Wetsvoorstel leden Smits, Rouvoet en Azough tot wijziging Wet gelijke behandeling op grond van handicap of chronische ziekte i.v.m. uitbreiding reikwijdte tot primair en voortgezet onderwijs ; Memorie van toelichting
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-05 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 30570, nr. 3

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer

31-05-2006

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2005-2006

30570 nr. 3

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaam1. Inleiding2. Onderwijssegregatie3. Resultaat Wet Leerlinggebonden Financiering4. Geen ongeclausuleerd recht op toelating tot alle
scholen5. Financiën6. Tweesporenbeleid: voorzieningen en individuele
rechtsbescherming7. Internationaal perspectief8. Verloop totstandkoming en uitbreiding WGBH/CZ9. De Wet gelijke behandeling op grond van handicap
of chronische ziekte• Het individu met een beperking of chronische
ziekte is vertrekpunt• Een verbod op direct en indirect onderscheid• Een verplichting tot het realiseren van doeltreffende
aanpassingen• De Commissie Gelijke BehandelingOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 30570Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 44 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
30 570Voorstel van wet van de leden Smits, Rouvoet en Azough tot wijziging
van de Wet gelijke behandeling op grond van handicap of chronische ziekte
in verband met uitbreiding van de reikwijdte tot het primair en het voortgezet
onderwijsnr. 3MEMORIE VAN TOELICHTING1. InleidingMensen met een beperking of chronische ziekte willen net als ieder ander
volop deelnemen aan de samenleving. Iedereen wil kans op goede scholing, betaald
werk, relatievorming en ontspanning en daarbij gebruikmaken van publieke dienstverlening.
Voor mensen met beperkingen is dat niet altijd zonder meer mogelijk.De overheid heeft de taak te zorgen dat alle inwoners op een gelijkwaardige
manier kunnen meedoen in de samenleving. Iedere burger is gelijkwaardig en
moet zoveel als mogelijk is gelijke kansen krijgen zich te ontplooien op alle
levensterreinen, talenten te benutten, een bijdrage te leveren aan de opbouw
van onze maatschappij en zich gewaardeerd te weten temidden van anderen.Om gelijkwaardig deel te nemen, hebben mensen met beperkingen soms voorzieningen
nodig maar ook een omgeving die rekening met hen houdt. Iemand die niet kan
lopen kan zich met een rolstoel goed voortbewegen. Maar als een gebouw niet
is ingericht op een rolstoel, volstaat de rolstoel niet: het gebouw en de
diensten daarin aangeboden blijven onbereikbaar. Zo bezien is de zorg voor
mensen met een beperking geen exclusieve taak van «zorginstellingen»:
maar een taak van «gewone» mensen en van «gewone»
maatschappelijke organisaties: woningverhuurders, arbeidsvoorziening, scholen,
openbaar vervoerders, bedrijven, arbeidsvoorziening, scholen, verenigingen
enzovoorts.Of aan de persoon gebonden beperkingen belemmerend uitwerken voor het
dagelijks functioneren wordt, vooral ook bepaald door de mate waarin de sociale
omgeving is ingericht en rekening houdt met verschillen in mogelijkheden en
onmogelijkheden van verschillende mensen. Een samenleving die is ingericht
op de norm van een mens zonder fysieke of psychische beperkingen, sluit mensen
met een beperking of chronische ziekte uit van bepaalde voorzieningen. De
inrichting van de samenleving kan in die zin invalideren.Gelijke behandeling voor iedereen betekent dat niet alleen de overheid
als hoeder van kwetsbaren optreedt en zorgdraagt voor voorzieningen, maar
dat ook groepen en individuen in de samenleving verantwoordelijkheid nemen
en ruimte bieden aan mensen met beperkingen.Het nemen van deze verantwoordelijkheid gaat niet altijd vanzelf. Iedereen
kan in principe een bijdrage leveren aan grotere toegankelijkheid. Soms is
die bijdrage eenvoudig te leveren maar gebeurt het niet omdat er niet aan
wordt gedacht. Soms is de bijdrage moeilijk te leveren of is er sprake van
tegengestelde belangen. In beide situaties is het nodig om in de wet de norm
van gelijke behandeling expliciet vast te leggen.Zo’n wettelijke norm maakt niet dat de huidige situatie in één
klap verandert en dat mensen met beperkingen opeens overal probleemloos gebruik
van kunnen maken. Gelijke behandeling, zeker die op grond van handicap of
chronische ziekte, is een complexe materie. Een beperking is specifiek gebonden
aan een persoon die daarvan hinder ondervindt in specifieke situaties. De
gelijke behandeling moet vorm krijgen door aanpassing van de situatie waardoor
iets wat ogenschijnlijk gelijk is, gelijk wordt gemaakt in specifieke situaties
voor bepaalde personen. Juist in zo’n complexe omgeving waarin steeds
afwegingen worden gemaakt, is het goed de norm ondubbelzinnig te stellen.
Die norm is dat ongelijke behandeling op grond van het enkele feit van handicap
of chronische ziekte niet wordt getolereerd.De overheid kan niet iedere keer dat de norm wordt overschreden optreden.
Maar het stellen van een expliciete norm en daaraan gekoppeld een systeem
van individuele rechtsbescherming is wel een taak voor de regering.Burgers kunnen op grond van de Wet gelijke behandeling in actie komen
wanneer ze menen dat de norm wordt geschonden. Vervolgens wordt geoordeeld
door de Commissie gelijke behandeling en wellicht daarna door de rechter of
de norm in die specifieke gevallen daadwerkelijk is geschonden.De norm van gelijke behandeling is opgenomen in artikel 1 van de Grondwet
en wat de gronden handicap en chronische ziekte betreft in de Wet gelijke
behandeling op grond van handicap en chronische ziekte (WGBH/CZ), die per
1 december 2003 in werking trad.De WGBH/CZ is een zogenaamde aanbouwwet. Dit betekent dat algemene normen
en uitzonderingsgronden in de wet zijn opgenomen, maar dat de wet voorlopig
voor een zeer beperkt aantal terreinen, namelijk arbeidsmarkt en beroepsonderwijs,
geldt.Er is inmiddels ervaring opgedaan met de wet en het effect van de zaken
die worden voorgelegd voor een oordeel aan de Commissie Gelijke Behandeling
(CGB). Op diverse terreinen (verkeer, aanbieden goederen en diensten, onderwijs,
wonen) zijn voorbereidingen getroffen voor uitbreiding van deze aanbouwwet.Duidelijk is dat burgers en maatschappelijke organisaties waarde hechten
aan de individuele rechtsbescherming uit de WGBH/CZ. De CGB wordt regelmatig
om een oordeel gevraagd. De adviezen en daaruit gevolgde juridische procedures
hebben geleid tot aanpassing van situaties die als discriminerend werden ervaren
en, belangrijker wellicht nog, tot aanpassing van het beleid in de aangesproken
organisaties. De norm uit de wet en de mogelijkheid individuele kwesties te
laten toetsen, nodigt uit tot debat over de toegankelijkheid van de samenleving
en tot wijzigingen die de toegankelijkheid vergroten.Burgers en maatschappelijke organisaties vragen om uitbreiding van de
wet naar in ieder geval de terreinen onderwijs, vervoer, wonen, publieke dienstverlening
en het aanbieden van goederen en diensten. Hoewel de laatste jaren verbeteringen
zijn opgetreden, is nog steeds sprake van ongelijke behandeling op deze terreinen,
waardoor mensen met beperkingen op achterstand worden gezet in hun deelname
aan het maatschappelijk verkeer.De regering heeft zich via internationale verdragen en nationale beloften
verplicht te werken aan een samenleving die achterstelling door uitsluiting
van mensen met handicap of chronische ziekte vermindert of wegwerkt. Een van
de middelen daartoe is het wettelijk voorschrijven van de plicht tot gelijke
behandeling van mensen met of zonder handicap of chronische ziekte.Momenteel heeft de WGBH/CZ slechts betrekking op de terreinen arbeid en
beroepsonderwijs. Voorliggend voorstel breidt de werking van de WGBH/CZ uit
tot het primair en voortgezet onderwijs. Bij het primair en voortgezet onderwijs
geldt een wettelijk systeem van ondersteuning voor leerling met een beperking
(onder meer Wet Leerling Gebonden Financiering LGF). Dat betekent dat voorzieningen
zijn geregeld, waarmee individuele beperkingen compenseerbaar zijn. Nu de
voorzieningenkant is geregeld, is er behoefte aan individuele rechtsbescherming
langs de lijnen van de Wet gelijke behandeling om nog voorkomende gevallen
van ongelijke behandeling te kunnen toetsen. Van belang is ook dat de WGBH/CZ
nu al geldt voor beroepsonderwijs. Daaraan vooraf gaat in alle gevallen funderend
primair en voortgezet onderwijs. Het is dan logisch de rechtsbescherming uit
te breiden naar juist ook dat funderend onderwijs.Inmiddels is, op verzoek van de Tweede Kamer een onderzoek gedaan naar
de effecten van invoering van de WGBH/CZ in het primair en voortgezet onderwijs:
Update Effectstudie toepassing Wet gelijke behandeling op grond van handicap
of chronische ziekte in primair en voortgezet onderwijs (augustus 2005, Smets
en Hover). Deze studie laat zien dat uitbreiding mogelijk is en niet leidt
tot aanmerkelijke meerkosten.2. OnderwijssegregatieHet beleid van de regering is gericht op het tegengaan van segregatie
tussen bevolkingsgroepen (wit/zwart, rijk/arm, met of zonder beperking, jong/oud).
Scholen zijn plaatsen waar leerlingen kennis verwerven, cognitieve vaardigheden
aanleren en zich voorbereiden op een beroep, maar ook gemeenschappen waar
jongeren sociale waarden en normen krijgen aangereikt. Het algemene onderwijsbeleid
van de regering is mede daarom gericht op integratie, op inclusie en het zo
goed mogelijk laten ontplooien van talenten van alle leerlingen en op hun
voorbereiding op een samenleving waarin iedereen volwaardig deel kan nemen.De huidige onderwijspraktijk laat een gedifferentieerd en geïnstitutionaliseerd
kader zien. Binnen dat algemene kader zijn er traditioneel ook veel aparte
soorten speciale scholen voor leerlingen met een beperking. Bijna tachtig
procent van de leerlingen met ernstige beperkingen krijgt les in speciale
scholen. Voor een groot deel van deze leerlingen vindt de opname in het aparte
systeem op heel vroege leeftijd plaats, vanaf het eerste jaar van de leerplicht.De keuze voor een aparte school wordt vaak gemaakt omdat het reguliere
onderwijs niet biedt wat een leerling met een handicap nodig heeft en de gedachte
is dat het speciale onderwijs dat wel kan bieden. Dat leerlingen met een beperking
ondersteuning nodig hebben staat buiten kijf. De ondersteuning en nodige aanpassingen
hoeven niet per se in een aparte setting te worden geboden. Sinds 2003 is
er keuzevrijheid geregeld voor ouders en tegelijk een wettelijk recht op extra
ondersteuning in reguliere setting.Wat ook de oorzaak is, de facto is sprake van gescheiden werelden voor
leerlingen met en leerlingen zonder beperkingen. Een volledig aparte schoolcarrière
is geen goede voorbereiding op het vinden van gewoon betaald werk. Het maakt
het vinden van vrienden zonder handicap of chronische ziekte moeilijk en maakt
leerlingen afhankelijk van aanvullende speciale voorzieningen zoals speciaal
leerlingenvervoer.Dit voorstel zal de segregatie niet opheffen omdat het niet voorschrijft
dat leerlingen met beperkingen in alle gevallen naar het reguliere onderwijs
gaan. Dit voorstel bepaalt slechts dat, indien ouders/leerlingen een keuze
maken voor een school, deze school de leerling niet mag weigeren vanwege het
enkele feit van de handicap of chronische ziekte indien de geschiktheid tot
het volgen van het onderwijs is aangetoond en de aanpassingen die eventueel
zijn vereist redelijkerwijs van de school kan worden verlangd. Het zal aldus
de keuzevrijheid van ouders tot het kiezen van een school vergroten en de
segregatie verminderen.3. Resultaat Wet Leerlinggebonden FinancieringDe Wet Leerlinggebonden Financiering (LGF), sinds 1 augustus 2003
van kracht, was niet bedoeld om aparte speciale scholen op te heffen, wel
om emancipatie en integratie van leerlingen met handicap te bevorderen en
om keuzevrijheid te vergroten voor ouders van kinderen met handicap.De wet regelt onder meer dat, wanneer een leerling met indicatie of diens
ouders kiezen voor een reguliere school, er recht is op extra ondersteuning
(onder meer het rugzakje uit de LGF en het persoonsgebonden budget uit de
AWBZ) voor leerling en voor ontvangende school.De LGF heeft de keuzevrijheid van ouders vastgelegd. Die vrijheid is niet
absoluut en wordt beperkt daar waar scholen, regulier of speciaal, menen dat
ze met hun mogelijkheden niet in staat zijn kwalitatief goed onderwijs te
bieden aan een leerling. De LGF legt scholen de plicht op te onderzoeken of
in een individueel geval met de beschikbare mogelijkheden kwalitatief goed
onderwijs kan worden geboden. Er is nu geen plicht tot het treffen van aanpassingen
waardoor de leerling met handicap wel toegelaten zou kunnen worden. Bij de
behandeling van de wet is de spanning tussen keuzevrijheid van de ouders en
de vrijheid van scholen om een leerling af te wijzen onderkend, maar niet
opgelost. De praktijk moest uitwijzen hoe ouders en scholen hiermee zouden
omgaan.Sinds de introductie van de LGF zijn meer leerlingen geïndiceerd
voor ambulante begeleiding (van 12 000 naar 15 000, een groei van
25%). Het gaat voor een deel om leerlingen die al in het reguliere
onderwijs zaten, daar zijn gebleven, maar na introductie van de rugzak zo’n
rugzak kregen toegewezen. De LGF heeft in die zin een positief effect gehad
omdat meer leerlingen met een leerprobleem of handicap ondersteuning kregen
op de school waar ze zaten. Het aantal leerlingen dat naar speciale scholen
gaat is eveneens gegroeid: van 52 000 naar 57 000 een groei van
10%). Voor een deel betreft dit leerlingen die voordien geen onderwijs
kregen maar in zorgcentra werden opgevangen.Volgens de Effectstudie (Smets en Hover) hadden in 2003 van de ruim 7000
basisscholen ongeveer 2500 één of meerdere leerlingen met een
LGF-indicatie, en 4700 scholen in 2004/2005 (67%). In het voortgezet
onderwijs hebben 700 schoollocaties ervaring met een leerling met handicap
(ofwel 42%). Hoewel de meerderheid van leerlingen met handicap in speciale
scholen les krijgt, lukt het dus een groot deel van de reguliere scholen om
met de beschikbare middelen ook leerlingen met een beperking onderwijs te
geven.De keuzevrijheid voor leerlingen en ouders die met de LGF is gegeven,
is niet absoluut. Ontvangende scholen hebben geen acceptatieplicht en kunnen
per aanmelding beoordelen of ze in staat zijn met de gegeven middelen kwalitatief
goed onderwijs te bieden. In geval van onenigheid beoordeelt de (tijdelijk)
ingestelde Advies Commissie Toelating en Begeleiding (ACTB) of de school een
afwijzing voldoende heeft onderbouwd.In de praktijk leidt de wet onvoldoende tot het eenvoudig realiseren van
de keuzevrijheid voor ouders. Binnen de groep ouders die voor hun kind met
beperking een reguliere school benaderden, wordt gemeld dat de nieuwe keuzevrijheid
in de praktijk stuit op weigeringen. Een aanzienlijk deel van deze ouders
wijkt uit naar een andere school of naar speciale scholen. In 2004 is onderzoek
gedaan door M.Walraven en I. Andriessen: Ouder over de
rugzak, onderzoek naar ervaringen met leerlinggebonden financiering en de
toegankelijkheid van het reguliere onderwijs (Utrecht, FvO, VIM 2004).
In dit onderzoek is aan de ouders (onderzoeksgroep 175) gevraagd of men problemen
ondervindt om het kind op een reguliere school geplaatst te krijgen. Veertig
procent meldt te zijn afgewezen. Een groot deel van hen kreeg op een andere
school wel een plaats. Het onderzoek laat niet zien hoeveel ouders uiteindelijk
geen plaats vonden voor hun kind. Het percentage van 40% mag niet zonder
meer worden geëxtrapoleerd naar de totale doelgroep. Toch is het een
aanwijzing dat ouders in betekenisvolle aantallen problemen ondervinden. Rapportages
van onderzoekbureau Smets en Hover geven eveneens het beeld dat ouders kunnen
stuiten op weigeringen van scholen (rapportages naar aanleiding van ouderbijeenkomsten
in april en juni 2005).De ACTB, die met de inwerkingtreding van de wet LGF aantrad, heeft de
taak te bemiddelen (via consulenten) of formeel te adviseren in die gevallen
waarin ouders van een kind met handicap in conflict komen met een school over
een besluit tot afwijzing of verwijdering van een leerling met handicap of
over de inhoud van het handelingsplan.De ACTB concludeerde in zijn eerste rapportage dat de keuzevrijheid van
ouders geen vanzelfsprekendheid is. De emancipatie en integratie van kind
met handicap in het reguliere onderwijs verloopt moeizaam volgens de ACTB.
Zowel in de zaken die aan de onderwijsconsulenten van de ACTB werden voorgelegd
als die zaken waarin de ACTB tot een formeel advies kwam, bleek dat scholen
de nieuwe verplichtingen uit de wet LGF slecht kennen en onvoldoende bereidheid
tonen om bij aanmelding van een leerling met een beperking een gedegen onderzoek
in te stellen. In de zaken waarin het tot een formeel advies kwam van de ACTB
is steeds geadviseerd een nieuw onderzoek in te stellen naar de mogelijkheden
of onmogelijkheden van de school om de leerling met beperking toe te laten.
In geen van de voorgelegde zaken is het op grond van dat onderzoek alsnog
tot toelating gekomen. In die zaken waarin de ACTB-onderwijsconsulenten werden
ingeschakeld om te onderzoeken en bemiddelen, kwam het vaak wel tot een plaatsing
die op instemming van de ouders kon rekenen. Een formeel advies van de ACTB
is na een succesvolle bemiddeling niet meer nodig.De ACTB en de consulenten kunnen niet alle aangemelde zaken in behandeling
nemen. De opdracht is beperkter en anders geformuleerd dan de CGB heeft op
de terreinen waarop de Algemene wet gelijke behandeling geldt. De CGB neemt
alle zaken in behandeling waarin aannemelijk is dat ongelijk wordt behandeld
en adviseert vervolgens of sprake is van discriminatie en strijdigheid met
de AWGB. De ACTB oordeelt of aan de vereisten uit de LGF is voldaan en neemt
alleen zaken in behandeling indien het leerlingen betreft met een LGF-indicatie
zonder plek op een school. Leerlingen met een handicap maar zonder LGF-indicatie
kunnen niet bij de ACTB terecht, net zo min als leerlingen die wel geplaatst
zijn op een school – ook als de leerling/ouders deze school niet wensen
en juist na tussenkomst van de ACTB naar een andere school willen gaan.Er is, met of zonder ACTB, weinig jurisprudentie rondom toelating of verwijdering
van leerlingen met een handicap, evenals over de inhoud van een handelingsplan
en inzet van middelen. Voorzover er rechterlijke uitspraken zijn, geven die
een gemengd beeld. In het bestuursrecht zullen rechters niet inhoudelijk oordelen,
maar marginaal afwegen of bestuursbesluiten op juiste gronden
zijn genomen. Bij de weinige uitspraken op dit terrein zijn schoolbesturen
wel veroordeeld tot het nemen van nieuwe besluiten. In gevallen waarin het
ging om besluiten tot verwijdering leidde dat in enkele gevallen tot een voortgezette
schoolgang van de betreffende leerling. In gevallen waarin toelating werd
gevraagd, werden wel nieuwe besluiten genomen maar waren die besluiten opnieuw
afwijzend.4. Geen ongeclausuleerd recht op toelating tot alle
scholenArtikel 23 van de Grondwet (vrijheid van onderwijs) wordt niet geraakt
door de WGBH/CZ. Dit artikel ziet immers op de vrijheid van stichting, richting
en inrichting van scholen en behelst de mogelijkheid voor bijzondere scholen
om een eigen toelatingsbeleid op grond van de identiteit te hanteren. Dit
voorstel laat uiteraard ook overige onderwijswetgeving intact. Scholen geven
nu goed onderwijs naar eigen visie en op basis van wettelijke normen en zullen
dat blijven doen. Er is geen ongecluasuleerd recht van alle leerlingen met
een beperking op toelating tot alle scholen of op ongelimiteerde aanpassingen.Ervaring met de WGBH/CZ op het terrein van de arbeidsmarkt toont aan dat
bedrijven niet gedwongen werden een heel ander wervings- en selectiebeleid
te voeren. De WGBH/CZ schrijft voor dat in het beleid van individuele bedrijven,
of straks van schoolbesturen, geen onderscheid mag worden gemaakt louter op
grond van de handicap. De wet zal er wel toe leiden dat in individuele situaties
waarin sprake is van een vermoeden van ongelijke behandeling, advisering van
de CGB wordt ingeroepen.Op grond van de WGBH/CZ kan van de school worden gevergd om voor een leerling
een doeltreffende aanpassing te treffen. De CGB wordt bevoegd te adviseren
in voorgelegde zaken. De CGB zal toetsen of er voor de school mogelijk sprake
is van een onevenredige belasting zodat de gevraagde aanpassing achterwege
kan blijven.De ACTB heeft deels deze rol vervuld op basis van de mogelijkheden in
de LGF. Het ligt in de rede dat de CGB de door de ACTB ontwikkelde criteria
volgt en in het bredere kader van de gelijke-behandelingswetgeving brengt.De ACTB heeft in zijn eerste rapportage geanalyseerd of scholen voor voortgezet
onderwijs mogen beoordelen of een leerling geschikt is het onderwijsniveau
te volgen. De criteria voor toelating met betrekking tot geschiktheid leiden
overigens meestal niet tot discussie aangezien voor kinderen dezelfde eisen
gelden: het advies van de betrokken basisschool en doorgaans de citotoets.
In bepaalde zaken is de beoordeling van geschiktheid gecompliceerder. Volgens
het ACTB kan, afhankelijk van het schooltype, de vraag aan de orde zijn of
de leerling in principe in staat wordt geacht het diploma van die school te
halen. De interpretatie van de ACTB, die door de rechter in een uitspraak
is gevolgd (Zwolle 2005), is dat scholen voor VMBO of scholen met gemengde
eerste leerjaren, die geschiktheideis of diploma-eis niet mogen stellen. Andere
scholen mogen het doen, maar het is niet verplicht. De ACTB verschilt op dit
punt enigszins van mening met de minister van onderwijs. Deze heeft zich op
het standpunt gesteld dat scholen die VMBO-T aanbieden of hoger de geschiktheideis
niet alleen mogen , maar ook moeten stellen al is afwijking na voorafgaande
toestemming van de minister mogelijk (antwoord op kamervragen Eijsink/Smits).Die geschiktheideis is relevant in dit kader. In individuele kwesties
rondom gelijke behandeling speelt de geschiktheideis een rol. Vergelijk het
met het gebod tot gelijke behandeling op de arbeidsmarkt. Wordt een sollicitant
geweigerd op grond van de handicap of omdat hij niet geschikt is voor de baan?
De CGB heeft ruime ervaring met dit soort vragen. Talloze zaken zijn voorgelegd
bij conflicten tussen werkgevers en werknemers/sollicitanten waarin
de klagende partij stelt dat handicap de discriminatiegrond is, terwijl werkgevers
aangeven dat de sollicitant of werknemer op andere gronden is afgewezen. Per
kwestie wordt van de klagende partij gevraagd eerst aannemelijk te maken dat
discriminatie op grond van handicap een rol speelt. De CGB heeft ook in 9
zaken een oordeel gegeven voor wat betreft beroepsopleidingen, waarin ook
altijd moet worden beoordeeld of de leerling geschikt is voor de beroepsopleiding.
De adviezen van de CGB op zowel het terrein van arbeidsmarkt als dat van beroepsopleidingen
geven geen aanleiding te denken dat de CGB niet in staat zou zijn deze complexe
afweging per kwestie te maken.In het basisonderwijs speelt de geschiktheideis niet zoals in het voortgezet
onderwijs. Er is geen wettelijke bepaling in die richting. Basisscholen zijn
ook niet gedifferentieerd naar leerniveau. Zowel basisscholen als veel scholen
voor voortgezet onderwijs zijn gemeenschappen die niet alleen opleiden tot
het halen van diploma’s. Een school is ook de plek waar sociale en culturele
normen worden overgedragen. Juist daarom dient een school ook rekening te
houden met het feit dat een leerling met redelijke aanpassingen een lesprogramma
kan volgen en zo onderdeel wordt van de waardenoverdracht binnen een schoolgemeenschap.Verondersteld kan worden dat het de sfeer op een school niet ten goede
komt wanneer leerlingen c.q. ouders en de schoolleiding een conflict hebben
dat voor de CGB wordt gebracht. Moeten ouders een aanmelding afdwingen of
een verwijdering tegenhouden als de schoolleiding dat niet wil? Kan een leerling
nog wel goed ontvangen worden na een afgedwongen toelating? Of kan een school
nog wel goed les geven als dat lesgeven wordt afgedwongen? Op de arbeidsmarkt
leiden adviezen van de CGB niet altijd tot een betere verstandhouding tussen
werknemer en werkgever indien een baan langs die weg wordt afgedwongen. Een
oordeel van de CGB kan aanleiding zijn tot een juridische procedure waarin
mogelijk tot schadevergoeding wordt besloten en zo wordt wel genoegdoening
gegeven. Toch zijn er ook voorbeelden waarin ontslagen ongedaan zijn gemaakt
of werknemers/sollicitanten in het gelijk zijn gesteld, waarna de arbeidsrelatie
ongestoord kon worden voortgezet.Maar ook in die adviezen waarin de arbeidsrelatie niet kon worden voortgezet
of niet tot stand kwam, hebben adviezen van de CGB behandeling grote waarde.
De adviezen geven een concrete invulling van de wettelijke norm van gelijke
behandeling die leidraad kunnen zijn voor de praktijk.Ook de adviezen van de CGB tot nu toe op het terrein van beroepsopleiding
geven geen aanleiding te denken dat leerling of opleidingsinstituut na een
procedure bij de CGB niet meer tot overleg kunnen komen.5. FinanciënUitbreiding van de WGBH/CZ naar het primair en voortgezet onderwijs brengt
volgens de Update Effectstudie Smets en Hover geen extra kosten met zich mee.
In de eerste effectstudie werd nog wel uitgegaan van extra kosten. De nieuwe
inzichten tonen aan dat er op grond van de LGF wel belangrijke meerkosten
zijn ontstaan. Er is een sterke groei van leerlingen met LGF-indicatie op
reguliere scholen die deels bestaat uit leerlingen die voorheen al op die
scholen zaten, maar geen rugzakje kregen. Het aantal leerlingen in het speciaal
onderwijs is eveneens gegroeid. Het gaat om leerlingen met psychiatrische
problematiek of gedragsproblemen of om leerlingen met ernstige en vaak meervoudige
handicaps die voorheen zorg ontvingen. Beide factoren hebben geleid tot meerkosten.
Juist omdat die kosten per leerling al zijn gemaakt, valt er van de uitbreiding
van de WGBH-CZ niet veel meerkosten te verwachten. Het stelsel aan ondersteuning
en voorzieningen is er al en wordt gefinancierd. De Update Effectstudie laat
niet zien dat hoge aantallen ouders overstappen van speciaal naar regulier
onderwijs.Bij aanmeldingen zullen scholen meewegen welke aanpassingen nodig zijn
voor de betreffende leerling en welke voorzieningen beschikbaar zijn. Het
kan voorkomen dat een leerling in specifieke situaties, naast de voorzieningen
die beschikbaar zijn op grond van LGF, REA of AWBZ, nog andere aanpassingen
vraagt van de school. In dat geval zal de school afwegen of die gevraagde
aanpassing in redelijkheid van de school mag worden gevraagd en zal, indien
er sprake is van een conflict, ook de CGB die afweging maken. Tot het onredelijke
is niemand gehouden.Ingrijpende bouwkundige aanpassingen zoals een lift of aparte toiletruimte
zijn voor een beperkte groep lichamelijk en meervoudig gehandicapten nodig.
Deze kunnen duur zijn als ze moeten worden aangelegd in een bestaand gebouw.
Nieuwbouw moet de laatste jaren volgens het bouwbesluit al zodanig zijn dat
toegankelijkheid voor gehandicapten is gewaarborgd. Denkbaar is dat ouders
en scholen in hun afweging alternatieven betrekken. Als een leerling wordt
aangemeld voor een school met bijvoorbeeld een niet aangepast gebouw terwijl
in de nabijheid ook een school is met wel aangepast gebouw. Mag in zo’n
situatie worden gevraagd de aanmelding daarheen te verleggen? De CGB zal ook
in zo’n situatie kunnen beoordelen of dat redelijk is. Ook zal de CGB
de taak van de gemeente moeten afwegen in het kader van haar verantwoordelijkheid
voor gemeentelijke onderwijshuisvesting.Van de uitbreiding van de WGBH-CH kan een beperkte extra druk uitgaan
tot het aanvragen van voorzieningen op grond van de LGF of andere regelingen.
Zo’n eventuele kostenstijging kan worden tegengegaan met beleid om beschikbare
middelen flexibel in te zetten. Hier wordt kortheidshalve verwezen naar de
Update Effectstudie, die signaleert dat de huidige middelen in het kader van
LGF generiek en met strakke bestedingsbestemming moeten worden ingezet. Bij
een meer handelingsgerichte benadering en meer bestedingsvrijheid kunnen kosten
per leerling dalen.Het verwezenlijken van het recht op gewoon onderwijs, zeker voor kinderen
in de leeftijd dat zij funderend onderwijs volgen, heeft grote maatschappelijke
waarde en op termijn economische voordelen.6. Tweesporenbeleid: voorzieningen en individuele
rechtsbeschermingHet handhaven van gesegregeerd onderwijs is slecht voor de beeldvorming.
Mensen met (functie)beperkingen maken deel uit van de samenleving en hebben
als ieder ander recht op een plek daarbinnen en niet aan de zijlijn. Maatschappelijke
organisaties zoals FvO en CG-raad zijn van mening dat op korte termijn uitbreiding
van de WGBH/CZ naar alle maatschappelijke terreinen noodzakelijk is. Voor
alle levensterreinen moet volgens deze organisaties een gehandicaptenwet ontstaan
waaraan individuele rechtsbescherming kan worden ontleend. Dit is zowel van
belang uit oogpunt van integratie en participatie, als ook uit oogpunt van
samenhang. Er is een rechtstreekse wisselwerking tussen de meeste terreinen,
waarbij ontoegankelijkheid op het ene terrein directe gevolgen heeft voor
toegankelijkheid op andere terreinen.Naast wetgeving die discriminatie verbiedt en gelijke behandeling realiseert,
is uiteraard voorzieningenbeleid gericht op inclusie van belang. Individuele
rechtsbescherming en voorzieningenbeleid worden hiermee twee kanten van één
medaille. Er wordt ook gesproken over een tweesporenbeleid. Het non-discriminatiespoor
verbiedt het maken van ongerechtvaardigd onderscheid en reikt mensen met een
beperking of een chronische ziekte een instrumentarium met behulp waarvan
deelname aan de samenleving mogelijk wordt gemaakt. Het voorzieningenbeleid
is voorwaardenscheppend en stimulerend. Dit tweede beleidsspoor bevordert dat er specifieke voorzieningen zijn met mogelijkheden voor financiële
tegemoetkomingen om de vereiste aanpassingen te realiseren.Het behoort tot de verantwoordelijkheid van een overheid om gelijke behandeling
te garanderen en discriminatie te verbieden. Het gelijkheidsbeginsel voor
mensen met een beperking of chronisch zieken behoeft wettelijke verankering.
Daarnaast is het nemen van samenhangende flankerende beleidsmaatregelen van
groot belang. Juist in het huidige tijdperk, waarin er vraagtekens worden
gezet bij de mogelijkheden van een sturende overheid en hiervoor in de plaats
de verantwoordelijkheid van individuele burgers centraal wordt gesteld, is
verdergaande rechtsbescherming voor mensen met een beperking een noodzakelijke
voorwaarde om aan deze (nieuwe) burgerrol adequaat inhoud te kunnen geven.Ook op het terrein van onderwijs is een ontwikkeling gaande om scholen
meer autonomie toe te kennen en de direct sturende hand van de overheid te
verminderen. De nota «Herijking zorgstructuren in het onderwijs»
gaat er van uit dat, als het om leerlingen met een handicap gaat, scholen
binnen een regionaal samenwerkingsverband onderling afspraken maken over het
doen van een passend zorgaanbod aan leerlingen met een beperking. In een systeem
van toenemende autonomie voor schoolbesturen is wel behoefte aan heldere normstelling
en individuele rechtsbescherming waarmee zowel leerlingen/ouders als schoolbesturen
gebaat zijn.7. Internationaal perspectiefEen groot aantal internationaal-rechtelijke normen roept staten op om
discriminatie effectief te bestrijden en te voorkomen. In verscheidene internationale
verklaringen, verdragen en resoluties zijn de mensenrechten en het gelijkheidsbeginsel
opgenomen. De Universele Verklaring van de Rechten van de Mens, het Internationaal
Verdrag inzake burgerrechten en politieke rechten en het Europese Verdrag
tot bescherming van de rechten van de mens en de fundamentele vrijheden, verbieden
discriminatie op welke grond dan ook. Daarnaast zijn er internationale verdragen
en resoluties van het Europese Parlement, de Europese Commissie en de Raad
van Europa en van de Verenigde Naties die aandringen op het wettelijk verankeren
van rechten van mensen met een functiebeperking.8. Verloop totstandkoming en uitbreiding WGBH/CZNa de allereerste Proeve van wet ten aanzien gelijke behandeling op grond
van handicap en chronische ziekte (1998) verschijnt in juni 2000 een voortgangsnotitie.
Deze voortgangsnotitie wordt door de Tweede Kamer voor kennisgeving aangenomen.
Tot een verheviging van de discussie komt het pas in mei 2001 als er een algemeen
overleg wordt gevoerd over het gehandicaptenbeleid en de Kamer ongeduldig
begint te worden1. Rouvoet stelt namens de ChristenUnie
onverbloemd de vraag of de geringe vordering van de al jarenlang slepende
voorbereiding van het wetsvoorstel gelijke behandeling op grond van handicap
of chronische ziekte te wijten is aan een gebrek aan prioriteit. Vanuit de
Kamer wordt aangedrongen op aandacht voor de fysieke toegankelijkheid van
de maatschappij en de mobiliteit van gehandicapten. De staatssecretaris van
VWS verwijst in haar antwoord naar de door de Kamer niet bediscussieerde voortgangsnotitie
en houdt vast aan de daarin uiteengezette procedure. Het streven is er op
gericht een behandeling van het wetsvoorstel mogelijk te maken voor de verkiezingen
van mei 2002. Zij waarschuwt de Kamer op voorhand dat dit doel niet gehaald
zal worden als er besloten zou worden de voorgenomen reikwijdte te verbreden.
In de tweede termijn staat de gelijke behandelingswetgeving waarlijk
centraal. Kamerbreed wordt aangedrongen op zowel spoedige behandeling van
het wetsvoorstel als op vergroting van de reikwijdte daarvan. Het geheel leidt
tot de toezegging van de staatssecretaris dat tegelijk met het wetsvoorstel
een actieplan zal worden gepresenteerd.Op 19 juni 2001 wordt tijdens de behandeling van het verslag van
het eerder genoemde algemeen overleg een motie ingediend door de PvdA, de
VVD en Groen Links1. In de motie wordt de regering
verzocht om naast het traject van het wetsvoorstel – dat slechts een
beperkte invulling geeft aan de gelijke behandeling en niet vertraagd mag
worden – «onverwijld een wetsvoorstel voor te bereiden waarin
de toegankelijkheid en bereikbaarheid van de samenleving in brede zin voor
mensen met een beperking wordt geregeld analoog aan de«Americans with
Disabilities Act (ADA) 1990», in het bijzonder op het terrein van vervoer,
publieke ruimten, publieke dienstverlening en wonen». In de Tweede Kamer
geeft de motie aanleiding tot een staatsrechtelijke discussie. Nog voordat
een in voorbereiding zijnd wetsvoorstel is besproken in de ministerraad en
naar de Raad van State is gezonden voor advies, wordt het in de Kamer al geamendeerd2. Over de doelstelling zijn alle partijen het wel eens,
maar de gevolgde procedure wekt verwondering. De staatssecretaris van VWS
geeft in haar reactie eerst kort de stand van zaken weer. Het voorliggende
wetsontwerp is inmiddels aangepast aan de Europese Richtlijn, dat wil zeggen
dat naast werving en selectie bij de arbeid nu ook arbeidsvoorwaarden en ontslag
onder de reikwijdte vallen. De tweede verbreding betreft de opname van het
beroepsonderwijs in het wetsvoorstel. Daarnaast wijst zij op het nieuwe Bouwbesluit
dat in 2002 van kracht zal worden en op de notitie van de minister van Verkeer
en Waterstaat over de toegankelijkheid van het openbaar vervoer van juni 1999.Uitgebreid verslag van haar inspanningen doet de staatssecretaris van
VWS tegelijk met het indienen van het definitieve wetsvoorstel eind 20013. Alle neuzen staan dezelfde kant op. Het kabinet ondersteunt
de intentie van de motie Passtoors e.a. en wil zich inspannen om aan het doel
van die motie tegemoet te komen. Concrete termijnen kunnen echter –
vooruitlopend op onderzoek en overleg – nog niet worden genoemd. In
de conclusie van de beleidsbrief wordt nog eens benadrukt dat het niet de
bedoeling is dat alles op alles wacht; zodra een beleidsterrein onder de werking
van de wet gelijke behandeling op grond van handicap of chronische ziekte
kan worden gebracht, zal dat ook gebeuren.In november 2003 verschijnt het Actieplan Gelijke behandeling in de praktijk4. In de bijlage wordt ingegaan op alle moties die inmiddels
door de Tweede Kamer zijn aangenomen en waarin met spoed om uitbreiding wordt
gevraagd. Naar aanleiding van de motie-Bussemaker5
stelt het kabinet over de uitbreiding naar funderend onderwijs:«Gelijke behandeling op grond van handicap of chronische ziekte
in het primair en voortgezet onderwijs is gebaat bij een goede uitvoering
van de Wet Leerlinggebonden financiering (LGF), die in werking zal treden
op 1 augustus 2003. Deze wet biedt immers de mogelijkheid aan leerlingen
met een handicap en hun ouders om, na een indicatie voor speciaal onderwijs,
een budget te ontvangen, waarmee «aangepast onderwijs» kan worden
gerealiseerd op een reguliere school. Een keuze voor speciaal onderwijs is
ook mogelijk. De mogelijkheid voor kinderen met een handicap om naar het regulier,
lager- en voortgezet onderwijs te gaan wordt hierdoor vergroot.In aanvulling op deze wet meent het kabinet dat uitbreiding van de gelijke
behandelingwetgeving op grond van handicap of chronische ziekte met primair
en voortgezet onderwijs een meerwaarde kan hebben. Zij denkt deze ook op dit
terrein te vinden in een toegenomen rechtsbescherming van mensen met een handicap
jegens discriminerend gedrag. Alvorens te besluiten tot een daadwerkelijke
onderbrengen van het funderend onderwijs in gelijke behandelingswetgeving
zal onderzocht dienen te worden wat de financiële, beleidsmatige en organisatorische
consequenties zijn van een dergelijke uitbreiding en de bestuurlijke verantwoordelijkheid
daarbij. Dit in het kader van de zorgvuldigheid naar het onderwijsveld en
de ouders/leerlingen toe en het voorkomen van strijdigheden tussen beide wetgevingen.
In het geval van een financiële problematiek zal er ook duidelijkheid
moeten bestaan over de financiële dekking daarvan. Het kabinet zegt toe
het bovenstaande onderzoek in de tweede helft van dit jaar af te ronden, zodat
nog dit jaar nadere besluitvorming kan plaatsvinden.Als besloten wordt tot uitbreiding van het wettelijk instrumentarium met
funderend onderwijs is het van belang bij de uitwerking van een wetsvoorstel
rekening te houden met de ervaringen met betrekking tot de invoering van de
leerlinggebonden financiering en deze gegevens daarbij te benutten. In het
bijzonder gaat het daarbij ook om de ervaringen van de in het kader van de
LGF-wet in te richten Advies Commissie Toelating en Begeleiding (ACTB) wat
betreft de toelating van kinderen tot een reguliere school. Deze zullen ook
iets laten zien over de houding van scholen en ouders hierin.»9. De Wet gelijke behandeling op grond van handicap
of chronische ziekteDe Wet gelijke behandeling op grond van handicap of chronische ziekte
(WGBH/CZ) is op 1 december 2003 in werking getreden. De WGBH/CZ is een
zogenaamde aanbouwwet. Dit betekent dat algemene normen en uitzonderingsgronden
in de wet zijn opgenomen, dat de wet voorlopig voor een beperkt aantal terreinen
geldt en dat er geleidelijk uitbreiding plaatsvindt.In relatie tot de WGBH/CZ is een aantal zaken van belang.• Het individu met een beperking of chronische
ziekte is vertrekpuntKenmerkend aan de wet is dat die individuele rechtsbescherming biedt.
Het initiatief ligt hiermee bij de individuele persoon met een beperking of
bij diens ouders of verzorgers. Bedrijven of scholen kunnen op basis van de
wet geen aanspraak maken op bijvoorbeeld een tegemoetkoming. De wet is immers
geen voorzieningenwet, zoals bijvoorbeeld de Regeling LGF of de Wet REA.In de wet wordt niet nader gedefinieerd wat onder een handicap wordt verstaan
of op welke chronische ziekten wordt gedoeld. In de memorie van toelichting
wordt er wel op gewezen dat een handicap in beginsel onomkeerbaar is en een
chronische ziekte langdurig van aard.• Een verbod op direct en indirect onderscheidDe wet verbiedt het maken van direct of indirect onderscheid op grond
van een handicap of chronische ziekte. Direct onderscheid is bijvoorbeeld
aan de orde indien een school weigert een leerling toe te laten vanwege diens
beperking of ziekte. Van indirect onderscheid is bijvoorbeeld sprake als het
onderwijs zo wordt ingericht dat leerlingen met handicaps daar last van hebben,
bijvoorbeeld als een toets of examen alleen in gewoon schrift beschikbaar
is zodat blinde leerlingen niet deel kunnen nemen.In een zeer beperkt aantal gevallen is het maken van onderscheid wel toegestaan,
namelijk:– daar waar sprake is van risico’s voor de veiligheid en de
gezondheid van de gehandicapte zelf en andere betrokkenen;– in het geval van sociaal beleid, voorzieningen en faciliteiten,
specifiek bestemd voor mensen met een beperking of chronische ziekte en ter
bevordering van hun participatie aan en in de samenleving (het creëren
of instandhouden van scholen voor speciaal onderwijs is hiervan een voorbeeld);
en– bij maatregelen gericht op «positieve actie» of voorkeursbeleid.• Een verplichting tot het realiseren van doeltreffende
aanpassingenDe Wet gelijke behandeling kent een verplichting tot het treffen van zogenaamde
doeltreffende aanpassingen. In relatie tot het onderwijs zou het bijvoorbeeld
kunnen gaan om de inzet van gebarentaal, het aanleggen van een traplift, of
het aanstellen van een extra begeleider. Doeltreffende aanpassingen moeten «geschikt»
zijn en dus bijdragen aan een (meer) gelijke behandeling. Van belang is dat
een doeltreffende aanpassingen «noodzakelijk» moet zijn. Dat wil
zeggen dat niet kan worden volstaan met andere, minder ingrijpende en of goedkopere
oplossingen. Nadat is vastgesteld om welke doeltreffende aanpak het gaat,
is een toets op de redelijkheid aan de orde. Het gaat daarbij om een afweging
tussen het belang van de leerling en het belang van de school. De school is
niet verplicht een aanpassing te realiseren die een «onevenredige belasting»
vormt.• De Commissie Gelijke BehandelingNon-discriminatiewetgeving is complex en aan verandering onderhevig. Daarom
werd in 1994 de CGB ingesteld. Een onafhankelijk, landelijk college dat toeziet
op de naleving van haar oordelen, adviseert en voorlichting geeft over gelijke
behandeling. Iedereen die zich ongelijk behandeld voelt, kan een klacht indienen
bij de CGB. De CGB beoordeelt dan, of de gelijke behandelingswetgeving is
overtreden. Dit is feitelijk haar belangrijkste taak1.In de praktijk is het aan diegene die een beroep op de wet doet om het
vermoeden van onderscheid op grond van handicap of chronische ziekte aannemelijk
te maken. Zodra dat naar het oordeel van de commissie voldoende is gebeurd,
wordt de bewijslast omgekeerd en is het aan de school om aan te tonen dat
van ongeoorloofd (in)direct onderscheid geen sprake was en dat de school in
redelijkheid niet in het verlangde kon voorzien.In het beroepsonderwijs kunnen (ouders van) leerlingen met een beperking,
als een school niet wil toelaten en/of als een school geen aanpassingen wil
treffen, een oordeel vragen aan de CGB. Onder beroepsonderwijs verstaat men
het middelbaar en hoger beroepsonderwijs, het universitair onderwijs en het
praktijkonderwijs. Hierbij wordt geen onderscheid gemaakt tussen openbaar
of bijzonder onderwijs, of onderwijs dat publiek of privaat wordt gefinancierd.
Onder beroepsonderwijs verstaat men het middelbaar en hoger beroepsonderwijs,
het universitair onderwijs en het praktijkonderwijs. Hierbij wordt geen onderscheid
gemaakt tussen openbaar of bijzonder onderwijs, of tussen onderwijs dat publiek
of dat privaat wordt gefinancierd. Uitspraken van de CGB zijn formeel niet
bindend, al hebben zij in de praktijk zeker gewicht. Het staat iedereen uiteraard
vrij om ook zonder uitspraak van de CGB naar de rechter te stappen. Daar waar
de uitspraken van de CGB – alhoewel zwaarwegend – niet bindend
zijn, kan toelating en/of het treffen van voorzieningen via de rechter wel
afgedwongen worden.SmitsRouvoetAzoughXNoot1Tweede Kamer, vergaderjaar 2000–2001, 24 170 en 27 401,
nr. 67.XNoot1Motie Passtoors c.s.; Tweede Kamer, vergaderjaar 2000–2001, 24 170,
nr. 68H.XNoot2Handelingen Tweede Kamer Gehandicaptenbeleid, 19 juni 2001, TK 88
88-5504.XNoot3DGB/OAG-2239802.XNoot4Tweede Kamer, vergaderjaar 2003–2004, 29 355, nr. 1.XNoot5Motie Bussemaker c.s.; Tweede Kamer, vergaderjaar 2001–2002, 28 169,
nr. 15.XNoot1Overige taken van de CGB zijn: het adviseren van (bijvoorbeeld) de regering,
(uit eigen beweging) onderzoek uitvoeren, het geven van trainingen, colleges
en voorlichting over de gelijke behandelingswetgeving of het verzorgen van
lezingen op nationale en internationale bijeenkomsten. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-30570-3.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl