Evaluatie Wet Werk en Bijstand; Verslag algemeen overleg gehouden op 2 februari 2005
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-06 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 29674, nr. 4

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

16-03-2005

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2004-2005

29674 nr. 4

09-03-2005

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamVragen en opmerkingen uit de commissieHet antwoord van de staatssecretarisNadere gedachtewisselingOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 29674Toon alle publicaties in het hoofddossier
Kamerdossier 28870Toon alle publicaties in dit dossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 45 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
29 674Evaluatie Wet Werk en Bijstand28 870Vaststelling van een wet inzake ondersteuning bij arbeidsinschakeling
en verlening van bijstand door gemeenten (Wet werk en bijstand)nr. 4VERSLAG VAN EEN ALGEMEEN OVERLEGVastgesteld 9 maart 2005De vaste commissie voor Sociale Zaken en Werkgelegenheid1 heeft op 2 februari 2005 overleg gevoerd met staatssecretaris
Van Hoof van Sociale Zaken en Werkgelegenheid over:– de brief d.d. 29 november 2004 over de
ontwikkeling van de huizenprijzen in relatie tot de vermogensvrijlating van
de eigen woning in de bijstand (29 499, nr. 12);– de brief d.d. 6 december 2004 inzake experimenten
SUWI en sluitende aanpak regionale ketenaanpak (23 972, nr. 77);– de brief d.d. 7 december 2004 over knelpunten
bij toepassing langdurigheidtoeslag (28 870, nr. 127);– de brief d.d. 14 december 2004 inzake
besteding W(erk)-middelen (28 870, nr. 126);– de brief d.d. 22 december 2004 houdende
de reactie op het rapport «Maat en Overmaat» en evaluatie WWB
(29 674, nr. 2);– de brief d.d. 23 december 2004 over de
derde Voortgangsrapportage Agenda voor de Toekomst (SZW0500003);– de brief d.d. 14 januari 2005 houdende
een verzamelbrief aan gemeenten (SZW0500017);– de brief d.d. 19 januari 2005 houdende
antwoorden op commissievragen over werken met behoud van uitkering (28 870,
nr. 125).Van dit overleg brengt de commissie bijgaand beknopt verslag uit.Vragen en opmerkingen uit de commissieDe heer Bruls (CDA) is verheugd dat uit de
WWB-implementatiemeter (WIM) blijkt dat bijna 90% van de gemeenten zich de
cultuur van de WWB min of meer eigen heeft gemaakt. Eigenlijk is dit nog belangrijker
dan het volledig volgens de regels uitvoeren van de wet, hoewel dat natuurlijk
ook moet. Illustratief is dat steeds meer gemeenten werken op basis van «work
first» en werken met behoud van uitkering. 7% zegt echter nog niet alle
vereiste verordeningen per 1 januari 2005 gereed te hebben. Dit is teleurstellend
omdat zij een jaar de tijd hebben gehad voor de invoering. Wat zijn de gevolgen
voor uitkeringsgerechtigden? Welke acties gaat de staatssecretaris ondernemen
om dit op te lossen? In kranten zijn berichten verschenen dat bepaalde gemeenten ondanks de
stijgende werkloosheid hun reïntegratiebudgetten om mensen weer aan het
werk te helpen (W-deel) slechts gedeeltelijk besteden. Het is kwalijk dat
er, ondanks de forse bezuinigingen, geld overblijft op deze budgetten. De
middelen zouden moeten worden besteed om werkzoekenden te begeleiden naar
de arbeidsmarkt. Betekent deze situatie dat gemeenten binnen een paar jaar
honderden miljoenen moeten terugbetalen aan het Rijk?Uit de derde Voortgangsrapportage Agenda voor de Toekomst blijkt dat het
moeilijk is om de uitstroom naar regulier werk op gang te brengen. De WWB
blijkt echter wel een preventieve werking te hebben, ook nu de werkloosheid
toeneemt. De toestroom naar de bijstand is lager dan werd verwacht. Wat gebeurt
er als gemeenten de in het kader van de Agenda van de Toekomst gemaakte afspraken
over de uitstroom uit de bijstand niet halen? Er zijn grote verschillen tussen
gemeenten, wat kan worden herleid tot het sturen op resultaten, de verbinding
met de economische sector en het maken van goede afspraken met uitkeringsgerechtigden.
Bij de financiële afrekening moet de staatssecretaris rekening houden
met de inspanningen van gemeenten.De langdurigheidtoeslag wordt alleen toegekend aan personen die een ononderbroken
periode van vijf jaar een inkomen hebben gehad dat niet hoger is dan de bijstandsnorm,
nauwelijks vermogen hebben en geen inkomen uit of in verband met arbeid hebben
genoten. Het moet gaan om mensen zonder arbeidsmarktperspectief. Het toepassen
van de regels leidt in de praktijk echter tot onrechtvaardige situaties; de
Kamer heeft een lijst met knelpunten aangedragen. Een aantal problemen wordt
veroorzaakt doordat gemeenten niet weten hoe de wet moet worden uitgelegd,
wat kan worden opgelost met betere voorlichting. Andere onrechtvaardigheden
zullen echter moeten worden opgelost door het wijzigen van de wet. Als iemand
nu in vijf jaar ook maar € 1,00 bijverdient – die bovendien
volledig wordt verrekend met de bijstandsuitkering – kan de langdurigheidtoeslag
niet worden toegekend. Artikel 36, lid 1b, van de WWB zou in dat licht moeten
worden aangepast – bijvoorbeeld zoals is voorgesteld door de cliëntenraad
in Leek – zodat dit soort verrekende bijverdiensten het recht op de
langdurigheidtoeslag niet langer aantast. Verder zouden WAO- of Wajong-uitkeringen
niet meer moeten vallen onder «inkomsten uit of in verband met arbeid»;
de desbetreffende uitkeringsgerechtigden hebben in het algemeen geen of nauwelijks
arbeidsmarktperspectief.Mevrouw Noorman-den Uyl (PvdA) waardeert de
positieve reactie van de staatssecretaris op de lijst met knelpunten bij de
uitvoering van de langdurigheidtoeslag. Er blijven echter nog onbillijkheden.
Mensen met arbeidsmarktperspectief moeten uiteraard aan de slag worden geholpen.
Uitkeringsgerechtigden die dat perspectief (al lange tijd) niet hebben, mogen
echter niet het slachtoffer worden van te rigide richtlijnen. Nu vallen zij
vaak buiten de regeling vanwege kleine bedragen aan inkomsten of onkostenvergoedingen.
Het doel van de langdurigheidtoeslag wordt zo uit het oog verloren; mensen
die lange tijd op de rand van het bestaansminimum leven en geen arbeidsmarktperspectief
hebben, behoren iets extra's te krijgen voor duurzame uitgaven. Een wijziging
van de wet lijkt noodzakelijk, wellicht langs de lijn van het destijds bij
de behandeling van het wetsvoorstel ingediende amendement-Noorman (28 870,
nr. 24). Is de staatssecretaris daartoe bereid? Indien hij dat niet is, overweegt
mevrouw Noorman met een eigen initiatiefwetvoorstel te komen.Divosa en de VNG signaleren diverse problemen bij de uitvoering van de
langdurigheidtoeslag. Zo duurt het vaak erg lang voordat mensen de toeslag
daadwerkelijk krijgen. In dat licht pleiten zij voor een effectievere en efficiëntere
uitvoering, met een steekproefsgewijze verificatie achteraf. Hoe denkt de
staatssecretaris daarover? Een ander punt dat Divosa en de VNG naar voren
hebben gebracht is dat de informatieverstrekking door het Uitvoeringsinstituut
Werknemersverzekeringen (UWV) moet worden verbeterd. Daarbij gaat
het onder andere om arbeidsdeskundige onderzoeken voor de WAO. Kan de staatssecretaris
hierover een toezegging doen?In antwoord op de vragen van de Kamer heeft de staatssecretaris gesteld
dat de gemeente de langdurigheidtoeslag kán verstrekken. Als een uitkeringsgerechtigde
aan de voorwaarden voldoet, móét de gemeente de toeslag echter
verstrekken. Het betreft een wettelijk recht en geen discretionaire bevoegdheid
van B en W. Heel veel gemeenten denken dat zij hierin een eigenstandige afweging
kunnen maken; de staatssecretaris zou dat misverstand uit de wereld moeten
helpen.Het is goed dat de staatssecretaris zich gaat beraden op een oplossing
voor mensen die zowel een WAO- als een WWB-uitkering krijgen. Dit probleem
moet spoedig worden verholpen. Wanneer kan de staatssecretaris de Kamer hierover
informeren? Gemeenten als Hoofddorp moeten erop worden gewezen dat zij WAO'ers
het recht op de langdurigheidtoeslag niet integraal mogen ontzeggen. Er bestaat
ook veel onduidelijkheid over het arbeidsdeskundig onderzoek. Sommige gemeenten
zien het enkele feit dat zo'n onderzoek heeft plaatsgevonden, als het bewijs
dat er arbeidsmarktperspectief is terwijl uit dat onderzoek juist blijkt dat
dit er niet is. Eventueel moeten gemeenten er door de staatssecretaris op
worden gewezen dat zij een foute beslissing hebben genomen. Verder bestaat
er bij de gemeenten ook onduidelijkheid over de Wajongers.De staatssecretaris heeft gesteld dat een verblijf in het buitenland op
zich geen reden is om de langdurigheidtoeslag te weigeren. Bepaalde gemeenten
denken dat dit wel het geval is. Het is verder terecht dat gemeenten de langdurigheidtoeslag
weigeren indien er fraude is gepleegd of indien bijstandsgerechtigden niet
meewerken bij het zoeken naar werk. Sommige gemeenten weigeren de toeslag
echter ook als er administratieve sancties zijn opgelegd. Dit is in strijd
met de wet als het niet is geregeld in een gemeentelijke verordening. Kan
de staatssecretaris hierin meer helderheid scheppen?Het is duidelijk dat gemeenten de regels voor het toekennen van de langdurigheidtoeslag
vaak niet kennen of niet toepassen. De staatssecretaris zou dit beter moeten
monitoren, zodat hij eventueel kan ingrijpen. Is de staatssecretaris van plan
om de gemeenten op korte termijn een brief te sturen over de toepassing van
de regels? Weten gemeenten wel dat de langdurigheidtoeslag ook bedoeld is
voor mensen in een AWBZ-instelling?In het kader van de besteding van de W-middelen kunnen gemeenten 25% van
het budget overhevelen. Dit gebeurt bijvoorbeeld indien zij meerjarige afspraken
hebben gemaakt met reïntegratiebureaus. Welke bedragen hebben gemeenten
in 2002 overgehouden? Is het verdeelsysteem hiervan de oorzaak? Hoeveel van
de 380 mln aan niet-benutte W-middelen vloeien terug naar het Rijk?Gemeenten hebben de volledige vrijheid om het werken met behoud van uitkering
zelf in te richten. Dit is belangrijk omdat gemeenten zo de mogelijkheid hebben
om zo goed mogelijk in te spelen op wat mensen kunnen.De heer Weekers (VVD) is verheugd over het
CPB-bericht dat het aantal bijstandsgerechtigden met 3000 is gedaald. Waarschijnlijk
heeft de invoering van de WWB daarbij een positieve rol gespeeld, omdat gemeenten
meer financiële prikkels hebben gekregen, er meer aandacht is gekomen
voor activering en er scherper wordt gecontroleerd op bijstandsfraude.Hoe komt het dat 13% van de gemeenten de uit de WWB voortvloeiende verordeningen
nog steeds niet heeft vastgesteld? Zij hebben een jaar lang de tijd gehad
om hun beleid te bepalen en vorm te geven, waarbij bovendien de VNG en Divosa
hulp hebben geboden. Welke sancties heeft de staatssecretaris achter de hand
om gemeenten tot de orde te roepen?Uit de derde Voortgangsrapportage Agenda voor de Toekomst blijkt dat veel
gemeenten de afgesproken uitstroomcijfers niet halen. Er zijn overigens
grote verschillen tussen gemeenten, wat de conclusie rechtvaardigt dat de
schuld bij de desbetreffende gemeenten zelf ligt en niet bij de slechte conjunctuur.
Welke conclusies verbindt de staatssecretaris aan het niet halen van afgesproken
prestaties?Met de invoering van de WWB is er een hogere norm gekomen voor het vermogen
dat men in de eigen woning mag laten zitten. De huizenprijzen zijn echter
nog meer gestegen; nu lijken ze iets te dalen. Dit onderwerp moet op de politieke
agenda blijven staan, mede in het licht van nieuwe hervormingen in de sociale
zekerheid waardoor mensen sneller op de bijstand zullen zijn aangewezen. Het
is ongewenst als zij onmiddellijk gedwongen zijn om hun huis te verkopen.Gemeenten kunnen hun creativiteit optimaal benutten bij het werken met
behoud van uitkering, aangezien er geen strikte regelgeving of jurisprudentie
over is. Goede ervaringen uit het land zouden moeten worden uitgewisseld,
aangezien het een belangrijk instrument is om mensen te laten terugkeren op
de arbeidsmarkt. Overigens is het niet de bedoeling dat mensen voor een langere
periode werk gaan verrichten op basis van een beloning op bijstandsniveau.Van de reïntegratiebudgetten van de gemeenten is in 2002 380
mln euro niet besteed. Dit plaatst de discussie over de macrobudgetten in
een ander daglicht. De Nederlandse economie bevindt zich al een aantal jaren
in een laagconjunctuur. In zo'n periode zouden de reïntegratiebudgetten
juist optimaal moeten worden benut voor zaken als scholing.Sociale recherches geven signalen af dat het moeilijk is om rechtshulpverzoeken
aan de Turkse autoriteiten gehonoreerd te krijgen. Turkse rechters werken
vaak niet mee omdat de maximumgevangenisstraf voor valsheid in geschrifte
onder de afgesproken normen ligt. Is de staatssecretaris bereid om zich in
dit probleem te verdiepen en daarover te overleggen met zijn Turkse collega?In Nijmegen is bijna 40% van het klantenbestand van de sociale dienst
vrijgesteld van de sollicitatieplicht. Past dit nog wel in het karakter van
de WWB? Ingrijpen lijkt hier voor de hand te liggen.De heer Weekers sluit zich aan bij de door eerdere sprekers gestelde vragen
over de langdurigheidtoeslag. Op welke termijn wil de staatssecretaris de
door hem erkende problemen aanpakken? De regels voor het toekennen van de
toeslag mogen er niet toe leiden dat mensen in de bijstand worden ontmoedigd
om de handen uit de mouwen te steken.De heer De Wit (SP) sluit zich aan bij de
analyse van en vragen over de langdurigheidtoeslag van eerdere sprekers. Mensen
die in de termijn van vijf jaar een klein bedrag hebben verdiend – dat
bovendien is verrekend met de bijstandsuitkering – worden uitgesloten
van de toeslag omdat er (onterecht) van wordt uitgegaan dat zij een arbeidsmarktperspectief
hebben. De voorwaarden voor de langdurigheidtoeslag zijn eigenlijk een prikkel
om niet te proberen aan het werk te komen. In dat licht is het noodzakelijk
dat de regels worden aangepast. In ieder geval zouden met de uitkering verrekende
inkomsten geen invloed meer mogen hebben op het recht op de langdurigheidtoeslag;
het gaat erom dat mensen jarenlang op bijstandniveau hebben geleefd.De WWB biedt de mogelijkheid om mensen met arbeidsmarktperspectief een
premie te geven van maximaal € 1984. Kunnen gemeenten deze premie
ook toekennen aan mensen die kleine bedragen hebben verdiend en op basis daarvan
«arbeidsmarktperspectief» hebben?In antwoord op het voorbeeld van iemand die zes weken naar Marokko gaat
waarbij twee weken geen uitkering wordt verstrekt, heeft de staatssecretaris
gesteld dat moet worden nagegaan of men aan de sollicitatieverplichting heeft
voldaan. Wil de staatssecretaris iemand meesturen om dit te controleren? Ook
zijn antwoord op de vraag over het arbeidsdeskundig onderzoek bij WAO'ers
is onduidelijk. Gaat het om het plaatsvinden van zo'n onderzoek of om de uitkomst
ervan? Wat er gebeurt bij het werken met behoud van uitkering, is bar en boos.
Er wordt een blik uitkeringstrekkers opengetrokken die men kleerhangers in
elkaar laat zetten of de stad laat schoonvegen. Dit soort projecten zou niet
mogen kunnen, mede omdat ze veelal niet voldoen aan de door staatssecretaris
Rutte genoemde voorwaarden: maximaal zes maanden, geen reguliere arbeid maar
een opstap en geen verdringing. De projecten zouden beter moeten worden getoetst
en onderzocht door de Arbeidsinspectie. Is er een ondergeschiktheidsverhouding?
Is er sprake van beloning of verkapt loon in de vorm van een ruime onkostenvergoeding?Mevrouw Van Gent (GroenLinks) stelt vast dat
er knelpunten zijn bij de uitvoering van de WWB. Deze moeten op korte termijn
worden aangepakt en niet pas na de evaluatie in 2006. De regels voor de langdurigheidtoeslag
zijn te steng en worden bovendien te streng toegepast. Zo zijn er gemeenten
die tegen de WWB-regels in de toeslag weigeren aan mensen met een partnerpensioen.
De staatssecretaris heeft erkend dat gemeenten in de fout gaan, maar hij doet
weinig om het probleem op te lossen. Waarom grijpt hij niet in?Uitkeringsgerechtigden worden erg benadeeld als zij kleine baantjes aannemen.
Een dag werken betekent dat het recht op de langdurigheidtoeslag vervalt.
De staatssecretaris zou deze onrechtvaardigheid moeten aanpakken. Door dit
soort regels worden mensen ontmoedigd om tijdelijk werk te zoeken, zoals het
steken van asperges. Bij het bepalen van het recht op de langdurigheidtoeslag
zou moeten worden gekeken naar de inkomsten in de voorafgaande vijf jaar,
waarbij dit soort veelal met de uitkering verrekende bijbaantjes buiten beschouwing
blijft. Alleenstaande moeders hoeven vaak slechts gedeeltelijk te werken.
Gemeenten zouden in dat geval consequent moeten zijn en hun de langdurigheidtoeslag
behoren uit te keren. Verder zouden gemeenten de mogelijkheid moeten krijgen
om niet alleen te kijken naar het verleden maar ook naar de toekomst. De langdurigheidtoeslag
zou dan ook kunnen worden toegekend omdat het arbeidsmarktperspectief voor
de toekomst ontbreekt, terwijl de cliënt dat in het verleden wellicht
wel had. Gemeenten zouden daarnaast mensen die recht hebben op de langdurigheidtoeslag,
actief moeten benaderen.Mensen die een bijstandsuitkering aanvragen, moeten eerst hun eigen huis
opeten met een vrijlatinggrens van ruim € 42 000. In de praktijk
betekent dit dat een huis met veel overwaarde en een deels afbetaalde hypotheek
veelal moet worden verkocht. Dit leidt tot gedwongen verhuizingen, die veel
geld, tijd en energie kosten. Bovendient isoleert het mensen van hun sociale
verbanden in straat en buurt. Er moet dan ook worden geprobeerd om deze gedwongen
verhuizingen te voorkomen. Dat kan door woningbouwverenigingen de desbetreffende
huizen te laten kopen, waarbij de hypotheek wordt afgelost en de bewoners
(bijvoorbeeld) € 45 000 mogen houden en de rest moeten opeten.
De bewoners kunnen zo in hun woning blijven. Ziet de staatssecretaris iets
in dit sympathieke plan? Is hij bereid om hierover met de minister van VROM
te praten? Zij kan dit punt wellicht meenemen in haar lopende onderhandelingen
met de corporaties. Dit plan sluit overigens goed aan bij de reeds door woningbouwcorporaties
toegepaste verzilveringregeling voor ouderen met een laag pensioen.De effectiviteit van de reïntegratie is bedroevend. Slechts 20% tot
30% stroomt uit naar uit naar betaald werk. Er moeten met spoed maatregelen
worden genomen om dit te verbeteren: het stoppen met verplichte aanbesteding,
het samenvoegen van het W- en het I(nkomens)deel waardoor er meer mogelijkheden
komen om uitkeringen terug te ploegen, en het activeren van uitkeringsgeld.Work-firstprojecten kunnen een positieve bijdrage leveren aan reïntegratie.
Daarbij zou echter wel moeten worden vastgehouden aan de lijn zoals die door
staatssecretaris Rutte is aangegeven; de normen behoren niet te
worden opgerekt. Er moet worden voorkomen dat mensen jarenlang werken met
behoud van uitkering, zonder dat zij perspectief hebben op een baan.De bijverdienregeling in de bijstand voor alleenstaande ouders met jonge
kinderen zou moeten worden versoepeld. Gemeenten hebben de mogelijkheid om
hun een (gedeeltelijke) vrijstelling van de sollicitatieplicht te geven. De
bijverdienregeling geldt echter voor maximaal zes maanden. Deze regeling zou
voor alleenstaande ouders moet blijven gelden zolang zij (gedeeltelijk) zijn
vrijgesteld van de sollicitatieplicht. Dit is belangrijk om deze groep een
goed arbeidsmarktperspectief te bieden voor het moment dat de vrijstelling
van de sollicitatieplicht vervalt.Het antwoord van de staatssecretarisDe staatssecretaris is positief over de invoering
van de WWB. Gemeenten lijken een denkomslag te hebben gemaakt waardoor meer
nadruk is komen te liggen op het vinden van werk, hoewel het natuurlijk niet
overal even snel gaat. Het veranderen van de regels door het aanpassen van
verordeningen heeft veel extra werk opgeleverd. Dit was vooral voor kleine
gemeenten lastig, mede omdat men ook worstelde met de dualisering. Nog niet
alle gemeenten hebben de verordeningen gereed. Daarbij gaat het echter nimmer
om verordeningen die te maken hebben met rechten en plichten van cliënten.
Meestal gaat het om verordeningen die betrekking hebben op zaken als cliëntenparticipatie
of handhaving; het valt te verwachten dat de meeste van deze verordeningen
op korte termijn zullen worden vastgesteld. Het is in dat licht niet nodig
om grootscheeps actie te ondernemen, hoewel gemeenten er wel op moeten worden
aangesproken dat zij de termijnen hebben overschreden. Zolang er geen «ernstige
tekortkomingen» zijn, heeft de staatssecretaris geen sanctiemogelijkheden.
Indien er over een halfjaar nog steeds gemeenten zijn die hun zaken niet op
orde hebben, zal hij dat aanmerken als een «ernstige tekortkoming».De Agenda voor de Toekomst is opgesteld voordat de WWB werd ingevoerd.
De bedoeling was om te komen tot afspraken met gemeenten over het aan het
werk helpen van uitkeringsgerechtigden; hieraan werden fondsen verbonden.
Inmiddels is de Agenda voor de Toekomst eigenlijk ingehaald door de WWB. Hopelijk
zorgt de invoering van de WWB ervoor dat de (uitstroom)cijfers verbeteren.
Het is de bedoeling dat in juli 2005 alle prestaties van individuele gemeenten
voorzien van een inhoudelijk verslag beschikbaar zijn. Op basis daarvan kunnen
vervolgens conclusies worden getrokken. Voorlopig lijkt het erop dat er geld
overblijft, dat bij de gemeenten zal worden teruggevorderd. Gemeenten zullen
daarbij worden beoordeeld op de behaalde resultaten. Van de 380 mln euro aan
onderuitputting in de W-middelen is in 2002 280 mln teruggevloeid naar
het Rijk. Over 2003 en 2004 zijn nog geen betrouwbare cijfers beschikbaar.
Eind februari 2005 moeten de voorlopige verslagen van de gemeenten over 2004
binnen zijn.Op dit moment is het niet nodig om het vrijstellingsbedrag voor het vermogen
in de eigen woning aan te passen. Het idee van mevrouw Van Gent om huizen
van mensen die in de bijstand komen, te laten kopen door woningbouwcorporaties
klinkt logisch en sympathiek. Het is echter de vraag of woningbouwcorporaties
eraan willen meewerken. De staatssecretaris kan woningbouwcorporatie niet
aansturen. De staatssecretaris zegt toe, af te tasten of er bij woningbouwcorporaties
de praktische mogelijkheden zijn en de Kamer te informeren over zijn bevindingen.Over de situatie in Nijmegen heeft de heer Bruls al schriftelijke vragen
gesteld, die nog uitgebreid zullen worden beantwoord. Gemeenten hebben in
ieder geval de vrijheid om de uitvraag van informatie naar eigen goeddunken
vorm te geven.De staatssecretaris is zeer geïnteresseerd in voorbeelden van de
door de heer Weekers genoemde problemen met de Turkse autoriteiten.
Deze kunnen worden betrokken bij overleg met de Turkse overheid.Over het stopzetten van de verplichte aanbesteding bij reïntegratie
en het terugploegen van uitkering is de laatste tijd al uitgebreid gediscussieerd.
In 2007 zal er een evaluatie plaatsvinden waarbij wordt gekeken naar de relatie
tussen het W- en het I-deel in de WWB. Het is te prematuur om nu al de systematiek
op zijn kop te zetten. Bovendien zijn er voldoende mogelijkheden om te experimenteren.Gemeenten hebben de ruimte gekregen om zaken als werken met behoud van
uitkering zelf in te vullen; er is geen reden om daarbij in te grijpen. Bovendien
is het belangrijk dat mensen aan de onderkant van de arbeidsmarkt meer kansen
krijgen op de «ladder naar de arbeidsmarkt». Om meer samenhang
in het beleid te bereiken is de Raad voor Werk en Inkomen (RWI) om advies
gevraagd. Het is goed om dit advies af te wachten voordat er conclusies worden
getrokken of maatregelen worden genomen. Veel gemeenten vragen uitkeringsgerechtigden
in het kader van activering om bepaalde activiteiten uit te voeren. Sommigen
van hen hebben een zodanig lage productiviteit dat het moeilijk is om een
reguliere baan te vinden. In dat licht is het goed dat de Kamer zoekt naar
mogelijkheden om mensen onder het minimumloon actief te laten zijn, zodat
zij niet ten eeuwigen dage afhankelijk blijven van een uitkering. Wellicht
is het in het licht van het RWI-advies nodig om een aantal van de door staatssecretaris
Rutte geformuleerde uitgangspunten los te laten; overigens heeft hij die bewust
geen expliciete richtlijnen vastgesteld. De staatssecretaris heeft geen aanwijzingen
dat er veel klachten zijn over gemeenten. In ieder geval stappen de uitkeringsgerechtigden
niet naar de rechter. Er zijn dus geen aanknopingspunten voor onderzoek door
de Arbeidsinspectie naar work first of werken met behoud van uitkering. Het
spreekt uiteraard voor zich dat gemeenten binnen de wettelijke kaders behoren
te opereren.In de schriftelijke antwoorden in reactie op de door de Kamer gesignaleerde
knelpunten bij de langdurigheidtoeslag is nog geen oplossing gegeven voor
de problemen die samenhangen met arbeidsongeschiktheid en het arbeidsdeskundig
onderzoek. De staatssecretaris zegt toe, hierop rond 1 april terug te
komen.Gemeenten zijn onvoldoende op de hoogte van de mogelijkheden die de verschillende
regelingen, zoals de langdurigheidtoeslag en de stimuleringspremie, bieden.
Indien uitkeringsgerechtigden kortdurende (seizoens)arbeid verrichten, verliezen
zij het recht op de langdurigheidtoeslag. Gemeenten kunnen deze mensen echter
voor hun inzet belonen via een premie. In dit licht wil de staatssecretaris
bezien hoe de gemeente(rade)n eventueel beter kunnen worden geïnformeerd
over de interpretatie van de regelgeving over de langdurigheidtoeslag en de
diverse mogelijkheden die zij tot hun beschikking hebben. Premies zijn veelal
bedoeld om mensen te stimuleren aan het werk te gaan. Het is niet de bedoeling
om op basis daarvan semi-collectieve regelingen te maken waarmee inkomensbeleid
wordt gevoerd en de armoedeval wordt vergroot.In de praktijk wordt geworsteld met de uitleg van «arbeidsmarktperspectief».
Indien gemeenten de mogelijkheid krijgen om te toetsen op «toekomstig
arbeidsmarktperspectief» wordt de deur opengezet voor inkomensbeleid
en categoriale regelingen. Wel wordt terecht de vraag gesteld of er kan worden
gesproken van arbeidsmarktperspectief als iemand heel kort heeft gewerkt.
Dit kan leiden tot het ongewenste effect dat mensen niet aan het werk gaan
om hun recht op de langdurigheidtoeslag te behouden. De staatssecretaris wil
de problemen en mogelijke oplossingen tegen het licht houden, en zal proberen
om met oplossingen te komen. Hij zegt toe, de Kamer binnen vier weken te rapporteren
over de stand van zaken, problemen, oplossingen en alternatieven. Er moet
de tijd worden genomen om tot een goede oplossing te komen. In het kader van overleg met de VNG en Divosa worden met het UWV afspraken
gemaakt om de doorlooptijd te bekorten.Nadere gedachtewisselingDe heer Bruls (CDA) is het met de staatssecretaris
eens dat de vermogenvrijlating voor de eigen woning goed is geregeld. Er zijn
echter wel grote regionale verschillen in de ontwikkeling van de huizenprijzen.Er lijkt kamerbreed steun te zijn voor aanpassing van de langdurigheidtoeslag.
Het is teleurstellend dat hierbij de afgelopen tijd geen wezenlijke vooruitgang
is geboekt; het lijkt er nu op dat nog meer tijd verloren gaat. Het belangrijkste
punt is de aanpassing van artikel 36. De staatssecretaris maakt een principieel
foute keuze door ervoor te pleiten om een bonus uit de W-middelen te gebruiken
om het inkomensprobleem op te lossen als het recht op de langdurigheidtoeslag
is vervallen. De W-middelen zijn niet bedoeld om inkomenspolitiek te voeren.Mevrouw Noorman-den Uyl (PvdA) wijst erop
dat het overleg van Divosa en VNG met het UWV niet opschiet. Het UWV zal de
gegevens van bijstandsgerechtigden die uit andere bronnen inkomsten hebben,
veel sneller moeten aanleveren. Het is pijnlijk dat mensen die wettelijk recht
hebben op de langdurigheidtoeslag, deze het afgelopen jaar niet hebben gekregen.De staatssecretaris heeft een aantal keer gesteld dat B en W kúnnen
beslissen om de langdurigheidtoeslag toe te kennen, terwijl het gaat om een
wettelijk recht. Hierover mag geen onduidelijkheid blijven bestaan. Verder
kan alleen de gemeenteraad besluiten om bepaalde sancties toe te passen bij
het toekennen van de langdurigheidtoeslag, namelijk door deze vast te leggen
in een verordening.De staatssecretaris lijkt onvoldoende doordrongen van de noodzaak om artikel
36 aan te passen. Het bestaande instrumentarium is onvoldoende om het probleem
op te lossen. Een premie kan alleen worden toegekend wanneer er een duidelijke
relatie is met werk of het opdoen van werkervaring, en dat is niet het geval
wanneer iemand jaren geleden bijverdiensten heeft gehad.De heer Weekers (VVD) is blij met de toezegging
van de staatssecretaris om in een brief alle mogelijkheden om de problemen
met de toepassing van de langdurigheidtoeslag op te lossen op een rijtje te
zetten. Hij sluit zich aan bij de opmerkingen van mevrouw Noorman over de
informatie-uitwisseling met het UWV. Het kan niet zo zijn dat gemeenten moeten
wachten op gegevens omdat andere overheidsorganen informatie niet tijdig verstrekken.Hopelijk blijkt uit de schriftelijke antwoorden van de staatssecretaris
dat hij de situatie in Nijmegen niet te licht opvat. De wethouder van sociale
zaken heeft in Trouw aangegeven dat een grote groep academici met een studie
die geen perspectief biedt op werk, zich nu eenmaal heeft ingesteld op een
leven met een uitkering. Indien dit de mentaliteit is, moet de inspectie erop
worden afgestuurd en moet de stad onder curatele worden geplaatst.Gemeenten kunnen het I-deel van het financieringssysteem van de WWB inzetten
voor activering. Indien mensen echter met behulp van uitkeringsmiddelen aan
het werk worden gezet, zorgt dat in latere jaren voor een daling van de W-middelen.
Worden gemeenten zo niet ontmoedigd om zo veel mogelijk mensen aan het werk
te helpen?Na de ramp in Azië zijn er initiatieven genomen om mensen in de bijstand
de mogelijkheid te bieden om daar de handen uit de mouwen te steken. Zijn
daarvoor belemmeringen in het kader van de WWB? Het gaat in dit geval om een
bijzondere omstandigheid; in dat licht moet worden nagedacht over
een oplossing. Is aan de staatssecretaris gevraagd om mogelijkheden te creëren?
Zo ja, staat hij daar positief tegenover?De heer De Wit (SP) vindt het antwoord van
de staatssecretaris over de langdurigheidtoeslag teleurstellend. In zijn brief
van 7 december worden de oplossingsrichtingen aangegeven waaraan de Kamer
al dacht bij het formuleren van de vragen. De staatssecretaris heeft nu toegezegd
om eind februari een brief te sturen, maar hij had al kunnen anticiperen op
de geconstateerde problemen. Het is belangrijk dat hij het aanpassen van artikel
36 meeneemt in zijn overpeinzingen.Hoeveel mensen hebben de afgelopen vijf jaar op het bijstandniveau geleefd?
Hoeveel van hen hebben in 2004 de langdurigheidtoeslag gekregen?Het antwoord van de staatssecretaris over het werken met behoud van uitkering
lijkt een vicieuze cirkel. De gemeenten krijgt de vrijheid om projecten op
te zetten. De staatssecretaris heeft het argument gebruikt dat hij geen klachten
hoort van uitkeringsgerechtigden. Mensen bedenken zich echter wel twee keer
voor zij gaan klagen over een gemeente die hun uitkering kan stopzetten. Bovendien
controleren gemeenten zelf of het goed gaat. Zolang het RWI-advies niet is
uitgebracht, dienen de door staatssecretaris Rutte geformuleerde voorwaarden
het richtsnoer te vormen. Dit soort projecten moet niet worden verward met
een arbeidsrechtelijke overeenkomst.Mevrouw Van Gent (GroenLinks) sluit zich aan
bij de opmerkingen van de heer De Wit over werken met behoud van uitkering.Het duurt veel te lang voordat de staatssecretaris met oplossingen komt
voor de problemen rond de langdurigheidtoeslag; met tegenzin lijkt hij nu
ook artikel 36 in zijn overwegingen mee te nemen. Hij zou meer rekening moeten
houden met de belangen van mensen die al jarenlang op het bijstandsniveau
zitten en een klein bedrag hebben bijverdiend. Over vier weken moet er meer
duidelijkheid zijn.Alle rechthebbenden op een langdurigheidtoeslag zouden die moeten krijgen.
Zij zouden daarop actief moeten worden gewezen, bijvoorbeeld met tv-spotjes.Gemeenten die geen langdurigheidtoeslag geven omdat mensen een partnerpensioen,
activeringspremie of een vrijwilligersvergoeding krijgen, moeten erop worden
gewezen dat zij zich niet houden aan regels. De staatssecretaris behoort ervoor
te zorgen dat de wet goed wordt uitgevoerd.Komt de staatssecretaris nog uitgebreider terug op de mogelijkheden voor
alleenstaande ouders om bij te verdienen? Deze mensen werken vaak parttime,
en hebben daardoor arbeidsmarktperspectief. De bonus hiervoor kan gedurende
meerdere jaren worden uitgekeerd.De toestand in Nijmegen moet niet worden overdreven. Er wordt daar een
heel sociaal en realistisch beleid gevoerd. Bovendien zijn de verantwoordelijkheden
gedecentraliseerd, zodat gemeenten de vrijheid hebben om hun eigen beleid
in te vullen.Mevrouw Van Gent is blij met de positieve insteek van de staatssecretaris
bij haar plan om woningen te laten kopen door woningbouwverenigingen.De staatssecretaris erkent dat gemeenten over
bepaalde onderwerpen beter moeten worden geïnformeerd.De bonus voor alleenstaande ouders mag inderdaad meerdere jaren worden
uitgekeerd. Het is echter aan de gemeenten om daarover te beslissen.Er zijn op dit moment geen cijfers beschikbaar over het aantal mensen
dat de langdurigheidtoeslag heeft gekregen. Wellicht zullen deze worden vermeld
in de Bijstandskenmerkstatistiek (BKS) van het Centraal Bureau voor de Statistiek
(CBS) die in mei verschijnt. De verwachting is dat de RWI voor 1 april met een advies te komt.
Op basis daarvan kan verder worden nagedacht.Het bereiken van alle rechthebbenden is vooral een taak voor de gemeenten.
Dit doel kunnen zij onder andere bereiken met voorlichting in huis-aan-huisbladen.Er lijkt geen behoefte aan mogelijkheden voor bijstandsgerechtigden om
in Azië hulp te bieden. De minister van SZW heeft de mogelijkheden voor
WW'ers geïnventariseerd. Er zouden eventueel oplossingen kunnen worden
gevonden in de WWB, maar er zijn geen officiële verzoeken daarvoor binnengekomen.
Indien er toch nog problemen blijken te bestaan, dan zullen die meteen worden
aangepakt.De staatssecretaris heeft zo snel geen antwoord op de vraag van de heer
Weekers over de W- en I-middelen. Hij zegt toe, daar schriftelijk op terug
te komen.Kennelijk is er in Nijmegen in het verleden op een bepaalde manier omgegaan
met mensen in de bijstand. Nu wordt daar anders tegen aangekeken.Volgens de informatie waarover de staatssecretaris beschikt, zou het UWV
de gegevens nu tijdig aanleveren. Hij zegt toe, nog eens na te gaan of het
probleem daadwerkelijk is opgelost.De staatssecretaris erkent dat mevrouw Noorman gelijk heeft ten aanzien
van de wettelijke rechten van uitkeringsgerechtigden.Vanuit de vrees dingen weg te geven die hij niet kan overzien, heeft de
staatssecretaris zich bij de langdurigheidtoeslag terughoudender opgesteld
dan hij eigenlijk wilde. Het gebruik van andere instrumenten kan voor sommige
problemen een oplossing bieden, maar niet voor alle. De toegekende premies
behoren uiteraard wel in verhouding staan tot de realiteit. De geconstateerde
problemen moeten in alle breedte worden bezien, dus inclusief artikel 36.
De urgentie om snel tot een oplossing te komen is duidelijk, maar daarbij
mag de zorgvuldigheid niet uit het oog worden verloren. Het is onverstandig
om zaken toe te zeggen die niet zijn te overzien.De voorzitter van de vaste commissie voor Sociale Zaken en Werkgelegenheid,SmitsDe adjunct-griffier van de vaste commissie voor Sociale Zaken en
Werkgelegenheid,Post XNoot1Samenstelling: Leden: Noorman-den Uyl (PvdA), Bakker (D66), Bibi de Vries
(VVD), De Wit (SP), Van Gent (GroenLinks), Verburg (CDA), Hamer (PvdA), voorzitter,
Bussemaker (PvdA), Vendrik (GroenLinks), Mosterd (CDA), Smits (PvdA), Örgü
(VVD), Weekers (VVD), Rambocus (CDA), De Ruiter (SP), Ferrier (CDA), ondervoorzitter,
Huizinga-Heringa (ChristenUnie), Bruls (CDA), Varela (LPF), Eski (CDA), Koomen
(CDA), Aptroot (VVD), Smeets (PvdA), Douma (PvdA), Stuurman (PvdA), Kraneveldt
(LPF), Hirsi Ali (VVD).Plv. leden: Depla (PvdA), Koer-Kaya (D66), Blok (VVD), Kant (SP), Halsema
(GroenLinks), Smilde (CDA), Verbeet (PvdA), Timmer (PvdA), Tonkens (GroenLinks),
Omtzigt (CDA), Adelmund (PvdA), Van Miltenburg (VVD), Visser (VVD), Algra
(CDA), Vietsch (CDA), Van der Vlies (SGP), Hessels (CDA), Hermans (LPF), Van
Oerle-van der Horst (CDA), Van Dijk (CDA), Van Egerschot (VVD), Van Dijken
(PvdA), Blom (PvdA), Kalsbeek (PvdA), Van As (LPF), Schippers (VVD). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-29674-4.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl