De situatie in het Midden-Oosten; Verslag algemeen overleg van 24 augustus 2004 over de aanvallen op Nederlandse militairen in Irak
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-12 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 23432, nr. 178

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

26-10-2004

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2004-2005

23432 nr. 178

19-10-2004

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamVragen en opmerkingen uit de commissiesAntwoord van de bewindsliedenOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 23432Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 55 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
23 432De situatie in het Midden-Oostennr. 178VERSLAG VAN EEN ALGEMEEN OVERLEGVastgesteld 19 oktober 2004De vaste commissie voor Defensie1 en de vaste
commissie voor Buitenlandse Zaken2 hebben op 24 augustus
2004 overleg gevoerd met minister Kamp van Defensie en minister Bot van Buitenlandse
Zaken over de brief van de minister van Defensie, mede
namens de minister van Buitenlandse Zaken, d.d. 19 augustus 2004, inzake
de aanvallen op Nederlandse militairen in Irak (23 432, nr. 174).Van dit overleg brengen de commissies bijgaand beknopt verslag uit.Vragen en opmerkingen uit de commissiesDe heer Ormel (CDA) spreekt zijn medeleven
uit met de familie en vrienden van de omgekomen wachtmeester Severs en prijst
het professionele optreden van de Nederlandse militairen, waardoor verdere
verliezen zijn voorkomen.Waar was de lokale politie tijdens de aanval? Kunnen de Irakezen dit soort
situaties zelfstandig het hoofd bieden? Zijn er aanwijzingen dat Irakese veiligheids-
of politiefunctionarissen geïntimideerd worden door aanhangers van Al-Sadr
of met hen samenwerken? In welke mate steunt de lokale Irakese bevolking de
aanwezigheid van de Nederlandse militairen?De goed gecoördineerde aanval toont aan dat de inlichtingenlijnen
onvoldoende hebben gewerkt en dat de inlichtingencapaciteit is overschat.
De voorbereiding voor een dergelijke aanval kan niet onzichtbaar zijn gebleven.
Een snelle verbetering van de inlichtingencapaciteit is dus vereist.De Nederlandse militairen zijn in Irak op uitnodiging van de Irakese overgangsregering,
gehoor gevend aan de unaniem aangenomen VN-resolutie 1546. Nederland komt
zijn belofte na om tot half maart 2005 een bijdrage te leveren aan het herstel
van de stabiliteit in Irak. Het is niet in het belang van het Irakese volk,
de internationale stabiliteit en Nederland om daar nu anders over te denken,
maar de sjiitische machtsstrijd baart zorgen. Wat is op dit moment de positie
van de sjiieten, de soennieten, Iran en Saudi-Arabië in deze machtsstrijd?
Hoe stabiel is de betrekkelijke rust in Fallujah? Wat zijn de verwachtingen
voor de komende maanden, waarin de aanloop naar de verkiezingen samenvalt
met de ramadan?De verantwoordelijkheid voor operationele beslissingen ten aanzien van
de veiligheid van de Nederlandse militairen ligt bij de commandant ter plaatse
en de minister van Defensie, maar wat wordt bedoeld met beperking «tot
het strikt noodzakelijke» van de patrouillegang? Wanneer komen de extra
terreinwagens en Patriapantserwielvoertuigen ter beschikking? Heeft de minister
van Defensie met zijn opmerking in de Volkskrant dat een Patriapantserwielvoertuig
kansloos is bij een voltreffer met een antitankgranaat, de militie van Al-Sadr
geen interessante informatie gegeven? Waarom wordt er dan trouwens voor Patria's
gekozen?Kunnen de Nederlandse militairen het Japanse contingent nog voldoende
beschermen? Hoe staat het met de 1,5 mld dollar die Japan in Al-Muthanna wil
besteden? Vormen de huidige veiligheidsrisico's een belemmering voor het snel
inzetten van de door de minister voor Ontwikkelingssamenwerking toegezegde
extra 2 mln euro voor civiel-militaire projecten?Het is logisch dat de families van in Irak actieve Nederlandse militairen
bezorgd zijn. Het is ongepast om te zeggen dat zij dan maar geen militair
hadden moeten worden. Het thuisfront verdient begrip en steun van de hele
Nederlandse samenleving. Hoe verlopen de contacten tussen het thuisfront en
het ministerie van Defensie?De heer Koenders (PvdA) betuigt zijn medeleven
aan de nabestaanden van de omgekomen Nederlandse militair en spreekt zijn
steun uit voor de gewonden en alle Nederlandse militairen in Irak.De Nederlandse missie in Irak is uiterst risicovol, want de situatie in
Irak is dramatisch verslechterd. Het werd tijd dat de regering dat erkent
en zich niet meer naïef opstelt, want zij heeft te lang de indruk gewekt
dat de situatie in Al-Muthanna rooskleuriger was dan elders in Irak en is
te lang automatisch uitgegaan van de steun van de bevolking. Wanneer besefte
de regering dat dit anders lag? Een bezoek van de vaste commissie van Defensie
heeft dit al in mei aan de orde gesteld. Het lijkt erop dat steeds pas maatregelen
worden genomen nadat er iets ernstigs is gebeurd.Waarom zegt de regering niets over de gevolgen van de situatie in Najaf
voor de veiligheid in Al-Muthanna? Het lijkt erop dat Nederland en de EU de
ontwikkelingen in Najaf en de niet goed verlopen Nationale Conferentie hebben
overgelaten aan de VS en een deel van de Irakese interim-regering. Aan de
Kamer wordt hierover, over eventuele schendingen van het humanitaire oorlogsrecht,
over de rol van de VN en over de bescherming van VN-medewerkers geen enkele
informatie of zienswijze verschaft. De conclusie van de evaluatie van de missie
in Kosovo was juist dat proportionele politieke invloed van Nederland een
essentiële voorwaarde is voor Nederlandse deelname aan nieuwe missies.Het is de vraag of de Nederlandse militairen in de huidige politieke situatie
en met de ten behoeve van de veiligheid genomen maatregelen hun taken binnen
het bestaande mandaat adequaat en duurzaam kunnen uitvoeren tot maart 2005.
Het is goed dat de minister van Defensie vorige week in het Parool heeft benadrukt
dat de Nederlandse troepen in maart 2005 vervangen moeten worden, ook als
zij hun taken dan niet aan de Irakezen kunnen overdragen. Het
is roekeloos om nu al te spreken over eventuele verlenging.Het is niet de taak van de Kamer om in te gaan op de militaire details
van de aanval, maar is de eerste reactie van de minister van Defensie niet
erg luchtig geweest, gelet op de forse maatregelen die daarna zijn genomen?
Hebben de krijgsmachtdelen goed samengewerkt? Welke bijdrage hebben de Apaches
bijvoorbeeld geleverd? Het onderzoek door de marechaussee naar de aanval moet
zo spoedig mogelijk duidelijk maken of de genomen maatregelen voldoen.De slechte inlichtingenpositie van Nederland is zorgwekkend. Betekenen
de berichten over intimidatie van Irakese veiligheidsdiensten door aanhangers
van Al-Sadr niet het voorlopige einde van de Irakificering, het streven om
de macht aan de Irakezen over te dragen? Hebben de Irakese veiligheidsdiensten
informatie over Nederlandse militaire procedures doorgegeven aan aanhangers
van Al-Sadr? Is het geen vergissing geweest om zo snel akkoord te gaan met
de overgang van mentorschap naar monitoring? Waarom bleef de regering vertrouwen
op de Irakezen, hoewel dat beleid elders tot grote problemen heeft geleid?
Zijn de Nederlandse troepen vanaf nu verzekerd van een adequate inlichtingencapaciteit?Tot slot vraagt de PvdA-fractie de verzekering dat er overleg gevoerd
zal blijven worden met het thuisfront.De heer Wilders (VVD) spreekt zijn medeleven
uit met de nabestaanden van wachtmeester Severs.De situatie in het sjiitische deel van Irak wordt steeds onrustiger. De
VVD-fractie heeft de afgelopen jaren benadrukt dat zowel de soennitische als
de sjiitische extremisten moeten worden aangepakt omdat zij zich niet laten
inbedden in een democratisch overlegsysteem met respect voor mensenrechten
en de rechtsstaat en omdat voorkomen moet worden dat zij uiteindelijk de macht
in handen krijgen. Mede door de zeer voorzichtige houding van andere sjiitische
leiders heeft Al-Sadr zijn machtspositie door zijn eigenzinnige houding versterkt.
Ook voor de ontwikkelingen in Al-Muthanna is de strijd tegen zijn groepering
cruciaal. Hoe langer hij de Irakese overgangsregering en de Amerikanen kan
trotseren, hoe populairder hij zal worden onder de Irakese sjiieten, maar
het is naïef om te denken dat het geweld direct zal stoppen als hij zich
terugtrekt uit Najaf. Bovendien is het politieke proces fragiel en kwetsbaar.
Snelle oplossingen bestaan in Irak blijkbaar niet. De volledige in VN-resolutie
1546 opgenomen duur van het mandaat tot en met 31 december 2005 zal dus
nodig zijn om te komen tot een stabiel Irak. De VVD-fractie vindt dat Nederland
daar het hele volgende jaar aan moet bijdragen als de Nederlandse militairen
hun taken naar behoren kunnen uitvoeren. Op tegenslagen in Irak moet niet
worden gereageerd met terugtrekking of beperking van de Nederlandse militaire
missie, maar met extra maatregelen als de taken daardoor weer naar behoren
kunnen worden uitgevoerd. De daarop gerichte voorstellen van de minister van
Defensie zijn daarom zinvol.De lokale bevolking moet hebben geweten van de voorbereiding van de aanval
op Nederlandse militairen, maar heeft hen daarvan niet op de hoogte gebracht.
Sterker nog: de aanvallers waren op de hoogte van Nederlandse militaire procedures.
Had de regering niet eerder kunnen weten dat de veiligheidsdiensten en de
bevolking, al of niet als gevolg van intimidatie door aanhangers van Al-Sadr,
minder betrouwbaar zijn geworden, dat na de soevereiniteitsoverdracht onvoldoende
informatie beschikbaar zou zijn en dat de eigen inlichtingencapaciteit dus
moest worden vergroot? Is de regering het ermee eens dat de intelligence ondanks
de prijzenswaardige extra inspanningen het kwetsbare punt blijft? Hoe stevig
zitten de provinciale en lokale Irakese autoriteiten, die duidelijk nog niet
opgewassen zijn tegen de problemen, eigenlijk in het zadel? Dit
neemt overigens niet weg dat het draagvlak bij de Irakezen voor de internationale
militaire presentie nog steeds groot is.De extra inspanningen in het kader van civiel-militaire samenwerking zijn
belangrijk voor de steun van de lokale bevolking, maar is de veiligheid van
de Nederlandse militairen die zich hiermee bezighouden, voldoende verzekerd?De gevoelens van de familieleden van de Nederlandse militairen in Irak
worden gelukkig uitermate serieus genomen. Hoe wil de minister van Defensie
de communicatie met het thuisfront de komende maanden vormgeven?De Kamer moet zich zo weinig mogelijk met militair-operationele aspecten
bemoeien, omdat de commandant ter plekke het beste kan beoordelen welke beslissingen
op dat vlak nodig zijn.De ontwikkelingen in Irak blijven van cruciaal belang voor de internationale
situatie. Nederland moet daarom blijven proberen om resolutie 1546 goed uitgevoerd
te krijgen. De VVD-fractie heeft er alle vertrouwen in dat de regering, maar
vooral de Nederlandse militairen in Irak daar een belangrijke bijdrage aan
zullen leveren.De heer Van Bommel (SP) spreekt zijn medeleven
uit met de nabestaanden van wachtmeester Severs en met de familie en vrienden
van de gewonde militairen.Waren de aanslagen op Nederlandse militairen te voorkomen? Doordat de
samenwerking tussen de Nederlandse militairen en de Irakese militairen en
inlichtingendiensten al sinds de soevereiniteitsoverdracht op 28 juni
is verminderd, is de inlichtingenpositie van het Nederlandse contingent verslechterd.
De lokale burgers, maar ook Irakese inlichtingendiensten moeten op de hoogte
zijn geweest van de zorgvuldig voorbereide aanvallen, maar hebben die informatie
niet doorgegeven. Het is ook tekenend dat de daders nog steeds niet zijn opgepakt.
Zonder betrouwbare informatie kunnen de Nederlandse militairen hun werk niet
goed doen en lopen zij onnodige risico's. Waarom heeft de lokale militaire
leiding ondanks de verslechterde inlichtingenpositie pas na de aanslagen de
wijze van patrouilleren gewijzigd? In een vijandige omgeving is het onverstandig
om vaste patronen en tijden te volgen.Volgens de Vakbond voor Defensiepersoneel VBM/NOV miskent de minister
de ernst van de instabiliteit in Irak: de populariteit van Al-Sadr hangt niet
samen met de grote werkloosheid, maar met de haat van de Irakezen tegen buitenlandse
militairen. Uit foto's in buitenlandse kranten blijkt dat Irakese politieagenten
Al-Sadr steunen in zijn verzet tegen de Amerikaanse aanwezigheid in de heilige
stad Najaf. Zij zullen niet geneigd zijn om de Nederlandse troepen goede informatie
te verschaffen. Door het Amerikaanse gewelddadige optreden in Najaf zal de
haat tegen buitenlandse militairen ook niet verdwijnen door versnelde uitvoering
van humanitaire projecten. Als het optreden van de VS in Najaf tot eenzelfde
slachting leidt als in Falujah, zijn de gevolgen niet te overzien. Wat doet
de regering om het Amerikaanse optreden in Najaf te beteugelen? Is zij het
eens met de Amerikanen, die zeggen dat Al-Sadr moet worden aangehouden, of
met de Irakese premier Allawi, die Al-Sadr wil betrekken bij het politieke
proces? De Nederlandse troepen zijn in Irak ten dienste van de Irakese regering
en niet ten dienste van de Amerikaanse bezetter. In de beleving van veel Irakezen
is sinds de soevereiniteitsoverdracht niets veranderd en is Nederland steeds
meer onderdeel van de bezettingsmacht geworden. Kunnen de Nederlandse militairen
in de huidige omstandigheden nog wel een bijdrage leveren aan een veilige
en stabiele omgeving? Het accent verschuift immers terecht naar het zorgen
voor voldoende beveiliging van de eigen troepen.Omdat uitvoering van het mandaat door het gebrekkige draagvlak voor de
Nederlandse aanwezigheid moeilijk of misschien zelfs onmogelijk is, ziet de
SP-fractie in plaats van de op zich noodzakelijke aanscherping van de veiligheidsmaatregelen de Nederlandse militairen liever terugkeren.
Het is onaanvaardbaar dat hun veiligheid mede door het Amerikaanse optreden
steeds meer wordt bedreigd, terwijl de Nederlandse, maar ook de Irakese regering
daar nauwelijks invloed op lijkt te hebben. Bovendien kan de versterking van
de inlichtingencapaciteit de verminderde informatieverschaffing door de Irakezen
waarschijnlijk niet compenseren. En wat gaan de 60 extra infanteristen eigenlijk
doen, gelet op het feit dat er juist minder intensief gepatrouilleerd gaat
worden?Ouders van militairen hebben laten weten dat hun uitingen van bezorgdheid
niet worden gewaardeerd door de Nederlandse militaire leiding. Een militair
kreeg zelfs het bevel om zijn ouders mee te delen dat zij zich kalm moesten
houden. Kan de minister garanderen dat ouders niet zo zullen worden behandeld
en wil hij die garantie morgen op de thuisfrontdag herhalen? Erkent hij dat
zij het recht hebben om zich via de media of internet te uiten?Mevrouw Karimi (GroenLinks) betuigt haar medeleven
met de familieleden en vrienden van wachtmeester Severs en met de gewonde
militairen en hun familieleden.De militaire aanwezigheid van Nederland in Irak houdt in dat Nederland
politieke en militaire steun geeft aan het Amerikaanse Irakbeleid, dat bijvoorbeeld
tot uiting komt in de vele doden in Najaf. Mede door het beleid van de VS
is de onbelangrijke Al-Sadr een belangrijk verzetsleider geworden. De Nederlandse
regering heeft lang de illusie gehad dat Al-Muthanna, ongeacht het optreden
van de VS, een eiland van rust binnen Irak kon zijn. Nu ondervinden de Nederlandse
militairen de gevolgen van de bezettingspolitiek van de VS en van het grote
verzet van de Irakezen daartegen, maar de regering geeft geen enkel oordeel
over de ontwikkelingen in Najaf en over het optreden van de VS. De Vakbond
voor Defensiepersoneel VBM/NOV stelt terecht dat de regering de ernst van
de instabiliteit en de haat van de Irakezen tegen de buitenlandse militairen
onderschat. Er zijn politieke acties nodig van Nederland en de EU om de VS
aan te spreken op hun beleid in Najaf en elders.De inzet van de Nederlandse regering was dat meer landen zouden gaan bijdragen
aan de Multinational Force (MNF) en dat de VN een centrale rol zouden spelen,
maar dat is niet gebeurd. De Irakese interim-regering zou belangrijke zeggenschap
krijgen over het optreden van de buitenlandse militairen, maar de VS trokken
zich niets aan van het verzoek van de Irakese vice-premier om zich uit Najaf
terug te trekken.De regering heeft steeds beweerd dat de relatie met de lokale bevolking
uitstekend is, maar nu blijkt dat geen enkele Irakees de Nederlandse militairen
op de hoogte heeft willen of durven stellen van de grootschalige voorbereidingen
van de aanval. Was die goede relatie met de bevolking een illusie? Waarom
hebben de door de Nederlanders opgeleide Irakese veiligheidsfunctionarissen
geen informatie doorgegeven, terwijl de aanvallers juist goed op de hoogte
waren van de operationele procedures van de Nederlanders? Kortom: welk draagvlak
is er voor de aanwezigheid van de Nederlanders in Al-Muthanna?Wat is het nut van extra terreinwagens, Patria's en infanteristen als
er minder wordt gepatrouilleerd? Of zijn dat symbolische maatregelen die niets
te maken hebben met de behoeften in Irak? De eerdere zending van Apaches heeft
al aangetoond dat meer wapentuig de veiligheid van de militairen niet vergroot,
maar Nederland wel steeds meer betrekt bij de Amerikaanse oorlog in Irak.
De enige uitweg is terugtrekking van de Nederlandse troepen voordat zij in
nog meer hinderlagen terechtkomen.De heer Herben (LPF) spreekt zijn medeleven
uit met de nabestaanden van wachtmeester Severs en wenst de gewonde militairen
een voorspoedig herstel.De nadruk op versterking van de inlichtingencapaciteit is terecht. Gelukkig
zijn de Apaches juist op tijd in Irak gearriveerd, zodat de belaagde militairen
konden worden ontzet. Er moet echter niet het minimale, maar het maximale
worden gedaan om te zorgen voor een robuuste uitstraling, zodat de Nederlandse
militairen niet als makkelijke prooi worden gezien. Er moeten altijd voldoende
Apaches klaar staan, bijvoorbeeld door routinepatrouilles over te laten aan
onbemande Sperwerverkenningsvliegtuigen. Op die manier kunnen de wegen vanaf
Najaf constant worden geobserveerd vanuit de lucht of vanuit wegversperringen.Ligt de training van de Irakese militairen op schema? Hoe staat het met
de betrouwbaarheid van de Irakese eenheden, mede gelet op de sinds de soevereiniteitsoverdracht
verslechterde inlichtingenpositie van het Nederlandse contingent? De minister
heeft immers toegezegd dat hij, afhankelijk van de ontwikkeling van de kwaliteit
van de Irakese eenheden, zou bekijken of eerdere terugtrekking van delen van
het Nederlandse contingent mogelijk zou zijn.De LPF-fractie vertrouwt erop dat de minister zijn toezegging nakomt dat
de Nederlandse militairen worden teruggetrokken als een meerderheid van de
Irakese bevolking hun aanwezigheid niet op prijs stelt.De heer Bakker (D66) uit zijn medeleven met
de nabestaanden van wachtmeester Severs, met de gewonde militairen en hun
familie en met de in Irak ingezette militairen, die zeer professioneel op
de aanval hebben gereageerd.Het ligt voor de hand dat er een relatie is tussen enerzijds de aanval
op Nederlandse militairen en anderzijds de ontwikkelingen in Najaf en Fallujah
en de toenemende aanhang voor Al-Sadr, maar zijn daar concrete aanwijzingen
voor? Moet er getwijfeld worden aan de loyaliteit van de Irakese veiligheidstroepen
en aan hun inzet voor de veiligheid, ook van Nederlandse troepen? Kloppen
de berichten van het thuisfront dat zelfs vrouwen en kinderen momenteel met
machinegeweren rondlopen? Zo ja, wat betekent dat dan voor het optreden van
de Nederlandse militairen?Had niet voorzien kunnen of moeten worden dat de inlichtingenpositie van
het Nederlandse contingent na de soevereiniteitsoverdracht zou verslechteren
en dat daarom maatregelen nodig waren om de inlichtingenpositie op peil te
houden? Kan de minister zijn toezegging herhalen dat de Nederlandse militairen
in Irak, indien mogelijk, alles zullen krijgen wat zij nodig of mogelijk nodig
achten ten behoeve van de eigen veiligheid? Welke taken gaan de extra infanteristen
vervullen?Welke taken kunnen de Nederlandse militairen in de huidige omstandigheden
nog uitvoeren en welke taken kunnen zij niet meer uitvoeren? Kan er een moment
komen waarop de aanwezigheid van Nederlandse militairen niet meer zinvol is?
De D66-fractie blijft de missie in Irak steunen zolang de taken uitvoerbaar
zijn en de risico's verantwoord zijn. Dat hangt samen met het draagvlak onder
de Irakese bevolking en met de vraag of het op enige wijze mogelijk is om
politieke invloed uit te oefenen op de ontwikkelingen elders in Irak. In maart
2005 zullen andere landen de Nederlandse taken in Al-Muthanna moeten overnemen.
Hoe staat het daarmee?Defensie gaat tot nu toe goed met de families van de militairen om. Zal
de komende tijd op dezelfde open wijze met hen gecommuniceerd blijven worden?
Is er overigens in de afgelopen periode een toename van het aantal Nederlandse
militairen die het in Irak niet volhouden en die al of niet tijdelijk naar
Nederland worden gehaald?Tot slot geeft de heer Bakker het door hem ontvangen signaal door dat
de Nederlandse militairen in Irak te weinig nachtkijkers hebben.Mevrouw Huizinga-Heringa (ChristenUnie) spreekt
haar medeleven uit met de nabestaanden van wachtmeester Severs en wenst het
thuisfront van de uitgezonden militairen sterkte. Het is goed
dat de minister van Defensie veel aandacht besteedt aan de bezorgdheid van
dat thuisfront.Ontvoeringen, moorden en de grootschalige beschietingen bij Najaf, maar
ook de gecoördineerde aanvallen tegen kerken in Bagdad en Mosul tonen
aan dat Irak nog ver af is van het ideaal van een democratisch land waar verschillende
volkeren en godsdiensten naast elkaar kunnen samenleven.Bij de instemming met de recente verlenging van de missie heeft de fractie
van de ChristenUnie als een van de aandachtspunten het draagvlak onder de
bevolking genoemd. Dat draagvlak lijkt af te nemen. De aard van de aanval
en de kennis van de daders over de werkwijze van de Nederlandse militairen
duiden op betrokkenheid van de bevolking zelf. Het is ook vreemd dat de Nederlandse
militairen over minder inlichtingen beschikken nu zij zelf minder en de Irakezen
meer patrouilleren. Waarom geven de Irakese veiligheidsdiensten niet alle
informatie door aan de Nederlandse militairen? Is dat het gevolg van intimidatie
door aanhangers van Al-Sadr?De door de regering genomen maatregelen wekken vertrouwen, maar roepen
wel enkele vragen op. Zal de extra aandacht voor humanitaire projecten voldoende
zijn om de toenemende populariteit van Al-Sadr ongedaan te maken? Welke taken
krijgen de extra infanteristen, waarom worden zij slechts tijdelijk in Irak
ingezet en waarvan hangt die tijdelijkheid af? Als de veiligheid van de Nederlandse
militairen zodanig onder druk komt te staan dat het onmogelijk is om hun taken
uit te voeren, moet een nadere bezinning plaatsvinden op de Nederlandse aanwezigheid
in Irak. Op dit moment is dat niet aan de orde, maar houdt de minister van
Defensie er rekening mee dat er een moment kan komen waarop de Nederlandse
aanwezigheid in Irak niet meer zinvol is?De heer Van der Staaij (SGP) wenst de nabestaanden
van wachtmeester Severs veel sterkte en de gewonde militairen een voorspoedig
herstel en onderstreept het belang van een goede communicatie met het thuisfront.De aard en omvang van de aanval geven reden tot grote zorgen. Als de ontwikkelingen
niet gekeerd kunnen worden, kan dat betekenen dat de Nederlandse missie langzamerhand
een ander karakter krijgt. De regering heeft echter terecht niet gedetailleerd
aangegeven onder welke omstandigheden de Nederlandse militairen uit Irak zouden
vertrekken, want dan zou het gewapende verzet kunnen proberen om die omstandigheden
te creëren. Hoe ernstig de aanval ook is geweest, er is op zich geen
reden om vraagtekens te plaatsen bij de uitvoerbaarheid van de missie. Er
mag niet gecapituleerd worden voor het toenemende geweld. De inzet moet zijn
om er, zolang dat verantwoord is, alles aan te doen om de missie uit te voeren.
De SGP-fractie vertrouwt erop dat de aangekondigde versterkingen een adequate
extra toerusting vormen voor het Nederlandse detachement. Wanneer zullen de
materiële en personele versterkingen daadwerkelijk beschikbaar zijn?
Wat houdt de beperking van het aantal patrouilles tot «het strikt noodzakelijke»
precies in en welke consequenties heeft zij voor het contact met de bevolking
en voor het zicht op de veiligheidssituatie?Een van de lessen van Srebrenica is dat een goede inlichtingenpositie
cruciaal is, maar dat lijkt een zwakke plek te blijven. De maatregelen ter
verbetering van de inlichtingenpositie zijn dus verstandig, maar wat wordt
er gedaan om ervoor te zorgen dat ook van de Irakese veiligheidsorganisaties
goede informatie wordt verkregen? Hoeveel grip hebben de Irakese veiligheidsorganisaties
eigenlijk op de situatie?De versnelling van de implementatie van wederopbouwprojecten is belangrijk
voor het wekken van vertrouwen bij de lokale bevolking, maar zijn er reële
mogelijkheden om hieraan al op korte termijn concreet gestalte te geven?Het is van belang dat de Kamer uitvoerig op de hoogte gehouden blijft
worden van de politieke ontwikkelingen in Irak. Kunnen de bewindslieden meer informatie geven over de groeiende steun voor Al-Sadr in het zuiden
van Irak?Tot slot vraagt de heer Van der Staaij aandacht voor het toenemende geweld
tegen Irakese christenen. Is de Irakese interim-regering zich bewust van haar
verantwoordelijkheid om ook de christelijke bevolkingsgroep te beschermen?Antwoord van de bewindsliedenDe minister van Defensie benadrukt dat de
Nederlandse militairen op uitnodiging van de VN en de Irakese regering in
Irak actief zijn om de stabiliteit te verbeteren en dat zij daar goed werk
voor de bevolking doen.De ernstige aanval op de Nederlandse militairen was grootschalig, langdurig
en goed voorbereid en werd op verscheidene plaatsen tegelijkertijd uitgevoerd.
Daaruit blijkt dat de aanvallers hadden geanalyseerd hoe de Nederlandse militairen
in Irak optreden. De achtergrond van de daders is onbekend. Direct nadat de
aangevallen militairen om hulp vroegen, is vanuit de hoofdbasis in As-Samawah
een deel van een «quick reaction»-eenheid ingezet. Gelijktijdig
is een Amerikaanse legerhelikopter met een Nederlands medisch team naar hen
toe gestuurd. Daarna is vanuit Ar-Rumaythah een «quick reaction»-eenheid
gestuurd. Bovendien werd een eenheid ingezet die in de buurt bezig was met
een controle op een weg. Vervolgens is vanuit Ar-Rumaythah een tweede «quick
reaction»-eenheid ingezet en zijn ook de Apaches en een eenheid militairen
in pantserwielvoertuigen ingezet om ter plaatse te gaan helpen. Er zijn dus
vanuit verschillende kanten zeven verschillend samengestelde eenheden ingezet.
De details mogen niet algemeen bekend worden, maar er is snel en zeer professioneel
op de aanval gereageerd, waardoor de zeer ernstige gevolgen van de aanval
beperkt konden worden. De diverse krijgsmachtonderdelen hebben uitstekend
samengewerkt en er is ook goed samengewerkt met de Amerikanen. De Britten
hebben nog tijdens de actie hulp aangeboden, maar er was al voldoende materieel
beschikbaar. De troepen zijn geschokt door de aanval en ongerust over de situatie,
maar hun moreel is ook na de aanval goed en zij zetten zich voluit in voor
een zo snel mogelijke stabilisatie.De Nederlandse informatiepositie in Irak is goed en er wordt alles aan
gedaan om aanvallen te voorkomen, maar het is onmogelijk om alle incidenten
en aanvallen te voorkomen. Er is op dit moment een hele reeks aanslagen en
incidenten in Irak; ook in Al-Muthanna is de situatie ernstig. In Al-Muthanna
is geprobeerd om de problemen te beperken via het opbouwen een constructieve
relatie met de bevolking, de Irakese autoriteiten en de Irakese veiligheidsfunctionarissen
door het doel van de Nederlandse aanwezigheid duidelijk te maken: de Nederlandse
militairen hebben de Irakese autoriteiten op het zadel geholpen, helpen hen
nog steeds en zullen alle taken zo snel mogelijk aan hen overdragen omdat
zij in maart 2005 naar Nederland zullen terugkeren. Er is geen alternatief
voor deze opstelling ten opzichte van de Irakezen, die eraan heeft bijgedragen
dat er in Al-Muthanna veel minder aanslagen hebben plaatsgevonden dan elders
in Irak en dat het perspectief op verbetering daar volop aanwezig is. Deze
constructieve houding is dan ook de belangrijkste veiligheidsmaatregel voor
de Nederlandse militairen.Hierbij is geen sprake geweest van naïviteit. Vanuit de bevolking
is zoveel mogelijk informatie vergaard; ook op andere wijzen heeft de MIVD
inlichtingen verzameld. Vooruitlopend op de soevereiniteitsoverdracht op 28 juni
heeft de minister in februari 2004 al maatregelen genomen om de MIVD in staat
te stellen om meer informatie te verkrijgen. Ook inlichtingenspecialisten
uit andere krijgsmachtonderdelen verzamelen inlichtingen. Als er bij de informatievoorziening
een probleem is, worden extra middelen of mensen gestuurd om aan de benodigde
informatie te komen. De Apaches zijn bijvoorbeeld mede vanwege hun informatievergarende capaciteit naar Irak gezonden en er zijn tijdelijk ook extra
commando's ingezet om informatie te vergaren. Er wordt dus niet gewacht met
het nemen van maatregelen totdat er iets ernstigs gebeurt met de Nederlandse
militairen.Feit is echter wel dat het voortouw sinds de soevereiniteitsoverdracht
bij de Irakese autoriteiten en veiligheidsfunctionarissen ligt en dat zij
sindsdien de eerste contacten met de bevolking hebben. Een onvermijdelijk
gevolg van dit bewust nagestreefde doel om taken zo snel mogelijk over te
dragen aan de Irakezen is dat de informatiepositie van de Nederlanders is
verslechterd, maar daar staat een betere informatiepositie van de Irakese
autoriteiten tegenover. Afhankelijk van hun informatie bepalen zij hoe er
opgetreden moet worden; zij moeten dan in de eerste plaats zelf optreden,
waarbij de Nederlandse militairen zo nodig helpen. In de afgelopen tijd zijn
dan ook veel incidenten door de Irakese autoriteiten afgedaan. Die ontwikkeling
moet ertoe leiden dat de Nederlandse militairen in maart 2005 kunnen vertrekken.
Dat proces gaat de goede kant op, maar op dit moment zitten de Irakese autoriteiten
nog niet sterk in het zadel. Er is veel verzet van aanhangers van het vorige
regime en van extremisten en de regering heeft nog geen rechtstreekse democratische
legitimatie.Ook de Irakese autoriteiten kunnen niet voorkomen dat aanslagen plaatsvinden.
Er wonen honderdduizenden mensen in het gebied, dat toegankelijk is aan alle
kanten, ook vanaf heel onrustige landsdelen. Gelet op de aard van de aanval,
bestaat de indruk dat de bevolking iets van de voorbereiding moet hebben gemerkt.
Ook in Al-Muthanna wonen mensen die te intimideren zijn door aanhangers van
Al-Sadr. De bevolking is eraan gewend om geïntimideerd te worden en geen
weerstand te bieden tegen degenen die zich ten opzichte van haar agressief
gedragen. De houding van de bevolking wordt dus sterk door pragmatisme gekenmerkt:
zij heeft de neiging om zich te richten op de machtigste entiteit. Het doel
van het Nederlandse optreden is dat de interim-regering, na verkiezingen zo
snel mogelijk opgevolgd door een democratisch gekozen regering, de machtigste
entiteit wordt.Hoewel een groot deel van de bevolking blij is met de verdwijning van
het regime van Saddam Hoessein en hoewel de grote meerderheid van de bevolking
de aanwezigheid van de Nederlandse militairen nog steeds op prijs stelt, bestaat
in algemene zin weerzin tegen de aanwezigheid van buitenlandse troepen omdat
men alles weer in eigen hand wil nemen. Er is ook ontevredenheid over het
uitblijven van economische vooruitgang, dat vooral wordt veroorzaakt door
sabotage, maar dat door de bevolking vooral wordt toegeschreven aan de buitenlandse
militairen. Bovendien is de bevolking ongerust over de ontwikkelingen in Najaf,
ook al worden die door extremistische sjiieten onder leiding van Al-Sadr bewust
uitgelokt.De gedachtegang van de bevolking kan voor buitenlanders soms onbegrijpelijk
zijn. Als bij een aanval op buitenlandse militairen een aanvaller wordt gedood,
meent de stam waartoe die aanvaller behoort, dat op zijn dood gereageerd moet
worden; dat hij zelf tot de agressors behoorde, wordt daarbij niet van belang
geacht. Soms is het feit dat bepaalde stammen samenwerken met de Irakese overgangsregering
en de buitenlandse troepen, voor concurrerende stammen genoeg reden om zich
juist tegen de overgangsregering en de buitenlandse troepen te verzetten.Het is nog onduidelijk of de Irakese autoriteiten bij de recente aanval
alle beschikbare informatie die aan de Nederlanders doorgegeven had moeten
worden, ook echt hebben doorgegeven. De minister heeft vertrouwen in de leiding
van de veiligheidsinstanties, maar de Irakese veiligheidsfunctionarissen hebben
niet dezelfde kwaliteit als de Nederlandse. Bovendien staan zij net als de
bevolking onder druk van aanhangers van Al-Sadr, zijn ook zij mede daardoor
niet allemaal volledig toegewijd aan de Irakese overgangsregering en aan het
bestuur in de provincie Al-Muthanna en reageren ook zij pragmatisch. Samen
met hen moet de kwaliteitsverbetering zo snel mogelijk worden
hervat, opdat zij de situatie in maart 2005 in handen kunnen nemen.Vanwege het uitblijven van voorafgaande informatie over de aanval zijn
ten behoeve van de veiligheid van de militairen tijdelijk extra maatregelen
genomen om de informatiepositie te verbeteren en niet meer afhankelijk te
zijn van informatieverschaffing door Irakese veiligheidsinstanties. Over die
maatregelen, die van kracht blijven zolang dat nodig wordt geacht, is de Kamer
vertrouwelijk geïnformeerd.Op de ochtend na de nachtelijke aanval bestond nog geen juist beeld van
de ernst en de omvang van die aanval. Er is alles aan gedaan om zo snel mogelijk
een duidelijk beeld te krijgen, waarna zo snel mogelijk maatregelen ten behoeve
van de eigen veiligheid zijn genomen. De Nederlandse militairen zijn daarna
niet meer voor gewone patrouilles de steden in gegaan; er wordt alleen gepatrouilleerd
als dat nodig is voor de eigen veiligheid. De overige verplaatsingen vinden
alleen nog overdag plaats; bovendien worden daar pantservoertuigen voor gebruikt.
Buiten de steden vinden de verplaatsingen nog steeds plaats in open terreinwagens
met een mitrailleur, omdat dat het beste overzicht op de omgeving biedt. Er
zal worden geprobeerd om zo snel mogelijk een situatie te krijgen waarin de
eigen veiligheid weer is gewaarborgd. Zodra de bataljonscommandant, met wie
voortdurend contact wordt onderhouden, het voor de eigen veiligheid van de
militairen verantwoord acht, zullen zij zich weer vooral op de lokale bevolking
gaan richten. De maatregelen die hij in de afgelopen periode heeft genomen
en zijn verzoeken om extra ondersteuning waren zeer verstandig en hij heeft
adequaat leiding gegeven bij de aanval.De extra infanteristen zullen eind augustus arriveren en hebben als taak
om de Nederlandse militairen te beschermen en te helpen bij de op de eigen
veiligheid gerichte patrouilles. Daarmee verlichten zij de momenteel met die
patrouilles gepaard gaande spanning. Zo snel mogelijk na de infanteristen
zal het benodigde extra materieel arriveren en daarnaast is, zoals gezegd,
de inlichtingenpositie versterkt. De Nederlandse bataljonscommandant, de leiding
van de krijgsmacht en de Britse divisiecommandant zijn ervan overtuigd dat
alles wat de Nederlandse militairen in de nieuwe situatie in Irak nodig hebben,
ook ten behoeve van escalatiedominantie, na deze maatregelen beschikbaar is.
Dat betekent echter niet dat er kan worden gegarandeerd dat geen nieuwe aanslagen
meer zullen plaatsvinden en het is zeker mogelijk dat er opnieuw extra maatregelen
genomen zullen worden als de voortdurende analyse van de ontwikkelingen en
ervaringen daarom vraagt. Ook als er getwijfeld wordt of extra maatregelen
echt nodig zijn, zullen die maatregelen worden genomen. Het is niet verstandig
om materieel zoals het onbemande Sperwervliegtuig voor het bataljon in te
zetten. Het Nederlandse bataljon maakt immers onderdeel uit van een Britse
divisie; het inzetten van patrouillevliegtuigen is dus een zaak van de Britten,
die daarvoor beschikken over Nimrodvliegtuigen. Er zijn overigens al eens
onbemande vliegtuigen ingezet. De Apachehelikopters waren nodig om op te kunnen
treden als dat noodzakelijk was en om meer informatie te kunnen verzamelen,
maar de minister wil alleen extra mensen en materieel zenden als dat noodzakelijk
is. Extra mensen lopen ook weer risico en bovendien gaat de ontwikkeling dan
niet de gewenste kant op van overdracht van taken aan de Irakezen en terugkeer
naar Nederland.Het is logisch dat de bezorgdheid het grootst is bij de familieleden en
vrienden van de militairen. De bataljonsleiding stelt de militairen in staat
om via telefoon, webcam en e-mail zeer frequent te communiceren met het thuisfront.
Wel wordt die communicatie na een aanval om operationele redenen zo kort mogelijk
stil gelegd om uitlekken van informatie over de eigen operaties te voorkomen.
Daarna wordt de communicatie weer hersteld, nadat de bataljonscommandant de
militairen duidelijk heeft gemaakt wat op dat punt een verstandige handelwijze
is. Er is de minister geen geval bekend waarin een militair het
bevel kreeg om het thuisfront mee te delen dat men zich niet meer in het openbaar
moest uitspreken over de veiligheid van de missie. In het algemeen vindt hij
dat er niet op zo'n manier moet worden ingegrepen. Het ministerie van Defensie
zet ook na de thuisfrontdag van 25 augustus zijn actieve informatieverschaffing
aan en ondersteuning van het thuisfront voort, zodat men zo goed mogelijk
op de hoogte is van de situatie ter plaatse en de inspanningen om de risico's
zoveel mogelijk te beperken. De minister wil zich verder zo weinig mogelijk
bemoeien met de communicatie tussen de militairen en hun thuisfront, ook om
onnodige onrust te voorkomen.Voor militair ervaren mensen met antitankgranaten is het geen nieuwe informatie
dat niet alleen tanks, maar natuurlijk ook lichtere pantervoertuigen met die
granaten kunnen worden uitgeschakeld. De pantervoertuigen zijn wel beschermd
tegen wapens met een klein kaliber en mitrailleurvuur.Als het proces de goede kant op gaat en als verantwoordelijkheden met
voldoende garanties voor de eigen veiligheid kunnen worden overgedragen, kan
een deel van de Nederlandse troepen wellicht al voor maart 2005 worden teruggetrokken,
maar op dit moment is dat perspectief niet aanwezig. Als een burgeroorlogachtige
situatie ontstaat of als de bevolking duidelijk maakt dat zij de buitenlandse
troepen niet meer accepteert, is sprake van een nieuwe situatie en moet een
nieuw besluit worden genomen over de aanwezigheid van Nederlandse troepen.De minister heeft geen berichten ontvangen dat vrouwen en kinderen met
machinegeweren op straat lopen en kan zich dat ook moeilijk voorstellen, omdat
de Irakese veiligheidsfunctionarissen daar, zo nodig met Nederlandse steun,
meteen tegen zouden optreden.De Nederlandse militairen zijn in Irak om een opdracht te vervullen en
moeten zich gezamenlijk en gesteund door de militaire en politieke leiding
hervinden, maar als in individuele gevallen problemen ontstaan, kan de bataljonscommandant
vanwege die specifieke omstandigheden besluiten om iemand naar Nederland terug
te sturen. De minister heeft geen informatie waaruit blijkt dat het aantal
dergelijke gevallen sterk is toegenomen. Hij zal nagaan of recente ontwikkelingen
ertoe moeten leiden dat hij ingrijpt, maar hij gaat ervan uit dat het aantal
maatregelen in individuele gevallen zeer beperkt zal kunnen blijven.De grotere financiële steun vanuit Nederland, de VS en Japan voor
civiel-militaire projecten is op zich onvoldoende om het tij te keren, maar
draagt er ook weer aan bij dat het voor de bevolking duidelijk is dat de Nederlandse
troepen haar willen helpen en snel naar Nederland willen terugkeren. Dat zal
een positieve invloed hebben op de situatie in Al-Muthanna.De minister van Buitenlandse Zaken onderstreept
dat de Nederlandse militaire presentie in Irak berust op resolutie 1546 van
de Veiligheidsraad en op de uitnodiging door de Irakese interim-regering.
De Nederlandse troepen maken dus geen deel uit van een bezettingsmacht. Zij
steunen het Irakese gezag bij het creëren en handhaven van de stabiliteit
en het aanmoedigen van het politieke proces.De uitdaging van de Irakese interim-regering door Al-Sadr kan niet worden
genegeerd. Al-Sistani en andere belangrijke sjiitische leiders steunen de
opstand van Al-Sadr niet, maar spreken zich ten behoeve van het draagvlak
onder de bevolking voor het politieke proces niet scherp over hem uit. Vanwege
deze opstelling van de sjiitische leiders mag worden verwacht dat de meeste
sjiieten net als zij zullen vasthouden aan het politieke proces. Dat is ook
gebleken tijdens de bijeenkomst van de Nationale Conferentie, waaraan een
behoorlijke afspiegeling van het politieke krachtenveld in Irak heeft deelgenomen.
Het verloop van die bijeenkomst is op zich een indicatie van de vitaliteit
van het sinds eind juni 2004 op gang gekomen politieke proces. Tot nu toe
heeft Al-Sadr geen gehoor willen geven aan de oproep van de interim-regering
en de Nationale Conferentie tot overleg. Daarom hebben de Irakese
autoriteiten gevraagd om de inzet van militaire middelen, ook om de nog steeds
relatief beperkte steun voor Al-Sadr niet groter te laten worden onder de
bevolking, waarvan een groot deel uit angst voor zijn dreiging een afwachtende
houding aanneemt. Al-Sadr wordt vooral gesteund door armere en slecht opgeleide
jongeren, maar in religieus en maatschappelijk opzicht is hij redelijk geïsoleerd.
Een complicerende factor is de matige organisatiegraad in de beweging van
Al-Sadr, want daardoor is sprake van een toenemende onafhankelijkheid van
bepaalde regionale afdelingen.De aandacht voor de soennitische driehoek van verzet heeft zich verplaatst
naar de sjiieten, maar de problemen met de soennieten zijn niet opgelost.
De Irakese interim-regering probeert hen in toenemende mate bij het politieke
proces te betrekken, bijvoorbeeld door de afgekondigde, mede op de soennieten
gerichte amnestieregeling.Omdat de ontwikkelingen in Al-Muthanna niet los kunnen worden gezien van
de ontwikkelingen in Najaf, heeft de Nederlandse regering bij de Amerikaanse
regering aangedrongen op tijdige informatieverschaffing over besluiten die
van invloed kunnen zijn op de situatie in Al-Muthanna. Nederland wordt nauw
bij de ontwikkelingen betrokken, wordt daarover geïnformeerd in het regelmatige
en veelvuldige overleg tussen de troepenleverende landen en wordt ook via
de vertegenwoordiging in de hoofdkwartieren in Bagdad en Tampa permanent geïnformeerd
over de militaire aspecten van de gevechten in en rond Najaf. De troepenleverende
landen zijn langs diplomatieke weg vooraf geïnformeerd over de op verzoek
van de interim-regering geëntameerde grootschalige acties in en rond
Najaf, waaraan ook de Irakese troepen zelf op grote schaal deelnemen. Bij
deze vormen van overleg tussen de troepenleveranciers speelt de EU als geheel
vanwege historische redenen geen belangrijke rol, ook al tracht zij het proces
natuurlijk wel te beïnvloeden.Over de betrokkenheid van de MNF zijn conform resolutie 1546 van de Veiligheidsraad
afspraken gemaakt met de interim-regering. Als men erin slaagt om de strijd
in Najaf te beëindigen via een politieke en een militaire oplossing,
zal dat een uitstraling hebben op de rest van Irak. De Irakese interim-regering
probeert Al-Sadr te betrekken bij het politieke proces dat moet leiden tot
verkiezingen; ook de Nederlandse regering zet zich daarvoor in. Tot nu toe
blijkt echter weinig waarde gehecht te kunnen worden aan indicaties van Al-Sadr
dat hij bereid is om tot een politieke oplossing te komen, want daarna voeren
zijn milities toch weer aanvallen uit.De houding van de buurlanden is belangrijk, bijvoorbeeld om instroom van
buitenlandse terroristen te voorkomen. Bij het overleg op 21 juli jl.
tussen de buurlanden is een belangrijk resultaat geboekt met de afspraak dat
Syrië en Irak gaan samenwerken op het terrein van grensbewaking en informatie-uitwisseling.
Syrië zal bovendien diplomatieke relaties aanknopen met Irak zodra daar
een definitieve regering is. Saudi-Arabië ziet vooral in samenwerking
met de VS en de VN een rol voor zichzelf weggelegd en heeft extra maatregelen
genomen voor de bewaking van de grens met Irak, maar in Saudi-Arabië
zelf is de situatie op bepaalde punten zorgelijk. Irak streeft naar betere
relaties met Iran. Er zijn aanwijzingen dat vanuit Iran materieel en strijders
worden geleverd aan het sjiitische verzet in Irak, maar daar zijn geen harde
bewijzen voor. Het is ook niet duidelijk in hoeverre Iran betrokken is bij
de situatie in Najaf. Er zijn indicaties dat Iran zich in het diplomatieke
overleg constructief opstelt, maar het is onduidelijk of binnen Iran krachten
werkzaam zijn die ervoor zorgen dat er toch terroristen en materieel naar
Irak worden gesmokkeld.De EU heeft in oktober 2003 een strategie voor de middellange termijn
ontwikkeld. De Irakese minister van buitenlandse zaken, Zebari, heeft op 12 juli
2004 in de Europese Raad een uiteenzetting gegeven over de situatie in Irak
en de hulp die de EU zou kunnen leveren. Het is heel belangrijk dat de EU
weer eensgezind is over de houding ten opzichte van Irak: de
EU tracht een constructieve bijdrage te leveren aan de wederopbouw en de stabiliteit.
In juli heeft het Nederlandse voorzitterschap voorbereidingen getroffen voor
de uitzending van een EU-verkenningsmissie, die op niet al te lange termijn
naar Irak zal vertrekken. De missie zal zich richten op een bijdrage van de
EU op drie deelterreinen: de rechtstaat en het openbaar bestuur, de veiligheid
(in samenwerking met de NAVO) en het politieke proces in de aanloop naar de
verkiezingen (in samenwerking met de VN). Het voornemen is om de voortgang
in Irak en de mogelijke verdere bijdragen van de EU tijdens de Europese Raad
in november te bespreken met premier Allawi en om hem, indien mogelijk, dan
een concreet pakket steunmaatregelen van de EU aan te bieden. In de marge
van de komende Algemene Vergadering van de VN zal de minister een ministeriële
trojka met Irak voorzitten. Ook vanuit de EU wordt dus zeer regelmatig op
hoog niveau contact met Irak onderhouden over de te volgen beleidslijn.De beveiliging van VN-medewerkers in Irak is een probleem. Enkele landen
zijn bereid om troepen te leveren aan een speciale entiteit in het kader van
de MNF, maar kunnen dat niet zelf betalen. Er wordt onderzocht hoe die entiteit
operationeel kan worden. Ook de VN zelf treffen via een veiligheidscoördinator
veiligheidsmaatregelen. Daaraan levert Nederland een bijdrage van 500 000
dollar. Het aantreden van speciale vertegenwoordiger Qazi is een positieve
ontwikkeling die de rol van de VN in het politieke proces zal versterken.
De assistentiemissie is onlangs door de Veiligheidsraad unaniem met twaalf
maanden verlengd en zet haar werkzaamheden op het gebied van humanitaire hulp,
wederopbouw en «rule of law» voort. Die activiteiten worden nog
steeds gecoördineerd vanuit Amman, maar zodra de speciale entiteit inzetbaar
is, zal de coördinatie gaan plaatsvinden vanuit Bagdad. De verkiezingen
worden voorbereid door een verkiezingsteam van de VN onder leiding van Carina
Perilli. Die voorbereidingen verlopen moeizaam, ook omdat het aantal inzetbare
mensen wordt beperkt door veiligheidsproblemen en budget- en personeelstekorten.De situatie voor de christenen in Irak is zorgwekkend. Vooral uit Bagdad
en Mosul trekken veel christenen weg na aanvallen op kerken. Ook dit punt
hangt samen met de situatie in Najaf en met de algemene onveiligheid.Tot slot zegt de minister toe dat de regering de Kamer regelmatig een
politieke rapportage over Irak zal doen toekomen. Dat is overigens normaal
in alle gevallen waarin Nederlandse militairen bij operaties betrokken zijn,
zeker als die operaties de aard en omvang hebben van de operaties in Irak.De voorzitter van de vaste commissie voor Defensie,AlbayrakDe voorzitter van de vaste commissie voor Buitenlandse Zaken,De HaanDe griffier van de vaste commissie voor Defensie,De LangeXNoot1Samenstelling:Leden: Klaas de Vries (PvdA), Bakker (D66), Koenders (PvdA), Van Beek
(VVD), Karimi (GroenLinks), Timmermans (PvdA), Van Bommel (SP), Duyvendak
(GroenLinks), Albayrak (PvdA), voorzitter, Wilders (Groep Wilders), Balemans
(VVD), Van Baalen (VVD), Snijder-Hazelhoff (VVD), Van Winsen (CDA), Van den
Brink (LPF), Mastwijk (CDA), Herben (LPF), ondervoorzitter, Kortenhorst (CDA),
Huizinga-Heringa (ChristenUnie), Van Velzen (SP), Algra (CDA), Haverkamp (CDA),
Aasted Madsen-van Stiphout (CDA), Straub (PvdA), Blom (PvdA), Eijsink (PvdA)
en Brinkel (CDA).Plv. leden: Van Dam (PvdA), Lambrechts (D66), Waalkens (PvdA), Cornielje
(VVD), Halsema (GroenLinks), Fierens (PvdA), De Ruiter (SP), Vendrik (GroenLinks),
Adelmund (PvdA), Veenendaal (VVD), Van Miltenburg (VVD), Visser (VVD), Oplaat
(VVD), De Haan (CDA), Nawijn (LPF), Smilde (CDA), Hermans (LPF), Bruls (CDA),
Van der Staaij (SGP), De Wit (SP), Jan de Vries (CDA), Ormel (CDA), Ferrier
(CDA), Van Heemst (PvdA), Tichelaar (PvdA), Noorman-den Uyl (PvdA) en Jonker
(CDA).XNoot2Samenstelling:Leden: Rijpstra (VVD), Dijksma (PvdA), De Haan (CDA), voorzitter, Koenders
(PvdA), Karimi (GroenLinks), Timmermans (PvdA), ondervoorzitter, Van Bommel
(SP), Albayrak (PvdA), Wilders (Groep Wilders), Van Baalen (VVD), Van As (LPF),
Herben (LPF), Ormel (CDA), Ferrier (CDA), Duyvendak (GroenLinks), Huizinga-Heringa
(ChristenUnie), Van Velzen (SP), De Nerée tot Babberich (CDA), Van
Dijk (CDA), Fierens (PvdA), Tjon-A-Ten (PvdA), Eijsink (PvdA), Brinkel (CDA),
Szabó (VVD) en Jonker (CDA).Plv. leden: Snijder-Hazelhoff (VVD), Dubbelboer (PvdA), Van Fessem (CDA),
Stuurman (PvdA), Vos (GroenLinks), Arib (PvdA), De Wit (SP), Leerdam (PvdA),
Hirsi Ali (VVD), Van Miltenburg (VVD), Varela (LPF), Van den Brink (LPF),
Haverkamp (CDA), Rambocus (CDA), Halsema (GroenLinks), Van der Staaij (SGP),
Kant (SP), Eski (CDA), Çörüz (CDA), Wolfsen (PvdA), Van Nieuwenhoven
(PvdA), Waalkens (PvdA), Van Winsen (CDA), Veenendaal (VVD), Dittrich (D66)
en Kortenhorst (CDA). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-23432-178.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl