NAVO; Brief van de Ministers van Buitenlandse Zaken en van Defensie
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2019-09-03 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 28676, nr. 52

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum brief

28-03-2008

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2007-2008

28676 nr. 52

25-03-2008

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamOndertekeningLichaamInleidingDe discussie over raketverdediging in perspectiefDreigingsanalyseHet National Intelligence Estimate rapport (NIE) over
Iran’s nucleaire programmaDe NAVO en raketverdediging – drie initiatieven1) Active Layered Theatre Ballistic Missile Defence
(ALTBMD)2) Missile Defence for the Alliance Territory, Forces
and Population Centres(MD)3) Theatre Missile Defence cooperation with RussiaNationale Amerikaanse raketverdediging en de Europese «third
site»Mogelijke implicaties van Amerikaanse third site plannen
in Europa op een eventueel NAVO-MD systeemDe positie van de Russische FederatieDe Top van Boekarest – en de Nederlandse opstelling
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 28676Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 35 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
28 676NAVOnr. 52BRIEF VAN DE MINISTERS VAN BUITENLANDSE ZAKEN EN VAN DEFENSIEAan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 25 maart 2008Graag bieden wij u, in de aanloop naar de NAVO-Top van Boekarest (2–4 april
2008) een notitie over raketverdediging aan. Deze notitie is tijdens het Verslag
Algemeen Overleg met de vaste commissie voor Defensie op 12 februari
2008 (Handelingen der Kamer II, vergaderjaar 2007–2008, nr. 52,
blz. 3810–3812) over de bijeenkomst van de NAVO-ministers van Defensie
in Vilnius door de minister van Defensie toegezegd.De minister van Buitenlandse Zaken,M. J. M. VerhagenDe minister van Defensie,E. van MiddelkoopInleidingHoewel het totale aantal ballistische raketten in de wereld substantieel
is afgenomen, neemt het aantal landen dat over steeds geavanceerdere systemen
beschikt toe. In 1972 beschikten 6 niet-NAVO landen over ballistische raketten,
nu zijn dat er minstens 20. Het bereik van die raketten bedraagt ten hoogste
ongeveer 14 000 kilometer. Het doel van inzet van de raket varieert al
naar gelang de lading: ballistische raketten kunnen worden gebruikt om satellieten
in een baan om de aarde te brengen, maar kunnen ook dienen als overbrengingsmiddel
voor massavernietigingswapens.Tijdens de NAVO-Top van Praag in 2002 werd besloten een haalbaarheidsstudie
uit te laten voeren naar de mogelijkheden om de Europese NAVO-landen te beschermen
tegen ballistische raketten van alle dracht. Sindsdien discussieert en studeert
de NAVO over dit onderwerp op basis van door de Top van Riga in 2006 geformuleerde
vervolgvragen, evenals over mogelijke politieke en militaire implicaties van
de Amerikaanse «third site» plannen
in Europa op een eventueel NAVO-raketverdedigingssysteem. Tijdens de aanstaande
top in Boekarest zal, op basis van een door de NAVO-missile
defence werkgroep voorgelegd interim-rapport, worden gesproken over
raketverdediging.In deze brief wordt onder meer ingegaan op de dreiging van ballistische
raketten, de verschillende raketverdedigingssystemen, de stand van zaken in
de NAVO-discussie over raketverdediging, inclusief de Amerikaanse «third site» in Europa in de aanloop naar de Top
van Boekarest en de Nederlandse positie dienaangaande. Voorts wordt aandacht
besteed aan de positie van de Russische Federatie.De discussie over raketverdediging in perspectiefBegin 1999 besloot toenmalig VS-president Clinton tot de ontwikkeling
en plaatsing van een National Missile Defense (NMD)-systeem
ter bescherming van het Amerikaanse vasteland tegen door «een staat
van zorg» (Noord-Korea) afgevuurde strategische ballistische raketten.
Het beoogde systeem onderscheidde zich daardoor wezenlijk van President Reagan’s Strategic Defense Initiativie’(SDI) uit 1983, dat
gericht was tegen het omvangrijke strategische rakettenarsenaal van de toenmalige
Sovjet-Unie.Amerika’s terugtrekking eind 2001 uit het in 1972 met de toenmalige
Sovjet-Unie gesloten Anti Ballistic Missile (ABM)-Verdrag
maakte de weg vrij voor de ontwikkeling van het National
Missile Defense (MD) systeem. In december 2002 kondigde President
Bush aan dat de initiële elementen van dit systeem in 2004 ontplooid
zouden worden. Nieuw was dat het systeem niet alleen diende ter bescherming
van het Amerikaanse grondgebied (zoals gedefinieerd in deNational Defense Act uit 1999) en in het buitenland gestationeerde
VS troepen, maar ook van «vrienden en bondgenoten» tegen een aanval
met ballistische raketten van iedere dracht en in alle fasen van de vlucht.Tijdens de NAVO-Top van Praag in 2002 werd besloten een haalbaarheidsstudie
uit te laten voeren naar de mogelijkheden om de Europese NAVO-landen te beschermen
tegen ballistische raketten van iedere dracht, Missile Defence for the Alliance
Territory, Forces and Population Centres (MD). De Top van Riga in 2006 besloot
tot vervolgstudie.Begin 2007 maakte de VS bekend dat het onderzoek had verricht naar MD-opties
die de verdediging van zowel de VS als zijn bondgenoten zouden kunnen vergroten
door grondgebonden MD-interceptoren en radars in Europa te plaatsen.
De VS is als uitvloeisel hiervan in onderhandeling met Polen en Tsjechië
over de installatie van respectievelijk tien grondgebonden interceptoren en
een radarinstallatie.De NAVO besloot daarop dat de mogelijke politieke en militaire implicaties
van deze geplande Amerikaanse «third site»
in Europa op een eventueel NAVO-raketverdedigingssysteem onderzocht moesten
worden. Dit onderzoek zou, evenals de vervolgstudie op basis van de Riga-opdrachten,
aanvankelijk voor de informele bijeenkomst van ministers van Defensie in Vilnius
in februari jl. afgerond moeten zijn. Daar dit, deels door de complexiteit
van de materie, niet mogelijk bleek, werd de Top van Boekarest begin april
2008 als streefdatum voor een eindrapport geïdentificeerd, maar inmiddels
is ook dit niet haalbaar gebleken.DreigingsanalyseZoals in het Strategisch Concept van de NAVO (1999) wordt onderstreept,
hebben dreigingen die kenmerkend waren voor de Koude Oorlog plaatsgemaakt
voor nieuwe risico’s. Het gevaar van een gewapend conflict, laat staan
een nucleaire oorlog, tussen de NAVO en Rusland heeft plaatsgemaakt voor een
dreiging die veel diffuser en niet langer louter interstatelijk is. De huidige
en toekomstige bedreigingen zijn veelvoudig en de groeiende capaciteit van
sommige risicolanden op het gebied van ballistische raketten en massavernietigingswapens
maakt daar deel van uit. In hoeverre deze beschikbaarheid van capaciteiten
ook tot een daadwerkelijke dreiging leidt, hangt mede af van de intenties
en de geloofwaardigheid van degene die de raketten in bezit heeft en van de
waarschijnlijkheid dat hij bereid is deze capaciteiten in te zetten. Met andere
woorden, het staat niet vast dat landen die over een ballistische raketcapaciteit
beschikken, daarmee per definitie een bedreiging voor het (gehele) grondgebied
van de NAVO vormen.Inzake de dreiging die uitgaat van de ballistische raketprogramma’s
van zogenaamde risicolanden, waaronder Iran, Noord-Korea en Syrië, concludeert
de NAVO dat deze op dit moment géén
directe bedreiging vormen voor het bondgenootschap. Sommige landen beschikken
evenwel in potentie over de mogelijkheid om massavernietigingswapens over
te brengen met ballistische raketten. Over de termijn waarop met name Iran
daartoe technisch in staat zou zijn, lopen de schattingen evenwel uiteen.
Dat er een potentiële dreiging uitgaat van
de ontwikkeling van het ballistische raketprogramma van Iran is geen punt
van discussie.Het National Intelligence Estimate rapport (NIE) over
Iran’s nucleaire programmaOp 3 december 2007 bracht de Amerikaanse National
Intelligence Council (NIC) een National Intelligence
Estimate (NIE) over Iran’s nucleaire intenties en capaciteiten
uit. De NIC stelt sinds het verschijnen van het voorgaande NIE-rapport in
2005 de beschikking te hebben gekregen over nieuwe informatie die aanleiding
geeft tot de stellige inschatting dat Iran tot de herfst van 2003 werkte aan
de ontwikkeling van kernwapens, maar dit als gevolg van internationale aandacht
en druk heeft stopgezet. De NIE stelt dat er met enige waarschijnlijkheid
vanuit gegaan kan worden dat Iran zijn nucleaire wapenprogramma sindsdien
niet heeft hervat.De inschatting dat Iran in 2003 blijkbaar heeft besloten niet langer actief
kernwapens na te streven, is op zich positief. Daarbij zijn echter essentiële
kanttekeningen op zijn plaats. Iran heeft altijd verklaard dat het geen kernwapens
nastreefde, in het verleden, het heden noch voor de toekomst. Indien
de NIE-inschatting juist is, dan betekent dit dat twijfel over de geloofwaardigheid
van Iran andermaal gerechtvaardigd is gebleken.Het NIE stelt dat Iran doorgaat met het ontwikkelen van een scala aan
technische capaciteiten die, indien een besluit daartoe genomen zou worden,
toegepast zouden kunnen worden bij de productie van nucleaire wapens. Voorbeelden
daarvan zijn Iran’s uraniumverrijkingsprogramma en ballistische raketprogramma.
Beide programma’s zijn onderwerp van resoluties 1696, 1737, 1747 en
1803 van de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties. De Veiligheidsraad heeft
besloten dat Iran alle verrijkingsgerelateerde en opwerkingsactiviteiten dient
te schorten. De drie laatstgenoemde resoluties bevatten sancties die gericht
zijn tegen de genoemde proliferatiegevoelige nucleaire activiteiten en tegen
de ontwikkeling van overbrengingsmiddelen van nucleaire wapens.De sancties waar de VNVR-resoluties Iran aan onderwerpt zijn niet gebaseerd
op de aanname dat Iran thans kernwapens zou maken, maar zijn het gevolg van
Iran’s niet-naleving van zijn internationale verplichtingen. Het Internationaal
Atoom Energie Agentschap (IAEA) is nog immer niet in staat om met zekerheid
vast te kunnen stellen dat het nucleaire programma van Iran louter vreedzame
doeleinden kent. Het programma bevat nog altijd te veel elementen die niet
stroken met een strikt civiel programma. De zorgen over het nucleaire programma
van Iran blijven derhalve, ook na kennisname van het NIE-rapport, onverminderd
groot.De NAVO en raketverdediging – drie initiatievenIn zijn algemeenheid kan worden gesteld, dat een toename van capaciteiten
op het gebied van ballistische raketten en massavernietigingswapens dwingt
tot nadenken, ook over een defensieve respons. Het antwoord op deze dreiging
dient echter een breder spectrum te beslaan, strekkend van non-proliferatie/wapenbeheersing,
defensieve systemen tot politieke conflictoplossing. Naar de opvatting van
de regering moet zoveel mogelijk worden gestreefd naar multilaterale in plaats
van unilaterale antwoorden op proliferatieproblematiek.Dat ook de NAVO zich op enigerlei wijze dient voor te bereiden op mogelijke
gevolgen van de nog immer voortschrijdende proliferatie en technologische
ontwikkeling van ballistische raketten is evident. De kernvraag is, waar het
prioritaire zwaartepunt moet liggen, zowel in politieke, technische als financiële
zin.In NAVO-verband zijn drie verschillende initiatieven op het gebied van
raketverdediging ontplooid:1) Active Layered Theatre Ballistic Missile Defence (ALTBMD);2) Missile Defence for the Alliance Territory, Forces and Population Centres(MD);
en3) Theatre Missile Defence cooperation with Russia.1) Active Layered Theatre Ballistic Missile Defence
(ALTBMD)Theatre Missile Defence (TMD) richt zich op de bescherming van uitgezonden
troepen tegen aanvallen met tactische (afstand tot 3000 km) ballistische raketten.
Het in 2005 geïnitieerde NAVO Active Layered Theatre
Ballistic Missile Defence ALTBMD-programma richt zich op de coördinatie
van de verdediging van ontplooide militaire eenheden in een operatiegebied
en de burgerbevolking en infrastructuur ter plaatse tegen geleide projectielen,
onbemande vliegtuigen en tactische ballistische raketten, zowel binnen als
buiten het NAVO-verdragsgebied.TMD-systemen kunnen zowel op land als op zee worden gestationeerd. Het
aantal bestaande TMD-systemen is beperkt. Binnen de NAVO beschikken alleen
Griekenland, Duitsland, de Verenigde Staten, Nederland en sinds kort Spanje
over een Patriot-capaciteit. Dit zijn systemen voor verdediging in de lagere
luchtlagen. Een vroegtijdige onderschepping van langeafstandsraketten hoog
in de atmosfeer of daarbuiten, is daarmee niet mogelijk. Systemen voor de
hogere luchtlagen (zoals in MD) vallen niet binnen het bereik van het ALTBMDprogramma.Nederland vervult binnen de NAVO, dat hoge prioriteit toekent aan ALTBMD,
een actieve rol op dit gebied en levert een relatief grote bijdrage. Nederland
is hier vanaf het begin bij betrokken geweest en beschikt over een sterke
en binnen de NAVO unieke TMD-capaciteit. Vooral in het kader van crisisbeheersingsoperaties
moeten uitgezonden eenheden rekening houden met de inzet van nucleaire, biologische
en chemische wapens. Om die reden besloot de Nederlandse regering in 1997,
met instemming van de Tweede Kamer, het Patriot-luchtverdedigingssyssteem
te moderniseren en uit te rusten met de modernste variant Patriot-afweerraketten,
de Patriot Advanced Capability raketten PAC-3,
voor de verdediging in lagere luchtlagen tegen ballistische raketten met een
korte en middellange dracht. Eind 2006 zijn ook radartesten uitgevoerd met
de luchtverdediging- en commandofregatten (LCF) die succesvol zijn verlopen.
Defensie bestudeert de mogelijkheid het LC-fregat geschikt te maken voor de
verdediging tegen ballistische raketten in bondgenootschappelijk verband.Het NAVO ALTBMD Integration Test Bed (ITB)
is sinds kort in Nederland gestationeerd. Bij het NAVO-onderzoeksinstituut NATO Consultation, Command and Control Agency (NC3A) in
Den Haag worden testen gedaan voor het ALTBMD-programma. De testopstelling
in Den Haag bestaat uit computerapparatuur en de testen zijn gericht op de
integratie van sensoren, commandovoering- en wapensystemen die binnen het
ALTBMD-programma worden gebruikt. Het gaat niet om het testen van raketten
en de inzet van raketten is in dit kader ook niet voorzien.2) Missile Defence for the Alliance Territory, Forces
and Population Centres(MD)Tijdens de NAVO-Top van Praag in 2002 werd besloten een haalbaarheidsstudie
uit te laten voeren naar de mogelijkheden om de Europese NAVO-landen te beschermen
tegen ballistische raketten van alle dracht, Missile Defence
for the Alliance Territory, Forces and Population Centres (MD). De
bijna 10 000 pagina’s tellende studie werd aan de NAVO Riga-Top
in 2006 aangeboden.De studie concludeerde dat een NAVO MD-systeem – met beperkingen – technisch haalbaar was. Daarbij wordt ervan uitgegaan
dat er geen dreiging door terroristen bestaat (d.w.z. alleen door staten)
en geen lanceringen vanaf zee of «per ongeluk». Die technische
haalbaarheid liet onverlet dat wezenlijke politiek – militaire vragen
in de NAVO nog niet aan de orde waren gesteld. De studie liet nog veel vragen
open en sprak zich onder meer niet uit over dreigingsanalyses, hoe een mogelijk
MD-systeem in te passen in het NAVO-afschrikkingsconcept, debris management (d.w.z. brokstukken van onderscheppende en neergehaalde
raketten), consultatieprocessen, locaties en financiering. De geraamde kosten
voor een volledig systeem bedroegen tussen 21 en 27 miljard euro voor 20 jaar.
Gezien de voortschrijdende technologische ontwikkeling van ballistische raketsystemen
zou reeds in 2015 modernisering van het systeem noodzakelijk zijn.De Top van Riga gaf opdracht tot vervolgstudie, over onder meer de dreigingsanalyse, Command, Control and Consultations, architectuur, financiële
consequenties en debris.Nadat de Verenigde Staten zijn voornemens voor een Europese third site bekend had gemaakt, besloten de NAVO-ministers van Defensie
op 15 juni 2007 dat de mogelijke politieke en militaire implicaties van
deze Amerikaanse plannen in Europa op een eventueel NAVO-raketverdedigingssysteem
onderzocht moesten worden.3) Theatre Missile Defence cooperation with RussiaHet samenwerkingsprogramma met de Russische Federatie is gericht op het
vermogen om gezamenlijk NAVO-Rusland Theatre Missile Defence
Crisis Response operaties te kunnen uitvoeren.Als onderdeel van dit programma wordt onder andere een zogenaamde interoperabiliteitsstudie
uitgevoerd. Fase 1 en 2 van deze studie zijn voltooid en er is vastgesteld
dat voordeel kan worden behaald uit het uitwisselen van early warning informatie, omdat daarmee het aantal onderscheppingsmogelijkheden
van binnenkomende raketten aanzienlijk toeneemt. Fase 3 van de studie –
waarover overigens nog geen beslissing is genomen – richt zich op automatisering
en automatische gegevensuitwisseling. Parallel aan de studie worden ook oefeningen
gehouden. In dit kader heeft Nederland in april 2005 op luchtmachtbasis De
Peel een missile defence oefening georganiseerd
en in januari van dit jaar werd in Duitsland de meest recente oefening gehouden.
De Russische Federatie koppelt voortgaande samenwerking aan het verdere verloop
van de discussies binnen NAVO over een eventueel NAVO-raketverdedigingssyteem.Nationale Amerikaanse raketverdediging en de Europese «third
site»De VS streeft naar een nationaal geïntegreerd raketverdedigingssysteem
dat inkomende raketten van iedere dracht en in alle fasen van de vlucht kan
uitschakelen. Daartoe worden interceptoren (raketten) en sensoren geplaatst
op land en ter zee (en op termijn, in de ruimte). Anders dan Nederland en
andere Europese NAVO-partners maakt de VS sinds 2002 geen onderscheid meer
tussen Theatre Missile Defence (TMD) en andere
vormen van raketverdediging.De VS is ver gevorderd met een nationaal afweerschild tegen intercontinentale
raketten. Het fundament van het Amerikaanse systeem wordt gevormd door drie interceptor sites die gelijktijdig bedreigingen vanuit
verschillende regio’s (zoals Noord-Korea en het Midden-Oosten) kunnen
pareren. Op het eigen grondgebied (Californië en Alaska) zijn twee locaties
voor interceptoren gebouwd, bestaande uit grondgebonden onderscheppingsraketten
die intercontinentale ballistische raketten buiten de atmosfeer moeten onderscheppen.
Voorts heeft de VS de beschikking over vaste radarsensoren, geplaatst in Alaska,
Groenland en het Verenigd Koninkrijk en een mobiel, drijvend radarstation
ter ondersteuning van de vaste radarsensoren.Begin 2007 liet de VS weten dat het onderzoek had verricht naar MD-opties
die de verdediging van zowel de VS als zijn bondgenoten zouden kunnen vergroten
door ground-based interceptoren en radars in Europa
te plaatsen. Daaruit was gebleken dat het opstellen van MD-installaties in
Polen (tien grondgebonden interceptoren) en Tsjechië (radarinstallatie)
mogelijkheden bood om grote delen van Europa en de VS te beschermen tegen
de geleidelijk toenemende dreiging door ballistische raketten vanuit het Midden-Oosten. Onderhandelingen met beide landen zijn nog niet
afgerond, maar bevinden zich thans in een vergevorderd stadium. De derde site
moet volgens de huidige plannen in 2012 gereed zijn.De derde (interceptor) site in Europa zou leiden tot een langere waarschuwingstijd,
grotere nauwkeurigheid en een zogenaamde second shot option. De Europese elementen van het Amerikaanse systeem kunnen een groot
deel van het Europese NAVO-grondgebied bestrijken en verdedigen – maar
niet het gehele Europese grondgebied. Met name het Zuidoosten van Europa is
onvoldoende beschermd.Bij de onderhandelingen tussen de VS en Polen en Tsjechië over de
derde site betreft het bilateraal, in het kader van het Amerikaanse raketverdedigingssysteem
geïnitieerde kwesties, die evenwel van invloed zijn op de NAVO-discussie.
De voorziene Europese elementen van het Amerikaanse raketverdedigingssysteem
zouden substantieel bij kunnen dragen aan de dekking van NAVO-lidstaten. De
ondeelbaarheid van veiligheid van het gehele NAVO-grondgebied
staat voor Nederland voorop.De discussie over raketverdediging raakt ook EU-belangen, in die zin dat
het de veiligheid van Europa in brede zin raakt. Als raketverdediging in de
EU aan de orde wordt gesteld zal Nederland een constructief debat erover niet
uit de weg gaan. De regering zal er evenwel op wijzen dat de NAVO en niet
de EU het geëigende forum is om over raketverdediging te discussiëren
en te besluiten.Binnen de EU houdt een zogenaamde «capaciteitenwerkgroep»zich
met name bezig met concepten en systemen voor TMD. MD is daar geen onderwerp
van discussie.Mogelijke implicaties van Amerikaanse third site plannen
in Europa op een eventueel NAVO-MD systeemDe door de NAVO-Top van Praag in opdracht gegeven haalbaarheidsstudie
over Missile Defence for the Alliance Territory, Forces
and Population Centres(MD) concentreert zich op een geheel eigenstandig
NAVO-systeem, dat het gehele bondgenootschap zou moeten beschermen tegen inkomende
ballistische raketten van iedere dracht. De Amerikaanse plannen voor een third site in Europa als onderdeel van het nationale VS-systeem
hebben ertoe geleid dat de NAVO onderzoekt wat de mogelijke implicaties van
die third siteop een eventueel NAVO-systeem hebben.Zoals reeds genoemd vallen delen van het Europese NAVO-grondgebied buiten
de bescherming die de voorziene Amerikaanse third site zou kunnen bieden. Dit stemt niet overeen met het zwaarwegende beginsel
van ondeelbaarheid van veiligheid van het gehele NAVO-grondgebied. Onderzoek
heeft uitgewezen, dat aanvullende gebieden afgedekt kunnen worden door aanvullende
inzet van onderdelen uit het ALTBMD-programma. Een uitbreiding van de bestaande
TMD-systemen zou noodzakelijk, maar nog steeds niet afdoende zijn om het gehele
grondgebied tegen alle geïdentificeerde mogelijke dreigingen te kunnen
beschermen. Daartoe zou aanvullende (al dan niet nieuw te ontwikkelen) interceptoren
en bijbehorende sensoren nodig zijn. Voorts is nodig, dat NAVO-landen zich
bereid verklaren om nationale ALTBMD-capaciteiten beschikbaar te stellen voor
het NAVO-systeem – en afzien van zeggenschap over de inzet ervan.Initiële resultaten van onderzoek naar de mogelijke implicaties van
de Amerikaanse site voor een eventuele NAVO missile defence capaciteit tonen dat, indien de Amerikaanse site de «ruggegraat»
zou vormen van de NAVO-capaciteit, de kosten zouden variëren tussen 5
en 14 Miljard Euro verspreid over een periode van 20 jaar –
dit afhankelijk van dekkingsgraad en mate van bescherming. Hierin zijn de
kosten (430 Miljoen Euro) voor het aanpassen van de BMC3I architectuur die
de Amerikaanse capaciteit koppelt met andere NAVO-systemen opgenomen. Zoals
eerder aangegeven wordt hierbij verondersteld dat lidstaten nationale TMD-capaciteiten
beschikbaar stellen voor NAVO-missile defence.Een ander vraagstuk betreft command and control
over de verschillende raketverdedigingscapaciteiten. Bij een concrete dreiging
van een inkomende intercontinentale ballistische raket (vluchttijd lange afstandsraket:
15 à 20 minuten, afhankelijk van de daadwerkelijk af te leggen afstand)
ontbreekt de tijd voor beraadslagingen en besluitvormingsprocedures. Onderzoek
naar Command and Control, evenals o.m. financiële
consequenties en architectuur is nog niet is afgerond.De positie van de Russische FederatieDe Russische Federatie heeft scherpe kritiek
geuit op Amerikaanse voornemens voor de third site in
Polen en Tsjechië, die het ziet als een tegen Rusland gerichte bedreiging
van de regionale stabiliteit. De VS benadrukt dat het systeem uitsluitend
defensief van aard en niet tegen Rusland gericht is. Vanwege de geografische
locatie, de vormgeving van de lanceerinstallaties en de techniek van de raketten
zijn de in Polen te plaatsen interceptieraketten ongeschikt om raketten uit
Rusland te onderscheppen. Alhoewel de VS Rusland regelmatig uitleg heeft gegeven
over de MD-plannen, blijft aan Russische zijde in ieder geval de perceptie
bestaan dat MD misschien niet primair, maar zeker secundair ook tegen de RF
is gericht.Ondanks de bilaterale gevoeligheden waartoe de discussie over raketverdediging
tussen VS en Rusland hebben geleid, zijn over een weer concrete voorstellen
voor samenwerking gedaan. De VS bieden o.m. transparantie en het delen van
radar-informatie aan, evenals een «gezamenlijke regionale MD architectuur»
waarin Amerikaanse en Russische MD-faciliteiten, eventueel aangevuld met NAVO-onderdelen,
ondergebracht zouden kunnen worden ter gezamenlijke verdediging van Europa.
Rusland biedt onder meer de Gabal-radar in Azerbaidjan aan voor gezamenlijk
gebruik en stelt bereid te zijn een nieuw in Zuid-Rusland te bouwen radar
in de samenwerking in te brengen – maar dit alles als alternatief voor de «third site».
De besprekingen in zogenaamd «2 + 2» kader (de ministers van Buitenlandse
Zaken en Defensie van VS en RF) worden voortgezet.De Top van Boekarest – en de Nederlandse opstellingDe NAVO-studies en de besprekingen waarvoor zij als basis dienen, zullen
uiteindelijk moeten resulteren in een besluit over het al dan niet verwerven
van een «eigen» NAVO raketverdedigingssysteem, eventueel als onderdeel
van een constellatie van gecombineerde systemen (met bijvoorbeeld ALTBMD,
VS-systeem en/of mogelijk anderen). Afronding van genoemde studies, die door
verschillende NAVO-organen worden uitgevoerd, vergt gezien de politieke, militaire,
financiële en technische complexiteit van het vraagstuk, tijd. Dat de
mogelijke implicaties van de Amerikaanse «third site» plannen in Europa op een eventueel NAVO-raketverdedigingssysteem
logischerwijs aan die studieopdrachten toegevoegd moest worden, heeft tot
verlenging van de noodzakelijke onderzoekstijd geleid.Dat ook de NAVO zich op enigerlei wijze dient voor te bereiden op mogelijke
gevolgen van de nog steeds voortschrijdende verspreiding van ballistische
raketten is evident. Nederland is van mening dat raketverdediging, in welke
constellatie dan ook, daarin een rol kan spelen en bij kan dragen aan de veiligheid
van NAVO-landen, mits er goede afstemming is tussen verschillende programma’s
en systemen: Complementariteit en coördinatie.De eventuele ontwikkeling van een alomvattend systeem van intercontinentale
raketverdediging moet relevant, haalbaar en betaalbaar zijn.De ondeelbaarheid van veiligheid van het bondgenootschap moet voorop staan.
De mate waarin het gehele NAVO-grondgebied wordt afgedekt en kan worden verdedigd
tegen ballistische raketten is essentieel in de besluitvorming over raketverdediging.De dreiging die uitgaat van ballistische raketten geldt evenzeer voor
de Russische Federatie als voor de NAVO. Voldoende openheid, ook ten aanzien
van Rusland Federatie, is van belang, ook gezien de politieke gevoeligheid
van raketverdediging. Nauwere afstemming tussen (bestaande) nationale capaciteiten
of mogelijke verdergaande samenwerking met Rusland inzake raketverdediging,
in NRR-kader of daarbuiten, zou het Russische wantrouwen tegen de intenties
van de NAVO en individuele lidstaten kunnen verminderen, maar ook de wederzijdse
veiligheid ten goede kunnen komen.Voor Nederland en vele andere NAVO-lidstaten geldt, dat zij, om een zo
afgewogen mogelijk politiek oordeel te kunnen vellen, een definitief besluit
over een zo wezenlijk onderwerp willen nemen op basis van volledig uitgevoerd
en afgerond onderzoek. Dat moment zal in Boekarest nog niet zijn bereikt.Het belang van de aandacht voor de verdediging tegen (tactische) ballistische
raketten volgt uit de geschetste toename van het aantal landen dat over ballistische
raketten beschikt. Zoals eerder in de brief is uiteengezet, levert Nederland
op dit terrein een bijdrage en beschikt op het gebied van de verdediging tegen
(tactische) ballistische raketten over militaire capaciteiten die, mede in
bondgenootschappelijk verband, verder zullen worden ontwikkeld.In alle discussies over raketverdediging is het van belang in het oog
te houden dat de allereerste verdedigingslinie tegen de dreiging van ballistische
raketten het tegengaan van de proliferatie ervan dient te zijn in alle daarvoor
geëigende fora, waaronder de Missile Technology Control
Regime (MTCR) en de Hague Code of Conduct against
Ballistic Missile Proliferation (HCOC) evenals door efficiënte
exportcontrole. Nederland zet zich hier in alle geëigende fora krachtig
voor in en in ijvert er thans voor de betrokkenheid van de 128 bij HCOC aangesloten
landen te vergroten en de uitvoering van de gedragscode te verbeteren. De
HCOC is één van de weinige instrumenten die de verspreiding
van raketten tegengaat door bevordering van transparantie en vertrouwen. Het
EU-voorzitterschap heeft onlangs, mede op aandringen van Nederland, demarches
in derde landen uitgevoerd. De minister van Buitenlandse Zaken zal zeer binnenkort
bij alle ondertekenaars per brief onder de aandacht brengen dat de, in 2002
in Den Haag tot stand gekomen, HCOC een essentieel instrument is om het actuele
probleem van de verspreiding van raketten tegen te gaan en dat het de inzet
vereist van alle landen die de gedragscode hebben ondertekend om de HCOC goed
te laten functioneren. Voorkomen is immers beter dan genezen. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-28676-52.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl