Wet publiekrechtelijke registratie zeeschepen; Advies en nader rapport
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-08 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 28180, nr. A

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer

21-01-2002

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2001-2002

28180 nr. A

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamOnderdeel aOnderdeel bOnderdeel aOnderdeel bOnderdeel aOnderdeel bOnderdeel cOnderdeel dOnderdeel eOnderdeel fOnderdeel gOnderdeel hOverigOndertekeningLichaamOndertekeningBijlage bij het advies van de Raad van State van 12 februari 2001,
no.W09.00.0502/V, met redactionele kanttekeningen die de Raad in overweging
geeft.
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 28180Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 56 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
28 180Vaststelling van regels omtrent de publiekrechtelijke registratie van
zeeschepen in Nederland (Wet publiekrechtelijke registratie zeeschepen)AADVIES RAAD VAN STATE EN NADER RAPPORT1Hieronder zijn opgenomen het advies van de Raad van State d.d. 12 februari
2001 en het nader rapport d.d. 4 januari 2001, aangeboden aan de Koningin
door de minister van Verkeer en Waterstaat, mede namens de minister van Justitie.
Het advies van de Raad van State is cursief afgedrukt.Bij Kabinetsmissive van 31 oktober 2000, no.00.005930, heeft Uwe Majesteit,
op voordracht van de Minister van Verkeer en Waterstaat, mede namens de Minister
van Justitie, bij de Raad van State ter overweging aanhangig gemaakt het voorstel
van wet met memorie van toelichting houdende regels omtrent de publiekrechtelijke
registratie van zeeschepen in Nederland (Wet publiekrechtelijke registratie
zeeschepen).Het wetsvoorstel voorziet in een regeling van de publiekrechtelijke registratie
van zeeschepen. Door deze registratie verkrijgt een zeeschip de hoedanigheid
van Nederlands zeeschip. Dat betekent dat de relevante Nederlandse wettelijke
voorschriften ten aanzien van dat zeeschip van toepassing zijn, dat het zee-schip
de nationaliteit van het Koninkrijk der Nederlanden heeft en dat op het schip
de nationaliteitsvlag voor zeeschepen wordt gevoerd. Met het voorstel van
wet wordt tevens nader inhoud gegeven aan de eis van het VN-Zeerecht-verdrag2 (hierna: het Zeerechtverdrag) dat er een«genuine
link» moet bestaan tussen het zeeschip en de staat waarvan het de vlag
mag voeren. In het wets-voorstel wordt verder gevolg gegeven aan de nadere
uitleg door de Europese Commissie van enkele arresten van het Hof van Justitie
van de Europese Gemeenschappen (HvJ EG), bekend onder de namen «Factortame
II»3 en «Quotahopping».4De Raad van State maakt naar aanleiding van het voorstel een aantal opmerkingen.
Hij is van oordeel dat in verband daarmee aanpassing van het wetsvoorstel
wenselijk is.Blijkens de mededeling van de Directeur van Uw kabinet van 31 oktober
2000, no. 00.005930, machtigde Uwe Majesteit de Raad van State zijn advies
inzake het bovenvermelde voorstel van wet rechtstreeks aan mij te doen toekomen.
Dit advies, gedateerd 12 februari 2001, nr. W09.00.0502/V, bied ik U hierbij
aan.1. Koninkrijksaspecten/StatuutIn de memorie van toelichting (paragraaf 3) wordt opgemerkt dat het
wetsvoorstel drie zaken regelt: (a) de voorwaarden voor de verlening van de
nationaliteit van het Koninkrijk der Nederlanden aan een zeeschip en het recht
de nationaliteitsvlag te voeren, (b) de eisen die worden gesteld aan het daadwerkelijk
beheer van een zeeschip en (c) de regeling van de publiekrechtelijke registratie
van een zeeschip. Gesteld wordt dat slechts onderdeel a een koninkrijksaangelegenheid
betreft in de zin van het Statuut voor het Koninkrijk (hierna: het Statuut).
Slechts dit onderdeel zal, zo kondigt de memorie van toelichting aan, op termijn
worden opgenomen in de op dit moment nog in voorbereiding zijnde Rijkskaderwet
zeescheepvaart. Deze passage in de memorie van toelichting geeft de Raad aanleiding
tot de volgende opmerkingen:a. De Raad meent dat aan artikel 3, eerste lid, onder e, van het Statuut,
een te beperkte uitleg wordt gegeven. Dit artikelonderdeel bepaalt dat de
regeling van de nationaliteit van schepen en het stellen van eisen met betrekking
tot de veiligheid en de navigatie van zeeschepen, die de vlag van het Koninkrijk
voeren, met uitzondering van zeilschepen, een koninkrijksaangelegenheid is.
De eisen die worden gesteld aan het daadwerkelijke beheer van een zeeschip
houden immers nauw verband met de beoogde invulling van de in artikel 91,
eerste lid, van het Zeerechtverdrag voorgeschreven wezenlijke band tussen
de vlaggenstaat en het schip die nader is ingevuld in artikel 94 van dat verdrag.
Ook de publiekrechtelijke registratie van zeeschepen dient in dit verband
als een nadere uitwerking van de nationaliteitsregeling te worden aangemerkt.b. In de memorie van toelichting (paragraaf 3) wordt melding gemaakt
van het voornemen in de in voorbereiding zijnde Rijkskaderwet zeescheepvaart
onder meer de minimumvoorwaarden voor het verkrijgen van de nationaliteit
van het Koninkrijk voor zeeschepen, met inbegrip van het voeren van de nationaliteits-vlag,
op te nemen. Tevens zal, aldus de toelichting, deze rijkswet voorzien in de
mogelijkheid tot het stellen van aanvullende regels door de wetgevers van
de drie landen met betrekking tot de nationaliteit van zeeschepen. Met het
onderhavige wetsvoorstel wordt vooruitgelopen op de Rijkskaderwet zeescheepvaart.
Het vooralsnog continueren van een afzonderlijke regeling voor Nederland wordt
in de toelichting gemotiveerd met een beroep op artikel 14, derde lid, van
het Statuut, dat bepaalt dat wettelijke regelingen omtrent koninkrijksaangelegenheden,
die noch in de Nederlandse Antillen, noch in Aruba gelden, bij (Nederlandse)
wet of algemene maatregel van bestuur worden vastgesteld. De Raad meent dat
op deze bepaling geen beroep kan worden gedaan om een onderwerp dat aangemerkt
moet worden als een aangelegenheid van het Koninkrijk en dat in de drie landen
moet gaan gelden, niet in een rijkswet te regelen. Indien ervan wordt afgezien
om eerst de Rijkskaderwet zeescheepvaart tot stand te brengen en daarop een
specifieke regeling voor Nederland te baseren, moet er wel uitzicht bestaan
dat deze wet op korte termijn tot stand zal kunnen komen.De Raad adviseert in de toelichting, mede in het licht van de voorgaande
opmerkingen, nader aan te geven welke onderwerpen die in het voorstel van
wet zijn opgenomen, maar die op grond van artikel 3, eerste lid, onder e,
van het Statuut zijn aan te merken als een koninkrijksaangelegenheid, een
plaats krijgen in het in voorbereiding zijnde voorstel voor een Rijkskaderwet
zeescheepvaart en daarbij ook aan te geven binnen welke termijn dit voorstel
aanhangig gemaakt zal worden. Tevens dient te worden aangegeven op welke punten
de voor de drie landen geldende regelingen uit elkaar zullen gaan lopen.Onderdeel aDe materie van het wetsvoorstel bestaat in hoofdzaak uit drie onderdelen:a. voorwaarden voor toekenning van de nationaliteit van het Koninkrijk;b. eisen ten aanzien van het daadwerkelijk beheer van het schip in Nederland,
enc. regeling van het proces van inschrijving en van de inrichting van het
publiekrechtelijke register en de benodigde afstemming ten opzichte van de
privaatrechtelijke registratie (teboekstelling bij het Kadaster).Wat betreft onderdeel a, de regeling van de voorwaarden voor toekenning
van de nationaliteit van het Koninkrijk is in de memorie van toelichting opgemerkt
dat de nationaliteitsverlening en de vlagvoering tot op heden voor elk van
de drie landen in afzonderlijke wettelijke instrumenten geregeld is. Een rijkswet
op dat gebied is er – sinds het Statuut voor het Koninkrijk van 1954 –
nooit gekomen. Inmiddels is evenwel het inzicht gegroeid dat «het meer
in overeenstemming met de letter van het Statuut [is] [...] dat de regeling
van de nationaliteit van zeeschepen een grondslag heeft in een
rijkswet». Zo'n rijkswet zou voor het gehele Koninkrijk de kernvoorwaarden
voor de verkrijging van de nationaliteit van het Koninkrijk door een schip
kunnen regelen. Gelet op het vorenstaande wordt thans in tripartiet ambtelijk
overleg door Nederland, de Nederlandse Antillen en Aruba gewerkt aan de voorbereiding
van een, in een rijkswet op te nemen, regeling op het aldus aangeduide gebied
van de nationaliteit van zeeschepen, op een abstractieniveau dat past bij
een rijkswet die nadere regeling of uitwerking overlaat dan wel opdraagt aan
de wetgever van elk van de drie landen. De in voorbereiding zijnde Rijkskaderwet
zeescheepvaart kan, in overdrachtelijke zin, het vaartuig voor deze beoogde
rijksregeling zijn. Er wordt mijnerzijds naar gestreefd een voorstel van rijkskaderwet
in het voorjaar van 2002 ter behandeling aan te bieden aan de Ministerraad
van het Koninkrijk. De onderdelen b en c betreffen geen koninkrijksaangelegenheid
in de zin van het Statuut, maar zijn een aangelegenheid van elk van de landen
ter zake waarvan de desbetreffende landswetgever bevoegd is regels vast te
stellen. Voor Nederland is de beoogde Wet publiekrechtelijke registratie zeeschepen
daarvoor het wettelijke kader. Regeling daarvan in een rijkswet is niet gewenst.Bij nadere overweging onderschrijf ik de opvatting van de Raad dat «ook
de publiekrechtelijke registratie van zeeschepen [...] als een nadere uitwerking
van de nationaliteitsregeling [dient] te worden aangemerkt» in dier
voege, dat een wettelijke regeling van de nationaliteitsverlening, op aanvraag
van de eigenaar of de rompbevrachter, niet werkzaam zou zijn zonder dat de
desbetreffende zeeschepen worden opgenomen in een openbaar register. Deze
interpretatie van het Statuut voor het Koninkrijk vindt ook steun in artikel
91 van het VN-Zeerechtverdrag, dat immers aan de verlening van zijn nationaliteit
aan een zeeschip door een Staat de eis verbindt van het houden van een register.Ook in het Statuut wordt onderscheid gemaakt tussen regelgeving omtrent
koninkrijkszaken die het gehele Koninkrijk betreffen, en regels omtrent koninkrijkszaken
die slechts in een deel van het Koninkrijk zullen gelden. Zoals destijds ook
opgemerkt is in de toelichting bij de Wet nationaliteit zeeschepen in rompbevrachting
(Kamerstukken II, 1991/92, 22 404, nr. 3, blz. 4) staat artikel 14, derde
lid, van het Statuut toe dat regels omtrent koninkrijksaangelegen-heden die
alleen in Nederland zullen gelden, bij gewone wet (of algemene maatregel van
bestuur) worden vastgesteld.Wat betreft de inhoud geeft het wetsvoorstel
een volledige regeling ter zake van:a. nationaliteitsverlening en het in het leven roepen van een, hiermee
onlosmakelijk verbonden, publiekrechtelijk register;b. het beheer van het schip in Nederland, enc. het proces van inschrijving in het publiekrechtelijke register, de
inrichting hiervan en de benodigde afstemming ten opzichte van de privaatrechtelijke
registratie (teboekstelling bij het Kadaster)Wat betreft het niveau van regelgeving omvat
het wetsvoorstel:• regels omtrent koninkrijksaangelegenheden die gelijkelijk voor
het gehele Koninkrijk zullen gelden;• (nadere en aanvullende) regels omtrent koninkrijksaangelegenheden
die alleen in Nederland zullen gelden, en• regels omtrent niet-koninkrijksaangelegenheden die – uiteraard –
alleen in Nederland zullen gelden.Wanneer in het kader van de totstandkoming van de Rijkskaderwet zeescheep-vaart
duidelijkheid zal bestaan over de precieze inhoud van die rijkswet, zouden
de boven onder a bedoelde bepalingen betreffende de nationaliteitsverlening,
met inbegrip van de verplichting tot het houden van een publiekrechtelijk
register, in beginsel uit de Wet publiekrechtelijke registratie zeeschepen
kunnen worden geschrapt. In beginsel, want het is niet uitgesloten dat de
inhoud van sommige van die bepalingen, gelet op de inhoudelijke verwevenheid
van rijks- en landelijke aspecten, alsmede gelet op de leesbaar-heid van elk
van de wetgevingsproducten, geheel of gedeeltelijk zowel in de Rijkskaderwet
zeescheepvaart als in de Wet publiekrechtelijke registratie zeeschepen opgenomen
zouden moeten worden. Onderdeel bDe voorbereidingen met betrekking tot Rijkskaderwet zeescheepvaart zijn
in 2000 op ambtelijk niveau voortgezet in het raamwerk van een daarop toegespitst
project, het Project Publiek Zeerecht. Over een binnen dit project opgestelde
tekst heeft in 2001 enkele malen een tripartiet overleg (Nederland, de Nederlandse
Antillen en Aruba) plaatsgevonden. De resultaten daarvan zijn positief te
noemen. Zoals hierboven reeds aangegeven wordt er dezerzijds naar gestreefd
een voorstel van rijkskaderwet met memorie van toelichting in het voorjaar
van 2002 aan de Ministerraad voor het Koninkrijk aan te bieden.De exacte inhoud van voorjaar 2002 aan de vertegenwoordigende lichamen
aan te bieden voorstel van Rijkskaderwet zeescheepvaart is op dit moment nog
niet bekend. De Rijkskaderwet zeescheepvaart zal zich, uiteraard, beperken
tot een rijkswettelijk kader, waarin bepalingen
opgenomen worden waaraan ten minste moet worden voldaan om de nationaliteit
van het Koninkrijk te verkrijgen. De aldus beoogde inhoud betreft in elk geval:1. een regeling met betrekking tot de toekenning en de ontneming van de
hoedanigheid van het desbetreffende land, alsmede de nationaliteit van het
Koninkrijk aan zeeschepen, met inbegrip van de bevoegdheid voor elk van de
landen nadere en aanvullende regels te stellen, een en ander ter uitvoering
van de artikelen 91 tot en met 94 van het VN-Zeerechtverdrag;2. de opdracht aan de landen van het Koninkrijk om met inachtneming van
de volkenrechtelijke verplichtingen van het Koninkrijk bij of krachtens wet
of landsverordening regels te stellen met betrekking tot de veiligheid en
de navigatie van zeeschepen met de hoedanigheid van het desbetreffende land.Zoals boven opgemerkt, zijn de nationaliteit en de vlagvoering tot op
heden voor elk van de drie landen in afzonderlijke wettelijke instrumenten
geregeld. Het behoeft geen verwondering te wekken dat de bestaande regelingen
reeds sinds vele jaren uit elkaar lopen. Zo is in Aruba nog het Curaçaosch
Zeebrievenbesluit 1933 van toepassing, in de Nederlandse Antillen het Nederlands-Antilliaans
Zeebrievenbesluit van 1993 en in Nederland een aantal wettelijke regelingen
zoals het Wetboek van Koophandel, Boek 8 van het Burgerlijk Wetboek en de
Zeebrievenwet, alsmede de onder die wetten hangende uitvoeringsbesluiten.
De Rijkskaderwet zeescheepvaart zal, na totstandkoming, het desbetreffende
deel van die per land bestaande regelingen vervangen. Daarmee zal het uiteenlopen
van de drie regimes op het punt van de nationaliteit als boven bedoeld worden
weggenomen en zal derhalve juist een grotere mate van eenheid tot stand komen.Slechts daar waar nadere uitwerking van de Rijkskaderwet zeescheepvaart
geboden is of deze ruimte geeft voor aanvullende regels door de landen, alsmede
op het gebied van de eisen ten aanzien van het daadwerkelijk beheer van het
schip in Nederland (onderdeel b) en de regeling van proces van inschrijving
en van de inrichting van het publiekrechtelijke register en de benodigde afstemming
ten opzichte van de privaatrechtelijke registratie (onderdeel c), zal sprake
(kunnen) zijn van verschil tussen de drie landen. Nog niet bekend is of en
zo ja in hoeverre elk van de Caraïbische landen een eigen nadere invulling
zal willen geven aan de bedoelde onderdelen b en c, zodat het thans niet mogelijk
is precies aan te geven of en zo ja, op welke punten de toekomstige landelijke
regelingen van elkaar zullen verschillen. Vanzelfsprekend zullen deze mogelijke
verschillen geen betrekking hebben op aangelegenheden die verdragsrechtelijk
voor het gehele Koninkrijk zijn vastgelegd; naar verwachting zullen deze verschillen
dan ook in hoofdzaak de bijzondere administratieve of procedurele bepalingen
betreffen.2. Wezenlijke band tussen zeeschip en NederlandArtikel 3.4 is één van de kernbepalingen van het voorstel.
Het betreft de wettelijke invulling van de wezenlijke band van het zeeschip
(in eigendom) met Nederland. Daarbij wordt, zoals de toelichting aangeeft,
onderscheid gemaakt tussen twee elementen: (a) de voorwaarde dat de exploitatie
van het zeeschip plaatsvindt vanuit of vanwege een vestiging in Nederland
en (b) het beheerplan waarmee aangetoond moet worden dat een aanmerkelijk
deel van het daadwerkelijk beheer van het schip in Nederland zal worden uitgeoefend. Volgens de memorie van toelichting wordt de aanvraag om inschrijving steeds
beoordeeld aan de hand van het ingediende beheerplan. Daaruit zal moeten blijken
dat het beheer van het schip en in het bijzonder het nautische/technische
beheer in overwegende mate vanuit Nederland zal worden gevoerd. Indien dat
niet het geval is, zal worden beoordeeld of het geheel van beheersactiviteiten –
naast het nautische/technische beheer, het beheer van de bemanning en het
commerciële beheer – een zodanige omvang heeft dat kan worden geconcludeerd
dat het beheer in overwegende mate vanuit Nederland wordt gevoerd. Blijkens
de toelichting kunnen ook andere elementen dan beheersactiviteiten die de
band met Nederland gestalte kunnen geven worden meegewogen. In dit verband
wordt in de memorie van toelichting nog gewezen op de bijzondere positie van
de kapitein-eigenaar die veelal het beheer vanaf zijn schip voert en geen
eigen kantoorpersoneel aan wal heeft. Hij zal zijn wezenlijke band met verder
bewijsmateriaal moeten aantonen, bijvoorbeeld dat hij woonplaats heeft in
Nederland, dan wel in Nederland belastingplichtig is.De Raad meent dat de wijze waarop invulling wordt gegeven aan de wezenlijke
band van een zeeschip met Nederland dient te geschieden aan de hand van duidelijke
criteria. Weliswaar is een aantal criteria in artikel 3.4, eerste lid, onder
a tot en met i, vastgelegd, maar op grond van het zesde lid van dat artikel
kan de minister van de onder f en h genoemde criteria afwijken. In het bijzonder
is het onder f genoemde criterium daarbij van belang dat voorschrijft dat
door of namens de dagelijkse leiding een aanmerkelijk deel van het daadwerkelijke
beheer van het zeeschip in Nederland uitgeoefend wordt. Van de bevoegdheid
om af te wijken van deze bepaling zal mogelijk gebruik gemaakt (moeten) worden
ten aanzien van de kapitein-eigenaar die vanaf zijn schip het beheer voert,
niet beschikt over walpersoneel en derhalve niet aan die eis kan voldoen.Ook dient ondubbelzinnig komen vast te staan wat precies de status is
van het beheerplan. De definitie van «beheerplan» in artikel 1.1,
onder b, en de memorie van toelichting verschaffen daaromtrent niet de nodige
duidelijkheid.De Raad adviseert het wetsvoorstel in het licht van de hiervoor gemaakte
opmerkingen aan te passen en voorts ook in de memorie van toelichting aan
de hier genoemde punten nader aandacht te besteden.In Nederland is het niet ongebruikelijk dat de kapitein tevens eigenaar
van het zeeschip is. Kapitein-eigenaren zijn vrijwel altijd voormalige werknemers
die op een bepaald moment voor eigen rekening en risico een eigen scheepvaartonderneming
zijn gaan drijven. Gelet op de – betrekkelijk geringe – omvang
van de onderneming en de – relatief hoge – kosten van een walorganisatie
hebben de kapitein-eigenaren geen eigen walorganisatie. Zij laten de desbetreffende
werkzaamheden veelal uitvoeren door een zogenaamde «vertrouwensmakelaar»
of door een (administratie)kantoor in Nederland. Opdat deze schepen ook in
de toekomst onder Nederlandse vlag kunnen blijven varen, voorziet het vierde
lid van artikel 3.3 er thans in dat het personeel van de vestiging in Nederland
van een zeescheepvaartonderneming aan welke bij overeenkomst het beheer of
een deel daarvan is opgedragen (de vertrouwensmakelaar), dan wel dat van een
in Nederland gevestigde onderneming aan welke bij overeenkomst de uitvoering
van een tweetal administratieve verplichtingen op het gebied van het bemanningsbeheer
is opgedragen, mede in aanmerking wordt genomen voor de vaststelling van het
aantal voltijdsfuncties, vereist in het eerste lid, onder c. Het betreft hier
een tweetal substantiële verplichtingen die voortvloeien uit de Zeevaartbemanningswet.
Tevens wordt de kapitein-eigenaar zelf van rechtswege aangemerkt als een natuurlijk
persoon die één voltijdsfunctie vervult.De Raad zij toegegeven dat de status van het beheerplan duidelijker uiteen
kan worden gezet. Bij de beantwoording van onderdeel e van punt 5 van 's Raads
advies wordt tevens zijn opmerking over de status van het beheerplan beantwoord.3. Verhouding tot EG-rechta. In de voorgestelde opzet staat voor de invulling van de wezenlijke
band tussen het schip en Nederland als vlaggenstaat naast het vereiste van
de nationaliteit het vereiste dat de exploitatie vanuit of vanwege een vestiging
in Nederland plaatsvindt centraal. Een reder of rompbevrachter dient te beschikken over de nationaliteit van – kort gezegd – één
van de lidstaten van de Europese Unie, en in Nederland minimaal te beschikken
over een kantoor (vaste inrichting) waar een minimumaantal personen werkzaam
is. Verder dient de dagelijkse leiding in Nederland een aanmerkelijk deel
van het daadwerkelijke beheer uit te oefenen en dient in Nederland de administratie
te worden gevoerd.De Raad meent dat deze vestigingsvereisten een belemmering van de vrijheid
van vestiging en het vrije dienstverkeer inhouden. In het buitenland gevestigde
zeescheepvaartondernemingen kunnen er van weerhouden worden een Nederlands
zeeschip te exploiteren. Een dergelijke belemmering is toegestaan indien daarvoor
een in het gemeenschapsrecht aanvaarde rechtvaardigingsgrond aanwezig is en
de maatregel voldoet aan eisen van evenredigheid.De achtergrond van het stellen van deze vestigingseisen is blijkens de
toelichting1 enerzijds gelegen in de invulling
van het begrip «genuine link» in het Zeerechtverdrag. Anderzijds
gaat het om een verschuiving van het vlaggenbeleid2
naar vestigingsbeleid.Bij de huidige stand van het gemeenschapsrecht is het volgens de jurisprudentie
van het HvJ EG aan de lidstaten om overeenkomstig de algemene regels van het
volkenrecht de voorwaarden vast te stellen waaraan moet zijn voldaan voordat
een vaartuig in hun register kan worden ingeschreven en aan dit vaartuig het
recht kan worden verleend om hun vlag te voeren, doch dienen de lidstaten
bij de uitoefening van deze bevoegdheid de voorschriften van het gemeenschapsrecht
te eerbiedigen.3 Deze jurisprudentie heeft tot
gevolg dat de voorgestelde beperkingen en voorwaarden niet zonder meer kunnen
worden gerechtvaardigd op grond van volkenrechtelijke verplichtingen, omdat
bij de invulling daarvan het gemeenschapsrecht in acht dient te worden genomen.
De in de toelichting genoemde doelstelling van stimulering van de Nederlandse
zeescheepvaart kan daarvoor, gelet op de jurisprudentie, geen rechtvaardiging
vormen. Een en ander neemt niet weg dat mogelijk toch voor de gemaakte keuzes
voldoende rechtvaardiging zou kunnen bestaan gelet op de verplichtingen die
uit artikel 94 van het Zeerechtverdrag voortvloeien. Die verplichtingen houden
echter voornamelijk verband met de nautische exploitatie van het schip met
het oog op de veiligheid van de scheepvaart en niet zozeer met de commerciële
exploitatie van het schip. De Raad adviseert de toelichting in het licht van
het voorgaande aan te passen en aan te vullen. Daarbij adviseert de Raad in
het bijzonder aandacht te besteden aan het in de toelichting (algemeen deel,
paragraaf 2.2) ingenomen standpunt dat de belanghebbende moet aantonen
dat een aanmerkelijk deel van het beheer van het zeeschip in Nederland wordt
of zal worden uitgeoefend («Voorkomen moet worden dat ondernemingen
die per definitie niet aan het beheerscriterium voldoen of op termijn daaraan
wensen te voldoen («brievenbusmaatschappijen» of «brass
plate companies») en geen of onvoldoende substantie en duurzaamheid
bezitten, zich in Nederland vestigen.»). De Raad merkt hierover op dat
de enkele grond van het tegengaan van misbruik van vennootschappen een dergelijke
categorische weigering niet kan rechtvaardigen. De Raad adviseert in de toelichting
nader te motiveren welke rechtvaardigingsgrond voor deze belemmering van toepassing
is. Indien geen toereikende rechtvaardigingsgrond kan worden aangegeven, dient
het wetsvoorstel op dit punt te worden herzien.b. Blijkens de opzet van het stelsel staat inschrijving open voor natuurlijke
of rechtspersonen met de nationaliteit van een lidstaat van de Europese Unie
(EU) of de Europese Economische Ruimte (EER).Voorts staat inschrijving open voor natuurlijke personen of rechtspersonen
met de nationaliteit van één van de gebieden, genoemd in artikel
299, tweede, vijfde en zesde lid, onder c, van het EG-Verdrag, en van de landen
en gebieden overzee (LGO) als bedoeld in de in artikel 299, derde lid, van
het EG-Verdrag genoemde bijlage II bij het EG-Verdrag. In de toelichting (algemeen
deel, paragraaf 2.3, laatste alinea) wordt vermeld dat er naar het oordeel
van de regering geen redenen zijn, gelet op de band die deze gebieden hebben
met de EU, om deze anders te behandelen. De Raad wijst erop dat de rechten
die gelden ingevolge artikel 299 van het EG-Verdrag en de daarop gebaseerde
regelgeving niet afhankelijk zijn van de oordeelsvorming van de Nederlandse
regering maar op grond van verdragsverplichting bestaan. Wat betreft de in
artikel 299, tweede, vijfde en zesde lid, onder c, van het EG-Verdrag, genoemde
gebieden is het duidelijk dat voorzover hier relevant de in het voorstel opgenomen rechten gelden. Met betrekking tot de op grond van artikel
187 van het EG-Verdrag voor de LGO vastgestelde voorschriften is het zogenaamde
LGO-Besluit1 van toepassing. Het vierde deel van
dat besluit (de artikelen 232 tot en met 233ter) geeft de voor vestiging en
dienstverlening geldende regeling. In het eerste lid van artikel 232 is onder
andere bepaald dat elke lidstaat de onderdanen, vennootschappen en ondernemingen
uit de LGO die niet onder hen ressorteren, niet discrimineert. De Raad adviseert
om in de toelichting in te gaan op de reikwijdte van deze bepalingen en de
relevantie ervan voor dit wetsvoorstel.Onderdeel aBij de invulling in het wetsvoorstel van de «wezenlijke band»,
bedoeld in het VN-Zeerechtverdrag is gebruik gemaakt van de ruimte die het
«Factortame-arrest» heeft gelaten. Zaken betreffende «management
and control» (het beheer en de dagelijkse leiding hierover) mogen door
de lidstaten nader ingevuld worden, zoals het vereiste dat de desbetreffende
activiteiten daadwerkelijk in Nederland plaatsvinden. Het Gemeenschapsrecht
in het algemeen en het Factortame-arrest in het bijzonder bieden daarom een
rechtvaardigingsgrond voor het opnemen van de door de Raad van State als «belemmeringen»
aangeduide mogelijkheden voor bedrijven zich vrijelijk in Nederland te vestigen.
Uit inmiddels van de Europese Commissie ontvangen informatie kan worden opgemaakt
dat zij het concept-voorstel van wet, in het bijzonder artikel 3.3, eerste
lid, als verenigbaar met de door de Commissie gehanteerde uitgangspunten voor
nationaliteitsverlening aan zeeschepen, alsook met de vrijheid van vestiging
binnen de Europese Unie ervaart.De Raad heeft opgemerkt dat voor het stellen van de voorwaarden in artikel
3.3, eerste lid, van het wetsvoorstel ten aanzien van de vestiging van de
reder of rompbevrachter in Nederland mogelijk een rechtvaardiging zou kunnen
worden gevonden in de verplichtingen die voortvloeien uit artikel 94 van het
VN-Zeerechtverdrag, doch wijst daarbij op het feit dat die vooral verband
houden met het nautische beheer met oog op de veiligheid en niet met de commerciële
exploitatie van het schip. De rechtvaardiging voor de nationaliteitsvoorwaarden
ligt dan ook, waar het gaat om de vereisten ten aanzien van de vestiging en
het voeren van het beheer over het zeeschip in Nederland, naar mijn oordeel
in het vereiste van het hebben van een wezenlijke band als bedoeld in artikel
91 van dat Verdrag en de ruimte die het Hof van Justitie van de Europese Gemeenschappen
in het «Factortame-arrest» van 1991 nadrukkelijk aan de lidstaten
heeft gegeven. Ten einde een adequate invulling van die band te verkrijgen
zijn de voorgestelde kwalitatieve voorwaarden (veiligheid en milieu) en kwantitatieve
voorwaarden (duurzaamheid en substantie) opgenomen. Deze voorwaarden zijn
kaderstellend voor de ordening van economische activiteiten en zijn niet bedoeld
om die te stimuleren. Met name door de in het wetsvoorstel opgenomen voorwaarden,
die in de praktijk onder meer inhouden dat in Nederland voldoende «substantie»
aanwezig moet zijn, kan efficiënt en effectief worden gehandhaafd en
wordt aan de rechtsmacht van de vlagstaat Nederland ten aanzien van de desbetreffende
zeeschepen daadwerkelijk gestalte gegeven. Aldus voldoet Nederland tevens
optimaal aan de verplichtingen van art. 94 van het Zeerechtverdrag.Overigens zullen alle aanvragen om zeeschepen in het Nederlandse register
in te schrijven steeds individueel worden getoetst aan de in het wetsvoorstel
opgenomen voorwaarden, zowel ten aanzien van het schip als van de onderneming,
en worden afgewezen wanneer daaraan niet wordt voldaan.De memorie van toelichting is in bovenstaande zin verduidelijkt.Tot slot zij opgemerkt dat Nederland, voorzover mij bekend, één
van de eerste landen van de wereld is die daadwerkelijk inhoud geven aan het
begrip wezenlijke band zoals bedoeld in het VN-Zeerechtverdrag.Onderdeel bDe Raad wijst erop dat het derde lid van artikel 232 van het LGO-besluit
discriminatie door een lidstaat van onderdanen, vennootschappen en ondernemingen
uit de landen en gebieden overzee (de «LGO's») die niet onder
die lidstaat ressorteren, verbiedt. In de praktijk betekent dit dat Nederland een vennootschap uit de Cayman-eilanden
of Mayotte niet anders mag behandelen dan een vennootschap uit Aruba of de
Nederlandse Antillen. Het is wenselijk dat deze regel ook in het wetsvoorstel
tot uitdrukking wordt gebracht. Daartoe is het wetsvoorstel aangepast in die
zin dat daarin ook artikel 299, derde lid, van het EG-Verdrag, dat betrekking
heeft op LGO's, is opgenomen. Ditzelfde is gebeurd met betrekking tot de corresponderende
bepaling ter zake van zeeschepen in rompbevrachting (vide artikel 3.4, tweede
lid, en artikel 3.6, vierde lid). Tevens is de memorie van toelichting op
dit punt verduidelijkt.4. Verhouding publiek-/privaatrechtelijk registerVolgens het nieuwe systeem kan een zeeschip alleen in het publiekrechtelijke
register worden ingeschreven als het ook teboekstaat in het privaatrechtelijke
register. Met de invoering van het nieuwe register wordt het privaatrechtelijke
register van zijn publiekrechtelijke elementen ontdaan en heeft dit laatste
register alleen betekenis in verband met de privaatrechtelijke status van
het teboekgestelde schip als registergoed en als informatiebron voor eigendom,
hypotheek en andere zakelijke rechten, alsmede voor gelegde beslagen. Daarom
valt niet in te zien waarom teboekstelling in het privaatrechtelijke register
in het onderhavige voorstel verplicht moet worden gesteld. Dit heeft bovendien
tot gevolg dat de registratieen teboekstellingsregelingen onnodig gecompliceerd
worden. De Raad adviseert het wetsvoorstel aldus te wijzigen dat alleen voor
de teboekstelling van een zeeschip registratie in het publiekrechtelijk register
verplicht wordt gesteld. Daarmee zou tevens worden aangesloten bij de voor
luchtvaartuigen geldende regeling.Zoals in de memorie van toelichting, paragraaf 5.1, uiteengezet is,
gaat in de huidige situatie de privaatrechtelijke registratie van een zeeschip-in-eigendom
in het kadaster, ook wel als «teboekstelling» aangeduid, vooraf
aan de publiekrechtelijke fase waarin de Scheepvaartinspectie de zeebrief
afgeeft als bewijs van nationaliteit. Het is niet de bedoeling dit stelsel,
dat op dat punt goed functioneert, te wijzigen. Daarbij is overwogen dat het
niet gewenst is de mogelijkheid te openen om – anders dan in het geval
van een rompbevrach-tingscontract over de staats- of landsgrenzen heen –
de rechtsmacht over een zeeschip te splitsen, hetgeen zich zou voordoen indien
een schip in een andere staat of in een ander land van het Koninkrijk te boek
zou staan, terwijl het tegelijkertijd in het Nederlandse publiekrechtelijke
register ingeschreven zou staan. Ingevolge artikel 2 van de Wet bepalingen
van internationaal privaatrecht met betrekking tot zeerecht en binnenvaartrecht
worden de eigendom van een zeeschip en de hiermee verbonden zekerheidsrechten
beheerst door het recht van de staat of het land waar het zeeschip te boek
staat. Voorts is overwogen dat artikel 4 van het Nederlandse Wetboek van Strafvordering,
wat betreft de bevoegdheid van de Nederlandse rechter om kennis te nemen van
strafbare feiten begaan aan boord van een Nederlands zeeschip, de teboekstelling
van het desbetreffende zeeschip in Nederland als een van de bepalende criteria
noemt. Deze beleidskeuze is in overeenstemming met de uitgangspunten die aan
artikel 91 van het VN-Zeerechtverdrag ten grondslag liggen, alsook met de
rechtspraktijk van vrijwel alle zeevarende naties.Het advies van de Raad het wetsvoorstel aldus te wijzigen, dat alleen
voor de teboekstelling van een zeeschip registratie in het publiekrechtelijke
register verplicht wordt gesteld, is om de hiervoor uiteengezette redenen
niet overgenomen. Bovendien zou een dergelijke eis ingeval van een rompbevrachtingsovereenkomst
met een in Nederland of daarbuiten gevestigde rompbevrachter niet van toepassing
kunnen zijn, omdat in dat geval nu juist de rompbevrachter het subject is
van de rechtsmacht van de desbetreffende overheid (met uitzondering van die
ten aanzien van de eigendom en de hiermee verbonden zekerheidsrechten). Voorts
zou meergenoemde eis onnodig bezwarend zijn voor de eigenaar van een zeeschip
dat niet in de vaart is, zoals een museumschip of een permanent afgemeerde
ponton.5. Artikelsgewijsa. In artikel 1, onder k, wordt de rompbevrachting omschreven als een
overeenkomst als bedoeld in artikel 30, eerste lid – bedoeld zal zijn
artikel 530, eerste lid – van Boek 8 van het Burgerlijk Wetboek (BW),
met dien verstande dat het zeeschip zonder bemanning aan de rompbevrachter
ter beschikking wordt gesteld. Deze omschrijving omvat alleen
de zogenaamde«bareboatcharter», maar niet de zogenaamde «demisecharter»,
waarbij de kapitein of de gehele bemanning in dienst komt van de rompbevrachter.
In de toelichting op dit artikel wordt daarover opgemerkt dat in het geval
dat bijvoorbeeld de kapitein met het zeeschip meekomt, de rompbevrachter weliswaar
alle zeggenschap over het schip verkrijgt, maar dat in de praktijk de meegekomen
kapitein niet reeds vanaf het tijdstip waarop de overeenkomst gaat lopen,
vervangen kan worden. Deze motivering verklaart echter nog niet waarom een
in«demisecharter» gegeven schip niet onder het bereik van het
wetsvoorstel zou mogen vallen. De Raad adviseert de toelichting op dit onderdeel
aan te vullen.b. Artikel 1.4 van het wetsvoorstel biedt de mogelijkheid de ingevolge
deze wet noodzakelijke gegevens- naast in het Nederlands of Engels –
in het Fries te stellen en verklaart artikel 10 van de Wet gebruik Friese
taal in het rechtsverkeer van overeenkomstige toepassing. Niet duidelijk is
waarom deze expliciete verwijzing naar het toegestane gebruik van de Friese
taal nodig is. De Raad adviseert de vermelding van het gebruik van de Friese
taal te heroverwegen althans deze alsnog van een dragende motivering te voorzien.c. Op grond van artikel 2.4, aanhef en onder b, kan de minister nadere
regels vaststellen omtrent de in het register op te nemen overige soorten
gegevens. Aangezien het hier gaat om een essentieel onderdeel van de voorgestelde
regeling, dient dit onderwerp veeleer in de wet zelf of ten minste op het
niveau van een algemene maatregel van bestuur te worden geregeld. Geadviseerd
wordt om dit artikelonderdeel te herzien.Eenzelfde opmerking geldt met betrekking tot de artikelen 4.2, derde lid,
en 4.4, zesde lid, op grond van welke artikelonderdelen de minister onderscheidenlijk
uit-zonderingen kan maken ten aanzien van de vermelding van gegevens op de
zeebrieven en nadere regels kan stellen met betrekking tot de gegevens die
bij de aanvraag, bedoeld in artikel 4.1, tweede lid, moeten worden overgelegd.d. Artikel 2.5, tweede lid, lijkt voor een deel een doublure te zijn van
artikel 2.1, vierde lid. Hetzelfde geldt voor artikel 3.11, tweede lid, juncto
artikel 3.7, derde lid, en artikel 3.11, eerste lid, onder c. Geadviseerd
wordt de redactie van deze artikelonderdelen nader te bezien en zo nodig te
wijzigen.e. Artikel 3.4 geeft aanleiding tot het maken van de volgende aanvullende
opmerkingen.– Op grond van het eerste lid, aanhef en onder f, dient door of
namens de dagelijkse leiding een aanmerkelijk deel van het daadwerkelijke
beheer van het zeeschip in Nederland te worden uitgeoefend. Dit is een belangrijke
voorwaarde voor inschrijving van een zeeschip in het register. Gelet hierop
en uit een oogpunt van rechtszekerheid verdient het aanbeveling om nader in
het wetsvoorstel aan te geven wanneer sprake is van een aanmerkelijk deel
van het beheer.– Op grond van het zevende lid is de minister bevoegd regels te
stellen omtrent de vorm en inhoud van het beheerplan. De redactie van dit
artikelonderdeel is onduidelijk, omdat sprake is van het doen van voorstellen
bij regeling van de minister. Omtrent de vorm en inhoud van het beheerplan
wordt weinig meer gezegd dan dat een en ander nader bij ministeriële
regeling wordt geregeld. Toch lijkt vooral die inhoud van belang bij het (beter)
kunnen beoordelen van de effecten, de uitvoerbaarheid en de handhaafbaarheid
van het voorstel. Aangezien het hier gaat om essentiële onderdelen van
het voorstel – zeker wat de inhoud van het beheerplan betreft dienen
deze onderwerpen veeleer in de wet zelf te worden geregeld. De Raad adviseert
het wetsvoorstel op dit punt aan te passen.f. Artikel 4.1, tweede lid, onder a, b en c, regelt de bevoegdheid van
de minister tot afgifte van zeebrieven ten behoeve van oorlogsschepen, overheidsschepen
en zeevissersschepen met een lengte van meer dan 59 meter. In paragraaf 7
van de memorie van toelichting staat dat ten behoeve van oorlogsschepen en
overheidsschepen onder de werking van de Zeebrievenwet steeds op een daartoe
strekkend verzoek van het bevoegd gezag een zeebrief is afgegeven en dat voor
de beëindiging van dat gebruik geen enkele grond bestaat.
Nu de Zeebrievenwet met de inwerkingtreding van het onderhavige wetsvoorstel
wordt ingetrokken kan die wet echter niet meer de basis bieden voor de afgifte
van zeebrieven aan genoemde zeeschepen.De Raad merkt op dat in artikel 1.2 is bepaald dat de wet niet van toepassing
is op oorlogsschepen, overheidsschepen en zeevissersschepen, zodat een wettelijke
basis voor de afgifte van zeebrieven aan dit soort schepen ontbreekt.De Raad adviseert alsnog te voorzien in een wettelijke basis voor de afgifte
van zeebrieven aan de hier bedoelde schepen.g. Op grond van artikel 5.2, derde lid, kan de minister de inschrijving
van een zeeschip in het register doorhalen, indien hij op enig tijdstip na
de datum van inschrijving een gegrond vermoeden heeft dat het zeeschip is
gebruikt voor zeeroverij, wederrechtelijk vervoer van wapens of drugs, mensenhandel
of mensensmokkel, wederrechtelijk vervoer van gevaarlijke stoffen, dan wel
dat het zeeschip ernstige milieuverontreiniging heeft veroorzaakt. Nog afgezien
van het feit dat «een gegrond vermoeden» onduidelijk is, stelt
de Raad vast dat deze bepaling verdergaat dan het vergelijkbare artikel 8,
vierde lid, van de Zeebrievenwet. Dat artikel gaat niet uit van een gegrond
vermoeden, doch van een feitelijk vastgesteld gebruik en bevat minder (strafbare)
feiten. Bedoelde verschillen worden niet toegelicht. De Raad adviseert artikel
5.2, derde lid, te heroverwegen, althans de verschillen met de overeenkomstige
bepaling in de Zeebrievenwet alsnog toe te lichten. Tevens ware aandacht te
besteden aan de verhouding tot de mogelijke sancties in andere wetten ten
aanzien van de desbetreffende feiten.h. Voorgesteld wordt na artikel 8:530 BW een nieuw artikel 530a in te
voegen, waarbij is bepaald dat een bareboat-rompbevrachting van een zeeschip
dat in Nederland teboekstaat kan (maar niet moet) worden ingeschreven in de
openbare registers, bedoeld in afdeling 2 van titel 1 van Boek 3 BW, indien
het zeeschip door de eigenaar voor een periode van ten minste twaalf maanden
in rompbevrachting is afgestaan. In de toelichting op dit artikel wordt erop
gewezen dat het van belang is dat het feit, dat een zeeschip in rompbevrach-ting
naar het buitenland is afgestaan, kenbaar is voor derden opdat die kennis
kunnen krijgen van het feit dat het zeeschip zich tijdelijk bevindt onder
de rechtsmacht van een andere staat of in de rechtssfeer van een ander land
van het Koninkrijk. In het nieuw in te voegen artikel 8:195a BW is bepaald
dat wanneer de registratie van het zeeschip in het publiekrechtelijke register
is doorgehaald en het schip daardoor de hoedanigheid van Nederlands schip
heeft verloren, ambtshalve doorhaling van de teboekstelling in de openbare
registers, bedoeld in afdeling 2 van titel 1 van Boek 3 BW, achterwege blijft
mits de rompbevrachting in die registers wordt ingeschreven.Bij de invoering van Boek 8 is niet voorzien in de mogelijkheid van inschrijving
van rompbevrachting. Niet is gebleken dat de praktijk daar nu plotseling wel
behoefte aan heeft. Bovendien is niet duidelijk wat de juridische gevolgen
van de inschrijving in verband met de overige bepalingen van Boek 8 kunnen
zijn, bijvoorbeeld of aan een ingeschreven rompbevrachtingsovereenkomst zakelijke
werking zou moeten worden toegekend. Ten slotte is het de vraag of partijen
bij de overeenkomst inzage willen verlenen van de inhoud van hun overeenkomst
aan derden. De enige functie die de inschrijving zou kunnen hebben is die
in verband met het bepaalde in artikel 8:195a, waarin de inschrijving van
de rompbevrachtingsovereenkomst wel verplicht is voorgeschreven. Uit de toelichting
op dit artikel blijkt dat dit artikel ziet op het geval dat een zeeschip,
bijvoorbeeld een hopperzuiger of ponton, in verband met de uitvoering van
werkzaamheden in een ander land tijdelijk onder een buitenlandse vlag moet
worden gebracht. In dat geval is er sprake van een zogenaamde «bareboatcharter
out» en verkrijgt het schip tijdelijk de nationaliteit van een ander
land door inschrijving in het rompbevrachtingsregister van dat land. Naar
de mening van de Raad is de inschrijving van de rompbevrach-tingsovereenkomst
voor deze gevallen niet nodig, maar zou er ook mee kunnen worden volstaan
te bepalen dat overgelegd moet worden een verklaring van de houder van het
buitenlandse register dat het schip aldaar in het rompbevrachtingsregister
is ingeschreven en dat het de nationaliteit van dat land heeft verkregen.Voorts is in artikel 3.9, tweede lid, onder a, van het wetsvoorstel bepaald
dat bij de aanvraag om inschrijving van een in het buitenland te boek staand
zeeschip in de rubriek zeeschepen in rompbevrachting overgelegd moet worden
de rompbevrachtingsovereenkomst of een door de rompbevrachter
ondertekend uittreksel in de Nederlandse of Engelse taal van die overeenkomst
waarin ten minste de hoofdelementen van die overeenkomst zijn opgenomen. Deze
bepaling wijkt af van artikel 4 van de Wet nationaliteit zeeschepen in romp-bevrachting
waarin kort samengevat is voorgeschreven dat overgelegd moet worden een in
de Nederlandse of Engelse taal gestelde schriftelijke verklaring waaruit blijkt
dat het schip voor een bepaalde tijdsduur in rompbevrachting is gegeven. Uit
de toelichting op artikel 3.9 blijkt niet waarom het nodig is de huidige procedure
op dit punt te wijzigen. Gelet op het feit dat rompbevrach-tingsovereenkomsten
veelal zijn vervat in zeer lijvige documenten waarin die overeenkomsten tot
in details zijn uitgewerkt, zal dit reeds in de praktijk een bezwaar opleveren
om deze documenten over te leggen, afgezien nog van het feit dat de betrokken
partijen er waarschijnlijk bezwaar tegen zullen hebben alle onderdelen van
hun overeenkomsten openbaar te maken. Verder is niet duidelijk wat wordt verstaan
onder de hoofdelementen van de overeenkomst die in het uittreksel zouden moeten
worden opgenomen en die van belang zouden zijn voor de registratie van de
rompbevrachtingsovereenkomst. De Raad meent dat de huidige procedure van de
Wet nationaliteit zeeschepen in rompbevrachting niet moet worden gewijzigd
als niet is gebleken dat daartoe werkelijk een noodzaak bestaat.De Raad adviseert het voorgestelde artikel 8 350a BW te schrappen
en de voorgestelde artikelen 8:195a BW en 3.9 van de Wet publiekrechtelijke
registratie zeeschepen te herzien.Onderdeel aOm wrijving tussen de verschillende arbeidsrechtsystemen te voorkomen
is indertijd besloten de Wet nationaliteit zeeschepen in rompbevrachting te
beperken tot schepen die zonder bemanning in rompbevrachting
genomen zijn of worden. Zeeschepen ten aanzien waarvan een «demise charter»
geldt, dus met bemanning in rompbevrachting genomen
worden, hetgeen privaatrechtelijk mogelijk is, worden niet in het rompbevrachtingsregister
ingeschreven. Ter zake moge worden verwezen naar de beschouwingen in de memorie
van toelichting bij laatstgenoemd wetsvoorstel aangaande die keuze (Kamerstukken
II 1991/92, 22 404, nr. 3, blz. 5). De maritieme sector kan met de bestaande
situatie blijkens navraag goed uit de voeten. Er zijn, ook bij nadere overweging,
geen redenen om deze opzet te wijzigen.Onderdeel bAangenomen wordt dat de Raad heeft bedoeld te zeggen dat een expliciete
verwijzing naar de Wet gebruik Friese taal in het rechtsverkeer niet nodig
is, omdat die wet algemeen verbindende voorschriften bevat die ook gelden
voor het rechtsverkeer in het kader van de registratie van zeeschepen. Het
van toepassing verklaren van die wet is derhalve niet nodig. Artikel 1.4 van
het onderhavige wetsvoorstel is dan ook in die zin aangepast.Onderdeel cEen mogelijke detaillering van de reeds in het wetsvoorstel aangegeven,
bij de aanvraag te voegen, gegevens of op de zeebrief te vermelden gegevens
kan op adequate wijze geregeld worden bij ministeriële regeling. Gelet
op het sterk technische karakter van een dergelijke detaillering is een ministeriële
regeling daarvoor het geschikte instrument.Onderdeel dDe voorkomende doublures zijn verwijderd, behoudens waar dit voor de toepassingspraktijk
minder gewenst zou zijn.Onderdeel eHet beheer van een zeeschip omvat, naast het strategisch beheer, de onderdelen
commercieel, nautisch-technisch en bemanningsbeheer. Naar aanleiding van 's
Raads verzoek om precisering van het begrip «een aanmerkelijk deel van
het daadwerkelijk beheer» is bezien in hoeverre een nadere kwalitatieve
of kwantitatieve aanduiding ter zake mogelijk zou zijn. Het toekennen
van mogelijk onderling verschillende percentages van elk van de vier soorten
beheer, die zouden aangeven welk deel als een aanmerkelijk deel beschouwd
zou moeten worden, leek niet de gewenste verduidelijking te kunnen brengen.
Bij de beantwoording van 's Raads advies is overwogen dat in het kader van
het onderhavige wetsvoorstel naast het nautisch-technisch beheer vooral het
bemanningsbeheer van belang is voor de veiligheid van de vaart ter zee en
voor de bescherming van het mariene milieu. In dit verband is in het bijzonder
de Zeevaartbemanningswet van wezenlijke betekenis. Daarin is bepaald dat de
scheepsbeheerder te allen tijde verantwoordelijk en aansprakelijk is voor
het adequaat bemannen van zijn zeeschip. De scheepsbeheerder is per definitie
gevestigd in Nederland.De scheepsbeheerder in de Zeevaartbemanningswet is feitelijk vrijwel steeds
dezelfde natuurlijke of rechtspersoon als degene die in het kader van het
onderhavige wetsvoorstel aanvraag doet tot inschrijving van zijn schip in
het publiekrechtelijke register. In het beheerplan zal moeten worden aangegeven
dat de dagelijkse leiding in Nederland belast is met de verantwoordelijkheid
voor het nautisch-technisch en het bemanningsbeheer van het schip, dat tot
deze onderneming behoort. In plaats van de minder duidelijke term «aanmerkelijk
deel van het beheer» is thans in onderdeel f van artikel 3.3 (artikel
3.4 oud), eerste lid, tot uitdrukking gebracht dat de vertegenwoordigingsbevoegdheid
(procuratie) van de dagelijkse leiding in Nederland in elk geval het nautisch-technisch
en het bemanningsbeheer dient te omvatten. De oorspronkelijke tekst waarin
deze term voorkwam, is geschrapt. Het wetsvoorstel en de toelichting zijn
dienovereenkomstig gewijzigd.Het beheerplan is een nieuw instrument dat met instemming van de Koninklijke
Vereniging van Nederlandse Reders in het wetsvoorstel is opgenomen (artikel
3.3, eerste lid, onderdeel j). Wat betreft functie, vorm en inhoud van dat
plan is een zekere analogie met het bemanningsplan, bedoeld in artikel 6 e.v.
van de Zeevaartbemanningswet, nagestreefd. Zo worden beide plannen door de
aanvrager (degene die een bemanningsplan, respectievelijk een aanvraag tot
inschrijving van zijn schip in het publiekrechtelijke register indient) opgesteld
en wordt bij ministeriële regeling bepaald welke gegevens ten minste
in het beheerplan worden opgenomen. Een model in formuliervorm zal deel uitmaken
van die regeling.Onderdeel fOorlogsschepen worden privaatrechtelijk noch publiekrechtelijk geregistreerd.
Zij bezitten de hoedanigheid van Nederlands zeeschip, de nationaliteit van
het Koninkrijk en het recht de vlag van het Koninkrijk te voeren dan ook niet
op grond van registratie- of «nationaliteits»-wetgeving, maar
op grond van internationaal gewoonterecht en het volkenrecht. Regeling daarvan
in de Nederlandse wetgeving is ook hierom niet nodig omdat oorlogsschepen
per definitie feitelijk onmiskenbaar onder de rechtsmacht van één
bepaalde staat vallen en zij dus een herkenbare en niet betwiste nationaliteit
en vlag hebben. Voorts voeren oorlogsschepen internationaal vastgelegde kentekenen,
zulks ingevolge artikel 2 van het op 18 oktober 1907 te 's-Gravenhage
tot stand gekomen Verdrag nopens verandering van handelsvaartuigen in oorlogsschepen
(Stb. 1910, 73). Voor het Koninkrijk zijn deze kentekenen opgenomen in de
Algemene maatregel van rijksbestuur van 19 maart 1956, houdende de kentekenen
van een Nederlands oorlogvaartuig (Stb. 152; P.B. NA 47). In de praktijk bestaat
er geen behoefte aan zeebrieven voor oorlogsschepen. Tegen deze achtergrond
is besloten de ter zake bestaande situatie te handhaven en oorlogsschepen
niet onder de werking van de Wet publiekrechtelijke registratie zeeschepen
te brengen.Ook overheidsschepen, niet zijnde oorlogsschepen, hebben krachtens gewoonterecht
reeds de hoedanigheid van Nederlands zeeschip en de nationaliteit van het
Koninkrijk. Om die reden is het wetsvoorstel, voor zover dat betrekking heeft
op de nationaliteitsverlening, niet op deze zeeschepen van toepassing. Omdat
het in bepaalde gevallen voor deze schepen nuttig of noodzakelijk kan zijn
in buitenlandse havens een document te tonen waaruit die nationaliteit blijkt,
is in het wetsvoorstel de mogelijkheid geboden civiele overheidsschepen in
een daarvoor bestemde rubriek van het register in te schrijven, waarna de
Minister een daartoe strekkende zeebrief afgeeft. Zeegaande vissersschepen zijn in beginsel om in de toelichting aangegeven
redenen niet onder de reikwijdte van de Wet publiekrechtelijke registratie
zeeschepen gebracht. Voor zeevissersschepen langer dan 59 meter is dezelfde
mogelijkheid geopend als voor overheidsschepen, opdat de reder na inschrijving
in het publiekrechtelijke register (rubriek 4) een zeebrief kan verkrijgen.Mede naar aanleiding van het bovenstaande is in het register een vierde
rubriek ingevoerd en artikel 4.4 aangepast.Onderdeel gVoortbouwend op de Zeebrievenwet is in het onderhavige wetsvoorstel een
aantal omstandigheden genoemd die aanleiding zijn of kunnen zijn tot doorhaling
van het schip in het register (thans uitschrijving genoemd). Dit voortbouwen
op dat wat reeds bestaat komt vooral hierin tot uiting dat bij de in lid 3
van artikel 5.2 genoemde omstandigheden niet gesproken wordt van het feitelijk
gebruik van het schip voor – onder meer – «kaapvaart, zeeroof
of slavenhandel», zoals dat is geformuleerd in de Zeebrievenwet, maar
van een redelijk vermoeden van een dergelijk gebruik. Hoewel er in de praktijk
meestal weinig verschil zal zijn, kan onder omstandigheden op grond van de
onderhavige bepaling een bepaald schip de nationaliteit van het Koninkrijk eerder ontnomen worden dan thans omdat het niet vereist
is dat, tot in hoogste rechterlijke instantie, onomstotelijk bewezen is dat
er in casu sprake was van feitelijk gebruik van het schip voor (bij voorbeeld)
zeeroof. Juist die mogelijk lange duur tijdens welke het schip niet uitgeschreven
kan worden en het schip de Nederlandse nationaliteit blijft houden terwijl
er niet alleen duidelijke aanwijzingen, maar zelfs een redelijk vermoeden
bestaat dat het schip voor zeeroof gebruikt is of wordt, is een groot bezwaar.
Het is ongewenst dat een dergelijk schip toch al die tijd de Nederlandse vlag
zou kunnen blijven voeren en dat mede daardoor de Nederlandse staat voor mogelijke
zeeroofactiviteiten aangesproken zou kunnen worden.De rechtsbescherming ten aanzien van een dergelijke uitschrijving, welke
bescherming zich nu eenmaal ook uitstrekt tot eigenaars of rompbevrachters
van een zeeroversschip, wordt overigens in het kader van het onderhavige wetsvoorstel
en het criterium van het redelijke vermoeden niet aangetast, nu zij de beschikking
tot uitschrijving bij de bestuursrechter kunnen aanvechten.Ten slotte is in de toelichting aangegeven dat er naast het handhavinginstrument
van de uitschrijving tevens behoefte bestaat aan bestuursrechtelijke handhaving.Onderdeel hDe suggestie van de Raad is gevolgd. De aanvankelijk beoogde bepalingen,
ertoe strekkend om een rompbevrachtingsovereenkomst in het privaatrechtelijke
register inschrijfbaar te doen maken, zijn geschrapt. Daarbij is overwogen
dat van deze inschrijving, blijkens ontvangen commentaren van beoefenaren
van de maritieme rechtspraktijk, geen toegevoegde waarde valt te verwachten.
In dit verband zij opgemerkt dat bij de invoering van Boek 8 van het Burgerlijk
Wetboek indertijd niet is besloten rompbevrachtingsovereenkomsten als bedoeld
in artikel 530 inschrijfbaar te maken.Overig6. In Boek 8 BW wordt de eigenaar van een zeeschip aangeduid als de reder.
In het wetsvoorstel wordt de term eigenaar gebruikt. In paragraaf 5.4
van de toelichting (Rompbevrachting) komt weer een ander begrip eigenaar voor,
de economisch eigenaar. De Raad meent dat er geen reden is om wat de juridisch
eigenaar van een zeeschip betreft niet aan te sluiten bij de terminologie
van Boek 8 BW. Bovendien ware in paragraaf 5.4 van de toelichting de
rompbevrachter niet aan te duiden als (economisch) eigenaar maar als degene
in wiens handen de exploitatie van het zeeschip is gelegd. De Raad adviseert
het wetsvoorstel wat de gehanteerde terminologie betreft nader te bezien en
waar nodig aan te passen.6. De bedoelde terminologie is zowel in de tekst van het wetsvoorstel
als in de memorie van toelichting nader bezien en waar nodig aangepast. 7. Op grond van artikel 1.5 heeft de Minister van Verkeer en Waterstaat
terzake van alle aangelegenheden betreffende de uitvoering van deze wet wettelijke
woonplaats in de gemeente waar het register gevestigd is. Uit de toelichting
blijkt dat dit Rotterdam zal zijn omdat aldaar het nieuwe register zal worden
gehouden door de Scheepvaartinspectie. In de toelichting wordt opgemerkt dat
de rechtbank te Rotterdam dan bevoegd zal zijn in verband met de behandeling
van juridische aangelegenheden.Niet duidelijk is welke juridische aangelegenheden hier worden bedoeld,
gelet op artikel 6.2 waarin is bepaald dat tegen een bij of krachtens deze
wet genomen besluit een belanghebbende beroep kan instellen bij het College
van Beroep voor het bedrijfsleven.De Raad adviseert artikel 1.5 nader toe te lichten.7. Beroep op het College van Beroep voor het bedrijfsleven is mogelijk,
maar dat betreft alleen beroep tegen een bij of krachtens de Wet publiekrechtelijke
registratie zeeschepen genomen besluit. Het college neemt geen kennis van
mogelijke privaatrechtelijke geschillen. Voor deze laatste categorie is het
om praktische redenen gewenst dat alleen de rechtbank van de gemeente waar
het register wordt gehouden, te weten Rotterdam, bevoegd is.8. Voor redactionele kanttekeningen verwijst het college naar de bij het
advies behorende bijlage.8. De redactionele kanttekeningen zijn overgenomen.Van de gelegenheid is gebruik gemaakt het wetsvoorstel op enige onderdelen
aan te vullen. Voorts is een aantal wettechnische aanpassingen aangebracht
en de toelichting verduidelijkt.De Raad van State geeft U in overweging het voorstel van wet te zenden
aan de Tweede Kamer der Staten-Generaal, nadat met het vorenstaande rekening
zal zijn gehouden.De waarnemend Vice-President van de Raad van State,J. A. E. van der DoesIk moge U, mede namens mijn ambtgenoot van Justitie, verzoeken het hierbij
gevoegde, gewijzigde voorstel van wet en de gewijzigde memorie van toelichting
aan de Tweede kamer der Staten-Generaal te zenden.De Minister van Verkeer en Waterstaat,T. Netelenbos Bijlage bij het advies van de Raad van State van 12 februari 2001,
no.W09.00.0502/V, met redactionele kanttekeningen die de Raad in overweging
geeft.– In de toelichting, paragraaf 6, zesde alinea, laatste volzin,
«de rechtbank» vervangen door: de voorzitter van het College van
Beroep voor het bedrijfsleven.– In artikel 1.5 «wettelijke woonplaats» vervangen door:
woonplaats.XNoot1De oorspronkelijke tekst van het voorstel van wet en van de memorie van
toelichting zoals voorgelegd aan de Raad van State is ter inzage gelegd bij
het Centraal Informatiepunt Tweede Kamer.XNoot2Het te Montego-Bay op 10 december 1982 tot standgekomen Verdrag van de
Verenigde Naties inzake het recht van de zee (Trb. 1983, 83).XNoot3C-221/246/89, The Queen v. the Secretary of State for Transport, ex parte
Factortame ltd en anderen.XNoot4Arrest van 4 oktober 1991, C-246/89.XNoot1Algemeen deel, paragrafen 2.1 en 2.2.XNoot2Het Nederlandse zeescheepvaartbeleid in de jaren negentig was er vooral
op gericht te bewerkstelligen dat schepen weer onder Nederlandse vlag zouden
gaan varen in plaats van onder de vlaggen van goedkope vlaggenstaten.XNoot3Zaak C-221/89, Factortame, Jurispr. 1991, bladzijde I-3905.XNoot1Besluit van de Raad van 25 juli 1991 betreffende de associatie van de
landen en gebieden overzee met de Europese Economische Gemeenschap (91/482/EEG),
PbEG L 263, bladzijde 1, zoals gewijzigd bij besluit nr. 97/803/EG van de
Raad van de Europese Unie van 24 november 1997, PbEG L 329. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-28180-A.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl