Werkbezoek van delegatie uit vaste commissie voor Justitie aan Liverpool (Verenigd Koninkrijk) en Zürich (Zwitserland); Verslag van het werkbezoek, 23 tot 27 oktober 1995, over drugbeleid
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-11 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 24584, nr. 1

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

25-01-1996

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1995-1996

24584 nr. 1

19-01-1996

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamHET ENGELSE BELEIDLokale beleid/LiverpoolVerslag van de gevoerde gesprekken in Liverpool Gesprek met mevr. N. Martin, manager Community Services
Divison, Social Work DepartmentGesprek met N. Mellor, staflid stadsontwikkeling en minderhedenbeleid
van de gemeenteGesprek met mr. Thomson, directeur Sociale ZakenGesprek met dr. Marks (Widnes) en heroïneverslaafde
MaureenGesprek met D. O'Connell, Superintendant Merseyside PoliceGesprek met dr. Sue Ruben, director Drugs Dependency ClinicHET ZWITSERSE BELEID De staat ZwitserlandAlgemeenZwitsers beleidInternationale verdragenHet Zwitserse beleid met betrekking tot het verminderen
van drugsgerelateerde problemenAd 1.Ad 2.Ad 3Ad 4Het huidige politieke debatWetenschappelijke onderzoeken naar de verstrekking van
verdovende middelen aan verslaafden op medisch voorschriftWetenschappelijke evaluatieII. VERSLAG VAN DE GEVOERDE GESPREKKEN IN ZÜRICH Woensdag 25 oktober 1995 Gesprek met dr. mr. M. Bebié, Chef Recherche stad
Zürich en dr. mr. Majoor Zürcher, Chef veiligheidspolitie stad ZürichGesprek met dr. mr. U. Weder, Officier van Justitie en
mr. P. Diggelmann, rechter Obergericht van het kanton ZürichGesprek met J. Estermann, burgemeester van Zürich
en mevrouw M. Stocker, wethouder Sociale Zaken Zürich-stad.Gesprek met de heer U. Locher, directeur Bureau Sociale
Zaken van Zürich stad over het «Lifeline» heroïneverstrekkingsproject.Gesprek met dr. A. Seitenberg, medisch directeur van het
Zürcher Opiat Konsum Lokal (Zokl-2)Gesprek met de heer Ph. Lehmann, chef Sectie Drugkwesties
van het Federaal Bureau voor Gezondheid, Federaal ministerie van Binnenlandse
Zaken over het federale drugbeleidGesprek met dr. D. Meili, methadonverstrekkingscentrum
ZokL-1.Gesprek met mevrouw B. Weber, Afkick- en therapiecentrum
Frankental.OndertekeningPROGRAMMA WERKBEZOEK LIVERPOOL/ZÜRICH D.D. 23 T/M 26 OKTOBER
1995 
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 24584Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 65 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
24 584Werkbezoek van een delegatie uit de vaste commissie voor Justitie aan
Liverpool (Verenigd Koninkrijk) en Zürich (Zwitserland)nr. 1VERSLAGVastgesteld 19 januari 1996Een delegatie uit de vaste commissie voor Justitie1 heeft van 23 tot 27 oktober 1995 een bezoek gebracht aan Liverpool
en Zürich. Het doel van dit bezoek was informatie te verwerven over het
in het Verenigd Koninkrijk en Zwitserland gevoerde drugbeleid in verband met
het in de Kamer nog te voeren debat over de nota inzake het drugbeleid.De delegatie bestond uit de leden: V. A. M. van der Burg (CDA), voorzitter,
mevr. M. M. van der Burg (PvdA), W. G. J. M. van de Camp (CDA), Th. C. de
Graaf (D66), R. Oudkerk (PvdA), W. H. J. Passtoors (VVD) en M. Rabbae (GroenLinks).
Zij werd begeleid door de griffier van de commissie, mevr. H. J. M. M. de
Gier.Het programma van het werkbezoek is in overleg met de delegatie opgesteld
door de Nederlandse ambassades in Londen en in Bern, in samenwerking met de
Nederlandse consulaten in Liverpool en in Zürich.De leden van de delegatie zijn in het bijzonder erkentelijk mevr. I. Coppoolse,
medewerkster van de Nederlandse ambassade in Londen, de heer A. C. O'Donnell,
consul voor Nederland in Liverpool, mevr. S. N. Bakker, eerste ambassadesecretaris
in Bern en de heer R. J. C. van der Schatte Olivier, consul voor Nederland
in Zürich, die waren betrokken bij de voorbereiding en tijdens het bezoek
de delegatie hebben begeleid.Het programma van dit werkbezoek is als bijlage bij dit verslag gevoegd. HET ENGELSE BELEIDIn Engeland waren in de vorige eeuw drugs, met inbegrip van opium en morfine,
vrij te verkrijgen. In 1893 bleek Britse bezorgdheid over druggebruik in India
door de aanwijzing van een «Royal Commission» om het gebruik van
opium en cannabis in ogenschouw te nemen. In 1909 ondertekende een aantal
staten, waaronder Engeland, de Shanghai Overeenkomst, een internationaal antwoord
op het drugprobleem. Deze werd in 1912 gevolgd door de Haagse Conventie, waaruit
de meeste moderne samenwerking op het gebied van gevaarlijke drugs stamt.
De internationale wetgeving staat echter uitzonderingen toe voor het medisch gebruik van verboden stoffen en laat de staten vrij om te beslissen
welk medisch gebruik is geoorloofd. Het Britse systeem berust op het verslag
van de «Rolleston Committee» van 1926 dat aanbeval dat druggebruikers
die niet in staat waren hun verslaving te beëindigen, drugs moesten kunnen
krijgen op medisch voorschrift. Dit leek een menselijke benadering van het
probleem en de «National Health Service» zette dit systeem van
gecontroleerde beschikbaarheid van drugs voort.Door de toegenomen heroïneverslaving in de jaren zestig werd de bevoegdheid
om heroïne en cocaïne voor te schrijven in 1971 met de «Misuse
of Drugs Act» beperkt tot ongeveer 500 klinische medici; de drugtherapie
werd gecentraliseerd in «Drug Dependency Units». In de jaren zeventig
gingen de medici weifelen over het vrij voorschrijven van heroïne en
verbonden hieraan de bereidheid van druggebruikers om aan «afkick»programma's
mee te doen. Bijna alle druggebruikers krijgen nu methadon, dat even verslavend
is als heroïne, maar waarvan de uitwerkingen weliswaar langer duren,
maar minder intens zijn.In Engeland ging de medische benadering van het drugprobleem samen met
een harde aanpak van de drughandel. Deze aanpak werd door alle partijen ondersteund
bij de behandeling van de «Drug Trafficking Offences Act» 1986
in het «House of Commons». In het begin van de jaren tachtig brak
bij de politie, vooral in de grote steden, het besef door dat zij in de handhaving
prioriteiten moesten stellen. Hoewel er plaatselijke verschillen zijn, passen
de meeste politiekorpsen een officiële waarschuwing toe bij een eerste
delict bestaande uit het gebruik van cannabis. Een systematische en geïntegreerde
benadering van het drugprobleem, wat handhaving betreft zoals in Nederland,
ontbreekt echter. Beleid is er wel ten aanzien van de behandelingskant van
het drugprobleem. Vooral in grote steden zijn er voldoende «drug dependency
clinics». Medici in deze klinieken mogen heroïne en cocaïne
voorschrijven, maar de meesten schrijven methadon voor en trachten dan de
doses te verminderen en/of de verslaving van de gebruiker te beëindigen.De handhavings- en behandelingselementen van het drugbeleid worden –
op enkele lokale initiatieven na – niet gecoördineerd. In Merseyside
is met een gecoördineerde benadering geprobeerd het accent te verleggen
van vervolging en repressie naar «harm reduction». Ook zijn er
artsen die heroïne voorschrijven in plaats van methadon, zoals dr. John
Marks in Widnes, met wie de delegatie een in het programma ingelast gesprek
heeft gevoerd.In 1993 is de «Community Care Act» in werking getreden; klinische
herintegratiecentra en preventieprogramma's moeten sindsdien worden betaald
door de lokale autoriteiten.Met het programma «Tackling drugs together» heeft de Engelse
regering een beleid ontwikkeld voor de jaren 1995–1998 om het drugprobleem
aan te pakken. In dit beleidsprogramma wordt een gecoördineerde aanpak
op nationaal en lokaal niveau voorgesteld om te bereiken dat de veiligheid
van de maatschappij wordt bevorderd tegen druggerelateerde misdaad, dat de
aanvaardbaarheid en beschikbaarheid van drugs voor jongeren worden verminderd
en dat de gezondheidsrisico's en andere schade veroorzaakt door het druggebruik
worden verminderd. In het Verenigd Koninkrijk waren er in 1993 in totaal 28 000
verslaafden (op een bevolking van 57,8 miljoen). Lokale beleid/LiverpoolVan een in het begin van deze eeuw welvarende stad is Liverpool nu in
economisch verval geraakt. De stad heeft te kampen met een hoge werkloosheid
van meer dan 28% onder de mannen en 37% onder de vrouwen. Van de schoolverlaters
en de zwarten is de helft werkloos. Het stadsbestuur wordt gevormd door de
«Liverpool City Council» met 99 leden, waarvan Labour de meerderheid
vormt met 50 leden; ook heeft de raad twee «Liverpool Labour»-leden.Naar schatting heeft Liverpool tussen de 2000 en 3000 verslaafden aan
opium en cocaïne, op een bevolking van 477 000 (Liverpool heeft
meer druggebruikers dan Engeland en Wales).De meesten hiervan zijn tussen de 20 en 35 jaar. De helft hiervan maakt
gebruik van injecties en weer een kwart daarvan gebruikt elkaars naalden.Van het ministerie van Binnenlandse Zaken krijgt Liverpool 30 000
pond voor de coördinatie van het drugbeleid. Met dit geld tracht de gemeente
de drughandel buiten de stad te houden, de probleemwijken te verbeteren en
de jongeren een goede opleiding te geven. Ook een van de EU verworven fonds
wordt voor die doeleinden aangewend. Verslag van de gevoerde gesprekken in Liverpool Gesprek met mevr. N. Martin, manager Community Services
Divison, Social Work DepartmentPas vanaf 1993 is in Liverpool aandacht besteed aan de reïntegratie
van verslaafden. Het beleid met betrekking tot de drugproblematiek moet sindsdien
ook worden betaald uit de gemeentebegroting ingevolge de Community Care Act.
De afdeling Sociale Zaken van de gemeente Liverpool werkt nauw samen met de
afdeling Volksgezondheid, waarbij men tracht een gezamenlijke strategie te
ontwikkelen. Verslaafden in de stad worden behandeld in de twee «Drug
Dependency Clinics». Minder gespecialiseerde behandeling gebeurt ook
op andere plaatsen in de stad. Voor afkickbehandelingen moeten verslaafden
uit Liverpool naar Winwick of Chester. In Liverpool is ook behoefte gebleken
aan centra voor reïntegratie van verslaafden, aan werkgelegenheid en
een project voor het bijbrengen van vaardigheden, gericht op reïntegratie.
Er is een project begonnen voor het doen afkicken van verslaafden die tijdens
de behandeling thuis blijven wonen. Voor een dergelijk ambulant afkicken is
wel een stabiliteit in het gedrag van de verslaafde nodig.De «Drugs Dependency Clinic» heeft ongeveer 800 patiënten,
aan wie methadon wordt voorgeschreven. De leeftijd van deze verslaafden varieert
van 16 tot 64 jaar.Sociale Zaken ondersteunt ook familie van verslaafden. Daarnaast is de
Afdeling actief om verslaafden te herhuisvesten, omdat zij vaak in probleemwijken
wonen. Gesprek met N. Mellor, staflid stadsontwikkeling en minderhedenbeleid
van de gemeenteIn de jaren zestig en zeventig is de bevolking van Liverpool aanzienlijk
afgenomen, terwijl nu een zekere stabilisatie is bereikt. Liverpool is hierin
niet uniek; ook andere steden in het Verenigd Koninkrijk kenden een dergelijke
bevolkingsdaling. In Liverpool is het percentage schoolkinderen en jongeren
(wegens de twee universiteiten) hoog. Behalve een hoge werkloosheid kent Liverpool
ook een hoge criminaliteit. Mede hierom heeft Liverpool van de EU het al eerder
genoemde fonds gekregen.Het beleid van «Community Development» is gericht op het verbeteren
van de leefomstandigheden van de inwoners, op armoedebestrijding en op gelijke
behandeling in verband met een hoog percentage zwarten van de
bevolking. Ook is het beleid gericht op het tegengaan van prostitutie, die
vaak druggerelateerd is, en op het opzetten van projecten om verslaafden op
te leiden dan wel vaardigheden bij te brengen. De medische benadering in de
drugproblematiek is immers niet voldoende; ook aan de sociale achterstandsituatie
zal het nodige moeten worden gedaan. Gesprek met mr. Thomson, directeur Sociale ZakenDe «Liverpool City Council» heeft 27 Verklaringen met betrekking
tot het gebruik van drugs uitgevaardigd, die moesten worden uitgevoerd. Deze
verklaringen zijn uitgemond in aanbevelingen, waarvan de uitvoering moest
blijken uit een jaarverslag dat nu elk jaar verschijnt.De gemeente besteedt jaarlijks 650 000 pond aan werkzaamheden die
rechtstreeks hebben te maken met het gebruik van drugs.De uiteindelijke doelstelling in het beleid is een drugvrije stad, maar
de benadering van het drugprobleem is realistischer. Een van de verklaringen
is gericht op training en informatie: sociale werkers en schoolpersoneel moeten
kunnen omgaan met het drugprobleem.Een ander onderdeel van het beleid is een spuitenomruilprogramma om verspreiding
van Hepatitis en Aids tegen te gaan; in Liverpool werden jaarlijks ongeveer
30 000 spuiten op straat gevonden. Met dit oogmerk zijn ook posters vervaardigd.
Ook is een «database» met betrekking tot het drugbeleid ontwikkeld.
Een andere verklaring heeft betrekking op maatregelen die kunnen worden genomen
als huurovereenkomsten niet worden nagekomen door overlast wegens druggebruik. Gesprek met dr. Marks (Widnes) en heroïneverslaafde
MaureenDr. Marks verklaarde dat in Engeland al in 1920 het verstrekken van hard
drugs op medisch voorschrift bestond. De autoriteiten hebben hierin beperkingen
aangebracht, omdat er drugtoerisme ontstond. Er zijn 100 psychiaters die een
vergunning hebben voor het voorschrijven van heroïne. Aan hen is gevraagd
het voorschrijven van heroïne te evalueren; dit gebeurde binnen elk district
op een andere wijze. Uit de evaluatie bleek dat de criminaliteit met 50 procent
afneemt, dat alle HIV-testen negatief zijn, dat er geen doden zijn en dat
de georganiseerde misdaad terrein verliest.Op de desbetreffende vragen lichtte dr. Marks toe dat de helft van de
99 psychiaters met een vergunning hiervan geen gebruik maakt. De anderen praten
er niet over. Hij zelf is begonnen met het voorschrijven van heroïne
op verzoek van Binnenlandse Zaken en de «Health Service» in verband
met het grote succes met de beperking van de verspreiding van Aids. Om politieke
redenen – in het bijzonder onder druk van de Amerikaanse autoriteiten –
is het project gestopt. De centrale overheid – de Nationale Health Service
(NHS) – heeft een andere arts aangewezen, die alleen methadon voorschreef.Degenen die heroïne gebruiken, gebruiken daarnaast vaak surrogaten
voor heroïne.Er is een zekere controle dat degenen aan wie heroïne wordt verstrekt,
deze niet kunnen verkopen; dat komt dan ook weinig voor.Volgens dr. Marks is aantoonbaar dat door het voorschrijven van heroïne
criminaliteit afneemt, dat de gebruikers minder infecties oplopen en dat resocialisatie
optreedt.Tenslotte stelde dr. Marks een voorkeur te hebben voor heroïne boven
methadon, omdat dit laatste te toxisch is en meer doden veroorzaakt. Gesprek met D. O'Connell, Superintendant Merseyside PoliceDe regering heeft in 1995 een White Paper, de herziene versie van the
Green Paper «Tackling Drugs Together», uitgebracht tegen het drugprobleem
waarin drie doelstellingen zijn geformuleerd, het bevorderen van de veiligheid,
de vermindering van de accepteerbaarheid en beschikbaarheid van drugs en de
vermindering van het drugggebruik onder jongeren.Dit is mede basis geworden voor een strategie voor de bestrijding van
de drugproblematiek. De bedoeling is om de overlast door het druggebruik te
verminderen in samenwerking met de afdelingen Sociale Zaken, Volksgezondheid
en Onderwijs van de gemeente («responsible demand enforcement»).In verband hiermee zijn er voorzieningen getroffen voor gebruikers, zoals
de verstrekking van methadon.Bij haar benadering onderscheidt de politie drie leeftijdsgroepen: 3/15
jr, 15/25 jr en 25 jr en ouder.De eerste twee groepen van druggebruikers veroorzaken de meeste problemen;
van de groep 15/25 jarigen wordt een gedeelte gearrresteerd. De politie richt zich ten aanzien van de handhaving vooral op de drugshandel,
waarbij te onderscheiden zijn straathandelaren en «clubland»handelaren.
De straathandelaren bereiken vooral de verslaafden van 25 jaar en ouder, de
«clubland»handelaren vooral de jongeren. De strategie is in 1995
gericht op de «clubland»handelaren. In 1993 bedroeg het aantal bekende verslaafden 2853; in 1985 907.
Sinds 1986 heeft de Merseyside-politie een consistent beleid gevoerd, waardoor
de criminaliteit, gepaard met het heroïneprobleem, die eerst hoger was
dan het landelijke gemiddelde, nu lager is dan dit gemiddelde. Er is een meersporenbeleid
dan wel geïntegreerd beleid gevoerd, met methadonprogramma's en spuitenomruilprogramma's.
Het gevolg is dat Merseyside ondanks het hoogste aantal verslaafden in het
Verenigd Koninkrijk, de laagste verspreiding van het HIV-virus onder de verslaafden
heeft.Soft drugs worden niet gedoogd als in Nederland, toch worden cannabisgebruikers
niet aangehouden, maar zij krijgen alleen een waarschuwing. Cannabis is een
van de meest gebruikte drugs, maar is minder verbonden met criminaliteit dan
het gebruik van heroïne of cocaïne.Een verslaafde die drugs wil, wordt verwezen naar de huisarts, de «Drug
Dependency Units» of de «Community Drugteams». In 99% van
de gevallen wordt methadon verstrekt. Niet alle artsen willen echter met verslaving
te maken hebben; anderen schreven weer cocaïne en heroïne voor uit
sterke betrokkenheid met hun patiënten. Overigens bevinden harddruggebruikers
zich vooral in de groep boven 25-jarigen. Het nadeel van het geïntegreerde
beleid in Liverpool is geweest dat er drugstoerisme ontstond; ook handelaren
werden aangetrokken. Gesprek met dr. Sue Ruben, director Drugs Dependency ClinicEr zijn in Liverpool vijf «Drug Dependency Units» die hun
beleid trachten te harmoniseren. Dit beleid is trachten het drugsgebruik te
verminderen en van injecties over te gaan op oraal gebruik van in het bijzonder
methadon. Ook is een uitgangspunt om de huisartsen meer te betrekken bij de
verslaafdenzorg.Als gevolg van de geïntegreerde aanpak in Liverpool is de verspreiding
van besmetting van hepatitis B en HIV beperkt.Door de behandeling in de «Clinics» neemt de criminaliteit
ook af. Ook voelen de druggebruikers zich gerustgesteld. Van de
25% van de behandelde verslaafden blijft de situatie stabiel; beëindiging
van de verslaving komt nauwelijks voor. Op de desbetreffende vraag antwoordde
dr. Ruben dat als in de «Clinics» heroïne zou worden verstrekt,
slechts 40% van de druggebruikers zou kunnen worden geholpen wegens de hoge
kosten van heroïne. Bovendien wilde 80% van de verslaafden geen heroïne;
de 20% die dit wel wilden, bleken echter goed om te kunnen gaan met de orale
methadon. Haar voorkeur zou uitgaan naar injecteerbare methadon boven heroïne.
Slechts bij uitzondering is aan een verslaafde heroïne verstrekt. Dat
aan verslaafden methadon wordt verstrekt en niet heroïne, is om medische
redenen. De meeste artsen achten methadon geschikter dan heroïne wegens
het geringere medische risico. De hogere kosten van heroïne zijn slechts
een bijkomstige factor.Haar is slechts een studie uit 1971 bekend van de effecten van heroïne
vergeleken met methadon.Met mevrouw A. Lyons, Onderwijsadviseur, voerde de delegatie een gesprek
over het plan van de stad Liverpool om het druggebruik van jongeren tegen
te gaan. Hiertoe worden posters en richtlijnen uitgedeeld onder de scholen
in Liverpool. Ook de politie neemt deel aan dit project om druggebruik op
scholen te verminderen.Het programma van de delegatie in Liverpool werd afgesloten met een bezoek
aan de Merseyside Drugs Council. HET ZWITSERSE BELEID De staat ZwitserlandZwitserland is een federale staat met een hoge mate van autonomie voor
zijn 23 kantons en 3000 gemeenten. De taken van de confederatie betreffen
de buitenlandse betrekkingen, de douane, de munt, defensie, post en telecommunicatie
en het opstellen van wetgeving onder andere op het gebied van burgerlijk-
en strafrecht.De confederatie heeft een parlement of federale vergadering, bestaande
uit twee kamers: de Nationale Raad met 200 leden en de Raad van Staten, waarin
namens elk kanton twee leden zitting hebben.De kantons zijn soeverein voor zover de bevoegdheden niet zijn voorbehouden
aan de confederatie. Tot deze bevoegdheden behoren de uitvoering van wetgeving.
De kantons zijn ook verantwoordelijk voor civiele- en strafrechtspraak in
eerste en tweede instantie.De gemeenten hebben niet altijd dezelfde rechten en plichten; dit verschilt
per kanton (kantonale Gemeentewet). Het duidelijkste teken van autonomie is
het recht om belasting te heffen. De gemeenten kunnen op vele terreinen hun
eigen beleid bepalen, bij voorbeeld ten aanzien van creches, scholen, bouwvoorschriften
en sociale zorg.Een van de belangrijkste rechten van de burgers is het volksinitiatiefrecht
dat bestaat sinds 1891. De handtekeningen van 100 000 personen met stemrecht
zijn vereist om de federale Grondwet aan te vullen, te wijzigen dan wel een
artikel te schrappen. Deze initiatieven moeten worden besproken in beide kamers
van het parlement en vergezeld gaan van een aanbeveling om het voorstel te
aanvaarden of te verwerpen. Ook kan de bondsvergadering een tegenvoorstel
indienen. De volksinitiatieven moeten worden aangenomen met een meerderheid
van de stemmen van de kiezers en van de kantons. AlgemeenZwitserland telt ongeveer 7 miljoen inwoners, waarvan naar schatting 30 000
personen verslaafd zijn aan drugs, in het bijzonder aan heroïne en cocaïne.
Het aantal druggebruikers – regelmatig of zo nu en dan – is aanzienlijk
hoger. Cannabis is de meest gebruikte drug, gevolgd door heroïne en cocaïne.
Het gebruik van synthetische drugs, vooral van ecstasy, lijkt toe te nemen.Zwitserland kent het lage werkloosheidspercentage van 4.3. Zwitsers beleidHet beleid met betrekking tot drugs wordt voornamelijk bepaald door de
26 kantons, vaak in samenwerking met de lokale overheid; het beleid van de
federale overheid is beperkt tot ondersteunende en coördinerende activiteiten.
De kantons zijn wettelijk verantwoordelijk voor zowel strafvervolging als
voor preventie en de behandeling van druggebruikers.De basis voor het beleid tot bestrijding van druggebruik is de federale
wet op verdovende middelen van 3 oktober 1951 (Bundensgesetz über die
Betäubungsmittel), die gedeeltelijk is herzien in 1975. Deze regelt in
artikel 8, onder 5, het medisch gebruik van verdovende stoffen en verbiedt
de produktie, handel, het bezit en de consumptie van drugs voor niet-medische
doeleinden. Internationale verdragenZwitserland is mede-ondertekenaar van het Enkelvoudig Verdrag van de VN
van 1961. Op 24 maart 1995 heeft het Zwitserse parlement het Protocol van
1972 tot wijziging van het Enkelvoudig Verdrag goedgekeurd evenals het Verdrag
inzake Psychotrope stoffen van 1971.Tenslotte zal Zwitserland in 1995 de ratificatie overwegen van het Verdrag
van de Verenigde Naties inzake de sluikhandel in verdovende middelen en psychotrope
stoffen 1988. De belangrijkste onderwerpen van dit verdrag, zoals wetgeving
tegen het witwassen van geld, zijn echter al geïmplementeerd. Het Zwitserse beleid met betrekking tot het verminderen
van drugsgerelateerde problemenDe Zwitserse regering heeft in 1991 besloten haar beleid met betrekking
tot drugs te intensiferen. Zij hanteert hierbij vier doeleinden:1. repressie2. preventie3. therapie4. «harm reduction».Voor het welslagen van de maatregelen bestaat er een nauwe en gecoördineerde
samenwerking tussen politie, hulpverleningsinstanties en gezondheidszorg. Ad 1.Belangrijke elementen in het Zwitserse beleid zijn strafvervolging van
produktie, handel, bezit en gebruik van wettelijk bepaalde stoffen en een
strikte controle van het toegestaan gebruik van verdovende middelen om misbruik
tegen te gaan. Ad 2.De federale regering ondersteunt en bemoedigt kantonale en particuliere
initiatieven die gericht zijn op preventie. Ad 3Ook steunt de Zwitserse regering kantonale en particuliere projecten voor
behandelingen en reïntegratrieprogramma's voor drugverslaafden.In dit kader heeft de Zwitserse regering toestemming gegeven voor wetenschappelijk
onderzoek van medisch voorgeschreven drugs aan sociaal gedesintegreerde verslaafden
wier gezondheidstoestand slecht is. Het doel van deze onderzoeken is om na
te gaan of het voorschrijven op medische indicatie van drugs kan worden gebruikt
om deze groep verslaafden te betrekken bij een behandeling die op genezing
is gericht. Ad 4De moeilijkste groep druggebruikers wordt gevormd door degenen die niet
kunnen worden bereikt voor een behandeling en tot armoede zijn vervallen.
Velen van hen hebben ernstige gezondheidsproblemen. Deze groep loopt ook het
gevaar besmet te worden met het HIV-virus. De Zwitserse regering ondersteunt
maatregelen gericht op de overleving van deze groep verslaafden en op de preventie
van verspreiding van het HIV-virus, zoals spuitruilprogramma's, huisvestings-
en arbeidsprojecten.Alle maatregelen die worden genomen, worden onderworpen aan wetenschappelijk
onderzoek en systematische evaluatie, om meer te weten te komen over het ontstaan
en het verloop van het drugprobleem. Het huidige politieke debatHet drugprobleem is onderwerp van een zeer controversieel debat op alle
niveaus van de Zwitserse maatschappij. Op dit moment zijn er twee tegengestelde
volksinitiatieven neergelegd tot wijziging van de Grondwet. Immers, volgens
de Zwitserse Grondwet kunnen 100 000 burgers een referendum vragen over
een wijziging van de Grondwet, die vervolgens door de meerderheid van de bevolking
en de meerderheid van de kantons moet worden aangenomen.Het ene initiatief «jeugd zonder drugs» vraagt om beleid dat
is gericht op onthouding, berustend op repressie, preventie en therapie. Het
tracht het gebruik – ook op medisch voorschrift – van narcotica
als heroïne, opium, cocaïne, cannabis en andere stoffen te verbieden.Het andere initiatief met de titel «Voor een redelijk druggebruik»
vraagt het tegenovergestelde namelijk de legalisatie van druggebruik, drugproduktie
en het bezit en de verwerving van drugs voor persoonlijk gebruik. Bovendien
wil dit initiatief dat de Staat toezicht houdt op de produktie, import en
handel van verdovende middelen zodat het kopen en verkopen van verdovende
middelen voor niet-medische doeleinden binnen een wettelijk raamwerk is geoorloofd.De stemming over beide initiatieven zal op zijn vroegst in 1996/1997 plaatsvinden.De Zwitserse regering vindt beide intiatieven te extreem en staat een
pragmatische benadering voor die berust op de vier hierboven genoemde elementen. Wetenschappelijke onderzoeken naar de verstrekking van
verdovende middelen aan verslaafden op medisch voorschriftDe Zwitserse regering heeft in 1992 besloten om toestemming te verlenen
voor een ondersteuning aan enkele wetenschappelijke experimenten met de verstrekking
van verdovende middelen op medisch voorschrift voor een periode van drie jaar.De doelstelling van deze experimenten is om te onderzoeken of door het
voorschrijven van verdovende middelen aan ernstig verslaafde en verloederde
patiënten hun lichamelijke en psychosociaal welbevinden kan worden hersteld
in die mate dat zij worden gemotiveerd tot een therapie gericht op het beëindigen
van de verslaving. De voorgeschreven verdovende middelen zijn heroïne,
morfine en injecteerbare methadon. De resultaten van deze experimenten zullen
worden vergeleken met de ervaringen die zijn opgedaan met het verstrekken
van orale methadon.De Zwitserse regering heeft toestemming verleend voor 1000 behandelingsplaatsen:
800 voor heroïne, 100 voor morfine en 100 voor injecteerbare methadon.
De experimenten zullen eind 1996 worden geëvalueerd. Een eerste evaluatie
zal op 23 november 1995 worden gepubliceerd.De eerste experimenten zijn in 1994 begonnen; er zijn in totaal 18 projecten
in vijftien verschillende steden.Om toegelaten te kunnen worden, moeten de verslaafden aan strikte voorwaarden
voldoen.Een deelnemer moet minimaal1. twee jaar zijn verslaafd aan heroïne en tenminste twee keer een
vergeefse poging hebben gedaan om af te kicken.2. de verslaafde moet minstens 20 jaar zijn.3. de verslaafde moet in slechte fysieke of psychosociale gezondheid verkeren.4. de verslaafde moet tekenen van verloedering vertonen5. de verslaafde moet kunnen aantonen dat alternatieve behandelingsprogramma's
op het moment niet haalbaar zijn.Ook moet een deelnemer een verklaring van «informed consent»
tekenen en zich houden aan bepaalde regels als het zich onthouden van geweld
in de desbetreffende ruimtes en het binnen of buiten de ruimte smokkelen van
verdovende middelen. Wetenschappelijke evaluatieEen universiteitsonderzoeksinstituut voert een onafhankelijke wetenschappelijke
evaluatie uit van de verstrekking van verdovende middelen. Deze omvat een
longitudinaal onderzoek van alle deelnemers alsook in de tijd beperkte specifieke
onderzoeken. Op verzoek van de Zwitserse regering heeft de Wereld- gezondheidsorganisatie
ermee ingestemd de Zwitserse experimenten afzonderlijk te evalueren.Op de experimenten houdt een onafhankelijke ethische commissie van de
Zwitserse Academie van Medische Wetenschappen toezicht. II. VERSLAG VAN DE GEVOERDE GESPREKKEN IN ZÜRICH Woensdag 25 oktober 1995 Gesprek met dr. mr. M. Bebié, Chef Recherche stad
Zürich en dr. mr. Majoor Zürcher, Chef veiligheidspolitie stad ZürichDe aanvankelijke gedachte van het gemeentebestuur van Zürich was
het gedogen van het samenkomen van vraag en aanbod van drugs op één
lokatie, namelijk het park Platzspitz. Op 5 februari 1992 besloot het stadsbestuur
het park te sluiten wegens de overlast en het slechte imago dat de stad kreeg
over de hele wereld. De verslaafden verplaatsten zich onmiddellijk naar het
station Letten en de directe omgeving. Omdat het geweld in deze «open-drugscene»
toenam, besloot de stad Zürich ook deze lokatie door de politie te laten
schoonmaken in 1995. De maatregelen van de politie werden in drie fasen genomen.
In de eerste fase trad zij hard op tegen de handelaren, in de tweede fase
trachtte zij een oplossing te vinden voor de «open scene»
en in de derde fase arresteerde zij verslaafden. Omdat men ook besefte dat
het telkens verjagen van de «scene» geen oplossing bood voor het
drugsprobleem, werd een humaan beleid ontwikkeld door middel van het opzetten
van hulpverleningsprojecten waaronder een spuitenruilprogramma. In de stad
Zürich werken volksgezondheid, sociale zaken en politie dan ook nauw
samen. In het kanton zijn er naar schatting 5000 verslaafden.De meest gebruikte drug is cannabis; het optreden hiertegen heeft bij
de politie geen prioriteit. De helft van de cannabis komt uit Nederland en
Noord-Afrika. Onder de verslaafden is het gebruik van heroïne populair;
deze komt voornamelijk uit Turkije en ongeveer voor 10 procent uit Thailand
en India. Toch is in 1994 meer cocaïne (295 kilo) dan heroïne in
beslag genomen. Het gebruik van XTC neemt toe en ook er is er een renaissance
van LSD te constateren.De handelaren bestaan voor 25% uit Zwitsers, voor 16,4% uit (Kosovo) Albanezen,
voor 11% uit Libanezen en voor 3,4% uit personen afkomstig «uit Sierra
Leone». Het merendeel van de handelaren verblijft illegaal in Zwitserland
en heeft geen of valse identiteitspapieren. Van 1 november 1994 tot 29 september
1995 heeft de politie 181 acties gevoerd, waarbij 1473 personen zijn gearresteerd;
de vreemdelingenpolitie heeft 942 personen aangehouden. De illegale dealers
kunnen tijdens het politie-onderzoek maximaal negen maanden worden vastgezet;
te kort om hun identiteit te kunnen achterhalen vereist om ze te kunnen uitzetten.Van de gearresteerde verslaafden bleek slechts 20% afkomstig uit Zürich,
28,8% uit de rest van Zwitserland en 18,1% uit het kanton.Een onderdeel van het beleid is dat dagelijks 110 politiemensen –
zowel kantonale als van de stadspolitie – op straat patrouilleren. Ook
andere geüniformeerden zoals van de verkeersdienst nemen hieraan deel.
Een probleem vormt hierbij de verschillende politie-organisaties van stad
en kanton. Andere grote problemen waarmee de politie in Zürich wordt
geconfronteerd, zijn het witwassen van geld, waarin vooral de Russische maffia
actief is, en de vrouwenhandel. Ook de stad Bern kende een «open-drug-scene»
waartegen eveneens maatregelen zijn getroffen. In het Franse gedeelte van
Zwitserland (Genève en Lausanne) is het beleid van de overheid veel
repressiever; de «open-drug-scene» komt daar niet voor.In het kader van de humane benadering van de drugproblematiek zijn in
Zürich twee experimenten opgezet: Lifeline en een particulier project
(ARUD) van dr. A. Seitenberg. In beide projecten wordt op medische indicatie
heroïne verstrekt. Ook kent Zürich een methadon-verstrekkingsproject
in de buurt van de Langstrasse. De projecten verlopen tot nu toe zonder problemen
voor de politie. Het enige probleem dat zich voordoet, is dat de ongeveer
400 methadongebruikers zich op straat ophouden zodat voor de politie het onderscheid
met cocaïnegebruikers moeilijk is.In een commissie van experts wordt op het ogenblik gesproken over de juridische
basis van het voorschrijven van methadon e.a.; ook de vraag van de strafbaarheid
van het druggebruik komt hierin aan de orde. De heren Bebié en Majoor
verklaarden te vinden dat de drugproblematiek door de overheid verschoven
is naar de politie, hoewel deze meer instanties aangaat. Repressief beleid,
zoals in de Verenige Staten en in Frankrijk, is niet succesvol gebleken.In Zwitserland komt er een referendum over het legaliseren van drugs.
Denkbaar is dat er een concessiesysteem zou komen of een monopolie van de
overheid. De discussie over legalisering van drugs zou echter in Europees
verband moeten worden gevoerd, omdat het één markt betreft. Gesprek met dr. mr. U. Weder, Officier van Justitie en
mr. P. Diggelmann, rechter Obergericht van het kanton ZürichHet openbaar ministerie van het kanton Zürich – arrondissement
van ongeveer 1 miljoen inwoners – vervolgt alleen bij de zwaardere drugdelicten;
het is tevens beroepsinstantie voor drugdelicten. De drugproblematiek is ontstaan
in de jaren zestig; in de jaren tachtig zijn de verslaafden vooral cocaïne
gaan gebruiken, waardoor de criminaliteit steeg. Na het verdrijven van junks
en handelaren uit het park Platzspitz (in 1992) en station Letten (februari
1995) is het beleid van politie en openbaar ministerie nu redelijk succesvol.
Hoewel in 1995 weer een stijging van criminaliteit is vast te stellen, zijn
er minder overvallen en inbraken dan in de andere kantons van Zwitserland.
Het probleem voor de rechtspraak is dat drugggebruik twee aspecten heeft,
namelijk criminaliteit (diefstal en overvallen) en gezondheid.Op het ogenblik zijn er twee volksinitiatieven aanhangig: het enige is
gericht op een restrictieve drugproblematiek («De jeugd zonder drugs»)
en het referendum over dit initiatief zal vermoedelijk in 1996/1997 worden
gehouden. Het tweede met de titel «Naar een redelijk drugbeleid»
is gericht op een legalisering van het druggebruik en zal vermoedelijk in
1997/1998 aan de bevolking in een referendum worden voorgelegd.Door de «open-drug-scene» werd het klimaat rijp voor medische
experimenten. Het project Lifeline en het ARUD-project van dr. Seitenberg
zijn in 1993 begonnen met het verstrekken van heroïne op medische indicatie;
methadon wordt op medische indicatie als 20 jaar verstrekt. De juridische
basis hiervoor is artikel 8 vijfde lid van de «Bundesgesetz über
die Betäubungsmittel» van 3 oktober 1951. Hierin staat: «Das
Eidgenössische Gesundheitsamt kann, wenn kein internationales Abkommen
entgegensteht, Ausnahmebewilligungen erteilen, soweit die Betäubungsmittel
nach den Absätzen 1 und 3 der wissenschaftlichen Forschung oder zu Bekämpfungsmassnahmen
dienen oder die Stoffe nach Absatz 1 Buchstaben b und e für eine beschränkte
medizinische Anwendung benützt werden.» Beide projecten zijn gebonden
aan strikte voorwaarden opgesteld door de Bondsregering, namelijk voor een
beperkte periode, voor een beperkt aantal personen en zij moeten worden geëvalueerd.
Het beleid is niet in strijd met het Enkelvoudige verdrag van New York; het
Verdrag van Wenen heeft Zwitserland niet geratificeerd. Het Lifelineproject
van U. Locher is een zogenaamd pilotproject. De doelstelling van het verstrekkingenbeleid
is de toestand van de verslaafden te stabiliseren, zodat zij vervolgens kunnen
worden gestimuleerd tot behandeling en beëindiging van de verslaving.
Op deze wijze wordt, zo hopen de autoriteiten in Zürich, de criminaliteit
ook beteugeld. Ook in strafrechtelijke uitspraken is in de overwegingen wel
opgenomen de deelneming in een heroïne- en methadonverstrekkingsproject
als therapie met als einddoel de beëindiging van de verslaving. Voor
deze therapie is een deskundigenbericht noodzakelijk. De therapie is vergelijkbaar
met de alcoholtherapie bij verkeersovertredingen onder gebruik van alcohol.
Na boete en straf kan als maatregel een therapie in een alcoholkliniek worden
opgelegd.Op 23 november 1995 worden de projecten Lifeline en ARUD geëvalueerd;
de evaluatie wordt begeleid door twee hoogleraren. Of uit de evaluatie kan
blijken of de criminaliteit is verminderd, is maar de vraag omdat de politie
geen gegevens krijgt over de deelnemers, hoewel de samenwerking tussen politie
en «Sozial-amt» in het algemeen goed is. Een andere moeilijkheid
is dat de deelnemers in de projecten vaak naast de verstrekte verdovende middelen,
andere drugs proberen te verwerven, zodat het de vraag is of door de verstrekking
de criminaliteit vermindert. De projecten hebben geen aanzuigende
werking op verslaafden; de stad Zürich heeft dat wel wegens de anonimiteit
in een grote stad.Het openbaar ministerie geeft geen prioriteit aan de opsporing en vervolging
van cannabis, omdat deze drug veel goedkoper en minder gevaarlijk is dan de
hard drugs en mede daardoor minder criminaliteit veroorzaakt. Er wordt meestal
volstaan met een waarschuwing. Het gebruik van cannabis wordt in de praktijk
alleen vervolgd en bestraft bij bedreiging van de gezondheid en bij produktie
en handel in georganiseerd verband. Vanaf 1 januari 1996 zal voor het openbaar
ministerie in Zürich ook het opportuniteitsbeginsel in beperkte vorm
gelden.Evenals in Nederland worden in Zwitserland opsporingsmethoden als «undercover»,
het afluisteren van gesprekken en inkijkoperaties gehanteerd ter bestrijding
van de georganiseerde criminaliteit. In processen doen verdedigers dan vaak
een beroep op strijdigheid met verdragen als het EVRM.Ook Zwitserland heeft wetgeving tegen het witwassen van geld; op grond
hiervan zijn al vele veroordelingen uitgesproken. Gesprek met J. Estermann, burgemeester van Zürich
en mevrouw M. Stocker, wethouder Sociale Zaken Zürich-stad.Het stadsbestuur wordt gevormd door sociaal-democraten en Groenen.De «open-scene» is in 1970 ontstaan met aanvankelijk 30 tot
50 verslaafden. Sindsdien is het aantal druggebruikers alleen maar toegenomen.
Omdat het park en later het station een soort kamp werden en er ook doden
vielen, moest de overheid ingrijpen met behulp van de kantonale politie om
een einde te maken aan de onhoudbare toestand.Toen de lokale overheid de drugsproblematiek in Zürich, gevormd door
de «open-scene», wilde bestrijden, stuitte zij op problemen. Het
strafrecht wordt op federaal niveau gevormd, het bondsbeleid was erg repressief,
de bondsregering heeft geen begrip voor de grote stadsproblemen van Zürich
en 28% van de verslaafden kwam uit andere delen van Zwitserland. Omdat de
gemeente van mening was dat de drugproblematiek niet wordt opgelost door repressief
beleid alleen, dat per definitie achterloopt, is zij tegelijk met het beëindigen
van de «open-scene» die niet langer kan voortduren, begonnen met
hulpverleningsprojecten voor verslaafden. Een deel van de aanpak is de verstrekking
van heroïne aan verslaafden onder strikte voorwaarden van de bondsregering;
verder zijn er noodslaapplaatsen, projecten voor werk en sociale en medische
hulpverlening.De gemeente ziet verslaving aan drugs niet als iets goeds, maar als een
probleem waarmee zij nu eenmaal wordt geconfronteerd. De wethouder van Sociale
Zaken, mevrouw Stocker, zei te hopen dat de maatschappij op een gegeven opgenblik
het druggebruik kan hanteren als het alcoholgebruik. De doelstelling van de
gemeente Zürich is dan ook het bevorderen van de gezondheid van de verslaafden,
waarvan 50% Aids heeft en de verbetering van de hygiënische omstandigheden,
zodat zij zoveel mogelijk een normaal leven kunnen leiden. Ook wordt de verslaafden
werk aangeboden gedurende vijf uur per dag, waarvoor zij zakgeld en een warme
maaltijd ontvangen.Aan de verslaafden wordt in de meeste gevallen methadon verstrekt, maar
in de eerder genoemde twee projecten, Lifeline en Crossline en in een particulier
project wordt heroïne verstrekt. Aan de projecten nemen in totaal
ongeveer 200 mensen deel. De deelnemers betalen zelf globaal Zw.fr. 15 per
dag.Met de gecontroleerde verstrekking worden drie doelstellingen nagestreefd:
een stabilisatie van de psychosociale toestand, een verbetering van de gezondheidstoestand
en een beëindiging van het illegale gebruik van drugs. De eerste indrukken
van de projecten zijn positief, zowel voor de gezondheidstoestand van de verslaafden
als voor de sociale rust in de stad door afneming van prostitutie en criminaliteit.
Het eerste Lifeline-project loopt in 1997 af; de evaluatie geschiedt op federaal
niveau door psychiaters en medici.Nu al is echter duidelijk dat een verblijf van twee jaar niet voldoende
is.De huidige door het stadsbestuur gevoerde politiek ten aanzien van de
drugproblematiek wordt gesteund door alle politieke partijen. Het bestuur
tracht ook de sociale structuur en de sociale controle in de stad te versterken,
in het bijzonder in de probleemwijken, waar naast het gebruik van drugs ook
prostitutie voorkomt. Het openbare-orde-instrumentarium is in Zwitserland
geringer dan in Nederland. Ook kent de stad projecten van begeleid wonen voor
de verslaafden die redelijk zelfstandig zijn met één begeleider
voor 25 mensen. Gesprek met de heer U. Locher, directeur Bureau Sociale
Zaken van Zürich stad over het «Lifeline» heroïneverstrekkingsproject.Voor deelneming aan Lifeline moeten verslaafden aan vijf criteria voldoen
(zie hiervoor het hoofdstuk Zwitsers beleid).Dat deze voorwaarden zo strikt zijn heeft, politieke achtergronden. Daarnaast
moet de drug worden verstrekt in een ruimte van het project. De verstrekking
van heroïne op medische indicatie is mogelijk gemaakt voor het verrichten
van onderzoek. Er zijn 18 projecten in 15 steden, waaronder Bern, Basel en
Winterthur; in Genève is onlangs begonnen met verstrekking van heroïne.Aan het project nemen mensen deel die al enkele malen getracht hebben
hun verslaving te beëindigen, de gemiddelde leeftijd is 33 jaar en velen
zijn HIV-positieven. Het uitvalpercentage is hoog, namelijk tot 30 juni 1995
21%. Daarentegen is een verbetering van de gezondheidstoestand en de sociale
situatie van de deelnemers opgetreden.Ongeveer 60% van alle deelnemers hadden eind juni 1995 min of meer geregelde
werkzaamheden; 12% volgt een arbeidsintegratieprogramma, zoals «jobbus».
In deze arbeidsintegratieprogramma's kunnen de deelnemers hun zelfvertrouwen
herwinnen en weer aan een arbeidsritme wennen. De meeste deelnemers aan het
project hebben een beroepsopleiding; 15% daarvan zijn vrouwen.In juli 1993 heeft de gemeenteraad een subsidie gegeven voor de duur (drie
jaar) van het project. In 1994 bedroegen de uitgaven per jaar per behandelingsplaats
ongeveer Zw.fr. 19 900 wat dagelijks ongeveer Zw.fr. 54.50 per persoon
is. Sinds 1 januari 1995 is de eigen bijdrage Zw.fr. 15 per persoon. De drugs
zijn op zichzelf niet duur.Alle deelnemers aan Lifeline bevinden zich eind juni 1995 in een stabiele
woonsituatie; geen van de deelnemers was dakloos. Of de criminaliteit als
gevolg van Lifeline zal afnemen, moet blijken uit de evaluatie. Lifeline heeft
echter als eerste doel de stabilisering van de situatie van de verslaafden
en verbetering van hun gezondheid.De heroïneverstrekking door Lifeline heeft geen medische problemen
opgeleverd. Er zijn tot nu toe praktisch geen bijwerkingen opgetreden en er
hebben zich geen gevallen van overdosis voorgedaan, het grote gevaar bij gebruik van heroïne. Voor het overige zijn weinig bijwerkingen
van heroïne bekend. Uit een eerste onderzoek – van 20 juni 1994
tot juni 1995 – blijkt dat de frequentie van het heroïnegebruik
onder de deelnemers afneemt. Verschenen in juni 1994 nog 62% van alle deelnemers
drie maal per dag bij de afgifteplaats, in juni 1995 was dat nog maar 38%.
Daarentegen steeg het percentage gebruikers dat slechts 1 maal per dag komt
van 9 naar 31%. (Daarbij moet worden bedacht dat heroïne 1 maal per dag
moet worden ingenomen in verband met ontwenningsverschijnselen wegens de in
tijd beperkte werking van heroïne).Interessant is verder dat de gemiddelde dagelijkse dosis voor injecteerbare
intraveneuze heroïne in dezelfde periode is verminderd met 24%.Dit werd slechts voor een klein deel met bij voorbeeld orale methadon
gecompenseerd. Gedurende de deelneming aan het programma verminderen dus zowel
de dagelijkse consumptie alsook het aantal gebruikte verdovende middelen.Cocaïne mag volgens de voorschriften van de federale overheid niet
van overheidswege worden verstrekt. Cocaïne geeft weliswaar geen ontwenningsverschijnselen
maar wel een psychische afhankelijkheid. Bij cocaïnegebruik treden medische
problemen op als psychose en micro-infarcten. Ook heeft cocaïne een soort
hoogtepuntwerking die gevaarlijk kan zijn.Uit urine-onderzoek onder de deelnemers is gebleken dat na een aanvankelijke
vermindering van het cocaïnegebruik, van 87% in het begin naar 38% in
maart 1995, dit weer is toegenomen tot 56% in mei 1995. Omdat dit verloop
zeer onbevredigend is, zal Lifeline trachten door gesprekken en andere interventies
een verbetering te bereiken. Dat verslaafden naast heroïne nog andere
middelen gebruiken, is nog steeds een bron van zorg, ondanks alle positieve
ervaringen tot nu toe. In het algemeen kan worden gezegd dat de groep in hoge
mate labiel is, zodat er weinig nodig is om het evenwicht weer te verstoren
en terugval te veroorzaken. Gesprek met dr. A. Seitenberg, medisch directeur van het
Zürcher Opiat Konsum Lokal (Zokl-2)Ook dit project, dat veel kleiner is dan Lifeline, is begonnen in 1993.
Het project is een ARUD-project (Arbeitsgemeinschaft für risikoarmen
Umgang mit Drogen); een ander ARUD-project bevindt zich in Basel. De deelnemers
zijn voor 81% vrouwen die het al bij eerdere behandelingen hebben opgegeven.
Daarnaast worden de echtgenoten van de behandelde vrouwen opgenomen. Van de
verslaafden gebruiken er 83 heroïne en 5 morfine. Zokl-2 heeft een tekort
aan plaatsen, zodat 70 mensen niet in het programma konden worden opgenomen,
waarvan er 5 plotseling zijn gestorven. Tot 30 juni 1995 bedraagt de uitval
van de deelnemers 23%; hiervan gaat nu de helft naar afgifteplaatsen van methadon.
10% van de vrouwen houdt op met prostitutie tijdens de behandeling.Bijna alle deelnemers aan het project hadden aanvankelijk geen werk, terwijl
eind juni 1995 20% werk had voor meer dan 50% en nu een normaal leven leidt.Het verschil tussen dit project en Lifeline is dat de patiënten bij
Zokl-2 een grotere autonomie hebben, omdat bij Lifeline vooral psychologen
en maatschappelijke werkers werkzaam zijn.Ook wordt bij opname van een patiënte een computerprogramma gemaakt
voor verstrekking van de dosis heroïne. Hiermee wordt bijgehouden hoeveel
heroïne is verstrekt, zodat duidelijk is welke dosis op welk tijdstip
moet worden gegeven. De financiering van het project geschiedt door de bondsstaat, het kanton
en de gemeente Zürich en de ziekenfondsen. Bovendien betaalt de deelnemer
evenals bij Lifeline – 15 Zw.fr. per dag.Zokl-2 wordt voortdurend geëvalueerd met allerlei gegevens, ook over
criminaliteit. De doelstelling is echter vooral de beperking van het sterftecijfer
onder verslaafden. Immers, 30 tot 50% van de verslaafden is dit levenslang
en kan de verslaving niet beëindigen. Evenals in Lifeline is in dit project
te constateren dat de deelnemers ook andere drugs gebruiken, het zogenaamde
poly-druggebruik. Toch zijn de behandelingsresultaten positief; zowel de gezondheidstoestand
als de psycho-sociale situatie verbeteren.Van de hard drugs methadon, heroïne en cocaïne acht dr. Seitenberg
cocaïne het minst schadelijk; hiervan zijn geen schadelijke gevolgen
bekend. Cocaïne wordt minder gevaarlijk geacht dan heroïne, omdat
hieraan het gevaar van overdosis verbonden is. Toch worden van cocaïne
ook meer schadelijke gevolgen vermoed als inwendige bloedingen. De methadonverstrekkingsprojecten
in Zwitserland zijn laagdrempelig. Gesprek met de heer Ph. Lehmann, chef Sectie Drugkwesties
van het Federaal Bureau voor Gezondheid, Federaal ministerie van Binnenlandse
Zaken over het federale drugbeleidOmdat de kantons in Zwitserland een grote soevereiniteit hebben, is de
bevoegdheid van de federale regering op het terrein van het drugbeleid niet
groot en beperkt zich tot coördinerende en ondersteunende activiteiten.
Hoewel het drugprobleem niet het grootste probleem is in Zwitserland– 0,4% van de bevolking is verslaafd aan drugs – is het probleem
erg actueel. 16 000 mensen nemen deel aan methadonprojecten; 2000 tot
3000 mensen krijgen een ambulante behandeling. Een derde deel van de gedetineerden
gebruikt drugs in de gevangenis en een derde deel van de gedetineerden bevindt
zich in de gevangenis wegens drugscriminaliteit. De veroordelingen betreffen
vooral de handel in drugs; 40 000 arrestaties zijn verricht wegens het
gebruik van heroïne en cocaïne.Naar schatting wordt in 1995 500 miljoen besteed aan repressie, 350
miljoen aan behandeling, 120 miljoen aan «harm reduction» en 35
miljoen aan preventie. Dit zijn de totale bedragen van de federale staat,
de kanton en particuliere initiatieven.Voor het overige verwijst de delegatie voor de inhoud van dit gesprek
naar het hoofdstuk «Het Zwitserse beleid». Gesprek met dr. D. Meili, methadonverstrekkingscentrum
ZokL-1.Evenals de kliniek van dr. Seitenberg is dit project een ARUD-project.
Op initiatief van een aantal artsen is op 30 november 1991 de «Arbeitsgemeinschaft
für risikoarmen Umgang mit Drogen» opgericht, een het algemeen
belang dienende en politiek en religieus neutrale vereniging. Dit methadonverstrekkingscentrum
is in maart 1992 geopend. Het doel van het centrum is aan een zo groot mogelijk
aantal verslaafden aan hard drugs die om psychische of sociale redenen de
verslaving niet kunnen beëindigen, methadon te verstrekken. Door een
laagdrempelige toegang tracht het centrum ook weinig geïntegreerde verslaafden
te bereiken. Op die manier hoopt men de zelfbeschadiging van de verslaafden
door illegaal druggebruik (overdosis, infecties, criminaliteit en prostitutie)
te voorkomen.Er worden strenge voorwaarden gehanteerd voor de verstrekking: het moeten
langdurig verslaafden zijn die bereid zijn regelmatig methadon te gebruiken
gedurende enige tijd om een psychische en fysieke stabilisatie te bereiken,
de benedengrens is 18 jaar en de verslaafden moeten wonen of werken in de
stad Zürich.Door substitutiebehandelingen met methadon, die streng gestructureerd
zijn, kan de gezondheidstoestand – fysiek en psychisch – van de
verslaafden verbeteren. De behandeling is niet in de eerste plaats gericht
op de beëindiging van de verslaving. Zokl 1 verstrekt informatiemateriaal
over instituten en zelfhulpgroepen. Na toelating in het programma door een
arts vindt binnen de twee weken opnieuw een gesprek met een arts plaats om
de problemen die bij de methadonverstrekking ontstaan, te beoordelen en de
verdere behandeling te bespreken. Bij het stellen van de indicatie wordt de
verslaafde ook onderzocht op hepatitis en HIV. In het begin wordt ook nagegaan
of de druggebruiker de verslaving wenst te beëindigen; dan krijgt hij
een daarop gericht programma. In het begin bedraagt de dosis methadon hoogstens
30 mg. Bij dagelijkse inname van methadon kan de dosis soms met maximaal 10
mg worden verhoogd. De maximale dosis wordt bij elke verstrekking met behulp
van de computer opnieuw berekend.Met uitzondering van het week-end wordt dagelijks twee maal een spreekuur
door de arts gehouden, waarin snel-crises en kleinere problemen kunnen worden
behandeld. Methadon wordt met siroop vermengd ingenomen. Het computerprogramma
berekent op grond van de laatste dosis welke dosis nu aan de verslaafde kan
worden verstrekt. Zodra de psychische en sociale toestand van de verslaafde
is gestabiliseerd, kan de verstrekking trapsgewijs worden verminderd.In het centrum werken 1 hoofdarts, 8 artsen, twee psychologen, een maatschappelijk
werker, drie administratieve krachten en 10 loketmedewerkers. Er zijn ongeveer
460 deelnemers in het methadonprogramma; de helft hiervan heeft geen baan.De financiering van de kosten geschiedt door de ziekenfondsen, of door
de dienst Sociale Zaken.De kosten bedragen gemiddeld Zw.fr. 110,- per week per verslaafde. Daarmee
zijn de kosten lager dan die van overheidsprojecten.De resultaten bij de deelnemers in het programma zijn een duidelijke verbetering
van de fysiek en psycho-sociale toestand. Ook vermindert het gebruik van illegaal
verkregen hard drugs aanzienlijk.Oorzaak van het gebruik van harddrugs is soms sociaal, bij bepaalde beroepen
als architecten en grafisch ontwerpers.Ook komt het gebruik voor bij sommige psychiatrische patiënten zoals
schizofrenen; van zelfmedicatie geraken deze patiënten tot verslaving.Dr. Meili is van mening dat van alle hard drugs zuivere heroïne het
minst schadelijk is, ook op lange termijn. Het gebruik is minder schadelijk
dan dat van alcohol, nicotine en cannabis (wegens aantasting van de longen).
Ook de schadelijkheid van methadon is gering. Gesprek met mevrouw B. Weber, Afkick- en therapiecentrum
Frankental.Frankental is sinds 1983 een project van de stad Zürich met een afkickafdeling
van 12 plaatsen, een therapieafdeling van 16 plaatsen en heeft 22 slaapplaatsen.
Frankental heeft 37 personeelsleden, een arts, psychologen, sociaal pedagogen
en verplegend personeel. Het afkickcentrum is laagdrempelig: het is 24 uur
per dag open. Per jaar heeft Frankental ongeveer 300 patiënten voor het
afkicken, 30 tot 50 voor therapie en 5 voor woongroepen. Hiervan is slechts
25 tot 33% vrouw. Er zijn geen plaatsen meer voor vrouwen met kinderen.De verslaafden die zich vrijwillig aanmelden, kunnen vaak nog dezelfde
dag worden opgenomen. Het gaat om verslaafden die de verslaving willen
beëindigen zonder substitutie. De «afkick» staat onder controle
van een arts. De patiënten verblijven in groepen wegens de ondersteuning
die men ondervindt van lotgenoten en wegens de sociale controle. Zij staan
om 7.00 uur op en gaan na bespreking van het dagprogramma werken. Als zij
zich niet lekker voelen, kunnen zij rusten of een bad nemen.Vroeger bleven de verslaafden soms enkele jaren; nu gemiddeld 2 tot 3
weken. Velen keren daarna weer bij Frankental terug; er zijn vaak meer afkickpogingen
nodig.Ook is in Frankental klinische therapie mogelijk; leraren komen lessen
geven in bij voorbeeld vreemde talen. Aansluitend is er de mogelijkheid van
verblijf in woongroepen om een stapsgewijze verzelfstandiging onder begeleiding
te bereiken.De ziekenfondsen betalen voor het verblijf in het afkick- en therapiecentrum.
De kosten bedragen voor verslaafden uit het kanton Zürich Zw.Fr 137 per
dag; voor verslaafden van buiten het kanton bedragen de kosten ongeveer Zw.Fr
400 per dag.Frankental heeft vooral verslaafden uit de leeftijdsgroep van 16 tot 40
jaar. Een derde van de verslaafden breekt de therapie af. De «afkick»-
mogelijkheden verschillen per individu; belangrijk is dat een verslaafde over
sociale relaties beschikt. Het afkicken van personen die in methadonprogramma's
hebben gezeten, blijkt moeilijk te zijn. Een belemmering voor het «afkicken»
is dat verslaafden niet goed weten wat te doen met hun vrije tijd.Op het ogenblik heeft Frankental geen wachtlijsten omdat ook andere kantons
nu afkick- en therapiecentra hebben.Frankental heeft nu twee patiënten uit het project Lifeline. Mevrouw
Weber zei Lifeline een zinvol en gerechtvaardigd experiment te vinden. Voor
verslaafden dient een integrale oplossing te worden gezocht; de verstrekking
van heroïne kan een stap in een keten zijn. Vermoedelijk zal de evaluatie
van 23 november 1995 positief uitvallen, zodat de experimenten kunnen worden
voortgezet.In het kader van de integrale aanpak van de drugproblematiek van Zürich
bezocht de delegatie een kliniek voor daklozen, die onder leiding van dr.
F. Studer staat. Hierin worden ziekten en aandoeningen behandeld die rechtstreeks
met het gebruik van hard drugs hebben te maken.Daarna werd een bezoek gebracht aan een van de acht contact- en aanlooppunten
voor verslaafden van Zürich, waar verslaafden zich kunnen injecteren
in schone kamers met steriele naalden. De voorzitter van de commissie,V. A. M. van der BurgDe griffier van de commissie,De Gier PROGRAMMA WERKBEZOEK LIVERPOOL/ZÜRICH D.D. 23 T/M 26 OKTOBER
1995 Maandag
23 oktober 1995   1.30 pmOntvangst
door de burgemeester van Liverpool, Michael Black, en Frank Prendergast, ondervoorzitter
gemeenteraad Liverpool    2.00 pmRondrit door Liverpool met
Mary Gomez, pr- en voorlichting van de gemeente    3.15 pmGesprek
met mevr. N. Martin, manager gemeentelijke dienst Sociale Zaken van de gemeente   4.15 pmPresentatie door Nigel Mellor, staflid stadsontwikkeling
en minderhedenbeleid van de gemeente    5.15 pmGesprek met
mr. Thomson, directeur Sociale Zaken   22.00 pmGesprek met
dr. Marks (Widnes) en heroïneverslaafde Maureen   Dinsdag
24 oktober 1995   9.30 amBezoek aan politiebureau
Merseyside hoofdinspecteur Derek O'Connell   10.45 amPresentatie
door adviseur onderwijszaken, Annette Lyons   11.30 amBezoek
aan kliniek voor drugverslaafden te Liverpool, Dr. Sue Ruben, directeur   ±
12.30 amBezoek aan Merseyside Drugs Council   Woensdag
25 oktober 1995  08.30 – 10.00 UhrGesprek met
Dr. Mr M. Beblié, Chef Recherche Zürich-stad en Dr. Mr Majoor
Zürcher Chef Veiligheidspolitie Zürich-stad   10.30 –
12.00 UhrGesprek met Dr. Mr. U. Weder, Officier van Justitie en Mr.
P. Diggelmann, rechter Obergericht van het kanton Zürich   13.30 –
15.00 UhrGesprek met de heer J. Estermann en mevrouw M. Stocker, Wethouder
Sociale Zaken van Zürich-stad   15.30 – 16.45 UhrGesprek
met de heer U. Locher, Directeur Bureau Sociale Zaken van Zürich stad
over het «Lifeline» heroïneverstrekkingsproject   17.00 –
18.00 UhrGesprek met de heer Ph. Lehmann, Chef Sectie Drugkwesties van
het Federaal Bureau voor Gezondheid, Federaal Ministerie Binnenlandse Zaken,
over het federale drugbeleid   Donderdag
26 oktober 1995  08.30 – 10.00 UhrMethadonverstrekkingscentrum
ZOKL 1 Dr. D. Meili   10.30 – 12.00 UhrAfkick-
en therapiecentrum Frankental Mevr. B. Weber   14.00 –
15.00 UhrZiekenkamers voor daklozen, Dr. F. Studer   15.45 –
16.45 UhrContact- en aanlooppunt voor verslaafden met straatkamers Mevr.
R. WaldvogelXNoot1Samenstelling: Leden: V. A. M. van der Burg (CDA), voorzitter, Schutte
(GPV), Korthals (VVD), Janmaat (CD), De Hoop Scheffer (CDA), Soutendijk-van
Appeldoorn (CDA), Van de Camp (CDA), Swildens-Rozendaal (PvdA), ondervoorzitter,
M. M. van der Burg (PvdA), Scheltema-de Nie (D66), Kalsbeek-Jasperse (PvdA),
Zijlstra (PvdA), Aiking-van Wageningen (Groep Nijpels), Rabbae (GroenLinks),
J. M. de Vries (VVD), Van Oven (PvdA), Van der Stoel (VVD), Dittrich (D66),
Verhagen (CDA), Dijksman (PvdA), De Graaf (D66), Rouvoet (RPF), B. M. de Vries
(VVD), O. P. G. Vos (VVD), Van Vliet (D66). Plv. leden: Koekkoek (CDA), Van den Berg (SGP), Van Blerck-Woerdman
(VVD), Marijnissen (SP), Biesheuvel (CDA), Bremmer (CDA), Doelman-Pel (CDA),
Van Traa (PvdA), Van Heemst (PvdA), Bijleveld-Schouten (CDA), Rehwinkel (PvdA),
Vliegenthart (PvdA), Boogaard (Groep Nijpels), Sipkes (GroenLinks), Rijpstra
(VVD), Middel (PvdA), Passtoors (VVD), Van Boxtel (D66), Van der Heijden (CDA),
Apostolou (PvdA), Vacature (D66), Leerkes (U55+), Van den Doel (VVD), Weisglas
(VVD), De Koning (D66). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-24584-1.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl