Ziekenfondswet en de Wet financiering volksverzekeringen; wijz. verlening v. bijdrage van rijkswege aan de Alg. Kas; Memorie van antwoord
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-12 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 23652, nr. 6

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum ontvangst

15-03-1995

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1994-1995

23652 nr. 6

08-03-1995

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaam1. Algemeen2. Het instrument rijksbijdrage3. De wijze van vaststelling van de rijksbijdragen4. De inhoud van het wetsvoorstel5. Advies van de Ziekenfondsraad en het kabinetsstandpunt
daarover 6. Artikelen Artikelen I en IIArtikel IVOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 23652Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 38 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
23 652Wijziging van de Ziekenfondswet en de Wet financiering volksverzekeringen,
ter vereenvoudiging van de regeling betreffende het verlenen van rijksbijdragen
aan de Algemene Kas, bedoeld in artikel 71 van de Ziekenfondswet, en het Algemeen
Fonds Bijzondere Ziektekostennr. 6MEMORIE VAN ANTWOORDOntvangen 8 maart 1995 1. AlgemeenDe ondergetekenden hebben met belangstelling kennis genomen van het voorlopig
verslag op het voorstel van wet, houdende wijziging van de Ziekenfondswet
en de Wet financiering volksverzekeringen, ter vereenvoudiging van de regeling
betreffende het verlenen van bijdragen van rijkswege aan de Algemene Kas,
bedoeld in artikel 71 van de Ziekenfondswet, en het Algemeen Fonds Bijzondere
Ziektekosten.Alvorens in te gaan op de door de leden in het voorlopig verslag gestelde
vragen wil de eerste ondergetekende zich allereerst verontschuldigen voor
het feit dat de voorliggende memorie van antwoord hen zo'n lange tijd na het
uitbrengen van het voorlopig verslag bereikt. De reden hiervoor is gelegen
in de cumulatie van wet- en regelgeving gedurende de tweede helft van het
jaar 1994 als gevolg van het regeerakkoord.Door de leden van de verschillende fracties zijn kritische vragen gesteld
over de rijksbijdragen als sturingselement bij de verdeling van de financieringslast
tussen begrotings- en premiefinanciering. Zo vroegen de leden van de VVD-fractie
in hoeverre in dit verband rekening is gehouden met de motie-Bolkestein (Kamerstukken
II, 1993–1994, 22 730, nr. 21), waarin uitdrukkelijk wordt gesteld
dat het bedrijven van inkomenspolitiek thuis hoort in de belastingsfeer en
niet in de premiesfeer. Ook de leden van de D66-fractie meenden dat een instrumenteel
gebruik van de rijksbijdrage weliswaar op enig moment aangewezen kan zijn,
maar dat deze opportuniteit daarom nog niet tot algemeen beginsel hoeft te
worden verheven.Daarnaast vroegen de leden van de RPF-fractie toelichting op de omstandigheid
dat de rijksbijdragen thans in het kader van het algemeen financieel-economisch
beleid nadrukkelijker dan ten tijde van de formulering van de desbetreffende
wettelijke bepalingen worden gebruikt als instrument voor verdeling van de
financieringslast over premies en begroting.De leden van de CDA-fractie gaven aan oog te hebben voor de beleidsmatige
bezwaren die de Ziekenfondsraad in zijn advisering over het onderhavige wetsvoorstel
naar voren bracht tegen het instrumentele gebruik van de rijksbijdragen,
hetgeen door het onderhavige wetsvoorstel wordt geformaliseerd.Uit deze reacties kan worden opgemaakt dat dit wetsvoorstel de indruk
geeft op enigerlei wijze materiële veranderingen tot stand te brengen
in de wijze waarop wordt omgegaan met het instrument rijksbijdrage. Dit is
geenszins het geval. Met het onderhavige wetsvoorstel wordt slechts wijziging
van de regels inzake de formele vaststelling van de rijksbijdragen beoogd.
De besluitvorming over de hoogte van de rijksbijdragen wordt door dit wetsvoorstel
niet beïnvloed.Het gaat hier om aanpassing van het juridisch instrumentarium voor vaststelling
van de rijksbijdragen. Dit geschiedt echter geenszins met het oogmerk om de
gangbare praktijk rond het gebruik van het instrument rijksbijdrage méér
te versoepelen dan verantwoord zou zijn. Hierachter ligt de zienswijze dat
het instrument rijksbijdrage slechts een beperkte uitzondering mag vormen
op het uitgangspunt dat de kosten – voortvloeiend uit de uitvoering
van de ZFW en de AWBZ – gedekt dienen te worden door het heffen van
kostendekkende premies.Zoals de leden van de CDA-fractie al aangaven, is het inderdaad zo dat
de Ziekenfondsraad in zijn advies heeft aangegeven geen juridische bezwaren
tegen het onderhavige wetsvoorstel te hebben, doch in beleidsmatig opzicht
kanttekeningen te plaatsen. Deze betreffen de omstandigheid dat de omvang
van de rijksbijdrage mede wordt bepaald door factoren die buiten de invloedssfeer
van de wettelijke sociale ziektekostenverzekeringen liggen.In een brief aan de Ziekenfondsraad van 26 juni 1990 (zie bijlage)1 is de Ziekenfondsraad enerzijds door de toenmalige Staatssecretaris
van WVC geïnformeerd over de stand van de rijksbijdragen ziektekosten
per 1 juli 1990 en is anderzijds aandacht gevraagd voor de gerealiseerde en
in de toekomst nog te verwachten overhevelingen tussen rijksbegroting en het
Algemeen Fonds Bijzondere Ziektekosten (AFBZ), die budgettair neutraal dienen
te zijn.In deze brief is vervolgens nader ingegaan op dit essentiële begrip
«budgettaire neutraliteit». Daarbij is vastgesteld dat zowel de
rijksbijdrage ZFW als de rijksbijdrage AWBZ algemene rijksbijdragen zijn,
die bestemd zijn voor financiering van een deel van de kosten van uitvoering
van de ZFW respectievelijk de AWBZ. Op het moment van overheveling dient sprake
te zijn van budgettaire neutraliteit. Vanaf het moment van verschuiving van
de financiering van voorzieningen van – bijvoorbeeld – de begroting
naar het AFBZ via verhoging van de rijksbijdrage vormen deze gelden een «normaal»
onderdeel van de algemene rijksbijdrage zonder enige oormerking. Binnen de
randvoorwaarden die beheersing van het financieringstekort en van de collectieve
lastendruk met zich brengen in de vorm van de kaders van het Financieel Overzicht
Zorg (FOZ), wordt – zo is gesteld in de brief van 26 juni 1990 –
uitgegaan van volledige uitwisselbaarheid van financiering via premies, rijksbijdragen
en eigen bijdragen.Wat in deze brief als vanzelfsprekend wordt verondersteld en daarom niet
verder genoemd, is het traject van begrotingswetgeving, dat iedere mutatie
in de rijksbijdrage volgt – of deze nu wel of niet verband houdt met
het uitgangspunt van volledige uitwisselbaarheid van financiering via premies,
rijksbijdragen en eigen bijdragen.Het onderhavige wetsvoorstel leidt er weliswaar toe dat de hoogte van
de rijksbijdragen niet langer bij wege van algemeen verbindend voorschrift
wordt vastgesteld, maar – het zij met nadruk gezegd – laat onverlet
dat iedere aanpassing van de rijksbijdrage plaats vindt op basis van de begrotingswetgeving.Het gebruik van de rijksbijdragen als sturingselement voor verdeling van
de financieringslast over premie- en begrotingsgelden zorgt ervoor dat
op flexibele wijze vorm kan worden gegeven aan het te voeren beleid. Door
de begrotingswetgever wordt erop toegezien dat deze flexibiliteit zuiver wordt
gehanteerd en voor zover nodig wordt beperkt.In aansluiting op hetgeen de leden van de D66-fractie stelden, moge het
verder duidelijk zijn dat bij de financiering van iedere (sociale) verzekering
een verantwoorde en toereikende premiestelling in beginsel centraal dient
te staan. Uitwisselbaarheid van premies, rijksbijdragen en eigen bijdragen
is gewenst met het oog op flexibiliteit in het te voeren beleid. Daarbij is
het van belang dat in het hele traject van begrotingswetgeving juist in het
bijzonder erop wordt toegezien dat macro-economische grootheden zoals koopkracht,
financieringstekort en collectieve lastendruk op welke wijze dan ook niet
domineren bij de vaststelling van de mate van premiefinanciering. Het beginsel
van toereikende premiefinanciering adequaat afwegen tegen hantering van de
rijksbijdrage als een beleidsinstrument dat macro-economische grootheden als
koopkracht en financieringstekort beïnvloedt, is dan ook de kern. In
dit verband zij opgemerkt dat de vereenvoudiging van de wijze van vaststelling
van de rijksbijdragen aan de Algemene Kas en het AFBZ, zoals het onderhavige
wetsvoorstel die beoogt, op zich geen aanleiding geeft tot méér
vrijheden dan zich in de bestaande situatie voordoen. Verder dan formalisering
van de huidige besluitvorming over de hoogte van de rijksbijdragen strekt
het wetsvoorstel zich niet uit.Aan de motie-Bolkestein van 25 november 1993, waarin werd uitgesproken
dat de vaststelling van de premiehoogte jaarlijks kostendekkend en onafhankelijk
van de overheid moet geschieden, met als overweging dat het vaststellen van
de premies voor werknemersverzekeringen niet op inkomenspolitieke overwegingen
gebaseerd mag zijn, lag de discussie over de enquète naar het functioneren
van de organen, belast met de uitvoering van de sociale verzekeringswetten,
ten grondslag. Zoals ook in de in dat kader geschreven brief van de toenmalige
Staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (Kamerstukken II, 1993–1994,
22 730, nr. 16) is aangegeven, blijft premievaststelling, zolang deze
premies gerekend worden tot de collectieve lastendruk, onlosmakelijk verbonden
met het totale budgettaire beleid, waaronder het beleid ten aanzien van de
collectieve lastendruk en de koopkracht. In dit verband past een flexibel –
zij het zeer zorgvuldig – gebruik van het instrument rijksbijdragen
terwille van adequate beïnvloeding van macro-economische grootheden.De leden van de VVD-fractie zouden uiteengezet willen hebben hoe uitvoering
gegeven zou kunnen worden aan de aanbeveling van de Algemene Rekenkamer (ARK),
indien de rijksbijdrage niet geplaatst wordt in het teken van het gewenste
financieel-economische beleid. Ook de leden van de D66-fractie vroegen of
op andere wijze tegemoet kan worden gekomen aan de bezwaren van de ARK.Aan de keuze voor de toekenning van een rijksbijdrage, die tot gevolg
heeft dat er sprake zal zijn van een lagere premie dan zonder die rijksbijdrage
zou moeten worden geheven, liggen nadrukkelijk afwegingen van koopkracht,
lastendruk en financieringstekort ten grondslag. De ondergetekenden mogen
verwijzen naar hetgeen hierover reeds is opgemerkt in de memorie van toelichting
bij het wetsvoorstel. Een situatie waarin de rijksbijdrage geen rol zou spelen
in het kader van het financieel-economische beleid, is derhalve niet goed
voorstelbaar. Desalniettemin zullen de ondergetekenden trachten in te gaan
op de vraag van deze leden naar een andere wijze van uitvoering geven aan
de aanbeveling van de ARK. De kern van de opmerkingen van de ARK is dat voorschotten
op de rijksbijdrage worden betaald zonder formele grondslag. De ARK stelde
vast dat de desbetreffende uitgaven onrechtmatig waren gedaan voor zover niet
op het tijdstip van rapportage alsnog met terugwerkende kracht die formele
grondslag tot stand was gebracht. De eenvoudigste oplossing zou
uiteraard zijn in de wet weer, zoals voorheen, een – eventueel geïndexeerd –
bedrag aan rijksbijdrage op te nemen; indien wijziging van dat bedrag noodzakelijk
wordt geacht in verband met een wenselijk geachte wijziging in de verdeling
van premie- en belastingdruk, zou dit via wetswijziging moeten worden aangepast.Een tweede variant zou kunnen zijn de rijksbijdragen voortaan te laten
vaststellen, vóórdat tot het verstrekken van voorschotten daarop
wordt overgegaan, dat wil zeggen: vóór de aanvang van het desbetreffende
kalenderjaar. Een wetswijziging is daarvoor overigens strikt genomen niet
noodzakelijk; hooguit zou via wetswijziging de huidige wijze van vaststelling
(thans is daarvoor een algemeen verbindend voorschrift, te weten een algemene
maatregel van bestuur respectievelijk een ministeriële regeling, vereist)
kunnen worden vervangen door de meer geëigende vaststelling bij ministeriële
beschikking.Deze beide oplossingen sluiten evenwel volstrekt niet aan bij de eisen
van de praktijk en zijn derhalve verworpen.Varianten, waarin de formele vaststelling van de rijksbijdragen (eventueel
op vereenvoudigde en snellere wijze) eerst achteraf na het desbetreffende
jaar zou geschieden, zouden geen oplossing bieden voor het probleem van het
ontbreken van een formele grondslag voor de bevoorschotting. Het wettelijk
mogelijk maken van vaststelling achteraf met terugwerkende kracht zou slechts
een schijnoplossing bieden. Immers, ook in dat geval blijft de bevoorschotting
feitelijk geschieden zonder voorafgaande vaststelling van de hoogte van de
bijdrage, zodat de fondsbeheerder vooraf nog geen duidelijkheid heeft over
de omvang van de uiteindelijk te verwachten rijksbijdrage.De voorgelegde regeling is naar het oordeel van het kabinet dan ook de
meest voor de hand liggende. Er wordt van deze zijde dan ook geen aanleiding
gezien tot het opstellen van alternatieve concept-wetsvoorstellen.De leden van de RPF-fractie vroegen naar aanleiding van het feit dat de
ARK in zijn verslag ook de Rijksbijdrage publiekrechtelijke ziektekostenvoorzieningen
noemt, in hoeverre laatstgenoemde bijdrage ook onder het voorgestelde wetsvoorstel
valt of dat de situatie zo is dat er een andere formele grondslag tot stand
is gebracht.Het oorspronkelijke wetsvoorstel had geen betrekking op de rijksbijdrage
aan de publiekrechtelijke ziektekostenvoorzieningen. De vraag van de leden
van de RPF-fractie heeft mede aanleiding gevormd tot een heroverweging op
dit punt. Het resultaat daarvan is dat thans wordt voorgesteld om door middel
van het onderhavige wetsvoorstel alsnog een formele grondslag voor de desbetreffende
rijksbijdrage tot stand te brengen. De ondergetekenden verwijzen in dit verband
voorts naar de bij deze memorie van antwoord gevoegde nota van wijziging met
bijbehorende toelichting. 2. Het instrument rijksbijdrageGelet op de expliciete verwijzing van de regering naar de wetgever die
de mogelijkheid heeft geopend van rijksbijdragen naast premiefinanciering,
verzochten de leden van de VVD-fractie om een historische uiteenzetting in
deze, gelet op het uitgangspunt, aldus deze leden, dat de uitvoeringskosten
van de verzekering in beginsel door het heffen van kostendekkende premies
dienen te worden gedekt en dat bij wijze van uitzondering een beperkte rijksbijdrage
tot de mogelijkheden zou kunnen behoren. Is deze visie niet geheel iets anders
dan het nu gestelde over de rijksbijdrage als sturingselement in het kader
van de te voeren macro-economische politiek, zo vroegen deze leden zich af. Vanaf de inwerkingtreding van de AWBZ in 1968 was er een rijksbijdrage.
Deze hield verband met de beoogde budgettair neutrale overgang van een aantal
verstrekkingen uit de Algemene Bijstandswet naar de AWBZ. Deze rijksbijdrage
was aanvankelijk alleen een bron van financiering, met vrijwel als enige mutatie
de jaarlijkse indexering die in artikel 19 van de wet was geregeld.Vanaf het begin van de jaren tachtig traden mutaties op in de rijksbijdragen,
die verband hielden met verschuivingen over en weer van begrotingsgelden naar
premiegelden. Daarmee werd de rijksbijdrage tot een instrument van macro-economische
politiek. Het zij met nadruk gezegd dat het voeren van expliciete inkomenspolitiek
niet ten grondslag heeft gelegen aan voorkomende mutaties van rijksbijdragen
AWBZ. In dit verband vestigen de ondergetekenden de aandacht op de memorie
van toelichting bij het – toenmalige – voorstel van Wet vaststelling
van rijksbijdragen aan het Algemeen Fonds Bijzondere Ziektekosten voor de
jaren 1981 tot en met 1989 (Kamerstukken II, 1990–1991, 22 050,
nr. 3). In dit wetsvoorstel is nader ingegaan op de aard van de mutaties in
de rijksbijdragen AWBZ vanaf 1981. De ondergetekenden mogen kortheidshalve
daarnaar verwijzen.Aan de bejaardenziekenfondsverzekering die per 1 april 1986 werd opgeheven,
verleenden het Rijk en de Algemene Kas van de ziekenfondsverzekering bijdragen.
Uit deze bijdragen ontvingen de ziekenfondsen zodanige bedragen dat de kosten
van de bejaardenziekenfondsverzekering, verminderd met de premie-opbrengst,
werden gedekt. Het tekort op de niet kostendekkende bejaardenpremies werd
volledig aangevuld door onder meer de rijksbijdragen. De rijksbijdrage aan
de bejaardenziekenfondsverzekering had een expliciet inkomenspolitiek karakter.De vrijwillige ziekenfondsverzekering die eveneens per 1 april 1986 werd
opgeheven, kende een premiereductieregeling die werd gefinancierd uit rijksbijdragen
en – voor een relatief klein deel – uit de verplichte ziekenfondsverzekering.Ook deze rijksbijdrage had een inkomenspolitiek uitgangspunt, omdat vrijwillig
ziekenfondsverzekerden met een laag inkomen kunstmatig lage, niet kostendekkende
premies betaalden.De rijksbijdrage aan de bejaardenziekenfondsverzekering werd per 1 april
1986 omgezet in een rijksbijdrage aan de Algemene Kas van de verplichte ziekenfondsverzekering.
De rijksbijdrage ten behoeve van de premiereductieregeling van de vrijwillige
ziekenfondsverzekering werd per die datum eveneens aan de Algemene Kas toegevoegd.
De aldus ontstane rijksbijdrage aan de verplichte ziekenfondsverzekering –
met een indexering volgens het gebruikelijke systeem van de rijksbegroting –
verloor op dat moment haar inkomenspolitieke karakter.Afgezien van enkele mutaties die voortkwamen uit de stelselwijziging ziektekostenverzekeringen,
is de rijksbijdrage ZFW in de periode van 1986 tot op heden niet gebruikt
als sturend instrument van macro-economische grootheden, waarbij sprake is
van verschuiving van de financieringslast tussen premies en begrotingsgelden.In antwoord op een desbetreffende vraag van de leden van de CDA-fractie
kan – in het verlengde van deze historische uiteenzetting – worden
gesteld dat zich thans geen aanleiding voordoet om aan te nemen dat in de
toekomst het instrument rijksbijdrage een andere rol krijgt toebedeeld dan
de huidige beperkte uitzondering op het uitgangspunt van kostendekkende premies.
Wel zij in het kort gewezen op mogelijke gevolgen voor de rijksbijdragen van
afspraken die in het kader van het regeerakkoord zijn gemaakt. De leden van de VVD-fractie vroegen ten slotte of de regering voorbeelden
zou kunnen geven van voorzieningen die uit de aanspraak ingevolge de AWBZ
en de ZFW zijn gehaald en ten laste van de begrotingsfinanciering zijn gebracht.Op de eerste plaats worden met een zekere regelmaat voorzieningen –
zij het voor relatief kleine bedragen, veelal schommelend rond de 1 miljoen
gulden – teruggetrokken uit de aanspraak ingevolge de AWBZ, die vervolgens
ten laste van de begrotingsfinanciering worden gebracht. De achtergrond varieert:
het gaat daarbij bijvoorbeeld om borgstelling door de Staat, om nadere verdeling
van middelen uit hoofde van de werkgelegenheidsimpuls, om realisering van
beleid zoals aangekondigd in het FOZ dan wel om ingediende amendementen op
de ontwerp-begroting.Uitbreiding van de begrotingsfinanciering van een geheel andere orde is
de terugtrekking van rijksbijdragen AWBZ geweest, die diende ter compensatie
van hogere WIR-uitgaven.Het ging hierbij om achtereenvolgens 600 miljoen gulden, 70 miljoen gulden
en nogmaals 70 miljoen gulden in 1990, 1991 en 1992.Vanaf het jaar 1989 is in het kader van de stelselwijziging 66 miljoen
gulden uit de rijksbijdrage ZFW teruggetrokken ten behoeve van een rijksbijdrage
Publiekrechtelijke Ziektekostenvoorzieningen met als doel koopkrachtreparatie
voor gemeente-, provincie- en politie-ambtenaren. 3. De wijze van vaststelling van de rijksbijdragenDe leden van de PvdA-fractie vroegen wanneer na het begrotingsjaar en
op welke wijze de in dat jaar verleende rijksbijdrage wordt gepresenteerd.Zoals in de artikelen I en II van het onderhavige wetsvoorstel is bepaald,
wordt uiterlijk drie maanden na afloop van het begrotingsjaar aan de Ziekenfondsraad
een eindopgave verstrekt van het totaal van de in het begrotingsjaar gedane
betalingen aan Algemene Kas en AFBZ en de wijze waarop de betaalde bedragen
zijn berekend.De leden van de CDA-fractie vroegen of procedureel en cijfermatig de verschillen
kunnen worden weergegeven tussen vaststelling van de rijksbijdragen voor 1991
t/m 1993 in de huidige praktijk en in de situatie dat het onderhavige wetsvoorstel
al per 1 januari 1991 van kracht zou zijn geweest.In het onderhavige wetsvoorstel is opgenomen dat voor vaststelling van
de rijksbijdragen ZFW en AWBZ kan worden volstaan met een schriftelijke opgave
aan de Ziekenfondsraad uiterlijk drie maanden na afloop van het begrotingsjaar.Indien de voorgestelde wettelijke regeling zou hebben gegolden in de jaren
1991, 1992 en 1993, zou er geen enkel cijfermatig verschil ten opzichte van
de huidige praktijk zijn geweest. In beide situaties geeft de begrotingswetgeving
het kader aan voor de rijksbijdragen die in het begrotingsjaar kunnen worden
toegekend.Het enige verschil zit in de formele vaststelling van de rijksbijdrage
achteraf. In de huidige situatie is daarvoor een ministeriële regeling,
respectievelijk een algemene maatregel van bestuur vereist. In de situatie
van realisering van het onderhavige wetsvoorstel zou de rijksbijdrage ZFW
niet langer bij algemene maatregel van bestuur en de rijksbijdrage AWBZ niet
langer bij ministeriële regeling behoeven te worden vastgesteld.Hiermee wordt duidelijk de bedoeling van het onderhavige wetsvoorstel
geïllustreerd. Het doel is wijziging in de juridisch-formele vaststelling
van de rijksbijdragen en niet het aanbrengen van materiële wijzigingen
in de hoogte van de vast te stellen rijksbijdragen. De leden van de VVD-fractie vroegen voor zowel ZFW als AWBZ aan te geven
tot welke jaren de rijksbijdragen zijn vastgesteld, op basis van welk artikel
en op welke datum.In dit verband verwijzen de ondergetekenden naar de Wet van 14 mei 1992,
houdende vaststelling van rijksbijdragen aan het Algemeen Fonds Bijzondere
Ziektekosten voor de jaren 1981 tot en met 1989 (Stb. 1992, 307). Deze wet
biedt een nauwkeurig overzicht van de rijksbijdragen AWBZ tot en met 1989.De rijksbijdragen AWBZ voor de jaren 1990 tot en met 1993 zijn op grond
van artikel 39, tweede lid, van de Wet financiering volksverzekeringen vastgesteld.Vaststelling vond op de volgende data plaats:voor 1990: 19 april 1991 (Stcrt. 1991, 78)voor 1991: 6 april 1992 (Stcrt. 1992, 74)voor 1992: 31 maart 1993 (Stcrt. 1993, 68)voor 1993: 30 maart 1994 (Stcrt. 1994, 66)Per 1 april 1986 zijn tegelijk met de inwerkingtreding van de Wet op de
toegang tot ziektekostenverzekeringen de rijksbijdragen aan de voormalige
bejaardenziekenfondsverzekering en de voormalige vrijwillige ziekenfondsverzekering
omgezet in een rijksbijdrage aan de verplichte ziekenfondsverzekering. De
totstandkoming van deze rijksbijdrage is geregeld in artikel 14a van de Ziekenfondswet.
Op grond van dit artikel zijn de rijksbijdragen voor 1986 en volgende jaren
bij algemene maatregel van bestuur vastgesteld.Vaststelling vond op de volgende data plaats:voor 1986 t/m 1988: 1 februari 1990 (Stb. 1990, 117)voor 1989: 25 februari 1991 (Stb. 1991, 135)voor 1990: 23 maart 1992 (Stb. 1992, 154)voor 1991: 28 januari 1993 (Stb. 1993, 99)voor 1992: 14 oktober 1993 (Stb. 1993, 579)voor 1993: 4 juli 1994 (Stb. 1994, 525) 4. De inhoud van het wetsvoorstelDe leden van de PvdA-fractie vroegen hoe de Tweede Kamer invloed kan uitoefenen
op uitbetaling van de rijksbijdrage naar de meest recente stand van de besluitvorming.
Kan dit alleen achteraf via de suppletoire wet?De leden van de VVD-fractie vroegen hoe de mededeling dat kort na het
begrotingsjaar een eindopgave wordt gedaan, zich verhoudt met het gestelde
dat bij de suppletoire wetten wijzigingen kunnen worden aangebracht en de
definitieve realisatie in de slotwet wordt verwerkt. Daarnaast vroegen deze
leden of de eindopgave formeel verstrekt wordt aan de leden van de Staten-Generaal
en aan de Ziekenfondsraad.In antwoord op de vraag van de leden van de VVD-fractie merken de ondergetekenden
op dat de opgave van het bedrag van de rijksbijdrage ingevolge de voorgestelde
bepalingen uitsluitend aan de Ziekenfondsraad geschiedt. Van het voorschrijven
van toezending daarvan aan de Eerste en Tweede Kamer der Staten-Generaal is
tot nu toe afgezien, omdat de beide Kamers reeds langs andere wegen, te weten
de begrotingsstukken, de suppletoire begrotingswetten en de slotwet/rekening,
betrokken zijn bij en op de hoogte zijn van de vaststelling van de omvang
van dat bedrag.Anders dan deze leden kennelijk veronderstelden, bestaat er geen spannning
tussen de opgave kort na afloop van het begrotingsjaar en het gestelde omtrent
wijzigingen door middel van suppletoire begrotingswetten. Zoals in de memorie
van toelichting is aangegeven, worden wijzigingen in de hoogte van de rijksbijdragen
zoveel mogelijk reeds meegenomen bij de tweede suppletoire wet. In een enkel
geval worden beide Kamers der Staten-Generaal, indien het niet
meer mogelijk is een wijziging in de tweede suppletoire begrotingswet mee
te nemen, bij afzonderlijke brieven voor het eind van het begrotingsjaar ingelicht.
In alle gevallen staat aldus ultimo december vast tot welke bedragen de minister
bijdragen aan de Algemene Kas en het AFBZ kan verlenen. Vervolgens kan de
opgave van de feitelijk verleende bijdrage worden gedaan. In de slotwet/rekening
wordt de definitieve realisatie vastgesteld.In verband met het feit dat na raming van de rijksbijdrage het begrote
bedrag in maandelijkse termijnen wordt uitbetaald naar de meest recente stand
van zaken, vroegen de leden van de PvdA-fractie of dit betekent dat uitbetalingen
kunnen afwijken van de verwachte hoogte van de rijksbijdrage, of het kan voorkomen
dat het aan het eind van het begrotingsjaar betaalde bedrag veel lager is
dan het geraamde bedrag en zo ja, hoe dan verrekening plaatsvindt.Op het moment van betaling correspondeert het op dat moment te betalen
maandbedrag altijd met het op dat moment geraamde jaartotaal. Wanneer in de
loop van het jaar het geraamde jaartotaal neerwaarts wordt bijgesteld, worden
de betalingen voor de resterende maanden daaraan aangepast. Deze wijziging
van de raming van het jaartotaal wordt uiteraard ook vastgelegd in een suppletoire
wet. 5. Advies van de Ziekenfondsraad en het kabinetsstandpunt
daarover Gelet op de beleidsmatige bezwaren die de Ziekenfondsraad naar voren bracht
ten aanzien van de voorgestelde bepalingen in het onderhavige wetsvoorstel,
vroegen de leden van de CDA-fractie aandacht voor de waarschuwing van de Ziekenfondsraad
voor het naar de mening van deze leden reële gevaar dat rijksbijdragen
op grond van oneigenlijke motieven door de verantwoordelijke minister worden
vastgesteld.De vaststelling van de rijksbijdragen blijft – zoals al eerder in
deze memorie van antwoord is aangegeven – plaatsvinden op basis van
de begrotingswetgeving. Gedurende dit traject van wetgeving zijn de Kamers
der Staten-Generaal betrokken bij de vaststelling van de voorgestelde bedragen
aan rijksbijdragen. Een eventuele oneigenlijke vaststelling is derhalve ter
beoordeling aan de Kamers der Staten-Generaal.In het jaar t-1 wordt de rijksbijdrage voor het jaar t begroot, op grond
van de eerste suppletoire begrotingswet in april van het jaar t en de tweede
suppletoire begrotingswet in oktober van het jaar t kunnen zich wijzigingen
in de begrote bedragen voordoen. Zoals in de memorie van toelichting bij het
onderhavige wetsvoorstel is aangegeven, worden beleidsmatige wijzigingen in
de hoogte van de rijksbijdragen zoveel mogelijk reeds bij de eerste en tweede
suppletoire wet aan het parlement voorgelegd, opdat het parlement daarover
zijn oordeel kan uitspreken. Mocht het desondanks noodzakelijk blijken na
de tweede suppletoire wet toch nog een beleidsmatige wijziging te realiseren,
dan wordt het parlement daarover nog vóór het eind van het begrotingsjaar
bij afzonderlijke brief ingelicht. De definitieve realisatie wordt vastgesteld
in de slotwet/rekening.Aan het verzoek van de leden van de VVD-fractie om toezending van een
afschrift van de brief aan de Ziekenfondsraad van 26 juni 1990 is gevolg gegeven
door deze als bijlage toe te voegen aan deze memorie van antwoord. De reactie
van de Ziekenfondsraad van 17 september 1990 is volledigheidshalve eveneens
toegevoegd.De leden van de VVD-fractie vroegen expliciet of de opvatting van volledige
uitwisselbaarheid van premies, rijksbijdragen en eigen bijdragen slechts van
toepassing is voor het kabinetsbeleid van het derde kabinet-Lubbers.
Zij vroegen of en wanneer deze beleidsopvatting expliciet met de Staten-Generaal
is besproken en door de Tweede Kamer aanvaard.Op het punt van volledige uitwisselbaarheid is nader ingegaan in paragraaf
2 die handelt over het instrument rijksbijdrage. Uit de in die paragraaf weergegeven
historie blijkt dat met name de rijksbijdrage AWBZ sinds het begin van de
jaren tachtig als sturingsmechanisme van macro-economische grootheden is gaan
fungeren. De opvatting van volledige uitwisselbaarheid van premies, rijksbijdragen
en eigen bijdragen is sindsdien hoe langer hoe meer een rol van betekenis
gaan vervullen. Deze opvatting is door zoveel verschillende beleidsterreinen
vervlochten, dat het moeilijk is exact aan te geven waar expliciete behandeling
van volledige uitwisselbaarheid plaats heeft gevonden.Het huidige kabinet is overigens dezelfde opvatting toegedaan als het
derde kabinet-Lubbers. Uit het feit dat het parlement bij gelegenheid van
verschillende begrotingsbehandelingen de rijksbijdrage als dekking heeft aangegeven
voor amendementen die intensiveringen inhielden op terreinen binnen of buiten
de wettelijke sociale ziektekostenverzekeringen, heeft het kabinet tevens
afgeleid dat het parlement tot op heden geen problemen zag in genoemde uitwisselbaarheid.De leden van de VVD-fractie vroegen om een nadere toelichting op de opmerking
dat overgehevelde gelden een normaal onderdeel vormen van de rijksbijdrage.
In dit verband werd de gezinsverzorging genoemd, waarbij de leden het toch
goed zagen dat dit geoormerkte middelen waren, omdat financiering plaatsvindt
op basis van een subsidieregeling.De opvatting dat sprake is van geoormerkte middelen berust op een misverstand.
Uit het tweede en derde lid van artikel 39 van de Wet financiering volksverzekeringen
in onderlinge samenhang blijkt dat het gaat om een algemene bijdrage aan het
AFBZ en dat uit het AFBZ, zonder nader onderscheid naar herkomst van de middelen,
betaald worden de in het derde lid genoemde uitgaven; deze hebben zowel betrekking
op AWBZ-verstrekkingen als op allerlei andere uitgaven van de Ziekenfondsraad
(waaronder die voor subsidieregelingen). Dat uitgaven voor een bepaalde subsidieregeling
van de Ziekenfondsraad op grond van het vierde lid van artikel 39 de goedkeuring
van de minister behoeven, doet daaraan niets af. Zo is het denkbaar dat ondanks
een hoge rijksbijdrage slechts kleine bedragen voor subsidieregelingen worden
goedgekeurd, terwijl omgekeerd voorstelbaar is dat goedkeuring wordt verleend
voor uitgaven ten behoeve van subsidieregelingen tot een groter bedrag dan
als rijksbijdrage is verstrekt. Voor de Ziekenfondswet geldt mutatis mutandis
hetzelfde.Een uitzondering vormt slechts de afzonderlijke rijksbijdrage voor de
uitvoering van de Regeling Ziekenfondsraad Abortusklinieken 1992. Deze bijdrage
is gelijk aan het saldo van de werkelijke uitgaven en ontvangsten in het desbetreffende
jaar; in die zin zou op dit onderdeel kunnen worden gesproken van geoormerkte
middelen.De ZFR stelt aan subsidiegelden niet meer beschikbaar dan het bedrag dat
hiervoor jaarlijks als rijksbijdrage aan het AFBZ wordt toegevoegd. Dit vloeit
voort uit de indertijd door het kabinet gemaakte keuze om de kosten van zwangerschapsafbrekingen
in abortusklinieken ten laste van de algemene middelen te brengen en niet
te vergoeden uit de AWBZ-premiemiddelen. Hiermee is tegemoet gekomen aan de
bezwaren van gewetensbezwaarden om via hun premie bij te dragen aan de financiering
van deze ingrepen.De leden van de RPF-fractie vroegen een toelichting op de zinsnede dat
in de in het onderhavige wetsvoorstel voorgestelde situatie de mogelijkheid
open blijft dat de Ziekenfondsraad in voorkomende gevallen adviseert. In de eerste plaats kan worden gedacht aan de mogelijkheid voor de Ziekenfondsraad
om steeds wanneer de Raad dat nodig of nuttig acht een ongevraagd advies aan
de minister uit te brengen.Verder is het zo dat de Raad vier maal per jaar expliciet over vaststelling
van de premie voor Ziekenfondswet en AWBZ adviseert. Deze advisering heeft
achtereenvolgens betrekking op de zogenaamde februari-raming, de juni-raming
(het premie-advies), het advies over het Financieel Overzicht Zorg en de oktober-raming.
In deze adviezen komt het gehele financieringsbeeld inclusief de rijksbijdragen
aan de orde. 6. Artikelen Artikelen I en IIOp de constatering door de leden van de VVD-fractie dat de tekst van de
artikelen I en II niet gelijkluidend is waar het gaat om de aanduiding van
«Onze Minister», is het antwoord dat het door deze leden gesignaleerde
verschil wordt veroorzaakt door het wettelijke kader waarin de beide bepalingen
zijn geïncorporeerd. In de Ziekenfondswet is «Onze Minister»
gedefinieerd als Onze Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport. In de
breder werkende Wet financiering volksverzekeringen is in artikel 4 de Minister
van Sociale Zaken en Werkgelegenheid de minister die met «Onze Minister»
wordt aangeduid, zodat de Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport in
die wet expliciet moet worden vermeld.Het is niet geheel duidelijk waarom deze leden de formulering van artikel
II, eerste lid, beter achtten dan die van artikel I, derde lid. Beide teksten
zijn, behalve de aanhef en het eerder genoemde verschil in de wijze van vermelding
van de betrokken minister volstrekt identiek. Het verschil in aanhef is te
herleiden tot het gegeven dat in het ene geval sprake is van vervanging van
een artikelonderdeel, terwijl in het andere geval sprake is van toevoeging
van een onderdeel. Daarbij zijn de Aanwijzingen voor de regelgeving gevolgd. Artikel IVBij nota van wijziging is voorzien in een gewijzigd tijdstip van inwerkingtreding,
en wel 1 januari 1995.De oorspronkelijk voorgestelde datum hield verband met de verwachting
dat het wetsvoorstel eerder zou kunnen zijn afgerond. Die verwachting is te
positief gebleken. Het komt mij overigens voor dat voor het antwoord op de
vraag of de wet had kunnen terugwerken tot 1 januari 1993 het niet wezenlijk
is dat deze wet niet meer in 1993 tot stand is gekomen of dat de suppletoire
wet niet tijdig gereed is gekomen. Evenmin speelt daarbij – dit in antwoord
op een desbetreffende vraag van de leden van de CDA-fractie – de politieke
situatie sinds 3 mei 1994 enige rol.De rijksbijdragen ZFW en AWBZ voor het jaar 1993 zijn inmiddels op de
«oude» wijze vastgesteld. Terugwerkende kracht tot 1 januari 1993
is in dat licht bezien niet meer nodig.In verband met de gewijzigde datum van inwerkingtreding die in de nota
van wijziging is opgenomen, zij er overigens – ter voorkoming van misverstanden –
op gewezen dat publikatie in het Staatsblad van 1993 voor realisering van
terugwerkende kracht tot de oorspronkelijk beoogde datum niet noodzakelijk
zou zijn geweest. Deze terugwerkende kracht wordt immers gerealiseerd door
de daartoe opgenomen bepaling. Behalve de in het algemeen te betrachten terughoudendheid
met het geven van terugwerkende kracht aan regelingen, staat niets het verlenen
van terugwerkende kracht tot een eerder kalenderjaar dan dat van publikatie
in het Staatsblad in de weg. De leden van de CDA-fractie vroegen of de minister kon ingaan op het feit
dat dit wetsvoorstel mede ondertekend is door de Staatssecretaris van Sociale
Zaken en WerkgelegenheidDe mede-ondertekening van het wetsvoorstel door de Staatssecretaris van
Sociale Zaken en Werkgelegenheid berust niet op louter historische redenen.
Zoals reeds eerder aangegeven, is de Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid
de eerstverantwoordelijke minister in het kader van de Wet financiering volksverzekeringen,
zodat mede-ondertekening van die zijde bij wijzigingen in die wet geen bevreemding
behoeft te wekken. Ook de voordracht tot vaststelling van een algemene maatregel
van bestuur als bedoeld in artikelen van de Ziekenfondswet wordt gedaan in
overeenstemming met de Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid.Mede-ondertekening door de Minister van Financiën ligt niet in de
rede, waar de voorgestelde wetswijziging op zich geen financiële consequenties
heeft, doch alleen betrekking heeft op de uitoefening van bevoegdheden van
de Minister van Volksgezondheid Welzijn en Sport.In de nota van wijziging is tevens van de gelegenheid gebruik gemaakt
om in de Wet financiering volksverzekeringen de vermelding van Onze Minister
van Welzijn, Volksgezondheid en Cultuur te wijzigen in: Onze Minister van
Volksgezondheid, Welzijn en Sport.In de Ziekenfondswet en de AWBZ wordt die wijziging aangebracht op grond
van het voorstel van Wet tot nadere wijziging van de Algemene Kinderbijslagwet,
de Ziekenfondswet en de Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten.De Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport,E. Borst-Eilers De Staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid,R.L.O. Linschoten XNoot1Ter inzage gelegd bij de afdeling Parlementaire Documentatie. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-23652-6.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl