De situatie in het Midden-Oosten; Verslag algemeen overleg van 10 september 2003 o.a. over recente ontwikkelingen Irak en gevolgen daarvan voor Nederlandse militairen Zuid-Irak
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-07 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 23432, nr. 127

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

03-10-2003

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2003-2004

23432 nr. 127

29-09-2003

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamVragen en opmerkingen uit de commissiesHet antwoord van de bewindsliedenNadere gedachtewisselingOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 23432Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 46 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
23 432De situatie in het Midden-Oostennr. 127VERSLAG VAN EEN ALGEMEEN OVERLEGVastgesteld 29 september 2003De vaste commissie voor Buitenlandse Zaken1
en de vaste commissie voor Defensie2 hebben op
10 september 2003 overleg gevoerd met de heer Balkenende, minister-president,
minister van Algemene Zaken, de heer De Hoop Scheffer, minister van Buitenlandse
Zaken en de heer Kamp, minister van Defensie over:– brief van de minister van Defensie en de minister
van Buitenlandse Zaken d.d. 4 september 2003 inzake de recente ontwikkelingen
in Irak en de gevolgen daarvan voor de Nederlandse militairen in Zuid-Irak;– brief van de minister-president d.d. 9 september
2003 inzake de inzage van de minister-president in een Brits inlichtingenrapport.Van dit overleg brengen de commissies bijgaand beknopt verslag uit.Vragen en opmerkingen uit de commissiesDe heer Koenders (PvdA) stelt vast dat het
tijd is dat de macht in Irak gedeeld gaat worden met de Irakese regering en
de Verenigde Naties. Daarvoor is een VN-resolutie nodig. Hij vraagt of in
Riva op Europees vlak afspraken zijn gemaakt om tot zo'n resolutie te komen.
Wordt dat aan de grotere landen overgelaten? Voorts vraagt hij of de Nederlandse
regering een verzoek is gedaan om medewerking bij de bescherming van de VN-staf
in Irak.Volgens de nieuwe Wet op de inlichtingen- en veiligheidsdiensten is de
minister-president verantwoordelijk voor de coördinatie van deze diensten.
Hij is ook voorzitter van de ministeriële commissie voor de inlichtingen-
en veiligheidsdiensten. Dit is een staatsrechtelijk cruciale positie. De heer
Koenders beschouwt de brief van de minister-president als schimmig, uiterst
verwarrend en op gespannen voet met de uitlatingen van de ministers van Defensie
en Buitenlandse Zaken. Hij vraagt zich af hoe dit past bij een adequaat inlichten
van de Kamer. Het meest absurd vindt hij dat de minister-president meedeelt
op 25 september 2002 een document van Tony Blair te hebben gekregen, «for
your eyes only», terwijl de Engelse regering alle informatie in dat
document de dag ervoor al helemaal publiek heeft gemaakt. Wellicht gaat het
om een ander document, met meer informatie, waarvan dan de vraag is of het
gedeeld is met de ministers van Defensie en van Buitenlandse Zaken.
Zij hebben op 30 september de Kamer een analyse gestuurd van het Engelse rapport
over het streven van het Irakese regime om in strijd met de resoluties van
de Veiligheidsraad massavernietigingswapens te verwerven. Wellicht was het
document een advanced copy, een dag na de publicatie. Dan is het de vraag
of daar iets anders in staat dan de op het internet gepubliceerde informatie.
Volgens beide ministers hebben zij geen informatie gekregen over achterliggende
geheime stukken, maar volgens de minister-president wel. Hoe analyseert de
minister-president dergelijke informatie overigens? Is de minister van Buitenlandse
Zaken daarover ingelicht, of is hij gehandicapt op pad gegaan, juist toen
het erom ging in Europa een eenduidige positie te verkrijgen? De heer Koenders
kan zich niet voorstellen dat, zoals de minister-president schrijft, mede
gezien de publicatie van de Britse gegevens over massavernietigingswapens
en de beoordeling daarvoor door MIVD en AIVD de aan hem persoonlijk gerichte
rapportage geen aparte betekenis heeft gehad in de verdere bespreking en besluitvorming.
De staatsrechtelijke vraag voor hem is hoe de minister van Defensie, die twee
weken geleden zei dat hij helemaal van niets wist, en de minister van Buitenlandse
Zaken hun staatsrechtelijke functie nu eigenlijk konden uitvoeren. Hij vraagt
wat de aard is geweest van het gesprek op 13 september tussen de heren Blair
en Balkenende en waarom dat niet is genoemd in de brief, of de minister-president
tussen 17 en 23 september brokken inlichtingen heeft gekregen van de Engelse
minister-president en of die zijn gebruikt in de Europese contacten, of de
minister van Defensie het net als de minister van Buitenlandse Zaken volstrekt
normaal vond dat hij deze informatie niet had verkregen en of de minister
van Defensie er niet mee in zijn maag zit dat de minister-president volgens
de minister van Buitenlandse Zaken beschikte over uiterst geheime stukken,
hetgeen weer niet klopt met de brief van de minister-president.De heer Wilders (VVD) doet het deugd dat de
brief over de veiligheidssituatie in Irak aanzienlijk degelijker is dan de
brief van 6 juni. Het kabinet wijst terecht op het oplopen van de spanningen.
Hoewel het rustig is in al-Muthanna, is dat geen eiland, zodat er zich op
termijn ook spanningen kunnen voordoen. Het verbaast hem dat niet in de brief
is vermeld dat de Amerikanen Nederland hebben gevraagd om de grens met Saoedi-Arabië
beter te bewaken. Hij vraagt wanneer de minister van Buitenlandse Zaken zijn
toezegging van twee weken geleden uitvoert en de Kamer informeert over de
aard van en de landen vanwaar uit moslimextremisten infiltreren in Irak. Is
de capaciteit van de Nederlandse eenheid, zowel qua manschappen als qua materieel,
voldoende om zowel te patrouilleren in de provincie als de grens te bewaken?
Hij vindt het jammer dat in de brief niets te lezen is over de multinationalisering.
Hij verzoekt het kabinet de Kamer daarover nog voor de algemene beschouwingen
een brief te zenden.De fractie van de VVD had er begrip voor dat de minister-president informatie
in een brief waarop staat «for your eyes only» niet deelt met
anderen. De brief van 9 september roept echter meer vragen op dan hij beantwoordt.
De heer Wilders vraagt zich af of de minister-president de ministers van Defensie
en van Buitenlandse Zaken toen hij de brief kreeg niet beter had kunnen informeren
dat hij die brief had gekregen, maar dat hij over de inhoud niets kon zeggen.
Hij vraagt of de minister-president heeft gecheckt of MIVD, AIVD en Buitenlandse
Zaken het rapport een dag later, zoals aangekondigd door de Britse regering,
hebben gekregen en of de informatie daarin overeenkwam met de brief die hij
had. Als dat niet het geval was geweest, zou hij bij de Britse premier hebben
kunnen bepleiten om die informatie breder te delen. In het debat van twee
weken geleden heeft de heer Wilders niet de indruk gekregen dat de twee bewindslieden
de stukken hebben gehad. De heer Bakker (D66) constateert dat de aanslagen
die worden gepleegd in Irak steeds grootschaliger, professioneler en gerichter
worden. Zij zijn ook gericht op instanties en personen die een belangrijke
rol spelen bij de wederopbouw van Irak. Het vertrouwen in de coalitie wordt
minder. Hij vraagt hoe de regering de gevolgen voor de veiligheid van de Nederlandse
militairen inschat en of aanvullende voorzorgsmaatregelen aan de orde zijn.
Vervolgens vraagt hij hoe de Verenigde Naties worden betrokken bij de diplomatieke
en wellicht de militaire rol. Op welke punten werkt Nederland daaraan mee,
in New York en in andere diplomatieke kringen, bijvoorbeeld in debat met Duitsland
en Frankrijk? Er moet zijns inziens snel worden gehandeld.Naar aanleiding van de brief van 9 september vraagt de heer Bakker zich
af welk stuk de minister-president nu precies heeft gezien in september 2002.
Er stond al een stuk op het internet, dat de Britten toch moeilijk als «for
your eyes only» kunnen hebben gepresenteerd aan de Nederlandse minister-president.
Ging het om andere informatie, dan had de minister-president moeten checken
of die ook bij Buitenlandse Zaken en Defensie was aangekomen. Het is dan vreemd
dat de ministers zich niet hebben gerealiseerd dat die informatie was binnengekomen.
Het debat van twee weken geleden zit de heer Bakker nog steeds niet lekker.
Het draagvlak bij de Nederlandse bevolking staat of valt met een open houding.
Hij heeft twee weken geleden niet voor de motie van PvdA en GroenLinks gestemd
omdat in de toelichting daarop stond dat de informatie zou moeten worden gepubliceerd.
Hij vindt echter wel dat de regering die informatie zou moeten delen met de
vaste commissie voor de Inlichtingen- en Veiligheidsdiensten. Als de informatie
niets bijzonders betrof, moet er ook niet geheimzinnig over worden gedaan.De heer Van Bommel (SP) maakt uit de berichten
van de laatste dagen op dat het steeds slechter gaat in Irak, hetgeen zijns
inziens zal leiden tot een taakverzwaring voor de Nederlandse troepen. Aangekondigd
is dat 1400 Britse militairen naar Irak gaan, maar volgens minister Straw
zijn er 5000 nodig voordat de ramadan begint. De Amerikaanse regering heeft
voor veel meer troepen en internationalisering gepleit. Is Nederland gepolst
over het zenden van extra troepen dan wel een extra financiële bijdrage
aan de wederopbouw? De heer Van Bommel vraagt zich af hoe het kan dat gisteren
in NRC Handelsblad een foto stond van een controlerende Nederlandse korporaal
in Irak, in de Britse sector, met op de achtergrond Amerikaanse militairen.
Hij vraagt of de minister-president tijdens diens reis naar Amerika op de
hoogte is gebracht van conceptteksten voor een nieuwe VN-resolutie. Gisteren
las hij een bericht dat er Apaches naar Irak zouden worden gestuurd. De Apache
heeft in vergelijking met de Orion een relatief gering bereik en daarbij een
agressieve uitstraling. Dat kan wel eens een verkeerd instrument zijn in een
relatief rustig gebied.Ook de heer Van Bommel is verbaasd over de uitleg in de brief van de minister-president
over het doorzenden van rapporten in september van het vorig jaar naar de
ministeries van Defensie en Buitenlandse Zaken. Het lijkt hem alleszins gewenst
dat AIVD en MIVD na afloop van het onderzoek in Engeland de rapporten opnieuw
beoordelen. De regering zou hun daarom moeten vragen. Zijns inziens moeten
de rapporten ook ter beoordeling van de Kamer komen, zoals in alle andere
landen waar hetzelfde vraagstuk aan de orde is.De heer Herben (LPF) heeft grote zorgen over
de veiligheid van de Nederlandse troepen in Zuid-Irak. Verlenging van het
mandaat is voor hem straks slechts mogelijk als er wordt gewerkt aan een breed
draagvlak voor de internationale coalitie, in concreto ook door inzet van
islamitische troepen. Hij vraagt de minister van Defensie om in de volgende
veiligheidsanalyse aan te geven is of het mogelijk is bepaalde milities, zoals
de Badr-brigade, in te zetten voor beveiligingstaken. Naar aanleiding van de brief van 9 september vraagt de heer Herben of
een jaar geleden collegiale besluitvorming in de ministerraad heeft plaatsgevonden,
op grond van gedeelde informatie. Als die informatie niet is gedeeld en de
minister-president daar een beslissende stem heeft gehad, is dat een verontrustende
situatie.De heer Herben vraagt waarom de minister van Defensie de kans laat lopen
om zelf inlichtingen te vergaren door de inzet van verkenningsvliegtuigen
van het type Orion. De Orion en de Apache vullen elkaar aan. De Orion kan
een gebied gedurende vele uren bestrijken, waarna de Apache die taak kan overnemen.
De opmerking van de minister van Buitenlandse Zaken in Riva over het primaat
van de grote Europese landen heeft bij de LPF-fractie het bloed doen koken.
Hij verzoekt de minister de door de Kamer gewenste opstelling gevraagd en
ongevraagd krachtig uit te dragen in Europa.Mevrouw Karimi (GroenLinks) ziet in een deelname
van de VN de enige mogelijkheid om het tij zo snel mogelijk te keren. Haars
inziens is de resolutie die de Verenigde Staten nu willen voorstellen onvoldoende.Voor mevrouw Karimi is de centrale vraag op basis van welke informatie
de Nederlandse regering mee de oorlog in Irak is ingezogen. Zij vindt de verantwoording
daarover tot nu toe angstaanjagend schimmig, tegenstrijdig en onvolledig.
Aan het eind van het debat van twee weken geleden heeft haar collega Halsema
gezegd dat het wantrouwen was gegroeid. Met de brief van de minister-president
wordt daar nog een schepje bovenop gedaan. Zij weet nog steeds niet wat de
minister-president nu precies heeft ingezien. Gaat het om achterliggende,
geheime rapporten, zoals de minister van Buitenlandse Zaken in de Kamer heeft
gezegd, dan kan het niet waar zijn dat, zoals de minister-president schrijft,
beide ministers kennis hebben kunnen nemen van de relevante informatie. Hij
kan dan geen andere informatie hebben gehad dan een dag eerder al op het internet
was gepubliceerd of hij heeft informatie gehad waarmee niets werd toegevoegd
aan hetgeen iedereen al wist. Zulke informatie is dan niet geheim.De heer Eurlings (CDA) vraagt naar aanleiding
van de bomaanslag in Najaf wat wordt gedaan om zoiets in al-Muthanna te voorkomen.
Hij dringt erop aan om sterk in te zetten op constructieve shi'itische leiders.
Het is goed dat sjeik Sami intussen nationaal een stevige positie heeft, maar
welke steun heeft hij onder de bevolking van al-Muthanna, ten opzichte van
radicale leiders die proberen steun tegen Amerika te vergaren? Hoe komt het
dat de broer van de in Najaf vermoorde ayatollah bij de begrafenis stevige
anti-Amerikaanse teksten heeft uitgesproken? Het is ook goed dat er een nieuwe
VN-resolutie komt, over een stevige rol voor de VN, maar dat mag niet neerkomen
op het afschuiven van de lasten op de VN. Hij kan zich best wat voorstellen
bij de ideeën van landen als Frankrijk en Duitsland, vooral ook omdat
die nu wel constructief zijn. De persberichten dat de Nederlandse troepen
niet alleen ter stabilisatie worden ingezet maar ook bij de jacht op terroristen
hebben hem verbaasd. Hij vraagt of er sprake is van een verandering van mandaat
en of het risico verantwoord is. Hij vindt het beeld van wat in Irak gebeurt
overwegend positief. Het overgrote deel van de bevolking is blij dat het van
de dictatuur van Saddam Hoessein is bevrijd. Er moet nu een democratie worden
gecreëerd waarin iedere cultuur en bevolkingsgroep tot zijn recht komt.
Een federale opzet lijkt hem hiervoor de beste garantie. De civiele opbouw
valt nog erg tegen. Hij hecht aan de toezegging van de regering dat er meer
zal worden geïnvesteerd als er concrete verzoeken komen.Voor de fractie van de heer Eurlings was bij de beslissing om steun te
verlenen aan de oorlog in Irak het Engelse rapport niet leidend. De positie
van het Nederlandse parlement is een andere dan die van het Engelse, want in Engeland is de vraag of de premier daar zijn parlement verkeerd
heeft geïnformeerd en informatie heeft aangedikt toen zijn partij bijna
in gruzelementen lag. De heer Eurlings meent dat er geen onduidelijkheid behoeft
te blijven bestaan wat er precies is gebeurd. Is hetgeen naar Nederland is
gezonden door MIVD en AIVD gescreend? Bevatte het rapport «for your
eyes only» nieuwe informatie? Mag hij concluderen dat het rapport dat
de minister-president heeft gekregen niet door hem naar Buitenlandse Zaken
is gezonden, maar dat materieel wel dezelfde informatie bij Buitenlandse Zaken
terecht is gekomen?Het antwoord van de bewindsliedenDe minister-president beklemtoont dat vertrouwelijke
rapporten zich niet lenen om in extenso in de Kamer te worden besproken. Voorts
wijst hij erop dat het in september 2002 nog niet ging over een aanval op
Irak, maar over resoluties van de Verenigde Naties. De contacten die hij toen
heeft gehad met minister-president Blair en anderen moeten in het raam van
die tijd worden gezien. Irak had toen een aantal resoluties van de VN aan
de laars gelapt. Bij de latere besluitvorming, over oorlogsvoering, was voor
de Nederlandse regering de centrale vraag wat resolutie 1441 betekende.Op 13 september 2002 heeft de minister-president telefonisch contact gehad
met de heer Blair, zoals er veel overleg was. Dat overleg had ook gemeld kunnen
worden in de brief van 9 september 2003. In dat overleg kwam ook de situatie
in Irak aan de orde. Hem is toen gezegd dat hij nadere informatie zou krijgen
van Britse zijde. Dat is ook gemeld aan Buitenlandse Zaken. Op 24 september
is het rapport openbaar gemaakt waarover op het ogenblik veel te doen is in
Engeland. De dag daarop is hij op de hoogte gesteld van het rapport met de
aanduiding «for your eyes only». Bij dat rapport werden enkele
opmerkingen gemaakt, onder andere dat langs dezelfde lijnen informatie zou
worden verstrekt aan de MIVD, de AIVD en Buitenlandse Zaken. Dat is de volgende
dag ook gebeurd. Als hij van zeer betrouwbare Britse zijde hoort dat informatie
ook aan de andere instanties wordt verstrekt, ziet hij geen reden om dat in
zijn coördinerende rol voor de veiligheidsdiensten nog eens extra te
checken, want hij gaat uit van een sfeer van vertrouwen. Informatie die de
veiligheidsdiensten bereikt wordt altijd geanalyseerd en dat wordt vervolgens
gedeeld met bewindslieden. De veiligheidsdiensten krijgen informatie uit meer
bronnen, die steeds zo wordt behandeld. Natuurlijk heeft hij de veiligheidsdiensten
ook gevraagd een analyse te maken van het rapport van 24 september. Hij had
voorts geen aanleiding om te veronderstellen dat in de informatie die de MIVD,
de AIVD en Buitenlandse Zaken werd gezonden andere dingen aan de orde zouden
zijn. Het gesprek van 13 september heeft geresulteerd in de informatie van
25 september. Bij zijn weten is er in de tussentijd geen informatie geweest.
Hij heeft geen vergelijking gemaakt tussen de informatie die hij die dag kreeg
en de informatie aan MIVD, AIVD en Buitenlandse Zaken een dag later. Uit de
mededeling in de brief dat de informatie langs dezelfde lijnen heeft plaatsgevonden
kan de conclusie worden verbonden dat er sprake was van gelijke informatie.
Naderhand heeft dat zijn weg gevonden in het overleg tussen verschillende
bewindlieden. Er is dan ook geen achterstand in informatie geweest bij de
andere betrokken bewindslieden. «Langs dezelfde lijnen informeren»
houdt in dat hij zich ervan heeft vergewist dat relevante informatie met anderen
kon worden gedeeld, maar hij kon niet zelf een stuk van een andere regeringsleider,
«for your eyes only», door anderen laten inzien. Men kan ervan
uitgaan dat er later een check heeft plaatsgevonden of er verschillen waren,
maar hij wil niet ingaan op vertrouwelijke aspecten.De MIVD heeft het, openbare, rapport van 24 september 2002 getoetst, zoals
de minister van Buitenlandse Zaken twee weken geleden zei. De minister-president
dient terughoudendheid te betrachten omtrent het functioneren van de MIVD.
De overige informatie is betrokken in het reguliere werk van de MIVD. Op 13
september is aan Buitenlandse Zaken meegedeeld dat er informatie van Britse
zijde zou komen. Op 25 september is ook aan Buitenlandse Zaken gemeld dat
er informatie zou komen. MIVD en AIVD hebben toen geen verband kunnen leggen
met het document dat hij had gekregen, maar hij wist wel dat langs dezelfde
lijn informatie zou plaatsvinden. Hij heeft toen niet voorgesteld de verschillende
stukken naast elkaar te leggen. Er was toen geen sprake van een militaire
interventie. Er was een informatiebron zoals er veel zijn. De informatie is
bovendien op een normale manier langs de veiligheidsdiensten gegaan. Speculaties
over verschillen in informatie zijn niet terecht.De term «advanced copy» is de minister-president in dit kader
niet bekend. Hij wil niet in de commissie ingaan op de inhoud zelf van de
stukken. De minister van Defensie heeft twee weken geleden eenzelfde houding
aangenomen. De commissie voor de Inlichtingen- en Veiligheidsdiensten van
de Kamer heeft een eigen verantwoordelijkheid. Hij onderlijnt dat, zoals de
minister van Defensie heeft gezegd, het prijsgeven van rapporten met een vertrouwelijk
karakter aan de openbaarheid zou leiden tot een enorme domper op de vertrouwensrelatie
tussen landen.De minister van Buitenlandse Zaken veronderstelde
toen hij op teletekst het bericht zag over wat hij in Riva zou hebben gezegd
al dat er een verkeerd beeld was ontstaan. Bijna de hele Kamer vraagt van
de Nederlandse regering dat de Nederlandse stem niet verloren gaat in een
serieus Europees buitenlands beleid. Daarom ook wenst hij uiteindelijk de
mogelijkheid van een veto open te houden. Hij onderstreept de noodzaak dat
de twee permanente landen van de Veiligheidsraad, Engeland en Frankrijk, en
de twee niet permanente leden uit Europa, Duitsland en Spanje, het eens worden
en niet kijvend over straat gaan, zoals in de aanloop van de Irak-oorlog.
Lukt het niet, dan wordt er niet naar Europa geluisterd in Washington. Europa
wil dat er geluisterd wordt, want het wil een verdergaande resolutie dan nu
voorligt. Hij is bang dat het onderhandelingsproces over de resolutie negatief
wordt beïnvloed indien de Duitse bondskanselier en de Franse president
nu al publiek positie kiezen. Nederland wil eraan bijdragen dat men in Europa
op één lijn komt. Als eenmaal in de Veiligheidsraad een positie
is ingenomen, kan Nederland of een ander land niet zo gemakkelijk meer zeggen
dat het iets heel anders wil. Daarnaar gevraagd in de persconferentie heeft
hij gezegd dat hij niet voor een directorium van de grote landen is. Bij de
behandeling van de begroting van Buitenlandse Zaken komt hij graag terug op
dit onderwerp, dat hij heel fundamenteel vindt.De minister van Buitenlandse Zaken kan thans niet zeggen hoe de multinationalisering
moet plaatsvinden. Dat moet in de resolutie van de Veiligheidsraad komen te
staan. Daarin zou kunnen komen:1. dat de besluitvorming zo snel mogelijk bij de Irakezen komt te berusten;2. dat de Verenigde Naties een leidende rol krijgen in het politieke proces;3. dat steun wordt uitgesproken voor de governing council;4. het verzoek aan de secretaris-generaal van de VN om expertise in te
zetten ten behoeve van het verkiezingsproces;5. de autorisatie van een internationale stabilisatiemacht;6. een appel aan internationale financiële instellingen en lidstaten
om financieel betrokken te blijven bij de reconstructie van Irak;7. een verzoek aan de Verenigde Staten om namens de multinationale macht
op reguliere basis verslag uit te brengen aan de Veiligheidsraad.In de ontwerpresolutie is reeds de vitale rol van de VN bij de wederopbouw
opgenomen. Bij de Amerikanen is wel degelijk ruimte om nog verder overleg
te plegen over de resolutie. Het is speculatief, maar wellicht kunnen de heer
Bremer en de vertegenwoordiger van de secretaris-generaal van
de VN een gedeelde verantwoordelijkheid krijgen. De minister van Buitenlandse
Zaken acht de rapportage aan de Veiligheidsraad belangrijk, met inachtneming
van de rode lijn van de militaire commandostructuur.De buurlanden van Irak worden erin opgeroepen om infiltraties door terroristen
te voorkomen. Het lukt hem overigens niet om binnen enkele dagen te beschrijven
waar die allemaal vandaan komen. Hij zegt toe er in een volgende rapportage
op terug te komen. Hij kan niet bevestigen dat er vanuit Saoedi-Arabië
bewust een export van terrorisme plaatsvindt.Er moet verder worden gewerkt opdat in Europa eensgezindheid wordt verkregen.
De minister van Buitenlandse Zaken hoopt dat dit achter gesloten deuren gebeurt,
want van een publiek debat verwacht hij niets. Nederland onderhoudt intensieve
contacten met Frankrijk en Duitsland. Bij het bezoek aan de Verenigde Staten
is Nederland niet gevraagd om extra troepen. Via de resolutie zou mogelijk
moeten worden gemaakt dat islamitische landen troepen bijdragen.In Irak wordt wel gedacht over een federale staat. De minister van Buitenlandse
Zaken waarschuwt echter tegen het institutionaliseren van tegenstellingen
via een federaal bestuur. De keuze moet door Irak zelf worden gedaan en niet
door de internationale gemeenschap worden opgelegd.De minister van Defensie acht het voor de
verbetering van de veiligheidssituatie in Irak van belang dat de inzet zo
goed mogelijk wordt geleverd, dat de economische situatie snel verbetert en
dat de Irakezen zo spoedig mogelijk het bestuur zelf in handen nemen. Op 24
augustus is door Amerikanen en Britten besloten dat er een departement komt
dat verantwoordelijk is voor de grensbewaking. Het is meer dan waarschijnlijk
dat een subeenheid daarvan in al-Muthanna komt. Zolang er nog geen andere
troepenmacht aanwezig is, doet de Nederlandse troepenmacht het zelf. Er wordt
gepatrouilleerd, ook met helikopters. Er zijn geen verzoeken gedaan door Amerikanen,
maar de Britse divisieleiding heeft bepaalde opdrachten verstrekt.Het opbouwen van de kampementen is bijna afgerond. Als gevolg daarvan
kunnen van de 1135 militairen in Irak er de volgende week 50 terugkomen. Het
aantal Nederlandse militairen wordt dus kleiner. De Britten hebben op grond
van een eigen analyse de conclusie getrokken dat in hun gebied extra militairen
nodig zijn, maar niet in het gebied waar de Nederlanders actief zijn.De Nederlandse troepenmacht schakelt volop Irakezen in ter verbetering
van de veiligheidssituatie. Afgelopen week is de eerste opleidingsronde van
50 Irakese politiemensen afgerond. Er worden nog drie groepen van 50 mensen
opgeleid. Het mariniersbataljon begint dezer dagen met de training van het
civiele Irakese verdedigingskorps. De Nederlandse troepenmacht is sterk afhankelijk
van de medewerking van de burgers in het gebied. Er is al een aantal verdachte
personen met medewerking van de burgers aangehouden. Naar de overtuiging van
de minister van Defensie zijn ook Amerikanen en Engelsen zeer gemotiveerd
om de Irakezen weer snel de macht in handen te geven. Lokale milities kunnen
worden ingezet voor veiligheidstaken.Het noodzakelijke materieel is in al-Muthanna aanwezig. Er zijn geen verzoeken
van de Nederlandse troepenmacht of van de Britten afgewezen. Komen er verzoeken
van de commandanten, bijvoorbeeld om een Orion of een Apache, dan worden die
nauwkeurig bekeken, maar die zijn nu niet aan de orde. De minister van Defensie
vindt het onjuist dat uit de lucht gegrepen verhalen hierover naar buiten
worden gebracht. De mededeling van de heer Straw dat 5000 extra militairen
nodig zijn, is voor de Nederlandse regering geen aanleiding om meer te doen.
De veiligheidssituatie wordt van dag tot dag geanalyseerd. Iedere dag is er
een veiligheidsanalyse van de MIVD. Op dit moment doet Nederland
wat het redelijkerwijs moet doen en heeft het het materieel en personeel dat
nodig is in Irak.De Amerikaanse mariniers dragen dezelfde uniformen als de Nederlandse
mariniers. De militairen op de achtergrond op de foto in NRC Handelsblad zijn
Nederlanders. In het gebied van de Britse divisie zijn Amerikanen aanwezig
op de luchtbasis Talil. Zij kunnen de Nederlandse troepenmacht bij bepaalde
acties helpen. In al-Muthanna zelf zijn op dit moment geen Amerikaanse militairen
aanwezig.De minister van Defensie is het van harte eens met de heer Eurlings dat
moet worden ingezet op gematigde shi'itische leiders. De ontwikkeling onder
de shi'itische bevolkingsgroep is zijns inziens niet verontrustend.De Nederlandse troepenmacht jaagt niet op terroristen, maar bewaakt de
zuidelijke grenzen. Als daar terroristen kunnen worden opgepakt, zal dat zeker
gebeuren.De minister van Defensie heeft geen enkel probleem met de minister-president
over de informatievoorziening. Wekelijks is er op alle niveaus overleg met
hem en zijn medewerkers. De minister van Defensie is ervan overtuigd dat hij
volledig wordt geïnformeerd. De informatie aan de MIVD van september
2002 is op de normale wijze aan zijn voorganger voorgelegd, maar de MIVD had
op dat moment niet het idee dat er iets bijzonders mee aan de hand was. De
dienst krijgt talloze rapportages van buitenlandse inlichtingendiensten. De
regering kan alleen garant staan voor de veiligheid van Nederlandse militairen
in het buitenland als zij ruim de beschikking heeft over informatie van buitenlandse
diensten. Als die buitenlandse diensten maar enigszins de indruk hebben dat
de Nederlandse regering daar niet verstandig mee omgaat, dan droogt de stroom
informatie op, hetgeen zeer nadelig is voor de veiligheid van de Nederlanders
in Bosnië, Irak, Afghanistan of waar ook, in soms heel moeilijke omstandigheden.
Hij is verantwoordelijk voor hun veiligheid en zal niets doen dat ook maar
tot enig risico leidt dat hij geen informatie uit het buitenland meer krijgt.
De Kamer krijgt die informatie niet van hem.Nadere gedachtewisselingDe heer Koenders (PvdA) meent dat de minister-president
is tekortgeschoten door na de ontvangst van het «for your eyes only»-document
niet te checken of de andere instanties een document met dezelfde inhoud hadden
gekregen. Blair zocht steun in Europa voor een andere strategie jegens Irak.
De minister van Buitenlandse Zaken schreef op 30 september 2002 dat de Engelse
analyse, in een rapport waar nu grote problemen mee zijn, werd gedeeld.De heer Koenders vindt het debat mistig en verhullend. De Kamer behoeft
geen informatie te hebben als dat risico oplevert voor de militairen in het
buitenland. Zij heeft echter allerlei wegen aangegeven waarlangs zij geïnformeerd
zou kunnen worden. Hij stelt zich voor dat de Kamer een speciale schriftelijke
vragenronde inlast, omdat er op zeer veel punten onduidelijkheid is. Ook in
ander landen wordt openheid door de minister-president betracht. Een ander
punt waarop in Nederland informatie wellicht verkeerd is gewogen was bijvoorbeeld
de vaststelling dat het rapport van de commissie-Powell uitstekend was, terwijl
de VN-verificateurs hebben aangetoond dat het problematisch was.De heer Wilders (VVD) stelt vast dat is uitgesproken
dat geen extra Nederlandse troepen in Irak nodig zijn.Voor de fractie van de heer Wilders is het geen probleem dat de minister-president
een stuk «for your eyes only» niet deelt met zijn collega's. Hij
vindt het echter niet juist dat niet is gecheckt of de collega's de toegezegde
stukken ook hadden gekregen en of de inhoud gelijk was. Deze handelwijze
van de premier noemt de heer Wilders niet acceptabel en slordig. Hij gaat
mee met het idee van een nieuwe schriftelijke vragenronde.De heer Bakker (D66) weet nog steeds niet
hoe cruciaal de informatie «for your eyes only» nu eigenlijk was
voor de Nederlandse standpuntbepaling. Hij vraagt wanneer precies is gecheckt
of de informatie aan de collega's van dezelfde inhoud was, voor of na het
moment waarop de Nederlandse regering tot besluitvorming kwam over de aanval
op Irak. Hij begrijpt heel goed dat de minister van Defensie de informatie
aan de MIVD niet in gevaar wil brengen. Hij vraagt of het kabinet bereid is
informatie met de vaste commissie voor de Inlichtingen- en Veiligheidsdiensten
te delen indien die commissie daarom vraagt. Ook de Tweede Kamer draagt verantwoordelijkheid
voor de veiligheid van uitgezonden Nederlandse militairen. Het parlement heeft
ook wel degelijk iets te maken met het werk van de inlichtingen- en veiligheidsdiensten.De heer Van Bommel (SP) heeft nog steeds geen
inzicht waarom op 28 augustus twee bewindslieden de Kamer hebben gemeld van
niets te weten. Vandaag hoort hij dat iedere dag de rapporten van de MIVD
aan de minister van Defensie worden voorgelegd. Hij kan zich niet voorstellen
dat de minister zich een rapport dat in het publieke debat zo'n belangrijke
rol speelde niet meer kan herinneren.Mevrouw Karimi (GroenLinks) vindt de manier
waarop kennelijk met cruciale dossiers in het kabinet wordt omgegaan buitengewoon
zorgwekkend. Het is niet duidelijk geworden hoe de minister-president de informatie
van september 2002 heeft gewogen, in welke mate die invloed heeft gehad op
de besluitvorming en hoe de minister-president de gang van de informatie naar
zijn collega's heeft gecheckt.De heer Eurlings (CDA) draait er niet omheen
dat het veel beter was geweest als de Kamer twee weken geleden, voor het Kamerdebat,
van allerlei feiten op de hoogte was geweest. Als iedere keer met nieuwe gegevens
wordt gekomen, maakt dat een rommelige indruk. Hij stelt echter vast dat het
rapport van september 2002 niet van invloed is geweest voor de besluitvorming.
Hij heeft niemand horen zeggen dat er anders moest worden gehandeld omdat
bepaalde wapens al na drie kwartier zouden kunnen worden gelanceerd. Hij heeft
de indruk dat alle partijen toentertijd heel consequent zijn geweest. Hij
verzoekt de minister van Buitenlandse Zaken, te bevestigen dat hij in september
2002 materieel kennis heeft gehad van dezelfde informatie als de minister-president.De minister-president erkent dat de publiciteit
in de Financial Times aanleiding heeft gegeven tot een nader debat. Besluitvorming
heeft plaatsgevonden op basis van resolutie 1441. Het rapport van de Britse
minister-president had geen andere functie dan vele andere informatiebronnen
in die tijd. Hij heeft zich gehouden aan de mededeling «for your eyes
only». Hij heeft later nog gecheckt of er sprake is geweest van informatie
«langs dezelfde lijnen» aan de twee andere ministeries. Er was
geen sprake van kennisachterstand. De informatie is gescand door de veiligheidsdiensten
en vervolgens voorgelegd aan de bewindslieden. Dat is een heel gangbare procedure.
Hij is niet bereid met de Kamer te spreken over de inhoud van vertrouwelijke
stukken, gelet op het belang van de contacten met buitenlandse veiligheidsdiensten.De minister van Buitenlandse Zaken beschikte
materieel over dezelfde informatie van de minister-president, zoals hem bij
latere verificatie duidelijk is geworden, maar hij beschikte niet over het
rapport. De minister van Defensie zegt dat de grens
voor de doorgifte van informatie die bij de MIVD binnenkomt bij hem ligt.
Wat hij kwijt kan over de rapporten die hij krijgt vermeldt hij in de brieven
die hij aan de Kamer stuurt. Voorts is er het jaarverslag van de MIVD, met
een openbaar en een vertrouwelijk deel. Hij wil verder geen enkel risico lopen.Het aantal mensen dat Nederland in Irak heeft is van dag tot dag in evenwicht.
Op het moment dat de minister van Defensie vindt dat het er meer moeten zijn,
zal hij actie ondernemen om te zorgen dat het er meer zijn. De Kamer heeft
via de artikel 100-brief een bijzondere betrokkenheid, maar de eerste verantwoordelijkheid
berust bij het kabinet.Iedere dag komen er bij de MIVD rapporten van buitenlandse diensten binnen.
De MIVD heeft geen aanleiding gezien om naar aanleiding van het rapport van
september 2002 iets bijzonders bij de minister van Defensie naar voren te
brengen. Als de heer van Bommel zegt zich niet te kunnen voorstellen dat de
minister zich dat rapport niet meer kan herinneren, zet hij de minister voor
leugenaar. De minister van Defensie liegt nooit in de Kamer.De voorzitter van de vaste commissie voor Buitenlandse Zaken,De HaanDe voorzitter van de vaste commissie voor Defensie,AlbayrakDe griffier van de vaste commissie voor Buitenlandse Zaken,Van OortXNoot1Samenstelling: Leden: Terpstra (VVD), Rijpstra (VVD), Dijksma (PvdA),
De Haan (CDA), voorzitter, Koenders (PvdA), Karimi (GroenLinks), Timmermans
(PvdA), ondervoorzitter, Van Bommel (SP), Albayrak (PvdA), Eurlings (CDA),
Wilders (VVD), Van Baalen (VVD), Van As (LPF), Herben (LPF), Ormel (CDA),
Ferrier (CDA), Duyvendak (GroenLinks), Huizinga-Heringa (ChristenUnie), Van
Velzen (SP), De Nerée tot Babberich (CDA), Van Dijk (CDA), Fierens
(PvdA), Tjon-A-Ten (PvdA), Eijsink (PvdA), Brinkel (CDA) en Szabó (VVD).Plv. leden: Oplaat (VVD), Snijder-Hazelhoff (VVD), Dubbelboer (PvdA),
Hessels (CDA), Stuurman (PvdA), Vos (GroenLinks), Arib (PvdA), De Wit (SP),
Leerdam (PvdA), Sterk (CDA), Hirsi Ali (VVD), Van Miltenburg (VVD), Varela
(LPF), Van den Brink (LPF), Haverkamp (CDA), Rambocus (CDA), Halsema (GroenLinks),
Van der Staaij (SGP), Kant (SP), Eski (CDA), Çörüz (CDA),
Wolfsen (PvdA), Van Nieuwenhoven (PvdA), Waalkens (PvdA), Van Winsen (CDA),
Geluk (VVD) en Dittrich (D66).XNoot2Samenstelling: Leden: De Vries (PvdA), Bakker (D66), Koenders (PvdA),
Van Beek (VVD), Karimi (GroenLinks), Timmermans (PvdA), Van Bommel (SP), Vendrik
(GroenLinks), Albayrak (PvdA), voorzitter, Wilders (VVD), Balemans (VVD),
Van Baalen (VVD), Snijder-Hazelhoff (VVD), Van Winsen (CDA), Van den Brink
(LPF), Mastwijk (CDA), Herben (LPF), ondervoorzitter, Kortenhorst (CDA), Huizinga-Heringa
(ChristenUnie), Van Velzen (SP), Algra (CDA), Haverkamp (CDA), Aasted Madsen-van
Stiphout (CDA), Straub (PvdA), Blom (PvdA), Eijsink (PvdA) en Brinkel (CDA).Plv. leden: Van Dam (PvdA), Lambrechts (D66), Waalkens (PvdA), Cornielje
(VVD), Halsema (GroenLinks), Fierens (PvdA), De Ruiter (SP), Van den Brand
(GroenLinks), Adelmund (PvdA), Hofstra (VVD), Van Miltenburg (VVD), Visser
(VVD), Oplaat (VVD), De Haan (CDA), Nawijn (LPF), Smilde (CDA), Hermans (LPF),
Bruls (CDA), Van der Staaij (SGP), De Wit (SP), Jan de Vries (CDA), Ormel
(CDA), Ferrier (CDA), Van Heemst (PvdA), Tichelaar (PvdA), Noorman-den Uyl
(PvdA) en Van Dijk (CDA). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-23432-127.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl