Machtiging tot medewerking aan de oprichting van een Waarborgfonds voor de zorgsector; Memorie van antwoord
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-10 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 19981999-25627, nr. 146a

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum ontvangst

25-02-1999

Eerste Kamer der Staten-Generaal

1998-1999

25627 nr. 146a

19-02-1999

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaam1. Vragen VVD-fractie2. Vragen CDA-fractie3. Vragen PvdA-fractie4. Vragen D66-fractieOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 25627Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 44 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
25 627Machtiging tot medewerking aan de oprichting van een Waarborgfonds voor
de zorgsectornr. 146aMEMORIE VAN ANTWOORDOntvangen 19 februari 1999Met belangstelling heb ik kennis genomen van het verslag op het voorstel
van wet houdende de machtiging tot medewerking aan de oprichting van een Waarborgfonds
voor de zorgsector. Bij de beantwoording van de vragen van de diverse fracties
is zoveel mogelijk de volgorde van het verslag aangehouden. Wel is nagestreefd
herhalingen zoveel mogelijk te vermijden. Daarom is in een aantal gevallen
naar een eerder antwoord verwezen. 1. Vragen VVD-fractieVoor de leden van de VVD-fractie was, na kennisneming van het voorliggende
wetsvoorstel, de cruciale vraag in hoeverre oprichting van een waarborgfonds
voor de zorgsector op dit moment noodzakelijk was. Is ingevolge de huidige
wet- en regelgeving financiering van de zorgsector niet voldoende gegarandeerd?Met de oprichting van een Waarborgfonds wordt een drietal doelen nagestreefd:• Het veiligstellen van de financiering van de zorgsector voor de
lange termijn• De introductie van additionele prikkels voor goed financieel management• Het realiseren van financiering tegen de laagst mogelijke kostenEr is op dit moment in de zorgsector geen sprake van een acute financieringsproblematiek.
Desondanks hebben de intramurale zorgsectoren op koepelniveau de afgelopen
jaren een en andermaal het belang van de totstandkoming van een Waarborgfonds
onderstreept. Deze behoefte vloeide niet voort uit een acute financieringsproblematiek,
of louter het perspectief van financiële voordelen, maar was primair
ingegeven door de overwegingen voor de lange termijn. De VVD-fractie stelt:
«banken blijken graag bereid de zorgsector te financieren». Dit
is een terechte constatering, althans voor dit moment. Ik roep in herinnering
dat deze bereidheid in het nabije verleden niet vanzelfsprekend is geweest.
Ik breng eveneens onder de aandacht dat er in de komende periode sprake is
van verstrekkende veranderingen, en niet van een constante situatie. Zowel de financiële wereld (Euro/Emu) als ook het veld van de
gezondheidszorg (fusies, zorgketens, sector- en grensoverschrijdende zorg)
zijn sterk in beweging. Het is niet goed mogelijk op dit moment aan te geven
hoe deze ontwikkelingen van invloed zullen zijn op de risicoperceptie van
de banken ten aanzien van de zorgsector, en – in breder perspectief
bezien – de bereidheid van de banken, en de condities waaronder (onder
meer rentemarges) de zorgsector te blijven financieren. De financiële
wereld kent onvoorspelbare ontwikkelingen; daar worden we dagelijks mee geconfronteerd.
In het licht van het voorgaande zie ik geen grond om op voorhand aan te nemen
dat de toekomst geen problemen ten aanzien van de continuïteit van de
financiering zal laten zien.In dit verband wijs ik ook op het onderzoek van onderzoeksinstituut Nyfer
(«De Euro en het financieringsperspectief voor de sociale woningbouw
en zorgsector») waarin gesteld wordt dat de komende ontwikkelingen in
de financiële markten voor de zorgsector zullen resulteren in duurdere
bankleningen. Tevens wordt in dit verband benadrukt dat de instelling van
een Waarborgfonds Zorgsector voor de zorginstellingen in dit licht bezien
aan belang wint.Wellicht ten overvloede kan in samenhang hiermee gewezen worden op de
derde doelstelling. De genoemde bereidheid van banken staat vanzelfsprekend
niet los van de financiële rendementen die direct met de financieringsactiviteiten
samenhangen. De weinig enthousiaste opstelling van de banken in de discussie
over het Waarborgfonds vloeit hieruit voort. En hoewel er speculatie mogelijk
is over de omvang van de besparingen op korte of lange termijn, vriend en
vijand zijn het er wel over eens dat de instelling van een zekerheidsstructuur
zoals het voorgestelde waarborgfonds zal leiden tot lagere financieringskosten
voor de zorgsector.Niet goed valt in te zien welk bezwaar zou kunnen gelden tegen een constructie
waarbij, binnen de verantwoordelijkheidsverdeling die geldt binnen de zorgsector,
een groter deel van de collectieve middelen kan worden ingezet voor de directe
zorgverlening.De leden van de VVD-fractie konden zich voorstellen dat bij een vrijemarktwerking
in de gezondheidszorg borging gewenst, zo niet noodzakelijk is. Van deze marktwerking
is op dit moment echter geen sprake. Zij vroegen of de minister er vanuit
gaat dat de huidige situatie op termijn gaat veranderen.Het verschaffen van additionele zekerheden aan geldgevers, hetzij in de
vorm van een rijksgarantie, hetzij in de vorm van voldoende financiële
buffers op instellingsniveau, hetzij in de vorm van een waarborgfondsconstructie
zoals hier voorgesteld, is niet gebonden aan een bepaald ordeningssysteem.
Zowel in een situatie van centrale planning, als in het andere uiterste van
volledig vrije marktwerking in een sector kunnen voor genoemde vormen van
zekerheidsstelling ten behoeve van de financiers een plaats hebben. De voorgestelde
waarborgfondsconstructie is in dit opzicht «stelsel-neutraal».Verwacht wordt dat bij het instellen van een waarborgfonds de institutionele
beleggers terug zullen komen als financiers van de zorgsector. De leden van
de VVD-fractie vragen hoe de minister in dit kader de opstelling beoordeelt
van de institutionele beleggers op dit moment?Gedurende de periode van overheidsgegarandeerde leningen was de financiering
van de zorgsector volledig in handen van de instutionele beleggers. Met het
vervallen van het pluriforme garantiebeleid vanaf 1986 hebben institutionele
beleggers zich van de markt teruggetrokken. Dit had een eenduidige en rechtstreekse relatie met het vervallen van
het rijksgarantiebeleid.Immers, eerst na het vervallen van de Rijksgarantie werden de specifieke
karakteristieken van de zorgmarkt, namelijk de relatief geringe solvabiliteit
van de meeste instellingen, en de sterke invloed van de politiek op de ontwikkeling
van de financiële resultaten, factoren van belang in de risicoperceptie
van geldverstrekkers. Na het terugtrekken van de institutionele beleggers
hebben de banken de zorgmarkt betreden. Dit ging overigens wel gepaard met
een forse verhoging van de te betalen rente. Het verschil tussen gegarandeerde
en ongegarandeerde leningen bedroeg destijds een à anderhalf procent.Van onduidelijkheid met betrekking tot de toekomst van het stelsel van
financiering van de zorgsector was met name sprake in het begin van de jaren
negentig. De visie van de banken op de stelselwijzigingsvoornemens van de
overheid leidde tot een gewijzigde opstelling ten aanzien van de financiering
van de zorgsector, waardoor de nieuwbouw van eerst academische ziekenhuizen
en later revalidatieoorden stagneerde. De institutionele beleggers waren in
die periode reeds lang uit de markt verdwenen. Met een constructie waarbij
de betaling van rente en aflossing zeker wordt gesteld in de vorm van een
borg, te verstrekken door een goed geconstrueerd waarborgfonds, en waarbij
het Rijk garant staat voor de verplichtingen van het waarborgfonds, wordt
de toetredingsbarrière voor institutionele beleggers als financiers
van de zorgsector weer weggenomen.De leden van de VVD-fractie zouden graag van de minister vernemen of zij
niet van mening is dat met het oprichten van het waarborgfonds de afschaffing
van de garantstelling door de overheid de facto ongedaan wordt gemaakt, zodat
teruggekeerd wordt naar de situatie van voor 1988. Indien dit het geval is,
zo vroegen deze leden, waarom dan niet teruggekeerd naar de oude regeling
in plaats van weer een nieuw instituut in het leven te roepen.Voor financiers, maar ook voor de zorginstellingen, zou het het eenvoudigst
zijn dat het Rijk alle leningen zou gaan borgen, zoals bij het vroegere Rijksgarantiebeleid.
Dit acht ik echter onwenselijk, omdat daarmee de budgettaire risico's voor
het Rijk sterk zouden toenemen, terwijl het ook een uitvoerige bemoeienis
van het Rijk met de bedrijfsvoering van de instellingen zou kunnen vergen.
Het Rijk heeft indertijd besloten zeer terughoudend met het garantie-instrument
om te gaan en garanties zelfs in de debudgetteringregel op te nemen (meer
garanties zouden tot ombuigingen op de normale begrotingsuitgaven moeten leiden).
De overheid zou door de garantstelling betrokken raken bij financiële
problemen van alle afzonderlijke instellingen. Bij het Rijk zou een apparaat
moeten worden opgezet om het wel en wee van de instellingen te monitoren en
het overleg met geldgevers en in gebreke blijvende instellingen te voeren.
Ook dit zou een extra budgettaire belasting betekenen. Daarmee zou de klok
van het verkleinen van de omvang van de collectieve sector en de vergroting
van de instellingsverantwoordelijkheid weer worden teruggedraaid.De leden van VVD-fractie zouden graag vernemen waarom zij het systeem
van borging niet aan de zorgsector zelf is overgelaten.Naar de noodzaak van een achterborging door de overheid is een uitvoerige
studie verricht door een ambtelijke werkgroep waarin het Ministerie van VWS,
het Ministerie van Financiën, en de Nederlandse Zorgfederatie vertegenwoordigd
waren. (Eindrapport Werkgroep Waarborgfonds Zorgsector; 30 mei 1996).
Conclusie van dit ambtelijke rapport was onder meer dat een waarborgfonds
zonder achtervang van de Rijksoverheid niet zal leiden tot significante
kostenvoordelen. Verder werd geconcludeerd dat een waarborgfonds met achtervang
van de rijksoverheid wel kan leiden tot meetbare rentevoordelen voor de zorgsector.
Mede naar aanleiding van deze studie is besloten dat een achterborg van de
overheid acceptabel zou zijn mits ook de zorginstellingen risicodragend in
de waarborgfondsconstructie zouden participeren. Zulks is in de uiteindelijke
waarborgfonds-constructie ook geregeld. Voor deelnemende instellingen geldt
een obligoverplichting van 3%; hetgeen impliceert dat bij het in financiële
problemen geraken van het waarborgfonds, de deelnemende instellingen aangesproken
kunnen worden (in de vorm van tijdelijke renteloze leningen) voor 3% van de
omvang van de geborgde leningen. Aldus heeft niet alleen de overheid maar
hebben ook de zorginstellingen een belang bij het goed functioneren van het
fonds.Een verdere overweging mijnerzijds is dat een goed functionerend waarborgfonds
belangen met een algemeen maatschappelijke strekking dient, en niet primair
gericht is op het belang van een individuele instelling. In deze constatering
vind ik een additionele rechtvaardiging voor een betrokkenheid van de overheid.Tenslotte zouden de leden van de VVD-fractie graag van de minister vernemen
wat haar verwachtingen zijn met betrekking tot participatie van zorginstellingen
aan dit fonds.De redenen waarom vrijwilligheid een centraal uitgangspunt vormt in de
vormgeving van het Waarborgfonds zijn toegelicht op bladzijde 5 van de memorie
van toelichting. Het principe van vrijwilligheid brengt met zich mee dat elke
individuele zorginstelling ten aanzien van de vraag rond toetreding tot het
Waarborgfonds een kosten-batenafweging zal maken. Aan de batenkant spelen
met name de te behalen – en voor de instelling te behouden – rentevoordelen
een rol. Aan de kostenkant zullen door de zorginstelling in de beschouwing
betrokken worden:• De te betalen «afsluitpremie» (disagio);• De inschatting van de kans dat het Waarborgfonds in de praktijk
een beroep zal moeten doen op de obligo-verplichting (de soliditeitsperceptie);• De bureaucratische belasting voor de zorginstelling die voortvloeit
uit toetreding tot en deelname aan het Waarborgfonds;• Niet-materiële aspecten, zoals de mogelijke vrees voor overdreven
regel- en bemoeizucht door het Waarborgfonds.Met betrekking tot de te behalen rentevoordelen geldt dat op dit moment
sprake is van nacalculatie van rentekosten. Dit betekent dat, ongeacht het
niveau van de kosten, de instelling de rentekosten vergoed krijgt. Dit impliceert
tevens dat een door borging te behalen voordeel afgeroomd wordt, waardoor
per definitie voor de individuele instelling een negatieve kosten-batenverhouding
resteert. Om deze reden is het noodzakelijk, naast overwegingen van meer algemene
aard, dat de beleidsregels ex Wet Tarieven Gezondheidszorg op dit punt aangepast
worden. Partijen zijn in COTG-verband doende met het ontwikkelen van een rentevergoedingssysteem
op normatieve basis.Indien dit systeem niet tijdig gereed is, zal een overgangsregime met
betrekking tot de rentenacalculatie worden toegepast. Dit zal bestaan uit
een regeling waarbij, in geval van geborgde leningen, een opslagpercentage
gehanteerd wordt als beleidsmatig bepaald substituut voor het afgeroomde rentevoordeel.
In dat verband heb ik in antwoord op vragen in de Tweede Kamer,
en schriftelijk richting het Centraal Orgaan Tarieven Gezondheidszorg, het
percentage van 0,6% genoemd.Dit is een beperkt, maar naar verwachting voor een korte periode voldoende
voordeel om – na aftrek van kosten – toetreding tot het Waarborgfonds
interessant te maken voor zorginstellingen. Ik ga er daarbij vanuit dat deze
kosten-baten afweging niet wezenlijk verschilt voor de financieel sterkere
of de financieel zwakkere instellingen. In dat verband moet er op gewezen
worden dat het toezichthoudende regime van het Waarborgfonds lichter is naarmate
de financiële positie van de zorginstelling sterker is. Dit aspect weegt
voor financieel solide instellingen dus minder in de totale afweging van kosten
en baten in ruime zin. Ik ga er op grond van deze mechanismen op voorhand
van uit dat de aantrekkelijkheid van het Waarborgfonds per saldo niet wezenlijk
verschilt voor de verschillende instellingscategorieën. In dit kader
merk ik tot slot op dat «het laten kijken in de financiële keuken
van de instelling» naar mijn zienswijze geen zwaarwegende factor zal
zijn in de afwegingen van zorginstellingen. Immers, ik ga er van uit dat banken
op dit moment ook een gedegen cijfermatig inzicht eisen alvorens tot het verstekken
van omvangrijke leningen over te gaan. Ik kan mij niet voorstellen dat een
financiële verantwoording jegens een Waarborgfonds op een andere manier
beleefd zou worden dan een soortgelijke verantwoording richting banken. Voorts
wijs ik erop dat ik recentelijk met alle betrokken partijen Meerjarenafspraken
heb gemaakt, waarin het streven naar betere transparantie en verantwoording
nadrukkelijk door alle betrokkenen partijen onderschreven wordt.Kortom, alles afwegende kan ik mij nauwelijks voorstellen, ook gelet op
de voortdurende roep vanuit de zorgsector om ruimere financiële kaders,
dat zorginstellingen de mogelijkheid om op eenvoudige wijze een deel van hun
budget te kunnen realloceren voor zorg niet zouden benutten. Ik ga dan ook
uit, evenals de NZf, van een brede deelname. 2. Vragen CDA-fractieDe leden van de CDA-fractie vroegen of een eventueel verdwijnen van de
NZF consequenties voor het oprichten en instandhouden van het waarborgfonds?Een eventueel verdwijnen van de NZf als organisatie heeft geen consequenties
van het oprichten en het instandhouden van het Waarborgfonds.De leden van de CDA-fractie vroegen of er op langere termijn bijvoorbeeld
nog behoefte is aan die voorziening. Welk beleid wordt er door de overheid
ten aanzienvan die voorzieningen gevoerd? Welke veranderingen in wet- en regelgeving
worden verwacht?Is de minister niet met deze leden eens, dat het risico dat het Waarborgfonds
moet bijspringen, wordt vergroot?Eerder heb ik erop gewezen dat zowel de zorgsector als de financiële
wereld sterk in beweging zijn. Het Waarborgfonds Zorgsector ziet zich voor
de taak gesteld in een dergelijke niet-statische omgeving de balans te bewaren
tussen de belangen van alle betrokkenen. Het is evident, voor zowel de NZf
als de overheid, dat het Waarborgfonds geen obstakel dient te zijn voor beleidsmatig
gewenste ontwikkelingen. Ik wijs erop dat dit aspect een van de redenen is
geweest om te kiezen voor het principe van vrijwillige toetreding. De vrees
bestond (deze werd met name door de NZf nadrukkelijk beleefd) dat een verplichte
toetreding tot het Waarborgfonds deze organisatie het karakter zou verlenen
van een monopolist, die zich verzekerd weet van zijn klandizie. Verwacht werd
dat een dergelijke positie niet in positieve zin bij zou dragen aan een klantgerichte
opstelling, een natuurlijke geneigdheid om oog te houden voor
de ontwikkelingen in het veld, en om de bureaucratische belasting voor de
deelnemende instellingen zo beperkt mogelijk te houden. Dit als algemene achtergrondschets.Ik kan mij niet op voorhand verenigen met de stelling van de leden van
de CDA-fractie dat de door hen geschetste ontwikkelingen het risico vergroten
dat het Waarborgfonds moet bijspringen.De geschetste ontwikkelingen hebben in hoge mate het karakter van: inspelen
op de wensen van de patiënt/consument. Ik zie in een dergelijke vraaggerichte
opstelling van zorgaanbieders niet een vergroting van het risico dat de continuïteit
en het gebruik van de bestaande voorziening op wat langere termijn wordt aangetast.
Integendeel, het achterwege blijven van een dergelijke klantgerichte vernieuwing
in zorginstellingen zou mijns inziens de marktpositie van zorgvoorzieningen,
en daarmee hun continuïteit, niet ten goede komen. Een dergelijke situatie
lijkt mij geenszins in het belang van een Waarborgfonds. De vrees van de CDA-leden
dat het Waarborgfonds een belang zou hebben bij het tegengaan van vernieuwing
deel ik dan ook niet. Dat het Waarborgfonds in zijn benadering van zorginstellingen
alsmede met betrekking tot de formele regelingen alert zal dienen in te spelen
op belangrijke ontwikkelingen acht ik vanzelfsprekend.De leden van de CDA-fractie vroegen waar het optimisme van de minister
op is gebaseerd dat er medio 1999 wel een rentenormeringssystematiek
voor de lang lopende leningen zal zijn, gelet op de ervaring dat het de afgelopen
15 jaar niet gelukt is een bruikbare normerings systematiek te ontwikkelen.
Gaat het waarborgfonds ook door als er op termijn geen rentenormerings-systematiek
tot stand komt?Het is dezerzijds niet bekend dat er reeds 15 jaar gewerkt wordt aan het
totstandbrengen van een bruikbare normeringssystematiek. Ik ga er op voorhand
vanuit dat, evenals dat bij de normering van de korte rente het geval was,
het mogelijk is tot een adequate normeringssystematiek te komen indien alle
betrokken partijen daadwerkelijk een gezamenlijke inspanning leveren. Het
is mij bekend dat er vanuit de NZf een aantal voorstellen bij het COTG zijn
ingediend. Ik verwacht, mede op basis van mijn toezegging in de Tweede Kamer,
dat het COTG op afzienbare termijn met een werkbaar voorstel zal komen.Ik zie geen reden de oprichting van het Waarborgfonds uit te stellen op
grond van de mogelijkheid dat de structurele regeling voor de rentenormering
nog niet door het COTG is vastgesteld. Enerzijds omdat ik hiervan geen positieve
stimulans van zie uitgaan voor het totstandbrengen van een rentenormeringssysteem.
Anderzijds omdat, mochten de totstandkoming van het Waarborgfonds en de structurele
regeling voor rentenormering in de tijd niet synchroon lopen, de overgangsregeling
toegepast zal worden. Ik ga bij deze overgangsregeling nadrukkelijk uit van
een tijdelijk karakter, waarin gelijktijdig voor de lange termijn aan een
andersoortige regeling wordt gewerkt. Het kan voor de totstandkoming van een
dergelijke structurele regeling zelfs bevorderlijk zijn dat na de oprichting
van het Waarborgfonds Zorgsector een zekere periode de overgangsregeling van
kracht is. Mijn verwachting is dat het operationeel zijn van het Waarborgfonds
zal bijdragen aan een convergentie in regelingen, voorwaarden en rentetarieven,
en op die wijze het technisch uitwerken van een adequate regeling voor de
langere termijn vereenvoudigt.Gesteld dat als gevolg van de geringe marge de commerciële banken
zich terugtrekken, hebben dan de institutionele beleggers voldoende potentieel om in de financieringsbehoefte te voorzien, zo vroegen de leden
van de CDA-fractie.Voor- en tegenstanders van het Waarborgfonds zijn eensgezind in hun conclusie
dat de voorgestelde zekerheidsstructuur de financierbaarheid van de zorgsector
zeker stelt. Zeker indien het Waarborgfonds door een onafhankelijk rating-instituut
zou worden voorzien van een triple-A rating, waardoor in Europees verband
opgetreden kan worden, zal de financierbaarheid van de sector substantieel
verruimd worden. (Zie in dit verband ook de brief van de ING-Bank aan de leden
van de 2e Kamer; d.d. 29 oktober 1997)Ter voorkoming van misverstanden is het goed te memoreren dat het obligo
3% bedraagt van de restschuld. Dit obligo is door het Waarborgfonds inroepbaar
indien de kritische ondergrens ten aanzien van de vermogenspositie van het
Waarborgfonds onderschreden wordt. Het obligo wordt aan de deelnemende instellingen
terugbetaald indien de vermogenspositie van het Waarborgfonds weer op een
veilig niveau is aangekomen. Er is dus sprake van een tijdelijk bijspringen
in de vorm van een lening aan het Waarborgfonds door de aangesloten instellingen.De vraag of het rentevoordeel niet tenietgedaan wordt door het risico
dat het obligo ingeroepen wordt is niet te beantwoorden zonder tal van aanvullende
veronderstellingen. De waarschijnlijkheid dat zich een dergelijk scenario
voltrekt is op voorhand niet met zekerheid te bepalen. In de cijfermatige
exercities rond de bepaling van de zekerheidsstructuur is vanzelfsprekend
uitgegaan van de doelstelling een dergelijke situatie te allen tijde te voorkomen.
Welke subjectieve waarschijnlijkheid instellingsdirecties hanteren is dezerzijds
niet bekend. Wellicht is het in dit verband zinvol een aantal aspecten en
verhoudingsgetallen de revue te laten passeren aan de hand van een fictief
voorbeeld. Stel: we spreken over een lening van f 10 miljoen met een
looptijd van 40 jaar. De gemiddeld uitstaande schuld over deze periode bedraagt
f 5 miljoen. Het gemiddelde jaarlijkse rentevoordeel zou op grond van
het door mij voorgestelde opslagpercentage neerkomen op 0.6% (dit is een bedrag
van f 30 000). Stel: het obligo zou worden ingeroepen, en stel verder
dat dit de duur heeft van een jaar. Het door de instelling aan het Waarborgfonds
te lenen bedrag is afhankelijk van het moment waarop het obligo wordt gevraagd,
want het is een percentage van de restschuld. Stel dat we ook hierbij uitgaan
van het gemiddeld uitstaande bedrag over de looptijd. Het maximum obligo bedraagt
dan (3% van 5 miljoen=) f 150 000. Gesteld wordt dus dat er tegen
kosten geleend moet worden, en dat dit geschiedt voor de periode van een jaar.
Om in dat jaar de rentekosten gelijk te doen zijn aan de rentevoordelen (in
dat ene jaar, en niet over de looptijd van 40 jaar) zou het rentepercentage
op die betreffende lening het niveau van (100/3 * 0.6% =) 20% dienen te bedragen
(ter vergelijking: de rente voor kort krediet ligt momenteel in de ordegrootte
van 4%). Meer algemeen gesteld: het lijkt mij onmogelijk een realistische
situatie te schetsen waarin de zich mogelijk voordoende kosten van het obligo
de rentebaten (voor de korte termijn, maar zeker voor de gehele looptijd van
de lening) zouden tenietdoen.De leden van de CDA-fractie vroegen of de minister nog eens precies kan
aangeven wanneer een beroep kan worden gedaan op de Commissie sanering ziekenhuisvoorzieningen
en wanneer het Waarborgfonds wordt aangesproken.De relatie van het Waarborgfonds Zorgsector met de Wet Ziekenhuisvoorzieningen
(WZV) is dat het fonds de realisering/financiering van investeringen tegen
zo gunstig mogelijke voorwaarden mogelijk maakt. De Commissie
sanering ziekenhuisvoorzieningen (CSZ) voorziet op basis van het Besluit Financiering
Sanering Ziekenhuisvoorzieningen in de financiële gevolgen van sanerings/herstructureringsprocessen
van ziekenhuisvoorzieningen op grond van overheidsbeslissingen in het kader
van de WZV. De commissie beslist omtrent het vaststellen van een subsidie
en houdt toezicht op de sanering/herstructurering.Kortom: het Waarborgfonds Zorgsector en de Commissie sanering ziekenhuisvoorzieningen
dienen ieder een ander doel. De komst van het Waarborgfonds heeft derhalve
geen invloed op de positie van de CSZ. 3. Vragen PvdA-fractieDe leden van de PvdA-fractie zouden graag begrijpen waarom de minister
bezorgd is over de beschikbaarheid van middelen voor langlopende investeringen
in de zorgsector. Ook zouden zij graag nog eens helder willen krijgen wat
de kosten en baten voor de overheid zijn. Dit laatste met expliciete aannames
ten aanzien van de deelname aan het fonds. Bij niet verplichte deelname verwachtten
de leden van de PvdA-fractie dat juist de zwakke broeders gebruik van deze
borgstelling zullen moeten maken, terwijl de sterkere niet deel zullen nemen.
De overheid zal dan toch erop moeten rekenen dat haar achterborg zijn ook
geld kan gaan kosten. Overigens stonden deze leden positief tegenover maatregelen
die het gezond financieel beheer zouden stimuleren. Zij wilden weten of de
minister dit borgfonds daartoe een geëigend instrument vindt.Met betrekking tot de vraag naar de ratio achter het fonds en de vraag
naar de beschikbaarheid van middelen verwijs ik naar het antwoord op de vragen
van de VVD-fractie.Ten aanzien van de vraag naar de kosten en baten van het Waarborgfonds
voor de overheid hecht ik er aan te benadrukken dat het mij bij de «baten
van een waarborgfonds» om meer gaat dan louter de rentevoordelen. Het
gaat mij evenzeer om het veilig stellen van de financierbaarheid van de sector
op de lange termijn, en het inbouwen van additionele prikkels voor goed financieel
management via de toezichtfunctie van het Waarborgfonds. Met betrekking tot
de kosten en baten in financiële zin is het niet eenvoudig in kort bestek
de discussie te reproduceren die hierover tijdens het algemeen overleg in
de Tweede Kamer op 8 oktober 1997, en in de periode daarna, gevoerd is. In
mijn reactie van 15 oktober 1997 op een door de staf van de Commissie voor
Rijksuitgaven opgestelde kosten-batenanalyse heb ik aangegeven dat zelfs bij
een zeer lang ingroeitraject van 15 jaar, in het jaar 2018, een structurele
opbrengst van 126 miljoen zal worden gerealiseerd. Daarbij heb ik tevens aangegeven
dat, gegeven het feit dat de 120 miljoen initiële storting niet wordt
«uitgegeven» maar belegd, ook het beleggingsresultaat bij de afwegingen
dient te worden betrokken. Mijn reactie op de betreffende notitie van de staf
van de Commissie voor Rijksuitgaven werd onderschreven door het Ministerie
van Financiën. Met betrekking tot de cijfermatige veronderstellingen
ten aanzien van zowel ingroeitraject, de omvang van de potentiële markt,
het te behalen rentevoordeel, als beleggingsresultaten, moge ik kortheidshalve
verwijzen naar de desbetreffende notitie (VPZ-97644; d.d. 15 oktober
1997). Overigens moge het duidelijk zijn dat bij cijfermatige exercities met
een toekomstige reikwijdte van 20 jaar in zekere mate sprake is van een indicatief
karakter geen sprake is van keiharde zekerheden. Om die reden zijn de cijfermatige
veronderstellingen die gehanteerd zijn aan de voorzichtige kant gehouden.
Andere veronderstellingen leiden vanzelfsprekend tot andere uitkomsten. De
ING-Bank kwam bijvoorbeeld in zijn schrijven van 29 oktober 1997 aan
leden van de Tweede Kamer tot de conclusie dat op termijn een jaarlijkse besparing
van 225 miljoen gerealiseerd zou worden. Zoals in de memorie van toelichting is aangegeven is ten aanzien van de
structuur van het Waarborgfonds een principiële keuze gemaakt voor toetreding
tot het Waarborgfonds op basis van vrijwilligheid. Hoewel vanuit de functie
van het Waarborgfonds door alle betrokken partijen een zo breed mogelijke
deelname door zorginstellingen voorgestaan wordt, is toch niet gekozen voor
de in dat licht bezien wellicht logisch lijkende optie van verplichte deelname.Overwegingen hierbij waren:– Gelet op de doelstelling dat het Waarborgfonds mede dient te fungeren
als een additionele prikkel voor goed financieel management in zorginstellingen,
moet gegadigden die naar de maatstaven van het fonds «de zaken niet
op orde hebben» de toegang geweigerd kunnen worden.– De mogelijkheid tot «selectie aan de poort» om al
te risicovolle potentiële deelnemers vooralsnog te weigeren vormt een
essentieel onderdeel van het gehele arrangement. Immers, zou het Waarborgfonds
het negatieve imago van een «kneuzenfonds» krijgen dan vergroot
dat de kans dat de belangstelling van financieel sterkere instellingen zal
afnemen. In een dergelijk scenario zou de vrees van de PvdA-fractie dat louter
risicovolle instellingen door het fonds geborgd zouden zijn, en dientengevolge
de achterborg van de overheid een grotere kans loopt te worden aangesproken,
bewaarheid worden.Expliciet is er daarom voor gekozen dat het Waarborgfonds de mogelijkheid
heeft om «zwakke broeders» vooralsnog als deelnemer te weigeren.
De bedoeling is dat hiervan een extra impuls uitgaat om financieel orde op
zaken te stellen, de vrees bij potentiële deelnemers dat men financieel
bij moet springen voor anderen te reduceren, en de risico's voor de overheid
met betrekking tot een beroep op de achterborgstelling tot een minimum beperkt
te houden. In die zin heb ik ten aanzien van de consequenties van respectievelijk
toetreding op basis van vrijwilligheid dan wel verplichting tegengestelde
verwachtingen dan de PvdA-fractie. Eerder heb ik er reeds op gewezen dat een
situatie van verplichte toetreding voor het Waarborgfonds zou resulteren in
een monopolistisch getinte positie. Daarbij heb ik aangegeven dat ik de consequenties
daarvan niet positief waardeer.Gelet op de wijze waarop de toetredingscriteria zijn vormgegeven, en de
wijze waarop de rechten en plichten tussen Waarborgfonds en deelnemende zorginstelling
contractueel zijn geregeld, acht ik het Waarborgfonds Zorgsector een geëigend
instrument om een bijdrage te leveren aan goed financieel beheer in de sector.De leden van de PvdA-fractie waren geïnteresseerd in de samenhang
tussen deze financieringsvorm en de ontwikkeling die de minister in gang heeft
gezet waarbij wonen en zorgen als verschillende functies worden gezien en
ook worden gefinancierd. Zou het, in die lijn redenerend, niet voor de hand
liggen dat Verzorgings- en Verpleeghuizen gebruik maken van de borgmogelijkheden
die er voor de sociale woningbouw reeds zijn?De functie van een Waarborgfonds is het verstrekken van additionele zekerheden
aan de geldgever. Het is dus niet primair gericht op de zorginstelling respectievelijk
de woningbouwcorporatie (in het geval van WSW), maar op degene die geld geeft
aan deze instellingen. Aan de geldgever wordt in feite de garantie gegeven
dat, wat er ook gebeurt met de zorginstelling respectievelijk de woningbouwcorporatie,
hij verzekerd zal zijn van zijn rente en aflossing. Met betrekking tot de
vraag van de PvdA-fractie ten aanzien van de borgmogelijkheden is doorslaggevend
hoe de statutaire regelingen zijn ten aanzien van de mogelijke deelnemers
aan het Waarborgfonds. Huiselijk geformuleerd staat het Waarborgfonds Zorgsector
slechts open voor zorginstellingen, en het Waarborgfonds Sociale
Woningbouw slechts voor woningcorporaties. Het gaat er dus primair om wie
de lening aantrekt om iets te bouwen, en minder om wat zich in een gebouw
afspeelt. Verzorgings- en verpleeghuizen die zelf bouwen, en daartoe zelf
de lening aantrekken, hebben geen mogelijkheid zich tot het Waarborgfonds
Sociale Woningbouw te wenden. Een woningcorporatie, die een gebouw neerzet
ten behoeve van verhuur aan verzorgings- en verpleeghuizen zou zich daarentegen
voor een borging van de daaraan gebonden lening wèl tot het Waarborgfonds
Sociale Woningbouw kunnen wenden. Ten aanzien van het Waarborgfonds Zorgsector
geldt een spiegelbeeldige situatie. Een verpleeg/verzorgingshuis dat het gebouw
in eigen bezit heeft kan slechts borgen bij het Waarborgfonds Zorgsector.
Een woningbouwcorporatie die een dergelijk gebouw bezit en verhuurt aan een
verzorgings/verpleeghuis heeft geen toegang tot het Waarborgfonds Zorgsector.
De situatie is wat dit betreft dus volstrekt helder. Of in de nabije of verre
toekomst de respectievelijke statuten op dit punt wijzigingen zullen ondergaan
laat zich op dit moment niet raden. Een dergelijke verandering is echter fundamenteel
van aard, want hij raakt alle aspecten van een gekozen zekerheidsstructuur. 4. Vragen D66-fractieDe leden van de fractie van D66 hadden moeite met het onderhavige wetsvoorstel,
want het was hun niet duidelijk wat het fonds nu eigenlijk toevoegt.Met betrekking tot de inschatting dat het fonds vooral aantrekkelijk voor
financieel sterke instellingen is ga ik er van uit dat met mijn antwoord op
de vragen van de PvdA-fractie (die het tegengestelde vreest) alsmede met de
antwoorden op de vragen van respectievelijk VVD- en CDA-fractie een voldoende
antwoord op de vragen van de D66-fractie gegeven is. Met betrekking tot de
toegevoegde waarde van het Waarborgfonds vat ik de doelstellingen nogmaals
samen:– Het zeker stellen van de financierbaarheid van de zorgsector,
ook voor de lange termijn;– Het realiseren van financiering tegen de laagst mogelijke kosten;– Het introduceren van additionele prikkels voor adequaat financieel
management.Ik wijs erop dat binnen de sociale woningbouw reeds jarenlang een waarborgfonds
functioneel is met een grote toegevoegde waarde voor de sector en een heldere
structuur en procedures.Op dit moment is de rente op termijn die door het WSW worden geborgd slechts
enkele tientallen basispunten hoger dan die op staatstermijn terwijl voor
de zorgsector nu een verschil van meer dan 100 basispunten geldt.Hoewel de minister in de Tweede Kamer heeft gesteld dat het COTG over
zijn bezwaren is heengestapt was de leden van de D66-fractie toch uit toegezonden
correspondentie gebleken dat het COTG nog behoefte heeft aan extern deskundig
advies met name over de «te verwachten rentevoordelen ten opzichte van
de huidige rentekosten bij de invoering van borging via het waarborgfonds».
De leden van de D66-fractie vroegen of nog eens kan worden aangegeven wat
nu echt de meerwaarde van het waarborgfonds is.In het debat over het Waarborgfonds in de Tweede Kamer is door de diverse
fracties, met een ondertoon van zorg, gevraagd naar de bereidheid van het
COTG om medewerking te verlenen aan de uitvoering van politieke besluitvorming
rond het Waarborgfonds, gelet op de eerdere stellingname van het COTG. Ik
heb aangegeven dat het COTG recentelijk geen andere voorkeuren
heeft uitgesproken dan voorheen. Ik heb daaraan steeds toegevoegd dat ik op
grond van mijn contacten met het COTG alle aanleiding had te veronderstellen
dat het COTG loyaal uitwerking zal geven aan politieke besluitvorming, en
dat ik er op voorhand van uit ging dat ik niet van mijn aanwijzingsbevoegdheid
jegens het COTG gebruik zou hoeven te maken. Deze verwachting heb ik nog steeds.
In het Kamerdebat van november jl., en de daaruit voortvloeiende correspondentie
richting kamerlid Weekers en het COTG betreffende de technische vormgeving
van het overgangsregime rente-nacalculatie, heb ik op heldere wijze mijn opvattingen
en verwachtingen terzake verwoord. Ook dezerzijds is bekend dat het COTG kennelijk
de behoefte heeft op dit punt (het renteverschil tussen geborgde en ongeborgde
leningen) de zienswijze van de Nederlandse Vereniging van Banken, als direct
belanghebbende partij in deze discussie, te vernemen. Ik ga er van uit dat
het COTG, bij elke beleidsmatige discussie, als vanzelfsprekend geïnteresseerd
is in de opvattingen van alle betrokken partijen. Ik zie dan ook geen enkele
aanleiding om de eerder genoemde correspondentie met de NVB in verband te
brengen met scepsis en/of onzekerheid binnen het COTG.Met betrekking tot de vraag naar de opvattingen mijnerzijds over de meerwaarde
van het Waarborgfonds moge ik verwijzen naar de eerder gegeven antwoorden.De Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport,E. Borst-Eilers 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-19981999-25627-146a.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl