VMBO; Verslag algemeen overleg op 22 juni 2006 over onder meer het rapport van de IBO-werkgroep vmbo
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-05 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 30079, nr. 7

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

18-08-2006

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2005-2006

30079 nr. 7

27-07-2006

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamVragen en opmerkingen uit de commissieAntwoord van de bewindsliedenToezeggingenOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 30079Toon alle publicaties in het hoofddossier
Kamerdossier 26695Toon alle publicaties in dit dossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 62 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
30 079VMBO26 695Voortijdig school verlatennr. 7VERSLAG VAN EEN ALGEMEEN OVERLEGVastgesteld 27 juli 2006De vaste commissie voor Onderwijs, Cultuur en Wetenschap1 heeft op 22 juni 2006 overleg gevoerd met minister Van der Hoeven
van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap en staatssecretaris Rutte van Onderwijs,
Cultuur en Wetenschap over:– de brief van de minister van Onderwijs, Cultuur
en Wetenschap d.d. 8 december 2005 inzake het kabinetsstandpunt op het
rapport van de IBO-werkgroep vmbo (30 079, nr. 5);– de brief van de minister van Onderwijs, Cultuur
en Wetenschap d.d. 16 december 2005 inzake beantwoording van vragen naar
aanleiding van het AO van 22 juni jongstleden over het vmbo (30 079,
nr. 6);– de brieven van de minister van Onderwijs, Cultuur
en Wetenschap d.d. 18 januari resp. 24 februari 2006 inzake het
advies van de Onderwijsraad Betere overgangen in het onderwijs, en de beleidsreactie
hierop (26 695, nrs. 29 en 30);– de brief van de minister van Onderwijs, Cultuur
en Wetenschap d.d. 28 april inzake voortgang voortijdig schoolverlaten
(26 695, nr. 31);– als bijlagen zijn toegevoegd Aanval op de uitval,
Perspectief en actie, Werkagenda 2006–2010, Factsheets VSV, Samenvatting
Quick Wins en Good Practice, RMC-analyse 2004–2005 (Sardes);– de brief van de minister en staatssecretaris
Rutte van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap d.d. 28 april 2006 inzake
Aanval op de uitval (26 695, nr. 32);– de brief van de staatssecretaris van Onderwijs,
Cultuur en Wetenschap, Rutte, d.d. 2 mei 2006 inzake de kabinetsreactie
Interdepartementaal beleidsonderzoek (IBO) BVE: Risicoleerlingen en hun leerloopbanen
in het mbo (27 451, nr. 53);– de staat van de beleidsinformatie 2006, brief
en rapport van de Algemene Rekenkamer d.d. 17 mei 2006, pagina’s
18 t/m 34 en 54 en 55, hoofdstukken 3 en 6: voortijdig schoolverlaten (30 588,
nrs. 1 en 2).Van dit overleg brengt de commissie bijgaand beknopt verslag uit.Vragen en opmerkingen uit de commissieMevrouw Hamer (PvdA) is evenals het kabinet
van mening dat uitval en doorstroom een van de belangrijkste prioriteiten
en uitdagingen is voor de samenleving. Een vergelijking tussen het beeld dat
uit de papieren oprijst en de praktijk op de scholen roept de vraag op of
de oplossing in zicht is. Wat gaan minister en staatssecretaris, die hier
eveneens mee worstelen, doen?De papieren werkelijkheid van de cijfers is ingewikkeld. Het kabinet gaat
uit van 57 000 nieuwe schoolverlaters. De Enquête Beroepsbevolking
(EBB) komt op een aantal jongeren van 15 tot 24 jaar zonder startkwalificatie
van 251 000. Betekent dit dat de doelgroep beperkt wordt tot de nieuwe
schoolverlaters? Laat de politiek 200 000 jongeren kansloos?De PvdA heeft in een periode dat het slecht ging met het vmbo het boekje
Lang leve het vmbo gepubliceerd. Het IBO-rapport stelt gelukkig dat het daar
inmiddels veel beter mee is gesteld. Juist in vmbo en de twee onderste leerwegen
van het mbo speelt zich de grootste problematiek af. De in het boekje voorgestelde
diplomaplicht is door de regering overgenomen onder de noemer leerwerkplicht.
Hoe snel komt die wetgeving bij de Kamer? Wordt in die wetgeving geregeld
dat jongeren naar een startkwalificatie toe worden geleid? Veel problemen
liggen bij allochtone jongeren. Dat vraagt om een aanpak waarin met name deze
groep kansen worden geboden. Hoe gaat het kabinet dit vormgeven?Mevrouw Hamer haalt het advies van de Onderwijsraad aan voor betere overgangen
in het onderwijs. Er moeten doorlopende trajecten komen. Leerlingen moeten
extra leerperioden worden toegestaan. Er moet veel aan loopbaanondersteuning
worden gedaan. In de plannen van het kabinet worden deze drie essentiële
voorstellen gemist. Het kabinetsplan Aanval op de uitval stuit op kritiek
van de Algemene Rekenkamer. Het blijkt echter dat die zich richt op de oude
plannen. Zijn de oude plannen echter ooit aan een evaluatie onderworpen? Hoe
is vast te stellen dat de nieuwe plannen wel tot resultaat leiden? Moet niet
op een veel lager niveau dan de rijksoverheid de ruimte worden geboden om
de problemen aan te pakken? De brief van de Algemene Onderwijsbond (AOB) vraagt
om een check op ruimte voor de professionals die verantwoordelijk zijn voor
onderwijsontwikkelingen. Juist die moeten op hun verantwoordelijkheid voor
doorstroom en uitval aangesproken worden.Het debat moet niet vervallen in een discussie over cijfers. De minister
stelt dat de oplossing pas daar is met invoering van het onderwijsnummer.
Waarom wordt het advies van de Algemene Rekenkamer niet opgevolgd om meer
uit te gaan van de Enquête Beroepsbevolking?Mevrouw Hamer ziet in het IBO-onderzoek belangrijke voorstellen voor vmbo
en doorstroom naar het mbo. Opvallend is dat de problemen het grootste zijn
in de grote steden en het allergrootst in de vier grote steden. Schoolbesturen
en gemeentebesturen van de grote steden vragen om afspraken over resultaten
te maken. Gemeenten moeten zich vastleggen op prestaties bij het bestrijden
van schooluitval, de preventie via voor- en vroegschoolse educatie en het
aanpakken van het leesonderwijs. In ruil daarvoor krijgen de gemeenten de
benodigde regelvrijheid. In de vorm van een Amsterdamwet moet voor een onorthodoxe
aanpak gekozen worden, wellicht alleen voor de vier grootste gemeenten, omdat
het generieke beleid niet voldoet.De Adviesgroep vmbo heeft behartigenswaardige suggesties die snel in de
praktijk kunnen worden gebracht. Het verschil tussen de theoretische en gemengde
leerweg is zo klein dat samenvoeging voor de hand ligt. Vanuit het idee om
de theoretische leerweg meer beroepsgericht te maken, lijkt dit een goede
oplossing. Opgepast moet worden dat aan leerlingen geen onhaalbare eisen worden
gesteld. De toename van leerlingen uit het praktijkonderwijs die na overgang
naar het mbo in het eerste leerjaar afhaken is zorgwekkend. Wordt
deze schooluitvallers wel een juist perspectief geboden?Mevrouw Hamer merkt op dat de Adviesgroep vmbo vaststelt dat de schooluitval
het hoogst is in niveaus 1 en 2 van het mbo. Er is een start gemaakt met het
beter aansluiten van vmbo op mbo. Waarom wordt niet meer werk gemaakt van
een goede zorgstructuur voor deze twee niveaus? Veel scholen hebben in de
afgelopen periode experimenten opgestart met het oog op de genoemde en door
iedereen gewilde aansluiting. Een aantal daarvan is in de problemen geraakt,
omdat zij na de vroege start niet aan de nieuwe regelgeving voldoen. In afwachting
van de beroepsprocedure wordt een oordeel opgeschort. Het zou echter jammer
zijn als deze scholen worden gestraft.Het blijkt ontzettend ingewikkeld om voor niveau 1 goede stageplaatsen
te vinden als gevolg van de moeilijke accreditatie van die plaatsen. Moet
niet overwogen worden om de regelgeving minder knellend te maken?Mevrouw Vergeer (SP) stelt vast dat ondanks
alle beleidsbrieven en rapporten sinds 2002 de problematiek hetzelfde is gebleven.
Tevens zijn de exacte cijfers over de omvang nog steeds niet bekend. De mate
van overeenstemming over wat moet gebeuren is echter groot. Leerplichtambtenaren
en scholen moeten niet alleen brieven sturen, maar moeten op bezoek gaan bij
ouders en leerlingen. Het vreselijke voorval op het Terracollege laat zien
dat er geen persoonlijk contact is geweest. Alle rapporten zeggen echter dat
persoonlijke coaching van de zorgleerling en het erbij betrekken van het gezin
noodzakelijk is. Gaat in het komende schooljaar bij elk gezin met een gewichten-
of lwoo-leerling (leerwegondersteunend onderwijs) iemand van het schoolteam
op bezoek? Wordt er een ouderbetrokkenheidsplan gemaakt? Wordt dat plan ook
gehandhaafd om vrijblijvendheid uit te sluiten? Bij weigering van ouders die
zich in een criminele omgeving bevinden, moet niet uitgesloten worden om Justitie
erbij te betrekken. Het Landelijk Platform Allochtone Ouders en Onderwijs
(PAOO) stelt voor om ouders door een verplichte stage de school van hun kind
te laten verkennen. Dit prima voorstel vraagt om wettelijk te regelen om ouders
van zorgleerlingen een programma van ouderbetrokkenheid en opvoedingsondersteuning
aan te bieden. Wat is hierop de reactie van de minister?De AOB stelt dat schooluitval een gevolg is van factoren zoals het nieuwe
leren: het docentarme leren en de leraar op loopafstand. Dat pakt vooral voor
zwakke leerlingen slecht uit. Ook de grootschaligheid, haaks op de behoefte
aan persoonlijk contact, helpt niet mee. Ook is er behoefte aan een hele docent
in plaats van een docent opgesplitst in functies conform de arbeidsdeling
aan de lopende band.Mevrouw Vergeer wijst erop dat in het praktijkonderwijs en het vmbo het
meeste wordt gespijbeld. De regels stellen dat ongeoorloofd verzuim direct
bij de ouders moet worden gemeld en binnen drie dagen bij de leerplichtambtenaar.
Is de minister bekend wat de praktijk op de scholen is? Hebben de leerplichtambtenaren
voldoende formatie voor persoonlijk contact of bezoek? Uitval op vmbo en mbo
is vaak een gevolg van de taal- en leerachterstand van allochtonen en autochtonen
in het eerste leerjaar. Doelstelling van het kabinet is dat slechts 70%
van de doelgroep naar de vroeg- en voorschoolse educatie gaat. Waarom wordt
de overige 30% ongemoeid gelaten?Vastgesteld is dat vmbo en mbo de eigen uitval creëren als gevolg
van een niet-deugdelijk stelsel. Het vmbo-diploma suggereert dan ook onterecht
het einde van een traject. Het traject bij een roc is daarentegen pas afgerond
na het behalen van een startkwalificatie. Vanwaar deze knip in het stelsel?
Daar vindt ook de groenpluk door het bedrijfsleven plaats. De bovenbouw van
het vmbo sorteert voor, met heel weinig effect en een heel laag rendement
als resultaat. De klassen 3 en 4 zijn geen goede voorbereiding op het mbo
of goede beroepsopleidingen. 50% van de leerlingen in de
vmbo-bovenbouw volgt in het mbo een andere beroepsopleiding. Daar klopt toch
iets niet? Het veel tijd en geld in verbeterde aansluiting steken heeft geen
zin als de programma’s in de bovenbouw van vmbo en mbo niet op elkaar
zijn afgestemd. Voorsorteren op een beroep moet pas op het roc gebeuren, zeker
tegen de achtergrond van de doorlopende leerlijn. De bovenbouw van het vmbo
moet dan ook tot een oriëntatiefase worden gemaakt.Mevrouw Vergeer stelt voor om leerlingen die niet naar havo of vwo gaan,
in het vmbo een opleiding in kleinschalige en wijkgebonden scholen te geven
die praktisch is ingericht met een nadruk op taalverwerving, burgerschapsvakken,
snuffelstages en oriëntatie op beroepen. Het ideaal is dat de school
verantwoordelijk is voor de wijk en, bijvoorbeeld, het buurthuis opknapt.
De minister stelt een langere leerplicht voor de leerling voor en een zorgplicht
voor de school. Dat neemt de oorzaak van de uitval, het gebrekkige onderwijs
en de kronkelige leerroute, echter niet weg.De minister gaat in een brief in op de bekostigingsproblemen bij arrangementen
van het voortgezet onderwijs en het roc. Blijkbaar geven die arrangementen
aanleiding tot getouwtrek over bekostiging. Ook dit lapwerk leidt tot onduidelijkheid
over de verantwoordelijkheidsverdeling. Dit pleit eveneens voor verandering
van de onderwijsstructuur.Mevrouw Vergeer vindt dat het vavo (voortgezet algemeen volwassenenonderwijs)
een rol heeft bij voorkoming van schooluitval, ook in de context van de Lissabondoelstellingen.
Het is dan ook vreemd dat leerlingen met een vo-diploma, vaak vmbo-t, niet
meer via het vavo kunnen opstromen richting havo en vwo. Kan de staatssecretaris
dit met ingang van het nieuwe schooljaar alsnog mogelijk maken?De heer Jungbluth (GroenLinks) is van mening
dat vrijheid van onderwijs inhoudt dat ongelijkheid wordt gereproduceerd.
Het beleid moet erop gericht zijn om dat bij te sturen. De ongelijkheid wordt
geïndiceerd bij de Cito-toets, maar ook bij het voortijdig schoolverlaten.
Vooral kansarm geboren leerlingen maken kans om uit te vallen. Het kabinet
heeft voor de drop-outs als doel een halvering gesteld tussen 2002 en 2010.
Dat doel blijkt wishful thinking, ook nu de huidige voorstellen niet meer
hoop bieden. Schoolverlaten is het gevolg van een meerjarig proces met een
tumultueus verloop. Deze leerlingen zijn bij de expliciete en impliciete sortering
steeds in de foute hoek belandt, inclusief een negatieve schoolse identiteit
bij leerling en leerkrachten. Er heerst overeenstemming dat die intensieve
aandacht, structuur en perspectief nodig hebben: voldoende lessen, beschikbare
stages, persoonlijke aandacht en kleinschaligheid. De vraag is of scholen
dat kunnen leveren met het huidige budget. Is dat het geval volgens de minister?
Is de minister bereid om te laten checken of de scholen de gevraagde waar
leveren?Sommige schoolverlaters kiezen bij hun drop-out voor een direct inkomen,
vaak begrijpelijk gezien de arme gezinnen waarin zij leven. Die komen er echter
bekaaid vanaf als het werk niet past in hun leerwerkcombinatie. Hoeveel drop-outs
in deze categorie zitten, is onbekend, wat kenmerkend is voor de situatie.
Er bestaat schandalig weinig inzicht in wat zich voltrekt in de hoofden van
deze mensen, terwijl het niet moeilijk is om daarachter te komen. Wil de minister
hierop meer inzetten? Op deze kennisbasis moet immers begeleiding door ook
de docenten berusten.De heer Jungbluth wijst op de discussie of in deze gevallen de leerling
of het onderwijs faalt. In de Verenigde Staten wordt daarbij de vraag gesteld
of het geen «civil rightskwestie» is. De overheid moet kansarmen
een bepaald opleidingsniveau garanderen. Wat zijn echter de onderwijsrechten
van de kansarmen in Nederland, met een minister van Economische Zaken die
stelt dat er in de toekomst excellent education zal zijn voor slimme buitenlanders
die met «green cards» naar Nederland worden gelokt? Het toponderwijs
moet er ook voor kansarmen zijn. In de VS doen voorstellen de
ronde voor dubbele aantallen uren lezen en rekenen voor mogelijke drop-outs.
In Vlaanderen is het onderwijskansenbeleid onderwijsprioriteit nummer één.
In Duitsland zijn de lage prestaties van kansarme leerlingen onderwerp van
gesprek. In Nederland hangt het er maar een beetje bij, een belangrijke oorzaak
voor de latere uitval.De heer Jungbluth vindt dat de prioriteiten omgegooid moeten worden. Zo
moet bij de opleidingen een stagegarantie afgedwongen worden voor hun cursisten.
Wat is hierop de reactie van de minister? Koerst zij op kleinschaligheid voor
vmbo en mbo, inclusief parameters die worden gecheckt? Komt er een betere
beloning voor leerkrachten die zich specialiseren in onderwijs aan kansarme
groepen?Uit de vele reacties van het onderwijsveld op het nieuwe leren blijkt
dat veel leerkrachten zich ernstig zorgen maken over de stand van de pedagogiek
van het onderwijs voor kansarmen. Er is sprake van een ernstige crisis met
het gevaar van een verloren generatie. Een inspecteur van onderwijs zegt zelfs
charlatans te ontmoeten op dit vlak. Moet niet kritisch gekeken worden naar
het aanbod?De heer Jungbluth vindt dat helderheid verschaft moet worden over wat
er moet gebeuren in de lange aanloop naar schooluitval. Er zijn talloze tussendoelen
op jonge leeftijd die niet ter discussie mogen staan: prestatiemetingen en
toetsbare behandelingsplannen voor risicoleerlingen. De eindverantwoordelijkheid
voor die leerlingen ligt bij kabinet en parlement. Het ideaal is het beste
onderwijs voor de groep die er het meest van afhankelijk is. Tegenover faciliteiten
moeten controleerbare inspanningsverplichtingen van scholen staan, inclusief
extra beloning voor betrokken leerkrachten. Creëert de minister daartoe
de noodzakelijke voorwaarden?Mevrouw Kraneveldt (LPF) merkt op dat veel
ouders enkele jaren geleden het dreigende tekort aan leraren als grootste
probleem zagen. Het massale en vroegtijdige schoolverlaten, mede als gevolg
van achterstand en slechte doorstroom, vormt een veel grotere uitdaging voor
de komende kabinetten.Het rapport van de Algemene Rekenkamer liegt er niet om. Omdat het nieuwe
beleid verdacht veel lijkt op het beleid uit het verleden, mag aangenomen
worden dat de conclusies ook voor het nieuwe beleid gelden. Het kabinet trekt
veel uit de kast. Toch concludeert de Algemene Rekenkamer dat de grootte van
het probleem, zowel van oude als nieuwe vroegtijdig schoolverlaters (vsv’ers),
onbekend is. Betrouwbare nulmetingen zijn er niet. De registraties van leerplicht
en rmc overlappen elkaar en kennen validiteits- en betrouwbaarheidsproblemen.
Het totaaloverzicht van de Algemene Rekenkamer kent zelfs 13 000 vroegtijdig
schoolverlaters waarvan de herkomst onbekend is. Bovendien bestaat er geen
informatie over de niet-herplaatste leerlingen uit voorgaande jaren. Hoe groot
is deze groep en wat wordt daarvoor gedaan?Mevrouw Kraneveldt vraagt of gesteld kan worden dat twee derde van de
vsv’ers duurzaam werk heeft gevonden. Wat zegt dit over het probleem
van voortijdig schoolverlaten?De Algemene Rekenkamer constateert dat de beleidsdoelstellingen van de
verschillende departementen onderling tegenstrijdig zijn. Het is onaanvaardbaar
dat er niet goed wordt samengewerkt. De doelstellingen van SZW, werk boven
inkomen, en die van OCW, alle jongeren een startkwalificatie, blijken niet
verenigbaar. Wat heeft de gezamenlijke directie Leren en Werken in het afgelopen
jaar hieraan gedaan? Wat gaat het kabinet nog meer doen?Mevrouw Kraneveldt wijst erop dat met de aantrekkende economie het probleem
van de groenpluk toeneemt. Welke afspraken zijn of worden hierover met de
werkgevers gemaakt?De conclusies van het Andere overheidonderzoek, Je gaat erover of niet,
worden summier aangehaald in het rapport van de Algemene Rekenkamer.
Daarin is sprake van een perverse regelgeving inzake inrichting en bekostiging
van roc’s die belemmerend werkt bij doorstroming. Scholen met een preventief
beleid worden blijkbaar geconfronteerd met extra administratieve inspanningen.
Wat is de reactie van de minister op dit verwijt?Welk perspectief bieden de bewindslieden voor de toekomst? Het wetsvoorstel
over verlenging van de volledige leerplicht, ontwikkeling leerwerkplicht en
informatie/meldingsplicht rmc bereikt de Kamer pas in het najaar. Over de
voornemens in de brieven van april en mei bestaat een aantal vragen. Bij de
inzet van de extra middelen uit de Voorjaarsnota is voor de op een na grootste
post, IBO-aansluiting vmbo naar mbo 30 mln. vrijgemaakt, oplopend naar 103
mln. in het jaar 2011. Waaraan worden deze middelen voor de warme overdracht
tussen vmbo en mbo besteed?Mevrouw Kraneveldt vindt het teleurstellend dat de middelen voor innovatie
mbo pas in het jaar 2008 beschikbaar komen. Waarom kunnen die middelen gezien
de urgente problematiek niet eerder worden aangewend? Zijn die middelen overigens
voldoende?Bij een bijzonder knelpunt, de accreditatie van stageplaatsen voor risicodeelnemers
op niveau 1, constateren Onderwijsraad en de werkgroep Interdepartementaal
Beleidsonderzoek Beroepsen Volwassenen Educatie (IBO BVE) dat de strenge eisen
daarbij belemmerend werken met te weinige stageplaatsen als gevolg. De bve-instellingen
willen buiten deze regels om plaatsen regelen met het oog op betekenisvol
onderwijs. Als die benadering meer jongeren aan praktijkervaring helpt, moet
dit pleidooi opgevolgd worden. Graag een reactie van de minister.De heer Mosterd (CDA) is enthousiast over
de plannen van het kabinet. Na het steigerwerk via de rmc’s wordt de
kern van het probleem immers bereikt en goed aangepakt. Er blijft echter nog
genoeg te wensen over. Te waarderen is echter dat de leerloopbaan van de leerling
centraal staat. Bij de problemen die leerlingen daarbij tegenkomen, moet vervolgens
een oplossing gevonden worden.Schoolovergangen zijn een risico in een leerloopbaan. Problemen bij de
overgang van primair onderwijs naar voortgezet onderwijs moeten voorkomen
worden door adviezen van docenten en de Cito-scores. Wat vindt de minister
van deze instrumenten om uitval te voorkomen? Van belang is dat de gelden
van de rijksoverheid die scholen krijgen voor lwoo-leerlingen daadwerkelijk
leiden tot extra mogelijkheden en zorg. Ook bij de overstap van vmbo naar
mbo vallen vaak leerlingen uit. De minister legt een zorgplicht bij het vmbo,
die verantwoordelijk is voor de leerling tot het mbo die overneemt. Er moet
op gelet worden dat dit ook gebeurt. Bij het mbo wordt een zorgplicht neergelegd
voor de bbl’er (beroepsbegeleidende leerweg) zolang die geen stageplek
heeft.De heer Mosterd vindt dat nadrukkelijk ingezet moet worden op goede afstemming
tussen de verschillende schooltypen. Bij de overgang van vmbo naar mbo ligt
overigens altijd een versmalling in keuze voor. Dat staat echter een goede
afstemming tussen vmbo en mbo niet in de weg. De overheid moet in het algemeen
erop toezien dat het gebeurt en moet de zaak bovendien stimuleren. Is het
kabinet dit ook van plan?Het probleem van stageplaatsen in de grote steden moet genuanceerd worden.
Van de kenniscentra is bekend dat die het probleem minder groot achten. Het
is kennelijk goed oplosbaar. Wat is hierop de reactie van de minister? Een
tekort aan stageplaatsen kan overigens ook wijzen op een opleiding die niet
voorbereidt op werk waarvoor veel mensen worden gevraagd. Deelt de minister
deze constatering? Hoe wordt het onderwijs gestimuleerd om jongeren opleidingen
te laten kiezen waarin emplooi te vinden is?De heer Mosterd waardeert de extra aandacht voor de coach/mentor van de
leerling. Niet elke leerling kan immers terugvallen op minstens één
ouder voor begeleiding in moeilijke tijden. Die leerling moet ook op die hulp kunnen rekenen en die daadwerkelijk kunnen inroepen. Graag een
reactie van het kabinet hierop.Het voor het bestrijden van uitval vrijgemaakte geld stemt tot tevredenheid.
Ook de voortvarende uitvoering van de motie-Verhagen, om de leerplicht voor
niet-gekwalificeerden waar nodig te verhogen tot 23 jaar, valt in goede aarde.
De specifieke plaats van het praktijkonderwijs moet in de gaten worden gehouden.
Hoe staat het met de toeleiding naar werk voor deze groep leerlingen? Is de
indruk terecht dat de werkgelegenheid geen groot probleem vormt?De heer Mosterd constateert dat het mbo volop bezig is met competentiegericht
werken. Een valkuil kan zijn dat vmbo en mbo qua ontwikkeling niet gelijk
opgaan. Heeft de regering zich van een terugrol naar het vmbo vergewist?De afstemming van de onderwijsinhoud tussen vmbo en mbo vergt extra aandacht.
Nederland kennisland vraagt steeds meer om kennisontwikkeling op een hoog
niveau. De verbindingen tussen de verschillende onderwijsniveaus zijn eveneens
van belang. Er zijn immers maar enkele slimme wo’ers nodig om meer hbo’ers
en veel mbo’ers aan een duurzame arbeidsplaats te helpen.Mevrouw Lambrechts (D66) acht het vroegtijdig
schoolverlaten een groot maatschappelijk probleem, ook als het minder groot
zou zijn dan het probleem van het lerarentekort. Mensen zonder startkwalificatie
zullen daar immers een leven lang nadeel van ondervinden. Met de aantrekkende
economie vindt een optische verbetering plaats van het probleem. Dat mag de
inzet niet verminderen om het probleem aan te pakken. De ernst daarvan wordt
onderstreept door de notitie Jeugdwerkloosheid van het ministerie van SZW.
Ruim 20% van de jongeren zonder startkwalificatie is werkloos. Onder
jongeren van niet-Westerse afkomst zonder startkwalificatie is dat percentage
40. In 2005 blijkt een groep van 30 000 jongeren tussen 15 en 22 jaar «zonder
bestemming vertrokken».De resultaten van de gekozen aanpak zijn niet goed genoeg. De aantallen
vroegtijdig schoolverlaters lopen terug van 72 000 naar 57 000.
Om de doelstelling te halen, moet er meer gebeuren in de komende jaren. Het
gevraagde integrale plan, met veel bekende onderdelen, ligt er eindelijk,
waarmee het kabinet snel aan de slag moet. Die brengt op zichzelf de uitvoering
niet dichterbij. Een omissie is dat niet onderzocht is waarom de plannen niet
eerder tot succes hebben geleid. De verantwoordelijkheden bij de macro- en
microdoelstellingen zijn onvoldoende belegd. Weten docenten wat van hen wordt
verwacht? Het ontbreekt bij de cijfers overigens aan uitsplitsingen bij de
uitvallers naar regio en plaats. De gemiddelden geven geen zicht op de aantallen
uitvallers in de grote steden en dus waar de aanpak op moet worden gericht.
Daarop moet gefocust worden met heldere doelstellingen en een duidelijke verantwoordelijkheidsverdeling,
inclusief de benodigde middelen. De uitvoering moet hoe dan ook worden bewaakt.Mevrouw Lambrechts haalt het gezegde aan dat voorkomen beter is dan genezen.
De voor- en vroegschoolse educatie moet dan ook voor iedereen beschikbaar
zijn in de nabije toekomst. In het Onderwijsjaarverslag valt te lezen dat
25% van de vmbo’ers in de onderste twee leerwegen de eigen studieboeken
niet kan lezen. Dat leidt onvermijdelijk tot schooluitval. Het belang van
taalvaardigheid en begrijpend lezen wordt blijkbaar nog steeds sterk onderschat.Flexibiliteit is van groot belang. Er moet binnen de vast te stellen wetgeving
ruimte geboden worden voor het leveren van maatwerk. De rigiditeit bij regelgeving
en financiering bij het mbo is groot. De staatssecretaris moet in zijn overdrachtsdossier
de toezegging benadrukken dat in het najaar een voorstel komt om via de bekostiging
de flexibiliteit mogelijk te maken. Bij het vavo lijkt de nieuwe regelgeving
nieuwe problemen te veroorzaken. De uitwerking middels AMvB’s lijkt
ertoe te leiden dat er minder doorstroming plaatsvindt. Leerlingen
die een tijdje zijn uitgevallen in het voortgezet onderwijs kunnen niet meer
terug. Leerlingen die bij het vmbo tot de ontdekking komen liever eerst de
havo te willen doen, kunnen niet terecht bij het vavo.Mevrouw Lambrechts merkt op dat de financiën voor maatwerk, evaluatie
en uitrol pas in het jaar 2008 beschikbaar komen. Is het voor Aanval op de
uitval niet mogelijk om de 10 mln. reeds in 2006 te investeren?De heer Balemans (VVD) benadrukt dat vroegtijdig
schoolverlaten zowel een persoonlijk drama als een maatschappelijk probleem
is. Uitgaande van 160 000 voortijdig schoolverlaters (vsv’ers)
per jaar, weliswaar vervuilde cijfers, verlieten over de afgelopen vijf jaar
ongeveer 175 leerlingen per dag de scholen zonder startkwalificatie. De samenleving
heeft die mensen echter keihard nodig in de toekomst. De Algemene Rekenkamer
concludeert terecht dat het beleid in de afgelopen tien jaar heeft gefaald.
Het plan Aanval op de uitval is uitdagend en verfrissend, mede door de persoonlijke
verhalen waarmee de cijfers zijn opgeluisterd.Het lijstje van de werkagenda kent een aantal nieuwe voorstellen, maar
ook veel zaken waarmee wordt voortgeborduurd op bestaand beleid. De analyse
is dat er nog steeds nieuwe dingen fout gaan. Zo is duidelijk dat bestaand
beleid niet gehandhaafd of uitgevoerd wordt, als gevolg van bijvoorbeeld onduidelijke
verantwoordelijkheden. Hierbij spelen vier elementen: scholen, andere instanties,
onderwijsprogramma’s en financiën.De scholen worden verantwoordelijk gemaakt voor een adequaat spijbelbeleid,
inclusief het stimuleren van docenten om contact te leggen met ouders via
huisbezoeken. Hoeveel scholen trekken echter deze extra belasting in tijd
en aandacht?Naast de scholen zijn instanties zoals justitie, zorg, welzijn en de gemeenten
betrokken. Ook daar bestaat de behoefte aan duidelijke afspraken over de regie
en over wie knopen kan doorhakken en prioriteiten stelt. Valt het project
voor criminele jongeren onder operatie-Jong? Intensieve begeleiding en coaching
is een goed element. Wie kan daarbij de knoop doorhakken? Docenten zijn toch
geen sociaal werkers en psychologen? Een coach moet leerplichtambtenaar, school,
zorginstelling en justitie bij elkaar brengen. Die moet ook de bevoegdheid
krijgen om beslissingen te nemen. Hoe staat het overigens met de spijbelrechter?De heer Balemans leest bij de onderwijsprogramma’s dat de minister
spreekt van onderwijs op maat. Die moet aansluiten en op maat worden gemaakt.
Daarmee wordt succesvol geëxperimenteerd door het roc ASA in Amsterdam
met het oog op een geleidelijke overgang en een doorlopende leerlijn. Is de
minister bereid om meer initiatieven te laten ontplooien op dat terrein? Dat
kan ook op niveau 1. Over de doorlooptrajecten is niets te vinden in het plan.
Ook de flexibilisering van de bekostiging ontbreekt.De technische ontwikkelingen in de maatschappij maken dat het niveau van
de startkwalificatie over tien jaar wellicht ontoereikend is. Houdt de minister
hierbij de vinger aan de pols? De leerverplichting tot 18 jaar en de leerwerkverplichting
tot 23 jaar valt in goede aarde, zij het met de kanttekening dat voor de groep
van 19, 20 en 21 jaar de schooluitval in totaal 43% bedraagt. Die gedachtegang
vertoont een gat voor mensen van 18 jaar die inmiddels over (tijdelijk) werk
beschikken.De heer Balemans vraagt de minister of zij over voldoende financiën
beschikt om het plan uit te voeren. In de aanbiedingsbrief staat dat het accent
van de financiële verplichtingen ligt op het einde van de leerloopbaan.
Dit moet echter gecombineerd worden met een aanpak aan de voorkant. Wat is
hierop de reactie van de minister?De heer Slob (ChristenUnie) heeft met instemming
kennisgenomen van Aanval op de uitval. Een groot maatschappelijk probleem
wordt erkend en van veel oplossingen voorzien. Ondanks alle mooie
intenties is het resultaat van eerder beleid onderwerp van kritiek, bijvoorbeeld
door de Algemene Rekenkamer. Die stelt dat er weinig lerend vermogen bestaat
op dit vlak. In hoeverre is het nieuwe pakket, met oude onderdelen, goed doordacht
en mag er ook enige mate van effect worden verwacht? Er bestaat behoefte aan
goed cijfermateriaal om het probleem te kennen en om te kunnen meten of het
beleid effect heeft. Zo is het relatieve verzuim nog steeds niet in de cijfers
opgenomen, dat wil zeggen ingeschreven leerlingen die langer dan een maand
verzuimen.Het is zeer belangrijk om bij de uitvoering de verantwoordelijkheden strikt
te benoemen en uit te spreken. In de ketenbenadering moet iedereen weten wat
te doen om goed gezamenlijk op te kunnen treden. Dit speelt vooral bij het
overstappen tussen verschillende schoolvormen en het voorkomen van nieuwe
problemen. Wat is hierop de reactie van het kabinet?Bij de overgangsmomenten is een gedegen administratie door de scholen
van belang. Het onderwijsnummer kan daarbij een goede rol spelen. Het is echter
niet meer dan een hulpmiddel en dus geen doel. Alleen registratie is geen
oplossing.De heer Slob kan zich vinden in de argumentatie voor de afschaffing van
de partiële leerplicht en verlenging van de leerplicht. Als een startkwalificatie
voor het achttiende jaar is behaald, is er echter sprake van een escape. De
reacties op het veld zijn overigens kritisch wat betreft de leerplichtverlenging.
Motivatieproblemen worden daarmee immers niet verholpen, zodat het gevaar
van het onderwijs als veredelde hangplek op de loer ligt. Is daarmee rekening
gehouden? Zijn uitzonderingen op de regel mogelijk? Worden vmbo- en mbo-instellingen
goed toegerust met het oog op de kwetsbare categorie van ongemotiveerde leerlingen?De afstemming tussen de ministeries van SZW en OCW is van zeer groot belang.
Als daarbij steken vallen, zal dit nadelig zijn voor Aanval op de uitval.
Overigens zullen ook de gemeenten hun verantwoordelijkheid moeten nemen.De heer Slob merkt op dat er, alhoewel uitgesmeerd in de tijd, extra geld
beschikbaar is gekomen. Meer geld lijkt echter nodig. Financiering voor innovatieprojecten
komt pas in het jaar 2008 vrij. Wat is de ratio daarachter? Het probleem van
de zorgadviesteams in het mbo moeten worden aangepakt. In hoeverre kan daarvoor
meer geld worden vrijgemaakt dan 10 mln.? Aandacht wordt gevraagd voor de
kleinschalige opleidingen voor de ambachten die in de financiële problemen
dreigen te geraken.De opmerkingen van de fracties van SP en D66 over de Rutteregelingen worden
onderschreven. Er blijken problemen in de uitvoering te zijn, die lijken te
worden doorgeschoven naar de evaluatie.Over de mentor en coach staan mooie dingen in het plan. De fracties van
SP en GroenLinks hebben daarvoor in het verleden de aandacht gevraagd. Wat
zijn de voorstellen op dit vlak? Bij de verdeling van de financiën valt
dit onderwerp echter buiten de boot. Er moet aandacht komen voor de peer-to-peerprojecten
die geweldig goede resultaten hebben. Leerlingen van het hoger onderwijs helpen
daarbij vmbo- en mbo-leerlingen. De kosten worden grotendeels zelf gedragen
met soms beperkte projectsubsidie. Het is jammer als de kennis verbrokkelt
en vervolgens de financiën het struikelblok vormen. Een bescheiden financiële
bijdrage kan grote effecten hebben op het tegengaan van schooluitval. Wat
is hierop de reactie van het kabinet? Hiervoor moet geld beschikbaar komen
bij de Voorjaarsnota.Antwoord van de bewindsliedenDe minister vindt de betrokkenheid van de
Kamer bij de aanpak van dit hardnekkige en complexe probleem aansprekend.
Ondanks het vele werk werkt het nog niet zoals het hoort. Een goede oplossing
van het voortijdig schoolverlaten zal dan ook tijd vergen. Het
kabinet doet echter op papier een verdraaid goede poging om jongeren op weg
te helpen naar een goede plek in de samenleving. Daarbij zijn echter niet
alleen Kamer en kabinet, maar ook de gemeenten, scholen en allerhande instanties
betrokken. Tevens moet bedacht worden dat het geen homogene groep betreft,
zodat niet voor één aanpak gekozen kan worden. Ingezet wordt
dan ook op preventie, soepele overgangen, vroegen voorschoolse educatie enerzijds
en op leerlingen die reeds zijn uitgevallen anderzijds. Daar horen andere
financieringsstromen en verantwoordelijkheden bij. Beter dan in het verleden
moet de situatie gevolgd worden om te zien wat wel en niet werkt.Doel is om het aantal nieuwe schoolverlaters zo klein mogelijk te houden
en om de oude groep schoolverlaters aan het werk te helpen. De projectdirectie
Leren en Werken is met het oog op het laatste bezig convenanten met de regio’s
(werkgevers, werknemers, uitkeringsinstanties, gemeenten, scholen en opleidingsinstanties)
af te spreken over het aantal te realiseren duale trajecten en evc-trajecten
(elders verworven competenties).De minister noemt de insteek van het kabinet dat jongeren een startkwalificatie
halen. Daarvoor is een plicht neergelegd om die te halen voor het achttiende
jaar, waarbij vwo, havo en mbo-2 als startkwalificatie gelden. De beschikbaarheid
van deze mensen is dan ook beter gewaarborgd met een startkwalificatie.De cijfers van de Enquête Beroepsbevolking (EBB) worden gebruikt
voor inzicht in de ontwikkeling van de EU-indicator voortijdig schoolverlaten
en de arbeidsmarktpositie en achtergrondkenmerken van voortijdig schoolverlaters.
Dat betreft in alle gevallen de totale groep, inclusief de oude gevallen.
Voor de nieuwe groep is de afspraak gemaakt van halvering van 72 000
naar 36 000. Nog voor verschijning van het rapport van de Algemene Rekenkamer,
maar zonder dat die daarvan op de hoogte was, is het CBS gevraagd om op basis
van het EBB het aantal nieuwe schoolverlaters te berekenen voor vergelijking
met het rmc (regionaal meld- en coördinatiepunt) en onderwijsnummergegevens.
Overlegd wordt met het CBS om uiteindelijk te komen met een vergelijking op
individuele basis. De Kamer zal later dit jaar informatie hierover ontvangen.
Overigens worden alle aanbevelingen op dit punt van de Algemene Rekenkamer
overgenomen.De minister benadrukt dat van de voortijdig schoolverlaters twee derde
een baan heeft. Ongeveer de helft heeft een diploma vmbo of mbo-1. Een derde
van hen werkt niet of minder dan 12 uur per week, waarvan een groot deel is
ingeschreven bij het CWI. Allochtonen zijn vaak oververtegenwoordigd. De regionale
verschillen zijn groot. Meer dan de helft van de nieuwe schoolverlaters woont
in Rotterdam-Rijnmond, Flevoland, West-Brabant, Breda, Amsterdam, Haaglanden
en Twente.De kritiek van de Algemene Rekenkamer is, ondanks alle publiciteit, niet
gericht op de nieuwe voorstellen van Aanval op de uitval, maar op de voorstellen
van de afgelopen jaren. De onderbouwing van de nieuwe plannen is tweeledig:
wat werkt in de praktijk en wat blijkt uit het onderzoek en de cijfers? Het
afsluiten van prestatiecijfers in convenanten met regio’s met de meeste
uitval blijkt te werken. Voor 2006–2007 zijn inmiddels afspraken gemaakt
voor 4000 minder nieuwe schoolverlaters en 3000 minder oude schoolverlaters.
Dit vormt tevens een antwoord op de moeilijke overgang van macro- naar microcijfers.
De Kamer zal van jaar tot jaar van de cijfers op de hoogte worden gehouden,
ook tegen de achtergrond van de convenanten in de twaalf topregio’s.
Het effect van de leerplichtverlenging, in samenhang met andere maatregelen
zoals voorgesteld in de perspectievennota «Aanval op de uitval»,
wordt geschat op maar liefst 13 000 minder nieuwe voortijdig schoolverlaters.
Het effect van de overige maatregelen wordt gezet op 3 000 minder nieuwe
vsv’ers. Ook na 2010, met een verwachte vermindering van 35 000
schoolverlaters, moet hieraan gewerkt blijven worden. Het is lastig om bij
de afzonderlijke en specifieke maatregelen vooraf exact het effect
aan te geven. Vaak gaat het immers om een combinatie van maatregelen.De minister zal de Onderwijsinspectie vragen om verscherpt toe te zien
op de naleving van de wettelijke taken van onderwijsinstellingen bij voorkoming
en aanpak van voortijdig schoolverlaten. Tijdige melding, goed verzuimbeheer
en een spijbelaanpak behoren daarbij. De Kamer heeft overigens meermalen gewezen
op het probleem van meerdere instroommomenten in het mbo.Nieuwe elementen in het plan zijn de volgende. Verder inzetten op aansluiting
vmbo-mbo, de doorlopende leerlijn. Omzetting van de partiële leerplicht
in een volledige leerplicht. De leerwerkplicht voor 18- tot 23-jarigen. De
relatie met preventie en de combinatie tussen preventie en aanpak. De aansluiting
op het werk van de projectdirectie Leren en Werken. Doel is een, ook in verantwoordelijkheden,
sluitende keten. De roep om één regisseur is onterecht, omdat
alle betrokkenen verantwoordelijkheden dragen. De scholen zijn verantwoordelijk
voor het overleg met de ouders, waarbij het hoe en wat aan de scholen wordt
overgelaten. De scholen zijn ook verantwoordelijk voor de aansluiting tussen
vmbo en mbo, voor een sluitende registratie van spijbelen, voor aantrekkelijk
onderwijs en de inrichting van de praktijklokalen en de leerwerktrajecten.
De rmc’s zijn verantwoordelijk voor het totale overzicht van verzuim
en voortijdig schoolverlaten. Zonder dat kunnen de gemeenten niets. Van belang
in de aanpak is dat de verantwoordelijkheden duidelijk zijn gemaakt.De minister is het er niet mee eens dat het voorsorteren in het vmbo leidt
tot problemen als later toch een andere richting wordt gekozen. Er loopt een
aantal proefprojecten die ertoe kunnen leiden dat de totale opleidingsduur
korter wordt. Binnen vmbo en mbo is te zien dat soms pas op basis van een
stage een definitieve keuze wordt gemaakt. Die vrijheid moet behouden blijven.
Het voorstel van mevrouw Vergeer om van de bovenbouw van het vmbo een oriëntatiefase
te maken, valt niet in goede aarde. De basisvorming is immers afgeschaft.
Na de onderbouw van het vmbo moet een richting gekozen worden, met de mogelijkheden
om voor te sorteren voor het mbo, de leerwerktrajecten, de gemengde leerweg,
de theoretische leerweg en de kaderberoepsopleiding.Desgevraagd deelt de minister mee dat wat het onderwijsdeel betreft de
Onderwijsinspectie toezicht uitoefent. De rmc-functie is belegd bij de gemeente.
Die heeft ook een sleutelpositie bij de maatregelen voor de 18- tot 23-jarigen
en het functioneren van de leerplichtambtenaren. Door de ontwikkelingen rondom
het onderwijsnummer kan de wetgeving beter functioneren. Er wordt gezorgd
voor betere aansluiting. In de toekomst is het overigens wellicht mogelijk
een school meer ruimte te geven als die de interne kwaliteitszorg en de overdracht
naar vervolgonderwijs op orde heeft, geen voortijdig schoolverlaters kent
en de zorg voor de zorgleerlingen, de medezeggenschap door de ouders en de
financiële verantwoording op orde heeft.De eerdergenoemde convenanten worden afgesloten tussen het departement,
de contactgemeente van de rmc-regio en in sommige gevallen tussen departement,
gemeenten en roc’s. De contactgemeente is verantwoordelijk voor de inhoudelijke
en financiële afspraken met de andere gemeenten en met de onderwijsinstellingen
om tot vermindering van het aantal vsv’ers te komen. De uitvoering berust
mede bij de onderwijsinstellingen, conform de bestaande regelgeving. De gemeenten
maken afspraken over voortijdig schoolverlaten. De uitvoerende regie ligt
bij de rmc en de uitvoering bij de onderwijsinstellingen en de andere ketenpartners
met het oog op geleiding naar een baan.De minister merkt op dat behoorlijk wat extra middelen beschikbaar zijn
via de voorjaarsnota. Voor de volledige leerplicht tot 18 jaar wordt begonnen
met 16 mln. voor 2006 oplopend naar 130,5 mln. in 2011. Er is extra geld voor
de aansluiting tussen vmbo en mbo: 30 mln. in het jaar 2006,
oplopend naar 103 mln. in het jaar 2011. Additionele bekostiging van mbo-1
en mbo-2, de zorgadviesteams en de werktop komen ook aan bod. Voor stage-
en simulatieplaatsen is 35 mln. structureel vrijgemaakt. In de totale extra
investeringen zoals aangekondigd in de aanbiedingsbrief bij de perspectievennota «Aanval
op de uitval» gaat het om 81 mln. voor 2006 oplopend tot 268,5 mln.
in 2011.Het werken aan preventie, bijvoorbeeld bij de tienjarigen, vergt een langere
adem. Over vooral het technisch, maar ook het begrijpend lezen worden nieuwe
afspraken gemaakt met het onderwijs. De minister zou daarnaast graag zien
dat de deelname aan het vve uiteindelijk op 100% komt voor de doelgroep.
De groeifase naar 70% is goed, maar uiteindelijk moeten alle betrokken
kinderen ervoor in aanmerking komen. Een en ander ligt overigens buiten het
voorliggende traject. De Onderwijsinspectie zal specifiek aandacht geven aan
de voorfase met het oog op preventie van schooluitval. Sommige gemeenten halen
bij de vve nog niet eens 30% van de doelgroep in plaats van de gestelde
50%. Het zou mooi zijn als het percentage binnen een aantal jaren op
70 staat, op weg naar de 100. De inspanningen van de gemeenten moeten eerst
tot hun recht komen. De ouders zijn betrokken bij de indicatiestelling in
het primair en voortgezet onderwijs. Een aantal elementen van het handelingsplan
hebben immers ook betrekking op de thuissituatie.De minister voelt niets voor een nieuwe verplichting in de Inburgeringswet
in de vorm van verplichte vve voor kinderen tussen 0 en 5 jaar. Van belang
is dat in het kader van de brede school bekeken wordt hoe meer (allochtone)
ouders bij het onderwijs betrokken worden. Een wettelijke verplichting voor
ouders van zorgleerlingen om betrokken te zijn bij het onderwijs valt niet
in goede aarde.Operatie Jong kent een regierol voor de gemeenten bij de taak om te voorkomen
dat uitgevallen jongeren zoek raken. Hierover volgt nog een overleg met de
Kamer, gezamenlijk met de staatssecretaris van VWS. De gemeenten worden gesteund
bij het realiseren van de jongerenloketten.Mentoring en coaching is een prima preventiemaatregel bij schooluitval.
De minister is niet van zins om de vorm daarvan voor te schrijven, aangezien
er verschillende mogelijkheden zijn zoals die in de studie Aan de study met
een buddy. Er zal een expertisefunctie ingericht worden voor mentoring en
coaching voor het opbouwen en verspreiden van kennis. Het is aan de vmbo-
en mbo-scholen om een deel van het te besteden geld vrij te maken voor mentoring
en coaching. Bekeken wordt of binnen regelgeving en budget mentoring en coaching
mogelijk kan worden gemaakt samen met het hbo. Dat betekent echter geen geldstroom
rechtstreeks naar het hbo. Een en ander wordt tevens besproken met de collega’s
van Justitie en VWS. Bij de schooluitval is de school primair het aangrijpingspunt.
Die moet in staat zijn om bijvoorbeeld voor een leerling bepaalde expertise
aan te trekken.De minister vindt dat spijbelen tegen moet worden gegaan. Binnen een aantal
arrondissementen wordt een speciale rechter aangesteld om alle spijbelzaken
af te doen.De verlenging van de leerplicht is geen wondermiddel, maar slechts het
juridische sluitstuk bij een aanpak om kinderen van 17 jaar niet aan zichzelf
over te laten. Na uitvoerig overleg met INGRADO bleek de partiële leerplicht
zeer moeilijk te handhaven. Nu ligt de verantwoordelijkheid bij de school
voor de duur van de leerplicht, die ook in combinatie met werk inhoud en vorm
kan krijgen.Het relatieve verzuim zit nog niet in de cijfers. De uitkomsten van het
aan het CBS gevraagde onderzoek worden binnenkort geanalyseerd en meegenomen
in het spijbel- en voortijdigschoolverlatersbeleid. De Kamer wordt daarover
uiteraard geïnformeerd. De eerste verantwoordelijkheid bij het spijbelen
ligt bij de ouders. Daarna is vooral de verzuimregistratie op school van belang,
zodat ouders en leerplichtambtenaar op de hoogte worden gesteld en het nodige
in gang worden gezet. De minister wijst op een SLOA-project (Wet subsidiëring landelijke
onderwijssteunende activiteiten) dat ingaat op wat jongeren beweegt bij het
spijbelen. Getracht wordt om daar pedagogisch-didactische lessen uit te trekken
en er vorm en inhoud aan te geven in onderwijsconcepten. Een andere aanpak
hierbij kan waarschijnlijk veel onheil voorkomen.De Adviesgroep vmbo adviseert geen samenvoeging van de theoretische en
de gemengde leerweg. Een extra vak in de gemengde leerweg en een beroepsgericht
vak in de theoretische leerweg kan echter de doorstroming naar de havo vergemakkelijken.
Daarvoor bestaat ook de ruimte, wat samenvoeging onnodig maakt.De minister maakt zich zorgen over de PrO-leerlingen (praktijkonderwijs)
die in mbo-1 uitvallen en opgaan voor deelcertificaten. Deze leerlingen moeten
niet het etiket van voortijdig schoolverlater opgeplakt krijgen. Zij verdienen
juist een compliment als zij alsnog een deelcertificaat behalen. Eerder is
toegezegd te inventariseren om hoeveel leerlingen het gaat. Die informatie
bereikt de Kamer in het najaar.Het ideaalbeeld van het vmbo als buurtschool klinkt leuk, maar die keuze
is natuurlijk aan de scholen. De minister zal uitzoeken of daarvan voorbeelden
te vinden zijn die bredere bekendheid verdienen. Dit heeft overigens geen
relatie met het wegwerken van leerachterstanden.De minister vindt het ongelofelijk belangrijk dat er goede overgangen
zijn van vmbo naar mbo, waar immers een groot deel van de uitval plaatsvindt.
Nu hebben 30 van de 39 rmc-regio’s het preventieproject vmbo-mbo overgenomen.
De minister komt in het kader van het governancedebat terug op de vraag of
een en ander in de wet of in een zorgplicht geregeld moet worden.Bij de knip tussen vmbo en mbo moet in ogenschouw worden genomen dat het
vmbo een voorbereidende opleiding is. Waar mogelijk moet het competentiegericht
terugvertaald worden naar het vmbo met het oog op een doorlopende leerlijn.
Dat gebeurt met de projecten geïntegreerde programma’s zoals genoemd
in de notitie «Vmbo: het betere werk», waarin vmbo-scholen samen
met het roc alle afdelings- en sectorprogramma’s in alle leerwegen omzetten
in een geïntegreerde leerlijn tot en met niveau 4. Andere scholen doen
het met een aantal programma’s, die worden afgestemd met de roc-trajecten.De minister is van mening dat vmbo-scholen leerlingen niet los mogen laten
bij de overgang naar het mbo. De Adviesgroep vmbo constateert dat een meerderheid
van de scholen de voor- en nazorg wettelijk geregeld willen zien. De Taskforce
jeugdwerkeloosheid begeleidt overigens jongeren tussen vmbo en mbo in een
pilotproject om uitval tegen te gaan, het eerder genoemde preventieproject
vmbo-mbo. Eigenlijk moet hier geen wet voor nodig zijn. Wel is het van belang
om de zaak goed te borgen.De staatssecretaris merkt op dat uit het ibo-mbo
bleek dat de bekostiging van leerlingen op de mbo-niveaus 1 en 2 onder die
van de vmbo-leerlingen lagen die onder de lwoo vallen. Een belangrijke inspiratie
voor verhoging van de mbo-budgetten tot 103 mln. structureel is gelegen in
gelijkschakeling van deze groepen leerlingen. Voor dit type leerlingen zijn
goed opgeleide leerkrachten nodig met hier en daar iemand uit de praktijk,
de bedrijfsscholen en fabrieken. Dat moet dan ook gestimuleerd worden.De overstap van bol (beroepsopleidende leerweg) naar bbl is reeds mogelijk,
maar moet natuurlijk ook in de bekostiging doorklinken. De eerder daarover
gedane toezegging inzake de evaluatie van de mbo-bekostiging zal worden nagekomen.De staatssecretaris merkt op dat van de 103 mln. een bedrag van 30 mln.
in 2006 beschikbaar is. Daarmee kan eerder dan 2008 begonnen worden. De totale
oploop naar 103 mln. begint reeds in 2006, zodat in dat jaar 30 mln. kan worden
besteed. Met extra geld voor de zorgadviesdiensten, vrijgekomen
in deze investeringen, moet die voor 100% dekkend worden voor de roc’s.De vavo, de voormalige moedermavo, is niet bedoeld voor leerlingen van
16 of 17 jaar die reeds in bezit zijn van een (vo-)diploma. De wet voor
de samenwerkingsconstructie vo-bve is erop gericht om ervoor te zorgen dat
de samenwerking tussen roc en vo-scholen goed verloopt, inclusief de mogelijkheden
van budgetoverheveling. De vavo moet niet worden gebruikt voor jongeren tot
18 jaar met diploma als alternatief totdat een opleidingskeuze is gemaakt.
Binnen het reguliere onderwijs bestaan voldoende mogelijkheden voor deze leerlingen.
Bij de groep leerlingen die langer dan vijf jaar over het vmbo doet, kan door
de Onderwijsinspectie erin toegestemd worden om de maximale verblijfsduur
van vijf jaar te verlengen met nog één jaar. In specifieke gevallen
is zo een extra zesde jaar mogelijk. De staatssecretaris zegt toe zich snel
in verbinding te stellen met het landelijk netwerk vavo, mede naar aanleiding
van hun brief, met de vraag waar precies de pijn zit.De staatssecretaris voelt niets voor het landelijk vastleggen van stagegaranties
door werkgevers of opleidingen. De hoeveelheid daarvan is dan ook conjunctureel
bepaald. Via de kenniscentra wordt er overigens hard gewerkt aan voldoende
stageplekken. Dat gaat redelijk goed, al blijft het in de grote steden een
probleem.Bij het probleem van de groenpluk zijn afspraken gemaakt met de werkgevers
die op hun beurt met de jongeren afspraken moeten maken over een startkwalificatieniveau.
Daarbij gaat het om tweedekansberoepsonderwijs en de derde leerweg. De scholen
spelen een rol. Er komt een kwalificatieplicht voor jongeren tot 18 jaar:
na beëindiging van de volledige leerplicht gaat een kwalifiactieplicht
gelden voor jongeren die nog geen 18 jaar zijn en nog geen startkwalificatie
hebben behaald.De staatssecretaris zegt in antwoord op de complexe accreditatie van stageplaatsen
dat er inmiddels afspraken zijn gemaakt tussen kenniscentra, roc’s en
bedrijven om binnen twee weken te accrediteren op basis van slechts drie criteria.Bij de voortijdig schoolverlaters is een groep van 30 000 tot 35 000
jongeren moeilijk te vinden, onder meer tienermoeders en hangjongeren. Dit
is de doelgroep van het tweedekans beroepsonderwijs. Mede daarom wordt de
leerwerkplicht tot 23 jaar uitgebreid.De staatssecretaris zorgt ervoor dat de met de projectdirectie Leren en
Werken verkregen inzichten goed geborgd worden. Zonodig is er sprake van verlenging
van dit met 23 afgesloten convenanten en intentieverklaringen succesvolle
project. Door een kanteling van de OCW-organisatie kunnen in de toekomst bij
belangrijke maatschappelijke thema’s ambtenaren directiedoorsnijdend
ingezet worden. Het aantal gerealiseerde duale trajecten is gestegen tot 18 050.
Het aantal afgesproken evc-trajecten is gestegen tot 13 745. Met extra
geld kunnen nog eens tien extra intentieverklaringen afgesloten worden.Het wetsvoorstel over de leerwerkplicht wordt nog voor het zomerreces
aan de Raad van State voorgelegd. Het zal de Kamer dit najaar bereiken met
als intentie een invoeringsdatum van 1 augustus 2007.ToezeggingenDe minister zegt toe de Kamer in het najaar te informeren over de uitkomsten
van een verder onderzoek naar het berekenen van het aantal nieuwe schoolverlaters
op basis van de EBB om dit te kunnen vergelijken met de RMC- en onderwijsnummergegevens.De minister zegt toe de Kamer jaarlijks te informeren over uitvoering
van Aanval op de uitval als onderdeel van de gebruikelijke verantwoording.De minister zegt toe de Kamer in het najaar nader te informeren over uitvallende
PrO-leerlingen. De staatssecretaris zegt een spoedige reactie toe op de brief van het
landelijk netwerk vavo over de vavo-regeling.De staatssecretaris zegt toe het wetsvoorstel over de leerwerkplicht in
het najaar aan de Kamer te sturen.De minister zegt toe de Kamer te informeren over de cijfers over het relatieve
verzuim.De voorzitter van de vaste commissie voor Onderwijs, Cultuur en Wetenschap,AptrootDe griffier van de vaste commissie voor Onderwijs, Cultuur en Wetenschap,De Kler XNoot1Samenstelling: Leden: Van de Camp (CDA), Lambrechts (D66), Hamer (PvdA),
Van Bommel (SP), Mosterd (CDA), Blok (VVD), Balemans (VVD), Slob (ChristenUnie),
Vergeer (SP), Tichelaar (PvdA), Joldersma (CDA), Jan de Vries (CDA), Van Vroonhoven-Kok
(CDA), Aasted Madsen-van Stiphout (CDA), Eski (CDA), Aptroot (VVD), voorzitter,
Smeets (PvdA), ondervoorzitter, Eijsink (PvdA), Leerdam (PvdA), Van Miltenburg
(VVD), Kraneveldt (LPF), Hermans (LPF), Van Dam (PvdA), Visser (VVD), Azough
(GroenLinks), Roefs (PvdA) en Jungbluth (GroenLinks).Plv. leden: Ferrier (CDA), Bakker (D66), Bussemaker (PvdA), Brinkel (CDA),
Szabó (VVD), Örgü (VVD), Van der Vlies (SGP), Kant (SP),
Dijksma (PvdA), Hessels (CDA), Sterk (CDA), Atsma (CDA), Van Bochove (CDA),
Van Hijum (CDA), Van Aartsen (VVD), Verbeet (PvdA), Arib (PvdA), Stuurman
(PvdA), De Krom (VVD), Varela (LPF), Herben (LPF), Meijer (PvdA), Nijs (VVD),
Halsema (GroenLinks), Kalsbeek (PvdA) en Vendrik (GroenLinks). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-30079-7.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl