Wijziging Elektriciteitswet 1998 en de Gaswet (verlenging termijn beschermde afnemer); Brief minister met antwoorden op vragen gesteld tijdens het algemeen overleg van 3 december 2003
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-07 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 29303, nr. 7

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum brief

17-12-2003

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2003-2004

29303 nr. 7

08-12-2003

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamI Datum liberalisering kleinverbruikersmarktII Bescherming van consumenten1. Algemene voorwaarden2. Opzegtermijnen3. Klachten van consumenten4. Leveranciersmodel5. Bescherming tegen wanprestatie door buitenlandse leverancier6. Beroep op «niet-ontvankelijkheid van afnemers»
door DTe7. Status DTe als publiekrechtelijk toezichthouder8. Doelmatigheidskortingen9. AansprakelijkheidIII Onderzoek DTe naar liquiditeit en prijsontwikkeling1. Liquiditeit2. PrijsontwikkelingIV Ontwerpbesluit Leveringszekerheid Gaswet en de gasmarkt
in het algemeenOntwerpbesluit Leveringszekerheid Gaswet1. Consistentie met Europese regelgeving2. Alternatieve maatregelen bij extreme kou3. Melding faillissement4. Motie Ten Hoopen5. Reikwijdte van de maatregelen omtrent een «noodleverancier»6. Pieklevering7. - 9/-17 graden8. Prijsvorming piekleveringGas algemeen.1. Spotmarkt gas2. Veilen van importcapaciteit gas3. GrondstofgastariefV Regelgeving1. Boetes2. Planning voorstellen voor gemiddelde kwaliteitsnormen3. Handhavingsplan DTeVI Concentraties, oligopolies, interconnectoren1. Investeringen in productiecapaciteit voor elektriciteit2. Transparantie3 Grootverbruikers en nieuwe centrales4 EU-sancties tegen oligopolies5. Vuile stroom door interconnectoren6. Technische beperkingen importcapaciteit7. Wettelijke regulering oligopolies8. Verplichte verkoop via APXVII Onafhankelijkheid netbeheerdersOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 29303Toon alle publicaties in het hoofddossier
Kamerdossier 28982Toon alle publicaties in dit dossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 57 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
29 303Wijziging van de Elektriciteitswet 1998 en de Gaswet (verlenging termijn
waarbinnen een afnemer wordt beschouwd als beschermde afnemer in de zin van
de Gaswet en de Elektriciteitswet 1998)28 982Liberalisering energiemarktennr. 7BRIEF VAN DE MINISTER VAN ECONOMISCHE ZAKENAan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 8 december 2003Met deze brief kom ik tegemoet aan de wens van de Vaste Commissie voor
Economische Zaken van uw Kamer om schriftelijk antwoord te geven op de tijdens
het Algemeen Overleg van 3 december jl. gestelde vragen, die op dat moment
wegens tijdgebrek niet mondeling konden worden beantwoord. Deze brief is tevens
de beantwoording van de uitgebreide inbreng van de fractie van het CDA op
het wetsvoorstel «Wijziging van de Elektriciteitswet 1998 en Gaswet
in verband met verlenging van de termijn waarbinnen een afnemer wordt beschouwd
als beschermde afnemer in de zin van de Elektriciteitswet 1998 en Gaswet»
(Kamerstukken II, 2003–2004, 29 303 nr. 1 tot en met 3). De inbreng
van de overige partijen zal door middel van de nota bij het verslag worden
beantwoord.Ter wille van de leesbaarheid en vindbaarheid van de door de diverse fracties
gestelde vragen c.q. geleverde inbreng, heb ik een paragraafindeling gemaakt
naar verschillende onderwerpgebieden:I Datum liberalisering kleinverbruikersmarktII Bescherming consumentenIII Onderzoek DTe naar liquiditeit en prijsontwikkelingIV Ontwerpbesluit Leveringszekerheid Gaswet en de gasmarkt in het algemeenV RegelgevingVI Concentraties, oligopolies, interconnectorenVII Onafhankelijkheid netbeheerdersI Datum liberalisering kleinverbruikersmarktTen behoeve van het uitstel naar 1 juli 2004 van het tijdstip waarop de
elektriciteitsmarkt en de gasmarkt voor kleinverbruikers wordt geliberaliseerd
heb ik u eerder in ontwerp een algemene maatregel van bestuur voorgelegd.
Ik ben voornemens de maatregel na contrasignering aan de Minister van Justitie
aan te bieden met het oog op de bekendmaking in het Staatsblad. Dit dient
uiterlijk 12 december a.s. te geschieden. Gelet op het besprokene in het overleg
op 3 december ga ik er van uit dat de Tweede Kamer overeenkomstig
het bepaalde in artikel 1, vierde lid, van de Gaswet, als dan zal hebben ingestemd
met de datumwijziging.Zoals ik in het overleg heb aangegeven is het juridisch niet onmogelijk
deze datum op een later moment, doch uiteraard ruim voor 1 juli 2004, te wijzigen,
indien daartoe aanleiding zou ontstaan. In termen van leden van uw Kamer,
gaat het hier om de mogelijkheid van het invoeren van een zogenaamde noodrem.
In de nota van toelichting op de algemene maatregel van bestuur heb ik dit
tot uitdrukking gebracht. Ik acht het overigens, mede op grond van het advies
van de Commissie Van Rooy, mogelijk en verantwoord dat de markt per 1 juli
2004 wordt geopend.II Bescherming van consumenten1. Algemene voorwaardenVerschillende leden van de Kamer hebben vragen gesteld over de zogenaamde
Algemene voorwaarden. Met name de passage in mijn brief van 6 oktober jl.
(Kamerstukken II, 2003–2004, 28 982 nr. 5), waarin ik aangaf de
bewuste artikelen te heroverwegen heeft bij sommigen van u enige bezorgdheid
opgeroepen. Met «heroverwegen» heb ik echter beslist niet bedoeld
dat ik overwoog deze bepalingen te schrappen of van hun essentie, namelijk
ook de bescherming van zakelijk kleinverbruikers, te ontdoen. Mijn bedoeling
was te zoeken naar een manier om de bewuste artikelleden (art. 26a, tweede
lid, van de Elektriciteitswet 1998 en art. 14, vierde lid, van de Gaswet)
zodanig aan te passen, dat zij de intentie van de indieners van de amendementen
waarmee deze artikelen in de wet zijn opgenomen blijven weerspiegelen, maar
waarbij de geconstateerde inbreuk op het gesloten stelsel van het Burgerlijk
Wetboek (BW) tot een minimum beperkt zou kunnen worden. De duidelijke wens
van de Tweede Kamer om de bescherming van klein zakelijke afnemers te verbeteren
is hierbij voor mij leidend. Het initiële idee van het amendement zal
dan ook in mijn voorstel behouden blijven. Ik ben voornemens een en ander
zo te regelen dat voor consumenten de bestaande bescherming van de artikelen
236 en 237 van boek 6 van het Burgerlijk Wetboek in stand blijft, en dat kleinzakelijke
afnemers op het punt van algemene voorwaarden dezelfde bescherming wordt gegeven
als de (huishoudelijk) consument. Deze regeling omtrent de algemene voorwaarden
zal zowel op de voorwaarden van netbeheerders als van vergunninghouders van
toepassing zijn.2. OpzegtermijnenLeden van Uw Kamer vroegen of ik bereid ben er voor te zorgen dat de opzegtermijn
van consumenten en kleine zakelijke afnemers beperkt wordt tot één
maand.Consumenten die momenteel energie afnemen van vergunninghoudende leveranciers
op basis van artikel 54 Elektriciteitswet 1998 en artikel 22 van de Gaswet,
kunnen op ieder moment te kennen geven dat zij de overeenkomst wensen te beëindigen.
Wel dienen zij conform de algemene voorwaarden die door EnergieNed namens
haar leden en in overleg met de Consumentbond tot stand zijn gekomen, daarbij
een opzegtermijn van ten hoogste 9 dagen in acht te nemen. Alle vergunninghouders
die zijn aangesloten bij EnergieNed hanteren deze voorwaarden, zodat consumenten
ook in staat zijn een eventueel geschil hierover aanhangig te maken bij de
Geschillencommissie Openbare Nutsbedrijven.Ik acht het niet nodig de opzegtermijn van kleine zakelijke afnemers bij
wet te maximeren. Al op 17 november jl. ben ik gestart met een massamediale
voorlichtingscampagne. Daarbij wordt vooral aandacht geschonken
aan de rechten en plichten van kleine zakelijke afnemers. Ik vind daarom dat
deze categorie verbruikers voldoende in staat is tijdig te anticiperen op
de aanstaande keuzevrijheid. Daarbij merk ik op dat zakelijke afnemers op
de vrije markt aanmerkelijk kortere opzegtermijnen overeen weten te komen
dan in het verleden gangbaar. Tot slot, sluit ik mij aan bij de commissie
Van Rooy die leveranciers oproept tot coulance met betrekking tot de opzegtermijnen
van zakelijke afnemers.3. Klachten van consumentenMij is gevraagd wie de klachten van consumenten behandelt. Klachten van
een consument worden in eerste instantie door de leverancier of netbeheerder
zelf in behandeling genomen. Wanneer dit voor de consument niet tot een bevredigende
oplossing leidt, heeft hij de mogelijkheid zich tot een onafhankelijke geschillencommissie
te wenden. Alle in Nederland opererende vergunninghouders zijn op grond van
de geldende vergunningsregels verplicht onafhankelijke geschilbeslechting
aan te bieden. DTe toetst deze verplichting bij de vergunningaanvraag. Alle
netbeheerders en nagenoeg alle vergunninghouders hebben zich daartoe aangesloten
bij de Geschillencommissie Openbare Nutsbedrijven, welke in het verleden door
EnergieNed, Vewin (brancheorganisatie van drinkwaterbedrijven) en de Consumentenbond
is opgericht. Deze geschillencommissie brengt voor partijen een bindend advies
uit.Indien een energieleverancier of netbeheerder zijn verplichtingen opgelegd
door de Elektriciteitswet 1998 of de Gaswet niet nakomt kan de consument met
een beroep op wanprestatie of onrechtmatige daad zich eveneens tot de rechter
wenden.Verder merk ik op dat het BW de mogelijkheid biedt dat een stichting of
vereniging namens anderen wier belangen worden geschaad, een rechtsvordering
instelt ter bescherming van die belangen. Dit maakt de mogelijkheid voor consumenten
om recht te halen in gelijksoortige zaken eenvoudiger en goedkoper. Daarnaast
heeft ook de DTe een belangrijke, publiekrechtelijke rol in de bescherming
van de consument. Zij heeft daartoe een aantal instrumenten ter beschikking.
In aanvulling op het reeds bestaande instrumentarium, de bindende aanwijzing
en de last onder dwangsom, zal de DTe de mogelijkheid krijgen bij overtreding
van de Elektriciteitswet 1998 of de Gaswet een bestuurlijke boete op te leggen.
Deze kan bijvoorbeeld worden opgelegd bij het niet correct uitvoeren van het
switchverzoek van de klant door de netbeheerder. Het boete-instrument zal
zich evenwel niet beperken tot het functioneren van netbeheerders.Het boete-instrument kan bijvoorbeeld ook worden gebruikt bij het leveren
zonder vergunning aan kleinverbruikers, wanneer een leverancier weigert informatie
aan DTe te verstrekken of bij schending van de leveringsplicht aan kleinverbruikers.4. LeveranciersmodelLeden van uw Kamer hebben gevraagd waarom er twee modellen in de markt
worden gehanteerd die de relaties tussen aan de ene kant de klant en aan de
andere kant de leverancier en netbeheerder beschrijven. In het Platform Versnelling
Energieliberalisering (PVE) is door alle partijen overeengekomen voor kleinverbruikers
zoveel mogelijk het zogenaamde leveranciersmodel te hanteren. Dit model regelt
dat kleinverbruikers hun leverancier inschakelen en hun contacten met de netbeheerder
via deze laten lopen. Het leveranciersmodel is ontwikkeld met het oog op het
gemak voor de klant voor facturering en mutaties als gevolg van switchen en
verhuizen. Aan het model ligt een modelovereenkomst ten grondslag over de
informatie-uitwisseling en betaling tussen netbeheerders en leveranciers.
Voor de grote zakelijke klanten zijn hierover geen nadere afspraken
gemaakt, omdat het goed voorstelbaar is dat deze klanten rechtstreeks contact
willen onderhouden met zowel de netbeheerder als de leverancier. In dat geval
is er sprake van het netbeheerdersmodel. Op dit moment veroorzaken noodzakelijke
aanpassingen van de administratieve systemen dat het leveranciersmodel niet
over de volle breedte in de markt wordt toegepast. EnergieNed onderzoekt daarom
met netbeheerders en leveranciers de mogelijkheid of deze modelovereenkomst
meer bij de praktijk kan aansluiten. Ook wordt er bezien of de afspraken over
de betaling tussen netbeheerders en leveranciers gefaseerd geïmplementeerd
kunnen worden. De klant die gekozen heeft voor het leveranciersmodel merkt
van dit laatste overigens niets en zijn bevrijdende betaling zal in alle gevallen
gegarandeerd zijn. Hierdoor worden toekomstige discussies over dubbele facturen
voorkomen. Het is uiteindelijk aan individuele marktpartijen te besluiten
wel of niet van het leveranciersmodel gebruik te maken. Indien klanten dit
een belangrijk element in de keuze voor een leverancier vinden, ben ik ervan
overtuigd dat marktpartijen geprikkeld worden het leveranciersmodel aan te
bieden.5. Bescherming tegen wanprestatie door buitenlandse leverancierLeden van Uw Kamer vroegen of de consument wel voldoende beschermd is
tegen het niet goed presteren van een buitenlandse leverancier. Ik wijs erop
dat de Elektriciteitswet 1998 en de Gaswet geen onderscheid maken tussen Nederlandse
en buitenlandse leveranciers. In beide gevallen zullen leveranciers een vergunning
voor levering aan kleinverbruikers moeten hebben (art. 43 Gaswet en artikel
95a Elektriciteitswet 1998) Daarbij hoort ook dat men moet beschikken over
een onafhankelijke voor de consument toegankelijke geschillencommissie. Daarnaast
is ook een buitenlandse leverancier die wil leveren aan Nederlandse consumenten
gehouden aan de relevante bepalingen uit het Burgerlijk Wetboek, waarover
ik u in mijn brief van 6 oktober jl. (Kamerstukken II, 2003–2204, 28 982
nr. 5) heb geïnformeerd. Immers, indien buitenlandse bedrijven hier op
de markt actief zijn, vallen zij voor die activiteiten automatisch onder het
in Nederland geldende recht.6. Beroep op «niet-ontvankelijkheid van afnemers»
door DTeLeden van de Kamer vroegen of de directeur van de DTe zich in toenemende
mate beroept op «niet-ontvankelijkheid van afnemers» als argument
om deze afnemers van een inhoudelijke toetsing door de rechter van besluiten
van de directeur van de DTe af te houden.De directeur DTe heeft aangeven dat zowel de statuten van deze organisaties
als het vervallen van procesbelang een rol hebben gespeeld in het standpunt
van DTe over de niet-ontvankelijkheid. Het procesbelang van LTO/PT zou vervallen
zijn omdat de indicatieve tarieven waartegen de belangenorganisaties procederen
geen werking meer hebben. Ik heb begrepen dat deze zaken in januari op de
agenda van het College van Beroep voor het Bedrijfsleven staan. Het lijkt
mij verstandig om de rechter hier nu eerst een oordeel over te laten vormen.Op grond van de Algemene wet bestuursrecht (Awb) is DTe, net als elk ander
bestuursorgaan, in bezwaarprocedures gehouden de ontvankelijkheid van partijen
die bezwaar maken tegen een besluit van de directeur DTe, te toetsen. Op grond
van artikel 1:2 van de Awb wordt onder belanghebbende verstaan: degene wiens
belang rechtstreeks bij een besluit is betrokken. Ik wijs de leden van uw
Kamer erop dat de besluiten van de directeur DTe zich vaak richten tot de
netbeheerder. De netbeheerders zijn daarmee vaak direct belanghebbende bij
het betreffende besluit. Voor belangenorganisaties zijn de algemene en collectieve
belangen die zij krachtens hun doelstellingen en blijkens hun feitelijke werkzaamheden
in het bijzonder behartigen van belang (artikel 1:3, derde lid van de Awb). DTe beoordeelt dit per geval. Vaak spelen de statuten van een belangenorganisatie
daarbij een grote rol. Belangenorganisaties hebben hier overigens zelf invloed
op. Immers door aanscherping of aanpassing van hun statuten of hun feitelijke
werkzaamheden kunnen zij dit formele oordeel sterk beïnvloeden. Bovendien
kunnen belangenorganisaties vaak ook namens één of meer direct
belanghebbenden optreden.Ik ben daarom van oordeel dat een wetswijziging om de rechtspositie van
belangenorganisaties in de Elektriciteitswet 1998 of de Gaswet te verbeteren
overbodig is. Bovendien zou dit een afwijking betekenen van het stelsel voor
rechtsbescherming zoals dit is neergelegd in de Algemene wet bestuursrecht.7. Status DTe als publiekrechtelijk toezichthouderDe Kamer heeft mij gevraagd naar de status van DTe als publiekrechtelijk
toezichthouder in het licht van de vraag of DTe zich in voldoende mate op
de consument richt en in dat kader voldoende bevoegdheden heeft. De DTe is
als onderdeel van de NMa een publiekrechtelijk toezichthouder. Zoals u weet
ben ik van plan de NMa op korte termijn de status van zelfstandig bestuursorgaan
(zbo) te geven. Dit laatste acht ik van groot belang voor een efficiënte,
onafhankelijke en slagvaardige toezichthouder, zowel voor het bedrijfsleven
als voor de consument.In het afgelopen jaar is DTe begonnen meer accent te leggen op het toezicht
op het gedrag van marktpartijen. De bescherming van de consument vormt daarbij
een belangrijk aspect. Het toezicht komt onder meer tot uitdrukking door toetsing
van aanvragen van een leveringsvergunning, en er scherp op toezien dat alle
leveranciers daadwerkelijk over een vergunning beschikken. Daarnaast ziet
DTe toe op het gedrag van marktpartijen in het licht van de wet, zoals het
in acht nemen van de maximale termijn voor het uitvoeren van een switch. Indien
nodig zal DTe handhavend optreden. Om de effectiviteit daarvan te vergroten
zal het handhavinginstrumentarium zoals aangekondigd worden uitgebreid met
het boete-instrument.Leden van Uw Kamer vroegen naar een reactie op de stelling van de Consumentenbond
dat de DTe ook de transparantie in de markt zou moeten vergroten door objectieve
informatie te verschaffen over onder meer de prijzen van verschillende leveranciers.
Ik acht dit op dit moment niet nodig, aangezien in de markt goede initiatieven
zijn genomen om de prijstransparantie, via verschillende websites te vergroten.Consumenten kunnen wel rechtstreeks vragen stellen via de gratis informatielijn
van de NMa en de DTe en via e-mail. Vanaf begin 2004 zal DTe objectieve informatie
verstrekken over het functioneren van energiebedrijven. Zij zal daarbij onder
meer gebruik maken van klachten die haar bereiken. De informatie zal zich
toespitsen op de kwaliteit van de nota's het overstappen naar andere leveranciers
en de administratieve verwerking van verhuizingen. DTe zal daarbij onder meer
gebruik maken van de door de commissie Van Rooy genoemde methodiek van het
Britse Energywatch, waardoor kwaliteitsverschillen
tussen de verschillende bedrijven zichtbaar worden.Ook vroegen leden van Uw Kamer om een reactie op de mening van de Consumentenbond
dat DTe vooraf moet kunnen ingrijpen tegen agressieve verkoopmethoden van
energieleveranciers. Ik vind dat de consument op dit punt voldoende beschermd
is. Zoals collega Donner en ik al in de brief van 6 oktober jl. (Kamerstukken
II, 2003–2004, 28 982 nr. 5) hebben aangegeven beschikken consumenten
over een juridisch sterke positie. De commissie Van Rooy heeft dit in haar
laatste rapportage bevestigd. Zoals aangekondigd in genoemde brief
zal deze positie zal nog verder versterkt worden door wijziging van het Burgerlijk
Wetboek inzake consumentenkoop, in die zin dat de regels omtrent consumentenkoop
ook van toepassing zullen zijn op gas en elektriciteit. Allereerst zal de
Raad voor de Rechtspraak zich moet uitspreken over de werklast alvorens het
wetsvoorstel aan de Raad van State gestuurd kan worden. Mijn collega Donner
en ik streven er krachtig naar dat voor de marktopening op 1 juli 2004, elektriciteit
en gas niet langer zullen zijn uitgezonderd van de consumentenkoopregeling.Daarnaast zal ik, zoals toegezegd bij de behandeling van de begroting
van Economische Zaken, bij de beantwoording van de motie Heemskerk nog kijken
naar de manier waarop het consumentenbelang door de verschillende markttoezichthouders
wordt gediend.Verder zijn, zoals eerder al opgemerkt, leveranciers gebonden aan de eisen
die zijn verbonden aan het verkrijgen van een vergunning voor het leveren
aan kleinverbruikers Dat werpt een drempel voor malafide bedrijven op.Tot slot merk ik op dat consumenten of consumentenorganisaties op grond
van het Burgerlijk Wetboek altijd de mogelijkheid hebben bij de rechter overtredingen,
van bijvoorbeeld de Colportagewet, de Wet misleidende reclame of de Wet Verkoop
op afstand, aan te kaarten.8. DoelmatigheidskortingenLeden van uw Kamer vroegen of de overeenkomst met de netbeheerders (in
het kader van de zogenoemde reparatie van de x-factoren naar aanleidingen
van een uitspraak van het CBB) bepaalt dat eventuele prijsverhogende effecten
wel worden doorberekend en eventuele prijsverlagende effecten niet. Van een
dergelijke situatie kan natuurlijk geen sprake zijn omdat dit in zou druisen
tegen het gehanteerde systeem van tariefregulering. In het op basis van de
CBB uitspraak herziene besluit van DTe over de nettarieven elektriciteit en
de transporttarieven gas voor de jaren 2001–2003 zijn zowel de x-factoren
voor de eerste als voor de tweede reguleringsperiode vastgelegd. Na het besluit
optredende kostenveranderingen, zowel verhogingen als verlagingen worden niet
doorberekend in deze x-factoren en hebben derhalve geen invloed op de tarieven
in deze periodes. Vanaf de derde reguleringsperiode zullen in het systeem
van maatstafconcurrentie wel de gemiddelde kostenveranderingen worden doorberekend.
Dit betreft zowel kostenverhogingen als verlagingen.9. AansprakelijkheidIn reactie op vragen van enkele leden van uw Kamer naar aanleiding van
het onlangs door de Algemene Energieraad (AER) uitgebrachte advies over aansprakelijkheid
bij leveringsonderbrekingen merk ik – vooruitlopend op mijn op een later
tijdstip aan u toe te zenden formele reactie op het advies van de raad –
het volgende op. Ik ben blij met het advies van de raad. Enerzijds omdat ik
met de raad van mening ben dat aansprakelijkheid bij leveringsonderbrekingen
van stroom en gas goed geregeld moeten zijn. Anderzijds omdat de raad duidelijk
laat zien dat een goede aansprakelijkheidsregeling «een kwestie is van
maatvoering en balans» waarin de belangen van diverse betrokkenen (de
individuele klant, het collectief van klanten, de netbeheerder, producenten
en leveranciers) op een evenwichtige manier tegen elkaar moeten worden afgewogen.
Dat laatste vraagt om zorgvuldigheid, ook in mijn reactie op het advies. Dat
past ook bij de opvatting van de raad waar hij stelt het van groot belang
te vinden dat voldoende tijd wordt besteed aan het ontwerpen van een goede regeling. En voorts, dat gedegen onderzoek naar jurisprudentie
en verzekerbaarheid nodig is. Mede met het oog op dit laatste bereid ik mijn
reactie op het advies van de raad in nauw overleg met de Minister van Justitie
voor.III Onderzoek DTe naar liquiditeit en prijsontwikkeling1. LiquiditeitHet Market Surveillance Committee van DTe heeft dit voorjaar gewezen op
de teruglopende liquiditeit op de Nederlandse elektriciteitsmarkt. Signalen
uit de markt wijzen in de richting van een sindsdien verder afnemende liquiditeit.
Zo zijn er berichten dat enkele partijen zich hebben teruggetrokken. Verschillende
leden van uw Kamer hebben mij daarover vragen gesteld.De teruglopende liquiditeit baart mij zorgen, gelet op het belang van
een goed functionerende groothandelsmarkt voor de concurrentie op de eindverbruikersmarkt.
Ik heb DTe daarom verzocht een onderzoek te verrichten naar de ontwikkeling
van de liquiditeit op de Nederlandse elektriciteitsmarkt, in aanvulling op
het onderzoek dat dit voorjaar door het MSC is verricht. Het gaat in het bijzonder
om de volgende vragen:– Hoe heeft de liquiditeit zich dit jaar feitelijk ontwikkeld, i.h.b.
sinds het uitbrengen van het rapport van het MSC afgelopen voorjaar? Zijn
het volume en het aantal partijen dat actief is op de markt inderdaad verder
afgenomen? Wat zijn de beweegredenen geweest voor partijen om zich van de
markt hebben terug te trekken? Om welk (type) partijen gaat het?– Wat zijn de achterliggende oorzaken geweest van de teruglopende
liquiditeit? Welke rol hebben incidentele factoren gespeeld bij de ontwikkeling
van de liquiditeit? In hoeverre zijn de factoren van meer structurele aard?– Hangt een lagere liquiditeit samen met de mogelijkheid om de elektriciteitsprijs
te beïnvloeden?– Wat is de verwachting t.a.v. de ontwikkeling van de liquiditeit
voor de eerstkomende periode?– Belemmert het verwachte liquiditeitsniveau een effectieve concurrentie
op de groothandelsmarkt en uiteindelijk op de markt voor levering aan eindverbruikers?Indien de laatste vraag bevestigend moet worden beantwoord, vraag ik de
DTe mij te adviseren over de mogelijkheden om de liquiditeit op de Nederlandse
markt structureel te verbeteren. DTe heeft mij aangegeven het onderzoek te
richten op de maand januari, zodat een vergelijking met het vorige onderzoek
dat betrekking had op januari 2003, goed mogelijk is. Dit betekent dat DTe
eind februari 2004 over haar bevindingen aan mij zal rapporteren. Ik vraag
de DTe tevens het onderzoek waar wenselijk samen met de NMa te verrichten.2. PrijsontwikkelingDe prijsontwikkelingen van de laatste maanden op de APX en de OTC-markt
zijn voor mij een reden tot zorg en waakzaamheid. De signalen van marktpartijen
en organisaties daarover neem ik ter harte. Ik wijs in dit verband op het
onderzoek naar de liquiditeit dat DTe op mijn verzoek gaat verrichten. Ik
stel echter ook vast dat prijsbewegingen bij marktwerking horen. De tijd van
gereguleerde prijzen waarin alle kostenstijgingen werden afgewenteld op de
afnemers ligt achter ons. Kijkend naar de feiten, stel ik vast dat de prijzen
voor kleinverbruikers zonder liberalisering nog aanzienlijk hoger hadden gelegen.
Dit is het gevolg van de efficiëntieslag waarover ik het in mijn brief
van 1 december (Kamerstuk 21 501–33/28 982, nr.
44) heb gehad. De prijzen liggen nog steeds lager dan op het moment dat we
de discussie over liberalisering zijn begonnen, zeker als we de inflatie en
de gestegen gasprijzen in ogenschouw nemen. Ik stel ook vast dat de prijzen
in omringende landen eveneens stijgen en dat de prijsverschillen met Duitsland
voor levering in 2005 geleidelijk aan wat afnemen. Natuurlijk gaat dat wel
met enige schommelingen gepaard maar, nogmaals, dat is ook de markt. De overheid
moet alleen in heel uitzonderlijke gevallen interveniëren op de markt.
Ik voel dan ook niets voor het invoeren van maximumprijzen.IV Ontwerpbesluit Leveringszekerheid Gaswet en de gasmarkt
in het algemeenOntwerpbesluit Leveringszekerheid GaswetMet betrekking tot het ontwerpbesluit leveringszekerheid Gaswet ben ik
verheugd dat in zijn algemeenheid de Kamer positief heeft gereageerd op het
voorstel. Ik ben voornemens om zo snel mogelijk na het vervolgoverleg van
17 december a.s. het ontwerpbesluit voor te leggen aan de Raad van State.
Dit zal ik doen nadat ik het ontwerpbesluit aangepast heb om enkele inhoudelijke
en juridische onduidelijkheden weg te nemen, waarop belanghebbenden en uw
Kamer mij hebben gewezen. Hieronder ga ik in op de nadere vragen die door
leden van Uw Kamer gesteld zijn.1. Consistentie met Europese regelgevingEnkele leden van uw Kamer vroegen zich af of het ontwerpbesluit wel past
binnen de tweede Gasrichtlijn (2003/55/EG) van de Europese Unie. De genoemde
Gasrichtlijn stelt expliciet dat lidstaten openbare dienstverplichtingen mogen
opleggen aan gasbedrijven, onder andere met het oog op leveringszekerheid
en consumentenbescherming. Dergelijke openbare dienstverplichtingen moeten
wel objectief, transparant en non-discriminatoir zijn en moeten voldoen aan
het zogenoemde proportionaliteitsvereiste. Verder verplicht de richtlijn lidstaten
maatregelen te treffen om een hoog niveau van consumentenbescherming te waarborgen.
Het ontwerpbesluit leveringszekerheid Gaswet voldoet hieraan. Bovendien is
de marktverstoring die het gevolg is van het centraliseren van de pieklevering
proportioneel, gezien het te beschermen doel, leveringszekerheid voor kleinverbruikers.
Er treedt immers alleen een significante marktverstoring op in de capaciteitsmarkt
(vrijwel geen verstoring in de commoditymarkt), en zelfs binnen deze verstoring
blijft concurrentie mogelijk. De maatregel legt immers allerminst vast wie
de extra capaciteit, benodigd voor extreem koude dagen, aan de landelijke
netbeheerder aanbiedt. Verder is het zo dat het gros van de benodigde capaciteit
voor kleinverbruikers, namelijk voor -9 Celsius en warmer, niet onder dit
ontwerpbesluit valt. Daar grijpt dit ontwerpbesluit niet op in en zijn er
nog voldoende mogelijkheden voor marktpartijen die investeringen plegen in
capaciteitsmaatregelen, zoals ondergrondse opslag. Tot slot geldt voorliggend
ontwerpbesluit voor iedere leverancier aan kleinverbruikers, zonder onderscheid
te maken in de nationaliteit van de leverancier. Het ontwerpbesluit leveringszekerheid
Gaswet is daarom in lijn is met Europese regelgeving. Overigens heeft over
het ontwerpbesluit ten tijde van de totstandkoming overleg plaatsgevonden
met de Europese Commissie, juist met het oog op het voorkomen van strijdigheid
met de Europese richtlijn.2. Alternatieve maatregelen bij extreme kouEnkele leden van uw Kamer vroegen zich af waarom er niet gekozen is voor
een alternatieve maatregel om de leveringszekerheid bij extreme kou te
garanderen. In dit alternatief reserveert de landelijke netbeheerder alleen
reservecapaciteit, als ex ante door DTe wordt geconstateerd dat vergunninghouders
te weinig gecontracteerd hebben. Vervolgens worden de kosten, die de landelijke
netbeheerder maakt voor deze reservering, gedragen door vergunninghouders
die ex post te weinig hebben gecontracteerd. Ik vind dat het primaire doel,
de leveringszekerheid voor kleinverbruikers, in dit alternatief ondersneeuwt.
Ten eerste is er onvoldoende stimulans voor vergunninghouders om (vóóraf)
te investeren in leveringszekerheid voor extreem koude dagen. Immers, het
alternatief beoogt dat er alleen kosten ontstaan voor de vergunninghouder
als extreme kou daadwerkelijk optreedt, terwijl er wel, door de landelijke
netbeheerder, iedere winter geïnvesteerd dient te worden in reservecapaciteit.
Ten tweede is de controle ex ante door DTe een momentopname, die niet overeen
hoeft te komen met de werkelijke hoeveelheid klanten van vergunninghouders
tijdens de winter. Tussen het moment van controle en een extreem koude dag,
mogen in een vrije markt klanten van leverancier wisselen. Een vergunninghouder
met een afnemend aantal klanten onder kleinverbruikers is dan uiteraard vrij
om het overschot aan reservecapaciteit elders aan te bieden, dus niet noodzakelijkerwijs
aan een vergunninghouder met een toegenomen hoeveelheid klanten onder kleinverbruikers.
Zodoende kan er een tekort ontstaan. Het ontwerpbesluit leveringszekerheid
Gaswet kent deze twee nadelen niet. Aangezien mijn primaire doel de leveringszekerheid
voor kleinverbruikers is, zal ik het ontwerpbesluit op dit punt niet aanpassen,
omdat het model dat ik voorstel in het ontwerpbesluit naar mijn stellige overtuiging
de leveringszekerheid voor de kleinverbruiker het beste garandeert.3. Melding faillissementLeden van uw Kamer vroegen mij welke mogelijkheden de DTe heeft om te
handhaven dat partijen een faillissement van een leverancier zullen melden.
Zoals u weet, ben ik voornemens de DTe een boete-instrument te geven. Dit
instrument zal ook gelden voor de maatregelen bij een faillerende vergunninghouder;
zodoende is een extra «stok achter de deur» gecreëerd.4. Motie Ten HoopenLeden van uw Kamer vroegen mij of ik uitvoering geef aan de motie Ten
Hoopen (Kamerstukken II, 2002–2003, 28 600, XIII, nr. 26). Met
voorliggend ontwerpbesluit leveringszekerheid Gaswet wordt in de geest van
de motie Ten Hoopen gehandeld. Strikt formeel geeft het ontwerpbesluit echter
uitvoering aan het amendement Kortenhorst (neergelegd in artikel 10 en artikel
47 Gaswet). De Motie Ten Hoopen is meer omvattend dan het amendement Kortenhorst.
In de Motie Ten Hoopen wordt het Kabinet verzocht een wetsvoorstel in te dienen
tot wijziging van de Gaswet met het oog op de publieke belangen in de gassector,
m.n. met het oog op het handhaven van het kleine veldenbeleid en het onafhankelijk
beheer van het hogedrukgastransport. Met het wetsvoorstel «Wijziging
van de Elektriciteits- en Gaswet in verband met implementatie en aanscherping
van het toezicht netbeheer», dat ik nog dit jaar zal indienen, beoog
ik uitvoering te geven aan de motie. Het kleine veldenbeleid, al opgenomen
in de huidige Gaswet, zal volledig gehandhaafd blijven. Genoemd wetsvoorstel
bevat, mede met het oog op implementatie van de Europese richtlijn, regels
omtrent de juridische splitsing van Gasunie en regels met betrekking tot het
onafhankelijk beheer van het gastransportnet.5. Reikwijdte van de maatregelen omtrent een «noodleverancier»Leden van Uw Kamer vroegen of ook kleinzakelijke afnemers onder de regeling «noodleverancier» vallen, omdat de kleinzakelijke
afnemer naar hun mening vergelijkbaar is met de consument voorzover het gasinkoop
betreft. Ik sluit mij volledig aan bij dit standpunt. De genoemde regeling
zal dan ook gelden voor alle kleinverbruikers. Voor elektriciteit is eveneens
een regeling in de maak, die analoog is aan het onderdeel «noodleverancier»
van het ontwerpbesluit leveringszekerheid Gaswet. Deze regeling zal in de
Systeemcode worden opgenomen. De gezamenlijke netbeheerders zullen deze in
januari aan DTe sturen. Het is gepland deze regeling vast te stellen in het
voorjaar van 2004. Het lijkt me voorbarig om deze regeling op dit moment inhoudelijk
te bespreken, aangezien DTe nog wacht op een voorstel van de gezamenlijke
netbeheerders.6. PiekleveringDoor leden van uw Kamer is de reikwijdte van het ontwerpbesluit op het
onderdeel pieklevering ter sprake gebracht, en werd de vraag gesteld of het
gehele midden- en kleinbedrijf onder de regeling zou moeten vallen. Ik wijs
erop dat een groot deel van het midden- en kleinbedrijf, namelijk zij die
jaarlijks minder dan 170 000 m3 gas afnemen, onder de regeling
zal vallen. Deze afnemers zijn immers gedefinieerd als kleinverbruiker. Afnemers
met een hoger jaarlijks gasverbruik hebben een veel sterkere inkooppositie.
Derhalve beschouw ik extra maatregelen voor hen als onnodig marktverstorend.
Er wordt wel beweerd dat het gasnet één communicerend vat is,
zodat een beperkte reikwijdte van maatregelen überhaupt niet mogelijk
is. Dit is mijns inziens onjuist. Uiteraard is het van belang het gehele gasnet
op druk te houden, maar de manier waarop hiertoe bijgedragen kan worden, verschilt
per doelgroep. Voor kleinverbruikers kan tijdens extreme kou praktisch alleen
via de aanbodzijde voor voldoende gasdruk gezorgd worden, waartoe voorliggend
ontwerpbesluit strekt. Bij grootverbruikers zijn individuele maatregelen aan
de vraagkant een reële optie; de benodigde deskundigheid mag bij hen
aanwezig worden verondersteld. Zodoende is de reikwijdte van het ontwerpbesluit
niet alleen in lijn met het publieke belang, maar tevens realiseerbaar.7. - 9/-17 gradenEnkele leden van de Kamer stelden de vraag waarom ik gekozen heb om zeldzaam
koude winterdagen te definiëren als dagen waar de gemiddelde etmaaltemperatuur
tussen min 9 graden en min 17 graden Celsius ligt. De kernvraag hierbij is:
waar ligt de grens tussen enerzijds voor de markt aantrekkelijke levering,
en anderzijds pieklevering, die economisch onaantrekkelijk is voor individuele
leveranciers? Er is voor deze grens geen definitie te vinden die door iedereen
wetenschappelijk aanvaard is. Ik schat echter in dat de markt voldoende mogelijkheden
heeft om gaslevering die vaker dan ééns per twee jaar nodig
is, het leeuwendeel dus, zelf op te pakken. Voor levering die veel minder
vaak voorkomt, in de ordegrootte van één week per 15 jaar, vind
ik de marktprikkels onvoldoende en ben ik niet bereid, zeker in de eerste
jaren na marktopening, onnodig risico nemen met de leveringszekerheid aan
kleinverbruikers. Deze tweejaarlijkse frequentie in het achterhoofd houdend,
brengen meteorologische statistieken mij op een temperatuurgrens van min 9
graden Celsius. De ondergrens van min 17 graden wordt nu al gehanteerd; de
huidige gasinfrastructuur is erop gebouwd dat er boven deze temperatuur wel
voldoende capaciteit is om aan alle vraag te voldoen. De historie van de Nederlandse
gaslevering geeft mij geen aanleiding om deze grens aan te passen. 8. Prijsvorming piekleveringLeden van uw Kamer maakten zich zorgen over de prijsvorming rondom de
dienst pieklevering en vroegen zich af of de positie van de kleinverbruiker
niet wordt geschaad. Ik wijs erop dat de dienst pieklevering bestaat uit een
transport- , commodity-, en capaciteitsdeel. Voor
het transportdeel zijn er wettelijke procedures (Gaswet, artikel 80 en artikel
81) voor het vaststellen van de tarieven en voorwaarden voor transport van
gas. Commodity en capaciteit zijn te koop op de
Noordwest-Europese groothandelsmarkt. De landelijke netbeheerder zal beiden
inkopen onder de meest voordelige en zekere voorwaarden. Dit is en blijft
een markt met concurrentie, omdat voorliggend ontwerpbesluit alleen regels
stelt aan de inkoop voor vergunninghoudende leveranciers, een stap lager in
de leveringsketen. Vandaar dat sprake is van zogenoemde marktconforme tarieven
voor deze dienst van de beheerder van het landelijk gastransportnet. In het
ontwerpbesluit is geregeld dat DTe zal toezien op deze tarieven. Tot slot
wijs ik er op dat voor de eindprijzen aan kleinverbruikers wettelijk is vastgelegd
(artikel 44, eerste lid Gaswet) dat leveranciers redelijke tarieven dienen
te hanteren. Ook hierop ziet de DTe toe. Ik ben daarom van mening dat de positie
van de kleinverbruiker niet geschaad wordt.Gas algemeen.1. Spotmarkt gasLeden van uw Kamer vroegen of er een spotmarkt voor gas bij de APX komt.Op dit moment beziet de APX de mogelijkheden om een dergelijke spotmarkt
op te zetten. Voor zover ik begrepen heb zit men nog in de fase van een haalbaarheidsonderzoek.
In dat kader wordt door APX met diverse marktpartijen en met de beheerder
van het landelijk gastransportnet (GTS) gesproken. Ik sta positief tegenover
een dergelijk initiatief.2. Veilen van importcapaciteit gasMij is ook gevraagd hoe ik tegenover het veilen van importcapaciteit voor
gas sta. Ik heb begrepen dat er zorgen zijn omtrent de importcapaciteit van
het landelijk gastransportnet. Een mogelijk tekort aan importcapaciteit werd
door onderzoeksbureau Brattle in een onderzoek in opdracht van de DTe als
een van de problemen voor een gasmarkt gesignaleerd. DTe evalueert op dit
moment – mede naar aanleiding van genoemd rapport – de richtlijnen
voor toegang tot het gasnet en organiseert in dat kader een marktconsultatie.
Ik vind het daarom nog te vroeg inhoudelijk in te gaan op de vraag of importcapaciteit
geveild zou moeten worden.3. GrondstofgastariefLeden van uw Kamer hadden een vraag over het grondstoftarief van Gasunie
Trade & Supply. In zijn algemeenheid wil ik mij niet mengen in commerciële
afwegingen van ondernemingen. Naar ik begrepen heb zijn de onderhandelingen
tussen Gasunie en de afnemers bovendien nog gaande. Ik wil derhalve noch vooruitlopen
op de uitkomsten van die onderhandelingen noch speculeren over de gevolgen
daarvan.V Regelgeving1. BoetesDiverse leden van uw Kamer hebben, mede naar aanleiding van uitlatingen van de Consumentenbond, gevraagd hoe het precies met boetes
zit. Graag licht ik nog eens nader mijn voornemen omtrent de introductie van
een boetesysteem toe. Ik wil het handhavingsinstrumentarium van de DTe uitbreiden
door de DTe de mogelijkheid te geven om bij overtreding van een groot aantal
specifiek aangewezen bepalingen van de Gaswet en de Elektriciteitswet 1998
een boete op te leggen. Daarbij gaat het niet alleen om bepalingen die gericht
zijn op netbeheerders, maar ook om bepalingen die verplichtingen voor leveranciers
behelzen. Het voorstel voor dit boete-instrument is onderdeel van het wetsvoorstel
tot wijziging van de Elektriciteits- en Gaswet in verband met implementatie
en aanscherping van het toezicht netbeheer. Ik zal dit wetsvoorstel nog dit
jaar indienen bij uw Kamer. In verband met de implementatiedatum van de herziene
Europese liberaliseringsrichtlijnen moet genoemd wetsvoorstel op 1 juli 2004
tot wet zijn verheven en in werking treden. Dat betekent dat DTe op het moment
van marktopening over het boete-instrument zal kunnen beschikken.2. Planning voorstellen voor gemiddelde kwaliteitsnormenLeden van Uw Kamer vroegen naar de planning van de voorstellen voor gemiddelde
kwaliteitsnormen en kwaliteitsregulering. Het wetsvoorstel «Wijziging
Elektriciteitswet 1998 en Gaswet in verband met implementatie en aanscherping
toezicht netbeheerder» bevat een aantal maatregelen ter borging van
de kwaliteit van de netwerken. Het betreft hier onder andere het invoeren
van kwaliteitsregulering door middel van maatstafconcurrentie, het versnellen
van de storingsregistratie en, in de vorm van een tegemoetkomingsregeling,
prikkels voor netbeheerders om het aantal en de duur van leveringsonderbrekingen
te beperken. Het systeem van kwaliteitsregulering zal op zijn vroegst in 2005
in werking treden. De gemiddelde kwaliteitsnormen waar de leden naar vragen,
zien op de spanningskwaliteit. Deze normen zijn opgenomen in de technische
codes van de DTe. Bij besluit van 14 februari 2003 heeft DTe de minimumnormen
voor de spanningskwaliteit vastgesteld. Daarbij heeft DTe de netbeheerders
tevens opgedragen om een voorstel voor te bereiden ter vaststelling van de
gemiddelde kwaliteit. Op grond van dat besluit dienen de netbeheerders medio
2004 een voorstel bij DTe in te dienen. Deze periode is nodig, aangezien een
reeks van metingen uitgevoerd moet worden om een goed onderbouwd voorstel
voor de gemiddelde spanningskwaliteit op te stellen. Nadat DTe het voorstel
van de netbeheerders heeft ontvangen, zal de directeur daarover een besluit
nemen.3. Handhavingsplan DTeLeden van Uw Kamer vroegen wanneer ik het goedkeuringsbesluit voor het
handhavingsplan van DTe zal nemen. Op dit moment is dat niet aan de orde.
DTe heeft in de zomer van 2003, vooruitlopend op de wettelijke plicht daartoe,
een handhavingsplan opgesteld. De proactieve houding van de directeur DTe
heb ik daarbij zeer gewaardeerd. Een herzien handhavingsplan zal DTe op grond
van de wettelijke verplichting aan mij ter goedkeuring voorleggen. Het goedkeuringsbesluit
zal ik voor 1 juli 2004 publiceren.VI Concentraties, oligopolies, interconnectoren1. Investeringen in productiecapaciteit voor elektriciteitEr is mij gevraagd om vóór 1 juli 2004 de garantie te geven
dat er voldoende productiecapaciteit voor elektriciteit beschikbaar is en
hoe het staat met de ontwikkeling van een markt voor capaciteit. Verder is
door leden van de Kamer gewezen op de noodzaak van voldoende
investeringen in productiecapaciteit. Daarbij vroegen deze leden zich af of
de hoge marktprijzen wel een voldoende prikkel voor investeringen zijn als
er tegelijkertijd een ruime mogelijkheid is tot import van elektriciteit.Uit het op 3 september jl. gepubliceerde monitoringsrapport van TenneT
blijkt dat er de komende jaren nog voldoende productiecapaciteit beschikbaar
zal zijn. De reservemarge voor binnenlandse productiecapaciteit is 23% en
als de importcapaciteit wordt meegerekend is de reservemarge 46%. Wel concludeert
de DTe op basis van de monitoringsrapportage dat er in de periode na 2007
sprake zal zijn van een oplopend tekort van binnenlandse productiemiddelen
ten opzichte van de binnenlandse vraag. In mijn brief van 3 september jl.
heb ik daarom beleid langs drie sporen aangekondigd. Het betreft het verbeteren
van marktmechanismen, het vergroten van de vraagrespons en het versterken
van investeringsprikkels. De achterliggende analyse en een actieprogramma
ter invulling van deze beleidssporen kunt in vinden in de notitie «Elektriciteit
in Evenwicht» die onlangs is gepubliceerd.1Op dit moment ben ik bezig met een nadere analyse en invulling van de
drie in de brief van 3 september jl. genoemde mogelijkheden om te komen tot
aanvullende investeringsprikkels voor productiecapaciteit. Het gaat hier om
een bilaterale capaciteitsmarkt, reservecontracten en betrouwbaarheidscontracten.
Gezien de complexiteit van de mechanismen en de effecten daarvan op de werking
van de markt is zorgvuldigheid geboden. Ik werk daarom voor de analyse en
uitwerking nauw samen met betrokkenen en deskundigen in binnen- en buitenland.
Daarbij houd ik ook rekening met de ideeën die bij de Europese Commissie
circuleren. Zoals eerder toegezegd zal ik u vóór 1 juli 2004
een uitgewerkt voorstel aanbieden, zonodig vergezeld van een opzet voor de
daarvoor noodzakelijke aanpassingen van de regelgeving.In hoeverre een hogere marktprijs zal bijdragen aan nieuwe investeringen,
zal in de praktijk moeten blijken. Interessant is wel dat meerdere producenten
hebben aangekondigd reeds bestaande centrales te gaan renoveren om zodoende
de levensduur substantieel te verlengen. Zulke investeringen dragen uiteraard
ook bij aan de beschikbare productiecapaciteit op de langere termijn.Een toename van de import van elektriciteit beschouw ik uit oogpunt van
zowel marktwerking, liquiditeit, mededinging als leveringszekerheid overigens
als positief. Ook verbindingen met landen waar wij nu nog geen verbinding
hebben als het Verenigd Koninkrijk is een goede ontwikkeling vanuit zowel
nationale als Europese optiek. Het is immers een signaal van een toenemende
integratie van markten en biedt de mogelijkheid om voor de balanshandhaving
niet uitsluitend afhankelijk te zijn van nationale productiecapaciteit. De
vraag waar de elektriciteit precies geproduceerd wordt vind ik ondergeschikt
aan de vraag of in Nederland het licht blijft branden.2. TransparantieTerecht is door meerdere fracties opgemerkt dat transparantie in de elektriciteitsproductiesector
van groot belang is voor de marktwerking, zeker wanneer het aantal aanbieders
in de markt afneemt. Het gaat daarbij om twee vormen van transparantie, transparantie
op de lange- en transparantie op de korte termijn.Wat betreft de lange termijn is in het wetsvoorstel «Wijziging Elektriciteitswet
1998 en Gaswet in verband met implementatie en aanscherping toezicht netbeheer»
opgenomen dat ik de landelijk netbeheerder elektriciteit kan
opdragen de ontwikkeling van de productiecapaciteit voor de langere termijn
te monitoren.Ten aanzien van de korte termijn zal DTe nog deze maand elektriciteitsproductiebedrijven
de verplichting opleggen iedere dag aan de landelijke netbeheerder de inzet
van productiemiddelen voor de volgende dag te melden.Dit ten behoeve van het handhaven van de energiebalans, het evenwicht
tussen vraag en aanbod. Zo wordt voorkomen dat de stroomvoorziening naar afnemers
wordt verbroken terwijl er nog productievermogen aanwezig is die dit kan voorkomen.
Deze informatie zal in enigerlei vorm aan marktpartijen beschikbaar worden
gesteld. Marktpartijen kunnen daardoor beter beoordelen of, en zo ja tegen
welke prijs zij productievermogen willen aanbieden aan TenneT voor het handhaven
van de energiebalans.Ik vind dat hiermee een belangrijke impuls wordt gegeven aan de transparantie
op de elektriciteitsmarkt.3 Grootverbruikers en nieuwe centralesLeden van de Kamer hebben gevraagd hoe ik oordeel over de plannen van
een groep metaalproducenten om een eigen elektriciteitscentrale te bouwen.
Ik ken de details van de plannen niet, maar naar ik heb begrepen willen de
initiatiefnemers daarmee hun afhankelijkheid van de stroomproducenten verminderen.
Ik juich dergelijke plannen toe. Met het bouwen van een centrale groeit de
productiecapaciteit en wordt het aanbod van elektriciteit op de Nederlandse
markt hoe dan ook verruimd. Ik beschouw een dergelijk eigen initiatief dan
ook als één van de vruchten van marktwerking.4 EU-sancties tegen oligopoliesLeden van uw Kamer hebben gevraagd naar de mogelijkheden die de Europese
Commissie heeft om tegen oligopolievorming op de elektriciteitsmarkt op te
treden. De Commissie heeft daartoe de beschikking over het mededingingsinstrumentarium.
Dat bestaat uit een verbod op kartelvorming, een verbod op misbruik van economische
machtsposities en het concentratietoezicht. In dit verband zijn vooral de
laatste twee relevant. Het Europeesrechtelijke verbod op misbruik van een
economische machtspositie biedt ruwweg dezelfde mogelijkheden als art. 24
van de Nederlandse Mededingingswet dat ook op misbruik van economische machtsposities
ziet. De nieuwe Europese mededingingsverordening (Vo.1/2003) vormt, zoals
in mijn brief van 1 december jl. uiteengezet een verruiming van het Europese
instrumentarium, omdat het hiermee mogelijk wordt structurele maatregelen
te nemen indien misbruik van economische machtspositie grensoverschrijdende
effecten heeft. De Europese Concentratieverordening biedt mogelijkheden om
ongewenste grensoverschrijdende concentraties op de elektriciteitsmarkt tegen
te gaan. Zoals ik in genoemde brief van 1 december jl. heb geschreven zijn
de mogelijkheden van dat toezicht niet onbeperkt. Een zaak wordt afgehandeld
òf door de EU òf door een lidstaat. Voor meer informatie over
de mogelijkheden en beperkingen verwijs ik naar het in de hierboven genoemde
brief genoemde rapport dat NERA hierover op verzoek van mijn ministerie heeft
gemaakt.5. Vuile stroom door interconnectorenLeden van uw Kamer vroegen of een toename van de elektriciteitsimport
ook een toename van de import van vuile stroom betekent en of dit wenselijk
is. De mate waarin elektriciteit wordt geïmporteerd en de milieukwaliteit
van deze geïmporteerde elektriciteit wordt primair door de markt bepaald. Deze internationale markt moet in zijn totaliteit voldoen
aan de milieuregels die internationaal gelden, waaronder het Kyoto-protocol.
Het stellen van regels voor de milieukwaliteit van geïmporteerde elektriciteit
acht ik daarom niet wenselijk en is overigens in het kader van het EU-recht
ook niet mogelijk. Wel vind ik het van groot belang dat afnemers zelf kunnen
bepalen wat de milieukwaliteit van de aan hen geleverde elektriciteit is.
Een dergelijke mogelijkheid hoort bij een internationale, vraaggestuurde en
transparante elektriciteitsmarkt. Met de introductie van stroometikettering
wordt dit mogelijk gemaakt. Alle lidstaten zijn op grond van de richtlijn
54/03/EG verplicht stroometikettering per 1 juli 2004 in te voeren. Ik implementeer
deze verplichting door middel van het wetsvoorstel «Wijziging van de
Elektriciteitswet 1998 en Gaswet in verband met implementatie en aanscherping
van het toezicht netbeheer» dat in december nog aan u zal worden toegestuurd.
Stroometikettering houdt in dat alle leveranciers, de verplichting zullen
krijgen om de bronnen waarmee hun elektriciteit is opgewekt kenbaar te maken
aan hun afnemers. Tevens moet de leverancier op de energierekening verwijzen
naar beschikbare referentiebronnen waar over de milieugevolgen van de geleverde
elektriciteit informatie voor een ieder beschikbaar is (bijvoorbeeld de website).
Ook moeten leveranciers jaarlijks aan hun afnemers een etiket tonen op de
jaarrekening. Deze verplichting is niet alleen nationaal, maar geldt voor
alle leveranciers binnen de Europese Unie. Stroometikettering geeft afnemers
de mogelijkheid naast prijs en service ook op basis van milieukwaliteit een
keuze te maken voor een leverancier. Zowel in nationaal als Europees verband
wordt overleg gevoerd over het harmoniseren van een etiket. Voorlopig wil
ik bezien hoe deze besprekingen verlopen voor ik verplichtingen aan de uniformiteit
van een etiket zal stellen.6. Technische beperkingen importcapaciteitVerschillende leden van uw Kamer vroegen mij wat precies de technische
beperkingen voor importcapaciteit zijn. Naast de gangbare technische begrenzing
van het maximale doorlaatvermogen en blindlastvermogen van de interconnectoren
is er nog een aantal specifieke beperkingen. Voor de grens met Duitsland hebben
die betrekking op het relatief grote aandeel windenergie in Noord-Duitsland.
Hierdoor is er sprake van relatief grote onbalans in de productie die door
andere productie-eenheden moet worden gecompenseerd. Dit vraagt weer de nodige
netcapaciteit van de achterliggende netten waardoor de capaciteit voor import
wordt beperkt. Voor de grens met België hebben de beperkingen te maken
met de capaciteit van de achterliggende netten. Met name de interconnectiecapaciteit
tussen België en Frankrijk vormt een knelpunt. Hier wordt door de betrokken
TSO's overigens aan gewerkt.7. Wettelijke regulering oligopoliesEr zijn vragen gesteld omtrent de regulering van oligopolies. Een oligopolie
is een sector waarin slechts een paar ondernemingen actief zijn. Een dergelijke
sector kent in het algemeen een hoge concentratiegraad. Zoals ik in mijn hierboven
genoemde brief van 1 december jl. uiteengezet heb is de Nederlandse markt
minder geconcentreerd dan die in omringende landen. Bovendien is ook op een
redelijk geconcentreerde markt wel degelijk effectieve concurrentie mogelijk.
Een oligopolie is dan ook op zichzelf niet strafbaar. De Nederlandse Mededingingswet
biedt mogelijkheden op te treden tegen bepaalde gedragingen van ondernemingen,
i.c. die gedragingen die kunnen worden aangemerkt als misbruik van een bestaande
economische machtspositie. Artikel 24 van de Mededingingswet strekt daartoe.
Het concentratietoezicht van de Mededingingswet biedt geen mogelijkheden om
op te treden tegen de economische machtspositie zelf, maar wel
tegen de uitbreiding daarvan via een fusie of een overname. Fusies en overnames
boven een bepaalde drempel moeten worden gemeld bij de NMa. Die kan dan toetsen
of met de fusie of overname een bestaande economische machtspositie op de
relevante markt wordt versterkt. Als de NMa constateert dat dit het geval
is, kan zij een vergunning voor de fusie weigeren of slechts afgeven nadat
de betrokken ondernemingen concessies hebben gedaan (zogenoemde «remedies»)
die de gerezen bezwaren wegnemen. Het huidige instrumentarium maakt naar mijn
mening een effectief toezicht mogelijk op oligopolies door ongewenste gedragingen
op oligopolistische markten te verbieden en ongewenste uitbreidingen van oligopolies
te verhinderen. Ik zie dan ook geen reden om dit instrumentarium aan te passen.8. Verplichte verkoop via APXLeden van uw Kamer hebben gevraagd of het niet zinvol is het aanbod op
de APX te verruimen door producenten te verplichten een deel van hun productie
op de APX aan te bieden. Ik kan de effecten van een dergelijke maatregel op
de elektriciteitsmarkt niet goed inschatten. Het is misschien mogelijk dat
een dergelijke maatregel bijdraagt aan een verbetering van de liquiditeit,
maar bijvoorbeeld bijzonder nadelig uitpakt voor de handel op de Over The
Counter (OTC) markt of de investeringsbereidheid en de voorzieningszekerheid.
Ik zal deze vraag betrekken bij het onderzoek dat DTe op mijn verzoek gaat
verrichten naar de liquiditeitsontwikkeling door de Nederlandse markt.VII Onafhankelijkheid netbeheerdersTijdens het overleg met uw Kamer zijn verschillende vragen over de unbundling
van energiebedrijven gesteld. Ik ben het volledig met de leden van de Tweede
Kamer eens dat bij de unbundling de sleutel ligt tot een goede marktwerking.
In Nederland gaan we daar nu al heel ver in. Zo moet de netbeheerder in een
aparte NV of BV ondergebracht zijn (juridische unbundling) en mogen het bestuur
en de meerderheid van de leden van de Raad van Commissarissen van de netbeheerder
geen directe of indirecte binding met een producent, een leverancier of een
aandeelhouder van de netbeheerder hebben. De aandeelhouders mogen zich niet
bemoeien met de uitvoering van de taken van de netbeheerder en een netbeheerder
of een dochter van een netbeheerder mag geen concurrerende goederen of diensten
leveren noch een groepsmaatschappij bevoordelen. De netbeheerder mag niet
discrimineren bij een aansluiting en het transport en moet een aparte boekhouding
voeren. Tevens moet de netbeheerder gegevens geheim houden.Het rapport van Deloitte en Touche laat nog eens zien dat Nederland op
de dimensies «waarborgen publieke belangen» en «marktwerking»
in vergelijking met het buitenland goed scoort. Het wetsvoorstel dat ik binnenkort
bij uw Kamer zal indienen scherpt de bestaande regels voor de onafhankelijkheid
van netbeheerders nog verder aan.In het geval een netbeheerder wanbeheer pleegt is het juridisch mogelijk
om de economische eigendom over te laten gaan naar een andere netbeheerder.
Voorwaarde hierbij is dat degene aan wie de wanpresterende netbeheerder zijn
economische eigendom ontleend daar tijdig zijn medewerking aan verleent. Ik
werk dit uit in het wetsvoorstel dat ik binnenkort bij de Tweede Kamer in
zal dienen.Met betrekking tot het afsplitsen van de eigendom van de netten en een
koppeling aan privatisering kan ik aangeven dat ik er naar streef om in februari
mijn visie op privatisering aan u kenbaar zal maken. Ik spreek op dit moment
met vele partijen om mij een goed oordeel omtrent privatisering
te kunnen vormen. Ook de AER zal mij op dit onderwerp in december adviseren.
Dat advies neem ik graag mee in mijn brief aan uw Kamer. Ik wil nogmaals benadrukken
dat ik liberalisering en privatisering zoveel mogelijk los van elkaar wil
behandelen. Op die manier is er alle tijd en ruimte om over dit onderwerp
met uw Kamer verder te praten. Uitgangspunt van mijn beleid blijft steeds
de positie van consumenten. Bij het opstellen van mijn privatiseringsnotitie
zal ik ook serieus kijken naar de voor- en nadelen van het afsplitsen van
de eigendom van de netwerken in het geval van privatisering. Dit gaat wel
veel verder dan in de meeste andere Europese landen, maar ik wil wel naar
deze optie kijken.Ook zal ik een eventuele scheiding tussen distributienetten en transportnetten
bestuderen.In de wet Financiering decentrale overheden1
is aangegeven dat openbare lichamen (o.a. gemeenten en provincies) uitsluitend
ten behoeve van de uitoefening van de publieke taak leningen aan mogen gaan,
middelen uit mogen zetten (deelnemingen nemen) of garanties mogen verlenen,
tenzij deze middelen of derivaten een prudent karakter hebben en niet gericht
zijn op het genereren van inkomen door het lopen van overmatig risico. De
publieke taak zelf wordt in deze wet niet nader omschreven. De afbakening
van de publieke taak is de eigen verantwoordelijkheid van de openbare lichamen.
Afhankelijk van de afweging terzake van het openbaar lichaam zelf, kunnen
deze activiteiten dus een onderdeel van de publieke taak van een openbaar
lichaam zijn. De wet verbiedt derhalve geen deelneming in energiebedrijven.Enkele leden van uw Kamer vroegen mij hoe het voornemen van TenneT tot
samenwerking met de Rabobank zich verhoudt tot het uitgangspunt dat organen
met een publieke taak gescheiden moeten zijn van commerciële instellingen?
Ook vroegen enkele leden of het juist is dat TenneT zou streven naar participatie
in buitenlandse bedrijven in de energiesector.Het is juist dat TenneT en de Rabobank een joint-venture hebben opgericht
die actief zal zijn als handelsplatform voor duurzame energiecertificaten.
De NMa heeft op 11 september jl. bepaald dat voor deze concentratie geen vergunning
is vereist. In het wetsvoorstel «Wijziging van de Elektriciteits- en
Gaswet in verband met implementatie en aanscherping van het toezicht netbeheer»,
zal ik nader ingaan op de positionering van TenneT en haar onafhankelijke
rol als landelijke netbeheerder van de elektriciteitsmarkt.De Minister van Economische Zaken,L. J. BrinkhorstXNoot1Zie: http://ez.nl/upload/docs/abw/ elektriciteitinevenwicht.pdf.XNoot1Staatsblad 2000, 587. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-29303-7.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl