WBO, ISOVSO, WVO; wijziging inzake de bestuursvorm van het openbaar onderwijs en van samenwerkingsscholen; Advies en nader rapport
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-11 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 24137, nr. B

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer

06-10-1997

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1997-1998

24137 nr. B

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamOndertekeningLichaamOndertekeningBijlage bij het advies van de Raad van State van 29 augustus 1997,
no. W05.97.0381, met redactionele kanttekeningen die de Raad in overweging
geeft.
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 24137Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 32 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
24 137Wijziging van de Wet op het basisonderwijs, de Interimwet op het speciaal
onderwijs en het voortgezet speciaal onderwijs en de Wet op het voortgezet
onderwijs inzake samenwerkingsscholenBADVIES RAAD VAN STATE EN NADER RAPPORTHieronder zijn opgenomen het advies van de Raad van State d.d. 29 augustus
1997 en het nader rapport d.d. 29 september 1997 bij de tweede nota van wijziging
(nr. 12), aangeboden aan de Koningin door de staatssecretaris van Onderwijs,
Cultuur en Wetenschappen. Het advies van de Raad van State is cursief afgedrukt. Bij Kabinetsmissive van 5 juli 1997, no. 94.001302, heeft Uwe Majesteit,
op voordracht van de Staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen,
T. Netelenbos, bij de Raad van State ter overweging aanhangig gemaakt de tweede
nota van wijziging tot wijziging van de Wet op het basisonderwijs, de Interimwet
op het speciaal onderwijs en het voortgezet speciaal onderwijs en de Wet op
het voortgezet onderwijs inzake samenwerkingsscholen, met toelichting.Blijkens de mededeling van de Directeur van Uw Kabinet van 5 juli 1997,
nr. 94.001302, machtigde Uwe Majesteit de Raad van State zijn advies inzake
bovenvermelde nota van wijziging rechtstreeks aan mij te doen toekomen. Dit
advies, gedateerd 29 augustus 1997, nr. W05.97.0381, bied ik u hierbij, mede
namens de Minister van Landbouw, Natuurbeheer en Visserij, aan.1. In de nota van wijziging wordt voorgesteld de oorspronkelijke opzet
voor de totstandkoming van samenwerkingsscholen zodanig te wijzigen dat de
«oprichtende» rechtspersonen blijven bestaan om toezicht te houden
op het behoud van het openbare karakter of de identiteit, overeenkomstig hetgeen
is bepaald in de statuten van de stichting die de samenwerkingsschool in stand
houdt. In dat kader wordt het bestuur van de stichting die de samenwerkingsschool
in stand houdt, benoemd door (de besturen van) de bestaande rechtspersonen. De Raad van State wijst er allereerst op dat hij zich in zijn advies over
het oorspronkelijke wetsvoorstel reeds heeft uitgesproken over het model van
de institutionele samenwerking (kamerstukken II 1994/95, 24 137, A).
In dat verband heeft het college gerefereerd aan zijn advies van 20 oktober
1993 over het initiatief van het Tweede-Kamerlid Nuis tot wijziging van een
aantal onderwijswetten in verband met verruiming van de bestuursvormen van
openbaar onderwijs (kamerstukken II 1993/94, 23 134), waarin een aantal
formele en materiële vereisten was genoemd die de wetgever, gelet op
artikel 23, derde en vierde lid, van de Grondwet, zal moeten voorschrijven
voor de stichting waarvan een gemeente gebruik maakt bij het bestuur en beheer
van het openbaar onderwijs. Noch door de regering, noch door de Tweede Kamer
der Staten-Generaal zijn deze vereisten, die voortvloeien uit artikel 23,
derde en vierde lid, van de Grondwet, ter discussie gesteld of weersproken.
Gelet hierop zal ook de door middel van de nota van wijziging
gewijzigde constructie door de Raad aan deze vereisten worden getoetst. Daarbij
is in het bijzonder het vereiste van belang dat het openbaar onderwijs van
overheidswege dient te worden gegeven. Een dergelijke toetsing leidt naar
het oordeel van het college tot de conclusie dat de voorgestelde wijziging
niet tegemoetkomt aan de fundamentele bezwaren die de Raad in eerdere instantie
tegen de oorspronkelijke constructie heeft aangevoerd. Het belasten van de
«oprichtende» rechtspersonen met het toezicht verandert immers
ten principale niets aan het feit dat de verantwoordelijkheid voor de instandhouding
van de samenwerkingsschool berust bij de gezamenlijk opgerichte stichting.
Het bestuur van deze stichting is collectief verantwoordelijk voor zowel het
openbaar als het bijzonder onderwijs dat door de samenwerkingsschool wordt
aangeboden. Dit bestuur bestaat gedeeltelijk uit bestuursleden die zijn benoemd
door de deelnemende vertegenwoordigers van één of meer richtingen.
Met de enkele bepaling dat de «oprichtende» rechtspersonen toezicht
uitoefenen op het behouden van het openbare karakter of de identiteit van
de samenwerkingsschool, wordt de overheersende overheidsinvloed op het openbaar
onderwijs niet gewaarborgd.Het college wijst er voorts op dat het toezicht zoals dat in het voorgestelde
artikel 45 wordt geregeld geen bevoegdheden inhoudt ten aanzien van (de benoeming
van) het personeel en de inhoud van het onderwijs, bevoegdheden die naar het
oordeel van het college wezenlijk zijn voor het toezicht op zowel het karakter
van het openbaar onderwijs als op de identiteit van het bijzonder onderwijs.
Het uitlokken van een bindend advies (artikel 45, vijfde lid,) is naar het
oordeel van de Raad dan ook ontoereikend.Aangezien ook in de gewijzigde opzet van deze samenwerkingsschool voor
mede openbaar onderwijs een overheersende invloed van de overheid niet kan
worden gegarandeerd, kan naar de mening van het college niet worden gesproken
van openbaar onderwijs van overheidswege, zoals dit wordt voorgeschreven in
artikel 23 van de Grondwet. Derhalve blijven de bezwaren die de Raad in zijn
advies van 19 oktober 1994 (kamerstukken II 1994/95, 24 137, A, punt
9) tegen een dergelijke constructie heeft aangevoerd onverminderd van toepassing.1. Ondergetekenden blijven van oordeel dat de overheersende overheidsinvloed
op het openbaar onderwijs in een samenwerkingsschool ook met het huidige wetsvoorstel
is gewaarborgd. Het advies van de Raad biedt geen nieuwe inzichten die ondergetekenden
wat dat betreft tot een ander standpunt brengen. Op de relatie tussen het
wetsvoorstel en artikel 23 van de Grondwet zijn ondergetekenden bij de behandeling
van het wetsvoorstel meermalen uitvoerig ingegaan, laatstelijk in het kabinetsstandpunt
over het door de Onderwijsraad uitgebrachte nader advies over het wetsvoorstel.Nu de Raad van State ook in zijn advies over de tweede nota van wijziging
wederom zo nadrukkelijk wijst op de strijdigheid van het voorstel met artikel
23 van de Grondwet, hebben ondergetekenden na ampele overwegingen besloten
om het wetsvoorstel niettemin aan te passen. Zij zijn voornemens om bij nota
van wijziging de mogelijkheid tot het vormen van institutionele samenwerkingsscholen
uit het wetsvoorstel te schrappen. De titel en de considerans van het wetsvoorstel
zullen daarbij tevens worden aangepast.De consequenties van het schrappen van de mogelijkheid tot het vormen
van institutionele samenwerkingsscholen neemt de regering in beraad. Het blijft
immers wenselijk en noodzakelijk, zoals ook in het regeerakkoord in het vooruitzicht
is gesteld, om te komen tot een wettelijke regeling van samenwerkingsscholen
waarin zowel openbaar als bijzonder onderwijs deelnemen, onder meer gelet
op het feitelijk bestaan van een groot aantal van dergelijke samenwerkingsscholen.
Bovendien berust het feitelijk (voort)bestaan van samenwerkingsscholen met
openbaar onderwijs en de wenselijkheid en de noodzaak om te komen tot een
wettelijke regeling op brede consensus in de politiek (een en ander is neergelegd
in een door de Tweede kamer bij de behandeling van het wetsvoorstel Toerusting
en Bereikbaarheid aanvaarde motie; kamerstukken II, 1993/94, 23 070,
nr. 30).2. De nota van wijziging voorziet er tevens in dat één of
meer openbare en bijzondere scholen samen onder het bestuur kunnen staan van
één bevoegd gezag. Een dergelijke bestuurlijke fusie gaat uit
van één bevoegd gezag en één personeelsbeleid.
Omdat de fusie alleen het bestuur betreft blijven de afzonderlijke instellingen
min of meer zichtbaar. Naar het oordeel van de Raad blijft het echter ook
in deze constructie praktisch onmogelijk een onderscheid aan te brengen in
het beleid ten aanzien van de verschillende scholen. In dat verband is het
van belang op te merken dat het bestuur als collectieve entiteit verantwoordelijk
is voor het geven van zowel openbaar als bijzonder onderwijs. Aan dit model
van bestuurlijke fusie ligt dus eveneens de vooronderstelling ten grondslag
dat de school als organisatorische eenheid niet hetzelfde is als het onderwijs
dat binnen de school wordt gegeven (kamerstukken II 1995/96, 24 137,
nr. 6, blz. 7–8). De Onderwijsraad heeft in zijn advies van 27 juni
1996 reeds de vraag opgeworpen of het door de regering gemaakte onderscheid
tussen de school als organisatie en het onderwijs dat in de school gegeven
wordt reëel en werkbaar is. Daarbij kwam de Onderwijsraad tot de conclusie
dat de organisatiestructuur van de school en de inhoud van het onderwijs zodanig
met elkaar zijn verbonden dat de pretentie dat in het verband van één
school zowel openbaar als bijzonder onderwijs gegeven kan worden niet waargemaakt
kan worden (kenmerk OR 96000070/Alg, bladzijde 3). Ook de Raad van State is van mening dat het hier een kunstmatig en geforceerd
onderscheid betreft. De rechtspersoon die de bijzondere en openbare school
in stand houdt moet enerzijds worden aangemerkt als de drager van de vrijheid
van onderwijs voorzover het bijzonder onderwijs betreft, terwijl het anderzijds
in de verhouding tot het openbaar onderwijs onder overheersende invloed van
de overheid dient te staan. De in de nota van wijziging voorgestelde bestuurlijke
fusie is echter een ontoereikende constructie om beide noties binnen het orgaan
van één en dezelfde rechtspersoon te verenigen. De enkele bepaling
dat de regeling in de statuten een overheersende invloed van de overheid in
het bestuur dient te verzekeren voorzover het openbaar onderwijs betreft (onder
meer artikel 13b, aanhef en onderdeel d, slot), acht het college onvoldoende
concreet en nauwkeurig. De invulling hiervan wordt volledig overgelaten aan
de fuserende partijen. Op die manier blijft onduidelijk waarin de ten behoeve
van het openbaar onderwijs voorgeschreven overheersende overheidsinvloed precies
tot uitdrukking komt en op welke wijze dit in overeenstemming is te brengen
met de ten behoeve van het bijzonder onderwijs in acht te nemen vrijheid van
onderwijs.Het voorgaande brengt de Raad tot de conclusie dat het ook in het concept
van de bestuurlijke fusie onmogelijk is één orgaan te belasten
met de verantwoordelijkheid voor het geven van zowel openbaar als bijzonder
onderwijs, zonder dat daarbij de in artikel 23 van de Grondwet neergelegde
waarborgen met betrekking tot de verschillende onderwijsvormen in het gedrang
komen. De grondwettelijk vereiste overheersende overheidsinvloed ten behoeve
van het openbaar onderwijs en de constitutioneel gewaarborgde vrijheid tot
het (doen) geven van bijzonder onderwijs kunnen in een duaal onderwijsbestel
niet tegelijkertijd binnen één en hetzelfde bestuur tot hun
recht komen. Tegen die achtergrond heeft het college principiële bedenkingen
tegen de combinatie van collectieve bestuursverantwoordelijkheid met betrekking
tot het geven van zowel openbaar als bijzonder onderwijs en de constitutioneel
voorgeschreven verscheidenheid terzake van de onderscheiden onderwijsvormen.
De constructie van bestuurlijke fusie is daarom naar het oordeel van de Raad
in het licht van artikel 23 van de Grondwet ontoelaatbaar.2. Ondergetekenden zijn het niet eens met de Raad van State dat het bij
een constructie waarbij één bevoegd gezag zowel een openbare
als een bijzondere school in stand houdt, praktisch onmogelijk zou zijn om
onderscheid aan te brengen in het beleid ten aanzien van de verschillende
scholen. Zij kunnen de Raad hierin niet volgen. Ondergetekenden hechten er
aan te benadrukken dat de wetgever door de Wet educatie en beroepsonderwijs
reeds heeft uitgesproken dat bestuurlijke samenwerking op zichzelf niet ongrondwettig
kan zijn. In de WEB is immers de mogelijkheid vastgelegd van bestuurlijk gefuseerde
instellingen. Het kan daarbij gaan om één bevoegd gezag met
een openbare en een bijzondere instelling.De grondwettelijke garantie voor openbaar onderwijs betreft naar het inzicht
van het kabinet primair het geven van openbaar onderwijs op de school. Artikel
23, vierde lid, van de Grondwet impliceert dat de overheid moet voorzien in
voldoende openbaar onderwijs. Het aanbieden van voldoende openbaar onderwijs
is bepalend. Volgens dat lid moet «tot het ontvangen van zodanig onderwijs»
gelegenheid worden gegeven. Naar de mening van ondergetekenden
wordt daaraan voldaan bij het aanbieden van openbaar onderwijs in een samenwerkingsschool,
en zeker bij het aanbieden van openbaar onderwijs in een openbare school,
in stand gehouden door een stichting die naast een openbare school ook een
bijzondere school in stand houdt. In de onderwijswetgeving zijn de inhoudelijke
eisen die aan het openbaar onderwijs moeten worden gesteld, nader uitgewerkt:
openbaar onderwijs draagt bij aan de ontwikkeling van leerlingen met aandacht
voor de levensbeschouwelijke en maatschappelijke waarden zoals die leven in
de Nederlandse samenleving en met onderkenning van de betekenis van de verscheidenheid
van die waarden, openbaar onderwijs is algemeen toegankelijk zonder onderscheid
naar godsdienst of levensovertuiging en het wordt gegeven met eerbiediging
van ieders godsdienst of levensovertuiging (vergelijk artikel 29 van de Wet
op het basisonderwijs en vergelijkbare artikelen in de andere onderwijswetten).In de tweede plaats is de opvatting van de Raad van State dat er geen
onderscheid gemaakt kan worden tussen de school als organisatie en het onderwijs,
niet relevant bij de bestuurlijke samenwerking. Immers, de openbare én
de bijzondere scholen blijven bestaan als afzonderlijke instellingen, met
elk hun daarbij behorende onderwijs: openbaar respectievelijk bijzonder. De
wetgever stelt specifieke eisen aan het openbaar onderwijs. Dat onderwijs
wordt – bij de bestuurlijke variant van de samenwerkingsschool –
verzorgd binnen openbare scholen. Juist omdat dit afzonderlijke instellingen
zijn, is het vanuit praktisch oogpunt heel goed mogelijk voor het bevoegd
gezag om de openbare school aan deze eisen te laten voldoen. Ook de bijzondere
school blijft bij de bestuurlijke samenwerking een aparte instelling. De vrijheid
zoals die geldt voor het bijzonder onderwijs, kan bij de voorgestelde constructie
eveneens volledig tot haar recht komen. Immers, de grondwettelijk gegarandeerde
vrijheid tot het (doen) geven van bijzonder onderwijs, blijft onverminderd
van kracht.Zoals de Raad van State opmerkt, is het bestuur inderdaad als collectieve
entiteit verantwoordelijk voor het geven van zowel openbaar onderwijs als
bijzonder onderwijs. Het is echter de wetgever die bepaalt welke eisen voor
het openbaar en het bijzonder onderwijs gelden. Het bevoegd gezag is gehouden
deze wettelijke eisen in acht te nemen. Daarbij treedt het op als overheidsorgaan
voor zover het openbaar onderwijs betreft, en als particulier (deels belast
met een overheidstaak) voor zover het bijzonder onderwijs betreft.Voor het overige is het van belang dat het geheel aan de bevoegde gezagsorganen
zelf is om al dan niet over te gaan tot bestuurlijke samenwerking en daar
nader invulling aan te geven. De wetgever wil slechts ruimte bieden om deze
samenwerking mogelijk te maken.Gelet op het voorgaande kunnen met de voorgestelde regeling dan ook zowel
de grondwettelijk vereiste overheidsinvloed ten behoeve van het open- baar
onderwijs als de constitutioneel gewaarborgde vrijheid tot het (doen) geven
van bijzonder onderwijs binnen hetzelfde bestuur tot hun recht komen.Ondergetekenden zijn het evenmin eens met de stelling van de Raad van
State dat de enkele bepaling dat de regeling in de statuten een overheersende
invloed van de overheid in het bestuur dient te verzekeren voor zover het
openbaar onderwijs betreft, onvoldoende concreet en nauwkeurig zou zijn. Naar
de mening van de ondergetekenden miskent de Raad hier de betekenis van het
voorschrift dat de regeling in de statuten een overheersende invloed van de
overheid in het bestuur dient te verzekeren voor zover het openbaar onderwijs
betreft. De Raad van State gaat er ten onrechte van uit dat dit het enige
voorschrift met betrekking tot de overheersende overheidsinvloed is. Dit is
niet het geval. Immers, voor een stichting die zowel een openbare als een
bijzondere school in stand houdt, gelden in beginsel dezelfde eisen als voor
de stichting die uitsluitend een of meer openbare scholen in stand houdt.
Met de wet van 14 november 1996, Stb. 580, heeft de wetgever de voorschriften
omtrent de nieuwe bestuursvorm voor het openbaar onderwijs, vastgelegd. Zoals
in de toelichting bij de tweede nota van wijziging is aangegeven, is slechts
op die punten waar deze voorschriften niet onverkort kunnen gelden (omdat
het bevoegd gezag naast de openbare school ook een bijzondere school in stand
houdt), hiervan afgeweken. Bij die afwijkingen wordt echter geen afbreuk gedaan
aan de waarborgen die moeten garanderen dat sprake is van overheersende overheidsinvloed. Bovendien gaat het bij een openbare school die in stand wordt gehouden
door een stichting die ook een bijzondere school in stand houdt, om een openbare
school, waarvoor in volle omvang ook de voorschriften gelden die gelden voor
het openbaar onderwijs in het algemeen.Ondergetekenden hechten er aan om nogmaals te benadrukken dat er een maatschappelijke
noodzaak is om te voorzien in het scheppen van een mogelijkheid van bestuurlijke
samenwerking. Zoals in het kabinetsstandpunt over het door de Onderwijsraad
uitgebrachte nader advies over het wetsvoorstel is opgemerkt, kunnen binnen
het bijzonder onderwijs thans zonder problemen samenwerkingsscholen worden
gevormd tussen de verschillende richtingen, omdat er juridisch sprake blijft
van bijzonder onderwijs. Omdat het openbaar onderwijs wettelijk van participatie
in zo'n samenwerkingsschool is uitgesloten, komt het openbaar onderwijs geïsoleerd
te staan. Het gevolg is dat het bijzonder onderwijs bij afnemende leerlingaantallen
meer kansen heeft te blijven (voort)bestaan. Het openbaar onderwijs heeft
in die situatie die kansen niet. In dit verband zij nogmaals gewezen op de
problematiek rond het openbaar onderwijs in de provincie Limburg. In Limburg
ontbreken potentiële fusiepartners van openbare signatuur en er is nog
geen wetgeving is met betrekking tot samenwerkingsscholen. Daarom ziet een
aantal Limburgse openbare scholen voor voortgezet onderwijs op dit moment
als enige optie omzetting van het openbaar onderwijs in algemeen bijzonder
onderwijs en daaropvolgende fusie met het rooms-katholiek voortgezet onderwijs
in hun provincie.3. In de nota van wijziging wordt bepaald dat het personeel dat werkzaam
is aan de openbare school, van rechtswege wordt benoemd krachtens een arbeidsovereenkomst
naar burgerlijk recht (onder meer artikel 13b, aanhef en onderdeel c). Volgens
de toelichting wordt daarmee voorkomen dat een deel van het personeel de ambtenarenstatus
heeft en een deel de werknemersstatus (paragraaf 2). In zijn advies inzake de bestuursvorm van het openbaar onderwijs heeft
de Raad benadrukt dat wanneer aan de materiële en formele eisen van openbaar
onderwijs wordt voldaan, het openbare-dienstkarakter van de stichting vaststaat,
«hetgeen er dan ook naar het oordeel van het college in dient te resulteren
dat het personeel van de school ambtenaar is in de zin van de Ambtenarenwet
1929 (Centrale Raad van Beroep, 19 mei 1987, TAR nr. 162). (...) Dit standpunt
is ook in overeenstemming met de parlementaire geschiedenis van artikel 1:1
van de Algemene wet bestuursrecht« (kamerstukken II 1994/95, 24 138,
A, blz. 3). In het nader rapport gaf de staatssecretaris aan na ampele overwegingen
tot de conclusie te zijn gekomen «dat het niet de privaatrechtelijke
bestuursvorm is die bepalend is voor de positie van de werknemers, maar de
mate van overheidsinvloed. Omdat deze ook bij een privaatrechtelijke bestuursvorm
overheersend is, moet er inderdaad van uit worden gegaan dat het personeel
van de school die in stand wordt gehouden door een gemeentelijke stichting,
de ambtelijke status heeft» (kamerstukken II 1994/95, 24 138, A,
blz. 4). Vervolgens kreeg het personeel van deze stichting alsnog de ambtelijke
status.De Raad is, gelet op het voorgaande, van oordeel dat de grondwettelijk
voorgeschreven overheersende overheidsinvloed op het openbaar onderwijs meebrengt
dat de werknemers in dienst van een samenwerkingsschool voorzover zij worden
ingezet ten behoeve van het openbaar onderwijs als ambtenaar dienen te worden
aangesteld. Het college adviseert daarom artikel 13b, onderdeel c, van de
Wet op het basisonderwijs (WBO) en de soortgelijke artikelonderdelen in de
Interimwet op het speciaal onderwijs en het voortgezet speciaal onderwijs
en de Wet op het voortgezet onderwijs op dit punt aan te passen.3. Ondergetekenden zijn het met de Raad van State eens dat het personeel
van een openbare school in beginsel een ambtelijke status heeft omdat de mate
van overheidsinvloed bepalend is voor de positie van werknemers en niet de
privaatrechtelijke rechtsvorm. Dit beginsel is echter niet zo absoluut dat
de wetgever er in een specifieke situatie niet van zou kunnen afwijken. Welnu,
van een dergelijke specifieke situatie is sprake bij de bestuurlijke fusie.
Het gaat daarbij immers om een situatie waarbij binnen één rechtspersoon
zowel private als publieke belangen worden behartigd. Binnen de rechtspersoon moet enerzijds worden voldaan aan eisen van overheersende overheidsinvloed
in het bestuur maar voor diezelfde rechtspersoon gelden anderzijds tevens
uitgangspunten die hun grondslag in het burgerlijk recht vinden. Het specifieke
karakter van deze rechtspersoon rechtvaardigt het dan ook dat de wetgever
om uitvoeringsproblemen te voorkomen, kiest voor een praktische oplossing
en aldus voorkomt dat een deel van het personeel van één rechtspersoon
de ambtenarenstatus heeft en een deel de werknemerstatus.Daarom is er in het wetsvoorstel voor gekozen dat het personeel dat werkzaam
is aan de openbare school bij een stichting die zowel een openbare als een
bijzondere school in stand houdt, van rechtswege wordt benoemd krachtens een
arbeidsovereenkomst naar burgerlijk recht. Zoals in de toelichting bij de
tweede nota van wijziging is aangegeven, zijn de praktische consequenties
van de voorgestelde regeling voor de betrokken werknemers bovendien gering.4. In de toelichting wordt erop gewezen dat bij eventuele denominatieve
problemen bij de toepassing van de eigen-wachtgeldersbepalingen (bijvoorbeeld
als het bevoegd gezag een eerder ontslagen personeelslid van een openbare
school als eigen wachtgelder heeft, en een vacature ontstaat bij een onder
zijn bestuur staande bijzondere school) «uiteraard het gebruikelijke
ontheffingenbeleid op dit punt geldt» (paragraaf 2). De Raad merkt hierover op dat deze passage niet in overeenstemming is
met een aan de geciteerde passage voorafgaande zin in dezelfde paragraaf van
de toelichting waarin uiteen wordt gezet dat het personeel van de bijzondere
school én van de openbare school in dienst is van het bevoegd gezag
en dus in beginsel benoembaar is op alle scholen. Deze zin spoort ook geheel
met de passage in de nota naar aanleiding van het verslag waarin wordt opgemerkt
dat «ontslag van een personeelslid dat niet wordt benoemd aan een andere
«stream» moet worden aangemerkt als ontslag door eigen beleid
en niet als ontslag door een externe oorzaak. Omdat wachtgeldconsequenties
worden toegerekend aan de instelling, betekent dit dat een leraar die is aangesteld
voor de bijzondere «stream», in voorkomend geval ook openbaar
onderwijs zal moeten verzorgen en omgekeerd» (kamerstukken II 1995/96,
24 137, nr. 6, blz. 3). Uit het voorgaande volgt dat bij de toepassing
van de eigen-wachtgeldersbepalingen denominatieve problemen zich in volle
omvang kunnen manifesteren.Gelet op het voorgaande adviseert de Raad in de toelichting een duidelijke
en consistente uiteenzetting op te nemen terzake van de toepassing van de
eigen-wachtgeldersbepalingen.4. Wat betreft de toepassing van de eigen-wachtgelderbepaling, constateert
de Raad een tegenstrijdigheid omdat in de toelichting bij de tweede nota van
wijziging enerzijds wordt opgemerkt dat het gebruikelijk ontheffingenbeleid
geldt en anderzijds wordt uiteengezet dat het personeel in beginsel op alle
scholen van het bevoegd gezag benoembaar is. Anders dan de Raad veronderstelt,
is er geen sprake van tegenstrijdigheid tussen beide opmerkingen. Immers,
hoofdregel is dat het personeel dat is aangesteld aan een openbare of een
bijzondere school bij een stichting die beide scholen in stand houdt, een
bestuursaanstelling heeft. De eigen-wachtgelderbepaling heeft daarom in beginsel
betrekking op alle betrokken scholen.Voor de toepassing van de eigen-wachtgelderbepaling bestaat echter een
ontheffingenbeleid in die zin dat het bevoegd gezag kan verzoeken wegens gewichtige
redenen de kosten van personeel dat is aangesteld met voorbij- gaan van eigen
wachtgelders, niet op de vergoeding in mindering te brengen. Deze gewichtige
redenen kunnen ook denominatieve aspecten betreffen. Een en ander is neergelegd
in de beleidsregel «Toepassing bepaling eigen wachtgelders» van
1 november 1995 (Uitleg OCenW-Regelingen, 1995, nr. 26).Overigens merk ik in dit verband op dat voor wat betreft het voortgezet
onderwijs momenteel in samenspraak met het betrokken onderwijsveld wordt bezien
op welke wijze nadere invulling van het onderhandelaarsakkoord over het rapport
«De jaren tellen» (het wachtgeldonderzoek) wordt gegeven. Op termijn
is daarbij het afschaffen van de eigen-wachtgelderbepaling een van de opties.5. In het in onderdeel L voorgestelde artikel IV is een overgangsbepaling
opgenomen voor de bestaande samenwerkingsscholen. Dit artikel bepaalt dat bestaande samenwerkingsscholen waarin openbaar en bijzonder onderwijs
wordt gegeven kunnen worden geregistreerd als samenwerkingsschool in de zin
van deze wet. Daartoe moeten het bevoegd gezag van deze samenwerkingsschool
en het gemeentebestuur gezamenlijk binnen één jaar na inwerkingtreding
van deze wet een aanvraag indienen bij de Minister van Onderwijs, Cultuur
en Wetenschappen. De statuten en de organisatie van deze geregistreerde samenwerkingsscholen
dienen binnen drie jaar na inwerkingtreding van deze wet te voldoen aan de
eisen die in deze wet worden gesteld aan samenwerkingsscholen. Volgens de
toelichting op dit artikel voorziet deze bepaling erin dat de bestaande samenwerkingsscholen
kunnen worden aan- gemerkt als samenwerkingsscholen in de zin van de wet zonder
toetsing aan de criteria die de wet stelt voor het vormen van een samenwerkingsschool. Bij de Raad is in dit verband de vraag gerezen aan de hand van welke criteria
de Minister de aanvraag om als samenwerkingsschool te worden geregistreerd,
beoordeelt. Op dit punt zijn noch in de nota van wijziging, noch in het onderliggende
wetsvoorstel criteria opgenomen.Daarmee wordt het stellen van criteria waaraan dergelijke aanvragen moeten
worden getoetst volledig aan de minister overgelaten. Daar komt bij dat tevens
onduidelijk is aan welke eisen de geregistreerde samenwerkingsscholen gedurende
de drie overgangsjaren dienen te voldoen. Een dergelijke school kan niet worden
aangemerkt als een bijzondere of openbare school en voldoet evenmin aan de
in de wet gestelde eisen met betrekking tot een samenwerkingsschool. Op deze
wijze krijgen de geregistreerde samenwerkingsscholen een schimmige positie.Het college is – nog daargelaten dat ook deze constructie in strijd
moet worden geacht met de Grondwet – niet overtuigd van de noodzaak
om een overgangsbepaling op te nemen. Ook volgens de toelichting moeten de
bestaande samenwerkingsscholen in juridische zin als openbare of bijzondere
scholen worden aangemerkt. In artikel 63a WBO is een bekostigingsbepaling
opgenomen. Gelet op het voorgaande adviseert de Raad het in onderdeel L voorgestelde
artikel IV te schrappen.5. Omdat de mogelijkheid tot het vormen van institutionele samenwerkingsscholen
bij nota van wijziging uit het wetsvoorstel wordt geschrapt, zal daarbij ook
de overgangsbepaling moeten worden geschrapt. Deze bepaling voorziet er immers
in dat de op het moment van inwerkingtreding van het wetsvoorstel bestaande
samenwerkingsscholen gedurende enkele jaren als institutionele samenwerkingsscholen
in de zin van de wet geregistreerd kunnen worden, om aldus in de gelegenheid
te zijn de statuten en de organisatie aan te passen aan de nieuwe wettelijke
bepalingen omtrent samenwerkingsscholen. Omdat het wetsvoorstel, zoals gezegd,
wordt beperkt tot het mogelijk maken van bestuurlijke samenwerking, is een
dergelijke overgangsbepaling niet mogelijk.Een en ander betekent overigens dat de thans bestaande samenwerkingsscholen
in juridische zin vooralsnog dus als openbare of bijzondere scholen blijven
aangemerkt.6. Voor enkele redactionele kanttekeningen verwijst het college naar de
bij het advies behorende bijlage.6. Voor zover de redactionele opmerkingen van de Raad van State geen betrekking
hebben op de reeds ingediende nota van wijziging, zullen deze worden verwerkt
in de in het vooruitzicht gestelde nota van wijziging.De Raad van State geeft in overweging het wetsvoorstel niet in de door
de nota gewijzigde vorm te handhaven.De Vice-President van de Raad van State,H. D. Tjeenk Willink Ik moge U verzoeken, mede namens de Minister van Landbouw, Natuurbeheer
en Visserij, het wetsvoorstel in de door de nota gewijzigde vorm te handhaven
met inachtneming van hetgeen hiervoor is vermeld.De Staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen,T. Netelenbos Bijlage bij het advies van de Raad van State van 29 augustus 1997,
no. W05.97.0381, met redactionele kanttekeningen die de Raad in overweging
geeft.– In onderdeel B, onder 4, van de nota van wijziging na «artikel
45, vierde lid,» invoegen: tweede volzin,.– In paragraaf 1 van de toelichting met in achtneming van aanwijzing
66 van de Aanwijzingen voor de regelgeving (Ar) «c.q.» achterwege
laten.– In paragraaf 2 van de toelichting aanwijzing 87 Ar in acht nemen. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-24137-B.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl