Wijziging Politiewet 1993 i.v.m. de aanpassing van de bevoegdheden op regionaal niveau en andere bevoegdheden; Memorie van toelichting
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-09 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 27560, nr. 3

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer

28-12-2000

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2000-2001

27560 nr. 3

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaam1. Algemeen2. Verantwoordelijkheidsverdeling op regionaal niveau– regionaal college en korpsbeheerder– benoeming van de korpsbeheerder– hoofdofficier van justitie– korpschef– commissaris van de Koningin en het College van
procureurs-generaal3. Democratische controle en verantwoording4. Raad voor het KLPD5. Reacties6. ArtikelsgewijsArtikel IOnderdeel AOnderdeel BOnderdeel COnderdeel DOnderdeel EOnderdeel FOnderdeel GOnderdeel HOnderdeel IOnderdeel JOnderdeel KOnderdeel LOnderdeel MOnderdelen NOnderdeel QOnderdeel TOnderdeel UArtikel IIArtikel IIIOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 27560Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 59 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
27 560Wijziging van de Politiewet 1993 in verband met de aanpassing van de
bevoegdheden op regionaal niveau, alsmede van de bevoegdheden van de Raad
voor het Korps landelijke politiedienstennr. 3MEMORIE VAN TOELICHTING1. AlgemeenIn het Beleidsplan Nederlandse politie 1999–2002 (Kamerstukken II
1998/99, 26 345, nr. 1, blz. 28–29) is – in lijn met het
regeerakkoord (Kamerstukken II 1997/98, 26 024, nr. 10) aangekondigd
dat de Politiewet 1993 zal worden aangepast om aan het licht getreden gebreken
te herstellen en duidelijkheid te scheppen over verantwoordelijkheden en bevoegdheden
op onder meer regionaal niveau. Ter uitwerking van die afspraak is aan de
Tweede Kamer een hoofdlijnennotitie over de toekomst van het regionale politiebestel
aangeboden, de notitie «Bestel in balans». Het onderhavige wetsvoorstel
is opgesteld op basis van die notitie en de gedachtewisseling daarover met
de Tweede Kamer (Kamerstukken II 1999/2000, 26 661, nrs. 1 en 2).Met de inwerkingtreding van de Politiewet 1993 kwam een geheel nieuw politiebestel
tot stand. De invoering van dit bestel vergde een ingrijpende reorganisatie:
de 148 gemeentelijke politiekorpsen en het Korps Rijkspolitie werden omgevormd
tot 25 regionale korpsen en het Korps landelijke politiediensten (KLPD). De
reorganisatie heeft geleid tot een belangrijke verbetering van de organisatie
van de politie. Zo is een meer flexibele inzet van politiepersoneel mogelijk,
een betere ondersteuning van operationele taken en een verdergaande professionalisering
van specialistische functies. Het regionale politiebestel is nog steeds in
ontwikkeling. Op onderdelen zijn verbeteringen nodig en mogelijk, zo is ook
in overleg met het parlement geconstateerd, maar voor een grootscheepse herziening
van het bestel is geen reden.In de praktijk is gebleken dat de verantwoordelijkheden van diverse organen,
die zijn betrokkenen bij de bestuurlijke organisatie van de regionale politiekorpsen,
niet in alle opzichten voldoende worden ondersteund met bevoegdheden en dat
het als gevolg van onduidelijkheden in de verantwoordelijkheidsverdeling in
concrete gevallen niet altijd goed mogelijk is te bepalen wie nu precies door
wie, waarvoor ter verantwoording kan worden geroepen. Een ondubbelzinnige
verantwoordelijkheidsverdeling is van belang voor effectieve sturing en controle
van de politie. Met de vigerende verantwoordelijkheidsverdeling zijn de mogelijkheden
voor doortastend en flexibel optreden van de betrokkenen beperkt, zonder dat dit vanuit bijvoorbeeld een oogpunt van «checks and balances»
gerechtvaardigd kan worden.De in dit wetsvoorstel voorgestelde aanpassing van bevoegdheden en verantwoordelijkheden
op regionaal niveau, is in lijn met de notitie «Bestel in balans»
en de daarover met de Tweede Kamer gevoerde discussie. Onduidelijkheden in
de verantwoordelijkheidsverdeling op basis van de Politiewet 1993 zijn onder
meer gebleken uit de evaluatie van de Politiewet 1993. Ook kan in dit verband
worden gewezen op de brief over de bestuurlijke verhoudingen regiopolitie
Groningen, waarin onze ambtsvoorgangers reeds hebben aangegeven dat de verantwoordelijkheidsverdeling
op regionaal niveau dient te worden verhelderd (Kamerstukken II 1997/98, 25 840,
nr. 9).Dit wetsvoorstel volgt op twee andere wetsvoorstellen ter uitwerking van
de afspraken in het regeerakkoord tot aanpassing van de Politiewet 1993: het
inmiddels tot wet verheven wetsvoorstel tot wijziging van de Politiewet 1993
en de Wet politieregisters in verband met de overdracht van het beheer van
het KLPD naar de Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (Stb.
1999, 575 en 576) en het eveneens tot wet verheven wetsvoorstel tot wijziging
van de Politiewet 1993 in verband met de concentratie van beheersbevoegdheden
op rijksniveau met betrekking tot de regionale politiekorpsen bij de Minister
van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (Staatsblad 2000, 450 en 472).
Evenals deze wetsvoorstellen is het onderhavige wetsvoorstel opgesteld vanuit
een eenduidige visie op de verantwoordelijkheidsverdeling ter zake van politie
langs de lijnen van gezag over de politie en beheer van het politiekorps.
Het onderscheid tussen gezagsmatige en beheersmatige verantwoordelijkheden
wordt geaccentueerd, waarbij het (duale) gezag over de politie nadrukkelijk
voorop staat en op basis waarvan de verhouding tussen gezag en beheer nader
wordt vormgegeven.Het onderscheid tussen gezag en beheer is thans bepalend voor de inrichting
van het regionale politiebestel en biedt naar ons oordeel ook voor de toekomst
een goed uitgangspunt. Omtrent het onderscheid tussen gezag en beheer en de
verhouding tussen beide merken wij voorts het volgende op. De gezagsdragers –
de burgemeester en de officier van justitie – zijn verantwoordelijk
voor het optreden van de politie in hun ambtsgebied: de burgemeester waar
het gaat om de handhaving van de openbare orde en hulpverlening en de officier
van justitie waar het gaat om de strafrechtelijke handhaving van de rechtsorde.
De gezagsdragers kunnen de politie ter zake aanwijzingen geven. De gezagsdragers
bepalen – in onderling overleg – voor welke taken en met welke
intensiteit de politie wordt ingezet. Het is aan de korpsbeheerder zodanig
organisatorische maatregelen te treffen dat de gezagsdragers optimaal inhoud
kunnen geven aan hun verantwoordelijkheid. Zo kan de korpsbeheerder erop worden
aangesproken dat het korps kwantitatief en kwalitatief voldoende is bemand,
doelmatig is georganiseerd en behoorlijk is uitgerust. Bij de totstandkoming
van de Politiewet 1993 is beheer omschreven als de zorg voor de organisatie
en instandhouding van het politiekorps en de bevoegdheid tot het geven van
aanwijzingen opdat het politiekorps zo doeltreffend mogelijk functioneert
(Kamerstukken II 1991/92, 22 562, nr. 3, blz. 41). Allocatie van middelen
kan worden aangemerkt als de kwintessens van het beheer. Verder vallen zaken,
zoals management, personeelsbeleid, integriteit, administratieve organisatie,
informatie- en communicatietechnologie onder de verantwoordelijkheid van de
korpsbeheerder.In dit wetsvoorstel maken wij met het oog op een heldere verantwoordelijkheidsverdeling
een strikt onderscheid tussen gezag en beheer. Daarmee is niet gezegd dat
tussen gezag en beheer geen nauwe samenhang bestaat. Integendeel,
het beleid dat de gezagsdragers wensen te voeren is bepalend voor de allocatie
van middelen, terwijl de (beperkte) beschikbaarheid van die middelen grenzen
stelt aan de mogelijkheden die de gezagsdragers hebben. Indien blijkt dat
de vraag (gezag) het aanbod (beheer) overtreft, is het aan de gezagsdragers
om keuzes te maken en prioriteiten te stellen. De korpsbeheerder is verantwoordelijk
voor de wijze waarop de politie voldoet aan de door de gezagsdragers geformuleerde
prioriteiten. In dit opzicht is beheer een afgeleide functie van gezag: beheer
volgt gezag. Naar onze overtuiging ligt de wezenlijke zeggenschap over de
politie bij het gezag, niet bij het beheer. Het is van belang dat –
met inachtneming van een ieders verantwoordelijkheid – regelmatig overleg
plaatsvindt tussen de gezagsdragers en de korpsbeheerder met het oog op de
gewenste afstemming van het beheer op de eisen die daaraan vanuit gezagsmatig
oogpunt worden gesteld. Dat gezag en beheer nauw met elkaar samenhangen betekent
naar ons oordeel niet dat gezagsdragers zelf over beheersbevoegdheden zouden
moeten beschikken. Dit wetsvoorstel voorziet in enkele interventiemogelijkheden
om de afstemming tussen gezag en beheer te verzekeren en te voorkomen dat
het beheer verzelfstandigt.Wij benadrukken dat wij met de voorgestelde verantwoordelijkheidsverdeling
geenszins beogen een dam op te werpen tegen werkverdelingen die zijn afgesproken
binnen regio's, evenmin tegen vormen van (voor)overleg die in de praktijk
zijn ontstaan en die voorzien in een behoefte. In dit verband benadrukken
wij, dat ons met dit wetsvoorstel niet een ingrijpende wijziging voor ogen
staat in het feitelijk functioneren van de bestuurlijke organisatie van de
regionale politie. Integendeel, het accentueren van de onderscheiden verantwoordelijkheden
staat er niet aan in de weg, dat zij feitelijk in belangrijke mate kan blijven
functioneren zoals zij thans doet. Belangrijk verschil met de huidige situatie
is, dat in de toekomt meer duidelijkheid bestaat omtrent de vraag wie uiteindelijk
waarvoor verantwoordelijk is. Op dit moment, zo is ook uit onderzoek in de
praktijk gebleken, lopen gezags- en beheerslijnen door elkaar heen.De voorgestelde verdeling van verantwoordelijkheden en bevoegdheden op
regionaal niveau is niet alleen van belang in de verhoudingen binnen de regio,
maar ook in de verhouding Rijk-regio, bijvoorbeeld met het oog op de afstemming
tussen de ministers en de regionale politiekorpsen. Het bestaan van heldere
en eenduidige aanspreekpunten op zowel regionaal als nationaal niveau bevordert
de mogelijkheden van sturing en controle van de afzonderlijke politiekorpsen
en van de Nederlandse politie als geheel. Wij hechten er in dit verband aan
te benadrukken dat de grondstructuur van het politiebestel regionaal en lokaal
bepaald is: de regio's zijn en blijven de basis voor de Nederlandse politieorganisatie.
De voorgestelde aanpassingen van de Politiewet 1993 laten de bestaande decentrale
grondstructuur van het politiebestel onverlet. Bij de totstandkoming van de
Politiewet 1993 heeft de wetgever uitdrukkelijk gekozen voor een in hoofdzaak
decentraal georganiseerd politiebestel. Naast de verantwoordelijkheden op
decentraal niveau liggen verantwoordelijkheden op rijksniveau. Bij de afbakening
en invulling van de onderscheiden verantwoordelijkheden hanteerde de wetgever
destijds het uitgangspunt «decentraal, tenzij...». Dit uitgangspunt
heeft onverkort grote waarde. Uit het decentrale karakter van de politieorganisatie
vloeit voort dat de mogelijkheden op centraal niveau om te interveniëren
op hoofdlijnen georiënteerd zijn.Dit wetsvoorstel, zo besluiten wij deze inleiding, bevat een samenhangend
pakket voorstellen tot aanpassing van de Politiewet 1993 om te komen tot een
meer transparante bestuurlijke organisatie van de regionale politie, waarin
verantwoordelijkheden van zowel de gezagsdragers, het regionale college, de
hoofdofficier van justitie als de korpsbeheerder voldoende worden
ondersteund met bevoegdheden, opdat zij optimaal inhoud kunnen geven aan hun
onderscheiden verantwoordelijkheden. Om inzicht te krijgen in de doelmatigheid
en de effecten van de voorgestelde aanpassingen in de praktijk, is het van
belang dat op termijn, wanneer voldoende ervaring is opgedaan, een evaluatie
van hoofdstuk V van de Politiewet 1993 plaatsvindt. In het kader van die evaluatie
kan tevens aandacht worden besteed aan de verhouding Rijk-regio. Wat betreft
de termijn waarop die evaluatie zou kunnen plaatsvinden, denken wij voorshands
aan een termijn van vijf jaren na de inwerkingtreding van de wet.2. Verantwoordelijkheidsverdeling op regionaal niveauDit wetsvoorstel betreft in hoofdzaak hoofdstuk V van de Politiewet 1993,
getiteld «De regionale politiekorpsen». Zo blijft de verdeling
van het gezag over de politie ongewijzigd, evenals het toezicht op de taakvervulling
van de politie door de commissaris van de Koning en het College van procureurs-generaal.– regionaal college en korpsbeheerderIn lijn met onze visie op de verhouding tussen gezag en beheer, die, kort
en goed gezegd, inhoudt dat de gezagsdragers – in onderling overleg –
bepalen wat de politie moet doen en dat de korpsbeheerder met inachtneming
daarvan de beschikbare middelen alloceert, stellen wij voor de verantwoordelijkheidsverdeling
tussen het regionale college en de korpsbeheerder op onderdelen aan te passen.De gezagsdragers in de regio maken op gelijke voet deel uit van het regionale
college. Zij bepalen in onderling overleg, met inachtneming van onder meer
de landelijke beleidsthema's, wat er dient te gebeuren ten aanzien van de
handhaving van de openbare orde, de strafrechtelijke handhaving van de rechtsorde
en de politiële hulpverlening. Zij vertalen dit in eisen aan de politie
en leggen dit vast in beleidsplannen en jaarplannen voor het regionale politiekorps.In dit wetsvoorstel wordt de wijze waarop deze beleidsstukken, inclusief
het jaarverslag, tot stand komen, ongewijzigd gelaten: de korpsbeheerder stelt
de beleidsstukken op in overeenstemming met de hoofdofficier van justitie
en legt deze stukken ter besluitvorming voor aan het regionale college. Waar
het regionale college alleen de beleidsstukken vaststelt en zich niet met
de beheersmatige finesses van het korps bezig behoeft te houden – dat
is namelijk een zaak van de korpsbeheerder – kunnen de gezagsdragers
zich voluit concentreren op de sturing van de politie op basis van te verwachten
resultaten, prestaties en effecten. Voor een antwoord op de vraag wát
de politie moet doen, is van belang dat gezagsdragers een inhoudelijke visie
hebben op vraagstukken van veiligheid in de gemeente en in de regio, alsmede
op de rol van diverse betrokkenen – waaronder de politie – in
de veiligheidsketen. Wij tekenen hierbij aan dat weloverwogen besluitvorming
in het regionale college ons inziens niet goed denkbaar is, indien elke burgemeester
zijn inbreng zou beperken tot die onderdelen in het beleidsplan en het jaarplan
die gaan over de handhaving van de openbare orde in zijn gemeente en de inbreng
van de hoofdofficier van justitie zich zou beperken tot die onderdelen die
de strafrechtelijke handhaving van de rechtsorde betreffen. Daar waar de onmiskenbare
onderlinge samenhang tussen de handhaving van de openbare orde, de strafrechtelijke
handhaving van de rechtsorde en de politiële hulpverlening wordt miskend
en de gedachtewisseling wordt geplaatst in de sfeer van tegenstellingen, komt
de besluitvorming in het regionale college over het beleidsplan en het jaarplan
voor het regionale politiekorps onder druk te staan en daarmee de politiezorg
in de regio. Wat het te maken onderscheid tussen het beleidsplan en het jaarplan voor
het regionale politiekorps betreft, merken wij het volgende op. Continuïteit
van het politiebeleid is van groot belang. Die continuïteit kan worden
bevorderd door de tijdshorizon van het beleidsplan voor het regionale politiekorps
te verbreden van één tot vier jaren. Op basis van de huidige
regelgeving stelt het regionale college jaarlijks het beleidsplan vast (artikel
31 van de Politiewet 1993) en heeft het beleidsplan betrekking op het volgende
jaar en de daarop volgende drie jaren (artikel 8 van het Besluit financiën
regionale politiekorpsen). In dit wetsvoorstel stelt het regionale college
niet jaarlijks een beleidsplan vast met een tijdshorizon van vier jaren, maar
stelt het regionale college eenmaal in de vier jaren een meerjarig beleidsplan
vast en – ter nadere uitwerking daarvan – jaarlijks een jaarplan.
De regio's hebben reeds ervaring opgedaan met deze systematiek. Jaarlijks
vindt verantwoording plaats door middel van het jaarverslag. Verbreding van
de tijdshorizon van het regionale beleidsplan met daarnaast een jaarplan is
van belang met het oog op de mogelijkheden om de regionale beleidscyclus en
de landelijke beleidscyclus op elkaar af te stemmen. Basisdocumenten in de
landelijke beleidscyclus zijn het Beleidsplan Nederlandse politie, dat ten
minste eenmaal in de vier jaren wordt vastgesteld, en de jaarlijkse landelijke
politiebrief. De voorgestelde regeling sluit aan bij aanbevelingen uit het
rapport «Transparant in prestaties», dat is uitgebracht door een
stuurgroep waarin de politie en de ministeries van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties,
alsmede van Justitie vertegenwoordigd waren (november 1998).De korpsbeheerder is op basis van de Politiewet 1993 weliswaar verantwoordelijk
voor het beheer van het regionale politiekorps, maar deze verantwoordelijkheid
strekt zich thans niet uit tot het vaststellen van de beheersstukken, te weten
de organisatie, de formatie, de begroting en de jaarrekening. Deze bevoegdheid
ligt thans bij het regionale college. Bovendien geldt ter zake van het opstellen
van de beheersstukken een instemmingsrecht van de hoofdofficier van justitie.
In de door ons beoogde verantwoordelijkheidsverdeling langs de lijnen van
gezag en beheer, is niet het regionale college maar de korpsbeheerder de aangewezene
om de genoemde beheersstukken vast te stellen. Wij stellen dan ook voor de
Politiewet 1993 op dit punt aan te passen. De betrokkenheid van de hoofdofficier
van justitie bij de vaststelling van de beheersstukken is verzekerd door een
overlegplicht en de betrokkenheid van het regionale college is verzekerd door
een hoorplicht: de korpsbeheerder stelt jaarlijks – met inachtneming
van het beleidsplan en het jaarplan – de organisatie, de formatie, de
begroting en de jaarrekening vast, na overleg met de hoofdofficier van justitie
en gehoord het regionale college.Opdat de gezagsdragers optimaal inhoud kunnen geven aan hun verantwoordelijkheid
is het van belang dat beheer volgend is aan gezag. Het is echter niet noodzakelijk,
en – gelet op de voorgestelde verantwoordelijkheidsverdeling –
ook niet wenselijk, dat zij zelf over beheersbevoegdheden beschikken. Gezagsdragers
moeten zich kunnen concentreren op de taakuitoefening van de politie en het
beleid ter zake, zonder dat zij zich tevens bezig zouden moeten houden met
de beheersmatige finesses van het regionale korps. Dat is de verantwoordelijkheid
van de korpsbeheerder. Met het oog op de afstemming tussen gezag en beheer
is het van belang dat bij het vaststellen van het beleidsplan voor het regionale
politiekorps de beheersmatige aspecten van dat plan in ogenschouw worden genomen.
Wij stellen dan ook voor in artikel 31 van de Politiewet 1993 – naar
analogie van artikel 38c van de Politiewet 1993 dat geldt voor het beleidsplan
voor het KLPD – te bepalen dat het beleidsplan voor het regionale politiekorps
niet alleen de beleidsvoornemens en te verrichten activiteiten beschrijft,
maar tevens op hoofdlijnen aangeeft met welke personele en financiële
middelen wordt beoogd het plan en zijn onderdelen te verwezenlijken.
De vertaling en uitwerking van deze beleidsprioriteiten in beheersmatige termen
is een verantwoordelijkheid van de korpsbeheerder. De personele en financiële
middelen die in het beleidsplan aan bepaalde voornemens en activiteiten zijn
toebedeeld, worden teruggevonden en uitgewerkt in de organisatie, de formatie
en de begroting, die – volgens dit voorstel – door de korpsbeheerder
worden vastgesteld. Tegen de vaststelling van de beheersstukken staat de mogelijkheid
van administratief beroep open voor het regionale college, respectievelijk
de hoofdofficier van justitie en de gemeenteraad. Aldus krijgt de afstemming
van beheer op gezag vorm, met behoud van ieders verantwoordelijkheid. In dit
verband is tevens van belang dat de korpsbeheerder over het door hem gevoerde
beheer verantwoording aflegt aan het regionale college.– benoeming van de korpsbeheerderHet korpsbeheerderschap is in het huidige artikel 23, eerste lid, van
de Politiewet 1993 gekoppeld aan het burgemeesterschap van de gemeente, die
als zodanig voor elke regio is aangewezen, de zogenoemde centrumgemeente.
Wij stellen – in lijn met het regeerakkoord – voor de wettelijke
koppeling tussen korpsbeheerderschap en het burgemeesterschap van de centrumgemeente
te vervangen door een bepaling dat de korpsbeheerder bij koninklijk besluit
wordt benoemd en dat het regionale college ter zake wordt gehoord. Het regionale
college krijgt daarmee een zekere zeggenschap omtrent de vraag welke burgemeester
in de regio met het korpsbeheerderschap is belast. Dit past ook bij de voorgestelde
verhouding tussen beiden, waarin het regionale college de beleidsstukken vaststelt
en de korpsbeheerder met inachtneming van deze stukken de beheersstukken vaststelt
en aan het regionale college verantwoording verschuldigd is. De voordracht
voor het koninklijk besluit wordt gedaan door de Minister van Binnenlandse
Zaken en Koninkrijksrelaties, die verantwoordelijk is voor het centrale beheer
van de Nederlandse politie.Vervangen van de wettelijke koppeling tussen het korpsbeheerderschap en
het burgemeesterschap van de centrumgemeente, door de figuur van de benoemde
korpsbeheerder, draagt bij aan het scheppen van meer duidelijkheid omtrent
de onderscheiden verantwoordelijkheden van de burgemeester/korpsbeheerder.
Daardoor kan – beter dan op dit moment – verwarring in de verantwoording
aan de betrokken gemeenteraad worden voorkomen. Uit ondermeer de evaluatie
van de Politiewet 1993 is gebleken dat de bestaande dubbelrol van korpsbeheerder
en burgemeester van de centrumgemeente in de praktijk tot verwarring leidt
in de verantwoording aan de gemeenteraad van de centrumgemeente. De gemeenteraad
kan de burgemeester ter verantwoording roepen voor de uitoefening van het
gezag over de politie, het lidmaatschap van het regionale college en de wijze
waarop hij daarin opkomt voor de belangen van de gemeente. Daar staat tegenover
dat de gemeenteraad de burgemeester in diens functie van korpsbeheerder formeel
niet ter verantwoording kan roepen: de korpsbeheerder legt over het door hem
gevoerde beheer verantwoording af aan het regionale college.– hoofdofficier van justitieBij de heroverweging van de verantwoordelijkheidsverdeling tussen het
regionale college en de korpsbeheerder hebben wij ons de vraag gesteld welke
consequenties daaraan zijn verbonden, waar het gaat om de betrokkenheid van
de hoofdofficier van justitie bij de regionale beleids- en beheerscyclus.
Thans worden de belangrijke beleids- en beheersstukken opgesteld door de korpsbeheerder
in overeenstemming met de hoofdofficier van justitie en vervolgens voor besluitvorming
aangeboden aan het regionale college, waarvan ook de hoofdofficier
van justitie deel uitmaakt. In dit wetsvoorstel blijft de betrokkenheid van
de hoofdofficier van justitie bij de totstandkoming van de beleidsstukken
ongewijzigd. Zo blijft ter zake van de beleidsstukken het zogenoemde dubbele
instemmingsrecht van de hoofdofficier van justitie bestaan, evenals de geschillenregelingen.Wij achten het voorts van belang dat de hoofdofficier van justitie een
toegespitste betrokkenheid houdt bij het vaststellen van de beheersstukken.
Die betrokkenheid krijgt in dit wetsvoorstel vorm door een overlegplicht:
de korpsbeheerder stelt de genoemde beheersstukken vast na overleg met de
hoofdofficier van justitie en gehoord het regionale college, waarvan de hoofdofficier
van justitie ook deel uit maakt. De hoofdofficier van justitie blijft aldus
nauw betrokken bij de vaststelling van de beheersstukken. In dit verband kan
voorts worden gewezen op het beroepsrecht van de hoofdofficier van justitie
tegen de vaststelling van de beheersstukken, indien hij van oordeel is, dat
het desbetreffende besluit van de korpsbeheerder, gelet op het beleidsplan
dan wel het jaarplan, bedoeld in artikel 31, eerste lid, op onaanvaardbare
wijze afbreuk doet aan het belang van een goede vervulling van de politietaak
in zijn ambtsgebied. Dit administratief beroepsrecht is geregeld in het voorgestelde
artikel 34, eerste lid, onder b. De betrokkenheid van de hoofdofficier van
justitie wordt in de praktijk als constructief ervaren voor het functioneren
van het politiekorps. Verdergaande betrokkenheid van de hoofdofficier van
justitie bij de vaststelling van de beheersstukken in de vorm van bijvoorbeeld
een instemmingsrecht, past niet bij de voorgestelde verantwoordelijkheidsverdeling,
waarin de verantwoordelijkheid van de korpsbeheerder voor het beheer van het
regionale politiekorps zich uitstrekt tot het vaststellen van de beheersstukken.
Bovendien is een verdergaande betrokkenheid van de hoofdofficier van justitie
bij de vaststelling van de beheersstukken naar ons oordeel niet nodig, aangezien
deze stukken vooral de uitwerking betreffen van de personele en financiële
middelen die in het regionale beleidsplan – waarvoor het dubbele instemmingsrecht
van de hoofdofficier van justitie blijft gelden – aan bepaalde voornemens
en activiteiten zijn toebedeeld.Naar ons oordeel is in dit wetsvoorstel genoegzaam verzekerd dat de hoofdofficier
van justitie blijvend inhoud kan geven aan diens verantwoordelijkheid voor
de strafrechtshandhaving in de regio.– korpschefGelet op zijn specifieke kennis van het politiemétier, vervult
de korpschef in de praktijk een belangrijke adviserende rol in de politiek-bestuurlijke
besturing van de politie. In de praktijk bestaat een brede wens om te komen
tot specificatie van de taak en bevoegdheden van de korpschef. Daarbij moet
in ogenschouw worden genomen dat de politie, dus ook de korpschef, optreedt
in ondergeschiktheid aan het boven haar gestelde bevoegd gezag. De korpschef
is bij de totstandkoming van de Politiewet 1993 nadrukkelijk gepositioneerd
in ondergeschiktheid aan de korpsbeheerder: ingevolge het huidige artikel
24 van de Politiewet 1993 berust het beheer van het regionale politiekorps
bij de korpsbeheerder, die daartoe wordt bijgestaan door de korpschef. In
het onderlinge verkeer tussen de korpsbeheerder en de korpschef komt een taakverdeling
tot stand, waarmee aan dit «bijstaan» nader invulling wordt gegeven.
Specificatie van de taak en bevoegdheden van de korpschef is in de eerste
plaats een zaak van de korpsbeheerder en de korpschef. De taakverdeling laat
de eindverantwoordelijkheid van de korpsbeheerder onverlet.In de praktijk geeft de korpschef als hoogste politiefunctionaris binnen
het korps, leiding aan het korps. Hij is in dit verband onder meer verantwoordelijk voor de uitvoering van besluiten van de korpsbeheerder en het
regionale college, alsmede voor de uitvoering van de opdrachten die de politie
krijgt van de gezagsdragers. Wij stellen voor de dagelijkse leiding van het
korps in de Politiewet 1993 uitdrukkelijk op te dragen aan de korpschef. Verdergaande
specificatie van de taak en de bevoegdheden van de korpschef is alleen in
een gedetailleerde instructie te geven. Het vaststellen van een instructie
voor de korpschef door de korpsbeheerder is thans mogelijk, maar niet verplichtend
voorgeschreven. Wij stellen voor de Politiewet 1993 op dit punt aan te passen
en het vaststellen van een instructie voor de korpschef door de korpsbeheerder
verplichtend voor te schrijven. Met een instructie kan ook voor derden meer
duidelijkheid worden geboden omtrent de taakafbakening van de korpschef in
de regio. Het is mogelijk dat door het Korpsbeheerdersberaad en de Raad van
hoofdcommissarissen in onderling overleg een modelinstructie wordt opgesteld.
Dit wetsvoorstel staat daaraan niet in de weg. Een modelinstructie kan van
nut zijn bij het vaststellen van een instructie door de afzonderlijke korpsbeheerders.
Het vaststellen van een instructie voor de korpschef door bijvoorbeeld de
Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties achten wij niet aangewezen.
Daarmee zou de ruimte voor de korpsbeheerder en de korpschef om in onderling
overleg te komen tot een taakafbakening die op de regionale maat is gesneden
en recht doet aan beider verantwoordelijkheden en deskundigheden, aanzienlijk
worden beperkt, terwijl wij zulks niet wenselijk achten.– commissaris van de Koningin en het College van
procureurs-generaalDe commissaris van de Koningin en het College van procureurs-generaal
zien er op toe dat de politie de taken ter handhaving van de openbare orde
en hulpverlening respectievelijk haar taak ter strafrechtelijke handhaving
van de rechtsorde en haar taak ten dienste van de justitie, naar behoren vervult.
Zij kunnen ter zake aanwijzingen geven. De commissaris van de Koningin en
het College van procureurs-generaal hebben naast deze toezichthoudende een
taak ter beslechting van geschillen over (ontwerp)beleids- en beheersstukken.
In dit wetsvoorstel blijft deze taak, wat de beleidsstukken betreft, onverlet,
omdat deze in nauw verband moet worden gezien met de genoemde toezichthoudende
taak. Dat is anders waar het gaat om de beheersstukken. Waar enerzijds op
regionaal niveau de verantwoordelijkheid voor het beheer van een korps, inclusief
de vaststelling van de beheersstukken, ligt bij de korpsbeheerder en anderzijds
op centraal niveau de Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties
verantwoordelijk is voor het centrale beheer van de Nederlandse politie, ligt
het in de rede dat administratief beroep tegen de vaststelling van een beheersstuk
open staat op de Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties. Van
de geschillenregeling is, voorzover ons bekend is, tot nu toe één
keer gebruik gemaakt.Opdat zij optimaal inhoud kunnen geven aan hun verantwoordelijkheid, is
adequate informatieverstrekking aan de commissaris van de Koningin en het
College van procureurs-generaal van groot belang. Om die informatieverstrekking
te verzekeren, is in dit wetsvoorstel bepaald dat de ontwerpen van de beleidsstukken
alsmede de vastgestelde beleids- en beheersstukken onverwijld aan hen ter
kennis worden gebracht. Zij worden aldus in staat gesteld bij het regionale
college respectievelijk de korpsbeheerder aandacht te vragen voor kwesties
die hun bijzonder belang inboezemen, terwijl zij tevens over de afloop van
de besluitvorming volledig worden geïnformeerd. 3. Democratische controle en verantwoordingDe Politiewet 1993 voorziet niet, en kan ook niet goed voorzien, in directe
democratische controle op het beheer van het korps. Dit is de keerzijde van
de keuze van de wetgever bij de totstandkoming van de Politiewet 1993 om de
politie te organiseren op regionaal niveau, terwijl op dat niveau niet een
bestuurlijke organisatie met een democratisch gekozen, algemeen -vertegenwoordigend
orgaan bestaat. Het ontbreken van directe democratische controle op het bestuur
van de politieregio en het beheer van het korps is bij handhaving van de bestaande
bestuurlijke hoofdstructuur niet volledig oplosbaar, zonder een ingrijpende
herziening van het politiebestel. Naar onze waarneming wordt een dergelijke
herziening door niemand beoogd. Daarbij tekenen wij aan, dat het ontbreken
van directe democratische controle het beheer betreft, niet het gezag over
de politie. Waar beheer een afgeleide functie van gezag is, behoeft naar ons
oordeel het ontbreken van directe democratische controle ter zake van het
beheer niet als klemmend te worden ervaren. Daar tegenover staat, zo benadrukken
wij, dat met betrekking tot het gezag over de politie de democratische controle
adequaat moet zijn verzekerd, hetgeen thans het geval is voor zowel de handhaving
van de openbare orde en hulpverlening als de strafrechtelijke handhaving van
de rechtsorde. De handhaving van de openbare orde en hulpverlening door de
politie vindt plaats onder verantwoordelijkheid van de burgemeester, die hierover
door de gemeenteraad ter verantwoording kan worden geroepen. De strafrechtelijke
handhaving van de rechtsorde door de politie vindt plaats onder gezag van
de officier van justitie: de Minister van Justitie kan ter zake door het parlement
verantwoording worden geroepen.De mogelijkheden voor de gemeenteraden om het beheer van het korps te
controleren zijn weliswaar beperkt, maar niet geheel afwezig. Zo kan de gemeenteraad
de burgemeester ter verantwoording roepen voor zijn lidmaatschap van het regionale
college en de wijze waarop hij daarin opkomt voor de belangen van de gemeente.
Voorts voorziet de Politiewet 1993 in informatieplichten jegens de gemeenteraden
in de regio en in de mogelijkheid van administratief beroep tegen de vaststelling
van de beleids- en beheersstukken. Tenslotte kan worden gewezen op de wettelijk
voorgeschreven openbaarheid van de vergaderingen van het regionale college.De betrokkenheid van de gemeenteraad bij onderwerpen die in het regionale
college aan de orde komen, krijgt vorm via de burgemeester. De feitelijke
betrokkenheid is mede afhankelijk van de «assertivititeit» van
de gemeenteraad. Voorts speelt de wijze waarop de burgemeester de gemeenteraad
betrekt bij onderwerpen die in het regionale college aan de orde komen, een
belangrijke rol, alsook de wijze waarop de burgemeester in dat college optreedt.
Naar ons oordeel dient de betrokkenheid van de gemeenteraad voorafgaande aan
het vaststellen van het ontwerpbeleidsplan en het ontwerpjaarplan voor het
regionale politiekorps, zo veel mogelijk onafhankelijk te zijn van deze factoren.
Wij stellen in dit verband een wettelijk inbrengrecht van gemeenteraden voor.
Dit houdt in dat de korpsbeheerder de gemeenteraden in een vroeg stadium in
de beleidscyclus de gelegenheid geeft de prioriteiten ter zake van de openbare
orde en veiligheid in hun gemeenten kenbaar te maken. Mede op basis daarvan
stelt de korpsbeheerder in overeenstemming met de hoofdofficier van justitie
het beleidsplan en het jaarplan op. Deze ontwerpbeleidsstukken worden vervolgens
onverwijld ter kennis gebracht van de gemeenteraden in de regio en ter vaststelling
toegezonden aan het regionale college. De gemeenteraden kunnen aldus zelf
bepalen of en hoe de korpsbeheerder de lokale inbreng heeft verwerkt en bij
hun burgemeester aandacht vragen voor onderwerpen, die bij de
vaststelling van de genoemde stukken in het regionale college van belang zijn.Met het wettelijke inbrengrecht wordt het lokale bestuur beter in staat
gesteld zijn prioriteiten ter zake van openbare orde en veiligheid in de gemeente
te articuleren – bijvoorbeeld in een lokaal veiligheidsplan –
en aan de korpsbeheerder kenbaar te maken, waardoor deze lokale prioriteiten
tijdig bij het opstellen van het beleidsplan en het jaarplan voor het regionale
politiekorps kunnen worden betrokken. Aldus vormen de lokale veiligheidsplannen,
naast de prioriteiten van het openbaar ministerie, «onderliggende»
documenten voor het regionale beleidsplan en jaarplan. Het wettelijke inbrengrecht
biedt het lokale bestuur houvast om op basis van een inhoudelijke visie op
veiligheid in de gemeente de werkwijze en de inzet van de politie in de gemeente
te beïnvloeden en te sturen.Het wettelijke inbrengrecht komt in de plaats van het bestaande, zogenoemde
reglementaire inbrengrecht, dat in artikel 28, derde lid, van de Politiewet
1993 is opgenomen. Daarmee wordt de wijze waarop de gemeenteraden in de regio
worden betrokken bij de voorbereiding van het beleidsplan en het jaarplan
voor het regionale politiekorps in de wet zelf bepaald, in plaats van dat
aan het regionale college wordt overgelaten om ter zake regels vast te stellen.
Het wettelijke inbrengrecht is beperkt tot de genoemde beleidsstukken en betreft,
anders dan het reglementaire inbrengrecht, niet tevens de beheersstukken.
Aangezien beheer een afgeleide functie van gezag is en, zoals gezegd, naar
onze overtuiging geldt dat de wezenlijke zeggenschap over de politie ligt
bij het gezag, niet bij het beheer, is naar ons inziens een toegespitste formele
betrokkenheid van de gemeenteraden bij de totstandkoming van deze beleidsstukken
aangewezen en kan een dergelijke toegespitste formele betrokkenheid bij de
vaststelling van de beheersstukken achterwege blijven.Wij achten het van groot belang dat de korpsbeheerder over de volle breedte
op het beheer van het korps kan worden aangesproken en dat zijn verantwoordelijkheid
niet wordt gefragmenteerd en beperkt door delegatie van beheersbevoegdheden
aan burgemeesters. Wij stellen dan ook voor artikel 36, eerste lid, te laten
vervallen. In de praktijk blijkt dat in de regio's niet wordt gekozen voor
de figuur van delegatie aan de burgemeesters maar voor de figuur van mandaat
aan de korpschef, die deze bevoegdheden vervolgens in de hiërarchische
lijn doormandateert aan lokale politiechefs. De figuur van mandaat aan de
korpschef verdient naar ons oordeel de voorkeur boven delegatie aan burgemeesters,
aangezien bij mandaat, anders dan bij delegatie, de verantwoordelijkheid van
de korpsbeheerder voor het beheer van het regionale korps volledig in tact
blijft. Dit is van belang met het oog op de interne eenheid en samenhang van
het regionale politiekorps en de noodzaak van doelmatigheid van zowel organisatie
als middelenbesteding. Delegatie van beheersbevoegdheden door de korpsbeheerder
aan burgemeesters leidt bovendien eenvoudig tot vervlechting van de verantwoordelijkheden
die wij juist scherp van elkaar willen onderscheiden.Ingevolge artikel 14 van de Politiewet 1993 overleggen de burgemeester
en de officier van justitie regelmatig tezamen met de lokale politiechef over
de taakuitvoering van de politie. Met het oog op de sturing en controle van
de politie op lokaal niveau door lokale gezagsdragers is het van belang dat
in dit overleg naast de taakuitvoering tevens de daarmee samenhangende inzet
van personeel, materieel en middelen aan de orde komen. Wij stellen in dit
verband voor artikel 14 van de Politiewet 1993 aan te passen met de bepaling
uit artikel 36, tweede lid, van de Politiewet 1993, die, zoals bij de totstandkoming
van de Politiewet 1993 is aangegeven, een verfijning en toespitsing van de
verantwoordelijkheid van de lokale gezagsdragers betreft. Het
voorgestelde artikel 14 is van betekenis met het oog op de gewenste afstemming
tussen gezag en beheer op lokaal niveau, waarbij het mogelijk is de taakuitvoering
van de politie en de daarmee samenhangende inzet van personeel, materieel
middelen, binnen regionale kaders, op lokale wensen en behoeften af te stemmen,
zonder dat daarbij de eenheid van het korps in gevaar komt. Met de voorgestelde
regeling is verzekerd dat de lokale gezagsdragers betrokken zijn bij de beheersmatige
vertaling van de lokale prioriteitenstelling, bijvoorbeeld de sterkteverdeling.
Overigens, ook ter zake van de uitoefening van gemandateerde beheersbevoegdheden
geldt als uitgangspunt dat beheer volgend is aan gezag. De politie, dus ook
het hoofd van het territoriale onderdeel, treedt op in ondergeschiktheid aan
het bevoegd gezag. Een en ander laat onverlet de verantwoordingsplicht van
de burgemeester ter zake jegens de betrokken gemeenteraad.4. Raad voor het KLPDWij maken van deze gelegenheid gebruik om tevens enkele aanpassingen door
te voeren met betrekking tot de beleids- en beheersstukken voor het Korps
landelijke politiediensten (KLPD) en de rol van de Raad voor het KLPD ter
zake; een en ander in lijn met het kabinetsstandpunt naar aanleiding van de
zelfevaluatie van de Raad voor het KLPD (Kamerstukken II 1999/2000, 26 800
VII, nr. 41). Het gaat hierbij om een aanpassing van de verantwoordelijkheidsverdeling
tussen de Raad voor het KLPD en de Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties –
lees: de beheerder van het KLPD – waarbij de verantwoordelijkheid van
deze minister zich uitstrekt tot het vaststellen van de organisatie, de formatie,
de begroting en de jaarrekening voor het KLPD. Deze beheersstukken worden
thans vastgesteld door de Raad voor het KLPD. De voorgestelde aanpassing –
in lijn met de ideeën van de Raad voor het KLPD zelf – is nagenoeg
analoog aan de voorgestelde aanpassing van de verantwoordelijkheden en bevoegdheden
van het regionale college en de korpsbeheerder.Ingevolge het voorgestelde artikel 41 worden de beheersstukken voor het
KLPD vastgesteld door de Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties,
gehoord de Raad voor het KLPD. Deze aanpassing laat de vaststelling van het
beleidsplan, het jaarplan en het jaarverslag voor het KLPD door de Raad voor
het KLPD onverlet. Voor deze beleidsstukken blijft onverminderd de regeling
van kracht dat deze stukken na vaststelling door de Raad voor het KLPD moeten
worden voorgelegd aan de Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties
voor instemming. Daarbij blijft tevens gelden dat de instemming met het beleidsplan
en het jaarplan wordt gegeven in overeenstemming met de Minister van Justitie.In de voorgestelde verantwoordelijkheidsverdeling kan de Raad voor het
KLPD zich voluit concentreren op de beleidsmatige afstemming tussen het KLPD
en onder meer de regionale korpsen, en het beheer van het KLPD overlaten aan
de beheerder, die tot taak heeft het beheer zodanig vorm te geven dat de gezagsdragers
voor de daadwerkelijke inzet van de politie hun verantwoordelijkheid optimaal
inhoud kunnen geven.5. ReactiesOp het concept-wetsvoorstel hebben wij reacties ontvangen van het Korpsbeheerdersberaad
en de Raad van hoofdcommissarissen, het College van procureurs-generaal en
de Vereniging van Nederlandse gemeenten, alsmede van de zijde van de commissarissen
van de Koningin. Wij hebben naar aanleiding van deze reacties de memorie van
toelichting op enkele onderdelen aangescherpt en nader uitgewerkt. Naast instemming met onderdelen uit het wetsvoorstel, blijkt uit de reacties
dat de wenselijkheid van de – in lijn met de meergenoemde hoofdlijnennotitie
«Bestel in balans» – voorgestelde verantwoordelijkheidsverdeling
tussen het regionale college en de korpsbeheerder, waarbij de verantwoordelijkheid
van de korpsbeheerder zich uitstrekt tot de vaststelling van de beheersstukken,
anders wordt beoordeeld. Deze beoordeling lijkt vooral ingegeven vanuit zorg
voor adequate afstemming tussen gezag en beheer, zonder dat daarbij betrokkenen
tegenover elkaar komen te staan in plaats van met elkaar samen te werken.
Zoals gezegd, worden in het onderhavige wetsvoorstel de gezags- en beheersverantwoordelijkheden
geaccentueerd en – op basis daarvan – de verhouding tussen gezag
en beheer nader vorm gegeven, waarbij beheer volgend is aan gezag. Met het
accentueren van de verantwoordelijkheidsverdeling worden de posities van het
regionale college en de korpsbeheerder en, in samenhang daarmee, van de hoofdofficier
van justitie en de regionale driehoek korpsbeheerder-hoofdofficier van justitie-korpschef
scherper gemarkeerd dan thans het geval is. Daarmee bestaat ook in het onderlinge
verkeer meer duidelijkheid omtrent de vraag wie waarop kan worden aangesproken.
Wij verwachten niet dat van de beoogde verheldering een polariserend effect
uitgaat. Bij verschil van inzicht is het streven erop gericht om in goed overleg
tot een oplossing te komen. Niet in het instandhouden van onderlinge tegenstellingen
maar in onderlinge samenwerking, met behoud van ieders verantwoordelijkheid,
ligt het gezamenlijke belang van goede politiezorg in de regio. Dit wetsvoorstel
voorziet in enkele interventiemogelijkheden om de afstemming tussen gezag
en beheer te verzekeren. In verband met die afstemming is onder meer artikel
31, tweede lid, van belang, op basis waarvan in het regionale beleidsplan
tevens een doorkijk wordt geboden naar de beheersmatige vertaling daarvan.
Deze bepaling is van grote betekenis met het oog op de betrokkenheid van het
regionale college bij de hoofdlijnen van het beheer, naast de verantwoordingsplicht
van de korpsbeheerder jegens het regionale college (artikel 30, eerste lid).Van de zijde van de commissarissen van de Koningin hebben wij reacties
ontvangen, waarin wordt gepleit voor een herformulering van de bestaande toezichtstaak
van de commissaris van de Koningin. In het onderhavige wetsvoorstel wordt
diens positie aangescherpt. Een verdergaande aanscherping in verband met diens
toezichtstaak staat naar ons oordeel op gespannen voet met de door ons beoogde
transparante verdeling van verantwoordelijkheden en bevoegdheden. Een toezichthouder
kan alleen adequaat functioneren door een zekere afstand te bewaren tot het
object van toezicht. Daarbij is het risico van verdergaande bestuurlijke verdichting
reëel. Wij achten het dan ook niet wenselijk om de commissaris van de
Koningin nauwer dan voorgesteld te betrekken bij de politie in zijn ambtsgebied.6. ArtikelsgewijsArtikel IOnderdeel AHet voorgestelde artikel 14 bepaalt dat in het zogenoemde klassieke driehoeksoverleg
tussen de burgemeester, de officier van justitie en het hoofd van het territoriale
onderdeel, niet alleen wordt gesproken over de taakuitvoering van de politie,
maar ook over de daarmee samenhangende inzet van personeel en middelen, die
voor dat territoriale onderdeel zijn bestemd. Zie ook paragraaf 3 (slot)
van deze toelichting. Onderdeel BUitgangspunt is thans dat de politieregio haar zetel heeft in de gemeente
waarvan de burgemeester tevens korpsbeheerder is. Indien, zoals voorgesteld,
de korpsbeheerder bij koninklijk besluit wordt benoemd voor een periode van
zes jaren uit de kring van burgemeesters van gemeenten in de regio, kan het
korpsbeheerderschap in de loop van de tijd worden opgedragen aan burgemeesters
van verschillende gemeenten. Gelet op het genoemde uitgangspunt zou een consequentie
daarvan zijn, dat de zetel van de politieregio verhuist van de ene gemeente
naar de andere gemeente. Daartegen bestaan praktische bezwaren. Voorgesteld
wordt aan artikel 21 een vijfde lid toe te voegen, op basis waarvan wordt
bepaald in welke gemeente de politieregio formeel haar zetel heeft, namelijk
in de huidige zogenoemde centrumgemeente. Dat de politieregio een vaste zetel
heeft is onder meer van belang in verband met het oog op de bewaring van de
archiefbescheiden van de regio. In dit verband moet ook de wijziging van artikel
45, zesde lid, van de Politiewet 1993, worden gezien (zie onderdeel T).Onderdeel CArtikel 22, eerste lid, van de Politiewet 1993 bepaalt dat de politieregio
wordt bestuurd door het regionale college overeenkomstig de artikelen 30 en
31 van de Politiewet 1993. Volgens artikel 30 legt de korpsbeheerder over
het door hem gevoerde beheer verantwoording af aan het college en volgens
artikel 31 stelt het regionale college de beleids- en beheersstukken vast.
Waar, zoals voorgesteld, het regionale college alleen de beleidsstukken vaststelt
en de korpsbeheerder ter verantwoording kan roepen, is de basis voor de bepaling
dat het regionale college de regio bestuurt zeer smal geworden. Wij stellen
dan ook voor deze bepaling te laten vervallen. Daarmee vervalt bovendien de
term «bestuur» uit de Politiewet 1993, een term die in de praktijk
eerder verwarring wekt dan aan duidelijkheid bijdraagt. De instandhouding
en organisatie van de rechtspersoonlijkheid bezittende politieregio is een
gezamenlijke verantwoordelijkheid van het regionale college en de korpsbeheerder.In dit artikel hebben wij tevens de bepalingen uit het huidige artikelen
33 en 34 van de Politiewet 1993 overgenomen, met uitzondering van artikel
34, derde lid. Díe bepaling komt in aangepaste vorm terug in de artikelen
32, eerste lid, onder b, en 34, eerste lid, onder c. Met het opnemen van bepalingen
uit de artikelen 33 en 34 in artikel 22, zijn de bepalingen die de werkwijze
en vergaderingen van het regionale college betreffen gegroepeerd op één
plaats in de Politiewet 1993, waar tevens onder meer de samenstelling en het
voorzitterschap van het college zijn geregeld. Nieuw is het voorschrift in
artikel 22, vierde lid, dat het regionale college, bij de vaststelling van
de regels over zijn werkwijze, in ieder geval ook het stemrecht van de leden
van het college regelt. Het stemrecht van de leden is zo wezenlijk met het
oog op de besluitvorming in het college, dat wij voorstellen het in de wet
te noemen. Overigens, het college behoudt zijn vrijheid om het gewicht van
elke stem te bepalen.Onderdeel DIngevolge het voorgestelde artikel 23, eerste lid, wordt de korpsbeheerder
in de toekomst benoemd en herbenoemd door de Kroon, op voordracht van de Minister
van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties, gehoord het regionale college.
Voorts is bepaald dat de korpsbeheerder bij koninklijke besluit wordt geschorst
en ontslagen. De voorgestelde regeling komt in de plaats van de bestaande
wettelijke koppeling tussen het korpsbeheerderschap en het burgemeesterschap
van de centrumgemeente. De voorgestelde regeling maakt het mogelijk
dat het korpsbeheerderschap kan worden opgedragen aan de burgemeester van
een andere gemeente in de regio dan de centrumgemeente. Ter zake van de benoemde
korpsbeheerder zijn centrale verantwoordelijkheid en decentrale betrokkenheid
met elkaar in balans gebracht door enerzijds de benoeming bij koninklijk besluit
en anderzijds de plicht om daarbij het regionale college te horen.De voorgestelde benoemingsregeling, met daarin een specifieke rol voor
het regionale college, zal naar verwachting in de praktijk een extra stimulans
zijn voor de korpsbeheerder om het college regelmatig gevraagd en ongevraagd
inzicht te geven in het door hem gevoerde beheer en zich te verzekeren van
de steun van het regionaal college. Dit mag worden verwacht, ofschoon het
college indien het zijn steun zou opzeggen, daaraan niet consequenties verbinden
kan in die zin dat het de korpsbeheerder kan dwingen het beheer neer te leggen.
Schoring en ontslag van de korpsbeheerder vinden plaats bij koninklijk besluit.
De voorgestelde zeggenschap van het regionale college bij de (her-)benoeming
van de korpsbeheerder laat onverlet de eigen verantwoordelijkheid van de Minister
van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties in deze.Het burgemeesterschap van een gemeente in de regio is een voorwaarde voor
benoeming als korpsbeheerder in de desbetreffende regio. Indien een burgemeester,
die tevens korpsbeheerder is, uit zijn functie van burgemeester wordt ontslagen,
wordt hij tevens ontslagen uit zijn functie van korpsbeheerder. In verband
met de koppeling van het korpsbeheerderschap aan het burgemeesterschap hebben
wij er voor gekozen de benoemingstermijn van de korpsbeheerder, in aansluiting
op de benoemingstermijn van een burgemeester, te bepalen op zes jaren. Een
korpsbeheerder kan vaker dan één keer worden herbenoemd.In de algemene maatregel van bestuur, bedoeld in het derde lid, kunnen
nadere regels worden vastgesteld omtrent de bij de benoeming te volgen procedure,
bijvoorbeeld met betrekking tot wijze waarop het regionale college wordt gehoord
ter zake van de benoeming van de korpsbeheerder. Het vierde lid biedt de basis
voor het geven van regels die de rechtspositie van de korpsbeheerder betreffen.
Daarbij kan worden gedacht aan een regeling betreffende de bijzondere kosten
die zijn verbonden aan de uitoefening van het korpsbeheerderschap.Wij stellen voor dat de zittende korpsbeheerders het korpsbeheerderschap
blijven vervullen, tot het moment dat de lopende termijn van hun benoeming
als burgemeester afloopt. Wij verwijzen hiervoor naar artikel III van dit
wetsvoorstel.Volledigheidshalve wijzen wij er op dat de voorgestelde regeling voor
de benoeming van de korpsbeheerder de bestaande vervangingsregeling voor de
korpsbeheerder onverlet laat.Onderdeel EDe korpsbeheerder is belast met het beheer van het korps, daartoe bijgestaan
door de korpschef. Het voorgestelde artikel 24, tweede lid, geeft aan het
«bijstaan» nader invulling. Dat de dagelijkse leiding van het
regionale korps aan de korpschef wordt opgedragen, staat niet eraan in de
weg dat naast de korpschef andere ambtenaren van politie deel uitmaken van
de leiding van het regionale politiekorps. Daarnaast schrijft het voorgestelde
artikel 24, derde lid, het vaststellen van een instructie voor de korpschef
door de korpsbeheerder verplichtend voor. De korpsbeheerder moet zich aldus
uitdrukkelijk buigen over de taken en bevoegdheden van de korpschef. Het vastleggen
daarvan in een instructie maakt voor een ieder de taakverdeling
tussen de korpsbeheerder en de korpschef inzichtelijk. Wij wijzen erop dat
de opdracht van de dagelijkse leiding aan de korpschef en het vaststellen
van een instructie voor de korpschef, onverlet laat dat de korpschef optreedt
onder eindverantwoordelijkheid van de korpsbeheerder.Onderdeel FHet huidige artikel 27, eerste lid, van de Politiewet 1993 bepaalt dat
de korpsbeheerder, de hoofdofficier van justitie en de korpschef regelmatig
met elkaar overleggen. Het onderwerp van het overleg is het beheer van het
korps. Bij de voorgestelde verantwoordelijkheidsverdeling tussen het regionale
college en de korpsbeheerder past het – mede met het oog op de betrokkenheid
van de hoofdofficier van justitie – dat het onderwerp van het overleg
niet meer het beheer van het korps is, maar de uitvoering van het beleidsplan
en het jaarplan, waarbij uiteraard ook de daarmee verbonden beheersmatige
kwesties aan de orde kunnen komen. Analoog aan artikel 41a van de Politiewet
1993, dat bepaalt dat de Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties –
lees: de beheerder van het KLPD – en het hoofd van het landelijk parket
regelmatig tezamen met de korpschef van het KLPD overleggen over de uitvoering
van het beleidsplan voor het KLPD, bepaalt het voorgestelde artikel 27, eerste
lid, dat de korpsbeheerder en de hoofdofficier van justitie regelmatig tezamen
met de regionale korpschef overleggen over de uitvoering van het beleidsplan
voor het regionale politiekorps. Dit sluit aan bij de vraagstukken die thans
in de regionale driehoek korpsbeheerder-hoofdofficier van justitie-korpschef
in de praktijk aan de orde komen. De voorgestelde aanpassing laat onverlet
de betekenis die dit overleg thans heeft voor de aansturing van het korps.Onderdeel GIn de voorgestelde verantwoordelijkheidsverdeling blijft het regionale
college, waarvan de gezagsdragers in de regio op gelijke voet deel uitmaken,
verantwoordelijk voor het vaststellen van de beleidsstukken voor het regionale
politiekorps, te weten het beleidsplan, het jaarplan en het jaarverslag. Ook
de verantwoordelijkheid voor het opstellen van deze stukken blijft ongewijzigd:
de korpsbeheerder stelt de beleidsstukken op in overeenstemming met de hoofdofficier
van justitie. Waar ingevolge artikel 31, tweede lid, geldt dat in het beleidsplan
tevens een doorkijk wordt geboden naar de beheersmatige vertaling van het
plan en dat in het plan de landelijke beleidsthema's zijn verwerkt, behoeft
het geen betoog dat een en ander ook in het ontwerp-beleidsplan, bedoeld in
artikel 28, eerste lid, wordt opgenomen. Voorts spreekt het voor zich dat
ook in het (ontwerp-)jaarplan, aangezien dit een uitwerking van het beleidsplan
is, wordt aangegeven met welke personele en financiële middelen wordt
beoogd het jaarplan te verwezenlijken.In verband met het instemmingsrecht van de hoofdofficier van justitie
bij het opstellen van de beleidsstukken voor het regionale politiekorps, wijzen
wij op de analogie met artikel 38c van de Politiewet 1993 waar de betrokkenheid
van het hoofd van het landelijk parket is geregeld bij het opstellen van de
beleidsstukken voor het KLPD.Het derde lid van artikel 28 behelst een uitbreiding van de kring waarbinnen
de ontwerpbeleidsstukken, die ter vaststelling worden toegezonden aan het
regionale college, worden verspreid, met de commissaris van de Koningin en
het College van procureurs-generaal. Het in paragraaf 3 van deze toelichting
besproken wettelijke inbrengrecht van gemeenteraden is in het vierde lid opgenomen. Onderdeel HDe in artikel 29 voorgestelde geschillenregeling verschilt op twee onderdelen
van de oorspronkelijke regeling in artikel 29. De voorgestelde regeling is
beperkt tot de stukken waarvoor het overeenstemmingvereiste geldt, namelijk
de beleidsstukken. Voorts zijn – in vergelijking met de oorspronkelijk
regeling – in de voorgestelde regeling de rollen omgedraaid, teneinde
de verschillen tussen de onderscheiden geschillenregelingen in de Politiewet
1993 zoveel mogelijk te beperken, waarmee tevens meer duidelijkheid wordt
gebracht in de verantwoordelijkheidsverdeling ter zake. Voorgesteld wordt
dat de korpsbeheerder het verschil in zienswijze voorlegt aan de commissaris
van de Koningin die daarop in overeenstemming met het College van procureurs-generaal
beslist en anders – indien ook zij niet tot overeenstemming kunnen komen –
het verschil van zienswijze voorlegt aan de Minister van Binnenlandse Zaken
en Koninkrijksrelaties die in overeenstemming met de Minister van Justitie
beslist. Op dit moment is de rolverdeling omgekeerd: de hoofdofficier van
justitie legt de zaak voor aan het College van procureurs-generaal dat in
overeenstemming met de commissaris van de Koningin beslist en zo nodig het
verschil van zienswijze voorlegt aan de Minister van Justitie die in overeenstemming
met de Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties beslist.Onderdeel IDe voorgestelde verantwoordelijkheidsverdeling tussen het regionale college
en de korpsbeheerder komt met name tot uitdrukking in de artikelen 31 en 33.
Artikel 31 bepaalt dat de beleidsstukken – het beleidsplan, het jaarplan
en het jaarverslag – door het regionale college worden vastgesteld en
artikel 33 bepaalt dat de beheersstukken – de organisatie, de formatie,
de begroting en de jaarrekening – door de korpsbeheerder wordt vastgesteld.
In het tweede en derde lid van artikel 31 wordt de relatie tussen enerzijds
het Beleidsplan Nederlandse Politie en de landelijke politiebrief en anderzijds
de regionale beleidsplannen en jaarplannen vastgelegd. In verband met het
gemaakte onderscheid tussen het beleidsplan en het jaarplan (zie ook paragraaf 2
van deze toelichting) wordt de regeling voor de doorwerking van de landelijke
beleidsthema's, zoals neergelegd in de wet tot wijziging van de Politiewet
1993 in verband met de concentratie van beheersbevoegdheden op rijksniveau
met betrekking tot de regionale politiekorpsen bij de Minister van Binnenlandse
Zaken en Koninkrijksrelaties, aangepast. In het beleidsplan wordt aangegeven
met welke personele en financiële middelen wordt beoogd het plan en zijn
onderdelen te verwezenlijken, met inbegrip van de landelijke beleidsthema's.
Het regionale college neemt aldus bij het vaststellen van het beleidsplan
tevens op hoofdlijnen de beheersmatige aspecten van dat plan in ogenschouw.
Dit bevordert de afstemming tussen gezag en beheer en voorkomt ongewenste
verzelfstandiging van het beheer. Overigens, dat in het beleidsplan tevens
een doorkijk wordt geboden naar de beheersmatige vertaling daarvan, laat onverlet
dat de korpsbeheerder volledige verantwoordelijkheid draagt voor het beheer
van het regionale korps.Onderdeel JHet door het regionale college vastgestelde beleid is van groot belang,
niet alleen voor het daadwerkelijke optreden van de politie, maar ook voor
de vormgeving van het beheer van het regionale korps. Het moet dan ook voor
de afzonderlijke gezagsdragers mogelijk zijn om daartegen in beroep te gaan.
Dit artikel biedt die mogelijkheid, opdat de burgemeesters en de hoofdofficier
van justitie in de regio inhoud kunnen geven aan hun onderscheiden gezagsmatige
verantwoordelijkheden. Overigens wijkt de voorgestelde regeling,
wat de procedure betreft, niet af van de bestaande regeling in artikel 32
van de Politiewet 1993.Thans opent artikel 34, derde lid, van de Politiewet 1993 de mogelijkheid
van beroep door de gemeenteraad tegen de besluiten van het regionale college.
Deze beroepsmogelijkheid is van belang met het oog op de lokale sturing van
de politie. Indien, zoals voorgesteld, het regionale college de beleidsstukken
vaststelt en de korpsbeheerder de beheersstukken, moet ook het beroepsrecht
van de gemeenteraad daarop worden aangepast. Om de toegankelijkheid van de
onderscheiden administratieve beroepsmogelijkheden in de Politiewet 1993 te
bevorderen, stellen wij voor de beroepsmogelijkheden van de afzonderlijke
gezagsdragers en van de gemeenteraad tegen de vaststelling van de beleidsstukken
door het regionale college in één artikel onder te brengen (artikel
32 van dit wetsvoorstel) en daarnaast de beroepsmogelijkheden van het regionale
college, respectievelijk de hoofdofficier van justitie en de gemeenteraad
tegen de vaststelling van de beheersstukken door de korpsbeheerder in een
ander artikel onder te brengen (artikel 34 van dit wetsvoorstel).Onderdeel KIn de voorgestelde verantwoordelijkheidsverdeling tussen het regionale
college en de korpsbeheerder, is de vaststelling van de organisatie, de formatie,
de begroting en de jaarrekening een verantwoordelijkheid van de korpsbeheerder.
De korpsbeheerder stelt deze beheersstukken vast, na overleg met de hoofdofficier
van justitie en gehoord het regionale college. Door de gekozen formulering
is de betrokkenheid verzekerd van zowel de hoofdofficier van justitie als
het regionale college bij het vaststellen van de beheersstukken, zonder dat
de verantwoordelijkheid van de korpsbeheerder ter zake wordt beperkt. Nadat
de korpsbeheerder de beheersstukken heeft vastgesteld, worden deze stukken
onverwijld ter kennis gebracht van de leden van het regionale college, de
gemeenteraden, de commissaris van de Koningin en het College van procureurs-generaal.Onderdeel LIndien het regionale college van oordeel is dat een besluit van de korpsbeheerder
op onaanvaardbare wijze afbreuk doet aan het door het college vastgestelde
beleidsplan of jaarplan, dan kan het daartegen administratief beroep instellen
bij de Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties, door tussenkomst
van de commissaris van de Koningin. Aangezien in het beroep het erom gaat
dat een bepaalde beheersbeslissing indruist tegen een besluit van het regionale
college, ligt het in de rede dat het college beroep kan instellen. In de beroepsprocedure,
bedoeld in het voorgestelde artikel 34, eerste lid, onder a, zal het regionale
college niet worden vertegenwoordigd door zijn voorzitter, maar door diens
plaatsvervanger. Voorts is in het voorgestelde artikel 34, eerste lid, de
mogelijkheid van beroep opengesteld voor de hoofdofficier van justitie. De
hoofdofficier kan in beroep indien hij van oordeel is, dat het besluit van
de korpsbeheerder, gelet op het beleidsplan dan wel het jaarplan, bedoeld
in artikel 31, eerste lid, op onaanvaardbare wijze afbreuk doet aan het belang
van een goede vervulling van de politietaak in zijn ambtsgebied. Wij zien
in dit beroepsrecht een waarborg voor de hoofdofficier van justitie, opdat
hij zijn verantwoordelijkheid voor de strafrechtshandhaving in de regio kan
waarmaken. Artikel 34, eerste lid, onder c, betreft de beroepsmogelijkheid
voor de gemeenteraad tegen de vaststelling van het beleidsplan en het jaarplan.
Wij verwijzen ter zake naar de toelichting bij onderdeel J.Het beroepschrift wordt niet rechtstreeks naar de Minister van Binnenlandse
Zaken en Koninkrijksrelaties gezonden, maar door tussenkomst van
de commissaris van de Koningin. De commissaris wordt daarmee in de gelegenheid
gesteld zijn visie te geven over de kwestie. Het staat de commissaris van
de Koningin vrij de appellant en de korpsbeheerder uit te nodigen in onderling
overleg (alsnog) tot een oplossing voor het geschil te komen.Onderdeel MArtikel 36 komt te vervallen, met dien verstande dat het tweede lid, in
aangepaste vorm, wordt opgenomen in artikel 14 van de Politiewet 1993. Zie
daarvoor de toelichting onder 3 en bij onderdeel A.Onderdelen NOp basis van het huidige artikel 38c van de Politiewet 1993 stelt de Minister
van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties jaarlijks in overeenstemming
met het hoofd van het landelijk parket het ontwerp voor het beleidsplan voor
het Korps landelijke politiediensten op. Ingevolge het huidige artikel 39,
tweede lid, van de Politiewet 1993 stelt de Raad voor het Korps landelijke
politiediensten het bedoelde beleidsplan vast. Wij stellen voor de tijdshorizon
van het beleidsplan voor het Korps landelijke politiediensten te verbreden
van één tot vier jaren, naar analogie van het beleidsplan voor
de regionale korpsen. Daarnaast wordt het jaarplan geïntroduceerd, waarin
jaarlijks een nadere uitwerking wordt gegeven aan het beleidsplan. In dit
verband zijn de artikelen 38c, 38d, 39, tweede lid, en 41a aangepast. Bovendien
zijn de artikelen 39, tweede lid, en 41 aangepast op de voorgestelde verantwoordelijkheidsverdeling
tussen de Raad voor het KLPD en de Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties
(zie paragraaf 4 van deze toelichting).Onderdeel QIn het huidige artikel 41, eerste en tweede lid, zijn bepalingen opgenomen
die betrekking hebben op de instemming die de stukken, die door de Raad voor
het KLPD zijn vastgesteld, behoeven van de Minister van Binnenlandse Zaken
en Koninkrijksrelaties, zo nodig in overeenstemming met de Minister van Justitie.
Wij hebben ervoor gekozen deze bepalingen op te nemen in een afzonderlijk,
nieuw artikel 39a, direct aansluitend op artikel 39 waarin is geregeld dat
de Raad de daarin genoemde beleidsstukken vaststelt.Onderdeel TBij de toelichting op onderdeel B hebben wij reeds aangegeven dat het
van belang is dat, waar de korpsbeheerder door de Kroon wordt benoemd, tevens
wordt bepaald waar de regio zetelt. Dit is mede met het oog op de bewaarplaats
van de archiefbescheiden, zodat die niet bij wisseling in het korpsbeheerderschap
verhuizen naar een andere gemeente. Het voorgestelde artikel 45, zesde lid,
bepaalt in dat verband dat de archiefbescheiden van de regio worden bewaard
in de archiefbewaarplaats van de gemeente waar de politieregio haar zetel
heeft.Onderdeel UAangezien in dit wetsvoorstel het korpsbeheerderschap en het burgemeesterschap
van de centrumgemeente zijn ontkoppeld, dient in de bijlage, genoemd in artikel
21, eerste lid, van de Politiewet 1993, de volzin «- De burgemeester
van de eerstgenoemde gemeente is de korpsbeheerder, bedoeld in artikel 23,
eerste lid» te vervallen. Artikel IITegen besluiten in de bestaande geschillenregelingen staat geen beroep
open op de rechter, tegen besluiten in de voorgestelde geschillenregelingen
evenmin. Deze besluiten zijn geplaatst op de zogenoemde negatieve lijst behorende
bij artikel 8:5 van de Algemene wet bestuursrecht.Artikel IIIMet betrekking tot de korpsbeheerders wordt uitgegaan van de huidige situatie.
De burgemeesters die deze functie op het tijdstip van inwerkingtreding van
de wet uitoefenen, worden geacht als zodanig te zijn benoemd. De periode waarvoor
een burgemeester tot korpsbeheerder wordt benoemd dient parallel te lopen
aan diens ambtstermijn als burgemeester. Om dit te bereiken wordt in het voorgestelde
artikel bepaald dat de korpsbeheerders worden geacht te zijn benoemd voor
een periode die gelijk is aan de hen nog resterende ambtstermijn als burgemeester.De Minister van Justitie,A. H. KorthalsDe Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties,K. G. de Vries 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-27560-3.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl