De onderzoeksfunctie van de Tweede Kamer; Verslag van een werkgroep uit de Commissie voor de Werkwijze der Kamer
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-10 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 25861, nr. 2

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer

30-01-1998

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1997-1998

25861 nr. 2

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaam1. Inleiding 1.1. Achtergrond van dit verslag1.2. Controletaak van de Kamer en parlementair onderzoek2. Onderzoeksvormen2. Vormen van parlementair onderzoek2.1. Factoren bij de keuze van onderzoeksmodaliteiten3. Opzet van parlementair onderzoek3.1. Besluitvorming binnen de commissie3.2. Besluitvorming in de Kamer3.3. Voordracht en benoeming van de commissieleden en
commissievoorzitter3.4. Budget Huidige werkwijze/praktijk3.5. Ambtelijke ondersteuningOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 25861Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 40 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
25 861De onderzoeksfunctie van de Tweede Kamernr. 2VERSLAG VAN EEN WERKGROEP UIT DE COMMISSIE VOOR DE WERKWIJZE DER KAMERVerslag van de werkgroep procedures en modaliteiten van parlementaire
onderzoeken uit de commissie voor de werkwijze van de Kamer. 1. Inleiding 1.1. Achtergrond van dit verslagDe Kamer kan zich bij de uitoefening van haar taken niet altijd baseren
op de door de regering gepresenteerde feiten en omstandigheden. Aanvullend
parlementair onderzoek kan dan noodzakelijk zijn. Parlementair onderzoek kan
een plaats hebben in zowel de uitoefening van de parlementaire controletaak
als in het kader van de medewetgevende taak van de Kamer. Ook het voorbereidend
onderzoek van een wetsvoorstel kan als een vorm van parlementair onderzoek
worden gezien. In de mate dat de Kamer een dergelijk voorbereidend onderzoek
meer inhoud geeft (hoorzittingen met deskundigen, schriftelijk commentaar,
wetgevingsrapport en dergelijke), krijgt ook het onderzoeksgehalte meer gewicht.Vanuit de uitoefening van de parlementaire controletaak wordt aandacht
besteed aan parlementair onderzoek en de daarvoor benodigde ondersteuning
(motie van Rey). In een brief van 9 april 1997 verzoekt de Griffier namens
het Presidium de werkgroep ook te studeren op de uitvoering van de motie Kalsbeek
c.s. (24 072, nr. 34), namelijk bezien of er aanvullend instrumentarium
noodzakelijk is om maatschappelijke effecten van beleid en wetgeving te kunnen
volgen en daar voorstellen voor te doen. Die brief is betrokken bij het opstellen
van dit verslag. 1.2. Controletaak van de Kamer en parlementair onderzoekDe controletaak van de Kamer is niet beperkt tot controle achteraf. Ook
controle vooraf, ex ante controle, vormt een wezenlijk onderdeel van die taak,
zie bijvoorbeeld de grote projecten regeling. Parlementair onderzoek, als
onderdeel van de parlementaire controletaak, kan dus zowel ex post als ex
ante. Parlementair onderzoek kan overigens ook betrekking hebben op complexen
van feiten en omstandigheden, zonder dat sprake is van concrete beleidsvoornemens
of beleidsacties van de centrale overheid. De ministeriële verantwoordelijkheid
hoeft evenmin in het geding te zijn. Parlementair onderzoek kan
bijvoorbeeld zeer wel de vraag tot onderwerp hebben of iets al dan niet voorwerp
van overheidsbemoeienis zou moeten zijn. Ook controle op het ontbreken van
beleid is onderdeel van de parlementaire controletaak. 2. OnderzoeksvormenParlementair onderzoek is niet beperkt tot die vormen van onderzoek waarvoor
de Kamer een speciale onderzoekscommissie instelt. Ook extern onderzoek in
opdracht van een kamercommissie (of van de Kamer als geheel) is een vorm van
parlementair onderzoek, evenals onderzoek dat door de ambtelijke staf van
de Kamer op verzoek van een kamercommissie (of de Kamer) wordt verricht. In
dit verslag wordt de volgende definitie gehanteerd: parlementair onderzoek
is een activiteit op basis van een besluit van de commissie dan wel de Kamer
tot het vaststellen van een vraagstelling/onderzoeksopdracht, waarbij niet
van de regering doch van de Kamer zelf, van een commissie of werkgroep uit
haar midden, van één van haar leden, van een onafhankelijke
of semi-onafhankelijke overheidsinstantie, van één of meer externe
deskundigen, of van één of meer interne deskundigen een antwoord/uitvoering
wordt gevraagd.In de afgelopen vijftien jaar zijn vele soorten parlementair onderzoek
voorgekomen. Behalve de Enquêtecommissies inzake RSV, Bouwsubsidies,
Paspoorten, Uitvoering Sociale Zekerheid en Opsporingsmethoden, heeft de Kamer
ervaring opgedaan met onderzoek door werkgroepen, subcommissies en tijdelijke
of bijzondere commissies, terwijl ook reguliere commissies onderzoek op zich
hebben genomen. Soms betrof het langjarige, soms zeer kortdurende onderzoeksprojecten.
Regelmatig heeft de Kamer de Algemene Rekenkamer verzocht om onderzoek te
doen (zoals Paspoortproject, Vergoedingsstelsel Basisonderwijs, Politiesterkte,
Balansverkorting Volkshuisvesting). Commissies hebben externe deskundigen
ingeschakeld voor inventariserend of toetsend onderzoek (Kapitaaldienst, Uitvoeringskosten,
Betuweroute, Verzelfstandiging NS, Outputgegevens, HSL-Zuid), rondetafelgesprekken
of hoorzittingen met deskundigen georganiseerd, opdrachten verstrekt aan de
ambtelijke staf (toetsing PKB Schiphol bijvoorbeeld, naast de vele «kleine»
opdrachten die in het bijzonder de staf van de commissie voor de Rijksuitgaven
krijgt). Daarnaast hebben commissies ook zelf met of zonder extra ambtelijke
bijstand al dan niet in informeel werkgroepverband onderzoeken geëntameerd.Alleen al uit de praktijk van de afgelopen vijftien jaar blijkt dat er
een scala van onderzoeksmodaliteiten mogelijk is, van een verzoek van een
Kamercommissie aan de ambtelijke staf (griffier, stafmedewerker vaste commissie,
gespecialiseerde ambtelijke staf zoals de staf Rijksuitgaven), tot aan een
parlementaire enquêtecommissie toe. De praktijk leert dat regelmatig
voor eenzelfde onderzoek verschillende modaliteiten tegelijkertijd of achtereenvolgens
worden ingezet. 2. Vormen van parlementair onderzoek1 (vaste) commissie die een vorm van (feiten)onderzoek instelt door:a) een hoorzitting of serie van hoorzittingen te beleggenb) een werkbezoek of serie van werkbezoeken af te leggenc) schriftelijk commentaar te vragend) rondetafelgesprekken te houden2 (vaste) commissie die onderzoek entameert uit te voeren door:a) Algemene Rekenkamer Op grond van artikel 58 van de Comptabiliteitswet kunnen de Staten-Generaal
de Algemene Rekenkamer verzoeken een bepaald onderzoek te verrichten.
De onafhankelijkheid van de Algemene Rekenkamer staat niet in de weg dat tussen
haar en de Tweede Kamer overleg wordt gevoerd over de precieze vraagstelling,
en evenmin dat de Algemene Rekenkamer tracht te indiceren op welke termijn
zij een rapportage denkt te kunnen uitbrengen. Het voordeel van een onderzoek door de Algemene Rekenkamer is gelegen
in haar onafhankelijkheid en gezag als controle-orgaan en onderzoeksinstelling.
Deze optie kent ook zijn beperkingen: in het algemeen zal een snel hit-and-run
onderzoek niet mogelijk zijn, terwijl ex ante onderzoek en onderzoek op terreinen
buiten de bevoegdheid van de Algemene Rekenkamer evenmin tot de mogelijkheden
behoren.b) het Centraal Planbureau, het Sociaal en Cultureel Planbureau, het CBS,
de RPD, de WRR, het RIVM Voor zover de Kamer onderzoeken van deze instanties heeft gevraagd,
is dat tot nu toe altijd door tussenkomst van de regering gegaan ( artikel
30 RvO), en wel op een zodanige manier dat van parlementair onderzoek zoals
in dit rapport gedefinieerd geen sprake was. Er liggen meer mogelijkheden dan tot nu toe benut om – na de vereiste
goedkeuring van de verantwoordelijke minister – in een meer directe
(zij het niet formele) opdrachtgeversrol onderzoeksvragen aan genoemde instanties
voor te leggen. Het zou voor de onafhankelijke positionering van een aantal
van die instanties zelfs een voordeel kunnen zijn.c) adviescolleges Sedert de inwerkingtreding van de Kaderwet adviescolleges bestaat de
mogelijkheid voor de Kamer op eigen initiatief deze colleges te benaderen
met het verzoek te adviseren over door de Kamer aangeduide onderwerpen. Er
zijn nog geen ervaringen opgedaan op dit punt (de wet trad in werking op 1
januari 1997).d) het Rathenau Instituut Het Rathenau Instituut is een klein, door de minister van Onderwijs,
Cultuur en Wetenschappen ingesteld, maar geheel onafhankelijk instituut dat
tot taak heeft maatschappelijke en politieke oordeelsvorming te ondersteunen
rond vraagstukken die te maken hebben met wetenschappelijke en technologische
ontwikkelingen. Het parlement wordt gezien als de belangrijkste klant. Het instituut verricht niet zelf (wetenschappelijk) onderzoek, maar
initieert en coördineert onderzoek naar maatschappelijke gevolgen van
wetenschappelijke en technologische ontwikkelingen en vertaalt de resultaten
daarvan naar de politiek. De Kamer is in die zin bij de inhoud van het werkprogramma
betrokken, dat zij in de gelegenheid wordt gesteld haar opmerkingen over het
ontwerp-werkprogramma kenbaar te maken. Voor zover dat binnen zijn deskundigheidsterrein
valt, zou de Kamer onderzoek kunnen laten doen door het Rathenau Instituut.
Andere diensten die het Instituut aan parlementair onderzoek kan leveren zijn:
advies over regie en coördinatie, advies over en bemiddeling bij de inschakeling
van bepaalde deskundigheid, en in sommige gevallen beschikbaarstelling van
eigen onderzoekscoördinatoren.e) een commissie van deskundigen c.a. In het verleden is slechts een enkele maal gebruik gemaakt van deze
vorm van onderzoek. Te noemen valt bij voorbeeld het driemanschap dat onderzoek
deed ten behoeve van de vaste commissie voor de Inlichtingen- en Veiligheidsdiensten
naar het proces van verwijdering en vernietiging van BVD-dossiers en de commissie
Van Kemenade. 3 (vaste) commissie die onderzoek laat verrichten door de ambtelijke staf Niet iedere ambtelijke notitie die door of onder verantwoordelijkheid
van een griffier wordt vervaardigd kan onder het kopje «parlementair
onderzoek» worden gerangschikt. Het komt voor dat een commissie expliciet
een bepaalde kwestie/een bepaald onderwerp aan de hand van een gerichte vraagstelling
door de ambtelijke staf laat onderzoeken. Deze onderzoeksmodaliteit leent
zich wellicht voor bredere en frequentere inzet.4 Kamer of (vaste) commissie die onderzoek laat verrichten door een extern
onderzoeksbureau Met deze variant heeft de Kamer inmiddels behoorlijk veel – zij
het gefragmenteerde – ervaring opgedaan. Permanente aandachtspunten
bij deze categorie van onderzoeken zijn de opdrachtverlening en bewaking van
de opdrachtuitvoering alsmede het kostenaspect.5 Onderzoek door een lid/rapporteur, aangewezen door een commissie Het lid-rapporteurschap is in het Nederlandse parlementaire stelsel
nog niet beproefd (zie ook evaluatie van het reglement van orde). Het is tot
nu toe eigenlijk alleen – en dan nog officieus – voorgekomen bij
wijze van taakverdeling binnen (onderzoeks-)commissies, ten behoeve van een
specifiek deelonderzoek(je). Het begrip rapporteur komt niet in het Reglement
van Orde voor doch wordt vermeld in de Handleiding behandeling wetsvoorstel
onder punt 3.3.h (blz 61 RvO).De modaliteit biedt zeker mogelijkheden, mits een lid-rapporteur voldoende
ondersteuning krijgt van het ambtelijk apparaat. Indien daarin kan worden
voorzien, lijkt deze vorm zeer geschikt voor relatief kort durende onderzoeken,
zeker indien het onderwerpen betreft die niet op voorhand politiek omstreden
zijn.6 Werkgroep, ingesteld door een commissie of meerdere commissies ten behoeve
van een specifiek onderzoek. In beginsel geen eigen budget. In beginsel geen
extra ambtelijke ondersteuning.7 (Vaste) commissie die zelf onderzoek verricht. Geen eigen budget. In
beginsel geen extra ambtelijke ondersteuning.8 Tijdelijke (onderzoeks-)commissie: wordt ingesteld door de Kamer. Financiële
middelen moeten in principe binnen de kamerbegroting worden gevonden (art.
18 RvO). Griffier van de commissie en overige ambtelijke ondersteuning worden
door de Griffier van de Kamer aangewezen.9 Parlementaire enquête(commissie): wordt ingesteld door de Kamer,
heeft een eigen begroting, noodzakelijke middelen worden middels een suppletoire
begroting ter beschikking gesteld (art. 140 e.v. RvO). De motie Schutte vermeldt
de mini-enquête, of vervolgenquête: de Kamer kan besluiten tot
het instellen van een parlementaire enquêtecommissie die als opdracht
krijgt na te gaan wat er in de praktijk van de door de Kamer aanvaarde aanbevelingen
van een eerdere enquête is terecht gekomenDit overzicht van de verschillende modaliteiten brengt niet in beeld dat
zich in de praktijk allerlei mengvormen (kunnen) voordoen: gedeeltelijke uitbesteding
aan externe deskundigen van door de Kamer zelf uitgevoerd onderzoek, een onderzoekscommissie
die met lid-rapporteurschappen werkt, enz. Ook komt niet tot uiting dat parlementair
onderzoek vaak een patroon van volgtijdelijk gebruik van verschillende modaliteiten
laat zien: van werkgroep naar tijdelijke commissie, van Rekenkameronderzoek
naar parlementaire enquête, enz. 2.1. Factoren bij de keuze van onderzoeksmodaliteitenIn een omgeving als de Tweede Kamer zijn beslissingen over de aard en
vorm van parlementair onderzoek altijd mede politiek bepaald. Los van dit
gegeven moet evenwel de prealabele vraag worden gesteld of het op de weg van
de Kamer ligt een onderzoek in te stellen of te doen instellen, of dat volstaan
kan worden met het vragen van een onderzoek door de regering. Ook het antwoord
op die vraag is politiek bepaald.In het rapport van de Tijdelijke commissie Klimaatverandering zijn acht
aandachtspunten geformuleerd die voor de keuze van een bepaalde vorm van onderzoek
relevant zijn (zie Kamerstuk 24 695, nrs. 2–3, blz. 11). Het eerste
en derde aandachtspunt hebben betrekking op deze prealabele vraag, en luiden
aldus:(1) Behoort het onderwerp tot het parlementaire werkterrein, met andere
woorden, kunnen de resultaten worden betrokken bij de primaire taken van het
parlement, te weten: medewetgeving en controle van regeringsbeleid?(3) Moet, en kan alleen het parlement het onderzoek (doen) verrichten,
of kan de regering beter worden gevraagd dat te (laten) doen en daarover,
met (of eventueel zonder) een standpunt, aan de Kamer te rapporteren?Indien de beslissing tot parlementair onderzoek eenmaal is genomen, is
de vraag aan de orde welke vorm van parlementair onderzoek in het concrete
geval het meest aangewezen is. Factoren die bij de keuze een rol spelen zijn
de volgende:– (on-)wenselijkheid van politieke sturing van het onderzoek– (on-)wenselijkheid van betrokkenheid Kamerleden met onderzoeksproces– benodigde (enquête)bevoegdheden ten opzichte van derden/toegankelijkheid
informatie– beschikbaar budget/kosten– beschikbare tijd leden– termijn waarop onderzoek moet zijn afgerond– intern beschikbare kennis en deskundigheid, benodigde specifieke
deskundigheid– beschikbare interne capaciteitIn de aandachtspunten 4 t/m 7 van de Tijdelijke commissie Klimaatverandering
passeert een aantal van die factoren in de vorm van aandachtspunten de revue:(4) Kan het onderzoek worden uitbesteed (met begeleiding door een commissie)
of moet en kan het in eigen beheer worden gedaan?(5) Moet voor onderzoek in eigen beheer een tijdelijke Kamercommissie
worden ingesteld of kan een bestaande commissie het onderzoek doen?(6) Welke lasten brengt het onderzoek met zich mee, niet alleen in geld
uitgedrukt, maar als het om onderzoek in eigen beheer gaat, vooral in tijdsbeslag
op een aantal leden en dus op hun fracties, en ook op het ambtelijk apparaat
en de parlementaire faciliteiten. Zijn alle alternatieven overwogen?(7) Is er een aanvaardbare verhouding tussen de moeite en lasten van het
onderzoek en de uitkomst daarvan? Is de keuze effectief, doelmatig en onvermijdelijk,
en is de kosten/batenverhouding redelijk? 3. Opzet van parlementair onderzoekEssentieel is dat in al de genoemde onderzoeksvormen altijd enige betrokkenheid
van de kant van Kamer noodzakelijk is, al was het maar voor opdrachtformulering
en bewaking van de uitvoering van de onderzoeksopdracht. Vanuit
het ambtelijk apparaat moet dus op permanente basis minimaal in die behoefte
aan onderzoeksondersteuning worden voorzien.Voor de uitvoering van onderzoek is ondersteuning nodig waarbij verschillende
mogelijkheden openstaan:– geheel uitbesteden, inclusief de onderzoeksleiding en/of het onderzoeksmanagement– onderzoeksleiding c.q. -begeleiding in eigen hand, rest uitbesteden– onderzoeksleiding in eigen hand, onderzoeksstaf grotendeels van
buiten aantrekken (maar wel in dienst van de Kamer), eventueel deelonderzoek
extern uitbesteden– onderzoeksleiding in eigen hand, onderzoeksstaf deels intern,
deels van buiten aantrekken (in dienst van de Kamer), eventueel deelonderzoek
extern uitbesteden– onderzoek geheel uit laten voeren door ambtelijke Kamerstaf.Een belangrijk aandachtspunt hierbij is de aansprakelijkheid van de Kamer
voor onderzoek dat door derden in opdracht van de Kamer wordt verricht. Tot
op heden is de verantwoordelijkheid en aansprakelijkheid van de Kamer voor
het onderzoek van derden contractueel vastgelegd. De contracten zijn steeds
op de op dat moment gewenste situatie toegeschreven. 3.1. Besluitvorming binnen de commissieHet voorstel tot het doen van onderzoek, in welke vorm ook, zal steeds
moeten worden gedaan aan een commissie van de Kamer. Hoewel het op zich denkbaar
is dat één of meer leden zulk een voorstel rechtstreeks aan
de Kamer voorleggen, zal de Kamer de uitwerking van het voorstel terugverwijzen
naar een commissie die het in eerste aanleg aangaat.Tot op heden zijn geen voorschriften vastgelegd over de vorm waarin het
voorstel moet worden gedaan. Het verdient evenwel aanbeveling vast te leggen
dat het voorstel schriftelijk en gemotiveerd wordt gedaan, hetgeen de gedachtenwisseling
en de besluitvorming ten goede komt. Omdat elke vorm van onderzoek politieke
gevolgen kan hebben, lijkt het raadzaam de gedachtenwisseling over het voorstel
en de besluitvorming daarover niet in dezelfde vergadering te doen plaatshebben.
Zodoende bestaat gelegenheid voor politiek beraad in de fracties.De commissie kan ook besluiten een werkgroep in te stellen, die tot taak
krijgt een gedegen en onderbouwd voorstel aan de commissie voor te leggen.
Deze werkgroep verkrijgt daarmee een nauwkeurig omschreven taak en mandaat
van de commissie, en dient haar werkzaamheden binnen dat mandaat uit te voeren.Als gesteld, zou het vaste procedure behoren te zijn dat een voorstel
aan de commissie door de voorsteller(s) gedegen wordt voorbereid, met opneming
daarin van de navolgende elementen:a. een vastomlijnde beschrijving van het te onderzoeken onderwerp;b. een beschrijving van de onderzoeksvorm, onder opgave van redenen waarom
deze vorm geëigend is;c. het wenselijke aantal leden dat het onderzoek verricht (afhankelijk
van inhoud en zwaarte onderzoek);d. een opgave van de benodigde ambtelijke en/of wetenschappelijke ondersteuning;e. een indicatie van de gemoeide tijdsduur van het onderzoek;f. beantwoording van de vraag of en zo ja wie zullen moeten worden gehoord,
eng. een indicatie van de kosten.Het spreekt voor zich dat van ambtelijke zijde hulp kan worden verleend
bij het opstellen van onderdelen van het voorstel. Opgebouwde ervaring kan
op die wijze ten nutte worden gemaakt. De commissie besluit over het voorstel dat aan haar is voorgelegd of over
het voorstel nadat het is aangepast. De besluitvorming binnen de commissie
is van groot belang voor het verdere verloop van het onderzoek. Ingeval van
een in te stellen onderzoekscommissie en in de gevallen dat aan een onderzoek
kosten zijn verbonden, dient het voorstel – na advies van het presidium –
te worden voorgelegd aan de Kamer. Betreft het een minder vèrgaande
vorm van onderzoek kan de commissie daartoe zelfstandig besluiten. 3.2. Besluitvorming in de KamerHet Reglement van Orde van de Tweede Kamer biedt twee mogelijkheden voor
commissies van onderzoek. In artikel 18 worden regels gesteld voor tijdelijke
commissies.Deze tijdelijke commissies kunnen worden ingesteld voor het doen van onderzoek,
waarbij zij gebruik kunnen maken van alle ter beschikking staande parlementaire
middelen. De meest voorkomende bevoegdheden zijn vermeld in artikel 27 van
het Reglement van Orde. Naast de bevoegdheden die een tijdelijke commissie
heeft, is het van belang te vermelden welke bevoegdheden zij niet heeft, namelijk
de bevoegdheden op grond van de Wet op de parlementaire enquête.De Kamer besluit in de meeste gevallen overeenkomstig het voorstel van
de commissie, dan wel van een aantal leden. De financiële vertaling wordt
overgelaten aan het Presidium, dat de geldelijke middelen van de Kamer beheert
(artikel 10, tweede lid, Reglement van Orde).De wenselijkheid van een onderzoek behoort te worden afgewogen tegen de
kosten die dat met zich brengt. Niettemin mogen noch de omvang van de kosten,
noch de uitputting van het daarvoor beschikbare budget in de weg staan van
een behoorlijke uitoefening van parlementaire controle, waaronder het doen
van onderzoek.De Kamer zou kunnen overwegen ook andere vormen van onderzoek dan de bovengenoemde
in het Reglement van Orde te benoemen. 3.3. Voordracht en benoeming van de commissieleden en
commissievoorzitterVoordracht van de leden geschiedt door de fracties. Hier wordt aangesloten
bij artikel 25 RvO.In het overleg van fractiesecretarissen wordt bepaald welke fractie de
voorzitter levert. In dit overleg zijn afspraken gemaakt over de aanwijzing
van voorzitters voor de verschillende vormen van onderzoekscommissies.De voorzitter is belast met de leiding van het onderzoek en fungeert als
eerste aanspreekpunt voor de ambtelijke ondersteuning, leidt de vergaderingen
van de commissie en van mogelijke gesprekken met derden, presenteert het onderzoeksresultaat
naar buiten en is belast met de verdediging ervan in de Kamer. Hij zal dan
ook volledig op de hoogte moeten zijn van alle mogelijke voetangels en klemmen.
Voor een voorzitter van een parlementaire enquêtecommissie komt daar
nog bij het leiden van de verhoren, die openbaar zijn en rechtstreeks kunnen
worden uitgezonden op televisie.De werkgroep geeft de Kamer in overweging onderzoekscommissieleden zo
nodig op dit terrein een training aan te bieden. 3.4. Budget Huidige werkwijze/praktijkParlementair onderzoek brengt kosten met zich mee, in de meeste gevallen
additionele kosten, ten opzichte van de in de Kamerbegroting voorziene reguliere
kosten. Het Presidium is primair verantwoordelijk voor begrotingsopstelling
en begrotingsuitvoering, zij het dat deze verantwoordelijkheid in de dagelijkse
praktijk is gedelegeerd aan de Griffier, die op zijn beurt die begrotingsverantwoordelijkheid
heeft gemandateerd aan de beide directeuren, ieder voor de eigen directie.Bij onderzoek door een parlementaire enquêtecommissie wordt voor
de te maken kosten een raming opgesteld die in de vorm van een suppletoire
begroting aan de Kamerbegroting wordt toegevoegd. In beginsel worden de benodigde
financiële middelen dus extra ter beschikking gesteld. Voor alle andere
vormen van parlementair onderzoek geldt dat de kosten in principe moeten worden
bestreden uit de vastgestelde Kamerbegroting.Wel is met het kabinet de afspraak gemaakt dat de begrotingspost parlementair
onderzoek van f 1 mln. zonodig wordt verhoogd, indien het beroep daarop
in enig jaar groter is dan de raming en het budgettaire probleem niet redelijkerwijs
op andere wijze binnen de Kamerbegroting kan worden opgelost.Vanuit zijn eindverantwoordelijkheid voor de Kamerbegroting is het vanzelfsprekend
dat het Presidium voorstellen van commissies om externe deskundigen in te
schakelen en de daarmee gemoeide kosten voor rekening van de Kamer te laten
komen, wenst te toetsen. Het Presidium dient deze taken dan ook niet te mandateren.
Zowel voor Presidium als voor de initiërende commissie is het daarbij
een probleem dat geen objectieve toetsingscriteria ter beschikking staan.
Dat kan leiden tot onbegrepen en soms ook ongewenste uitkomsten.Indien een onderzoek op verzoek wordt verricht door een overheidsinstantie
zijn er voor de Kamer geen additionele kosten aan verbonden. Dat betekent
echter niet dat dit kostenargument relevant is bij het beantwoorden van de
vraag of een bepaald onderzoek door een ministerie of door de Kamer zelf moet
worden gedaan. Voor de overheid als geheel maakt het immers niet uit op welk
begrotingshoofdstuk de kosten drukken. Er is dus alle ruimte voor een principiële
afweging: moet het parlement zelf onderzoek (laten) doen, of volstaat een
regeringsonderzoek. Overigens kan een combinatie ook meerwaarde hebben: ordening
van materiaal door het ministerie laten doen, langs lijnen die door externen
zijn weergegeven, en toetsing door externen alleen.In lijn met die principiële afweging zou het juister zijn om de beslissingsbevoegdheid
voor het aanwenden van additionele financiële middelen ten behoeve van
uitbesteding van onderzoek bij de Kamer te leggen. Het Presidium kan de Kamer
vanuit zijn verantwoordelijkheid voor de begrotingsuitvoering adviseren.Een ander kostenaspect is de veronderstelling dat kosten van uitbesteding
aan commerciële bureaus kunnen worden gedrukt door in prijsonderhandelingen
gebruik te maken van het feit dat voor de Tweede Kamer wordt gewerkt (eervol,
goodwill en gratis reclame). Die veronderstelling heeft op zijn hoogst voor
de korte termijn enige substantie. Waarschijnlijk hebben een scherpe vraagstelling/opdrachtformulering
en een nauwgezette bewaking van de uitvoering en controle van de resultaten
een groter kostendrukkend effect.Naast de uit de Europese regelgeving voortvloeiende bepalingen inzake
aanbesteding worden bij de keuze van een extern bedrijf /externe deskundige
de volgende uitgangspunten gehanteerd:– een opdracht wordt niet gegund aan personen of bedrijven indien
er twijfel bestaat over de onafhankelijkheid cq er sprake is van
belangenverstrengeling;– in beginsel zullen altijd ten minste drie offertes worden gevraagd
en worden er ten minste twee bureaus uitgenodigd voor een gesprek:– een contract wordt slechts afgesloten nadat minimaal twee personen
een onafhankelijk oordeel over de ontvangen offertes hebben gegeven. 3.5. Ambtelijke ondersteuningIn de afgelopen jaren zijn vanuit de Kamer diverse keren wensen geformuleerd,
gericht op versterking van de ambtelijke ondersteuning van parlementair onderzoek.
De motie-Van Rey c.s. (Kamerstuk 24 339, nr. 20), die het Presidium uitnodigde
aandacht te schenken aan een permanente onderzoeksvoorziening, refereerde
aan de desbetreffende aanbeveling van de enquêtecommissie uitvoering
sociale zekerheid uit 1993. Tot nu toe zijn deze abstract geformuleerde wensen
vanuit de Kamer nog niet omgezet in een op die behoeften toegesneden ambtelijke
werkorganisatie.De eerste vraag die in dit kader beantwoording behoeft, is of de noodzaak
van enigerlei versterking van de ambtelijke ondersteuning is aangetoond. Vastgesteld
kan worden dat er de afgelopen vijf à tien jaar een gestage groei is
geweest van parlementair onderzoek. Dat heeft onder meer een fors beslag op
de capaciteit van de ambtelijke ondersteuning gelegd. Er is geen enkele indicatie
dat de behoefte aan parlementair onderzoek in de naaste toekomst zal verminderen,
afgezien wellicht van de normale conjuncturele neergang kort voor en enige
tijd na de kamerverkiezingen. Sterker nog, uit de frequentie van het gebruik
van het middel parlementair onderzoek kan veeleer worden afgeleid, dat het
niet alleen in theorie maar ook in de praktijk door de Kamer als een wezenlijk
controle-instrument wordt opgevat. Dat vraagt inderdaad om bezinning op omvang
en inhoud van de ambtelijke ondersteuning van parlementair onderzoek. Een
tweede reden daarvoor is gelegen in de gefragmenteerde ervaring met ambtelijke
ondersteuning. Er is alle aanleiding die ervaring op een meer systematische
wijze te bundelen. Dat zou kunnen in de vorm van een permanente onderzoeksvoorziening.Wat wordt er van het ambtelijk apparaat verwacht?In het verlengde van het weergegeven scala van onderzoeksmodaliteiten
en vormen van ondersteuning moet het Kamerapparaat in wisselende intensiteit
en omvang de volgende ondersteuning bij parlementair onderzoek kunnen bieden:– de logistieke en organisatorische ondersteuning van een onderzoeksproject
(inhuur, detachering, bijeenbrengen staf, procedurele aspecten)– het maken van een onderzoeksopzet– het op systematische wijze uitvoeren van onderzoek– planning, aansturing en management van het onderzoek– begeleiding van onderzoekers, respectievelijk van externe onderzoekers– het fungeren als opdrachtgever bij externe uitbesteding.Daarnaast moet er voldoende ruimte zijn voor het faciliteren van parlementair
onderzoek (dienstverlening door Directie Facilitair Bedrijf, alsmede documentaire
dienstverlening en verslaglegging).Enerzijds is er dus aanleiding om de toename van parlementair onderzoek
beter op te vangen door versterking van de ambtelijke capaciteit. Anderzijds
is er aanleiding deze ondersteuning beter te organiseren, zodanig dat de optimale
voorwaarden worden geschapen om de onderzoekservaring zoveel mogelijk geïnstitutionaliseerd
te bundelen, en dat voor het leveren van de verschillende onderzoeksondersteuning
zo veel mogelijk één aanspreekpunt bestaat. Het
Presidium beraadt zich op korte termijn over de wijze waarop dit zal worden
vormgegeven (zie hiervoor de aanbiedingsbrief).Wat betreft de vormgeving (organisatorische opzet) ligt het voor de hand
aan te sluiten bij de bestaande organisatie en de reguliere werkzaamheden
van de commissiebureaus. Een voorstel daartoe wordt in de aanbiedingsbrief
gedaan. Wat het soort deskundigheid betreft zal de Kamer deskundigheid op
het gebied van (toegepast) beleidsonderzoek het beste en het meest veelvuldig
kunnen gebruiken; te denken valt aan disciplinaire achtergronden als bestuurskunde
en economie.De voorzitter van de Werkgroep,P. BukmanDe griffier van de Werkgroep,N. Coenen 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-25861-2.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl