Vaststelling begroting van het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen (VIII) voor het jaar 2002; Brief minister over het onderzoek naar de mogelijke belemmeringen voor het volgen van een tweede universitaire studie
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-08 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 28000-VIII, nr. 124

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum brief

19-04-2002

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2001-2002

28000-VIII nr. 124

12-04-2002

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamRecente cijfers over dubbelinschrijvingenTabel 1. Aantallen meervoudig ingeschreven in het WO,
1990 t/m 2001 Aandachtspunten uit het rapport «Bollebozen in het
HO»Wie is die student die twee studies doet?Studievoortgang en tijdbestedingMogelijk effect van studiefinancieringregimesSpecifieke belemmeringenReacties ISO en LSVbLSVbISOMijn standpuntDoelgroep buiten taakstelling 2e en 3e studiesInvulling per universiteit kan verschillenFinanciële belemmeringenBachelor master structuur: mogelijkhedenSlotconclusiesOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 28000-VIIIToon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 35 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
28 000 VIIIVaststelling van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van
het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen (VIII) voor het jaar
2002nr. 124BRIEF VAN DE MINISTER VAN ONDERWIJS, CULTUUR EN WETENSCHAPPENAan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalZoetermeer, 12 april 2002Bij de behandeling van de WSF2000 in de Eerste Kamer heb ik toegezegd
de breed ondersteunde motie Schuurman uit te voeren. De motie Schuurman sprak
een zekere zorg uit voor de kwaliteit van het hoger onderwijs, met name voor
getalenteerde studenten. De motie vraagt om een onderzoek naar mogelijke belemmeringen
voor het volgen van een tweede universitaire studie.Ik heb opdracht gegeven het onderzoek uit te voeren. Gestart is met een
verkenning bestaande uit gesprekken met betrokkenen op universiteiten, zoals
studentendecanen en studiebegeleiders. Een verslag van deze verkenning is
per brief naar de Eerste Kamer verzonden (zie brief van 30 januari 2001, kenmerk
wo/a/2001/4045). Uit deze verkenning volgde een verzameling aangescherpte
onderzoeksvragen die vervolgens door het onderzoeksinstituut Risbo van de
Erasmus Universiteit middels een grootschalig onderzoek onder studenten en
studentendecanen zijn onderzocht. Het rapport van het Risbo heb ik bijgevoegd.1Ik heb de VSNU, de HBO-raad en de studentenorganisaties ISO en LSVB om
een reactie op het rapport verzocht. In deze brief zet ik mijn beleidsstandpunt
bij de bevindingen uit de verkenning en het rapport van het Risbo uiteen.Recente cijfers over dubbelinschrijvingenBegin januari 2002 zijn de tellingen van de inschrijvingen in het wo gereed
gekomen. Onderstaande tabel op basis van deze tellingen geeft inzicht in het
aantal dubbel- of meer inschrijvingen in het wo.Tabel 1. Aantallen meervoudig ingeschreven in het WO,
1990 t/m 2001 aantal inschrijvingen     Jaar12345totaal*totaal>1% >11990170 19211 281369151181 85911 6676.421993173 50812 562574393186 68713 1797.061996154 68210 621511231165 84011 1586.731999150 23812 171689585163 16212 9247.922000154 13111 8025703912166 55412 4237.462001160 39311 402513424172 35711 9646.94bron: CRIHO, peildatum 1/10/2001; productiedatum december 2001* meer dan 5 inschrijvingen komt 13x voorTabel 1 betreft populatiegegevens. Uit de tabel blijkt dat de afgelopen
jaren rond de 7 à 8 procent van de studenten zich voor meer dan een
opleiding inschrijft. Het beeld over de jaren laat zien dat de verschillen
in het percentage wo-studenten dat voor twee studies kiest niet wezenlijk
verschilt tussen de jaren 1990 en 2000.Aandachtspunten uit het rapport «Bollebozen in het
HO»De leidende vraagstelling bij het onderzoek luidt of het voor getalenteerde –
gekwalificeerde studenten nog mogelijk is om meer dan één opleiding
gelijktijdig te volgen. In de onderzoeksopzet zijn drie groepen studenten
vergeleken: dubbelstudenten (studenten die parallel twee
studies doen), getalenteerde studenten (studenten waarvan op grond
van eindexamencijfers verwacht kan worden dat ze succesvol twee studies zouden
kunnen volgen) en gekwalificeerde studenten (de
overige studenten die één opleiding volgen). De bronnen waarvan
in de onderzoeksopzet gebruik is gemaakt betreffen secundaire analyse op basis
van de Studentenmonitor en het Tijdsbestedingsonderzoek Studenten (TOS); interviews
en casestudies met studenten en studentendecanen en 300 telefonische interviews
met studenten verdeeld over de drie groepen.Wie is die student die twee studies doet?De onderzoekers gaan uit van steekproefcijfers, waaruit blijkt dat ongeveer
10% van de wo-studenten daadwerkelijk twee opleidingen parallel volgt. Deze
cijfers wijken dus iets van de CRIHO-cijfers. In het hbo is dit ca. 5%. Binnen
het wo volgen mannen (11%) vaker dan vrouwen (8%) twee studies. Dubbelstudenten
zijn vaker uitwonend en vaker ouderejaars (dit hangt uiteraard samen). Het
opleidingsniveau van de ouders van dubbelstudenten is hoger dan van de «gewone»
gekwalificeerde en getalenteerde studenten. Allochtone studenten volgen vaker
een tweede studie dan autochtone studenten, gecorrigeerd voor de overige verklarende
variabelen (geslacht, leeftijd, inkomen opleidingsniveau ouders). Dubbelstudenten
hebben gemiddeld een hoger eindexamencijfer dan de groep studenten die een
opleiding volgt. Dit geldt voor alle sectoren behalve gezondheidszorg.De kans op succesvol dubbelstuderen stijgt indien de intrinsieke, inhoudelijke
studiemotivatie stijgt. Terwijl voor de extrinsieke, materiële, studiemotivatie
(arbeidsmarktsucces en verwacht inkomen) juist het omgekeerde geldt. De dubbelstudent
verricht vaker betaald werk dat aansluit bij studie. Tevens verrichten ze
vaker bestuurs- en vrijwilligerswerk. Het motief om een tweede studie op te
pakken is vaak dat men «tijd over heeft».Studievoortgang en tijdbestedingDe dubbelstudenten behalen een grotere gemiddelde studievoortgang. Dit
ligt in lijn der verwachting: het beeld dat het gaat om de «betere student»
wordt bevestigd. Dubbelstudenten zijn voor één van beide opleidingen
minder tijd kwijt dan studenten met één opleiding; voor beide
opleidingen meer tijd.Mogelijk effect van studiefinancieringregimesDe onderzoekers vinden geen regime-effecten: geen verschil in deelname
aan tweede opleidingen voor tempobeursstudenten en de prestatiebeursstudenten.
De studieadviseurs beamen dat over het algemeen de opvatting heerst dat studenten
de extra opleiding zien als een extra investering in zichzelf die zich later
terugbetaalt. Het systeem van studiefinanciering speelt wel een rol, maar
is volgens hen niet doorslaggevend bij de keuze voor een tweede opleiding.
Volgens de studieadviseurs speelt het wel een rol voor het daadwerkelijk afronden
van een tweede studie.Specifieke belemmeringenMet het voorgaande is niet gezegd dat het stelsel van studiefinanciering
geen belemmering vormt. De studiefinanciering wordt door de studenten zeker
niet toereikend geacht om twee opleidingen te kunnen voltooien. Ik merk hierbij
op dat dit ook niet gedachte is achter de studiefinanciering.Zouden meer studenten een tweede opleiding volgen indien studiefinanciering
hoger is en/of langer duurt? Ja zegt 80% van de gekwalificeerden, 66% van
de getalenteerden en 75% van de dubbelstudenten. Bij dit punt ben ik van mening
dat men moet oppassen voor het verschijnsel dat met het stellen van de vraag
het antwoord wordt uitgelokt. Ten aanzien van bijbaanstrategieën geeft
60% van alle drie groepen aan evenveel te blijven werken en studeren als nu
het geval is, ook indien de studiefinanciering hoger is of langer duurt.De belangrijkste belemmeringen die worden ervaren voor het volgen van
een tweede opleiding voor de drie groepen zijn (in volgorde van gewicht):Tijdgebrek (geldt voor dubbelstudenten minder omdat voor hen «tijd
over hebben» juist een argument vóór is).Een tweede opleiding is moeilijk en zwaar.Praktische organisatorische problemen (samenvallen van vakken, tentamens,
plannen van roosters, overlappingen in vakken).De beperkte studiefinanciering wordt genoemd, zowel door de dubbelstudenten
als door de studenten die één opleiding volgen. Studiekosten
worden door dubbelstudenten als belemmering genoemd, terwijl door de studenten
met één opleiding een aantal keren wordt opgemerkt dat het werken
uit financiële noodzaak leidt tot een belemmering voor het volgen van
een tweede opleiding (werken kost tijd, waardoor minder tijd is om te studeren).Overige financiële aspecten als belemmering voor het (gaan) volgen
van twee opleidingen worden minder vaak genoemd door de dubbelstudenten dan
door de gekwalificeerde studenten. Daarnaast ervaren de gekwalificeerde studenten
het stelsel van studiefinanciering als grotere belemmering dan getalenteerde
studenten en dubbelstudenten.Reacties ISO en LSVbDe studentenorganisaties ISO en LSVb heb ik gevraagd een reactie op het
rapport te geven. Beide organisaties hebben aan dit verzoek voldaan met positiefkritische
reacties. De twee reacties heb ik als bijlage bij deze brief gevoegd.1LSVbVolgens de LSVb komt de inhoud van het rapport aardig overeen met het
beeld dat de LSVb heeft van de situatie met dubbelstudenten. Praktische problemen
als strakke studieschema's, de mogelijkheid om studies op elkaar af te stemmen
worden genoemd als struikelblok. Daarnaast spelen volgens de LSVb de studiefinanciering
en de begeleiding een rol.Samengevat geeft de LSVb op deze punten drie oplossingen aan:Langere rechten op studiefinanciering: een langere periode waarin studiefinanciering
uitgekeerd wordt en een hogere basisbeurs om de extra kosten en misgelopen
inkomsten te bekostigen zouden meer mensen over de streep trekken om een extra
studie te gaan volgen.Betere afstemming van regelingen die instellingen zelf treffen (afstudeersteun
en speciale beurzen) Goede begeleiding van studieadviseurs is onontbeerlijk
om meerdere studies goed te kunnen combineren en op elkaar af te stemmen.
Daarbij gaat het enerzijds om de genoemde praktische problemen (overlap van
colleges en tentamens, verkrijgen vrijstellingen) als het begrip en enthousiasme
van de studieadviseurs.ISOHet ISO is verheugd dat er onderzoek is gedaan binnen deze specifieke
groep studenten naar mogelijke stimulansen en belemmeringen voor een tweede
opleiding. Het ISO pleit al jaren voor differentiatie en flexibilisering van
het onderwijsaanbod. In de beleidsdoelstelling om talenten maximaal te kunnen
ontplooien ziet het ISO een belangrijk argument om dubbelaars te stimuleren
en om beperkingen en obstakels weg te nemen. Het ISO doet een aantal suggesties
om de gesignaleerde belemmeringen weg te nemen.Flexibilisering: faculteiten kunnen organisatorische problemen voor een
groot deel wegnemen door onderwijsprogramma's meer op elkaar af te stemmen
en daar flexibeler mee om te gaan. ISO denkt daarbij aan alternatieve tijdstippen
voor colleges, flexibeler tentamenroosters, individuele regelingen hiervoor.
Om invulling te geven aan individuele leerwegen stelt ISO voor om opleidingsoverstijgende
examencommissies in te richten.Studiebegeleiding: de studieadviseurs en hun onderlinge communicatie spelen
een cruciale rol. ISO stelt voor de opleidingsoverstijgende studiebegeleiding
zwaarder aan te zetten waarmee afstemmingsproblemen eerder worden voorkomen.
De studieadviseur moet meer dan nu het geval een stimulerende rol hebben voor
dubbelstudenten om door te gaan.Financiële aspecten: ISO stipt de factor hoge kosten voor een dubbelstudie
uit het rapport aan als belemmering. Dubbelaars blijken nauwelijks minder
te werken dan studenten met een studie, met als gevolg dat minder tijd per
opleiding aan studeren wordt besteed. Werk is vaak noodzakelijk om twee studies
te kunnen financieren.Het ISO is van mening dat er mogelijkheden moeten worden gecreëerd
om aanvullende dubbelstudiefinanciering te kunnen ontvangen, eventueel in
de vorm van een afstudeerfonds voor dubbelstudenten.Mijn standpuntDe verkenning en het onderzoeksrapport laten zowel zaken zien die verheugend
zijn als een aantal zaken die tot actie kunnen leiden. Het onderzoek bevat
een brede analyse met zowel kwantitatieve als kwalitatieve aspecten die een
goed beeld verschaffen van de getalenteerde studenten in het hoger onderwijs.
Ten eerste leidt het rapport tot een bevestiging van het beeld dat dubbelstudenten
inhoudelijk sterk zijn gemotiveerd, goed kunnen plannen en organiseren, zich
uitend in extra bestuurs- en vrijwilligerswerk, en ze vinden hun weg binnen
de universiteit. De groep getalenteerde studenten die niet twee opleidingen
volgt, heeft hier in de eerste plaats persoonlijke motieven voor: men geeft
er geen prioriteit aan (tijdsgebrek) en men schat in dat het moeilijk en zwaar
is. Op de derde en vierde plaats volgen redenen van organisatorische en financiële
aard.Hoewel het volgen van twee studies door getalenteerde studenten een mooie
indicator is voor het verschijnsel bollebozen zoals nu onderzocht wil ik achteraf
een kleine kanttekening maken. Voor de discussie is het belangrijk de groep
briljante studenten niet helemaal te verengen tot de groep mensen die twee
opleidingen succesvol volgt.Doelgroep buiten taakstelling 2e en 3e studiesIn de begroting 2001 is een taakstelling opgenomen in het kader van de
bekostiging van tweede en derde opleidingen in het hoger onderwijs. Tevens
is in de begroting 2002 (p.142) aangegeven dat voor de categorie studenten
die gelijktijdig verscheidene opleidingen in het
hoger onderwijs volgen geldt dat zij worden uitgezonderd van de taakstelling.Invulling per universiteit kan verschillenUit de verkenning en het rapport blijkt dat de universiteiten op zich
al veel doen om mogelijkheden voor het volgen van twee opleidingen te creëren.
Men onderneemt actie om tot een betere afstemming te komen. Er zijn voorbeelden
dat de acties hierop heel goed verlopen; er zijn ook voorbeelden dat organisatorische
problemen verder opgepakt kunnen worden. Hier en daar is sprake van een mogelijkheid
tot financiële ondersteuning middels eigen fondsen.De lokale invulling leidt tot een zekere diversiteit in aanpak van mogelijkheden
en problemen. De studentenorganisaties ISO en LSVb wijzen er op dat ze niet
blij zijn met het ontstaan van ongelijke mogelijkheden per instelling. Hun
zorgen hierover vind ik niet terecht. Op het moment dat er helderheid bestaat
over de mogelijkheden die de verschillende universiteiten bieden, heeft de
student zijn eigen keuzemogelijkheid. Initiatief op lokaal niveau en het versterken
van de keuzemogelijkheden voor de studenten past goed in het beleid van autonomieversterking
en deregulering.Een punt van zorg van ISO en LSVb is de verbetering van de studiebegeleiding.
Dit lijkt mij een terecht punt, waar ik bij de instellingen verder aandacht
voor zal vragen.Financiële belemmeringenIn het onderzoek komen ook de financiële belemmeringen die getalenteerde
studenten ondervinden voor het volgen van een tweede opleiding aan de orde.
De onderzochte studenten rangschikken de financiële belemmeringen na
de belemmeringen op gebied van tijd, ingeschatte zwaarte en organisatorisch-logistieke
problemen.Met deze bevinding geeft het onderzoek geen aanleiding voor mij om af
te wijken van de ingezette beleidslijn. Ik wijs daarbij nogmaals
op de bedoeling van de studiefinanciering en de bestaande mogelijkheden binnen
de WSF2000.De studiefinanciering gaat er van uit dat er een globaal evenredige verdeling
bestaat tussen de bijdragen van de rijksoverheid, ouders en studerende zelf.
De overheid biedt een basisbeurs en eventueel een aanvullende beurs indien
de ouders te weinig inkomen hebben om de kosten kunnen dragen. De studerenden
zelf leveren een bijdrage in de kosten van hun eigen levensonderhoud door
te werken of te lenen. Studenten kunnen door op creatieve wijze om te gaan
met de financieringsbronnen (lenen, werken, ouders) steeds de hoogte van het
op dat moment benodigde budget bereiken. Door de flexibilisering van de studiefinanciering
hebben studenten maximale ruimte hun studie en studiegedrag op individuele
wijze in te vullen.De WSF2000 biedt met de gemengde studiefinanciering van beurs plus lening
de studerenden de mogelijkheid naast hun studie iets extra te doen, zoals
bijvoorbeeld een tweede opleiding. Daarnaast wordt per1  januari 2003
de koppeling tussen lening en normbudget losgelaten. Na verstrijken van die
eerste periode van vier of vijf jaar kan de student per1  januari 2002
gedurende 36 maanden een bedrag van € 712,76 lenen, ongeacht het
voor die student geldende normbudget. Deze verruiming biedt veel studenten
een optie om minder te werken en meer tijd aan hun studie te besteden.De gedereguleerde lening zal niet geheel kunnen voorkomen dat dubbelstudenten
uit hun eerste plus tweede termijn zullen lopen. De vraag is echter of dat
bezwaarlijk is. Onder de BaMa-structuur zullen studenten immers hun tweede
master duaal of in deeltijd kunnen afronden.Overigens wil ik niet uitsluiten dat instellingen zelf de mogelijkheid
bieden studenten financieel te ondersteunen. Op diverse instellingen vindt
een en ander plaats hetgeen prima past binnen de beleidsvrijheid van de universiteiten.Bachelor master structuur: mogelijkhedenDe invoer van de Bachelor masterstructuur in het hoger onderwijs biedt
straks ook diverse mogelijkheden voor de getalenteerde studenten. Instellingen
hebben de mogelijkheid in hun master zodanig te differentiëren dat bepaalde
mastertrajecten, eventueel in combinatie, extra aantrekkelijk zullen zijn
voor de getalenteerde studenten. Het is aan de instellingen hier nader invulling
aan te geven en ook de keuze of zij zich hierop willen profileren. De mogelijkheden
voor het ontstaan van zogenaamde topmasters speciaal bedoeld voor getalenteerde
studenten wil ik nogmaals onderstrepen.SlotconclusiesHet bovenstaande overziend, zie ik geen aanleiding om vanuit de centrale
overheid de aanpak van mogelijkheden en knelpunten dwingend voor te schrijven.
Maatwerk per student is belangrijk en is niet gebaat bij algemene regels,
maar kan door de universiteit zelf het best worden geleverd. De bachelor-masterstructuur
biedt hierbij diverse mogelijkheden. Voor de financiële belemmeringen
wijs ik vooral op de bedoeling van en de mogelijkheden binnen de WSF2000.
Ik benadruk nogmaals dat ik de doelgroep van getalenteerde studenten
die twee of meer opleidingen gelijktijdig volgen expliciet buiten de maatregel
bekostiging tweede en derde studie zoals aangekondigd in de begroting 2002
houd.Het is mijn bedoeling met het rapport en deze beleidsreactie de instellingen
nogmaals te attenderen op de diverse adviezen.De Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen,L. M. L. H. A. Hermans XNoot1Ter inzage gelegd bij het Centraal Informatiepunt Tweede Kamer.XNoot1Ter inzage gelegd bij het Centraal Informatiepunt Tweede Kamer. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-28000-VIII-124.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl