Vroegtijdige voorbereiding van de uitvoering van wetgeving; Brief minister met kabinetsstandpunt 'Wetgeving en uitvoering: de positie van de Staten-Generaal bij wetgevingprojecten ...' vroegtijdige
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-11 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 25428, nr. 1

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum brief

02-07-1997

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1996-1997

25428 nr. 1

23-06-1997

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamOndertekeningLichaamWETGEVING EN UITVOERING De positie van de Staten-Generaal bij wetgevingsprojecten
die een vroegtijdige voorbereiding van de uitvoering vergen 1. Inleiding2. Het dilemma: snelle en efficiënte uitvoering versus
de positie van de Staten-Generaal3. Geïntegreerde plannen van wetgeving en uitvoering4. Vroegtijdige betrokkenheid van de Staten-Generaal via
een beleidsnota of voortgangsrapportage5. Voorbereidingswet6. Machtigingswet7. Structuurbeslissing8. Conclusies
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 25428Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 32 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
25 428Vroegtijdige voorbereiding van de uitvoering van wetgevingnr. 1BRIEF VAN DE MINISTER VAN JUSTITIEAan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal's-Gravenhage, 23 juni 1997Hierbij doe ik u toekomen een kabinetsstandpunt «Wetgeving en uitvoering;
de positie van de Staten-Generaal bij wetgevingsprojecten die een vroegtijdige
voorbereiding van de uitvoering vergen».Deze nota is aan de Eerste Kamer toegezegd door de Staatssecretaris van
Justitie bij gelegenheid van de behandeling van het wetsvoorstel tot reorganisatie
van de Raden voor de Kinderbescherming (kamerstukken I 1995–1996, 24 257,
nr. 177b en Handelingen I 1995–1996, blz. 17).In de nota wordt een aantal opties geschetst om binnen de beperkte staatsrechtelijke
speelruimte om te gaan met het dilemma van enerzijds de wens al in een vroeg
stadium van het wetgevingsproces te beginnen met de voorbereiding van de uitvoering,
zodat ook een ingrijpende wet zonodig snel na totstandkoming kan werken, en
anderzijds de wens het parlement in zijn rol van medewetgever niet voor voldongen
feiten te plaatsen.De nota geeft slechts een catalogus van mogelijkheden. Regering en Staten-Generaal
dienen zich steeds rekenschap te geven van de gevolgen die een vroegtijdige
start van de uitvoeringsvoorbereiding kan hebben voor de positie van de Staten-Generaal.De nota is ook aan de Eerste Kamer gezonden. Het kabinet zou het op prijs
stellen met de Tweede en de Eerste Kamer over de geschetste opties van gedachten
te wisselen.De Minister van Justitie,W. Sorgdrager WETGEVING EN UITVOERING De positie van de Staten-Generaal bij wetgevingsprojecten
die een vroegtijdige voorbereiding van de uitvoering vergen 1. InleidingIn de afgelopen jaren is bij verschillende gelegenheden van de zijde van
de beide Kamers van de Staten-Generaal kritiek geleverd op het al tijdens
het wetgevingsproces in gang zetten van moeilijk omkeerbare uitvoeringsvoorbereidingen.
Zo heeft de Eerste Kamer bij de behandeling van de wetsvoorstellen inzake
de reorganisatie van de politie (Politiewet)1,
de eerste fase herziening rechterlijke organisatie2
en de reorganisatie van de raden voor de kinderbescherming3 uitdrukkelijk aandacht gevraagd voor en zelfs enig ongenoegen geuit
over het feit dat tijdens de behandeling van deze wetsvoorstellen al vergaande
uitvoeringsmaatregelen in gang gezet waren.Ook bij andere wetgevingsprojecten met ingrijpende organisatie- en automatiseringsaspecten
(paspoortproject, gemeentelijke basisadministratie persoonsgegevens e.d.)
is de vraag van de verhouding tussen wetgevingsproces en de voorbereiding
van de uitvoering aan de orde gesteld.In sommige gevallen kan een vroegtijdige voorbereiding van de uitvoering
noodzakelijk zijn om te bereiken dat de wet al snel na haar vaststelling in
werking kan treden. Maar zo'n vroegtijdige start kan ook tot gevolg hebben
dat de tijdens het wetgevingsproces in gang gezette uitvoeringsmodaliteiten
moeilijk of slechts met groot investerings- of tijdsverlies kunnen worden
teruggedraaid. Het gevaar bestaat dan dat het parlement als medewetgever min
of meer voor voldongen feiten wordt geplaatst.Het dilemma is duidelijk: aan de ene kant moet het primaat van de wetgever
worden gewaarborgd, aan de andere kant moeten democratisch gewenste besluiten
ook zo znel en efficiënt mogelijk kunnen worden uitgevoerd. Meer nog
dan bij de Tweede Kamer speelt dit dilemma bij de Eerste Kamer, aangezien
die kamer de laatste schakel vormt in het wetgevingsproces en zij bovendien
slechts over het zware middel van verwerping van een wetsvoorstel beschikt.Een en ander leidt tot de centrale vraag in deze nota:Op welke wijze kan worden voorkomen dat, indien voorafgaand aan de
inwerkingtreding van een wet omvangrijke, moeilijk terug te draaien maatregelen
moeten worden genomen ter voorbereiding van de uitvoering, de Staten-Generaal
als medewetgever voor voldongen feiten worden geplaatst?Het algemene karakter van het vraagstuk van de verhouding tussen het tijdstip
van wetgeving en de uitvoering daarvan, is aanleiding geweest het onderwerp
op te nemen in het werkprogramma van de Interdepartementale Commissie voor
de Harmonisatie van Wetgeving (ICHW). Daarnaast heeft de Staatssecretaris
van Justitie aan de Eerste Kamer bij gelegenheid van de behandeling van het
wetsvoorstel inzake de reorganisatie van de raden voor de kinderbescherming
een notitie over dit onderwerp toegezegd.4 In
deze notitie, die in overleg met de ICHW is voorbereid, komt het kabinet tot
een nadere probleemanalyse en mogelijke oplossingen om partijen in het wetgevingsproces
binnen de beperkte staatsrechtelijke speelruimte, enig houvast te bieden voor
het omgaan met dit vraagstuk.Paragraaf 2 bevat de probleemanalyse. In de paragrafen 3 tot en met 7
worden verschillende oplossingsrichtingen verkend. In paragraaf 8 worden enkele
conclusies getrokken. 2. Het dilemma: snelle en efficiënte uitvoering versus
de positie van de Staten-GeneraalHet geschetste probleem doet zich vooral voor bij het vroegtijdig voorbereiden
van ingrijpende organisatieveranderingen, en bij het vroegtijdig opzetten
van nieuwe uitvoeringsorganisaties of complexe geautomatiseerde uitvoeringssystemen.In het algemeen is het geoorloofd om dergelijke voorbereidingen al tijdens
het wetgevingsproces te treffen. Het gaat immers nog niet om uitvoering van
de wet1, maar slechts om het voorbereiden van
die uitvoering.In bepaalde gevallen is het zelfs noodzakelijk om al enige uitvoeringsvoorbereidingen
te treffen, namelijk wanneer georganiseerd overleg – met centrales van
overheidspersoneel – over rechtspositionele aspecten van beleidsvoornemens
en wetsvoorstellen moet worden gevoerd. Veelal moet dit overleg tot overeenstemming
leiden over de rechtspositionele aspecten, en is het dus belangrijk dat in
deze aspecten al inzicht bestaat. Het is gebruikelijk om bij de afspraken
die in het georganiseerd overleg worden gemaakt, een clausule op te nemen
dat zij gelden onder de voorwaarde van goedkeuring van de onderliggende wettelijke
regeling door het parlement. Ondanks dat kan bij de voorbereiding van de uitvoering
een spanning met de positie van de Staten-Generaal ontstaan.Het is niet altijd uit te sluiten dat door die voorbereidingen feitelijk
moeilijk omkeerbare situaties ontstaan, waardoor de vrijheid van de Staten-Generaal
om voor een wet met een wezenlijk andere inhoud te kiezen, te zeer beperkt
wordt. De mogelijke spanning tussen uitvoeringsvoorbereiding en wetgeving
pleit ervoor om tot die voorbereiding over te gaan indien de benodigde wetgeving
tot stand is gebracht. Deze lijn is ook vanuit staatsrechtelijk oogpunt zuiver:
hij doet het meest recht aan het primaat van de wetgever.Desalniettemin moet worden onderkend dat het onverkort volgen van deze
lijn, zeker bij grote en gecompliceerde projecten, bezwaren kan hebben en –
zoals uit het bovenstaande bleek – soms vanwege overlegverplichtingen
eenvoudigweg niet mogelijk is.Met name grootschalige reorganisatieprocessen zouden onaanvaardbaar veel
tijd in beslag nemen indien niet eerder met de voorbereiding van de organisatieverandering
zou kunnen worden begonnen dan nadat de laatste letter van de daarop betrekking
hebbende wetgeving in het Staatsblad is verschenen.Naast een verminderde slagvaardigheid tijdens het reorganisatieproces
kan een te langdurige reorganisatie ook een bedreiging voor het project als
zodanig zijn. Het is belangrijk om de vaart erin te houden, mede vanwege de
onzekerheden die een reorganisatie voor het betrokken personeel met zich brengt.Daarnaast moet worden erkend dat een vroege start met de voorbereiding
van een organisatieverandering ook andere voordelen kan hebben: bij de tot
stand te brengen wetgeving kan soms ook geprofiteerd worden van daarbij verkregen
inzichten of opgedane ervaringen. Deze voordelen van een vroegtijdige start,
al tijdens het wetgevingsproces, gelden evenzeer voor projecten waarbij voor
de uitvoering van de desbetreffende wetgeving geautomatiseerde systemen ontwikkeld
moeten worden.Denkbaar is dat flexibiliteit bij de voorbereiding van uitvoeringsmaatregelen
wordt bewerkstelligd door in de wet die de basis biedt voor een nieuwe organisatie
of een nieuw systeem, in ruime delegatiemogelijkheden te voorzien. Bedacht
moet echter worden dat het in de situaties waarop deze notitie ziet juist
vaak niet verantwoord en gewenst is om met ruime delegatiegrondslagen te werken,
vanwege grondwette-lijke vereisten of aspecten van rechtsstatelijkheid.
Daarbij komt nog dat ruime delegatiegrondslagen zich in het algemeen slecht
verhouden met het primaat van de wetgever. Op grond hiervan beogen de Aanwijzingen
voor de regelgeving ruime, ongeclausuleerde delegatiemogelijkheden juist te
beperken.Er zullen dus gevallen blijven waarin het voorbereiden van de uitvoering
al tijdens de parlementaire behandeling van een wettelijke regeling wenselijk
of noodzakelijk is, en waarbij de regering zich voor het dilemma geplaatst
ziet om enerzijds voortvarend te werk te gaan en anderzijds de betrokkenheid
van de Staten-Generaal te waarborgen op zodanige wijze dat deze niet voor
voldongen feiten worden gesteld. In de volgende paragrafen worden enige mogelijkheden
voor oplossing van dit dilemma verkend. 3. Geïntegreerde plannen van wetgeving en uitvoeringHet kabinet meent dat vooral door een meer procesmatige en op geïntegreerde
planning van wetgeving en uitvoering gebaseerde aanpak binnen de rijksoverheid
een deel van de geschetste problemen kunnen worden ondervangen. Bij sommige
projecten bestaan goede mogelijkheden om de processen van wetgeving en uitvoering
op elkaar af te stemmen door de voorbereiding van de uitvoering in zulke kleine
delen door te «knippen» dat onomkeerbare beslissingen of nodeloze
investeringen per onderdeel kunnen worden voorkomen en dat zonder tijdsverlies
aanpassingen kunnen worden gepleegd.Om tot een reële planning te komen zou ook vaker gebruik gemaakt
kunnen worden van de mogelijkheid van een procedureoverleg met de kamers,
waarbij zoveel mogelijk afspraken gemaakt worden over de termijnen waarbinnen
een wetgevingsproject tot een einde zal worden gebracht. De voorbereiding
van de uitvoering kan hierop worden afgestemd.Deze mogelijkheden worden waarschijnlijk nog niet altijd ten volle benut.
Het kabinet stelt zich voor een dergelijke procesmatige aanpak, leidend tot
een meer geïntegreerde planning van wetgeving en uitvoering, te stimuleren
en versterken. 4. Vroegtijdige betrokkenheid van de Staten-Generaal via
een beleidsnota of voortgangsrapportageEen tweede mogelijkheid is om het parlement vóór of tijdens
de totstandkoming van wetgeving steeds in een vroegtijdig stadium bij de voorbereiding
van de uitvoeringsmaatregelen te betrekken. Dit zou bijvoorbeeld kunnen door
middel van gedachtenwisseling over beleidsnota's of voortgangsrapportages.In een beleidsnota kunnen de hoofdlijnen van een project (waaronder
de uitgangspunten en het einddoel) – met andere woorden, het voorgenomen
beleid – worden uiteengezet1. Naar aanleiding
van discussie met de Tweede Kamer daarover zou inzicht kunnen worden verkregen
in mogelijke steun voor dit beleid. De voornemens in de nota moeten enerzijds
voldoende helder en concreet zijn en een adequaat inzicht geven in de te nemen
uitvoeringsbeslissingen, anderzijds moeten zij niet dermate ver uitgewerkt
zijn dat de meningsvorming daarover door het parlement zou verworden tot een
oneigenlijke «voorprocedure» van het wetgevingsproces.Het kabinet is zich ervan bewust dat een beleidsnota door de kamer niet
kan worden aangenomen of verworpen en dus niet te vergelijken is met een wetsvoorstel.
Wel kan de behandeling van een nota uitwijzen of de voornemens
al dan niet op een voldoende draagvlak in het parlement kunnen rekenen. Eventueel
kunnen via moties verlangens tot wijziging kenbaar worden gemaakt. Dit maakt
het aanvaardbaar dat de voorbereiding van de uitvoering van het project in
gang wordt gezet voordat de daarop betrekking hebbende wetgeving geheel tot
stand is gebracht. Het kabinet realiseert zich echter dat de kamer het recht
heeft op zaken terug te komen bij de daadwerkelijke behandeling van de betreffende
wettelijke regeling.Het alternatief van de beleidsnota staat op gespannen voet met het voornemen
tot het terugdringen van het aantal nota's, zoals dat is besproken in het
kader van de staatkundige, bestuurlijke en staatsrechtelijke vernieuwing1 en door het vorige kabinet is vastgelegd in de nota Voortvarend
wetgeven.2 Hoewel een beleidsnota in het onderhavige
geval een doelmatige en doeltreffende wetgeving ten aanzien van grootschalige
en complexe projecten zou kunnen bevorderen, en daarmee het wetgevingsproces
zou kunnen dienen, blijft het kabinet bij het eerdere standpunt dat van dit
instrument terughoudendheid gebruik gemaakt zou moeten worden. Steeds zal
een gedegen afweging moeten plaatsvinden van de meerwaarde daarvan in het
desbetreffende geval.Het doel van een beleidsnota is het uiteenzetten van voorgenomen beleid.
In het algemeen zal de regering daarover alleen met de Tweede Kamer discussiëren.
Het gevolg daarvan is wel dat alleen bij die kamer inzicht kan worden verkregen
in mogelijke steun voor voorgenomen (wetgevende) maatregelen. Het kabinet
acht het wenselijk om in de hier bedoelde gevallen ook bij de Eerste Kamer
dit inzicht te verkrijgen.Het kabinet stelt zich dan ook voor dat in geval het opstellen van een
beleidsnota opportuun wordt geacht, en deze nota richtinggevend is voor wetgeving
en de uitvoering daarvan, bij toezending daarvan aan de Eerste Kamer uitdrukkelijk
wordt gemeld dat de betreffende nota richtinggevend is voor wetgeving en uitvoering,
en dat het kabinet graag de mening van de Eerste Kamer daarover zou willen
vernemen. De Eerste Kamer bepaalt uiteraard zelf of zij over een dergelijke
nota met de regering van gedachten wil wisselen.Om te voorkomen dat zonder parlementaire betrokkenheid onomkeerbare beslissingen
ten behoeve van de uitvoering van een bepaald project worden genomen, kan
het aanbeveling verdienen om beide Kamers tijdens het wetgevingsproces regelmatig
op de hoogte te houden via voortgangsrapportages. Deze voortgangsrapportages
kunnen als zelfstandig instrument fungeren, maar ook kunnen zij als aanvulling
op een beleidsnota dienen.Over de herziening van de rechtelijke organisatie worden bijvoorbeeld
halfjaarlijkse voortgangsrapportages gestuurd aan het parlement. Ook voor
deze voortgangsrapportages geldt dat helder en concreet moet worden beschreven
welke stappen in de uitvoering zijn en zullen worden genomen, opdat de kamers
in staat worden gesteld aan te geven op welke onderdelen eventueel wijzigingen
gewenst zijn. 5. VoorbereidingswetDe in paragraaf 4 beschreven opties (beleidsnota en voortgangsrapportage)
gaan uit van een systeem waarbij de wetgeving volgt op de gehele of gedeeltelijke
voorbereiding van de uitvoering en de genomen beslissingen formaliseert. De
wet regelt de inrichting, de werking en het beheer van het gekozen stelsel
wel, maar pas op een moment dat de door de regering gemaakte keuzen feitelijk
niet of nauwelijks zijn terug te dringen.Het is ook denkbaar ok het tijdstip van wetgeving bij bepaalde grote projecten «naar voren te halen». De op te stellen wet heeft
in dat geval een ander karakter dan gebruikelijk. In het kader van een in
1993 verrichte studie naar «Wetgeving en systeemontwikkeling»
zijn door prof. mr. W. Konijnenbelt enige mogelijkheden beschreven voor het
opstellen van deze andere typen wetgeving.1Daarbij is uitdrukkelijk aandacht besteed aan het spanningsveld tussen
het belang van het primaat van de wetgever – waaronder begrepen de betrokkenheid
van de Staten-Generaal – enerzijds en het belang van het vermijden van
risico's in de sfeer van investerings- of tijdverlies anderzijds.Het kabinet acht de opties die in deze studie worden geschetst niet onverkort
bruikbaar, maar heeft ze wel als inspiratiebron gebruikt voor de in deze en
de volgende paragraaf beschreven twee wetvormen die met dit spanningsveld
rekening houden.Het eerste wetstype dat het kabinet onderscheidt is de voorbereidingswet. Dit is een wet die naast het staatsrechtelijk minimum (bijvoorbeeld
hetgeen ingevolge de Grondwet bij wet moet worden geregeld), de belangrijkste
juridische en politieke randvoorwaarden voor de inrichting, de werking en
het beheer van een nieuw in te stellen of te veranderen organisatie bevat,
of de principes die in acht moeten worden genomen bij systeemontwikkelingsactiviteiten.
De feitelijke invulling van de organisatie of het uitvoeringssysteem (taken,
bevoegdheden van de organisatie, gebruik en beheer van het systeem) wordt
in een later stadium bij «gewone» wet geregeld.Een voorbereidingswet kan worden ingediend zodra voldoende duidelijkheid
bestaat over de hoofdlijnen van de organisatie of het geautomatiseerde systeem
en daarover tussen alle betrokken (niet alleen in het politieke speelveld,
maar ook de «uitvoerders» zelf, zoals ontwerpers en gebruikers
van een systeem, bestuurders van een organisatie) voldoende overeenstemming
bestaat. De essentiële keuzevragen moeten helder in kaart zijn gebracht
en de juridische en politieke randvoorwaarden van het stelsel moeten kunnen
worden aangegeven in de wet.De inbreng van het parlement wordt bij gebruik van een voorbereidingswet
verdeeld over twee fasen:1. Vóór de start van de voorbereiding van de (re)organisatie
of systeemontwikkeling door vaststelling van de voorbereidingswet.2. Na afronding van de voorbereidende fase door vaststelling van een definitieve
wettelijke regeling.In de periode tussen deze twee fasen dient het parlement op de hoogte
gehouden worden van de vorderingen in het proces, op een manier die zich het
best verhoudt met het primaat van de wetgever. Een optie is te werken met
voortgangsrapportages. Een andere optie is dat strategische beslissingen in
het proces ter goedkeuring worden voorgelegd aan het parlement. De voorbereidingswet
kan voor de wijze waarop dit geschiedt een voorziening bevatten.De fasegewijze aanpak kan tegelijkertijd ook een nadeel zijn van het werken
met een voorbereidingswet. De wetsprocedure moet tweemaal worden doorlopen,
waarbij de uiteindelijke tijdwinst marginaal kan zijn. Er zal dus steeds zorgvuldig
moeten worden bezien of een voorbereidingswet meerwaarde heeft, of dat de
tijd die daarmee gemoeid gaat beter kan worden uitgetrokken om tot een geïntegreerde
planning van wetgeving en uitvoering te komen (zie paragraaf 3), waarbij meteen
een definitieve wettelijke regeling kan worden voorbereid. 6. MachtigingswetEen tweede wetstype dat het kabinet onderscheidt op basis van de genoemde
studie van Konijnenbelt is de machtigingswet. Een dergelijke wet
beoogt de start van een nieuw stelsel mogelijk te maken zonder dat de zaken
al helemaal te overzien zijn. Ook daarbij is het de bedoeling dat de wet kort
na afronding van het proces van systeemontwikkeling of (re)organisatie wordt
vervangen door een definitieve wet. De machtigingswet bevat alleen het zogenoemde
staatsrechtelijk vereiste minimum (zoals hetgeen grondwettelijk vereist is).
De rest, dus ook de vaststelling van belangrijke principes of randvoorwaarden
voor inrichting, werking of beheer van een organisatie of een systeem, wordt
volledig gedelegeerd aan lagere wetgevers.De machtigingswet kent wel dezelfde fasering in parlementaire betrokkenheid
als de voorbereidingswet, doch het essentiële verschil daarmee is gelegen
in het blanco karakter ervan.Een machtigingswet staat ondanks haar tijdelijk karakter op gespannen
voet met het primaat van de wetgever en is alleen daarom al een minder geschikt
middel om de voorbereiding van de uitvoering van wettelijke basis te voorzien.
Wellicht zou bij hoge uitzondering de tijdelijkheid een rechtvaardiging kunnen
vormen om voor dit wetstype te kiezen, bijvoorbeeld in gevallen waarin een
voorbereidingswet niet bruikbaar is omdat er nog teveel onzekerheden zijn
over de inrichting van het voorgenomen stelsel en toch grote spoed geboden
is. Meestal zal het echter zinvoller zijn om de tijd die gemoeid gaat met
het maken van een tijdelijke machtigingswet te benutten om meer inzicht te
krijgen in de invulling van het stelsel, zodat een van de andere geschetste
oplossingen kan worden gekozen. 7. StructuurbeslissingIn de in paragraaf 4 beschreven varianten wordt het parlement voorafgaand
aan of tijdens het wetgevingsproces op informele wijze op de hoogte gebracht
dan wel gehouden van de benodigde en eventueel in gang gezette uitvoeringsmaatregelen.
Dit laat echter onverlet het recht van de Staten-Generaal om in een later
stadium van dit proces op de zaken terug te komen. De regering kan de «wetgever»
nu eenmaal niet binden: zij is niet «de wetgever». Wat dat betreft
is er geen verschil met andere bestuursdaden.In de in de paragrafen 5 en 6 beschreven varianten wordt de wetgever wel
gebonden – er wordt immers formele wetgeving tot stand gebracht –
maar daaraan kleeft wel het bezwaar dat de wetgevingsprocedure zwaarder wordt
belast. Het totale proces moet immers twee keer gevolgd worden: een keer voor
de voorbereidingswet of machtigingswet en een keer voor de definitieve wettelijke
regeling.Een variant waarbij deze nadelen wellicht worden ondervangen, is het formaliseren
van de betrokkenheid van de Staten-Generaal in de voorfase via een wettelijk
vastgelegde bijzondere besluitvormingsprocedure, waarin waarborgen voor het
politiek primaat en flexibiliteit ten aanzien van de voorbereiding van de
uitvoering verenigd zijn.Voor de opzet van die variant zouden elementen van de in de Wet op de
ruimtelijke ordening voorziene planologische kernbeslissing (PKB) bij uitvoering
van grote ruimtelijke projecten benut kunnen worden. Een PKB wordt ter instemming
voorgelegd aan het parlement. Een dergelijke procedure zou ook in de in deze
nota voorziene gevallen kunnen worden gevolgd: in wat een structuurbeslissing zou kunnen worden genoemd, worden de hoofdlijnen van de wettelijke
regeling en de essentiële uitvoeringsaspecten vastgelegd. Deze beslissing
wordt ter uitdrukkelijke instemming voorgelegd aan de beide kamers
der Staten-Generaal en vormt na verkregen instemming het uitgangspunt voor
de verdere besluitvorming in het wetgevingsproces.Het kabinet heeft zich bij deze variant direct de vraag gesteld wat de
meerwaarde daarvan is – behalve hetgeen aan het begin van de paragraaf
al werd genoemd – boven een beleidsnota of een voorbereidingswet. De
figuur heeft enerzijds veel weg van het op meer formele wijze aanvaarden van
een beleidsnota. Anderzijds ligt de structuurbeslissing qua inhoud dicht aan
tegen een voorbereidingswet als beschreven in paragraaf 5. Het verschil is
dat over een structuurbeslissing de Raad van State niet zal behoeven te worden
gehoord, hetgeen enige tijdwinst met zich brengt. Het nadeel ervan is echter
dat pas in het vervolgtraject, als een wettelijke regeling tot stand wordt
gebracht, van de wetgevingsadvisering door dit college geprofiteerd wordt.Gelet hierop is nog niet duidelijk in wat voor soort gevallen deze variant
de voorkeur zou verdienen boven een beleidsnota (paragraaf 3) of een voorbereidingswet
(paragraaf 4). 8. ConclusiesHet is mogelijk noch wenselijk om een blauwdruk te geven voor de wijze
waarop de positie van de Tweede en Eerste Kamer bij wetgevingsprojecten een
vroege start met de voorbereiding van de uitvoering gewenst is, wordt gegarandeerd.
Per geval kunnen de consequenties voor de positie van de Staten-Generaal van
een vroege start met uitvoeringsvoorbereidingen immers zeer verschillen.Het kabinet acht het ook niet wenselijk en zinvol de huidige praktijk
op dit punt drastisch te veranderen. De in deze notitie geschetste opties
vormen niet meer dan een catalogus van mogelijkheden. Het is van belang dat
de regering en de beide kamers der Staten-Generaal zich – indien een
snelle invoering van een wet die ingrijpende organisatieveranderingen of complexe
geautomatiseerde uitvoeringssystemen vergt noodzakelijk wordt geacht –
steeds rekenschap geven van de gevolgen die een vroegtijdige voorbereiding
van de uitvoering van die wet voor de positie van de Staten-Generaal kan hebben.Het werken met een geïntegreerde planning van wetgeving en uitvoering,
waaronder begrepen het maken van heldere afspraken tussen de partners in het
wetgevingsproces, is naar de mening van het kabinet de meest geschikte optie
om problemen te ondervangen. De andere in deze notitie geschetste opties kunnen,
hoewel daaraan ook duidelijk nadelen zijn verbonden, in bepaalde gevallen
uitkomst bieden bij het vorm geven van garanties voor een goede betrokkenheid
van de kamers. Welke keuze moet worden gemaakt, hangt uiteraard sterk af van
de aard, omvang en inhoud van het wetgevingsproject.Het kabinet zou het op prijs stellen met de beide kamers der Staten-Generaal
over de in deze notitie geschetste opties van gedachten te wisselen.XNoot1Kamerstukken I 1992/93, 22 562, nr. 247b.XNoot2Kamerstukken I 1993/94, 22 495, nr. 53a.XNoot3Kamerstukken I 1995/96, 24 257, nr. 177a.XNoot4Zie Kamerstukken I 1995/96, 24 257, nr. 177b, p. 1 en Handelingen
I 1995/96, blz. 1749.XNoot1Dit geeft tevens de reikwijdte van deze nota aan: het gaat niet om het
anticiperend toepassen van de wet voordat deze in werking is getreden, bijvoorbeeld
doordat een nieuwe organisatie die ingesteld wordt bij wet en aan die wet
bevoegdheden ontleent, deze bevoegdheden alvast gaat uitoefenen.XNoot1Vgl. de «uitgangspuntennotitie», zoals beschreven door I.
Th. M. Snellen/J. T. Schokker, Wetgeving en Systeemontwikkeling, serie Achtergrondstudies
Algemeen Wetgevingsbeleid, deel 2, Ministeries van Justitie en Binnenlandse
Zaken, december 1993, p. 146.XNoot1Vgl. kamerstukken II 1993/94, 21 427, nr. 101, blz. 2.XNoot2Kamerstukken II 1993/94, 23 462, nr. 1, blz. 23.XNoot1W. Konijnenbelt, Wetgeving en Systeemontwikkeling, Kanttekeningen van
juridische zijde, in: I. Th. M. Snellen/J. T. Schokker, Wetgeving en Systeemontwikkeling,
p. 154–159. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-25428-1.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl