Het functioneren van het Centraal Orgaan Tarieven Gezondheidszorg; Rapport
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-12 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 24209, nr. 2

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer

14-06-1995

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1994-1995

24209 nr. 2

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamSamenvatting1 Inleiding 1.1 Achtergrond1.2 Organisatie1.3 Uitgangspunten bij het onderzoek2 Taakuitvoering van het centraal orgaan tarieven gezondheidszorg 2.1 Beleid2.2 Uitvoering richtlijnentaak2.3 Uitvoering tarieventaak3 Taakuitvoering door de Staatssecretaris van Volksgezondheid 3.1 Beleid3.2 Goedkeuring richtlijnen in de praktijk3.3 Het geven van aanwijzingen in de praktijk3.4 Verantwoordelijkheid voor functioneren Centraal Orgaan
Tarieven Gezondheidszorg4 Functioneren van het richtlijnensysteem5 Conclusies en aanbevelingen 5.1 Centraal Orgaan Tarieven Gezondheidszorg5.2 Staatssecretaris voor Volksgezondheid5.3 Functioneren van het richtlijnensysteem6 Reacties 6.1 Bestuur Centraal Orgaan Tarieven Gezondheidszorg6.2 Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport7 Nawoord
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 24209Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 35 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
24 209Het functioneren van het Centraal Orgaan Tarieven Gezondheidszorgnr. 2RAPPORT Inhoud Blz.    Samenvatting2    1Inleiding31.1Achtergrond3 1.2Organisatie4 1.3Uitgangspunten
bij het onderzoek4    2Taakuitvoering van het Centraal
Orgaan Tarieven Gezondheidszorg5 2.1Beleid5 2.2Uitvoering
richtlijnentaak5 2.3Uitvoering tarieventaak6    3Taakuitvoering
door de staatssecretaris van Volksgezondheid6 3.1Beleid63.2Goedkeuring richtlijnen in de praktijk7 3.3Het
geven van aanwijzingen in de praktijk7 3.4Verantwoordelijkheid
voor functioneren Centraal Orgaan Tarieven Gezondheidszorg7    4Functioneren
van het richtlijnensysteem8    5Conclusies en aanbevelingen85.1Centraal Orgaan Tarieven Gezondheidszorg8 5.2Staatssecretaris
voor Volksgezondheid9 5.3Functioneren van het richtlijnensysteem9   6Reacties9 6.1Bestuur Centraal Orgaan
Tarieven Gezondheidszorg9 6.2Minister van Volksgezondheid,
Welzijn en Sport10    7Nawoord11SamenvattingDe Wet Tarieven Gezondheidszorg (WTG) schrijft voor dat tarieven in de
gezondheidszorg tot stand dienen te komen via onderhandelingen tussen aanbieders
van zorg (zoals artsen en ziekenhuizen) en zorgverzekeraars. Het Centraal Orgaan Tarieven Gezondheidszorg (COTG) heeft tot taak richtlijnen
vast te stellen voor de hoogte en berekeningswijze van tarieven binnen de
gezondheidszorg. Daarnaast beslist het orgaan over tariefverzoeken van zorgaanbieders
en zorgverzekeraars. De minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport dient
de door het COTG vastgestelde richtlijnen goed te keuren en beschikt over
de bevoegdheid het COTG bindende aanwijzingen te geven. Met dit laatste instrument
kan de minister onder meer tariefkortingen opleggen. Tot begin 1994 was de
staatssecretaris van Welzijn, Volksgezondheid en Cultuur belast met het volksgezondheidsbeleid.De Algemene Rekenkamer stelde vast dat het COTG noch de staatssecretaris
belast met volksgezondheid een samenhangend beleid heeft vastgelegd met betrekking
tot de uitvoering van hun wettelijke taken. Uit een beleidsreconstructie van
de Rekenkamer kwam naar voren dat het COTG zich vooral richtte op de bevordering
van een evenwichtige tariefstructuur (uniforme tarieven voor vergelijkbare
verrichtingen) en de staatssecretaris vooral op kostenbeheersing. De eenzijdige
gerichtheid van zowel het COTG als de staatssecretaris leidde tot onderlinge
spanningen. Zo maakte de staatssecretaris vanaf het begin van de jaren negentig
in toenemende mate gebruik van aanwijzingen om compensatie van overschrijdingen
van het macro-budget voor de zorgsectoren af te dwingen. Volgens het COTG
werd hierdoor zijn streven naar een evenwichtige tariefstructuur doorkruist.Het bestuur van het COTG heeft de algemeen secretaris (die de leiding
heeft over het COTG-secretariaat) gemandateerd tot het zelfstandig beslissen
over tariefverzoeken die binnen de richtlijnen blijven en het afwijzen van
verzoeken die van de richtlijnen afwijken. Afwijkende verzoeken kunnen door
het secretariaat aan het bestuur worden voorgelegd. Het werd aan het secretariaat
overgelaten hierover in concrete gevallen te beslissen.In het algemeen steunde het bestuur sterk op het secretariaat. Omdat het
bestuur zich onvoldoende vergewiste van de taakuitvoering door het secretariaat,
ontbraken voldoende waarborgen voor een consistente totstandkoming van richtlijnen
en een juiste vaststelling van tarieven. Bij zijn taakuitvoering nam het COTG
wel alle procedure-eisen uit de WTG in acht.De staatssecretaris gaf in 1992 aan niet langer standaard alle tariefbesluiten
voor instellingen van het COTG te willen ontvangen. Omdat het ministerie echter
had nagelaten zich op andere wijze van informatie op hoofdlijnen te voorzien,
ontbrak bij het ministerie het zicht op de hoogte en ontwikkeling van budgetten
en tarieven van instellingen. Tevens ondernam de staatssecretaris onvoldoende
actie om zich te informeren over de feitelijke uitvoering van de WTG door
het COTG. Hierdoor kon de staatssecretaris zijn verantwoordelijkheid voor
een goede uitvoering van de WTG eigenlijk niet op voldoende wijze dragen.De Rekenkamer stelde tenslotte vast dat de resultaten die met het systeem
van richtlijnen en tarieven bereikt zijn (het COTG is er in geslaagd voor
alle sectoren in de gezondheidszorg richtlijnen te ontwikkelen) hoe langer
hoe meer overschaduwd worden door nadelen die ook aan het systeem verbonden
blijken te zijn. Zo is er te weinig verband tussen tarieven en
werkelijke kosten en wordt doelmatig handelen door zorgaanbieders door het
systeem onvoldoende bevorderd.De Rekenkamer beval de minister aan meer samenhang te brengen tussen het
beleid ten aanzien van de tarieven enerzijds en het beleid ten aanzien van
het macrobudget anderzijds. Tevens beval de Rekenkamer de minister en het
COTG aan te komen tot een systematiek die meer aansluit bij de werkelijkheid
in de gezondheidszorg en die doelmatig functioneren van de zorgaanbieders
bevordert.In hun reacties gaven de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport
en het COTG aan dat inmiddels enkele activiteiten zijn ontplooid om te komen
tot een systeem met meer werkelijkheidsgetrouwe tarieven. Tevens zegde zowel
de minister als het COTG toe een samenhangend beleid ten aanzien van de uitvoering
van de WTG te zullen vastleggen. De minister gaf verder aan het COTG te zullen
verzoeken haar meer systematisch te informeren over de uitvoering van de WTG.De Rekenkamer dringt er in haar nawoord bij de minister op aan omtrent
de taakverdeling tussen COTG en ministerie bij de uitvoering van de WTG meer
duidelijkheid te scheppen. 1 Inleiding 1.1 AchtergrondDe Algemene Rekenkamer voerde een onderzoek uit naar het functioneren
van het Centraal Orgaan Tarieven Gezondheidszorg (COTG) in de periode 1990–1993
en naar de rol van de staatssecretaris belast met het volksgezondheidsbeleid
hierbij. Vanaf augustus 1994 is de minister van Volksgezondheid, Welzijn en
Sport belast met de verantwoordelijkheid voor het volksgezondheidsbeleid.Het COTG is het orgaan dat de Wet Tarieven Gezondheidszorg (WTG) uitvoert.
De WTG is op 7 februari 1982 in werking getreden. Met de wet werd beoogd een
evenwichtig stelsel van tarieven te bevorderen en de kostenontwikkeling in
de gezondheidszorg te beheersen. Met een evenwichtig stelsel wordt gedoeld
op uniforme tarieven (voor ziekenfonds en particuliere sector en voor vergelijkbare
verrichtingen door verschillende zorgaanbieders) en op bedrijfseconomisch
goed onderbouwde tarieven.Het COTG heeft tot taak richtlijnen vast te stellen voor de hoogte, opbouw
en wijze van berekening van tarieven binnen de gezondheidszorg. Het begrip
tarief dient ruim te worden opgevat: het omvat prijzen, honoraria, kostenvergoedingen
en budgetten. Richtlijnen van het COTG kunnen dus zowel regels zijn voor de
berekening van tarieven voor groepen van vrije-beroepsbeoefenaren als regels
voor de berekening van het totale bedrag waarop een zorginstelling (bijvoorbeeld
een ziekenhuis) in een jaar recht heeft.Het COTG heeft tevens de taak te beslissen over tariefverzoeken van zorgaanbieders
(artsen, instellingen etcetera) en zorgverzekeraars. Bij een negatieve beslissing
dient het COTG, evenals bij het ontbreken van een tariefverzoek ambtshalve
een tarief vast te stellen.De verantwoordelijke bewindspersoon voor het volksgezondheidsbeleid dient
de door het COTG vastgestelde richtlijnen goed te keuren. De bewindspersoon beschikt daarnaast over de bevoegdheid het COTG op het
punt van richtlijnen en tarieven bindende aanwijzingen te geven. Er zijn twee
typen aanwijzingen te onderscheiden:– tariefstructuuraanwijzingen, die betrekking hebben op de hoogte,
opbouw en berekening van het tarief;– macrobudget-aanwijzingen, die betrekking hebben op het in het
Financieel Overzicht Zorg (FOZ) vastgestelde macrobudget (dit is de financiële
ruimte die in een jaar voor de verschillende zorgsectoren beschikbaar is).
Met dit type aanwijzing kan de bewindspersoon compensatie van eventuele overschrijdingen
van het macrobudget afdwingen door het opleggen van tariefkortingen.Daarnaast heeft de bewindspersoon de bevoegdheid om tariefbesluiten van
het COTG voor schorsing of vernietiging voor te dragen bij de Kroon en de
taak om de begroting en rekening van het COTG goed te keuren. 1.2 OrganisatieHet COTG bestaat uit een bestuur, zes kamers en een secretariaat.Het bestuur telt 18 leden, benoemd door de minister van Volksgezondheid,
Welzijn en Sport. Zes leden zijn rechtstreeks benoemd (kroonleden) en twaalf
leden zijn benoemd na overleg met representatieve organisaties van werkgevers
(2), werknemers (2), zorgaanbieders (4) en zorgverzekeraars (4).Het bestuur wordt met betrekking tot zijn taak om richtlijnen vast te
stellen geadviseerd door de kamers. Er zijn zes kamers ingesteld voor verschillende
clusters van zorgsectoren. De leden van de kamers worden door het bestuur
benoemd en zijn afkomstig uit organisaties van zorgverzekeraars en -aanbieders
uit de desbetreffende sector.De feitelijke werkzaamheden van het COTG worden uitgevoerd door het secretariaat.
Zo worden de richtlijnen voor tarieven door het secretariaat opgesteld en
door het bestuur vastgesteld. Het secretariaat bestaat uit ruim 70 medewerkers
onder leiding van een algemeen secretaris.Het COTG wordt bekostigd uit het Algemeen Fonds Bijzondere Ziektekosten.
De kosten van het COTG bedroegen in 1993 f 11,6 miljoen (COTG, Jaarverslag
1993).De uitgaven in de zorgsector bedroegen in 1993 f 57,9 miljard (FOZ
1995). Deze uitgaven zijn grotendeels aan de WTG gerelateerd. 1.3 Uitgangspunten bij het onderzoekBij haar onderzoek heeft de Rekenkamer de volgende uitgangspunten als
normen gehanteerd:– het COTG en de bewindspersoon die verantwoordelijk is voor het
volksgezondheidsbeleid dienen hun taken volgens de bedoelingen van de WTG
uit te oefenen. Dit betekent onder meer dat hun taakuitvoering bij moet dragen
aan een evenwichtige tariefstructuur en aan beheersing van de kostenontwikkeling
in de gezondheidszorg;– zowel het COTG-bestuur als de verantwoordelijke bewindspersoon
dient een samenhangend beleid op hoofdlijnen vast te leggen over de wijze
waarop zij hun WTG-taken zullen uitvoeren;– het COTG-bestuur dient zich ervan te vergewissen dat het secretariaat
zijn taken volgens het vastgestelde beleid uitvoert;– de verantwoordelijke bewindspersoon dient zicht te hebben op het
functioneren van het COTG. In maart 1995 zond de Rekenkamer haar bevindingen aan de minister van
Volksgezondheid, Welzijn en Sport en aan het bestuur van het COTG. De minister
en het COTG-bestuur reageerden in april 1995. Beide reacties zijn in hoofdlijnen
in dit verslagpunt opgenomen. 2 Taakuitvoering van het centraal orgaan tarieven gezondheidszorg 2.1 BeleidDe Rekenkamer constateerde dat het COTG-bestuur niet beschikte over een
beleidsdocument waarin het te voeren beleid met betrekking tot zijn wettelijke
taken was vastgelegd.Uit de reconstructie bleek dat het COTG streefde naar uniforme richtlijnen
voor verschillende sectoren en beroepsgroepen enerzijds en voor de ziekenfonds-
en particuliere sector anderzijds. Beheersing van de kosten had voor het COTG
geen hoge prioriteit.Verder werd gestreefd naar richtlijnen die zo globaal mogelijk van opzet
zijn.Omdat een door het bestuur vastgelegd beleid ontbrak, vond de feitelijke
beleidsbepaling (waaronder de afweging tussen de uitgangspunten globaal en
verbijzonderd) plaats binnen de afzonderlijke secretariaatsafdelingen.De eenmaal vastgestelde richtlijnen beschouwde het COTG als strikt op
te volgen rekenregels. Bij het goedkeuren of vaststellen van tarieven hanteerde
het COTG als criterium 'passen binnen de richtlijn'.De algemeen secretaris is op grond van een mandaatbesluit van het bestuur
bevoegd tot het zelfstandig goedkeuren van tariefverzoeken die binnen de richtlijnen
blijven en het afwijzen van verzoeken die van de richtlijnen afwijken. Hoewel
het COTG-bestuur heeft bepaald dat tariefverzoeken die van de richtlijn afwijken
aan het bestuur kunnen worden voorgelegd, was in het mandaatbesluit niet vastgelegd
voor welke afwijkende tariefverzoeken dit gold. De beslissing hierover werd
overgelaten aan het secretariaat. 2.2 Uitvoering richtlijnentaakHet initiatief voor ontwikkeling en wijziging van richtlijnen liet het
bestuur van het COTG in principe over aan de partijen in de kamers. Hiertoe
dienden deze partijen al dan niet uitgewerkte voorstellen in bij het secretariaat.
Het secretariaat toetste zonodig de redelijkheid van de voorstellen door eigen
onderzoek. Bij deze toetsing werd aandacht besteed aan de bedrijfseconomische
onderbouwing, de uniformiteit van richtlijnen voor vergelijkbare sectoren
en de mate waarin sprake was van globale richtlijnen.Het COTG-bestuur krijgt via het secretariaat vele tientallen richtlijnadviezen
per jaar voorgelegd. In de onderzochte periode nam het bestuur in nagenoeg
alle gevallen een beslissing conform het unanieme advies van de desbetreffende
kamer. Bij verdeelde adviezen en wanneer een enkele maal het standpunt van
het secretariaat afweek van het unanieme kameradvies volgde het bestuur meestal
het standpunt van het secretariaat. 2.3 Uitvoering tarieventaakHet secretariaat ontvangt jaarlijks duizenden tariefverzoeken van zorgaanbieders
en/of zorgverzekeraars. De tariefverzoeken van instellingen betreffen budgetaanpassingen.
Voor vrije-beroepsbeoefenaren gaat het jaarlijks meestal om slechts één
verzoek per beroepsgroep voor een nieuw ziekenfonds- en particulier tarief.De Rekenkamer constateerde dat het bestuur bij de uitvoering van zijn
tarieventaak sterk steunde op het secretariaat. Het bestuur had nagelaten
invulling te geven aan de taak (Reglement van Orde van het COTG, artikel 2,
onderdeel b) om toezicht te houden op de uitvoering van werkzaamheden door
het secretariaat. Zo ontving het bestuur geen inhoudelijke informatie over
de tariefbesluiten die door het secretariaat waren genomen. Op de grotendeels
geautomatiseerde tarief- en budgetberekeningen van secretariaatsmedewerkers
vond in de praktijk geen controle plaats.Tariefverzoeken die naar het oordeel van de behandelende secretariaatsmedewerker
niet pasten binnen de richtlijn werden in bijna alle gevallen conform het
mandaat afgewezen. In de praktijk bleek het secretariaat slechts bij grote
uitzondering gebruik te maken van de mogelijkheid een afwijkend verzoek voor
te leggen aan het COTG-bestuur. In de periode 1992–1994 kwam dit jaarlijks
circa tien keer voor.De afhandeling van tariefverzoeken van vrije-beroepsbeoefenaren verliep
in de onderzochte periode relatief snel; bij instellingen duurde de afhandeling
gemiddeld enkele maanden. Bij twee secretariaatsafdelingen was echter sprake
van grote achterstanden bij het verwerken van tariefverzoeken. Door het instellen
van indienings- en afhandelingstermijnen trachtte het COTG deze achterstanden
in te lopen. 3 Taakuitvoering door de Staatssecretaris van Volksgezondheid 3.1 BeleidDe staatssecretaris belast met volksgezondheid had ten aanzien van diens
WTG-taken en bevoegdheden geen beleid geformuleerd en vastgelegd. Uit een
beleidsreconstructie van de Rekenkamer kwam naar voren dat het belangrijkste
toetsingscriterium van het ministerie was dat de richtlijnen die het COTG
vaststelt moeten passen binnen het financieel kader van het FOZ.Overschrijdingen van het macrobudget moeten gecompenseerd worden. Bij
grote overschrijdingen zou compensatie bereikt moeten worden via het geven
van een aanwijzing.Overigens beschikt het ministerie over meer instrumenten dan het geven
van een aanwijzing om compensaties te bereiken. Zo kan het ministerie compensatie
bewerkstelligen door aanpassing van andere wetgeving (bijvoorbeeld de Ziekenfondswet).
Het ministerie heeft niet aangegeven in welke gevallen aan welk instrument
de voorkeur wordt gegeven.Het ministerie ging er bij zijn goedkeuringsbeleid vanuit dat het COTG
bij het vaststellen van richtlijnen zelf het WTG-doel 'evenwichtige tariefstructuur'
in acht zou nemen. Het ministerie deelde mee meer geïnteresseerd te zijn
in het totaal van de budgetten en tarieven dan in de juistheid van de hoogte
van de individuele budgetten en tarieven. Het ministerie heeft in 1992 bepaald niet langer standaard alle tariefbesluiten
voor instellingen van het COTG te willen ontvangen. Omdat het ministerie echter
had nagelaten zich op andere wijze van informatie op hoofdlijnen te voorzien,
ontbrak bij het ministerie het zicht op de hoogte en ontwikkeling van budgetten
en tarieven van instellingen. Het ministerie was slechts via zijn waarnemers
bij kamer- en bestuursvergaderingen op de hoogte van de door het bestuur genomen
tariefbesluiten. 3.2 Goedkeuring richtlijnen in de praktijkSinds de invoering van de WTG in 1982 werden honderden richtlijnen ter
goedkeuring aan de staatssecretaris voorgelegd. Volgens een opgave van het
COTG werd er aan veertig goedkeuring onthouden. In verreweg het merendeel
van deze gevallen werd als reden voor de goedkeuringsonthouding genoemd dat
de richtlijn een overschrijding van het macrobudget van het FOZ tot gevolg
zou hebben. 3.3 Het geven van aanwijzingen in de praktijkDe aanwijzingen uit de beginperiode van de WTG hadden met name betrekking
op de tariefstructuur. Vanaf het begin van de jaren negentig (toen inmiddels
voor de meeste sectoren een redelijke tariefstructuur was ontwikkeld) trad
een verschuiving op naar macrobudget-aanwijzingen, die vrijwel geheel gericht
waren op kostenbeheersing. Hiertoe wordt jaarlijks op basis van een vergelijking
tussen voorlopige realisatiecijfers en macrobudget, per sector vastgesteld
of er sprake is van onder- dan wel overschrijding. De omvang van de via aanwijzingen
opgelegde kortingen bedroeg voor het jaar 1993 f 685 miljoen en voor
1994 f 790 miljoen. Het ministerie is voornemens in 1995 in totaal circa
f 735 miljoen aan overschrijdingen te compenseren via aanwijzingen (inclusief
continuering van kortingen uit 1994 en produktiviteitskortingen).Het COTG is met het toenemende aantal macrobudget-aanwijzingen niet gelukkig.
Volgens het COTG doorkruist het korten van tarieven uit overwegingen van kostenbeheersing
het op de WTG gebaseerde streven naar evenwichtige tarieven. Om deze reden
heeft het COTG reeds eenmaal gedreigd een aanwijzing niet te verwerken. 3.4 Verantwoordelijkheid voor functioneren Centraal Orgaan
Tarieven GezondheidszorgNaast de hiervoor besproken uitvoerende taken heeft de voor het volksgezondheidsbeleid
verantwoordelijke bewindspersoon een algemene verantwoordelijkheid voor de
uitvoering van de WTG en het functioneren van het COTG.De Rekenkamer stelde vast dat het ministerie via de ministeriële
waarnemers bij kamer- en bestuursvergaderingen redelijk zicht had op de besluitvorming
in het bestuur en de kamers van het COTG, maar niet op de wijze waarop het
secretariaat zijn taken uitvoerde.De Rekenkamer stelde verder vast dat het ministerie geen gebruik heeft
gemaakt van de wettelijke mogelijkheid aanwijzingen te geven met betrekking
tot de taakuitvoering door het COTG. Het ministerie probeerde uitsluitend
via overleg het COTG aan te sturen.Het Ministerie van Welzijn, Volksgezondheid en Cultuur stuurde in de periode
1990–1993 de begroting en rekening van het COTG ter beoordeling door
naar de Accountantsdienst van het ministerie en naar de Ziekenfondsraad. Zowel
de Ziekenfondsraad als de Accountantsdienst onderwierpen de rekening
aan een marginale toets. Er vond geen review op de controle van de externe
accountant plaats, noch een onderzoek bij het COTG ter plekke. Op basis van
een schriftelijk advies van de Ziekenfondsraad en de Accountantsdienst aan
de staatssecretaris belast met volksgezondheid werd de rekening goedgekeurd.In een enkel geval werd de begroting van het COTG door het ministerie
op een lager bedrag vastgesteld. 4 Functioneren van het richtlijnensysteemHet COTG is erin geslaagd om voor nagenoeg alle zorgsectoren een onderbouwd
en verfijnd systeem van richtlijnen en tarieven tot stand te brengen. Slechts
de richtlijnen en tarieven voor specialisten en orthodontisten waren medio
1994 nog niet volledig technisch onderbouwd. Het ontwikkelde systeem van richtlijnen en tarieven heeft echter als schaduwzijde
dat het, met name voor instellingen, zeer complex is en door partijen uit
het veld soms ondoorzichtig wordt gevonden. Ook ontbreekt in het systeem de
relatie tussen tarieven enerzijds en werkelijke kosten anderzijds. Dit is
met name bij instellingen het geval, omdat de te declareren tarieven –
zoals het verpleegtarief – niet gebaseerd zijn op de werkelijke kosten
voor een bepaalde verrichting of dienst, maar op het toegestane budget van
de instelling. De kennis die het COTG in de loop der jaren heeft opgebouwd, wordt vooral
ingezet om het bestaande systeem te vervolmaken. Het steeds verder perfectioneren
van het ontwikkelde systeem van richtlijnen en tarieven leidt uiteindelijk
tot een systeem waarbij de relatie tussen tarieven en werkelijke kosten geheel
afwezig is. Dit terwijl intussen bij partijen uit het veld de laatste jaren
uitdrukkelijk de behoefte bestaat om te komen tot een systeem waarbij de tarieven
een direct verband hebben met de werkelijke kosten van geleverde zorg.Een andere schaduwzijde van het huidige systeem van richtlijnen en tarieven
is dat het het doelmatig handelen niet bevordert. Zo worden instellingen niet
gestimuleerd om hun financieringsachterstanden snel in te lopen of om zo goedkoop
mogelijk te lenen, omdat ze rentekosten volledig vergoed krijgen. 5 Conclusies en aanbevelingen 5.1 Centraal Orgaan Tarieven GezondheidszorgDe Rekenkamer concludeerde dat het COTG er in is geslaagd voor alle sectoren
in de gezondheidszorg richtlijnen te ontwikkelen en dat dit orgaan bij de
uitvoering van zijn taken alle procedure-eisen uit de WTG in acht nam. Bij
zijn taakuitvoering legde het COTG echter vrijwel uitsluitend de nadruk op
een evenwichtige tariefstructuur, één van de doelstellingen
van de WTG.Het COTG-bestuur bleek niet te beschikken over een beleidsdocument waarin
het te voeren beleid met betrekking tot zijn wettelijke taken was vastgelegd.
De Rekenkamer stelde tevens vast dat als gevolg van onvoldoende interne controle
op de taakuitvoering door de verschillende secretariaatsafdelingen, er niet
voldoende waarborgen waren voor een consistente totstandkoming van richtlijnen
en een juiste vaststelling van tarieven. Al met al werd het COTG-secretariaat
volgens de Rekenkamer niet voldoende duidelijk aangestuurd.De Rekenkamer beval het COTG-bestuur aan een samenhangend beleid voor
de tenuitvoerlegging van haar taken vast te leggen. Hiermee kan het COTG-bestuur
de minister maar ook het secretariaat duidelijkheid verschaffen over de beleidsuitgangspunten
en -doelen, de taakomschrijving van het secretariaat en de rol van de kamers.
Ook dient het bestuur maatregelen te nemen om voldoende zicht te houden op
de taakuitvoering door het secretariaat. 5.2 Staatssecretaris voor VolksgezondheidDe Rekenkamer stelde vast dat het ministerie zijn richtlijnentaak en aanwijzingenbevoegdheid
vrijwel uitsluitend plaatste in het kader van kostenbeheersing, het tweede
doel van de WTG.Een vastgelegd beleid voor het goedkeuren van richtlijnen en het geven
van aanwijzingen ontbrak. Tevens ondernam de staatssecretaris onvoldoende
actie om zich te informeren over de feitelijke uitvoering van de WTG op hoofdlijnen.
Doordat het zicht op de uitvoering van de tarieventaak door het secretariaat
van het COTG ontbrak, kon de staatssecretaris de verantwoordelijkheid voor
een goede uitvoering van de WTG en voor een goed functioneren van het COTG
volgens de Rekenkamer eigenlijk niet op voldoende wijze dragen.De Rekenkamer concludeerde tenslotte dat de staatssecretaris bij het uitvoeren
van zijn taken alle procedure-eisen die de WTG voorschrijft, in acht nam.
Op basis van de marginale toetsing van de rekening van het COTG heeft de staatssecretaris
zich er echter onvoldoende van vergewist of de uitgaven van het COTG op een
verantwoorde wijze plaatsvonden.Het geheel overziende concludeerde de Rekenkamer derhalve dat de staatssecretaris
voor Volksgezondheid de ministeriële taken in het kader van de WTG niet
op voldoende wijze heeft uitgevoerd.Zij beval de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport aan meer inhoud
te geven aan haar verantwoordelijkheid voor de uitvoering van de WTG en het
functioneren van het COTG. Zo dient de minister een samenhangend beleid ten
aanzien van richtlijnen en aanwijzingen vast te leggen. 5.3 Functioneren van het richtlijnensysteemDe Rekenkamer concludeerde dat de grenzen van het systeem van richtlijnen
en tarieven bijna in zicht zijn. De resultaten die met het systeem zijn bereikt,
worden hoe langer hoe meer overschaduwd door nadelen die ook aan het systeem
verbonden blijken te zijn. Zo is er te weinig verband tussen tarieven en werkelijke
kosten en wordt doelmatig handelen door zorgaanbieders door het systeem onvoldoende
bevorderd.De verschillende gerichtheid van het COTG en het ministerie (het COTG
richt zich op een evenwichtige tariefstructuur, het ministerie op kostenbeheersing)
heeft geleid tot steeds meer onderlinge spanningen.De Rekenkamer beval de minister en het COTG aan te komen tot een systematiek
die meer aansluit bij de werkelijkheid in de gezondheidszorg en die doelmatig
functioneren van de zorgaanbieders bevordert. 6 Reacties 6.1 Bestuur Centraal Orgaan Tarieven GezondheidszorgHet COTG-bestuur plaatste in zijn reactie een kanttekening bij de conclusie
van de Rekenkamer dat dit orgaan bij zijn taakuitvoering uitsluitend de nadruk
legde op een evenwichtige tariefstructuur en dat kostenbeheersing geen prioriteit
had. Volgens het COTG ging deze conclusie voorbij aan de functie
van de richtlijnen als instrument voor kostenbeheersing. De richtlijnen kennen
een kostenonderbouwing van de aanvaardbare kosten voor de instellingen (budget)
dan wel voor de afzonderlijke prestaties voor vrije-beroepsbeoefenaren. De
kostenbeheersing op basis van richtlijnen komt dus op micro-niveau tot stand.Het door de Rekenkamer gesignaleerde spanningsveld tussen COTG en ministerie
ontstond volgens het COTG doordat de door de overheid opgelegde macrokortingen
interfereerden met de in de richtlijnen opgenomen kostenonderbouwing en de
daarop te baseren tarieven.De conclusie dat voldoende waarborgen voor een consistente totstandkoming
van richtlijnen ontbraken, was volgens het COTG niet in overeenstemming met
de gevolgde procedures bij de totstandkoming van richtlijnen. De advisering
over de totstandkoming van richtlijnen verloopt altijd via de kamers. Het
secretariaat van het COTG adviseert niet autonoom over richtlijnen.Het COTG zegde toe de algemene uitgangspunten en beleidsregels die in
de loop der jaren zijn vastgesteld, in onderlinge samenhang te zullen inventariseren
en vervolgens te zullen vastleggen in een beleidsdocument.Tevens deed het COTG de toezegging dat in de mandaatregeling voor de algemeen
secretaris nadere bepalingen zullen worden opgenomen met betrekking tot het
afwijzen van verzoeken. Daarbij zal worden zorggedragen voor de noodzaak van
verbetering van de informatievoorziening naar het COTG-bestuur over de door
de algemeen secretaris genomen tariefbesluiten.Tenslotte schreef het COTG dat het reeds geruime tijd de mogelijkheden
tot meer kosten-gerelateerde tarieven onderzocht. De betekenis van de differentiatie
in de tarieven bij instellingen als uitdrukking van kostprijzen, is echter
beperkt. Dit mede gelet op het ontbreken van eenduidig omschreven eindprodukten
enerzijds en de grote omvang van de gemeenschappelijke beschikbaarheidskosten
anderzijds. 6.2 Minister van Volksgezondheid, Welzijn en SportDe minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport erkende in haar reactie
dat het ministerie zijn richtlijnentaak en aanwijzingsbevoegdheid in de onderzochte
periode in het kader van kostenbeheersing plaatste. Dit volgde uit de politieke
context en het bestaan van een vrijwel evenwichtig stelsel van tarieven in
de onderzochte periode. Volgens de minister is er sprake van een zekere taakverdeling
tussen ministerie (kostenbeheersing) en COTG (evenwichtige tariefstructuur),
welke efficiënt en doelmatig is.Volgens de minister was het een juiste constatering dat niet is vastgelegd
in welke situatie een bepaald instrument zal worden ingezet om compensaties
te bereiken. Voordat tot het geven van een aanwijzing wordt overgegaan, wordt
namelijk bekeken of de compensatie op een andere manier tot stand te brengen
is. Partijen worden daarbij nadrukkelijk uitgenodigd zelf met voorstellen
te komen.Informatie over de feitelijke uitvoering van de WTG op hoofdlijnen ontving
het ministerie volgens de minister via de richtlijnen die ter goedkeuring
aan het ministerie worden voorgelegd en via diverse overlegvormen met het
COTG. De tariefbesluiten voor instellingen betreffen volgens de minister geen
informatie op hoofdlijnen.Tevens schreef de minister dat de verantwoordelijkheid voor het functioneren
van het secretariaat primair bij het bestuur van het COTG ligt. De ministeriële
verantwoordelijkheid voor het goed functioneren van het COTG
bestreek volgens de minister niet elke concrete tariefbeslissing. Wel was
het haar verantwoordelijkheid er op toe te zien dat de opzet en werkwijze
van het COTG zodanig is dat in redelijkheid verwacht mag worden dat gewerkt
wordt conform de doelstellingen van de wet. De minister gaf aan het voornemen
te hebben het COTG te verzoeken haar met het oog op deze verantwoordelijkheid
meer systematisch te informeren.Verder gaf de minister aan dat zij op basis van de adviezen van de Ziekenfondsraad
en de departementale accountantsdienst en op basis van de bij het ministerie
aanwezige informatie, goed in staat was geweest de begroting en de jaarrekening
van het COTG te beoordelen.De minister zegde toe er voor te zullen zorgdragen dat de belangrijkste
beleidsuitgangpunten uit het FOZ en uit beleidsnotities en brieven in één
document zullen worden vastgelegd.Tenslotte onderschreef de minister de noodzaak van een systematiek die
meer aansluit bij de werkelijkheid. Als concrete activiteiten in dit verband
noemde zij de uitwerking en uitvoering van het rapport van de Commissie-Biesheuvel
en lokale initiatieven ten aanzien van de honorering van vrijgevestigde medisch
specialisten.Ter bevordering van het doelmatig functioneren van de zorgaanbieders wordt
op dit moment gewerkt aan de verdere vormgeving van de budgettering van ziekenfondsen.
Om met het hen toegekende budget uit te kunnen komen, zullen ziekenfondsen
kritisch en efficiënt zorg voor hun verzekerden inkopen. Op deze wijze
worden zorgaanbieders gestimuleerd om doelmatig te functioneren, aldus de
minister. 7 NawoordUit de ontvangen reacties maakt de Rekenkamer op dat wat de minister beschouwt
als een doelmatige taakverdeling tussen ministerie en COTG, in de visie van
het COTG tot spanningen heeft geleid. Zij dringt er dan ook bij de minister
op aan dat omtrent de taakverdeling tussen COTG en ministerie bij de uitvoering
van de WTG meer duidelijkheid geschapen wordt.De informatievoorziening tussen COTG en ministerie zou volgens de Rekenkamer
een meer structureel en zichtbaar karakter moeten krijgen. Weliswaar zijn
er op dit moment verschillende overlegvormen, maar deze zijn veelal informeel
en de resultaten worden vaak niet vastgelegd. De waarnemers van het ministerie
hebben verder geen zicht op de besluiten die het secretariaat van het COTG
neemt.De Rekenkamer neemt tot slot met instemming kennis van de activiteiten
die zijn ontplooid om te komen tot een systeem voor het vaststellen van tarieven
dat meer uitgaat van de werkelijke kosten en dat het doelmatig werken van
zorgaanbieders stimuleert. Zij zal de ontwikkelingen op dit punt met belangstelling
volgen. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-24209-2.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl