Misbruik en oneigenlijk gebruik op het gebied van belastingen, sociale zekerheid en subsidies; BRIEF VAN DE MINISTER VAN JUSTITIE
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-10 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 17050, nr. 202

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum brief

09-02-1998

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1997-1998

17050 nr. 202

30-01-1998

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamOndertekeningLichaamVOORTGANGSRAPPORTAGE FRAUDEBESTRIJDING 1997 Inhoudsopgave BIJLAGE: Geannoteerd overzicht van de belangrijkste documenten
over het beleid ter bestrijding van fraude, die door het kabinet aan de Kamer
zijn aangeboden.I- Inleiding; strekking en opzet van deze rapportageII- BegripsaanduidingIII- Historisch perspectiefIV- De uitgangspunten van het beleid inzake fraudebestrijdingV- Toepassing van de uitgangspunten op de zes deelterreinen Va. FiscaliteitCompliance en non-compliance: beleidsontwikkelingContinuering van fraudebestrijdingWet- en regelgevingSamenwerkingUitbreiding dienstverleningUitvoering en controle: verbreding algemeen toezichtOpsporing van professionele fraudeInternationale BTW-fraudeVb. Sociale zekerheid Wet- en regelgevingBeleidsplannenGegevensuitwisselingRIF'sIllegale tewerkstellingAdministratieve boeteHarmonisatie sociale en fiscale richtlijnVc. Subsidies Regelgeving: de Algemene Wet BestuursrechtDepartementale regelgevingVerantwoordings- en controletrajectHandleiding M&OVd. EU-fraude AlgemeenEnkele belangrijke recente ontwikkelingen * Verdrag van Amsterdam* Voortgang SEM 2000-activiteiten* Internationale samenwerking* Transitfraude: hervorming van de communautaire
douanevervoerregeling en Douane 2000* Melding van en rapportering over fraude en andere
onregelmatigheden* Administratieve maatregelen en sancties* Strafrechtelijke bescherming van de financiële
belangen van de Gemeenschappen* De aanbevelingen van de High Level GroupStrafrechtelijke aanpakVe. «Horizontale» fraudeVf. Ontnemingswetgeving AlgemeenOpbouw deskundigheidConservatoir beslagVI- Resultaten van fraudebestrijding en ontnemingswetgeving Cijfers belastingfraudeCijfers sociale zekerheidCijfers JustitieVII- VooruitblikBIJLAGE 1ALGEMEEN en JUSTITIE * 08-09-1981, 17 050 nr. 1: (interim)rapport van
de interdepartementale stuurgroep ISMO * 19-04-1985, 17 050 nrs. 35–36:
(eind)rapport van de Interdepartementale Stuurgroep Misbruik en Oneigenlijk
gebruik * 18-06-1985, 17 050 nr. 39: standpunt van de regering over het
eindrapport* 31-03-1989, 17 050 nr. 99: kabinetsstandpunt inzake
de evaluatie van de WKA * 24-04-1992, 17 050 nr. 147: kabinetsstandpunt inzake
de evaluatie van de WBA en de WBF * 19-03-1992, 17 050 nrs. 135–136: nota Gegevensuitwisseling
ter bestrijding van misbruik en oneigenlijk gebruik* 15-09-1992, 22 800 nr. 1 (Miljoenennota 1993),
bijlage 22: Fraudebeleid* 05-02-1993, 22 958 nr. 4: Plan van aanpak confectiefraude,
met daarop volgende voortgangsrapportages:* 21-03-1994, 17 050 nr. 187: invoering fraudemelding
door accountants* 30-01-1997, brief van de minister van Justitie aan de
Voorzitter van de Tweede Kamer de Staten-Generaal inzake harmonisatie van
de richtlijnen fiscale en sociale zekerheidsfraude. BELASTINGEN * 18-08-1982, 17 522 nrs. 1–2: Nota Fraudebestrijding
in de directe belastingen en de omzetbelasting (Fraudenota 1982)* 30-12-1986: Nota inzake de uitvoering van de financiële
taakstelling ten aanzien van fraudebestrijding in de fiscale sfeer (Fraudenota
1986)* 15-09-1992, 22 800 IXB, nr. 3, bijlage 14: Intensivering
bestrijding misbruik en oneigenlijk gebruik, maatregelen op fiscaal terrein
(Fraudenota 1992)* 20-04-1993, 17 050 nr. 177: Aanmeldings-, transactie-
en vervolgingsrichtlijnen*24-03-1995, 17 050, nr. 192: Notitie Fraude met
sofinummers.* 01-11-1996, 17 050 nr. 201: Nota «Maatregelen
ter intensivering van bestrijding van misbruik en oneigenlijk gebruik van
de belasting- en douanewetgeving» (Fraudenota 1996)* notitie Internationaal fiscaal (verdrags)beleid (Kamerstukken
II, 1996/97, 25 087, nr. 1)SOCIALE ZEKERHEID * 21-12-1988, 17 050 nr. 94: aanbieding richtlijn
sociale zekerheidsfraude * 25-03-1991, Gebruikersruimte in de sociale voorzieningen:
een verkennend onderzoek* 05-12-1991, 22 457 nrs. 1–2: nota «Aspecten
van rechtshandhaving op het gebied van de sociale zekerheid»* 19-12-1991, 17 050 nr. 142: nota «Fraudegevoeligheid
van de regelgeving met betrekking tot de leefvormen in de bijstand»* 27-2-1992, 17 050 nr. 144: brief inzake aspecten
van de geblokkeerde rekeningen in het kader van de Wet Ketenaansprakelijkheid. * 20-05-1992, 17 050 nr. 151: evaluatieonderzoek
Bijdrageregeling bijzondere controle 1991* 22-07-1992, 17 050 nr. 156: kabinetsstandpunt inzake
het rapport «Afhandeling van uitkeringsfraude» (evaluatie van
de richtlijn sociale zekerheidsfraude)* 04-02-1993, 22 457 nr. 4: aanbieding richtlijn
fraude met sociale uitkeringen * 04-02-1993, 17 050 nr. 167: heroverwegingsonderzoek
«Misbruikgevoeligheid van regelgeving in de sociale zekerheid»* 27-04-1993, 17 050 nr. 176: kabinetsstandpunt inzake
het heroverwegingsrapport «Misbruikgevoeligheid van regelgeving in de
sociale zekerheid»* 03-09-1993, brief inzake het onderhandelaarsakkoord
Rijk-VNG over de uitvoering van de ABW* 26-10-1995, 24 044 nr. 1: brief inzake wijziging
systematiek inhouding en afdracht premies werknemersverzekeringen* 28-9-1996, 25 035: nota «Opdrachtgeversaansprakelijkheid
loonconfectie»*20-2-1996, 17 050 nr. 199: nota «Handhaafbaarheid
over de grens bij export uitkeringen»* 29-5-1996, 24 754 nr. 1: nota «Herziening
kring verzekerden volksverzekeringen»SUBSIDIES* 05-09-1989, 17 050, nr. 104: notitie van de minister
van VROM inzake bestrijding M&O subsidieregelingen. * 10-07-1991, 22 150, nrs. 1–2: «Plan
van aanpak eerste spoor geïntegreerd subsidiebeleid».* 23-04-1992, 22 150, nr. 5 * 10-05-1993, 22 150,
nr. 11* 18-03-1994, 22 150, nr. 20* 28-03-1995, 22 150, nr. 25EU * 25-06-1993, 17 050 nr. 181: Notitie inzake EG-fraude* 03-04-1995, 24 202, nr. 1 * 05-12-1995, 24 202,
nr. 2 Regeringscommentaar op de jaarrapportages van de Europese
Rekenkamer over de jaren 1993, 1994 en 1995.* 30-08-1994, 23 830, nr. 1 * 31-08-1995, 24 294,
nr. 1 * 30-08-1996, 24 844, nr. 1 * 29-08-1997, 25 479, nr. 1* 17-11-1995, 24 500, nr. 1–2 * 19-01-1996,
24 500, nr. 3 * 03-04-1996, 24 500, nr. 4 AR-rapport «Beheer
en controle EG-geldstromen in Nederland» (17 november 1995) en beantwoording
Kamervragen daarover. * 10-05-1995, 21 501–07, nr. 137: nationaal
verslag EG-fraudebestrijding. * 02-06-1997, 21 501–07, nr. 188 * 13-06-1997,
21 501–07, nr. 190* 25-10-1996, 25 100, nr. 1
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 17050Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 86 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
17 050Misbruik en oneigenlijk gebruik op het gebied van belastingen, sociale
zekerheid en subsidiesnr. 202BRIEF VAN DE MINISTER VAN JUSTITIEAan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal's-Gravenhage, 30 januari 1998Bij brief van 26 juni jl. verzochten de voorzitters van de commissie voor
de Rijksuitgaven, van de vaste commissies voor Justitie, voor Financiën,
voor Sociale Zaken en Werkgelegenheid en van de algemene commissie voor Europese
Zaken om een integrale rapportage over het M&O-beleid. Bij brief van 14
juli jl. zegde ik – mede namens de ministers en staatssecretarissen
van Financiën en Sociale Zaken en Werkgelegenheid – u toe, aan
dit verzoek gevolg te zullen geven.Thans bied ik u namens het kabinet de gevraagde rapportage aan. De rapportage
heeft wat de cijfermatige resultaten betreft betrekking op 1996, wat de inhoudelijke
aspecten betreft op de jaren 1996 en (het grootste deel van)1997. Enkele belangrijke
recente ontwikkelingen konden echter nog niet (of niet ten volle) in de rapportage
worden meegenomen. In de eerste plaats noem ik de recente intensivering van
de aanpak van de beursfraude, waarover u op 19 december een beleidsnota (de
nota Integriteit Financiële Sector, Kamerstukken 25 830) werd toegezonden
door de minister van Financiën. Een andere ontwikkeling is de versterking
van de aandacht van de politie voor fraudebestrijding, die op dit moment op
divere fronten gestalte krijgt. Beide ontwikkelingen zijn aan te merken als
belangrijke nieuwe impulsen voor de fraudebestrijding.Wij zullen gaarne te gelegener tijd met u van gedachten wisselen over
de onderhavige rapportage.Het kabinet heeft voorts het voornemen opgevat, op korte termijn een aanvullende
notitie op te stellen, die een nadere uitwerking zal bevatten van de vooruitblik
die in hoofdstuk VII van de onderhavige rapportage is opgenomen. Deze notitie
zal u naar verwachting in maart kunnen worden aangeboden.De Minister van Justitie,W. Sorgdrager VOORTGANGSRAPPORTAGE FRAUDEBESTRIJDING 1997 Inhoudsopgave I-Inleiding; strekking en opzet
van deze rapportage2     II-Begripsaanduiding3    III-Historisch perspectief4     IV-De
uitgangspunten van het beleid inzake fraudebestrijding4     V-Toepassing
van de uitgangspunten op de zes deelterreinen5  Va.Fiscaliteit5 Vb.Sociale zekerheid8  Vc.Subsidies10 Vd.EU-fraude11  Ve.«Horizontale»
fraude16  Vf.Ontnemingswetgeving17     VI-Resultaten
van fraudebestrijding en ontnemingswetgeving19    VII-Vooruitblik21BIJLAGE: Geannoteerd overzicht van de belangrijkste documenten
over het beleid ter bestrijding van fraude, die door het kabinet aan de Kamer
zijn aangeboden.I- Inleiding; strekking en opzet van deze rapportageBij brief van 26 juni 1997 aan de minister van Justitie, de minister en
de staatssecretaris van Financiën en de minister en de staatssecretaris
van Sociale Zaken en Werkgelegenheid, hebben de vaste commissies voor de Rijksuitgaven,
voor Justitie, voor Financiën, voor Sociale Zaken en Werkgelegenheid
en voor Europese Zaken verzocht om een jaarlijkse integrale voortgangsrapportage
over het M&O-beleid. Met de onderhavige rapportage beogen wij aan dit
verzoek te voldoen.De ontwikkelingen in het M&O-beleid in de afgelopen jaren hebben ertoe
geleid dat alle departementen thans via de begrotings- en verantwoordingscyclus
jaarlijks rapporteren over het M&O-beleid elk op zijn eigen terrein. In
antwoord op de brief van 26 juni is aangegeven dat de onderhavige rapportage
daarom het karakter zal krijgen van een «cover-nota», waarin algemene
thema's en samenhangen inzake het fraudebestrijdingsbeleid op hoofdlijnen
worden geschetst. Het feit dat een geïntegreerde rapportage wordt aangeboden,
laat de individuele verantwoordelijkheid van iedere minister op zijn of haar
eigen beleidsterrein, onverlet.Na een begripsaanduiding in hoofdstuk II, die aangeeft welke thema's in
deze rapportage worden behandeld, wordt in hoofdstuk III de voorgeschiedenis
geschetst, aangevuld met een blik op de nabije toekomst. Hoofdstuk IV beschrijft
de algemene uitgangspunten van het M&O-beleid. In hoofdstuk V worden deze
uitgangspunten gedemonstreerd aan de hand van enkele voorbeelden op elk van
de zes deelterreinen die deze rapportage bestrijkt: fiscaliteit, sociale zekerheid,
subsidies, EU-fraude, «horizontale» fraude (zie voor deze term:
hoofdstuk II) en de ontnemingswetgeving. Hoofdstuk VI ten slotte presenteert
in kort bestek de voornaamste resultaten van het M&O-beleid op de onderscheiden
deelterreinen. In de bijlage bij deze rapportage wordt een chronologisch overzicht
gepresenteerd van de belangrijkste beleidsdocumenten die in de afgelopen tien
jaar verschenen zijn over fraude en fraudebestrijding. Voor nadere informatie en actuele standen van zaken op alle deelterreinen
zij in het bijzonder verwezen naar de bedoelde departementale stukken die
de Kamer jaarlijks in het kader van de begrotingscyclus bereiken. II- Begripsaanduiding* Onder misbruik wordt verstaan: het bewerkstelligen van geen
of te geringe betaling van verplichte bijdragen aan de overheid en van het
verkrijgen of genieten van een (te hoge) uitkering door het bewust niet, niet
tijdig, niet juist of niet volledig verstrekken van gegevens en inlichtingen.
Een ander woord voor dit «misbruik» is: «fraude».* Onder oneigenlijk gebruik wordt verstaan: het volgens de
regels van de wet, maar in strijd met de bedoeling van de wettelijke bepalingen,
geheel of ten dele ontgaan van een verplichte bijdrage aan de overheid en
verkrijgen of genieten van een (te hoge) uitkering.1Een regeling is «M&O-gevoelig» zodra de aanspraak op een
uitkering of subsidie dan wel de verplichting om een heffing of een recht
te betalen (resp. de hoogte daarvan) afhankelijk is van gegevens die door
een derde of andere belanghebbende zelf verstrekt moeten worden.Het begrip «overheid» in deze omschrijvingen moet ruim worden
opgevat: het M&O-beleid heeft van meet af aan ook betrekking gehad op
bijvoorbeeld de werknemersverzekeringen, die echter niet door de overheid
maar voorheen door de bedrijfsverenigingen, thans door het Landelijk Instituut
voor de sociale verzekeringen (LISV) en de Uitvoeringsinstellingen (UVI's)
werden resp. worden uitgevoerd. Het M&O-beleid, zoals dat is ontwikkeld
sedert 1980, bestrijkt dus alle inkomens- en vermogensoverdrachten2 die plaatsvinden tussen overheid en particulieren en/of
die op een wettelijke regeling berusten. Daarnaast valt in dit kader ook de
EU onder het begrip «overheid».Het ISMO-rapport, dat in het begin van de jaren '80 de stoot gaf tot de
ontwikkeling van het «M&O-beleid», had betrekking op de belastingen,
de sociale zekerheid en de (nationale) subsidies. EU-fraude is (voor zover
het niet tevens fiscale, douane- dan wel nationale subsidiefraude is) als
zodanig altijd buiten het ISMO-traject gebleven. Intussen is het aandachtsveld
verbreed. Naast de genoemde vormen van fraude («ISMO» en EU) is
recent aandacht gevraagd voor fraude die wordt gepleegd in het economisch
verkeer tussen particulieren (burgers, bedrijven) onderling; te denken valt
aan het oplichten van banken en verzekeringsmaatschappijen, merkenfraude,
telecomfraude en het oplichten van crediteuren in het kader van een faillissement
(faillissementsfraude). Beide hoofdvormen van fraude worden kernachtig aangeduid
als «verticale» resp. «horizontale» fraude. Het onderscheid
tussen «verticale» en «horizontale» fraude is van
belang in verband met de verschillende actoren op de onderscheiden terreinen.
Het toezicht en de opsporing op het terrein van de «verticale»
geldstromen ligt in eerste instantie bij de uitvoeringsorganisaties, de inspecties
en bijzondere opsporingsdiensten; op het gebied van de «horizontale»
fraude daarentegen is de rol van de politie dominant. Het is duidelijk dat
dit verschillende verantwoordelijkheden en sturingsrelaties meebrengt.Behalve op deze twee hoofdvormen van fraude heeft deze rapportage betrekking
op de toepassing van de ontnemingswetgeving. De ontnemingswetgeving bestrijkt
weliswaar een veel breder terrein dan alleen de fraude, maar is qua thematiek
daar wel mee verwant: fraude betreft financiële criminaliteit, de ontnemingswetgeving
betreft de financiële kant van criminaliteit; voor beide gelden gelijksoortige
opsporingsmethoden (financieel rechercheren). III- Historisch perspectiefDe aanzet tot «ISMO» werd gegeven door het rapport van de
heer Van Bijsterveld over de aard en omvang van de belastingfraude, uitgebracht
aan de staatssecretaris van Financiën in april 1979. De regering installeerde
daarop de Stuurgroep ISMO. Deze Stuurgroep publiceerde in 1981 haar interimrapport
en in 1985 haar eindrapport.1 Kort na het eindrapport
kwam het kabinetsstandpunt.2 Vanaf 1987 rapporteerde
het kabinet jaarlijks aan de Kamer over de voortgang; de laatste rapportage
dateert van 1995.Na 1985 tekenden zich al spoedig twee trajecten af die betrekkelijk los
van elkaar kwamen te staan: enerzijds het beleid ten aanzien van belastingen
en sociale zekerheid, anderzijds dat ten aanzien van subsidies. Het rapport
van de Rekenkamer over subsidies uit 1988 leidde, in samenhang met de operatie
«comptabel bestel», tot het zogenaamde geïntegreerde subsidiebeleid.
Dit omvatte twee sporen: het eerste spoor betrof de verbetering van het beheer
van subsidies, het tweede de effectiviteit en doelmatigheid van de subsidies.In de eerste jaren is vooral geïnvesteerd in nieuw beleid en nieuwe
regelgeving. De Miljoenennota 1993 (bijlage 22)3
gaf de impuls tot een intensivering van de fraudebestrijding (ten aanzien
van belastingen en sociale zekerheid) die vooral de inbedding en verankering
van de (aandacht voor) fraudebestrijding in de primaire processen van de uitvoeringsorganen
beoogde. In het slothoofdstuk komen wij hierop terug. IV- De uitgangspunten van het beleid inzake fraudebestrijdingVan meet af aan heeft aan het M&O-beleid de gedachte ten grondslag
gelegen dat fraude om een aantal klemmende redenen niet kan worden getolereerd
en niet mag lonen; effectieve bestrijding is derhalve noodzaak.Een tweede basisgedachte is dat de eisen van rechtmatigheid en doelmatigheid
meebrengen dat de uitvoeringsorganen hebben zorg te dragen voor de bestrijding
van misbruik en oneigenlijk gebruik van de regelingen die zij uitvoeren; fraudebestrijding
behoort dus tot de kerntaken van de uitvoeringsorganen.4Een derde basisgedachte tenslotte is dat organisaties – uiteraard
met inachtneming van ieders taken en bevoegdheden – dienen samen te
werken bij de bestrijding van fraude. De samenwerking krijgt onder meer gestalte
in een adequate gegevensuitwisseling met betrekking tot die aangelegenheden
waarover het ene uitvoeringsorgaan voor de rechtmatige en doelmatige uitoefening
van zijn taak de behoefte heeft aan gegevens die bij een ander uitvoeringsorgaan
bekend zijn.5Op het beleid inzake fraudebestrijding is de regelgevingsketen bij uitstek
van toepassing. Om bepaalde maatschappelijke doelen te bereiken wordt beleid
ontwikkeld en worden wettelijke en andere regels opgesteld. Die regels dienen
uitvoerbaar en handhaafbaar te zijn. Zijn de regels in werking getreden, dan
dienen zij te worden uitgevoerd. De belanghebbenden dienen te worden geïnformeerd
en voorgelicht omtrent de regels en omtrent het uitvoeringsbeleid. In de sfeer
van de inkomens- en vermogensoverdrachten is de (hoogte van de) overdrachten
afhankelijk gesteld van een aantal voorwaarden en dikwijls ook van gegevens
die de belanghebbende zelf levert. Rechtmatige uitvoering van de regelingen
impliceert dat zo veel mogelijk vooraf wordt geverifieerd of aan alle voorwaarden
is voldaan en of de door de belanghebbende verstrekte gegevens juist zijn
en dat periodiek of anderszins wordt gecontroleerd of de (situatie van) belanghebbende
nog steeds aan de wettelijke voorwaarden voldoet. Om een aantal
redenen kan naast deze reguliere controle nadere (diepte-)controle noodzakelijk
zijn, hetzij ten aanzien van individuen hetzij ten aanzien van groepen van
individuen (of bedrijven). Rijzen er vermoedens dat een regeling wordt misbruikt,
dan dient daarnaar gericht te worden gezocht (opsporing). Blijkt inderdaad
sprake van fraude, dan dient via terugvordering of naheffing het gefraudeerde
te worden vereffend en is daarnaast een punitieve sanctie gerechtvaardigd.
Opgelegde sancties moeten worden geëffectueerd. Leermomenten vanuit de
controle- en opsporingspraktijk moeten worden teruggekoppeld naar beleid en
uitvoering; als daarbij blijkt, dat de regelgeving of de uitvoering gelegenheden
biedt tot fraude (gelegenheidsstructuren), kunnen die zodoende worden ondervangen.Gelet op de veelheid van betrokken diensten en instellingen demonstreert
deze ketenbenadering duidelijk het belang en de noodzaak van afstemming en
coördinatie binnen en tussen de schakels: alle schakels en geledingen
moeten op elkaar aansluiten teneinde capaciteits- en effectiveitsverlies te
voorkomen. V- Toepassing van de uitgangspunten op de zes deelterreinen Va. FiscaliteitIn 1979 bracht de heer Van Bijsterveld een rapport1 uit over de aard en de omvang van belastingfraude. Dit rapport leidde
tot een brede heroriëntatie op de uitvoering van de belastingwetgeving
en de plaats van de fraudebestrijding daarin. Compliance en non-compliance: beleidsontwikkelingDe neerslag van deze heroriëntatie werd voor het eerst extern kenbaar
in de «Nota Fraudebestrijding in de directe belastingen en de omzetbelasting».2 In deze nota werd een groot aantal maatregelen aangekondigd.
De belangrijkste hiervan betroffen de intensivering van de aanslagregeling,
de uitvoering van meer veldtoetsingen, de ontwikkeling van geautomatiseerde
selectiesystemen, de invoering van een fiscaal nummer, alsmede de verbetering
van gegevensuitwisseling en de samenwerking met derden.Kenmerkend voor deze beleidsmaatregelen is de gedachte dat het tegengaan
van misbruik en oneigenlijk gebruik een geïntegreerd element van het
totale fiscale rechtshandhavingsbeleid vormt. Fraudebestrijding staat dus
niet op zichzelf. Compliance en non-compliance behoren in de uitvoering onlosmakelijk
bij elkaar. Vanuit deze gedachtenlijn is sinds medio tachtiger jaren de sturing
van de uitvoeringsprocessen door middel van een planning- en controlcyclus
geïntroduceerd. Inmiddels is de planning- en controlcyclus stevig verankerd:
een bedrijfsplan met een meerjarig beleidskader, een jaarlijkse Beheersverslag
en een extern jaarverslag.De beleidsontwikkeling op het terrein van de fraudebestrijding kreeg een
tweede impuls in de «Fraudenota 1986»3
die in de Miljoenennota 1987 werd aangekondigd. Belangrijke maatregelen hieruit
zijn: invoering bestuurdersaansprakelijkheid, verdere intensivering van aanslagregeling
en controle en de invoering van een integrale renterenseignering voor natuurlijke
personen.Eind jaren tachtig is de fiscale rechtshandhaving en daarmee de fraudebestrijding
versterkt door de herstructurering van de Belastingdienst (geïntegreerde
behandeling, doelgroeporiëntatie). De herstructurering maakte het mede
mogelijk dat de «Nota Fraudebeleid 1992» in uitvoering kon worden
genomen. Met deze nota zijn onder meer geïntroduceerd: landelijke (branche-)acties,
waarnemingen ter plaatse en de uitvoering van startersonderzoeken. Continuering van fraudebestrijdingOntwikkelingen in de samenleving, in de informatietechnologie en in de
internationalisering maken het noodzakelijk dat bestaande anti-fraudemaatregelen
periodiek worden bijgesteld of uitgebreid. Vandaar de presentatie van een
geactualiseerd fraudebestrijdingsbeleid in de Nota van de staatssecretaris
van Financiën inzake nadere maatregelen ter intensivering van bestrijding
van misbruik en oneigenlijk gebruik van de belasting- en douanewetgeving 1996–2000
(Fraudenota 1996).1 De aangekondigde maatregelen
zijn terug te voeren op de uitgangspunten die begin jaren tachtig zijn vormgegeven:
preventie via minder ingewikkelde en minder fraudegevoelig wetgeving, een
dienstverlenende attitude, vervolgens breed toezicht en op correctie gerichte
handelingen en als sluitstuk repressieve bestrijding van fraude. Wet- en regelgevingBij de beoordeling van voorgenomen wetgeving vormt de toetsing vooraf
op uitvoerbaarheid en handhaafbaarheid een essentieel onderdeel. In toenemende
mate worden daarbij externe deskundigen geraadpleegd. Voorts is er aandacht
voor aanvullende wetgeving om misbruik en oneigenlijk gebruik verder tegen
te gaan. In dit verband zijn thans aanhangig: de wetgeving inzake de mogelijkheid
tot het opleggen van een boete bij primitieve aanslag, de invoering van een
opdrachtgeversaansprakelijkheid respectievelijk kopersaansprakelijkheid in
de confectiesector.Om oneigenlijk gebruik en constructies met fiscale wet- en regelgeving
tegen te gaan beschikt de Belastingdienst al langer over de Coördinatiegroep
Constructiebestrijding (CCB) en de Coördinatiegroep Taxhavens (CGT).
Zoals aangekondigd in de Fraudenota 1996 zijn eind 1996 vier nieuwe constructiebestrijdingsgroepen
ingesteld:– de Coördinatiegroep Constructiebestrijding Omzetbelasting
(CCBO);– de Coördinatiegroep Constructiebestrijding Invoerrechten
en Accijnzen (CCIA);– de Coördinatiegroep Constructiebestrijding Milieuheffingen
(CCM);– de Coördinatiegroep Constructiebestrijding Motorrijtuigen
(CCMR). SamenwerkingSamenwerking en gegevensuitwisseling tussen (semi-)overheidsorganisaties
zijn belangrijke hulpmiddelen binnen de handhavingsketen. In dit verband wordt
verwezen naar de ontwikkeling van RINIS, de gegevensuitwisseling met de Kamers
van Koophandel en de beleidsontwikkeling inzake de samenwerking tussen houders
van bedrijfsregisters (CBS, Lisv, KvK en Belastingdienst). Een verdere verbetering
van de (wederzijdse) uitwisseling en benutting van gegevens is daarbij essentieel.
Het gaat dan om afstemming van definities, een verhoging van de kwaliteit
en een vervroeging van de beschikbaarheid (controle vooraf). Een en ander
vormt een weerbarstige materie, waarbij continue aandacht nodig blijft.De samenwerkingsvormen tussen het Lisv en de Belastingdienst zijn geactualiseerd
en recent vastgelegd in een nieuwe samenwerkingsovereenkomst.Mede in het licht van de globalisering van de economie neemt het belang
van internationale gegevensuitwisseling en wederzijdse bijstand toe. Uitbreiding dienstverleningEen goede voorlichting en effectieve dienstverlening dragen bij aan het
voorkomen van misbruik en oneigenlijk gebruik. Met behulp van de nieuwe
communicatiemedia wordt de dienstverlening – en daarmee de fraudepreventie –
uitgebreid.Op Internet zullen onder meer elektronische loketten worden ontwikkeld,
zoals een Jongerenloket en een Startersloket. Ook worden de mogelijkheden
onderzocht van een interactieve aangifte. Met de komst van de aangiftediskette
inkomstenbelasting en de mogelijkheden van Editax (aangiften loon- en omzetbelasting)
zijn al de eerste stappen gedaan op weg naar de digitale, interactieve aangifte.
Dit mede in het perspectief van de ontwikkeling van een digitale Belastingdienst.1Uitvoering en controle: verbreding algemeen toezichtIn het kader van verbreding van het algemeen toezicht is de controle door
middel van veldtoetsingen geïntensiveerd. Het accent ligt meer op het
naar buiten treden van de Belastingdienst (zichtbaarheid). Daarbij wordt de
aandacht zoveel mogelijk gericht op de meer risicovolle entiteiten. Deze selectieve
aanpak moet resulteren in een daling van het aantal onderzoeken waaruit geen
correcties voortvloeien («nihil-controles»). Van de beschikbare
controlecapaciteit zal 80% ingezet worden voor boekenonderzoeken.Waarnemingen ter plaatseHet controlemiddel waarnemingen ter plaatse (WTP) blijkt effectief te
zijn. Een zichtbare Belastingdienst werkt corrigerend. Voor het voorbereiden,
uitvoeren en evalueren van WTP-activiteiten zijn inmiddels kaders vastgesteld.
Ook de rechten en plichten van de belastingplichtige en de Belastingdienst
zijn nader uitgekristalliseerd. Dit heeft geleid tot de publieksbrochure «Waarnemingen
ter plaatse, een andere manier van controleren».Sinds een aantal jaren vormt de planning en uitvoering van landelijke
acties een ingebed onderdeel van de handhaving van fiscale regels. Alle eenheden
van de Belastingdienst (particulieren, (grote) ondernemingen, douane) nemen
hier aan deel. Naast de landelijke acties voeren de eenheden regelmatig lokale
en/of regionale acties resp. waarnemingen ter plaatse uit. Hierbij wordt in
veel gevallen samengewerkt met andere handhavingsorganisaties.In toenemende mate worden buitenlandse arbeidskrachten in Nederland te
werk gesteld. Hoewel de problematiek zich in alle economische sectoren en
in alle regio's kan voordoen, is vastgesteld dat de agrarische sector, de
bouw- en metaalsector en grote infrastructurele en andere bouwprojecten uit
een oogpunt van handhaving bijzondere aandacht behoeven. In dit verband worden
ook de werkzaamheden op het Nederlandse Continentale Plat genoemd. Voor de
controle op de naleving van de fiscale verplichtingen en de bestrijding van
fraude waarbij buitenlandse opdrachtnemers betrokken zijn, is per 1 januari
1997 het Coördinatiepunt Internationale Beschikbaarstelling Arbeidskrachten
(CIBA) operationeel. Opsporing van professionele fraudeDoelen zijn onder andere het intensiveren van het opsporen van nog onbekende
belastingplichtigen (subjectdetectie), uitbreiding van onderzoek naar oplichtingspraktijken
op de kapitaalmarkt en bestrijding van criminaliteit bij het containerverkeer
(containerscans).Een andere ontwikkeling is de digitalisering van de samenleving. Deze
ontwikkeling impliceert dat ook het toezicht en de controle door de Belastingdienst
zal digitaliseren. Daarmee wordt de gegevensuitwisseling, de klantbehandeling
en de controle van administraties ondersteund. Digitale technieken
zijn ook nodig om digitale vormen van fraude (de zogeheten «digifraude»)
op te sporen. De opzet van een Belasting Informatie Centrum (BIC) is hiertoe
een instrument. Internationale BTW-fraudeTer voorkoming en bestrijding van de internationale BTW-fraude zijn diverse
maatregelen getroffen of aangescherpt. Zo is bij de FIOD een Centraal Punt
Carrouselfraude ingesteld en is een coördinatiegroep opgericht, die een
meer structurele oplossing voor de carrouselfraude moet ontwikkelen. Op het
gebied van de internationale gegevensuitwisseling zijn procedure-afspraken
gemaakt met andere lidstaten van de EU om verzoeken betreffende fraudegevallen
meer prioritair te behandelen. Met steun van de Europese Commissie zijn bij
wijze van experiment enkele multilaterale controles verricht bij ondernemingen
die in meer lidstaten zijn gevestigd. De hierbij opgedane ervaringen zullen
ertoe leiden dat in de toekomst dit soort onderzoeken een meer structurele
basis krijgen. Vb. Sociale zekerheid Wet- en regelgevingNieuwe wet- en regelgeving wordt in de voorbereidingsfase getoetst op
uitvoerbaarheid, controleerbaarheid en handhaafbaarheid, teneinde fraude zoveel
mogelijk te voorkomen dan wel de gevolgen ervan te beperken. Zo is in de ABW
bepaald dat de aanvrager van een bijstandsuitkering alle noodzakelijke informatie
verstrekt, zijn feitelijke leef- en woonsituatie aantoont en bewijsstukken
overlegt zoals een identiteitsbewijs. De bijstandsaanvraag wordt door de gemeente
alleen in behandeling genomen als alle benodigde gegevens zijn verstrekt.
Gemeenten zijn verplicht deze informatie op juistheid en volledigheid te controleren.
De sociale verzekeringen kennen soortgelijke bepalingen. Maatregelen om de
export van uitkeringen te beperken tot landen waarmee in verdragen adequate
afspraken kunnen worden gemaakt over de handhaafbaarheid, zijn in voorbereiding. BeleidsplannenGemeenten en de uitvoeringsorganen voor de sociale verzekeringen zijn
verplicht jaarlijks een beleidsplan op te stellen waarin een fraudebestrijdingsbeleid
is vorm gegeven. Concreet betekent dit voor de fraudebestrijding dat in dit
plan staat aangegeven:– hoe de uitvoeringsinstantie zorg draagt voor een toereikende controle
op de informatieverplichting van de uitkeringsaanvrager/ontvanger;– hoe de uitvoeringsinstantie zorg draagt voor de strafrechtelijke
of bestuursrechtelijke afdoening indien de uitkeringsaanvrager/ontvanger zijn
informatieverplichting niet nakomt.De uitvoeringsinstanties moeten jaarlijks binnen de bestuurlijke context
verantwoording afleggen over de uitvoering van dat plan. Voorts is de inhoud
en de uitvoering van deze plannen onderworpen aan het ministerieel toezicht
van SZW. GegevensuitwisselingDe mogelijkheden om door middel van (elektronische) gegevensuitwisseling
fraude te bestrijden zijn de laatste jaren fors toegenomen. Daarbij wordt
uitgegaan van het RINIS-concept (routeringsinstituut voor (inter-)nationale
informatiestromen). Dit concept beoogt het toenemende gegevensverkeer tussen
de verschillende sectoren van het publieke domein ten aanzien
van de inkomens- en vermogensoverdrachten te structureren. Voor de verificatie
van de cliëntgegevens kunnen de uitvoeringsinstanties structureel bestanden
raadplegen van de bevolkingsadministratie (GBA), de Belastingdienst, de UVI's
en de Informatie Beheergroep (studiefinanciering). De bestanden van de Rijksdienst
voor het Wegverkeer zijn ook voor sociaal rechercheurs van gemeenten toegankelijk.
Bestanden van de Vreemdelingendienst, de Arbeidsvoorzieningsorganisatie en
de ziekenfondsen zijn op ad hoc basis te bevragen.Door middel van de gemeenschappelijke verwijsindex (GVI) worden de kerngegevens
uit de verzekerdenadministraties (VZA's) van de UVI's inzake lopende en beëindigde
arbeidsverhoudingen geregistreerd. De GVI is een krachtig instrument tegen
fraude en helpt bij een correcte premieheffing en uitkeringsverstrekking in
geval van samenloop van dienstverbanden. Tussen de GVI en VZA's vindt volautomatische
uitwisseling van gegevens plaats.Behalve verbetering van de gegevensuitwisseling streeft het kabinet ook
een verhoging van de kwaliteit van de VZA's na. Door de gegevens die in het
kader van de premie-inning worden verzameld ook te gebruiken voor het uitkeringsproces,
wordt het belang van betrokkenen bij een juiste registratie vergroot.In 1997 is een haalbaarheidsstudie afgerond naar een sectorloket ten behoeve
van het geautomatiseerde gegevensverkeer tussen gemeenten en de uitvoeringsorganisaties
sociale verzekeringen (SVb, UVI's). In de opbouwfase zal dit loket gericht
zijn op het gegevensverkeer binnen het SWI-traject (Samenwerkingsorgaan Werk
en Inkomen). In een latere fase kan de functie van het sectorloket worden
uitgebreid met gegevensverkeer voor verificatie en validering van cliëntgegevens
(het Inlichtingenbureau).Binnen de pilots voor het Cliënt-Volg-Communicatie-Systeem (CVCS)
wordt in de opbouwfase ervaring opgedaan met de beschikbaarstelling, de kwaliteit
en de consequenties voor het werkproces van de betrokken UVI's en GSD'en met
name voor de uitwisseling van inkomensgegevens die bij de UVI's beschikbaar
zijn. RIF'sIn de vier grote steden en de regio Twente wordt samengewerkt door de
Arbeidsinspectie, de Belastingdienst, sociale diensten, de UVI's en politie
in regionale interdisciplinaire fraudeteams (RIF's). Het RIF-onderzoek richt
zich met name op het vergaren van kennis over gelegenheidsstructuren die fraude
mogelijk maken, om vervolgens knelpunten te signaleren en voorstellen te doen
voor preventieve maatregelen op administratief en bestuurlijk niveau. De rapporten
van de RIF's inzake preventie worden opgeslagen en toegankelijk gemaakt via
een databank die onlangs door de VNG is ingericht. Begin 1998 worden de Rif's
opnieuw geëvalueerd. Illegale tewerkstellingBegin 1996 is een samenwerkingsconvenant tussen de Arbeidsinspectie, het
Lisv en de Belastingdienst van kracht geworden, gericht op de bestrijding
van illegale tewerkstelling en de daaruit voortvloeiende ontduiking van premies
en belastingen. In het convenant zijn afspraken en procedures vervat over
het gezamenlijk verrichten van onderzoeken naar en het uitwisselen van informatie
over werkgevers die zich schuldig maken aan illegale tewerkstelling. Deze
samenwerking heeft inmiddels gestalte gekregen binnen een brede variatie aan
onderzoeksvormen. In 1997 is de implementatie van het convenant afgerond en
is aandacht gegeven aan knelpunten die zich in de uitvoeringspraktijk voordoen. Administratieve boetePer 1 augustus 1996 en per 1 juli 1997 is in de sociale verzekeringen
respectievelijk de bijstandswetten de verplichting voor de uitvoeringsinstanties
opgenomen tot het opleggen van boeten aan de aanvrager/ontvanger van een uitkering
bij het niet voldoen aan wettelijke verplichtingen. In deze wet wordt de administratieve
boete en een scherper sanctieregime (maatregelen) geïntroduceerd. Voorts
wordt met deze wet de feitelijke invordering van ten onrechte betaalde uitkeringen
vereenvoudigd.Ook in het kader van de heffing en inning van premies bij werkgevers bestaat
een boetesysteem. Harmonisatie sociale en fiscale richtlijnZowel met betrekking tot fiscale fraude als met betrekking tot de sociale
zekerheidsfraude wordt aan de hand van richtlijnen bezien of een geconstateerde
fraude wordt aangemeld voor vervolging1 . Op
grond van de fiscale richtlijnen komt justitiële afdoening niet in aanmerking
bij fraude met een nadeel beneden f 12 000. Op grond van de huidige
sociale richtlijn ligt die grens bij sociale fraude bij f 6000. Zoals
al aangekondigd in de brief van de minister van Justitie van 30 januari 1997,
kenmerk 601688/597/GB, aan de Voorzitter van de Tweede Kamer de Staten-Generaal,
bestaat het voornemen om op termijn de aangiftedrempel van f 6000 te
verhogen tot f 12 000. Deze verhoging zal naar verwachting per 1
januari 1999 worden gerealiseerd, waarmee een belangrijke verbetering in de
afstemming van het vervolgingsbeleid in de fiscale en de sociale sector wordt
bereikt. Vc. Subsidies Regelgeving: de Algemene Wet BestuursrechtAlgemene wettelijke regels inzake subsidieverlening en inzake sancties
in verband daarmee, ontbraken tot voor kort; bestuursrechtelijke sancties
konden slechts worden opgelegd voor zover de specifieke wetgeving regels ter
zake bevatte. De derde tranche van de Algemene Wet Bestuursrecht beoogt in
die lacune te voorzien. Deze is op 1 januari 1998 van kracht geworden. Ingevolge
titel 4.2 van de AWB mogen thans subsidies in principe alleen nog op grond
van een wettelijk voorschrift worden verstrekt. Het sanctiearsenaal omvat
intrekking en wijziging van subsidie alsmede terugvordering van onverschuldigd
betaalde subsidiebedragen en voorschotten. Afdeling 5.2 AWB voorziet in de
noodzakelijke bevoegdheden om toezicht te kunnen houden. De bestuurlijke boete
zal in de vierde tranche van de AWB geregeld worden. Departementale regelgevingOp de ministeries bestaat op het gebied van M&O een verscheidenheid
aan voorschriften en richtlijnen, die zijn opgenomen in de administratieve
organisatie en in de daarin verankerde maatregelen van interne controle. De
«Leidraad verbetering subsidiebeheer», die in 1990 werd opgesteld,
heeft een belangrijke rol gespeeld bij de totstandkoming van die voorschriften.
Verscheidene departementen (in hoofdzaak de zogenaamde subsidiedepartementen)
beschikken over kaderwetgeving voor subsidieverlening. Daarnaast hebben veel
ministeries handboeken e.d. voor het subsidiebeheer. Enkele departementen
beschikken over een meer specifieke M&O-handleiding. Verantwoordings- en controletrajectIn de «Geïntegreerde Rijksbegrotingsaanschrijving en -voorschriften»
geeft de Minister van Financiën de regels inzake de begroting en rekening
van het Rijk. Hierin zijn bepalingen opgenomen over het M&O-beleid. In
de toelichting bij de departementale rekening moet worden ingegaan op het
departementale M&O-beleid en de uitvoering daarvan. Indien er sprake is
van gebrek aan zekerheid betreffende de rechtmatigheid als gevolg van M&O-problematiek
en die onzekerheid van belang is, dient hierop in de toelichting bij de rekening
per regeling waarvoor dit geldt expliciet ingegaan te worden. De Kamer wordt
aldus via de toelichting bij de departementale rekeningen op hoofdlijnen op
de hoogte gesteld van het gevoerde M&O-beleid.De opzet en werking van het departementale M&O-beleid alsmede de toelichting
terzake in de departementale financiële verantwoording, worden elk jaar
in het kader van de reguliere controle getoetst door de betrokken departementale
accountantsdienst en door de Algemene Rekenkamer. De Rekenkamer informeert
zo nodig het Parlement over eventuele tekortkomingen. Handleiding M&OAls gevolg van de inspanningen in het kader van de operatie Comptabel
bestel, kon in het voorjaar 1994 aan de Kamer worden gerapporteerd, dat het
beleid ten aanzien van M&O-gevoelige subsidies nagenoeg op orde was. Dit
nam niet weg, dat er bij een aantal regelingen inherente onzekerheid (zij
het ook in mindere mate dan in 1993) resteerde1
. Teneinde ten minste het bereikte niveau te handhaven en waar nodig verder
te verbeteren en eventuele inherente onzekerheid verder te minimaliseren,
ontwikkelt het Ministerie van Financiën – in samenwerking met de
andere ministeries – een handleiding M&O. Naar verwachting zal deze
handleiding begin 1998 aan de Kamer worden aangeboden. De handleiding zal
ook gebruikt kunnen worden voor andere M&O-gevoelige regelingen zoals
heffingen. Vd. EU-fraude AlgemeenOver de bestrijding van fraude in de context van de EU-begroting wordt
in mindere mate dan bij de andere deelgebieden uit deze rapportage in de reguliere
begrotingscyclus gerapporteerd. Daarom krijgt dit onderdeel hier meer aandacht
dan de overige onderdelen.De «ketengedachte» zoals uiteengezet in hoofdstuk IV, ligt
ook ten grondslag aan het zeven-puntenprogramma dat de regering in 1995 heeft
geformuleerd als inzet voor de structurele verbetering van het communautaire
financiële beheer en de controle daarop2
. Regelgeving en beleid op dit terrein worden echter op EU-niveau vastgesteld.
Daardoor is – bezien vanuit nationaal perspectief – het beleid
ter bestrijding van EU-fraude moeilijker stuurbaar dan het nationale fraudebeleid.
Ook om die reden kent het onderdeel EU-fraude binnen deze rapportage een enigszins
afwijkende opzet.De EU heeft inmiddels belangrijke stappen gezet bij het treffen van maatregelen
die moeten leiden tot structurele verbetering van beheer, controle en bestrijding
van fraude, zowel bij de Europese Commissie als in de lidstaten. Hieronder
worden de belangrijkste recente ontwikkelingen op dit terrein genoemd. Deze
illustreren hoe in EU-verband de «ketengedachte» inhoud wordt
gegeven. Daarna wordt aangegeven waar op dit moment knelpunten
bestaan en hoe naar een oplossing daarvan wordt gezocht. Enkele belangrijke recente ontwikkelingen * Verdrag van AmsterdamOp 25 oktober 1996 heeft de Minister van Financiën aan de Tweede
Kamer het Nederlandse commentaar gezonden op de voorstellen die Klaus Hänsch
(voorzitter van het Europese Parlement) had geformuleerd als conclusies van
een interparlementaire conferentie over de bestrijding van fraude ten nadele
van de Gemeenschapsbegroting1 . In die brief
is een schets gegeven van de Nederlandse onderhandelingsinzet voor de IGC
ten aanzien van verdragswijzigingen op het vlak van de bescherming van de
financiële belangen van de Gemeenschappen. De Europese Raad van Amsterdam
heeft onder meer besloten het EG-Verdrag zodanig te herzien dat voortaan Raadsbesluitvorming
bij gekwalificeerde meerderheid over fraudebestrijdingsmaatregelen mogelijk
zal zijn (wijziging van art. 209A EG-Verdrag). Het huidige EG-Verdrag bevat
geen specifieke rechtsgrondslag waarop communautaire maatregelen tegen fraude
met gemeenschapsmiddelen konden worden gebaseerd. Daarom moest voor het treffen
van dergelijke maatregelen steeds een beroep worden gedaan op het algemene
art. 235, dat echter unanimiteit in de besluitvorming voorschrijft.2* Voortgang SEM 2000-activiteitenBegin 1996 werd door de Europees Commissarissen Liikanen en Gradin –
in het kader van de derde fase van de SEM 2000-exercitie (Sound and Efficient
Financial Management 2000) – een groep van persoonlijke vertegenwoordigers
van de Ministers van Financiën ingesteld om nadere voorstellen te bespreken
voor de verbetering van het communautaire financiële beheer en de controle
daarop. Deze derde fase van SEM-2000 is gericht op versterking van het partnerschap
met de lidstaten (de eerste twee fasen waren gericht op het financiële
beheer bij de Commissiediensten zelf). In een brief van februari 1997 heeft
de Minister van Financiën de werkzaamheden van de groep van persoonlijke
vertegenwoordigers beschreven3 . Tijdens de Ecofin-Raad
van 17 maart 1997 kon worden geconstateerd dat definitief overeenstemming
bereikt was over regels die bepalen welke structuurfondsuitgaven voor vergoeding
door de Commissie in aanmerking komen en welke niet (deze regels zijn inmiddels
per 1 mei 1997 van kracht geworden). Het ontbreken van dergelijke regels was
een belangrijke tekortkoming, waar de Europese Rekenkamer voortdurend op wees.
De groep van persoonlijke vertegenwoordigers heeft zich vervolgens geconcentreerd
op het toepassen van financiële correcties bij de structuurfondsen. Daarbij
gaat het om een Commissieverordening ter verduidelijking van de controleverantwoordelijkheden
van de lidstaten en om interne Commissieregels voor het toepassen van financiële
correcties. Zowel de Commissieverordening als de interne Commissieregels zijn
op 15 oktober 1997 door de Commissie vastgesteld. * Internationale samenwerkingNederland hecht grote waarde aan de versterking van de douanesamenwerking
tussen de lidstaten. In dit kader heeft Nederland onder meer in 1993 het Douane
Informatie Centrum (DIC) opgericht. Het DIC fungeert als centraal aanspreekpunt
voor douane- en aanverwante diensten van andere lidstaten en derde landen.
Het gaat daarbij vooral om analyse en snelle en frequente uitwisseling van
gegevens. Dit ter ondersteuning van de controle en opsporing. Verder is de
Nederlandse douane begonnen met de opbouw van een netwerk van liaison-officers
in verschillende lidstaten. Zo zijn dergelijke functionarissen thans gestationeerd
in Frankrijk, Duitsland en het Verenigd Koninkrijk. Een andere ontwikkeling
is het afsluiten van Memoranda of Understanding (MOU's) met verschillende
lidstaten van de EU. In deze MOU's worden afspraken vastgelegd inzake de samenwerking
tussen lidstaten. Inmiddels heeft Nederland MOU's afgesloten met Frankrijk
en Spanje. De besprekingen met het oog op het afsluiten van MOU's met Duitsland
en het Verenigd Koninkrijk kunnen vermoedelijk spoedig worden afgerond.Ook op het terrein van de landbouw streeft Nederland naar een intensieve
internationale samenwerking. Zo bestaat binnen de kaders van Verordening (EEG)
nr. 4045/89 de mogelijkheid om multinationals in nauw onderling overleg tegelijkertijd
in verschillende lidstaten te controleren (zogenaamde «special exercises»)
en worden in het kader van artikel 7 van die verordening verzoeken om controles
van bedrijven die in andere lidstaten gevestigd zijn, uitgewisseld. Ten slotte
werken de lidstaten nauw samen om gemeenschappelijke risico-analysetechnieken
te ontwikkelen. * Transitfraude: hervorming van de communautaire
douanevervoerregeling en Douane 2000In 1996 is een tijdelijke enquêtecommissie (TEC) van het Europese
Parlement een onderzoek gestart naar fraude in het communautaire douanevervoer.
In het onderzoeksverslag van maart 1997 wijst het Europese Parlement op de
dringende noodzaak radicale maatregelen te nemen en doet daartoe een aantal
aanbevelingen. In april 1997 heeft de Commissie een actieprogramma voor het
douanevervoer in Europa uitgebracht. Dit actieprogramma is een reactie op
het TEC-rapport en geeft invulling aan het Raadsbesluit «Actieplan Douane
2000» (beschikking 210/97/EG van Parlement en Raad d.d. 16 december
1996). In haar actieprogramma stelde de Commissie, dat de automatisering van
het douanevervoersysteem tegen eind 1998 gereed en bedrijfsklaar zou moeten
zijn, maar dat een en ander niet volledig operationeel kan zijn voor het jaar
2000. Onlangs heeft een extern bureau, op verzoek van de Commissie, een rapport
uitgebracht waaruit blijkt dat ten aanzien van de inwerkingtreding van het
geautomatiseerde douanevervoersysteem met een vertraging van circa twee jaar
rekening zou moeten worden gehouden. Tijdens de Interne Marktraad van eind
november 1997 heeft Commissaris Monti officieel bevestigd, dat inderdaad sprake
is van vertraging. De prognose is thans, dat in de eerste helft van 1999 een
operationeel begin kan worden gemaakt met het geautomatiseerde douanevervoersysteem.
Nederland zal meedoen aan de pilot die in de loop van 1998 zal worden uitgevoerd.
De Raad onderstreepte in mei 1997 de noodzaak van hervorming van de douanevervoerregeling
als essentieel wapen in de strijd tegen fraude, onderschreef het belang van
een betere samenwerking tussen de vijftien douanediensten en riep de Commissie
op zo spoedig mogelijk met concrete voorstellen voor regelgeving te komen.
Het programma «Douane 2000» moet ertoe leiden dat de douane-administraties
van alle lidstaten in de toekomst opereren als waren zij één
dienst. In dat kader wordt er onder meer over gesproken, hoe zaken als controle
met behulp van risico-analyse zo gelijkwaardig mogelijk kunnen worden aangepakt. * Melding van en rapportering over fraude en andere
onregelmatighedenNederland verstrekt de Europese Commissie regelmatig de vereiste inlichtingen
over de resultaten van de EG-fraudebestrijding. Zo verschaft Nederland jaarlijks
een overzicht over administratieve sancties op landbouwterrein in het kader
van Verordening (EEG) nr. 3508/92 en Verordening (EEG) nr. 3887/92 (geïntegreerd
beheer- en controlesysteem MacSharry-regelingen). Daarnaast worden in het
kader van Verordening (EEG) nr. 4045/89 ieder jaar verslagen aan de Commissie
verstrekt over de verrichte administratieve nacontroles op verstrekte landbouwgarantiegelden.
Verder wordt de Commissie ieder kwartaal geïnformeerd over onregelmatigheden
op grond van Verordening (EEG) nr. 595/91 (gemeenschappelijk landbouwbeleid),
Verordening (EG) 1681/94 (structuurfondsen) en Verordening (EEG, Euratom)
1552/89 alsmede Verordening (EEG) 1468/81 (eigen middelen1 ). De Commissie registreert de onregelmatigheidsmeldingen van de lidstaten
in de databank IRENE («IRrégularités, ENquêtes et
Exploitation»). Op landbouwgarantieterrein ten slotte ontvangt de Commissie
ook informatie van de lidstaten over onregelmatigheden in het kader van de
tenuitvoerlegging van Verordening (EG) nr. 1469/95 (de «zwarte lijst»;
zie hierna).Op 2 mei 1995 heeft de Nederlandse regering een verslag naar Brussel gezonden
over de nationale maatregelen die zijn getroffen om verspilling en misbruik
van communautaire middelen tegen te gaan2 . De
Commissie heeft vervolgens een samenvattend en vergelijkend synthesedocument
van de diverse nationale verslagen opgesteld, mede om de balans op te maken
van de toepassing door de lidstaten van het bestaande artikel 209A van het
EG-Verdrag. Dit artikel bepaalt dat de lidstaten ter bestrijding van fraude
waardoor de financiële belangen van de Gemeenschap worden geschaad, dezelfde
maatregelen moeten nemen als die welke zij treffen ter bestrijding van fraude
waardoor hun eigen financiële belangen worden geschaad (assimilatiebeginsel).
Om haar werkzaamheden tot een goed einde te brengen heeft de Commissie de
lidstaten in november 1996 om aanvullende informatie gevraagd inzake de op
nationaal niveau uitgevoerde controles en de opgelegde administratieve sancties.
De desbetreffende gegevens zijn door Nederland op 6 maart 1997 aan de Commissie
toegezonden. * Administratieve maatregelen en sanctiesDe communautaire landbouwregelgeving kent verschillende administratieve
sanctieregimes. Met ingang van 1 april 1995 zijn de lidstaten verplicht in
de restitutiesfeer administratieve boetes op te leggen bij geconstateerde
onregelmatigheden. Bij minder ernstige vergrijpen bedraagt die boete 50% van
het bedrag dat ten onrechte aan restitutie is verkregen; indien er sprake
is van opzet, bedraagt de boete 200% van de ten onrechte verkregen restitutie.
Voor de MacSharry-maatregelen geldt, dat de uitvoeringsorganisaties van de
lidstaten verplicht zijn administratieve sancties op te leggen (korten, terugvorderen)
in geval van het opzettelijk doen van valse premie-aanvragen of het anderszins
opzettelijk verstrekken van valse informatie. Indien de fraude opzettelijk
is gepleegd, kan uitsluiting van de premieregeling gedurende een zekere periode
volgen. Medio 1995 is op landbouwgarantieterrein verder boven reeds aangehaalde
Verordening (EG) nr. 1469/95 in werking getreden («liste noire»).3 Deze verplicht de lidstaten ertoe maatregelen te nemen
ten aanzien van marktdeelnemers, van wie in het verleden is gebleken dat zij
verplichtingen niet zijn nagekomen. Deze maatregelen zijn verscherpte controle,
opschorting van betalingen en/of uitsluiting van de betrokkene.Op 18 december 1995 heeft de Raad Verordening (EG, Euratom) nr. 2988/95
aangenomen.4 Dit is een horizontale kaderverordening,
dat wil zeggen een verordening die een gemeenschappelijk juridisch kader schept
voor alle activiteitsgebieden van de Gemeenschappen. De verordening bevat
een algemene regeling inzake (communautaire) administratieve maatregelen en
sancties met betrekking tot onregelmatigheden ten aanzien van het Gemeenschapsrecht.
Welke gedragingen als onregelmatigheid worden aangemerkt en welke administratieve
maatregelen en sancties daarop van toepassing zijn, moet in sectoriële
regelingen worden bepaald. In aanvulling op deze kaderverordening heeft de
Raad op 11 november 1996 Verordening (EG, Euratom) nr. 2185/96 vastgesteld.5 Deze verordening is van toepassing vanaf 1 januari 1997
en bevat algemene (horizontale) bepalingen betreffende de bevoegdheden van
de Europese Commissie voor administratieve controles en verificaties
bij marktdeelnemers ter plaatse met het oog op het onderzoek van fraudes of
andere onregelmatigheden. Deze controles en verificaties worden in het bijzonder
verricht door de «Unité de Coördination de la Lutte Anti-Fraude»
(UCLAF), de centrale fraudebestrijdingseenheid van de Commissie. De laatste
jaren is de positie van UCLAF belangrijk versterkt, onder meer door uitbreiding
van haar personele formatie en door operationele versterking van haar centrale
rol binnen de Commissie. Tussen de lidstaten en UCLAF vindt intensieve samenwerking
en informatie-uitwisseling plaats. * Strafrechtelijke bescherming van de financiële
belangen van de GemeenschappenOp strafrechtelijk vlak is medio 1995 totstandgekomen een «overeenkomst
aangaande de bescherming van de financiële belangen van de Europese Gemeenschappen».1 In deze overeenkomst wordt onder meer een gemeenschappelijke
definitie vastgesteld van «fraude waardoor de financiële belangen
van de Europese Gemeenschappen worden geschaad». Elke lidstaat dient
de nodige en passende maatregelen te nemen om deze definitie in nationaal
(straf-)recht om te zetten, zodat de daarin bedoelde gedragingen als strafbare
feiten worden aangemerkt. De overeenkomst zal nu eerst binnen de lidstaten
overeenkomstig hun onderscheiden grondwettelijke bepalingen moeten worden
aangenomen en zal vervolgens in werking treden negentig dagen nadat de laatste
lidstaat de Secretaris-Generaal van de Raad in kennis heeft gesteld van de
voltooiing van de overeenkomstig zijn grondwettelijke voorschriften voor de
aanneming vereiste procedure. * De aanbevelingen van de High Level GroupDe Europese Raad van Dublin gaf eind 1996 een speciaal daartoe ingestelde
High Level Group opdracht een actieplan op te stellen ter bestrijding van
de georganiseerde criminaliteit. Deze Group heeft een plan opgesteld, dat
door Europese Raad van Amsterdam van juni 1997 is goedgekeurd. Het plan telt
dertig aanbevelingen, die de komende jaren moeten worden uitgewerkt; een «multidisciplinaire
werkgroep georganiseerde criminaliteit» heeft die uitwerking inmiddels
ter hand genomen. De High Level Group heeft onder meer aanbevolen dat lidstaten
regelmatig met de bevoegde diensten van de Commissie overleggen over fraude
en de aanpak daarvan (aanbeveling 10). Dit gebeurt in diverse vormen en gremia,
zowel in sectoriële comités (over de meer operationele aspecten)
als in het Raadgevend Comité Coördinatie Fraudebestrijding (over
de zg. horizontale aspecten van de fraudebestrijding). Verder hebben de lidstaten
verslagen opgesteld over de nationale maatregelen. Voorts heeft de High Level
Group aanbevolen een specifiek meerjarenprogramma op te stellen ter bestrijding
van de georganiseerde criminaliteit, waaronder de fraude tegen de financiële
belangen van de Gemeenschappen (aanbeveling 11). Strafrechtelijke aanpakEnkele jaren geleden is het Cordinerend EG-Fraudeberaad (CFB) in het leven
geroepen. Deelnemers aan dit beraad zijn het OM, de FIOD, de AID, de ECD,
de politie en de divisie CRI. Doel van dit beraad is, de activiteiten van
de betrokken diensten in de sfeer van de opsporing en vervolging beleidsmatig
op elkaar af te stemmen. Na een evaluatie is het Beraad tot de conclusie gekomen,
dat het tot dusver onvoldoende heeft bereikt. Dit kan naar verwachting worden
verbeterd door het instellen van een operationeel overleg, waarin voor heel
Nederland EU-fraudezaken worden geselecteerd en toegedeeld. Daarbij komt,
dat coördinatie binnen het openbaar ministerie eenvoudiger zal zijn,
als EU-fraudezaken niet langer zullen worden behandeld in alle, maar alleen
in een beperkt aantal arrondissementen. Dit sluit aan bij de
gedachten die momenteel in ontwikkeling zijn, om bepaalde typen van zaken
te concentreren bij een of enkele arrondissementen of clusters. Vervolgens
dient te worden gegarandeerd, dat binnen het geheel van opsporing en vervolging
voldoende aandacht wordt besteed aan EU-fraude. In het centraal convenant
voor fiscale en douanedelicten voor 1997 is vastgelegd dat de FIOD beoogt
450 zaken ter behandeling aan het OM aan te bieden. Een gedeelte van die zaken –
ongeveer 70 – betreft EU-fraude. De overige opsporingsdiensten zullen
inspanningen moeten leveren, die hiermee in verhouding staan. Ten slotte moet
in het oog gehouden worden, dat de aandacht voldoende gespreid wordt over
de diverse deelterreinen van EU-fraude (in het bijzonder moet aan de uitgavenkant
gelet worden op fraude met gelden die uitgekeerd worden door de communautaire
structuurfondsen) en dat de mogelijkheid dient te bestaan om flexibel te reageren
op actuele ontwikkelingen (zoals op dit moment fraude met hoogbelaste goederen
als alcohol en sigaretten). Ve. «Horizontale» fraudeDe laatste jaren is het besef gegroeid dat de aandacht voor de «horizontale»
fraude onder de maat was. Tegelijkertijd groeide het inzicht dat voor de bestrijding
van allerlei vormen van criminaliteit een financieel gerichte aanpak noodzakelijk
was, als aanvulling op de traditionele dader-gerichte recherche-aanpak. Beide
ontwikkelingen tezamen hebben in 1996 aanleiding gegeven tot het project «Financieel
Rechercheren». Dit is een gezamenlijk project van de politie en het
openbaar ministerie. Doel van het project is, het financieel rechercheren
op een hoger plan te brengen. Het project is breed opgezet en beziet financieel
rechercheren vanuit drie invalshoeken, te weten: ontneming, «horizontale
fraude» en georganiseerde criminaliteit. Daartoe zijn, onder een breed
samengestelde stuurgroep, drie projectgroepen ingesteld. De stuurgroep zal
begin 1998 haar eindadvies uitbrengen.Het project bestrijkt de gehele strafrechtsketen, van opsporing tot en
met executie (politie, bijzondere opsporingsdiensten, openbaar ministerie,
zittende magistratuur en Centraal Justitieel Incasso Bureau). Het project
richt zich zowel op deskundigheidsbevordering als op de benodigde organisatiestructuur
(organisatie, coördinatie, communicatie, methodieken en wet- en regelgeving).Op verzoek van de minister van justitie heeft de genoemde stuurgroep een
interim-advies uitgebracht over de mogelijkheden om de bestrijding van fraude
in de marktsector te intensiveren en de wijze waarop de organisatie van de
fraudebestrijding kan worden afgestemd op aard, omvang en spreiding van die
fraude. Bij deze zogenaamde horizontale fraude gaat het vooral om de bestrijding
van bank-, verzekerings-, faillissements- en telecomfraude en de bestrijding
van piraterij (intellectuele eigendom, merkenrechten etc.). In het advies
wordt een gemeenschappelijke aanpak van overheid en marktpartijen op basis
van convenanten en handhavingsarrangementen aanbevolen. De intensivering van
de opsporing en vervolging zou vorm moeten krijgen in samenwerkingsverbanden
en expertisecentra van politie en openbaar ministerie («clusters»).
Voor bijzondere fraudezaken zou specifieke opsporingscapaciteit bij het Landelijk
Rechercheteam moeten worden ingericht. De selectie en toedeling van (middel-)zware
zaken zou via een landelijk loket plaats moeten vinden.Op basis van het interim-advies is een bedrag van f 16 mln gereserveerd
voor versterking van de strafrechtsketen en voor de uitvoering van een aantal
pilots; het is de bedoeling nu zo snel mogelijk te starten met de pilots.
Naar verwachting zal van deze intensivering ook een belangrijke impuls uitgaan
op de andere deelgebieden van de financieel-economische criminaliteitsbestrijding.
De Stuurgroep Financieel Rechercheren is voornemens bij haar
eindrapportage over georganiseerde criminaliteit en over ontnemingswetgeving,
aansluiting te zoeken bij het clustermodel dat voor de aanpak van horizontale
fraude is ontwikkeld. De plannen moeten daarnaast resulteren in een betere
voortgang van onderzoek op basis van witwasmeldingen. Een deskundiger opsporingsapparaat
zal in staat zijn betere opsporingsresultaten te behalen op basis van door
het Meldpunt Ongebruikelijke Transacties doorgemelde verdachte transacties.
Met dat doel is ook begin november het nieuwe computersysteem «Motion»
van het Meldpunt in gebruik genomen; met behulp van dit systeem kunnen langs
geautomatiseerde weg – en dus snel – verbanden worden gelegd tussen
personen, verdachte geldstromen en criminele activiteiten. Vf. Ontnemingswetgeving AlgemeenDe ontnemingswetgeving werd ingevoerd op 1 maart 1993 met als doel wederrechtelijk
verkregen voordeel te kunnen ontnemen en zo de financiële positie van
de veroordeelde terug te brengen in de toestand van voor het delict. De ontnemingswetgeving
is niet alleen van toepassing op fraude maar op alle soorten delicten. Zij
maakt deel uit van een breder beleid om de buitgerichte aanpak te stimuleren
en het financieel rechercheren op een hoger plan te brengen. Vanwege dit financiële
accent wordt de ontnemingswetgeving in deze voortgangsraportage over fraudebestrijding
meegenomen.De toepassing van deze recente wetgeving komt steeds beter op gang. Het
aantal ontnemingsvorderingen is toegenomen van 1075 in 1995 naar 1306 in 1996.
Het totaalbedrag dat door de rechtbanken aan ontnemingsmaatregelen is opgelegd,
steeg van circa f 17 miljoen in 1995 naar ongeveer f 33 miljoen
in 1996. In de praktijk blijkt overigens dat hoger beroep en perikelen in
de executiefase (bijvoorbeeld faillissementen en veroordeelden met onbekende
woon- of verblijfplaats) nogaleens leiden tot lange doorlooptijden in dit
soort zaken. Daarom kan er nog enige tijd overheen gaan, eer de opgelegde
ontnemingsmaatregelen daadwerkelijk ten uitvoer kunnen worden gelegd.De toepassing van de ontnemingswetgeving heeft niet alleen een strafrechtelijke
component, maar kan ook invloed hebben op de fiscale winstberekening. Afspraken
tussen het OM en de Belastingdienst over afstemming van optreden in ontnemingszaken,
met als doel te bezien of het strafrechtelijke of het fiscale traject, danwel
een combinatie van beide wordt gekozen, zijn vastgelegd in een recente wijziging
van de ontnemingsrichtlijn (inwerkingtreding 1 december 1997).Recente jurisprudentie van de Hoge Raad en lagere rechters heeft ertoe
geleid dat inmiddels ook wetswijziging in overweging is genomen. Naar het
oordeel van het openbaar ministerie vloeien namelijk uit enkele rechterlijke
uitspraken belemmeringen voor een adequate toepassing van de ontnemingswetgeving
voort, die als minder wenselijk worden ervaren. Een werkgroep heeft hierover
onlangs gerapporteerd aan de Ministe van Justitie. Opbouw deskundigheidBij de inwerkingtreding van de ontnemingswetgeving is het Centraal Adviesbureau
Beslag en Beheer (CABB) opgericht. Aanvankelijk was dit alleen een vraagbaak
voor juridische vragen en wetsuitleg. In 1996 is het CABB omgevormd tot een
adviserende en facilitaire organisatie binnen het OM, genaamd Bureau Ontnemingswetgeving
OM (BOOM). De bevoegdheden van het Bureau zijn daarbij uitgebreid. Het BOOM
heeft het centrale beheer gekregen van het budget voor de gerechtskosten in
ontnemingszaken. Daarnaast gaat het Bureau namens de zaaksofficier van justitie de beheersbeslissingen over het conservatoir beslag nemen
(deponering, vervreemding of teruggave). Om de nieuwe taken naar behoren te
kunnen uitvoeren, zijn twee accountants aangetrokken en is een aantal raamcontracten
afgesloten met externe deskundigen.Voor de politie worden zowel door de Nederlandse Politie Academie (NPA)
als door de politiescholen en de Bureaus Financiële Ondersteuning (BFO's)
opleidingen verzorgd. Het OM heeft in 1995 met de rechercheschool en de CRI
een kennissysteem voor de basispolitie ontwikkeld, het Ontnemings-Rapportage
Systeem (ORS). Met behulp van het ORS kan de basispolitie in eenvoudige ontnemingszaken,
waarin geen beslag is gelegd, een ontnemingsverbaal maken. Het systeem zal
gefaseerd worden ingevoerd. Op deze manier komen er uniforme ontnemingsrapportages
van de politie, waarmee het OM verder kan werken. De activiteiten van de Stuurgroep financieel rechercheren (zie hiervóór
onder e) raken ook de ontnemingswetgeving en zijn mede gericht op bevordering
van de deskundigheid. Met behulp van een onlangs ontwikkeld zelfstudiepakket
kunnen medewerkers van politie en openbaar ministerie op een vergelijkbaar
niveau basiskennis en -inzicht in de praktische toepassing van de ontnemingswetgeving
verwerven. Tenslotte werkt het openbaar ministerie samen met banken (onder
meer in een project «Met kennis bestrijden») en zijn er afspraken
gemaakt met het LISV en de UVI's en met particuliere verzekeraars over de
wijze van aanpak van zaken. In het kader van het project «Met kennis
bestrijden» is onlangs een «Wegwijzer in bankenland» vervaardigd,
waarmee allen die belast zijn met de bestrijding van fraude en witwassen een
goed inzicht kunnen krijgen in het reilen en zeilen van het bankbedrijf, en
is een deskundigenbank opgezet, waar politie, justitie en bijzondere opsporingsdiensten
een beroep op kunnen doen ten behoeve van de bestrijding van de financieel-economische
criminaliteit; uitgangspunt van de deskundigenbank is, dat de gevraagde hulp
snel en gratis wordt verleend. Conservatoir beslagDe ontnemingswetgeving maakt het mogelijk tot zekerheid van een door de
rechter op te leggen geldboete of ontnemingsmaatregel, conservatoir beslag
te leggen op voorwerpen van de verdachte. De inbeslaggenomen voorwerpen moeten
worden bewaard. Gezien het karakter van het beslag, is het noodzakelijk dat
de waarde van hetgeen is inbeslaggenomen, behouden blijft. Het openbaar ministerie
heeft afspraken gemaakt met de grootste bewaarder, de Dienst der Domeinen,
over de vereisten voor een goede bewaring. Daarnaast zijn er contracten gesloten
met derden voor het geval er zeer speciale inbeslaggenomen voorwerpen dienen
te worden bewaard (zoals old-timers, zeer waardevolle schilderijen en schepen).Daarnaast is een aantal maatregelen genomen om het openbaar ministerie –
voorafgaand aan of direct na de inbeslagneming – een kosten-baten analyse
te laten maken en om de duur van het beslag te bewaken. Nu het BOOM het centrale
beheer heeft gekregen van het budget voor de gerechtskosten in ontnemingszaken,
krijgt dit Bureau van de parketten een melding van conservatoire inbeslagnemingen
boven een bepaalde waarde en van de strafrechtelijk financiële onderzoeken.
Door deze meldingen komt er een grote hoeveelheid managementinformatie en
informatie voor de kostenbeheersing beschikbaar. Voorts is in 1996 begonnen
met het opzetten van een Conservatoir en Executoriaal Beslag Systeem (CEBES).
Dit systeem maakt het mogelijk dat het BOOM namens de zaaksofficier van justitie
de beheersbeslissingen over het conservatoir beslag gaat nemen; het systeem
dient tevens ter ondersteuning van het Centraal Justitieel Incassobureau (CJIB)
bij de tenuitvoerlegging van geldboetevonnissen en ontnemingsmaatregelen,
waarbij sprake is van een conservatoir beslag. Het systeem zal waarschijnlijk
in het voorjaar van 1998 operationeel worden. VI- Resultaten van fraudebestrijding en ontnemingswetgeving Cijfers belastingfraudeVoor een goed begrip van de cijfers over belastingfraude moet het onderscheid
tussen de corrigerende functie van de Belastingdienst zelf (administratief)
en de strafrechtelijke aanpak van fiscale fraude in het oog worden gehouden.
Bij de uitvoering van de vele belastingwetten brengt de Belastingdienst correcties
aan in de opgegeven inkomens- en winstgegevens. Deze correcties zijn begrepen
in de definitieve aanslagen of worden afzonderlijk bij een navorderingsaanslag
of naheffingsaanslag opgelegd. Hierbij kunnen ook verhogingen/boetes worden
opgelegd. Correcties kunnen om verschillende redenen worden aangebracht: uitkomsten
boekenonderzoek, onwetendheid, contra-informatie. Ook kan om fiscaaltechnische
reden van een aangifte worden afgeweken. Er is dus niet altijd sprake van
fraude. In de administratie van de Belastingdienst worden deze correcties
en navorderingen/naheffingen niet onderscheiden in «fraude» of
«geen fraude»1 . Wel geeft de bestuurlijke
informatie over bijvoorbeeld de verhogingen een indicatie voor vormen van
verzuim, nalatigheid en mogelijke fraude.Het vastleggen van fraudevermoedens en fraude gebeurt wel integraal voor
alle fiscale delicten die voldoen aan de aanmeldings-, transactie- en vervolgingsrichtlijnen
(ATV-richtlijnen). Het gaat hier om de fiscale delicten in het strafrechtelijk
deel van de handhavingsketen.Uit de definitieve productiecijfers van de Belastingdienst over 1996 blijkt
dat op basis van de ATV-richtlijnen het aantal aanmeldingen van vermoedelijke
fiscale fraude bijna 4000 gevallen betreft. Dit aantal vermoedens van fiscale
fraude ligt op hetzelfde niveau als in 1994 en 1995. Voor ruim 3200 zaken
is besloten geen onderzoek in te stellen door de FIOD vanwege geen of onvoldoende
bewijs, geen strafbaar feit, te gering belang of onvoldoende capaciteit in
dit deel van de handhavingsketen. Deze zaken zijn vervolgens administratiefrechtelijk
afgedaan door de Belastingdienst. In totaal zijn bij 737 zaken FIOD-onderzoeken
ingesteld, waarvan er 625 onderzoeken door de FIOD zijn afgerond. Hiervan
zijn 422 fraudegevallen (de convenantzaken) met een proces-verbaal afgewerkt.De bovengenoemde aantallen komen overeen met de gegevens van voorgaande
jaren. Hiermee ligt de rechtshandhaving op dit deel van het fiscale terrein
op een vergelijkbaar niveau. Cijfers sociale zekerheidDe ontwikkeling van de opgespoorde fraude laat in de afgelopen jaren per
sector een verschillend beeld zien. Het aantal fraudeconstateringen in de
sociale voorzieningen is na een sterke stijging begin jaren negentig inmiddels
gehalveerd tot bijna 20 000. Dit hangt deels samen met de verwerking
van de stuwmeren aan belastingsignalen in de vroege jaren '90 en met de toename
van de elektronische gegevensuitwisseling. Tevens speelt een trendbreuk in
de statistiek een rol. Zo heeft het CBS een groot deel van de aangemelde fraudegevallen
waarbij geen fraudebedrag bekend was uit de statistiek gehaald. Bij fraudegevallen
waarbij wel een fraudebedrag bekend was, is aan de daling van het gemiddelde
fraudebedrag een einde gekomen.De geconstateerde uitkeringsfraude in de volksverzekeringen en het daarmee
gemoeide bedrag is eerst de laatste jaren sterk gestegen onder meer
vanwege de sterke uitbreiding van het aantal opsporingsambtenaren bij de SVb
en de toenemende gegegensuitwisseling met o.a. de Belastingdienst. Gegevensuitwisseling
vooraf en achteraf heeft inmiddels een vaste plaats gekregen bij de SVb.Het aantal gevallen van geconstateerde uitkerings- en premiefraude in
de werknemersverzekeringen is de afgelopen jaren vrij gestaag toegenomen en
in 1996 zelfs fors. Achtergronden zijn onder andere de grotere opsporingscapaciteit
en het sterk toegenomen gebruik van de GVI zowel repressief als preventief.
De werking van de GVI leidt tevens tot een daling van het gemiddelde fraudebedrag
bij uitkeringsfraude. Het gemiddelde fraudebedrag bij werkgeversfraude fluctueert
jaar na jaar sterk, doordat het daarmee gemoeide bedrag incidenteel sterk
wordt beïnvloed door de omvang van enkele grote fraudezaken. Toch lijkt
ook hier sprake van een dalende trend.In de volks- en werknemersverzekeringen zal de daling van het gemiddelde
fraudebedrag zich naar verwachting voortzetten door de toename van de elektronische
gegevensuitwisseling waardoor uitkeringsfraude eerder en sneller wordt geconstateerd.
De toenemende gegevensuitwisseling is waarschijnlijk de belangrijkste reden
dat de stijgende lijn in het aantal opgespoorde gevallen van uitkeringsfraude
in de volks- en werknemersverzekeringen zich waarschijnlijk nog enige tijd
zal voortzetten. Ook bij de werkgeversfraude mag een voortzetting van de trends
van een stijgend aantal opgespoorde fraudegevallen en een dalend gemiddeld
fraudebedrag worden verwacht. In de sociale voorzieningen is onduidelijk of
de dalende trend in het aantal opgespoorde fraudegevallen zich zal voortzetten
en of het gemiddelde fraudebedrag zich stabiliseert of niet. Cijfers JustitieDe instroom van zaken bij het OM met betrekking tot bijstandsfraude vertoont
in 1996 (geschat aantal: 9900) een lichte daling ten opzichte van 1995 (10 949).
Het aantal afdoeningen in 1994 bleef nog sterk achter bij de instroom, maar
sinds 1995 is er sprake van een inhaaleffect. De verhouding tussen het aantal
door het OM afgedane zaken en het aantal door de rechter afgedane zaken, blijft
constant. De werkstraf is de meest opgelegde straf. Samenloop met andere delicten
die mede de straf bepalen, komt bij bijstandsfraude weinig voor.Het aantal afdoeningen bij uitkeringsfraude volksverzekeringen in 1996
(geschat aantal: 330), volgt de sterk stijgende instroom met enige vertraging.De instroom van de zaken bij het OM met betrekking tot uitkeringsfraude
werknemersverzekeringen (geschat aantal in 1996: 2260) vertoont sinds 1994
een continue stijging. De verhouding tussen lichte en zware zaken blijft redelijk
constant: iets meer dan de helft van de zaken valt in de categorie van f 12 000
en hoger. Het aantal afdoeningen volgt de stijgende instroom met een zekere
vertraging, wat niet verwonderlijk is gezien de gemiddelde doorlooptijd van
7 à 8 maanden tussen inschrijving en afdoening (1995). Opmerkelijk
is verder het relatief hoge percentage sepots (ongeveer 20%). De verklaring
daarvoor is de afspraak tussen opsporingsinstanties en OM om de vigerende
richtlijn strikt toe te passen. Dat betekent onder meer dat ook van vele zogenaamde
culpose delicten (overtredingen) proces-verbaal wordt opgemaakt en ingezonden.
Deze zaken kennen echter een korte verjaringstermijn en dienen dan ook dikwijls
te worden geseponeerd. Ook in deze categorie fraudezaken is de werkstraf een
veel opgelegde straf. Het aantal bij het OM ingeschreven (in 1996 geschat op 200) en afgedane
zaken bij premiefraude fluctueert sterk. In gelijke mate komen onvoorwaardelijke
geldboetes en onvoorwaardelijke vrijheidsstraffen voor. De gemiddelde bedragen
van de onvoorwaardelijke boetes waren in 1995 en 1996 resp. f 56 000
en f 34 000.De instroom van belastingfraude-zaken bij het Openbaar Ministerie ligt
al enkele jaren op hetzelfde niveau (voor 1996 geschat op 900 verdachten).
Het aantal afdoeningen door het OM en de rechter lijkt in 1996 iets achter
te blijven bij de instroom, nadat in 1995 het aantal afdoeningen en de instroom
ongeveer gelijk waren. Opmerkelijk is de daling in het aantal (betaalde) transacties.
Traditiegetrouw is het sepotpercentage fors. Dat vindt zijn verklaring grotendeels
in het feit dat in grote onderzoeken waarin meerdere personen als verdachten
worden aangemerkt, justitiële aanpak van de hoofdverdachten door het
OM het meest opportuun wordt geacht, als gevolg waarvan sepot ten aanzien
van de medeverdachten voor de hand ligt; die zaken worden vervolgens veelal
administratief (fiscaal) afgehandeld. Onvoorwaardelijke geldboete is de meest
opgelegde straf. De gemiddelde bedragen zijn f 32 000 in 1995 en
f 17 000 in 1996. Daarnaast zijn er veel vonnissen met een voorwaardelijke
vrijheidsstraf. De toename van het aantal opgelegde werkstraffen in het algemeen
zien we ook terug bij belastingfraude. VII- VooruitblikDe intensivering van de fraudebestrijding sedert 1992 (zie hoofdstuk III)
heeft ongetwijfeld haar vruchten afgeworpen; onder meer de jaarplannen en
jaarverslagen van de uitvoeringsorganen leggen daarvan getuigenis af. Maar
daarmee is de fraude nog niet de wereld uit. De cijfers van de geconstateerde
fraude laten zien dat er nog altijd in aanzienlijke mate wordt gefraudeerd
dan wel wordt gepoogd te frauderen. Wil de verankering van de fraudebestrijding
in de uitvoering werkelijk slagen, dan is een blijvende politieke aandacht
geboden. Daar komt bij, dat diverse ontwikkelingen op het gebied van economie
en technologie bevorderlijk zijn voor het plegen van fraude: er is steeds
meer geldverkeer, het verkeer wordt anoniemer onder meer door de digitalisering,
het wordt ook internationaler (en daarmee moeilijker te ontdekken en te beheersen).
Fraude is tevens een laagdrempelig delict: het is in veel gevallen gemakkelijk
te plegen en moeilijk te ontdekken, het heeft vaak geen direct individueel
slachtoffer dan wel het slachtoffer is zich er niet of pas na verloop van
tijd van bewust dat hij opgelicht wordt (of is) en het brengt onmiddellijk
financieel gewin voor de dader. Ten slotte wordt ons land ook door de instellingen
van de Europese Unie krachtig aangespoord tot het voeren van een effectief
beleid ten aanzien van EU-fraude.Op grond hiervan is het kabinet van oordeel dat nieuwe inspanningen op
het terrein van de «horizontale» fraude gerechtvaardigd zijn,
terwijl onverminderde aandacht voor de «verticale» fraude geboden
is. Voor de «horizontale» fraude betekent dit nieuw beleid en
nieuwe impulsen, zoals omschreven in paragraaf Ve. Deze impulsen mogen echter
niet in mindering komen op de aandacht en capaciteit voor de bestrijding van
de diverse vormen van «verticale» fraude.Op het gebied van de «verticale» fraude zal het vooral gaan
om de verdere verankering en inbedding van het ontwikkelde beleid in de werkprocessen
van de uitvoeringsorganen. In het voorgaande is al een aantal actiepunten
genoemd, die in de nabije toekomst de fraudebestrijding op dit terrein verder
moeten versterken, zoals: het opleggen van een boete bij primitieve aanslag,
de invoering van opdrachtgevers- resp. kopersaansprakelijkheid in de confectiesector,
de ontwikkeling van het RINIS-concept, de aanpak van de «digifraude»,
het uitvoeren van multilaterale controles bij ondernemingen die
in meer lidstaten gevestigd zijn, de creatie van het sectorloket en het Inlichtingenbureau
in de sociale zekerheid, de introductie van algemene regels voor subsidieverlening
en de handleiding M&O subsidies, de automatisering van het douanevervoersysteem
en het programma Douane 2000. Daarnaast heeft de Ministerraad – in reactie
op aanbevelingen van de Parlementaire Enquete-Commissie – onder meer
besloten dat met een zevental bijzondere opsporingsdiensten een driehoeksoverleg
op landelijk niveau wordt gestart, dat een recherche-officier per bijzondere
opsporingsdienst dient te worden aangesteld en dat er een voorziening zal
komen om op rijksniveau afstemming tot stand te brengen inzake de handhaving
van de ordeningswetgeving in brede zin. Al deze maatregelen hebben tot doel
de fraudebestrijding en in het bijzonder de samenhang tussen de inspanningen
van de verschillende actoren, te versterken. BIJLAGE 1behorend bij de Voortgangsrapportage fraudebestrijding 1997: Geannoteerd
overzicht van de belangrijkste documenten over het beleid ter bestrijding
van fraude, die door het kabinet aan de Kamer zijn aangeboden.ALGEMEEN en JUSTITIE * 08-09-1981, 17 050 nr. 1: (interim)rapport van
de interdepartementale stuurgroep ISMO * 19-04-1985, 17 050 nrs. 35–36:
(eind)rapport van de Interdepartementale Stuurgroep Misbruik en Oneigenlijk
gebruik * 18-06-1985, 17 050 nr. 39: standpunt van de regering over het
eindrapportIn deze drie documenten wordt het verschijnsel «misbruik en oneigenlijk
gebruik van belastingen, sociale zekerheid en subsidies» naar aard en
omvang voor het eerst systematisch en diepgaand onderzocht en wordt een groot
aantal maatregelen voorgesteld resp. aangekondigd op het gebied van wetgeving,
controle en sancties.In de daarop volgende jaren (1987–1995) verschijnen de jaarlijkse voortgangsrapportages:* 10-03-1987, 17 050 nr. 74* 12-10-1988, 17 050 nr. 90* 05-04-1989, 17 050 nr. 100* 09-05-1990, 17 050 nr. 111* 18-04-1991, 17 050 nr. 137* 07-05-1992, 17 050 nr. 149* 23-07-1993, 17 050 nr. 180* 20-07-1994, 17 050 nr. 188* 22-08-1995, 17 050 nr. 194.In deze rapportages is telkenjare gedetailleerd verslag gedaan van de
voortgang ten aanzien van de ingezette acties en van nieuwe ontwikkelingen. * 31-03-1989, 17 050 nr. 99: kabinetsstandpunt inzake
de evaluatie van de WKA * 24-04-1992, 17 050 nr. 147: kabinetsstandpunt inzake
de evaluatie van de WBA en de WBF * 19-03-1992, 17 050 nrs. 135–136: nota Gegevensuitwisseling
ter bestrijding van misbruik en oneigenlijk gebruikDe uitvoeringsorganen dienen samen te werken bij de bestrijding van fraude.
Deze samenwerking krijgt onder meer gestalte in een adequate gegevensuitwisseling
met betrekking tot die aangelegenheden waarover het ene uitvoeringsorgaan
voor de rechtmatige en doelmatige uitoefening van zijn taak de behoefte heeft
aan gegevens die bij een ander uitvoeringsorgaan bekend zijn. * 15-09-1992, 22 800 nr. 1 (Miljoenennota 1993),
bijlage 22: FraudebeleidNadat in de voorafgaande jaren veel is geïnvesteerd in nieuw beleid
en nieuwe regelgeving, geeft de Miljoenennota 1993 (bijlage 22) de stoot tot
een intensivering van de fraudebestrijding ten aanzien van belastingen en
sociale zekerheid, die vooral de inbedding en verankering van de (aandacht
voor) fraudebestrijding in de primaire processen van de uitvoeringsorganen
beoogt. Deze intensivering wordt samengevat in achttien concrete actiepunten. * 05-02-1993, 22 958 nr. 4: Plan van aanpak confectiefraude,
met daarop volgende voortgangsrapportages:* 13-12-1993, 17 050 nr. 183* 08-02-1995, 17 050 nr. 191.* 21-03-1994, 17 050 nr. 187: invoering fraudemelding
door accountantsNIVRA en NOVAA hebben verordeningen ingevoerd die accountants verplichten
melding te maken van door hen ontdekte fraude met belastingen of premies;
wetgeving is daarom niet nodig. * 30-01-1997, brief van de minister van Justitie aan de
Voorzitter van de Tweede Kamer de Staten-Generaal inzake harmonisatie van
de richtlijnen fiscale en sociale zekerheidsfraude. BELASTINGEN * 18-08-1982, 17 522 nrs. 1–2: Nota Fraudebestrijding
in de directe belastingen en de omzetbelasting (Fraudenota 1982)Uiteenzetting van een reeks van maatregelen die gewenst zijn om te komen
tot een intensivering van de fraudebestrijding. * 30-12-1986: Nota inzake de uitvoering van de financiële
taakstelling ten aanzien van fraudebestrijding in de fiscale sfeer (Fraudenota
1986)Invoering van de verplichting rente van natuurlijke personen te renseigneren,
inzetten van meer controlerend personeel, invoering Wet bestuurdersaansprakelijkheid. * 15-09-1992, 22 800 IXB, nr. 3, bijlage 14: Intensivering
bestrijding misbruik en oneigenlijk gebruik, maatregelen op fiscaal terrein
(Fraudenota 1992)Uitbreiding van de gegevensverstrekking, intensivering controle aangifte-
en administratieve verplichtingen en aanscherping van het boete- en vervolgingsbeleid. * 20-04-1993, 17 050 nr. 177: Aanmeldings-, transactie-
en vervolgingsrichtlijnenMet deze richtlijnen is een verscherping van de strafvervolging van fiscale
delicten beoogd. Bij de nieuwe richtlijnen is, naast een transactie- en vervolgingsrichtlijn,
een aanmeldingsrichtlijn geïntroduceerd. Tegelijkertijd is een verlaagd
drempelbedrag voor de aanmelding ingevoerd. *24-03-1995, 17 050, nr. 192: Notitie Fraude met
sofinummers.Onderzoek naar de mogelijkheden tot misbruik van het sofinummer en de
maatregelen die daartegen genomen zijn en nog kunnen worden genomen. Vervolgrapportage:
9-10-1995, 17 050, nr. 196. * 01-11-1996, 17 050 nr. 201: Nota «Maatregelen
ter intensivering van bestrijding van misbruik en oneigenlijk gebruik van
de belasting- en douanewetgeving» (Fraudenota 1996)In mei 1996 heeft de staatssecretaris van Financiën een nieuw fraudebestrijdingsplan
op fiscaal en douaneterrein gepresenteerd. In de nota zijn maatregelen aangekondigd
om nieuwe ontwikkelingen met betrekking tot misbruik en oneigenlijk gebruik
van de belasting-, premie- en douane-wetgeving tegen te gaan. De maatregelen
liggen met name in de sfeer van de uitvoering. * notitie Internationaal fiscaal (verdrags)beleid (Kamerstukken
II, 1996/97, 25 087, nr. 1)Ingegaan wordt op de voortgaande internationalisering en vormen van misbruik,
oneigenlijk en ongewenst gebruik van zowel de nationale fiscale wetgeving
als het verdragennet en de noodzaak tot een intensivering van de aanpak van
verschillende vormen van grensoverschrijdende fraude. Een effectieve aanpak
daarvan vereist een nog nauwere internationale samenwerking. Waar mogelijk
worden in bilaterale belastingverdragen bepalingen opgenomen, die voorzien
in de uitwisseling van inlichtingen en de wederzijdse bijstand bij invordering
van belastingschulden.* Sedert 1 februari 1997 kan Nederland gebruik maken van het Verdrag
inzake de wederzijdse administratieve bijstand in belastingzaken (Trb.1991,
4) voor het doen van verzoeken om wederzijdse bijstand. Met onder meer
de Verenigde Staten, België en Denemarken is de bestaande relatie op
het terrein van de wederzijdse bijstand geïntensiveerd. SOCIALE ZEKERHEID * 21-12-1988, 17 050 nr. 94: aanbieding richtlijn
sociale zekerheidsfraude * 25-03-1991, Gebruikersruimte in de sociale voorzieningen:
een verkennend onderzoekHet onderzoek geeft een antwoord op de vraag in hoeverre de discretionaire
ruimte in de Abw leidt tot gebruikersmogelijkheden van wet- en regelgeving. * 05-12-1991, 22 457 nrs. 1–2: nota «Aspecten
van rechtshandhaving op het gebied van de sociale zekerheid»De eisen van rechtmatigheid en doelmatigheid brengen mee dat de uitvoeringsorganen
hebben zorg te dragen voor de bestrijding van misbruik en oneigenlijk gebruik
van de regelingen die zij uitvoeren; fraudebestrijding behoort dus tot de
kerntaken van de uitvoeringsorganen. Vanuit deze basisgedachte worden voorstellen
gedaan om de afstemming tussen bestuurlijke en justitiële sanctionering
te verbeteren. * 19-12-1991, 17 050 nr. 142: nota «Fraudegevoeligheid
van de regelgeving met betrekking tot de leefvormen in de bijstand»In de notitie worden de begrippen gezamenlijke huishouding en woningdeling
zoals deze zijn verwoord in de Algemene bijstandswet doorgelicht op uitvoerbaarheid
en fraudegevoeligheid. * 27-2-1992, 17 050 nr. 144: brief inzake aspecten
van de geblokkeerde rekeningen in het kader van de Wet Ketenaansprakelijkheid. Deze brief vormt de tenuitvoerlegging van de motie van het lid Beylen-Geerts
c.s. inzake het verbeteren van het functioneren van de G-rekeningen. * 20-05-1992, 17 050 nr. 151: evaluatieonderzoek
Bijdrageregeling bijzondere controle 1991Om de frequentie van de controle door de gemeenten te verhogen, heeft
het kabinet de bijdrageregeling bijzondere controle tot 1-1-1997 geïntensiveerd.
Dit betekent concreet een additionele subsidie aan de gemeenten van f 5
mln. in 1993, 10 mln. in 1994, 15 mln. in 1995 en 1996. Het streven van het
kabinet was er op gericht de controledichtheid te vergroten tot 1 op 750. * 22-07-1992, 17 050 nr. 156: kabinetsstandpunt inzake
het rapport «Afhandeling van uitkeringsfraude» (evaluatie van
de richtlijn sociale zekerheidsfraude)*03-12-1992, 17 050 nr. 165: brief inzake de stuwmeren van belastingsignalen
en de voortgang van de gegevensuitwisselingIn deze brief wordt informatie gegeven over de uitvoering van de motie
over de zg. «stuwmeren» en een stand van zaken met betrekking
tot de uitvoering van de actiepunten van de Nota gegevensuitwisseling. * 04-02-1993, 22 457 nr. 4: aanbieding richtlijn
fraude met sociale uitkeringen * 04-02-1993, 17 050 nr. 167: heroverwegingsonderzoek
«Misbruikgevoeligheid van regelgeving in de sociale zekerheid»De regelgeving als eerste schakel van de handhavingsketen is onderwerp
van een heroverwegingsonderzoek geweest. Centraal in het onderzoek stonden
de mogelijkheden tot misbruik die voortvloeien uit de regelgeving zelf. * 27-04-1993, 17 050 nr. 176: kabinetsstandpunt inzake
het heroverwegingsrapport «Misbruikgevoeligheid van regelgeving in de
sociale zekerheid»In grote lijnen onderschrijft het kabinet de voorstellen. In de notitie
worden vervolgens de voorstellen gerubriceerd naar de mate van snelheid waarmee
zij kunnen worden ingevoerd. * 03-09-1993, brief inzake het onderhandelaarsakkoord
Rijk-VNG over de uitvoering van de ABWIn september 1993 sloten Rijk en VNG een bestuursakkoord waarin zij afspraken
dat zij de fraudebestrijding vergaand zullen intensiveren, waardoor het beroep
op bijstand zal verminderen en waardoor een belangrijke besparing op de bijstandsuitgaven
kan worden bereikt. Deze afspraken zijn in zijn geheel opgenomen en verder
uitgewerkt in de Beleidsbrief vernieuwing ABW. * 26-10-1995, 24 044 nr. 1: brief inzake wijziging
systematiek inhouding en afdracht premies werknemersverzekeringenIn deze brief wordt een aantal maatregelen aangekondigd die betrekking
hebben op het vereenvoudigen van het proces van premieheffing en -inning.
Dit mede in het licht van de handhaafbaarheid van de collecterende functie. * 28-9-1996, 25 035: nota «Opdrachtgeversaansprakelijkheid
loonconfectie»Dit is een wetsvoorstel dat beoogt de fraude in de confectie-industrie
terug te dringen door de opdrachtgever mede verantwoordelijk te stellen voor
de afdracht van de terzake doende SV-premies. *20-2-1996, 17 050 nr. 199: nota «Handhaafbaarheid
over de grens bij export uitkeringen»Een uitkering die wordt geëxporteerd, dient te vallen onder eenzelfde
controleregiem als een binnenlandse uitkering. Hiertoe heeft het kabinet een
aantal voorstellen ontwikkeld. * 29-5-1996, 24 754 nr. 1: nota «Herziening
kring verzekerden volksverzekeringen»De verzekeringspositie van uitkeringsgerechtigden in het buitenland zal
worden herzien teneinde de handhaafbaarheid van de uitkeringsverstrekking
naar het buitenland te verbeteren. SUBSIDIES* 18-10-1988, 17 050, nr. 91* 23-03-1989, 17 070, nr. 98:Rapportages over onderzoeken die in vervolg op de ISMO-rapportage van
1985 bij een aantal subsidies zijn verricht naar de mate waarin sprake is
van misbruik. * 05-09-1989, 17 050, nr. 104: notitie van de minister
van VROM inzake bestrijding M&O subsidieregelingen. * 10-07-1991, 22 150, nrs. 1–2: «Plan
van aanpak eerste spoor geïntegreerd subsidiebeleid».Dit (hernieuwde) plan van aanpak vloeit voort uit afspraken die in een
uitgebreide commissievergadering met de bijzondere commissie ISMO en de commissie
voor de Rijksuitgaven zijn gemaakt. In dit overleg werden twee sporen inzake
het subsidiebeleid onderscheiden. Het eerste spoor richtte zich op voorkoming
en bestrijding van M&O bij subsidies en het tweede spoor richtte zich
op de actualiteit, effectiviteit en doelmatigheid van subsidies. * 23-04-1992, 22 150, nr. 5 * 10-05-1993, 22 150,
nr. 11Rapportages over de voortgang ten aanzien van het geïntegreerde subsidiebeleid,
met een beschrijving geven van de nog bestaande knelpunten. Tevens wordt hierin
een subsidie-overzicht gepresenteerd. * 18-03-1994, 22 150, nr. 20Voortgangsrapportage: het beleid ten aanzien van M&O-gevoelige subsidies
is nagenoeg op orde, hetgeen niet wegneemt dat bij een aantal regelingen inherente
onzekerheid resteert (weliswaar ten opzichte van 1993 verminderd); de ministeries
rapporteren zelf over dit onderwerp via de reguliere begrotings- en verantwoordingsstukken
aan de Kamer. * 28-03-1995, 22 150, nr. 25Voortgangsrapportage: bij alle subsidieregelingen is het M&O-beleid
op orde. Dat neemt niet weg dat er nog onzekerheden kunnen bestaan over de
rechtmatigheid als gevolg van beperkingen in de mogelijkheden om verdergaand
te controleren. EU * 25-06-1993, 17 050 nr. 181: Notitie inzake EG-fraudeDe notitie geeft een overzicht van verschillende aspecten van EG-fraude.
Aandacht wordt besteed aan: omschrijving EG-fraude, aard en omvang, juridische
kader van anti-fraude beleid en recente ontwikkelingen in het anti-fraude
beleid. * 03-04-1995, 24 202, nr. 1 * 05-12-1995, 24 202,
nr. 2 * 19-01-1996, 24 202, nr. 3* 03-04-1996, 24 202, nr. 4* 05-02-1997, 24 202, nr. 5:Regeringscommentaar op de jaarrapportages van de Europese
Rekenkamer over de jaren 1993, 1994 en 1995.De laatste jaren is het gebruikelijk geworden dat de regering de Tweede
Kamer informeert over de belangrijkste ontwikkelingen in het communautaire
financiële beheer, de controle daarop en de bestrijding
van fraude met Gemeenschapsgelden naar aanleiding van het jaarverslag en de
verklaring van betrouwbaarheid van de Europese Rekenkamer. * 30-08-1994, 23 830, nr. 1 * 31-08-1995, 24 294,
nr. 1 * 30-08-1996, 24 844, nr. 1 * 29-08-1997, 25 479, nr. 1De Minister van Financiën besteedt in zijn zogenaamde «augustusbrief»
(de brief waarmee hij de financiële verantwoordingen over het afgelopen
jaar aan de Tweede Kamer aanbiedt met het oog op de dechargeprocedure) aandacht
aan financieel beheer, controle en fraudebestrijding ten aanzien van EU-gelden. * 17-11-1995, 24 500, nr. 1–2 * 19-01-1996,
24 500, nr. 3 * 03-04-1996, 24 500, nr. 4 AR-rapport «Beheer
en controle EG-geldstromen in Nederland» (17 november 1995) en beantwoording
Kamervragen daarover. * 10-05-1995, 21 501–07, nr. 137: nationaal
verslag EG-fraudebestrijding. * 02-06-1997, 21 501–07, nr. 188 * 13-06-1997,
21 501–07, nr. 190Ecofin-behandeling van het jaarverslag en werkprogramma fraudebestrijding
van de Europese Commissie. Het jaarverslag fraudebestrijding gaat in op de
door de Commissie verrichte onderzoeken en op de door de lidstaten gemelde
gevallen van fraude en onregelmatigheden. Deze melding van onregelmatigheden
is in diverse verordeningen verplicht gesteld. In het jaarlijkse werkprogramma
fraudebestrijding geeft de Commissie een overzicht van de lopende en de in
gang te zetten prioritaire acties ter verbetering van de bescherming van de
financiële belangen van de Gemeenschappen. * 25-10-1996, 25 100, nr. 1Regeringscommentaar op de voorstellen die Klaus Hänsch (voorzitter
van het Europese Parlement) had geformuleerd als conclusies van een interparlementaire
conferentie over bestrijding van fraude ten nadele van de Gemeenschapsbegroting. XNoot1Zie voor deze definities het interimrapport van de Stuurgroep Misbruik
en Oneigenlijk gebruik (ISMO) uit 1981, Kamerstukken II 1981–1982, 17 050,
nr. 1, blz. 4.XNoot2Zie voor deze term het rapport «Rechtshandhaving» van de WRR
(nr. 35, 1988).XNoot1Kamerstukken II 1981–1982, 17 050, nr. 1, resp. 1984–1985,
17 050, nrs. 35–36.XNoot2Kamerstukken II 1984–1985, 17 050, nr. 39 (juni 1985).XNoot3Kamerstukken II 1992–1993, 22 800, nr. 1.XNoot4Zie onder andere de nota «Aspecten van rechtshandhaving op het gebied
van de sociale zekerheid» van 5 december 1991, Kamerstukken II 1991–1992,
22 457, nrs. 1–2.XNoot5Zie onder andere de nota «Gegevensuitwisseling ter bestrijding van
Misbruik en Oneigenlijk gebruik» van 19 maart 1992, Kamerstukken II
1991–1992, 17 050, nrs. 145–146.XNoot1Kamerstukken II, 1979–1980, 16 180, nr. 1.XNoot2Kamerstukken II, 1983–1984, 17 050 en 17 522, nr. 3XNoot3Kamerstukken II, 1986–1987, 19 700, nr. 1.XNoot1Door de Staatssecretaris van Financiën bij brief van 28 mei 1996,
PFC96-695 M, aangeboden aan de Tweede Kamer. Voor een uitgebreide toelichting
op (onder meer) de resultaten van de bestrijding van misbruik en oneigenlijk
gebruik wordt verwezen naar het beheersverslag 1996.XNoot1Nota Digitale Belastingdienst, april 1996, door de Staatssecretaris van
Financiën bij brief van 6 november 1996, PCF96-1305 M, aangeboden aan
de Tweede Kamer.XNoot1Respectievelijk de Aanmeldings-, transactie- en vervolgingsrichtlijnen
voor fiscale delicten en douanedelicten en de Richtlijn voor het doen van
aangifte, het opmaken van proces-verbaal, de vervolging en het strafvorderingsbeleid
inzake fraude met sociale uitkeringen.XNoot1Kamerstukken II, 1993–1994, 22 150, nr. 20.XNoot2Kamerstukken II, 24 202, nr. 1, pag. 7 e.v.XNoot1Kamerstukken II, 25 100, nr. 1XNoot2De belangrijkste overige verdragswijzigingen op het terrein van financieel
beheer, controle en fraudebestrijding zijn: – bevoegdheid voor de Europese
Rekenkamer om bij het Hof van Justitie beroep in te stellen tegen andere instellingen
vanwege een inbreuk op haar prerogatieven; – formele codificatie van
het recht op informatietoegang van de Europese Rekenkamer tot beheerinstanties
en eindbegunstigden; – expliciet betrekken van de jaarlijkse betrouwbaarheidsverklaring
van de Europese Rekenkamer bij de dechargeprocedure.XNoot3Kamerstukken II, vergaderjaar 1996–1997, 24 202, nr. 5XNoot1Op 13 maart 1997 heeft de Raad Verordening (EG) nr. 515/97 vastgesteld
betreffende de wederzijdse bijstand tussen de administratieve autoriteiten
van de lidstaten en de samenwerking tussen deze autoriteiten en de Commissie
met het oog op de juiste toepassing van de douane- en landbouwvoorschriften.
Deze verordening dient ter vervanging van Verordening (EEG) nr. 1468/81 en
zal van toepassing zijn met ingang van 13 maart 1998.XNoot2Kamerstukken II, 21 501-07, nr. 137.XNoot3Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen, nr. L 145 van 29 juni 1995.XNoot4Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen, nr. L 312 van 23 december
1995.XNoot5Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen, nr. L 292 van 15 november
1996.XNoot1Akte van de Raad van 26 juli 1995 (Publikatieblad van de Europese
Gemeenschappen, nr. C 316 van 27 november 1995).XNoot1Voor een toelichting op deze cijfers wordt hier verwezen naar het Beheersverslag
Belastingdienst 1996. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-17050-202.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl