemeente Den Haag de urgente
problemen op korte termijn kan aanpakken en bovendien voor een redelijke periode
op eigen kracht vooruit kan. Een snelle oplossing is geboden om de Haagse
tweedeling een halt toe te roepen. Erkend moet echter worden dat de onderhavige
oplossing slechts een partiële is en op de (middel)lange termijn voor
de regionale problematiek niet werkelijk toereikend is.In de memorie van toelichting wordt meerdere malen aangegeven dat de herindeling
een oplossing biedt voor het komende decennium. Op de lange termijn zal echter
regionaal aan een oplossing moeten worden gewerkt. De regering stelt zich
daarbij op het standpunt dat er uiteindelijk een stadsprovincie met sterke
bevoegdheden moet komen. Hoe verhouden het voornemen tot het vormen van een
stadsprovincie zich volgens de regering tot de thans voorgestelde herindeling?De leden van de SGP-fractie gaan nu in op de hoofdargumenten voor het
herindelingsvoorstel. Zij stellen voorop begrip te hebben voor de ruimteproblematiek
van Den Haag. Tegelijk constateren zij dat financiële argumenten een
belangrijk onderdeel uitmaken van de motivering van het wetsvoorstel. In hun
visie moeten ruimtelijke samenhangen en bestuurlijke knelpunten, en niet financiële
aspecten, het fundament vormen voor een herindelingsvoorstel. Wat is de visie
van de regering in het algemeen op de rol die de financiële situatie
van gemeenten mag spelen in discussies over de schaal van gemeenten?Samengevat is de argumentatie van de regering als volgt: Den Haag verliest
inwoners (met name de middeninkomens) en arbeidsplaatsen, daardoor dalen de
gemeentelijke inkomsten en de draagkracht voor diverse voorzieningen neemt
af. Door herindeling zou Den Haag tot 2015 vooruit kunnen in het ontwikkelen
van woningbouw voor de middeninkomens en de gezinnen en hoogwaardige bedrijvenlocaties.
De gemeentelijke inkomsten zouden daardoor weer stijgen en het verlies aan
inwoners en arbeidsplaatsen zou erdoor afgeremd worden. Over een en ander
stellen deze leden de volgende vragen.De memorie van toelichting meldt op bladzijde 5 dat Den Haag in de periode
1970–1999 ongeveer 20 000 bedrijven heeft zien vertrekken. Deze
leden begrijpen de bedoeling van deze opmerking niet geheel. Zo is het rijksbeleid
geweest om diverse overheidsdiensten vanuit Den Haag naar elders te verplaatsen.
Daarnaast heeft Den Haag in gezamenlijke regie met de buurgemeenten
vele bedrijven «uitgeplaatst» naar die buurgemeenten, waarbij
Den Haag ook participeerde in de exploitatie van de bedrijventerreinen buiten
haar eigen grondgebied. Deze leden wensen daarom een nadere specificatie van
genoemde constatering.Vervolgens stelt de regering op bladzijde 4 van de memorie van toelichting
dat het aantal arbeidsplaatsen in Den Haag ontoereikend is. Als bewijs daarvoor
voert zij aan dat 25% van de Haagse beroepsbevolking buiten Den Haag werkt.
Dit argument begrijpen deze leden niet. Een aanzienlijk deel van deze 25%
werkt op bedrijven in aangrenzende gemeenten. Dat is toch een normaal fenomeen?
Laat dit niet zien dat arbeidsmarktproblematiek een regionaal vraagstuk is?
Zal door de herindeling deze 25% dalen?Op bladzijde 5 van de memorie van toelichting constateert de regering
dat Den Haag 31 000 werklozen telt en stelt zij dat, gezien de aard van
de werkloosheid en het overwegend lage opleidingsniveau van deze werklozen
de werkgelegenheid in het MKB op binnenstedelijk bedrijventerrein moet worden
bevorderd. De leden van de SGP-fractie vragen naar de relatie tussen de herindeling
en dit feit. Zij hebben begrepen dat op het aan Den Haag toe te voegen gebied
met name hoogwaardige bedrijvenlocaties en kantoren ontwikkeld zullen worden
en niet zozeer locaties voor het MKB. Profiteren laag opgeleide werklozen
van de aldaar te realiseren bedrijven en werkgelegenheid? En verondersteld
dat deze werklozen – voor niet te verwaarlozen deel laag of niet opgeleide
allochtonen – zouden gaan werken op locaties in het aan Den Haag toe
te voegen gebied, dan verhuizen zij toch niet per definitie naar de woonlocaties
in datzelfde gebied en loopt Den Haag de inkomsten van deze burgers toch niet
mis? Wanneer het gaat om het stimuleren van werkgelegenheid in het MKB op
binnenstedelijke locaties, vragen deze leden of de mogelijkheden van stadsvernieuwing
en herstructurering van binnenstedelijke bedrijventerreinen voldoende benut
zijn.In de memorie van toelichting refereert de regering aan de toenemende
segregatie als gevolg van een onevenwichtige woningvoorraad. Den Haag zou
woningen in de bovenkant van de woningmarkt moeten kunnen aanbieden. Deze
leden constateren dat de woningen voor de middeninkomens dan met name gerealiseerd
moeten worden op Leidschenveen en Ypenburg, aan Den Haag toe te voegen. Maar,
zo zijn zij van mening, wordt de segregatie binnen het huidige Den Haag verminderd?
Leidt het realiseren van luxe woningen buiten het huidige stadsgebied er niet
toe dat de middeninkomens nog gemakkelijker wegtrekken uit het huidige Den
Haag naar het toe te voegen gebied?3. Bestuurlijke zoektochtWat is het oordeel van de regering over de opvatting, eerder genoemd door
onder andere de commissie-Montijn, dat hulpstructuren op grond van de Wet
gemeenschappelijke regelingen te vrijblijvend zijn om de gesignaleerde problemen
op te lossen in een regio als die van Den Haag, zo vragen de leden van de
PvdA-fractie. Kan aangegeven worden welke gemeenten in de Haagse regio bij
de evaluatie het eindperspectief van de sterke stadsprovincie hebben afgewezen?Welke conclusies, zo vragen deze leden, heeft de regering getrokken uit
de ervaringen met de rol van de ondernemingsraden bij de gemeentelijke herindeling
in de regio Den Haag en zijn deze kenbaar gemaakt aan andere gemeenten en
provincies?Is het juist, zo vragen deze leden, dat in de voorstellen van gedeputeerde
staten van Zuid-Holland (1998) ook de in de gemeente Pijnacker gelegen bouwlocatie
De Bras was opgenomen?De discussie over bestuur in grootstedelijke gebieden kent een lange voorgeschiedenis
en helaas nog weinig successen, zo merken de leden van de D66-fractie
op. De discussie over de bestuurlijke organisatie van specifiek de regio Haaglanden
is buitengewoon lang en ingewikkeld. Herinnerd mag worden aan de annexatie
van de Binckhorst door Den Haag in 1907 en de vele herindelingsplannen sindsdien
(1913, 1931, 1954). De stad Den Haag kent problemen, zoals deze zich in iedere
grootstedelijke gemeente voordoen, maar ook specifieke problemen die vooral
te maken hebben met het feit dat de stad al zeer lang niet op eigen grond
kan uitbreiden (ondanks bescheiden annexaties als Binckhorst en Loosduinen
ongeveer een eeuw geleden). Bovendien is Den Haag de derde stad van Nederland,
qua (teruglopend) inwonertal en qua arbeidsplaatsen. De stad is ook internationaal
gezien van belang door de huisvesting van verschillende internationale instellingen.
Tenslotte is sprake van een overzichtelijke sociale (tweedelings)problematiek
waardoor de koopkracht laag en de segregatie hoog is. Er dient dan ook een
antwoord te komen op de hierboven genoemde grote-steden-problematiek, waar
Den Haag mee te kampen heeft. Vanwege de langdurige voorgeschiedenis en daarmee
het uitstel van een plan van aanpak voor de stad Den Haag, anders dan via
financiële compensatie uit het gemeentefonds, dient een oplossing ook
zo spoedig mogelijk te worden ingevoerd. Dit klemt te meer omdat de voor de
hand liggende oplossing voor Den Haag én de regio, de stadsprovincie
c.q. een vorm van sterk regiobestuur zeer tot spijt van de leden van de fractie
van D66 (nog) niet is bereikt.Om de grote-steden-problematiek aan te pakken, bestaat de mogelijkheid
gebruik te maken van het instrument van gemeentelijke herindeling. Herindeling
kan de voorwaarden scheppen de stadsproblemen aan te pakken. Immers, de centrumgemeente
is dan minder afhankelijk van zijn buurgemeenten en de regie komt in handen
van één gemeente. De centrumgemeente fungeert dan als economische
en culturele aanjager voor de regio.De leden van de D66-fractie betreuren het echter buitengewoon dat een
regionaal bestuur door ontwikkelingen op regionaal en nationaal niveau niet
mogelijk is gebleken. Als alternatief is toentertijd de motie-Remkes aangenomen,
die indirect in het regeerakkoord is opgenomen. De leden van deze fractie
voelen zich uiteraard gebonden aan het regeerakkoord. Tegelijk zijn wij nu –
helaas – weer jaren verder: de provincie faalde met haar herindelingsplannen.Deze leden willen het belang van regionale samenwerking benadrukken. De
regio Haaglanden is het dichtstbevolkte gebied van Nederland en er is een
sterke samenhang tussen stad en regio. De problemen in het gebied Haaglanden
zijn regionaal van aard en verdienen een regionale oplossing. Hoe staat de
minister hier tegenover, mede gezien zijn recente notitie «Bestuur in
stedelijke gebieden»?De problemen van Den Haag zijn veelal regionaal van aard. Dergelijke problemen
behoeven een beleid dat over de grenzen heengaat. De voorgaande jaren heeft
er intensieve samenwerking plaats gevonden tussen de verschillende gemeenten
op basis van de Kaderwet. Haaglanden was het verst gevorderd van alle Kaderwetgebieden
met een grondkostenfonds, een mobiliteitsfonds, een acquisitiebureau, gezamenlijk
VINEX-beleid en een gezamenlijk volkshuisvestingsbeleid. Deze regionale samenwerking
is echter gestagneerd door het proces van gemeentelijke herindeling. Hoe beoordeelt
de regering in retrospect de regionale samenwerking in het Stadsgewest Haaglanden?
Zou het verder verlengen van de termijn van de Kaderwet geen (tijdelijke)
oplossing bieden voor het aanpakken van de Haagse problemen? Dat wil zeggen,
zou de samenwerking op basis van de Kaderwet geen soelaas bieden tot het moment
dat de vorming van een stadsprovincie of een andere vorm van regiobestuur
gerealiseerd is, eventueel met aanvullende financiële middelen?Hoe schat de regering de bereidheid van de (rand)gemeenten in Haaglanden
in tot samenwerking in het stadsgewest na de eventuele aanvaarding van dit
wetsvoorstel? In aansluiting op het voorgaande zouden de leden
van de D66-fractie graag vernemen of de regering van mening is dat herindeling
een mogelijke bedreiging is voor de samenwerking in de regio Haaglanden.Voor de leden van de GroenLinks-fractie zijn er voldoende argumenten aan
te dragen om de discussie over de stadsprovincie te heropenen. Deze leden
willen verwijzen naar een in het voorjaar van 2000 door GroenLinks Haaglanden
uitgebrachte notitie Verder Springen Over Schaduwen, waarin de gemeenschappelijke
uitgangspunten worden uitgewerkt die tevens het pleidooi vormen voor een Haagse
stadsprovincie. Hier willen deze leden in het kort samenvatten waarom de GroenLinks-fractie
die mening is toegedaan. Uitgangspunt van de bestuurlijke herinrichting moet
zijn dat Haaglanden één regio vormt. Er is geen sprake meer
van volledig autonome gemeenten maar van een sociaal-economisch verband, waarbinnen
onderlinge afhankelijke gemeenten samen werken in complexe verbanden. Uit
een analyse van de economie, de leefbaarheid, de ruimte(-nood) en de mogelijkheden
tot duurzame ontwikkeling van Haaglanden blijkt dat de keuze van GroenLinks
Haaglanden voor een stadsprovincie gebaseerd is op duidelijke criteria, waaraan
zeven verschillende mogelijke bestuurlijke modellen getoetst zijn. Die criteria
omvatten de effectieve bestuurlijke aanpak van grootstedelijke en regionale
problemen; het waarborgen van democratische legitimatie en controle; het behoud
van lokale identiteit en democratie; het bestaan van politiek en maatschappelijk
draagvlak in de regio; en tenslotte de keuze voor een bestuurlijke oplossing
voor de lange termijn. In de analyse werden vervolgens zeven alternatieve
bestuurlijke modellen onderscheiden: vorming van nieuwe provincie Haaglanden;
vorming van de stadsprovincie Haaglanden; vorming van een gemeente Haaglanden
met deelgemeenten; gebruikmaken van de samenwerkingsmogelijkheden van de Wet
gemeenschappelijke regelingen; gebruikmaken van andere vormen van vrijwillige
samenwerking tussen gemeenten en eventueel andere partijen; fusie/samengaan
van gemeenten; annexatie of herindeling van grondgebied tussen gemeenten.Voor de leden van de GroenLinks-fractie lijkt er eigenlijk maar één
alternatief dat voldoet aan alle criteria: het verder uitbouwen van het huidige
Stadsgewest Haaglanden tot een krachtige, democratisch gekozen stadsprovincie.
Alleen de stadsprovincie biedt immers een effectief regionaal bestuur, verzekert
democratische legitimatie en controle, behoud van de lokale identiteit en
democratie, politiek en maatschappelijk draagvlak in de regio, en is een bestuurlijke
oplossing voor de lange termijn. Daarnaast hebben ook de modellen «Gemeente
Haaglanden met deelgemeenten» en «Fusie van gemeenten» aantrekkelijke
kanten. De andere modellen worden pertinent afgewezen. Het model van de heringedeelde
«supergemeente» Haaglanden veronderstelt het verdwijnen van het
stadsgewest. Hoewel dit model een aantal voordelen heeft waaronder bestuurlijke
effectiviteit, democratische legitimiteit en voldoende uitstraling, staan
daar als nadelen tegenover de uitholling van de positie van de provincie,
onderschikking van de belangen van de landelijke gemeenten, en grootschalige
organisatorische veranderingen. Deze aspecten maken dit model minder aantrekkelijk
maken dan de stadsprovincie. De leden verzoeken de regering bij de beantwoording
in te gaan op de bovengenoemde aspecten. Daarbij willen zij graag weten welke
van de zeven bovenstaande modellen door de regering zijn onderzocht en doorgerekend,
en op grond waarvan zij tot een andere afweging is gekomen. Dit temeer daar
het kabinet in 1997 nog voorstander was van een (sterke) stadsprovincie Haaglanden
en het Stadsgewest Haaglanden in 1999 nog pleitte voor een regionale bestuurlijke
autoriteit op schaal van haaglanden met een directe democratische legitimatie
(«sterke stadsprovincie») conform de beslisnota uit 1995. De leden van de GroenLinks-fractie hebben ook enkele vragen die samenhangen
met het verlengen van de Kaderwet bestuur in verandering. Zij wensen de regering
nadrukkelijk te vragen naar de samenhang tussen dit wetsvoorstel en het kabinetsstandpunt
over het bestuur in stedelijke gebieden (regionale samenwerking na afloop
van de Kaderwet bestuur in verandering). Hierin wordt een niet vrijwillige
samenwerking bepleit in stedelijke gebieden (meer dan de kaderwetgebieden)
op de terreinen ruimtelijke ordening, grondbeleid, verkeer en vervoer, wonen,
economie, milieu en groen en recreatie. Maar ook op andere niet-fysieke terreinen
en in het kader van het grote-steden-beleid ziet de regering verplichte taken
voor het regionale bestuur. Welke meerwaarde heeft een groter heringedeeld
Den Haag ten opzichte van een verplicht regionaal bestuur voor Haaglanden?
Hoe ziet de regering de toekomstige verhouding tussen de regio en de heringedeelde
stad Den Haag? Is zij voorstander van het in de toekomst naast elkaar bestaan
van beide bestuursvormen, en zo ja hoe ziet zij de verhouding tussen beiden?
De regering lijkt overigens uit te gaan van een niet direct gekozen bestuur
voor het nieuwe regionaal bestuur. Waarom is zij daar voorstander van, terwijl
elders in de toekomst wel sprake zal kunnen zijn van directe verkiezing van
het regionale bestuur?Een belangrijke aanleiding voor het voorliggende voorstel was de motie-Remkes,
waarin gesteld werd dat de financiële gevolgen van de herindeling per
saldo positief moesten zijn, zo merken de leden van de SP-fractie op. Kan
de regering precies aangeven in hoeverre wordt voldaan aan de eis uit de motie-Remkes,
voor zover dit het positieve saldo betreft (dus zowel voor de gemeente Den
Haag als de omliggende bij de herindeling betrokken gemeenten)?Daarnaast hebben deze leden grote twijfels bij een andere belangrijke
aanleiding voor herindeling, namelijk het oplossen van de ruimtenood voor
de gemeente Den Haag. Gebieden die er volgens de herindelingsplannen bijkomen
zijn immers grotendeels volgebouwd. Graag een reactie.De leden van de SGP-fractie herinneren aan het feit dat zij de motie-Remkes
van 27 mei 1997 niet gesteund hebben. Zij constateren dat in de discussie
over de schaal en toekomst van Den Haag deze motie een grote rol gespeeld
heeft. Zij vragen de regering hoe deze vanuit staatsrechtelijk perspectief
oordeelt over «herindelen bij motie». Deze leden constateren dat,
nadat de provincie de herindelingsprocedure stopgezet had, de regering zelf
een procedure begonnen is. Zien zij het juist dat het initiatief van de regering
gebaseerd is op artikel 287, tweede lid, van de Gemeentewet? Kan de regering
toelichten in welke zin sprake is geweest van open overleg tussen de betrokken
gemeenten en de regering, mede gelet op de richting die in de motie-Remkes
ingeslagen was? In welk opzicht liet deze motie nog ruimte over voor de bespreekbaarheid
van alternatieven?4. Procedure van gemeentelijke herindelingDe leden van de PvdA-fractie vragen of de gemeente Wassenaar binnen de
werkingssfeer van de Haagse regio blijft, gezien het geschetste «afnemend
belang» dat deze gemeente in de samenwerking ziet. Hoe liggen de «perspectieven»
voor een fusie tussen de gemeenten Wassenaar en Voorschoten?Wat is de reden dat de regering, zeker na de ontvangen reactie van de
gemeente Delft en de constatering dat een discussie over de gemeentelijke
herindeling van Delft en omgeving in de rede ligt, deze gemeente niet heeft
betrokken bij het wetsvoorstel, vragen de leden van de PvdA-fractie.Vindt de regering, net als gedeputeerde staten van Zuid-Holland, dat een
mogelijke overgang van de binnen de grenzen van Pijnacker gelegen kern Delfgauw, inclusief de bouwlocatie Emerald, bespreekbaar gemaakt moet
worden?In hoeverre komt de Intentieverklaring Westlandse Zoom, zo vragen de leden
van de PvdA-fractie, overeen met het redelijke uitgangspunt dat de ruimtelijke
ontwikkelingsdynamiek van centrumsteden in betekenende mate op eigen grondgebied
moet worden gerealiseerd? Geeft de notitie «Krachtige gemeenten»
niet aan dat juist centrumgemeenten in staat moeten worden gesteld woningbouwlocaties
op eigen grondgebied te verwezenlijken? Wordt hiermee de gemeente Den Haag
niet te afhankelijk van haar buren?Vòòrdat de motie-Remkes werd aangenomen koos de regering
voor een stadsprovincie Haaglanden, zo merken de leden van de CDA-fractie
op. Dit op grond van goede overwegingen. Waarom kiest de regering nu voor
een slap aftreksel van de motie-Remkes en niet voor de variant van de regionale
aanpak? Ook het rapport van de commissie Van der Zwan, ingesteld door de ambtsvoorganger
van de minister, gaf duidelijk aan hoe betrekkelijk het oplossend vermogen
van herindeling is ten opzichte van een vergaande verplichtende regionale
samenwerking. Door de commissie werd geadviseerd om over het regeerakkoord
heen te springen. Waarom volgt de regering dit advies niet op?De leden van de fractie van de ChristenUnie onderschrijven de nauwkeurige
wijze van voorbereiding van voorliggend wetsvoorstel. De grote hoeveelheid
kritische reacties maakt immers duidelijk dat de voorgestelde herindeling
controversieel ligt. Genoemde leden vragen verduidelijking van de regering
waarom zij het wetsvoorstel in een laat stadium alsnog heeft gewijzigd voordat
zij het naar de Tweede Kamer zond. Het nu voorliggende voorstel gaat minder
ver dan het oorspronkelijke herindelingsplan. De leden van deze fractie vragen
waarom deze aanpassingen na de lange voorbereiding nog nodig waren (memorie
van toelichting, bladzijde 22). De mening van de buurgemeenten was immers
al duidelijk. In het rapport «Twee werelden in ene teug» van bureau
NYFER wordt geconcludeerd (conclusie 10) dat herindeling op geen enkele wijze
oplossingen biedt voor problemen voor zover ze van regionale aard zijn. Daarbij,
stelt dit rapport, heeft herindelen het nadeel dat de onderliggende problemen
verder worden geïnternaliseerd en daarmee verder onzichtbaar worden gemaakt.
Regionale vraagstukken blijven zo liggen bij herindeling. De leden van de
fractie van de ChristenUnie vragen in hoeverre deze late aanpassing effect
heeft op het probleemoplossend vermogen van de voorgestelde gebiedsuitbreiding
van Den Haag. Kan de regering in dit verband nader aangeven welke de problemen
die zij beoogt op te lossen regionaal van aard zijn en welke als puur gemeentelijk
moeten worden gezien?5. Het herindelingsvoorstelDe regering stelt dat indien voor Den Haag een oplossing wordt gekozen,
conform het algemeen herindelingsbeleid voor een periode van ten minste 25
jaar, gekeken zou moeten worden op de schaal van de agglomeratie. De leden
van de PvdA-fractie vragen dan wat er eigenlijk mis zou zijn met een keuze
voor een agglomeratiegemeente in de Haagse regio, zeker als deze wordt ondersteund
met stevige vormen van binnengemeentelijke decentralisatie.De regering heeft het in het kader van de versterking van de centrumgemeente
over een «redelijke periode». Hoe lang is deze periode, zo vragen
deze leden, gezien het algemene voorbehoud dat de regering maakt over de ruimtelijke
behoeften van Den Haag.De leden van de PvdA-fractie vinden het opmerkelijk dat de regering de
gebieden de Bras (Pijnacker) en de Venen (Nootdorp) niet toevoegt aan de gemeente Den Haag. Dit is niet in de geest van de motie-Remkes, aldus
de gemeente Den Haag. In de memorie van toelichting krijgt die gemeente daarin
gelijk van de regering: «De verwijzing door Den Haag naar de motie-Remkes
is correct.» Deze twee gebieden vormen onderdeel van de bouwlocatie
Ypenburg. Klopt het, dat als deze gebieden «alsnog aan Den Haag worden
toegevoegd», dit de regiefunctie en slagvaardigheid van Den Haag voor
het beheer en de ontwikkeling van geheel Ypenburg ten goede komt? Dan komt
de integrale ontwikkeling van Ypenburg in één bestuurlijke hand
te liggen en wordt een cruciale voorwaarde voor het vervullen van de regiefunctie
door Den Haag verzekerd. Dit laatste is toch een belangrijk uitgangspunt bij
de vaststelling van het juiste van grensverloop? Zoals eerder gesteld in dit
verslag willen de leden van de PvdA-fractie de problemen van Den Haag als
het even mogelijk is niet oplossen met de toevoeging van locaties met reeds
lang bestaande bebouwing aan de gemeente Den Haag, maar vooral door toevoeging
van nieuwe bouwlocaties, zoals verwoord in de motie-Remkes. Deze leden geven
de regering nadrukkelijk in overweging om de locaties De Bras en De Venen
alsnog toe te voegen aan de gemeente Den Haag.Deze leden kunnen voluit instemmen met het voorstel om de woonbuurt Zeeheldenwijk
blijvend deel te laten uitmaken van de gemeente Leidschendam.Wat zijn de gevolgen van de «beperkte» corridor – die
in het wetsvoorstel de meest minimale omvang krijgt – voor de zelfstandige
regiefunctie van Den Haag over het heringedeelde gebied, zoals verwoord in
de motie-Remkes, vragen de leden van de PvdA-fractie. Waarom heeft de regering
niet voorgesteld om ook de A12 vanaf de Utrechtsebaan, alsmede de spoorlijn
Den Haag–Utrecht tot Zoetermeer aan de gemeente Den Haag toe te voegen?
Deze leden beseffen dat dan Voorburg-West niet direct aan de gemeente Voorburg
aansluit, maar een vergelijkbare situatie komt ook voor in bijvoorbeeld Amsterdam
(ten aanzien van Amsterdam-Zuidoost/Bijlmermeer).De regering schrijft dat de «Intentieverklaring Westlandse Zoom»
reden is om Wateringen geen onderdeel van deze herindeling uit te laten maken.
De leden van de PvdA-fractie willen weten hoe dit eigen initiatief van de
gemeenten, wat uiteraard van grote betekenis is, zich verhoudt met de eigen
verantwoordelijkheden van de regering. Betekent het afzien van een grenscorrectie
bij de gemeente Wateringen dat de regering in het vervolg steeds afziet van
herindeling of grenscorrectie indien er een «intentieverklaring»
is en er de uitdrukkelijke wens is van betrokken gemeentebesturen om af te
zien van herindeling of grenscorrectie?De leden van de PvdA-fractie hebben met instemming de plannen voor de
samenvoeging van Nootdorp en Pijnacker gelezen. De regering geeft aan dat
de nieuwe gemeente komt te liggen tussen Den Haag, Rotterdam, Zoetermeer en
Delft. Welke mogelijkheden ziet de regering ter mogelijke versterking van
deze laatste twee centrumgemeenten en hoe is de stand van zaken in de besprekingen
over samenwerking tussen Berkel en Rodenrijs, Bergschenhoek en Bleiswijk?Veel problemen zijn ontstaan omdat er in het verleden gebouwd is en pas
nu de besluitvorming over gemeentegrenzen plaatsvindt. De leden van de VVD-fractie
vragen de regering of er in de toekomst gebouwd gaat worden in De Bras? Kan
aangegeven worden wat de relatie van Pijnacker met deze nieuwe wijk is? Is
de regering het met de leden van de VVD-fractie eens dat deze wijk behoort
bij Ypenburg en als één geheel is ontworpen?Waarom is, in afwijking van het provinciale voorstel, dit deel van Ypenburg
buiten het voorstel gehouden?In het verleden heeft Den Haag in overleg met de andere gemeenten in Haaglanden
Ypenburg en Forepark ontwikkeld, zo merken de leden van de CDA-fractie
op. Nu worden juist deze gebieden bij Den Haag gevoegd in het kader van dit
wetsvoorstel. De Wateringse Zoom wordt in een soortgelijke constructie ontwikkeld.
Welke garantie is er dat later toch weer niet wordt gekozen voor een herindelingsconstructie?Wat verandert er daadwerkelijk aan: te bouwen woningen, te vestigen bedrijven,
werkgelegenheid als gevolg van het wetsvoorstel? Den Haag krijgt door dit
voorstel 15 000 nieuwe woningen erbij die of al getekend of in aanbouw
zijn. Voorts 300 ha voor bedrijventerreinen inclusief het al in ontwikkeling
zijnde en het nagenoeg geheel uitgegeven Forepark. Hoe verhoudt zich dit resultaat
tot de doelstelling van de motie-Remkes en tot de opgegeven behoeften van
Den Haag?Op twee zaken moet in de toekomst nog regie worden gevoerd, zo merken
de leden van de CDA-fractie op. Dat betreft op de eerste plaats de hun inziens
noodzakelijke aanleg van het Trekvliettracé. Maar is het niet zo dat
op dit punt een helder convenant is gesloten tussen de betrokken gemeenten?
Is het juist dat de tunnel onder de Vliet bij Leidschendam met aansluitende
werken voor de nieuwe Noordelijke Randweg wordt uitgevoerd onder regie van
Rijkswaterstaat? Waarom wordt voor het Trekvliettracé dan gekozen voor
regie van Den Haag? Wat is de feitelijke noodzaak van de corridor in het wetsvoorstel?
Wat levert de corridor zoals die in het wetsvoorstel staat beschreven dan
nog aan meerwaarde op, zo vragen de leden van de CDA-fractie.Het tweede punt betreft de Vlietzone. Daarop ligt nu een bestemmingsplan
dat een verdere benutting als woningbouwlocatie en bedrijventerrein niet toelaat.
De Vlietzone is ook de buffer in de richting van het Groene Hart. Wat is eigenlijk
de mening van de regering over een eventuele bebouwing hier in het licht van
de 5de Nota Ruimtelijke Ordening.De leden van de CDA-fractie hebben kennisgenomen van de voorgenomen fusie
van Nootdorp en Pijnacker. Het voordeel is dat deze fusie van onderop komt
en een bijdrage levert aan het verminderen van het aantal spelers in de regio.
Gelet op de door beide gemeenten aangevoerde argumentatie en het draagvlak
onder de bevolking kunnen deze leden zich vinden in deze voorgenomen fusie.Tot slot leggen de leden van de CDA-fractie de regering nog enkele vragen
voor.Wat is de mening van de regering over de positie van Wassenaar binnen
Haaglanden?Wat vindt de regering over de voorgenomen fusie van de gemeenten Leidschendam
en Voorburg? Beide gemeenten geven aan daarbij uit te gaan van de huidige
gemeentegrenzen.Op welke manier wil de regering de hoogst noodzakelijke regionale samenwerking
binnen de gehele regio Haaglanden versterken? Hoe ziet de regering de relatie
tussen deze regionale samenwerking en aansturing in het licht van de 5de Nota
Ruimtelijke Ordening en de gedachten rond de Deltametropool?Het voorlopige oordeel van de leden van de CDA-fractie luidt als volgt:
het voorstel zet de samenwerking in Haaglanden onnodig op scherp. Het voorstel
betekent geen versterking van de regio, lost de regionale problematiek niet
op. Het voorstel betekent wel een extra financiële injectie voor Den
Haag, maar om dat te bereiken is herindeling niet het juiste instrument.De leden van de D66-fractie vragen of het logisch is dat Den Haag enerzijds
woningen bouwt op andermans grondgebied (Westland) en anderzijds al verwezenlijkte
nieuwbouw als eigen grondgebied wil krijgen.Tussen de gemeente Den Haag en het Westland is een convenant opgesteld,
waarbij de specifieke problemen van Den Haag, het Westland en de regio zijn
meegenomen. Hoe heeft het convenant van begin jaren '90 met Wateringen gefunctioneerd
in de ogen van de regering? Zou deze vorm van samenwerking niet
uitgebreid kunnen worden naar de andere gemeenten in de regio?Hoe ziet de regering de regiefunctie van de gemeente Den Haag nu dit voorstel
veel minder ver gaat (geen echte corridor) dan de motie-Remkes, dan haar eigen
voorstel en dan één van de varianten die de provincie in 1996
voorstelde, de ontwikkelingsvariant.Een sterke regiefunctie van Den Haag – zal vanwege de thans bestaande
samenwerking – geen (positieve) effecten sorteren. Immers, er is reeds
sprake van afgestemd beleid en wel op regionaal niveau. De regie terugbrengen
naar één gemeente, Den Haag, kan weliswaar gunstig uitpakken
voor Den Haag, maar het is de vraag of deze nieuwe regiefunctie in het belang
van de regio is. Hoe oordeelt de regering hierover?Zoals door de buurgemeenten meerdere malen is aangegeven, is de ontwikkeling
van de bouwlocaties, die in het wetsvoorstel voor overgang naar Den Haag zijn
aangeduid, reeds in een vergevorderd stadium. Dat betekent dat de regiefunctie
ten aanzien van woonruimte beperkt blijft tot een beheersfunctie. Veel van
de inwoners komen overigens niet uit Den Haag, maar uit de betrokken gemeenten
Leidschendam en Voorburg (doorstroming). Die gemeenten maakten veel kosten
voor de ontwikkeling van de VINEX-wijken. Worden deze gemeenten gecompenseerd
en zo ja, hoe?In de regio Haaglanden bestaat thans een gezamenlijk woonruimtebeleid.
In het licht van het bovenstaande zouden de leden van de D66-fractie graag
van de regering vernemen in hoeverre de herindeling een oplossing biedt voor
de ruimtenood van Den Haag.De leden van deze fractie spreken de verwachting uit dat de herindeling
in ieder geval leidt tot een bevolkingssamenstelling die meer gedifferentieerd
is, waardoor er een steviger financieel draagvlak ontstaat. Een steviger financieel
draagvlak draagt bij aan de centrumfunctie van Den Haag; er komt meer ruimte
voor voorzieningen en de werkgelegenheid. Bovendien zal het aantal inwoners
van Den Haag toenemen, waardoor voornoemde effecten versterkt worden. Deze
gevolgen zijn niet alleen in het belang van de stad Den Haag, maar in het
belang van de gehele regio.Hoe beoordeelt de regering, zo vragen de leden van de D66-fractie, de
toekomst van de Vlietzone waar het gaat om het thans gezamenlijke beheer van
deze bedrijvenzone die straks door Den Haag wordt beheerd? Verdient Leidschendam
hiervoor geen compensatie? Hoe ziet de regering de bedreiging voor het recreatiepark
Drievliet en de ontsluiting hiervan in relatie tot de nieuwe verbindingsweg?De samenvoeging van Pijnacker en Nootdorp, geïnitieerd van onderop,
heeft de volledige instemming van de leden van de fractie van D66. Een sterke
gemeente in de regio Haaglanden is een goede verbetering van het lokaal bestuur.
Deze gemeente zal een sterke groene buffer zijn in een verder verstedelijkte
driehoek (Rotterdam, Zoetermeer, Delft).Overigens verdient de positie van Delft in dit verband aandacht. Hoe denkt
de regering over de uitbreidingsbehoefte van deze gemeente, zowel ter west-(Schipluiden)
als ter oostzijde (richting Pijnacker/Nootdorp). Hoe staat de regering ten
opzichte van fusieplannen in het Westland?Ook de fusieplannen van Leidschendam en Voorburg volgen de leden van de
fractie van D66 met positieve belangstelling. De vorming van sterke gemeenten
zal de regionale samenwerking wellicht vergemakkelijken. Ligt het in de bedoeling
van de regering de fusieplannen van Leidschendam en Voorburg op te nemen in
het onderhavige wetsvoorstel? Kan de regering inzicht geven in hoe zij deze
fusieplannen wetstechnisch wil vorm geven?Gezien het bovenstaande kan worden geconcludeerd dat de deze leden zich –
ondanks de voorkeur voor een meer structurele oplossing op regionaal niveau –
kunnen vinden in het voorstel van wet over de gemeentelijke herindeling van
Den Haag en omgeving. Deze instemming berust met name op het
gegeven dat de problematiek van Den Haag op korte termijn een oplossing behoeft.Ten aanzien van het wetsvoorstel willen de leden van de GroenLinks-fractie
de regering een aantal criteria voorleggen met het verzoek aan te geven in
hoeverre het onderhavige wetsontwerp daaraan tegemoet komt.Worden op bestuurlijk niveau de grootstedelijke en regionale problemen
wel effectief aangepakt? De vraag impliceert dat er het vertrouwen moet zijn
dat de bestuurlijke variant in staat is om de bestaande problemen effectief
aan te pakken. Bestuurd dient te worden op het niveau waar dat nodig en effectief
is: problemen met een grootstedelijk of regionaal karakter moeten op dat niveau
worden aangepakt. Daarover moeten besluiten genomen kunnen worden (regelingen,
vergunningen, subsidies), zonder afhankelijk te zijn van de medewerking van
de gemeenten die hierover afzonderlijk besluiten willen nemen of samenwerkings-overeenkomsten
aangaan. Het is daarbij van belang helder te definiëren welke problemen
grootstedelijk of regionaal zijn: waar dat niet zo is, omdat het om een probleem
van één gemeente gaat of om een probleem tussen buurgemeenten
zonder regionale «uitstraling», moet dit probleem op gemeentelijk
respectievelijk intergemeentelijk niveau worden opgelost. Kan de regering
aangeven waaruit de verwachte effectiviteit van haar oplossingsrichting blijkt?
Hoe ziet de regering de positie van het stadsgewest in de toekomst, nu doorgroeien
naar een stadsprovincie niet langer aan de orde is? Welke voorkeur heeft de
regering ten aanzien van de financiële verhoudingen in de Haagse regio,
en hoe staat zij tegenover het regionale vereveningsmodel dat het stadsgewest
voorstaat?Blijven de lokale identiteit en democratie wel behouden, zo vragen de
leden van de GroenLinks-fractie. De verbondenheid van burgers met de lokale
gemeenschap is een gegeven en een voorwaarde voor het goed functioneren van
de samenleving. Mensen voelen zich het meest verbonden met wat het dichtst
bij huis is: de straat, het dorp, de eigen wijk. Problemen die daar spelen
dienen daarom zoveel mogelijk op dat niveau te worden besproken en aangepakt.
Het gaat daarbij om meer dan het in de buurt kunnen ophalen van een paspoort
of vergunning. Nog belangrijker is dat op lokaal niveau gediscussieerd kan
worden over plaatselijke problemen en dat men zijn eigen, herkenbare vertegenwoordigers
kan aanspreken. De uitkomst is vaak eerder aanvaardbaarder wanneer deze in
de eigen gemeenteraad tot stand is gekomen dan wanneer deze van bovenaf is
opgelegd. Gemeentegrenzen, hoe toevallig ze vaak ook lopen, spelen in de beleving
van de lokale identiteit een grote rol. De emoties hierover, ook al zijn ze
soms overdreven, mogen daarom niet gebagatelliseerd worden. Anderzijds mogen
gemeentelijke belangen niet tot gevolg hebben dat problemen die grootstedelijk
of regionaal van aard zijn niet effectief kunnen worden aangepakt. Gemeenten
dienen bereid te zijn iets van hun eigen belang in te leveren voor het algemeen
belang van de regio. Daarbij dient het besef te bestaan dat Haaglanden één
regio is en dat de huidige verdeling in maar liefst zestien, soms zeer kleine,
gemeenten historisch gegroeid is, maar daarmee nog niet noodzakelijkerwijs
aansluit bij de actuele situatie. Is de regering van mening dat deze aspecten
voldoende worden gewaarborgd? Komt de voorgestelde corridor wel tegemoet aan
het uitgangspunt dat er naast bestuurlijke ook een geografische Haagse eenheid
gerealiseerd dient te worden en betekent deze corridor niet een feitelijke
opdeling van Den Haag in meerdere geografisch gescheiden delen?Bestaat er wel voldoende politiek en maatschappelijk draagvlak in de regio?
De economische en sociale problemen van Den Haag zijn urgent en vergen een
snelle en krachtige aanpak. De dreigende «annexatie» van delen
van sommige randgemeenten heeft de verhoudingen tussen Den Haag en de randgemeenten
ernstig verstoord en het imago en de bestuurlijke positie van de regio negatief
beïnvloed. Anderzijds is het besef gegroeid dat de problemen
van Den Haag binnen vijf of zes jaar ook de problemen van de regio zijn. Er
moet daarom worden aangestuurd op een oplossing die op korte termijn realiseerbaar
is en die kan steunen op een politiek en maatschappelijk draagvlak in de regio.
Politiek, in die zin dat een meerderheid van de betrokken gemeentebesturen
deze oplossing kan aanvaarden. Maatschappelijk, in die zin dat er voldoende
steun is vanuit werkgevers- en werknemersorganisaties en andere maatschappelijke
groeperingen en dat deze oplossing voor de meerderheid van de bewoners(-organisaties)
in de desbetreffende gemeenten te aanvaarden is. Is de regering van mening
dat die steun voldoende aanwezig is in de regio? Onderschrijft zij het belang
van voldoende draagvlak en op welk wijze meent de regering aan dat belang
tegemoet te (zijn ge-)komen, zo vragen deze leden. Hoe worden de initiatieven
vanuit de betrokken gemeenten, die de laatste maanden zijn ondernomen door
haar beoordeeld en op welke wijze kunnen die nog terugkomen in het wetsvoorstel?
Welke waarde hecht de regering aan het oordeel van Provinciale Staten van
Zuid-Holland, dat zich tegen annexatie en tegen onderhavig wetsvoorstel heeft
uitgesproken? Vindt de regering het gerechtvaardigd op deze wijze in te grijpen
in de lokale en regionale bestuurlijke verhoudingen, en om door het ingrijpen
van het ministerie van BZK het uitgangspunt van provinciaal RO-beleid zo uit
het oog te verliezen? Is de regering, in het licht van de thans schuivende
lokale bestuurders ten gevolge van de hete adem van het onderhavige wetsvoorstel,
bereid om nogmaals te onderhandelen over alternatieven die lokaal bredere
steun kunnen vinden dan deze herindeling?Is de gekozen bestuurlijke oplossing geschikt voor de lange termijn, zo
vragen deze leden. De wil om tot een oplossing te komen mag, na de jarenlange
discussie over Haaglanden en de twisten over de «annexaties»,
niet leiden tot bestuurlijke noodverbanden die na enkele jaren alweer verouderd
zijn. Het doel van de herindeling is om Den Haag te voorzien van voldoende
ruimte voor de toekomst. De leden van de GroenLinks-fractie willen graag weten
voor hoeveel jaar in die benodigde ruimte door deze herindeling nu wordt voorzien.
De tijd is rijp om te komen tot een meer definitieve oplossing, die minimaal
20 à 25 jaar mee moet gaan. Dit is zowel voor de burgers in de regio,
het regiobestuur, het bedrijfsleven als rijksoverheid van groot belang en
sluit aan bij de norm die de regering gebruikt. De gekozen oplossing dient
bestendig te zijn, maar moet wel een zekere flexibiliteit hebben. Van belang
voor de continuïteit van de bestuurlijke variant is verder dat de regionale
indeling zoveel mogelijk aansluit bij de regio-indelingen van de verschillende
vormen van functioneel bestuur. Wordt daaraan in het wetsvoorstel voldaan?
Kan de Haagse woningbouwbehoefte van 46 000 woningen tot het jaar 2020
binnen deze herindeling worden gerealiseerd?Worden beslissingen straks in voldoende mate democratisch gelegitimeerd
en gecontroleerd? Deze vraag duidt onder andere op het gewicht van de regionale
belangen versus de gemeentelijke belangen, en op de invloed van de burger
op beslissingen die hen direct raken. Regionale problemen die onderbelicht
dreigen te blijven liggen op de terreinen volkshuisvesting en ruimtelijke
ordening, openbaar vervoer en infrastructuur, economisch beleid, arbeidsmarkt,
politie, brandweer, ambulance, gezondheidszorg en jeugdzorg. Kan de regering
aangeven of zij die problemen onderkent en of hier de juiste afweging van
belangen voldoende gewaarborgd wordt? In de memorie van toelichting (bladzijde
29–30) wordt bepleit dat typisch lokale aangelegenheden decentraal worden
aangestuurd. Het zou, aldus de regering, in de rede liggen dat in Ypenburg
en Leidschenveen gedeconcentreerde stadsdeelcommissies ter hand worden genomen,
maar anderzijds dient een model van binnengemeentelijke decentralisatie, waarbij
de burgers uit de stadsdelen zelf bestuurlijke verantwoordelijkheid voor hun
wijk kunnen dragen, zich nog niet aan. Kan de regering aangeven wat zij verstaat
onder genoemde gedeconcentreerde stadsdeelcommissies met inbegrip
van de samenstelling, de taken en de bevoegdheden? Vindt de regering dergelijke
commissies voldoende voor een de door haar bepleite decentrale aansturing
van lokale aangelegenheden? Waarom wordt een stadsdeelradenmodel als in Amsterdam
en Rotterdam bestaat voor Den Haag niet overwogen, of impliceert de regering
dat zij daar in feite wel op uit is?De leden van de GroenLinks-fractie hebben een vraag over de vrijwillige
fusie tussen Leidschendam en Voorburg. Hoe beoordeelt de regering deze fusie?
Wat vindt de regering van de gedachte om de besluitvorming rond de fusie Pijnacker/Nootdorp
uit het herindelingsvoorstel te laten halen en eventueel te combineren met
het voorstel van de fusie Voorburg/Leidschendam, zodat dit apart in stemming
kan worden gebracht? Ook hebben deze leden een vraag over de grenscorrectie
Leidschenveen. Kan de regering beargumenteren waarom zij deze grenscorrectie
onvermijdelijk acht?Tot slot geven de leden van de GroenLinks-fractie hier hun voorlopige
standpunt ten aanzien van het onderhavige herindelingsvoorstel. Het voorstel
behelst een gemeentelijke herindeling waarin tegemoet wordt gekomen aan de
wensen tot gebiedsuitbreiding van in ieder geval Den Haag, Delft en Zoetermeer.
De meeste bestaande gemeenten blijven voortbestaan, maar soms met een aanzienlijk
kleiner grondgebied. Enkele kleinere gemeenten worden geheel geannexeerd of
verdeeld over andere gemeenten. De normale verhoudingen en taakverdelingen
tussen gemeenten en provincie blijven bestaan. Ook het stadsgewest kan blijven
bestaan, hoewel zijn concrete taken aanzienlijk verminderen. De leden van
de GroenLinks-fractie menen evenwel dat een aantal nadelen zwaar wegen. Op
korte termijn verschaft de herindeling enige financiële en bestuurlijke
voordelen aan de gemeenten die er gebied bij krijgen. Aan een effectief regionaal
bestuur zal het echter niet bijdragen. Daarvoor is een overkoepelend bestuur
nodig, dat de bovengemeentelijke belangen van alle gemeenten in de regio in
beleid kan omzetten. Het gekozen annexatiemodel zal leiden tot een versterking
van de positie van Den Haag, Delft en Zoetermeer in de regio en in het bestuur
van het stadsgewest, maar miskent de onderlinge afhankelijkheid tussen deze
gemeenten en de andere gemeenten in Haaglanden, alsmede het regionale karakter
van vele problemen, met name op het gebied van economie en ruimtegebruik.De leden van de fractie van de ChristenUnie onderschrijven de analyse
van de genoemde problemen waar de gemeente Den Haag mee te kampen heeft. Toch
hebben zij grote twijfel bij de verwachte resultaten van de nu gekozen oplossing.
Graag vernemen zij van de regering voor welke termijn zij verwacht dat de
nu voorgestelde herindeling een oplossing vormt voor de Haagse problemen.
Critici van de voorstellen voorspellen dat nieuwe plannen binnen vijf à
tien jaar nodig zullen zijn. Deelt de regering de visie dat de nu voorgestelde
herindeling slechts voor zo'n korte termijn zal voldoen? Genoemde leden verwijzen
in dit verband ook naar de bevindingen van professor Van der Zwan (1999) die
stelt dat herindeling voor korte termijn een goede oplossing zou zijn voor
regie en financiële positie, maar dat lange termijnoplossingen hierdoor
ernstig worden bemoeilijkt. Daarnaast verwijzen de leden van deze fractie
naar één van de uitgangspunten van het algemene herindelingsbeleid,
dat stelt dat een heringedeelde gemeente voor 25 jaar vooruit moet kunnen
(memorie van toelichting, bladzijde 20). Wordt met het nu voorliggende voorstel
dan wel voldaan aan de tweede doelstelling van de herindeling, namelijk dat
oplossingen voor bestuurlijke vraagstukken moeten worden geplaatst in een
duurzaam kader (memorie van toelichting, bladzijde 14)?De leden van de fractie van de ChristenUnie lezen in het wetsvoorstel
over het verwachtte ruimtetekort van Den Haag. Om die reden wordt in voorliggend
wetsvoorstel gezocht naar bouwcapaciteit in de omliggende gemeenten.
De leden van genoemde fractie vragen een reactie op berichten dat de specifieke
locaties al grotendeels volgebouwd of aanbesteed zijn. Maakt dit niet duidelijk
dat hetgeen nu wordt voorgesteld eigenlijk weinig zal oplossen aan de ruimteproblemen
waar de gemeente Den Haag mee te kampen heeft? Heeft de regering er bij haar
schets over de aan de herindeling verbonden voordelen voor Den Haag rekening
mee gehouden dat de planning, ontwikkeling en uitvoering van woongebieden
en bedrijventerreinen, die bij de herindeling zijn betrokken, reeds ver is
gevorderd? Is het niet zo dat Den Haag dan helemaal niet meer mogelijkheden
krijgt op het gebied van de regie in de regio?De leden van de fractie van de ChristenUnie vragen de regering naar de
stand van zaken van de in het MIT aangekondigde verkenning naar de benutting
van de A12 West en het Trekvliettracé. Verder vragen zij in welke mate
organisaties, zoals bijvoorbeeld op dit specifieke terrein speeltuin Drievliet,
financiële compensatie zullen ontvangen voor gevolgen van de herindeling.Naast het ontbreken van het draagvlak is voor de leden van de SP-fractie
van belang of de gemeente Den Haag zich een betrouwbare partner voor de betrokken
buurgemeenten toont. In de relatie tot de gemeente Leidschendam betwijfelen
zij dat ten sterkste. In dit verband zouden de leden van de SP-fractie graag
een reactie krijgen op de kritiek van het Ondernemers Platform Leidschendam
en de Gemeente Leidschendam op de gevolgen van de herindeling voor het gemeenschappelijk
met de gemeente Den Haag gevormde Forepark. Deelt de regering deze kritiek?Een ander bezwaar tegen het onderhavige wetsvoorstel vormt voor de leden
van SP-fractie de bedreiging van de open ruimte van de Vlietzone. Met name
de organisatie Behoud Vlietrand Groen heeft hierover haar zorgen geuit. Kan
de regering aangeven of er een reële kans bestaat dat dit cultuurhistorisch
waardevolle grondgebied zal worden aangetast na de herindeling? Zo ja, is
zij bereid garanties op te nemen dat dit niet het geval zal zijn?De leden van de SGP-fractie hebben de indruk dat op het aan Den Haag toe
te voegen gebied zeer weinig ruimte resteert voor ontwikkeling van extra woningbouw
en bedrijvenlocaties. Meedenkend in de lijn van de regering, vragen deze leden
of het wetsvoorstel voldoet aan de veronderstelde ruimtebehoefte van Den Haag.Den Haag heeft tot 2020 500–550 hectare nodig voor bedrijventerreinen.
Het krijgt 300 hectare, waarvan een groot deel al bestemd en bebouwd is (Forepark
Leidschendam). Alleen het niet bebouwde deel kan nog fungeren om nieuwe bedrijven
aan te trekken. Klopt de jongste calculatie van de gemeente Den Haag dat ongeveer
100 hectare in het totale gebied nog bestemd kan worden voor bedrijventerreinen?Den Haag heeft tot 2020 ruimte voor 24 000 woningen nodig. Het krijgt
ruimte voor 15 000 woningen, waarvan het merendeel gerealiseerd is of
zal worden op de locaties Leidschenveen en Ypenburg. Heeft de regering met
het oog hierop het wetsvoorstel betiteld als «mager»?De leden van de SGP-fractie plaatsen in dit verband opnieuw hun vraagtekens
bij de duurzaamheid van het wetsvoorstel en vragen hoe het zich verhoudt tot
het algemene uitgangspunt van de regering dat een herindeling een duurzaamheid
van 25 jaar moet hebben.Deze leden vragen vervolgens hoeveel van het overige gebied bruikbaar
is voor woningbouw en bedrijvenlocaties. Het gebied tussen de A4 en de Vliet
(Vlietzone) valt nagenoeg af: een belangrijk deel wordt in beslag genomen
door recreatieparken, sportaccommodaties, landgoederen en een spoorwegemplacement.
Reeds is door vele betrokkenen aangegeven dat in deze zone het groen zoveel
mogelijk behouden dient te worden. Het baart deze leden dan ook zorgen wanneer
zij op bladzijde 30 van de memorie van toelichting lezen dat Den Haag ook
bedrijfslocaties in het groen wil realiseren. Is daarmee het
behoud van het groene karakter van de Vlietzone en de rest van dit gebied
niet in gevaar, zo vragen zij de regering. En hoeveel te bestemmen ruimte
blijft er voor Den Haag dan nog over tussen de A4 en de Vliet?Als de regering stelt dat ook langs de A4 en de A13, alsmede langs het
spoor, ruimtelijke elementen gehandhaafd moeten worden, als Leidschenveen
en Ypenburg al volledig bestemd zijn en de bedrijventerreinen Hogebroekpolder,
Broekpolder en Hoornwijck geen ruimte hebben voor vestiging en hervestiging
van Haagse bedrijven, waar is volgens de regering dan nog ruimte voor nieuwe
locaties? Of moet gedacht worden aan het resterende deel van de Lagebroekpolder
en het deel van de Tedingerbroekpolder ten noorden van de snelweg?Deze leden hebben begrip voor de door beide gemeenten gedragen fusie van
Nootdorp en Pijnacker. Zij vragen de regering naar de duurzaamheid van het
wetsvoorstel met betrekking tot dit onderdeel, gelet op de ruimtebehoeften
van Delft en Zoetermeer in de richting van met name Pijnacker.6. Perspectieven voor stad en regioDe leden van de PvdA-fractie zijn van mening dat middels binnengemeentelijke
decentralisatie de burgers nog directer bij het lokaal bestuur betrokken kunnen
worden en zijn dan ook verheugd met de opmerking van de regering dat de introductie
van binnengemeentelijke bestuurlijke arrangementen bij een uitbreiding/samenvoeging
met andere gemeenschappen – met een eigen identiteit, geschiedenis en
oriëntatie – beslist te rechtvaardigen is. Al meerdere keren hebben
deze leden gevraagd om een notitie over dit thema. Is bij benadering aan te
geven wanneer een notitie naar de Tweede Kamer kan worden gestuurd? Hoe gaat
de regering de in dit wetsvoorstel genoemde binnengemeentelijke arrangement
ondersteunen?Nadat de minister in april 2000 sprak over een eventuele en wenselijke
samenvoeging van de gemeenten Leidschendam en Voorburg, wordt hij binnen een
jaar op zijn wenken bediend. Ook de leden van de PvdA-fractie hebben kennis
genomen van de plannen van de beide gemeenten tijdens de hoorzitting over
dit wetsvoorstel. Deze leden staan positief ten opzichte van een samenvoeging
van deze twee gemeenten en vindt het lovenswaardig dat ook deze gemeenten
uitspreken dat zij het als noodzakelijk ervaren om te komen tot de vorming
van één nieuwe sterkere gemeente. Hierbij hebben de leden van
de PvdA-fractie nog wel twee vragen. De regering suggereerde de samenvoeging
van beide gemeenten in het kader van de voorliggende herindeling. Houdt dit
in dat de in dit wetsvoorstel voorgestelde grenscorrecties niet worden beïnvloed
door een samenvoeging van Leidschendam en Voorburg? En kan deze samenvoeging
op 1 januari 2002 ingaan? Tijdens de hoorzitting hebben de gemeenten Leidschendam
en Voorburg de voorkeur aangegeven om de fusie op 1 januari 2003 te laten
ingaan, op basis van de huidige grenzen. Maar tevens stelden de gemeenten
dat indien anders besloten wordt, zij de fusie toch door willen zetten, zowel
zonder het heringedeelde gebied als wanneer de verkiezingen niet tot 2003
uitgesteld kunnen worden. Is de regering bereid om het voorliggende wetsvoorstel
zodanig aan te passen dat een samenvoeging van de gemeenten Voorburg en Leidschendam
binnen het voorgestelde kader van dit wetsvoorstel mogelijk wordt en 1 januari
2002 als ingangsdatum te laten gelden?De regering schetst het dal waarin de samenwerking in Haaglanden terecht
is gekomen na het aannemen van de motie-Remkes. De door de regering genoemde
noodzaak voor nieuwe impulsen in de samenwerking na de herindeling wordt door
de leden van de PvdA-fractie onderschreven. Gezien de lange en stormachtige
geschiedenis van dit wetsvoorstel willen de leden van deze fractie aan de
regering vragen hoe het de samenwerking in de Haagse regio concreet
van nieuwe impulsen wil gaan voorzien na inwerkingtreding van deze wet.De leden van de VVD-fractie vragen de regering in te gaan op het fusievoorstel
van de gemeentes Voorburg en Leidschendam. Is dit voorstel alsnog in het wetsvoorstel
in te passen? Zo ja, op welke wijze denkt de regering dit te doen? Zo nee,
waarom niet?Kan de regering nader ingaan op de reactie van de gemeente Delft? Is de
regering het met deze leden eens dat niet nu ineens de gemeente Delft in het
herindelingsplan kan worden betrokken? Is de regering bereid om Delft separaat
te bekijken danwel in combinatie met het Westland zodat later een afgewogen
standpunt kan worden ingenomen?Kan de regering nadere mededelingen doen over de opvatting van het provinciaal
bestuur van Zuid-Holland ten aanzien van het huidige wetsvoorstel? Het heeft
de leden van de VVD-fractie in hoge mate verbaasd dat zowel bij het werkbezoek
als bij de hoorzitting over dit wetsvoorstel niemand van het provinciaal bestuur
zich heeft laten zien en/of horen.Terecht wordt gewezen op de sterke verwevenheid van Den Haag en de regio,
zo merken de leden van de CDA-fractie op. De memorie van toelichting stelt
op bladzijde 30 dat met de nieuwe grenzen een bredere schakering aan vestigingsmilieus
beschikbaar zal komen waardoor de economische structuur sterker wordt en de
hiermee verbonden werkgelegenheid meer divers. Wat is de betekenis van deze
zinsnede voor de regio als geheel? Wat verbetert er op dit punt in de regio?
Deze leden vragen de regering voorts om nadere cijfers over de economische
groei in de laatste vijf jaren in de stad Den Haag, de Haagse regio exclusief
en inclusief Zoetermeer.In de memorie van toelichting (bladzijde 29) wordt gesteld dat de voorgestelde
herindeling geen planologisch kader biedt voor de regie over de aan Den Haag
toe te voegen gebieden, maar dat hiervoor moet worden teruggegrepen op het
instrumentarium van de WRO en dat de onderscheiden overheden en bestuursorganen
op rijks-, provinciaal, stadsgewestelijk niveau hun verantwoordelijkheden
moeten nemen en bevoegdheden moeten uitoefenen. Kan de regering, zo vragen
de leden van de GroenLinks-fractie, een nadere uiteenzetting geven over de
planologische verantwoordelijkheden en bevoegdheden van de verschillende bestuurslagen
en aangeven welke ruimte voor zelfstandige planologische regie de gemeente
Den Haag over de toe te voegen gebieden zal hebben, gelet op de plannen en
bevoegdheden van hogere overheden (stadsgewest, provincie, Rijk)? Kan de regering
aanvullend aangeven haar visie is op de bescherming van de open gebieden in
de randstad en meer specifiek in de regio Haaglanden, met name in de relatie
tot uitgangspunten in de Vijfde Nota Ruimtelijke Ordening? Hoe verhoudt die
visie zich tot het wetsvoorstel?Van de gemeenten die gedeeltelijk geannexeerd worden, dreigen weinig levensvatbare
restanten over te blijven, zo merken de leden van de GroenLinks-fractie op.
Het voorzieningenniveau komt onder druk te staan, terwijl het bestuursapparaat
aan kwaliteit en deskundigheid zal inboeten. Ook vrezen deze leden dat dit
zal leiden tot een centralistische bestuurscultuur in de grote gemeenten,
waarin te weinig aandacht bestaat voor de problemen van de regio en de kleinere
gemeenten. De gekozen oplossing leidt bovendien tot aantasting van de lokale
identiteit van de gemeenten die geheel of gedeeltelijk geannexeerd worden,
vooral omdat het voor de burgers in geannexeerde gebieden direct noch indirect
tastbaar voordeel oplevert. Het politieke en maatschappelijke draagvlak in
de randgemeenten voor de voorgenomen annexaties is nihil, terwijl de steun
in de grote gemeenten voornamelijk van bestuurders komt, en dan nog voornamelijk als second best variant. De bevolking in die gemeenten maakt
het daarentegen weinig uit.Al met al vrezen deze leden dat annexatie geen bestuurlijke oplossing
vormt voor de lange termijn. Integendeel, het zet de bestuurlijke verhoudingen
in Haaglanden wellicht blijvend onder druk; op korte termijn door de frustraties
over de annexaties, op lange termijn door de dreiging van nieuwe annexaties.
Het functioneren van het stadsgewest zal negatief beïnvloed worden omdat
het vereiste vertrouwen en de wederzijdse bereidheid tot samenwerking ontbreken.
Deze leden vrezen dat het gekozen annexatiemodel de samenwerking in de regio
Haaglanden een stap terugzet in plaats van daaraan nieuwe impulsen te geven.
Misschien dat de regering door haar antwoord kan pogen deze leden alsnog tot
een ander eindoordeel te bewegen.De leden van de fractie van de ChristenUnie zijn in het kader van een
toekomstvisie op de regio benieuwd naar de reactie van de regering op de aangekondigde
fusie van de gemeenten Leidschendam en Voorburg. Acht zij het mogelijk dat
deze nieuwe omstandigheid leidt tot een aanpassing van het herindelingsvoorstel?De regering schrijft in de memorie van toelichting dat de samenwerking
tussen de gemeentebesturen van de bij dit wetsvoorstel betrokken gemeenten
tot de herindelingsplannen goed verliep. Deze samenwerking is echter onder
druk komen te staan door de voorliggende voorstellen. Liepen standpunten eerst
nog langs partijlijnen, na de herindelingsvoorstellen kwamen de standpunten
per gemeente vast te liggen. De leden van de fractie van de ChristenUnie vragen
de regering aan te geven hoe zij de nu openbaar gekomen tegenstellingen op
lange termijn denkt te overbruggen. Ook in de toekomst is immers een goede
regionale samenwerking tussen de betrokken gemeenten noodzakelijk.De gemeenten Wassenaar en Wateringen hebben net zoals de andere randgemeenten
al in een vroeg stadium aangeven inhoudelijk tegen de voorgenomen grenscorrecties
te zijn. Bij de twee genoemde gemeenten heeft deze houding meer effect gehad
dan bij de randgemeenten van Den Haag die nu wel in het voorstel zijn betrokken.
Gezien het verleden begrijpen deze leden dit voor wat betreft Wateringen,
maar zij vragen de regering aan te geven hoe dit verschil in de behandeling
voor Wassenaar valt te verklaren. Met de Intentieverklaring Westlandse Zoom
blijkt hetzelfde te worden bereikt als met de herindeling werd beoogd. Argumenten
van andere randgemeenten van Den Haag dat de omschreven problemen ook binnen
hun grenzen op een andere manier zouden kunnen worden opgelost, worden door
de regering niet gehonoreerd. Deze leden zijn benieuwd naar de verklaring
hiervoor.Verder vragen de leden van de fractie van de ChristenUnie waarom in de
memorie van toelichting in het geheel niet wordt ingegaan op de mogelijkheid
een deel van Wassenaar, met name het deel ten zuiden van de Landscheidingsweg,
al dan niet met «grenscorrecties», in de bouwplannen van Den Haag
te betrekken. Zou een dergelijke locatie niet méér voor de hand
liggen dan een locatie ten zuiden van Den Haag?De leden van de SGP-fractie vestigen de aandacht op een uitspraak van
professor Van der Zwan die in opdracht van voormalig minister Peper een onderzoek
gedaan heeft naar de wenselijkheid en mogelijkheid van herindeling. Een belangrijke
conclusie van hem luidt: «Tegenover het voordeel, dat herindeling voor
de korte termijn voor Den Haag gering beter scoort op verbetering van de regie
en de financiële positie, staat het nadeel, dat langere termijnoplossingen
ernstig worden belemmerd. Herindeling past logisch binnen de motie-Remkes
en is ook met het regeerakkoord te motiveren, ook nu de provincie met haar
procedure gestrand is. Wanneer evenwel bedacht wordt hoe betrekkelijk het
oplossend vermogen van herindeling ten opzichte van samenwerking is, en hoe
beperkt deze oplossing in de tijd is, zou moeten worden overwogen
over het regeerakkoord heen te springen en nu te kiezen voor een samenwerkingsvorm,
die op termijn een bijzondere en duurzame basis kan krijgen». Opvallend
is dat de enige reden die professor Van der Zwan noemt vóór
herindeling de motie-Remkes en het regeerakkoord is, naar de mening van deze
leden een wankele basis voor het voorstel. Kan de regering zijn stelling ontkrachten
dat de herindeling slechts gering beter scoort op het punt van regie en financiële
positie? De leden van de SGP-fractie wijzen erop dat diverse andere rapporten
en publicaties niet herindeling, maar versterkte samenwerking beschouwen als
de beste bestuurlijke weg voor de aanpak van de in feite regionale problemen
van Den Haag, waar het gaat om vestiging van bedrijven en woningen, arbeidsmarkt
en infrastructuur. Zij noemen in dit verband onder meer: L. Schaap, «Wordt
het ooit wat met de regio Haaglanden?», in Openbaar bestuur, 2000 nr.
10; Nyenrode Forum for Economic Research, Twee werelden in ene teug; H. Entzinger &
R. Henke, Sociale ontwikkelingen in Haaglanden, ERCOMER 2000. Ook het rapport
Ruimte voor Den Haag (1999) van het TNO laat zien dat de Haagse problemen
eigenlijk regionale problemen zijn die een regionale oplossing vragen. Niet
ten overvloede vragen deze leden of juist het gebied dat het voorstel aan
Den Haag toe wil voegen in zijn geheel, qua ontwikkeling, exploitatie en beheer,
niet een schoolvoorbeeld is van intergemeentelijke samenwerking, en wel via
het gewest Haaglanden? Kan de regering aantonen dat, wanneer dit gebied in
handen van Den Haag zou komen, dit de regie (en de samenhang in die regie)
over het gebied ten goede zou komen? Of kan zij het tegenovergestelde aantonen,
namelijk dat de regie over het te herindelen gebied nu niet waar wens is?
Tenslotte betoogt de regering zelf in de memorie van toelichting dat de herindeling
niet in de plaats zal treden van functionele bestuurlijke arrangementen met
betrekking tot infrastructuur, milieu, volkshuisvesting, ruimtelijke planning,
onderwijs en arbeidsmarkt, die op de schaal van de regio Haaglanden nodig
blijven. Deze visie wordt door alle gemeenten in Haaglanden ook gedeeld, getuige
de unanieme steun voor de nota «Quo vadis?». Tekenend voor de
cultuur van samenwerking is in dit verband wat de regering zelf ook zegt:
«Waar de betrokken gemeentebesturen tot 1997 veelal zochten naar hetgeen
hen bond, ontstonden door de motie-Remkes belangentegenstellingen of werden
bestaande tegenstellingen manifest» (bladzijde 33 memorie van toelichting)!
Met het oog op het voorgaande vragen deze leden naar argumenten van de regering
die aantonen dat intergemeentelijke samenwerking via het Stadsgewest Haaglanden
niet zou voldoen voor aanpak van deze regionale vraagstukken voor zover zij
betrekking hebben op het gebied dat naar Den Haag over zou moeten gaan. Ook
vragen zij waarom het door de naburige gemeenten, prof. Van der Zwan en dr.
Schaap gedane voorstel voor een gemeenschappelijk grondbedrijf en een door
het TNO bepleitte krachtig regionaal grondbeleid niet een voldoende basis
zou bieden voor de ruimtelijke ontwikkeling van het bedoelde gebied. De tot
nu toe opgedane ervaringen met samenwerking op het gebied van ontwikkeling
en exploitatie en het gemeenschappelijke grondkostenvereveningsfonds laten
toch zien dat dit een begaanbare route is? Is de regering het daarmee eens?Ziende op de voorgeschiedenis van samenwerking, vragen deze leden de regering
nogmaals de argumenten vóór het leggen van bestuurlijke regie
in één hand tegen het licht te houden.Deze leden zijn tenslotte van mening dat het leggen van bestuurlijke regie
in één hand in het geval van het aan Den Haag toe te voegen
gebied een betrekkelijk karakter heeft. Ook na de herindeling zal de bestemming
en inrichting van het gebied voor een belangrijk deel in het Stadsgewest Haaglanden
afgestemd en bepaald moeten worden. Tevens zijn de VINEX-taakstellingen niet
aan de afzonderlijke gemeenten, maar aan het regionale bestuur, in dit geval
Haaglanden, opgelegd. In het bestuur van Haaglanden zal de planning, verdeling
en programmering van deze locaties plaatsvinden. In dit opzicht
verandert er qua regie betrekkelijk weinig door de herindeling. Is de regering
het met deze observatie eens?De leden van de SGP-fractie vragen naar het oordeel van de regering over
de intentieverklaring van de gemeenten Voorburg en Leidschendam om te fuseren
per 1 januari 2003, waarbij Leidschenveen integraal onderdeel dient te blijven
van de nieuw te vormen gemeente. Dient dit initiatief consequenties te hebben
voor de verdere behandeling van dit wetsvoorstel? Wanneer de wens van deze
gemeenten gehonoreerd zou worden, welke gevolgen zou dit hebben voor de rest
van het wetsvoorstel? Deze leden vragen de regering ook nadrukkelijk aandacht
te besteden aan de maatschappelijke en financiële consequenties van overgang
van Leidschenveen naar Den Haag. Zij wijzen erop dat door die overgang Leidschendam/Voorburg
straks niet meer een ontwikkelgemeente, maar louter een beheergemeente zal
zijn, zonder ruimtelijke mogelijkheden gezien het Groene Hartbeleid richting
de Nieuwe Driemanspolder (Zoeterwoude Weipoort). Hoe kijkt de regering daar
tegenaan? Belangrijk is ook dat Leidschenveen niet puur betekenis heeft voor
Den Haag: 29% van de (toekomstige) bewoners komt uit Den Haag, 28% uit Leidschendam
en 30% uit de overige delen van Haaglanden en andere regio's. Laat dit niet
zien dat Leidschenveen bepaald niet alleen de rol vervult van een woonlocatie
die de middeninkomens uit Den Haag wegtrekt, zo vragen deze leden.De leden van de SGP-fractie wijzen op hun eerdere opmerkingen over de
gezamenlijke ontwikkeling van bouwlocaties tot nu toe, wanneer zij zich afvragen
of de overgang van Ypenburg naar Den Haag wenselijk en noodzakelijk is. Zij
verzoeken de regering om inzichtelijk te maken welke financiële en maatschappelijke
gevolgen aan de overgang van de VINEX-locatie Ypenburg naar Den Haag verbonden
zijn en of zij die voor Rijswijk acceptabel acht.De leden van de SGP-fractie zijn de regering ervoor erkentelijk dat zij
het grensbeloop tussen Wateringen en Den Haag in het wetsvoorstel buiten beschouwing
laat. Dit is conform een in 1992 met Wateringen gesloten convenant over ontwikkeling
van bouwlocaties.De leden van de SGP-fractie hebben begrip voor het feit dat de Ypenburgse
deellocaties De Bras en De Venen buiten beschouwing gelaten zijn, vooral vanwege
de gerichtheid van deze locaties op met name Nootdorp. Anderzijds hebben zij
hun twijfels bij de bestuurlijke driedeling van Ypenburg die het gevolg is
van voorliggende herindeling. Wat is het oordeel van de regering hierover?
Ziet zij hier parallellen met bijvoorbeeld de bestuurlijke regie over de wijk
Leidsche Rijn, die bij de gemeentelijke herindeling rond Utrecht aan de orde
was?7. Aspecten van deze herindelingBij de financiële aspecten van de herindeling hebben de leden van
de PvdA-fractie nog een aantal vragen. Aangezien het voorliggende wetsvoorstel
een aantal aanpassingen kent ten opzichte van het eerder bekend geworden herindelingsplan,
willen de leden van de PvdA-fractie weten wat de financiële gevolgen
hiervan zijn voor de gemeente Den Haag. Is te verwachten dat de financiële
gevolgen van deze herindeling per saldo nog steeds positief zijn voor Den
Haag en kan een overgang van bijvoorbeeld de bouwlocatie De Bras daaraan nog
een extra bijdrage leveren?Ten tweede wil de regering het «VINEX-geld» behouden voor
de randgemeenten. Is de regering in eerdere herindelingsvoorstellen wel eens
op een vergelijkbare manier met de financiële middelen omgegaan? Schept
de regering hiermee ook mogelijkheden voor een ruimhartige benadering bij
toekomstige herindelingen met een complex en uniek karakter?Ten derde zijn deze leden geïnteresseerd of en op welke wijze een
verrekening tussen de gemeenten gaat plaatsvinden; hoe gaat dit in zijn werk
en wie ziet toe op deze verrekening? Heeft er in het kader van afspraken tussen de betrokken gemeenten al afstemming
plaatsgevonden over de gevolgen van de herindeling voor het personeel? Zo
niet, is de regering als vormgever van het herindelingsvoorstel voornemens
er bij betrokkenen op aan te dringen met de personele aspecten terdege rekening
te houden? Wie ziet bij deze herindeling toe op aspecten van «potverteren»,
zo vragen de leden van de PvdA-fractie.In paragraaf 7.4 wordt aangegeven hoe er met herindelingsverkiezingen
zal worden omgegaan. De regering geeft hier niet aan welke regels precies
gelden voor herindelingsverkiezingen. De leden van de PvdA-fractie willen
graag weten wat die regels zijn en in welke gemeenten op basis van die regels
na aanvaarding van dit wetsvoorstel verkiezingen plaats moeten vinden.De leden van de VVD-fractie vragen de regering per gemeente aan te geven
wat de financiële consequenties van dit voorstel zijn. Deze leden verzoeken
om een gedetailleerde financiële analyse, een overzicht van de totale
(geschatte) gemeentelijke inkomsten na de herindeling (dus niet alleen de
gewijzigde bijdragen uit het gemeentefonds) en daarbij tevens een vergelijking
met de situatie van voor de herindeling.De leden van de VVD-fractie vragen een nadere toelichting op de noodzaak
van de herindelingsverkiezingen zoals bedoeld in artikel 7 lid 1 van onderhavig
wetsvoorstel. Welk lid van artikel 52 van de Wet arhi is van toepassing voor
de gemeenten Den Haag, Rijswijk en Leidschendam en waarom is dit het geval?Welke criteria gelden er voor de in artikel 8 lid 1 genoemde vaststelling
van het aantal ambtenaren dat «overgaat» naar de gemeente Den
Haag? De leden van de VVD-fractie vragen of dit op basis van functie en/of
vrijwilligheid gaat.Kan de regering aangeven wat bedoeld wordt met de «kennelijke onjuistheden»
genoemd in artikel 10 lid 2 van het wetsvoorstel. Kan de regering aangeven
aan wat voor gevallen wordt gedacht en welke oppervlaktes daar dan bij betrokken
zijn?De leden van de VVD-fractie vragen de regering aan te geven hoe de verdeling
van de 8 miljoen euro over de in artikel 11 genoemde gemeenten zal plaatsvinden.
Welke criteria worden er gehanteerd? Hoe is de hoogte van dit bedrag tot stand
gekomen?De leden van de CDA-fractie missen in het wetsvoorstel de financiële
paragraaf. Er worden alleen woorden gewijd aan de gevolgen voor de Algemene
uitkering, verdeelmaatstaf omvangrijke opgave woningbouw. Daarvoor wordt een
voorziening getroffen. Deze leden vragen een nadere kwantificering en kwalificering
van de financiële gevolgen voor Den Haag, de betrokken randgemeenten
en de regio.De afgelopen weken is onhelderheid ontstaan over de al dan niet aanwezige
noodzaak om verkiezingen te houden op 14 november 2001, zo merken de leden
van de CDA-fractie op. Kan de regering aangeven waar in het gebied wel en
waar geen verkiezingen nodig zijn als dit wetsvoorstel wordt aangenomen?Het is de leden van de D66-fractie niet geheel duidelijk wat de financiële
consequenties zijn van het wetsvoorstel voor de bij de herindeling betrokken
gemeenten. Volgens deze gemeenten is de herindeling nadelig voor de financiële
positie van de gehele regio, vanwege verlies aan inkomsten uit het gemeentefonds.
Is de regering met de gemeenten van mening dat er sprake is van nadelige financiële
gevolgen wegens een forse derving van inkomsten uit het gemeentefonds? Zo
ja, is de regering van zins een eventuele financiële tegenvaller voor
de buurgemeenten te compenseren? Deze leden verzoeken de regering optimale duidelijkheid te verschaffen
over de gemeentelijke verkiezingen in Den Haag. Kan de regering bevestigen
dat de gemeente de keuze zal hebben de verkiezingen of in november of in maart
plaats te laten hebben?De leden van de GroenLinks-fractie hebben enkele vragen over de uitvoering
van de motie-Remkes, die ten grondslag licht aan het huidige wetsvoorstel.
In de motie-Remkes wordt als voorwaarde voor toevoeging van grondgebied aan
de gemeente Den Haag genoemd dat de financiële gevolgen daarvan per saldo
positief zijn. De memorie van toelichting bevat evenwel – behoudens
een passage over het wegvallen van een deel van de algemene uitkering uit
het gemeentefonds voor Leidschendam, Nootdorp en Rijswijk – geen enkele
aanduiding van de financiële gevolgen van de herindeling voor Den Haag
en de gemeenten die grondgebied zullen afstaan. Kan de regering deze financiële
gevolgen kwantificeren? Op welke wijze wil de regering tegemoetkomen aan de
negatieve gevolgen die mogelijk ontstaan voor gemeenten die grondgebied moeten
afstaan? Wordt daarmee voldoende uitvoering gegeven aan de motie? De motie-Remkes
noemt tevens als doel van toevoeging van de genoemde gebieden aan Den Haag
dat de stad dan een zelfstandige regie kan voeren over de ruimtelijke ordening
en inrichting van die gebieden. Een groot deel van de woningbouwlocaties en
bedrijventerreinen in de toe te voegen gebieden is echter inmiddels gerealiseerd
of planologisch gereserveerd. Uit de memorie van toelichting blijkt niet duidelijk
waarom overdracht van deze gebieden aan Den Haag thans nog zou leiden tot
de destijds beoogde versterking van de regie door Den Haag. Kan de regering
concreet aangeven waarin deze versterking thans nog is gelegen? Is de motie
niet achterhaald en op grond daarvan een heroverweging van dit wetsvoorstel
op dit punt gerechtvaardigd?De leden van de fractie van de ChristenUnie vragen zij of het klopt dat
de financiële positie van Den Haag door de recente wijziging van de Financiële
Verhoudingswet aanzienlijk verbeterd is en in welke mate dit invloed heeft
op het herindelingsvoorstel.Een van de belangrijkste eerste stappen van voorliggend wetsvoorstel is
de motie-Remkes (1997), waarmee de Tweede Kamer steun gaf voor een oplossing
voor Den Haag mits de financiële gevolgen daarvan positief zouden zijn.
Dit wordt in de memorie van toelichting naast de behandeling van overgangsregelingen,
echter niet verder uitgewerkt. De leden van deze fractie vragen daarom naar
een uitwerking van het financiële voordeel dat Den Haag na de herindeling
zal hebben.Verder vragen genoemde leden in hoeverre de motie-Remkes nog als beginpunt
van voorliggend wetsvoorstel kan worden genomen. In deze motie staan immers
ook concrete oplossingen voor Den Haag (bouwlocatie Ypenburg, deel Wateringse
veld, corridor) die niet meer in het huidige voorstel zijn terug te vinden.De Wet arhi regelt de noodzaak tot herindelingsverkiezingen aan de hand
van een tien procent norm. In het voorliggende wetsvoorstel wordt aan deze
tien procent niet voldaan. De leden van de fractie van de Christen-Unie vragen
om welke reden de regering nu voorstelt toch herindelingsverkiezingen uit
te schrijven. Verder vragen zij de regering aan te geven hoe dit voor Leidschendam
en Voorburg geregeld wordt als deze gemeenten per 1 januari 2003 samen willen
gaan.Tot slot vragen de leden van de fractie van de ChristenUnie naar het traject
voor de verdere behandeling van voorliggend wetsvoorstel. Welk tijdpad heeft
de regering daarbij voor ogen?De leden van de SGP-fractie vragen aandacht voor de te verwachten financiële
voordelen van de voorgenomen herindeling. Zij constateren dat voor de regering
de motie-Remkes de uiteindelijke grondslag is voor het wetsvoorstel.
Centrale overweging in die motie was dat Den Haag financieel voordeel moest
hebben bij de gemeentelijke herindeling. In dit licht bezien is het opmerkelijk
te noemen dat een financiële onderbouwing van het wetsvoorstel ontbreekt.
Wil de regering deze alsnog geven? De memorie van toelichting meldt niet wat
voor Den Haag de te verwachten extra inkomsten zijn. Uit de Haagse notitie«Varianten
in perspectief» is deze leden gebleken dat de gemeente zelf de extra
inkomsten voor de komende tien jaar schat op 400 miljoen gulden, gemiddeld
40 miljoen op jaarbasis. Deelt de regering deze inschatting? Is de regering
het ermee eens dat deze extra inkomsten maar een zeer bescheiden deel uitmaken
van de Haagse gemeentebegroting? Met welk bedrag zal de algemene uitkering
uit het Gemeentefonds van Den Haag stijgen?Met betrekking tot de andere betrokken gemeenten bevat het wetsvoorstel
in artikel 11 een overgangsregeling voor 2002, 2003 en 2004 in verband met
de daling van de algemene uitkering als gevolg van de overdracht van de VINEX-locaties
aan Den Haag. Deze leden wensen te vernemen wat voor deze gemeenten, afzonderlijk
en gezamenlijk, het incidentele en – vooral na 2004 – het structurele
financiële verlies is. Slechts aan de hand van gevraagde informatie achten
deze leden het mogelijk om te beoordelen of deze herindeling voldoet aan de
overweging uit de motie-Remkes. In dit verband vragen deze leden naar de betekenis
van de uitspraak van de regering op bladzijde 21 van de memorie van toelichting:
de oplossing van de Haagse problematiek mag niet leiden tot situaties voor
aangrenzende gemeenten die in termen van het herindelingsbeleid als problematisch
moeten worden opgevat.De leden van de SGP-fractie vragen de regering of in elk van de betrokken
gemeenten verkiezingen gehouden moeten worden als gevolg van de herindeling.
Zij hebben begrepen dat voor Rijswijk en Den Haag niet voldaan wordt aan het
criterium van artikel 52, tweede lid, onder b, van de Wet arhi, namelijk dat
door herindeling het inwonertal met 10% of meer zal af- of toenemen. Is het,
in dat licht bezien, noodzakelijk om in al de betrokken gemeenten verkiezingen
te houden? BIJLAGE 1 Inbreng gemeentebesturen tijdens het open overlegLeidschendamDe gemeente Leidschendam heeft ingebracht dat het toevoegen van Leidschenveen
aan de gemeente Den Haag het risico met zich meebrengt van een verdere versteniging
van het Groene Hart. De leden van D66 hechten veel waarde aan het behoud van
het Groene Hart en verzoeken de regering aan te geven of de vrees van Leidschendam
al dan niet reëel is. En zo ja, of de regering bedreiging van het Groene
Hart zal tegengaan. Is bekend hoe Den Haag hier tegenover staat?De leden van de SP-fractie zouden graag een reactie van de regering krijgen
op de bezwaren van de gemeente Leidschendam met betrekking tot de financiële
consequenties die de herindeling voor die gemeente heeft: De financiële
gevolgen van de herindeling vallen uiteen in een daling van de inkomsten en
een daling van de uitgaven. Per saldo wordt de gemeente Leidschendam geconfronteerd
met een structurele verslechtering van de begroting van circa 11 miljoen gulden,
hetgeen het voorzieningenniveau van Leidschendam dramatisch zal doen verslechteren.
Kan de regering aangeven in hoeverre de hierboven vermelde feiten kloppen?De voorzitter van de commissie,De CloeDe griffier voor dit verslag,BregmanXNoot1Samenstelling: Leden: Te Veldhuis (VVD), ondervoorzitter, De Cloe (PVDA),
voorzitter, Van den Berg (SGP), Van de Camp (CDA), Scheltema-de Nie (D66),
Van der Hoeven (CDA), Van Heemst (PVDA), Noorman-den Uyl (PVDA), Oedayraj
Singh Varma (GroenLinks), Hoekema (D66), Rijpstra (VVD), O.P.G. Vos (VVD),
Rehwinkel (PVDA), Wagenaar (PVDA), Luchtenveld (VVD), de Boer (GroenLinks),
Duijkers (PVDA), Verburg (CDA), Rietkerk (CDA), Halsema (GroenLinks), Kant
(SP), Balemans (VVD), De Swart (VVD), De Pater-van der Meer (CDA), Slob (ChristenUnie).Plv. leden: Van Beek (VVD), Zijlstra (PVDA), Ravestein (D66), Van Wijmen
(CDA), Bakker (D66), Balkenende (CDA), Barth (PVDA), Gortzak (PVDA), Rabbae
(GroenLinks), Dittrich (D66), Cherribi (VVD), Van den Doel (VVD), Van Oven
(PVDA), Apostolou (PVDA), Cornielje (VVD), Kuijper (PVDA), Belinfante (PVDA),
Mosterd (CDA), T.H.A.M. Meijer (CDA), Van Gent (GroenLinks), Poppe (SP), Van
Splunter (VVD), Nicolaï (VVD), Wijn (CDA), Rouvoet (ChristenUnie). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-27598-4.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl