Wijziging van Boek 1 BW i.v.m. het gezamenlijk gezag van rechtswege bij geboorte tijdens geregistreerd partnerschap; Verslag
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-09 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 27047, nr. 4

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

29-05-2000

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1999-2000

27047 nr. 4

24-05-2000

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamALGEMEEN1. Inleiding2. Huidige regeling: wie kunnen gezamenlijk gezag uitoefenen?3. Gezamenlijk gezag van rechtswege bij geregistreerd
partnerschapARTIKELSGEWIJZE TOELICHTINGArtikel 253aaArtikel 253saOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 27047Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 43 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
27 047Wijziging van Boek 1 van het Burgerlijk Wetboek in verband met het gezamenlijk
gezag van rechtswege bij geboorte tijdens een geregistreerd partnerschapnr. 4VERSLAGVastgesteld 24 mei 2000De vaste commissie voor Justitie1, belast
met het voorbereidend onderzoek van dit voorstel van wet, brengt als volgt
verslag uit van haar bevindingen.Onder het voorbehoud dat de regering de gestelde vragen tijdig zal hebben
beantwoord, acht de commissie de openbare behandeling van dit wetsvoorstel
voldoende voorbereid.ALGEMEEN1. InleidingDe leden van de PvdA-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen van
dit wetsvoorstel tot wijziging van Boek 1 van het Burgerlijk Wetboek in verband
met het gezamenlijk gezag van rechtswege bij geboorte tijdens een geregistreerd
partnerschap. Mede in het licht van de wetsvoorstellen betreffende de openstelling
van het huwelijk voor personen met hetzelfde geslacht en adoptie door personen
van hetzelfde geslacht reageren deze leden met instemming op de strekking
van het onderhavige wetsvoorstel.Zoals in het verslag bij het wetsvoorstel betreffende de openstelling
van het huwelijk door personen van hetzelfde geslacht door de leden van de
PvdA-fractie naar voren is gebracht blijven deze leden moeite hebben met de
wijze waarop de regering omgaat met bepaalde (bestaande) ficties in het personen-
en familierecht.De leden van de VVD-fractie hebben met instemming kennisgenomen van de
uitwerking van de door de vorige regering gedane toezegging. Met het oog op
de bescherming van de belangen van het kind achten zij voorliggend wetsvoorstel
wenselijk.De leden van de CDA-fractie hebben met gemengde gevoelens kennisgenomen
van het voorliggende wetsvoorstel. Deze leden stellen dat het belang van het
kind altijd voorop dient te staan. Tijdens het debat voorafgaande aan de invoering
van het geregistreerd partnerschap hebben de leden van de CDA-fractie derhalve
de stelling ingenomen dat het huwelijk als enige wettelijk erkende samenlevingsvorm
voor paren van ongelijke kunne moet worden voorbehouden, omdat het huwelijk
tevens de juridi- sche relatie met eventueel nageslacht direct regelt. Volgens deze leden
regelt een geregistreerd partnerschap deze relatie met kinderen niet en zou
daarom alleen voor paren van gelijke kunne mogen gelden, omdat in deze relaties –
tenzij er een derde in het spel is – geen kinderen geboren kunnen worden.
De leden van de CDA-fractie zijn voortsvan oordeel
dat het belang van het kind doorgaans het meest wordt gediend, wanneer het
kind door zijn natuurlijke ouders wordt opgevoed en deze ouders derhalve ook
het gezamenlijk gezag over het kind uitoefenen. Dit uitgangspunt blijft voor
deze leden ook van kracht wanneer de natuurlijke ouder van het kind waarbij
dat kind opgroeit niet met de andere natuurlijke ouder samenleeft, maar met
een andere partner. Wat de leden van de CDA-fractie betreft mag een natuurlijke
ouder nooit van rechtswege de verantwoordelijkheid van de opvoeding van het
eigen kind worden ontnomen. Het uitgangspunt van het wetsvoorstel wordt dus
door deze leden met kracht afgewezen, omdat het wetsvoorstel het spiegelbeeld
van het standpunt van deze leden is. Het gezamenlijk gezag van een ouder en
zijn partner die niet-ouder is, ontstaat namelijk in het voorstel van wet
van rechtswege, tenzij het kind reeds in een familierechtelijke relatie tot
de andere ouder staat. Het voorstel van wet maakt hierdoor regel van wat uitzondering
zou moeten zijn volgens de leden van de CDA-fractie.Het aansluiten van het familierecht bij de biologische werkelijkheid inzake
het toekennen van gezag wordt door het voorstel van wet nadrukkelijk losgelaten,
zo constateren deze leden. Andere samenlevingsvormen dan het huwelijk en de
ontwikkeling van medische technieken, zoals bijvoorbeeld kunstmatige bevruchting,
hebben hiertoe aanleiding gegeven. Desalniettemin staan de leden van de CDA-fractie
op het standpunt dat de natuurlijke, biologische verwantschap als uitgangspunt
moet dienen en dat in situaties die daarop een uitzondering vormen de rechter
een beslissing dient te nemen inzake het gezag.De leden van de D66-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen van
het onderhavige wetsvoorstel dat de strekking heeft het gezamenlijk gezag
niet alleen van rechtswege te laten ontstaan indien de geboorte van het kind
plaatsvindt binnen een huwelijk, maar ook wanneer deze plaatsvindt binnen
een geregistreerd partnerschap. De leden van de fractie van D66 ondersteunen
deze wetswijziging.De leden van de GroenLinks-fractie zijn verheugd over de voorgestelde
mogelijkheid om gezamenlijk gezag van rechtswege toe te kennen bij de geboorte
binnen een geregistreerd partnerschap. Zij vinden het van groot belang dat
het gezag direct bij de geboorte ontstaat, waardoor problemen kunnen worden
voorkomen indien een ouder onverhoopt iets overkomt. Ook betekent het voorstel
dat een gang naar de rechter kan worden vermeden, hetgeen winst voor de burger
en voor de rechterlijke macht betekent. De leden van de GroenLinks-fractie
zijn blij dat met deze regeling tegemoet wordt gekomen aan de wens van paren
van gelijk geslacht, die hierdoor hun juridische positie ten aanzien van hun
kind meer in overeenstemming kunnen brengen met die van ouders van verschillend
geslacht. Deze leden willen wel graag van de regering weten of de regering
ooit de haalbaarheid en wenselijkheid heeft onderzocht van de mogelijkheid
voor de vrouwelijke partner van een vrouw om het kind dat binnen hun relatie
wordt geboren te erkennen? Deze leden menen dat daarmee pas echt gelijkwaardigheid
tussen de verschillende ouders zou kunnen ontstaan.De leden van de SGP-fractie hebben met uiterst gemengde gevoelens van
het wetsvoorstel kennisgenomen. Zij zien het onderhavige voorstel in het verlengde
van de wetsvoorstellen tot geregistreerd partnerschap en gezamenlijk gezag
en gezamenlijke voogdij. Tegen de wetsvoorstellen die aan beide genoemde wetten ten grondslag liggen,
hebben deze leden destijds overwegend bezwaren ingebracht. Zij verbinden hieraan
de vraag of hun zienswijze juist is, dat de in eerder genoemde wetten uitgezette
lijnen in het onderhavige wetsvoorstel worden doorgetrokken, in die zin dat
enkele eisen die tot dusver aan het verwerven van het gezamenlijk gezag zijn
verbonden, zoals de eis dat de ouder die het verzoek mede doet drie jaren
alleen het gezag heeft uitgeoefend en beiden gedurende ten minste een jaar
gezamenlijk het kind verzorgd en opgevoed hebben, worden verlaten.Kan een nadere toelichting worden gegeven op de zin voorkomend in de memorie
van toelichting: «Door deze automatische verkrijging van het gezamenlijk
gezag bij de geboorte wordt bijvoorbeeld voorkomen dat gedurende een bepaalde
periode na de geboorte het gezag niet wordt uitgeoefend als de ouder die het
gezag heeft iets overkomt», zo vragen deze leden.Kan de regering een denkbeeldige casuspositie schetsen waarin dit argument
vóór de automatische verkrijging van het gezamenlijk gezag een
rol speelt, zo vragen deze leden voorts. Als de regering stelt dat deze automatische
verkrijging in het belang van het kind is, aan welke concrete belangen wordt
dan gedacht? Anders gezegd, welke schade ziet zij opdoemen voor het kind indien
het gezag voorlopig bij één ouder blijft berusten?De leden van de fracties van GPV en RPF hebben met teleurstelling kennisgenomen
van het onderhavige wetsvoorstel. Door een wettelijke regeling waarin geregistreerde
partners bij geboorte van rechtswege het gezamenlijke gezag verkrijgen, krijgt
het geregistreerd partnerschap nog meer met het huwelijk vergelijkbare familierechtelijke
gevolgen dan deze samenlevingsvorm al had. De genoemde leden herinneren eraan
dat hun bezwaren tegen de wettelijke regeling van het geregistreerd partnerschap
in het bijzonder betrekking hadden op het, zij het in beperkte mate, verbinden
van familierechtelijke gevolgen aan een andere samenlevingsvorm dan het huwelijk.
In feite wordt nu een verdere stap gezet in een in de ogen van deze leden
verkeerde richting.De leden van de fracties van GPV en RPF zien ook de noodzaak van het wetsvoorstel
niet in gegeven de bestaande mogelijkheden in wettelijke regelingen. Immers,
de wet biedt al de mogelijkheid op eenvoudige wijze aantekening te krijgen
van gezamenlijke gezagsuitoefening door middel van een verzoek aan de griffier
van het kantongerecht. Deze procedure maakte in ieder geval nog enigermate
duidelijk, dat van een normale relatie tussen ouders en kinderen geen sprake
is.2. Huidige regeling: wie kunnen gezamenlijk gezag uitoefenen?Naar huidig recht komt er geen afstammingsrechtelijke betrekking tot stand
tussen het kind en de zogenaamde «sociale» ouder die van rechtswege
mede het gezag over een kind krijgt. Naar de mening van deze leden ontstaat
er echter in de overgrote meerderheid van de gevallen praktisch en emotioneel
een band tussen kind en ouder(s) die dezelfde omvang en inhoud heeft als de
(traditionele) relatie tussen een kind en zijn familierechtelijke ouders.In het nieuwe wetsvoorstel ontstaat door het gezag geen familierechtelijke
betrekking tussen het kind en de (mede)ouder die van rechtswege het gezamenlijk
gezag krijgt. Dit betekent dat er verschillende wettelijke regelingen zijn
waarin aan een ouder rechten en plichten ten behoeve van de verzorging van
het kind worden toegekend die gelden cq. van toepassing zijn op de mede-ouder.
In deze context noemen de leden van de PvdA-fractie bijvoorbeeld de regelgeving
rond het erfrecht, naamrecht en de gevolgen inzake de nationaliteit van het
kind. Deze leden vernemen graag van de regering in hoeverre zij een dergelijk
verschil in rechtsgevolgen kan rechtvaardigen wanneer er praktisch
en emotioneel sprake is van dezelfde (familie)situatie.Terecht merkt de regering op dat de rechtspositie van een kind geboren
binnen een geregistreerd partnerschap niet van rechtswege dezelfde juridische
waarborgen biedt. Sterker nog, de regering stelt in feite dat het geboren
worden binnen een geregistreerd partnerschap niet in het belang van het kind
is omdat het mogelijk is dat gedurende een bepaalde periode het gezag niet
wordt uitgeoefend, indien de ouder die het gezag heeft iets overkomt. De leden
van de CDA-fractie vragen of het niet altijd zo is dat, indien het geregistreerd
partnerschap een verbintenis tussen twee natuurlijke ouders betreft, bij overlijden
de andere ouder van rechtswege het gezag krijgt? In welk geval ziet de regering
dit gezag niet van rechtswege aan de andere ouder toegekend en is er derhalve
sprake van het ontbreken van gezag? Zijn hier de rechtsfiguur van het huwelijk
en die van het geregistreerd partnerschap niet gelijk in hun werking wanneer
het om een relatie tussen twee biologische ouders handelt? Welke andere oorzaken
dan de toepassing van de artikelen 246, 266 en 269 zouden reden kunnen vormen
voor het niet toekennen van het gezag of het ontnemen van het gezag aan de
andere ouder? Biedt voogdij een adequate oplossing in geval geen van beide
ouders het gezag uitoefent?De rechter zal toch altijd een voogd benoemen indien de ouders beiden
zijn overleden of onbevoegd zijn tot gezag of ontheven zijn van het gezag
of ontzet zijn uit het gezag? Het lijkt de leden van de CDA-fractie dan ook
niet mogelijk dat indien de biologische ouder van een kind dat geboren is
binnen een geregistreerd partnerschap komt te overlijden, noch de andere biologische
ouder noch een voogd – mogelijk de partner van de ouder doch niet de
andere natuurlijke ouder – met het gezag zal worden belast en het gezag
derhalve door niemand wordt uitgeoefend. Kan het overbruggen van de periode
die de rechter nodig heeft om iemand met het gezag over het kind te belasten
het kind schade berokkenen? Is het mogelijk op andere wijze dan middels voorliggend
wetsvoorstel een waarborg aan het kind te bieden?De leden van de CDA-fractie stellen met de regering vast, dat de rechtspositie
van een kind geboren binnen een huwelijk, niet gelijk is aan dat van een kind
geboren binnen een geregistreerd partnerschap. Deze ongelijkheid acht de regering
niet in het belang van het kind en stelt daarmee in feite vast dat het geregistreerd
partnerschap in dezen tekort schiet. Wanneer is de regering tot dit inzicht
gekomen en waardoor? Is het niet zo dat het geregistreerd partnerschap beoogt
aan die partners, die geen gezamenlijk gezag van rechtswege wensen uit te
oefenen een rechtsfiguur biedt en om die reden partners zich laten registreren?
Vindt de regering een dergelijk motief van partners niet meer te billijken?
Indien de regering bevreesd is voor het ontbreken van adequaat gezag over
binnen het geregistreerd partnerschap geboren kinderen, is zij dan van zins
de partners bij het aangaan van de registratie beter te informeren over de
mogelijkheid tot het benoemen van een voogd in geval de natuurlijke ouder
iets mocht overkomen? Zijn er voorbeelden te noemen van geschonden belangen
van kinderen geboren binnen een geregistreerd partnerschap?De leden van de CDA-fractie hebben bij de behandeling van de Wet geregistreerd
partnerschap aangegeven dat zij dit recht wilden voorbehouden aan paren van
gelijk geslacht. Juist omdat een binnen een geregistreerd partnerschap geboren
kind pas na erkenning onder het gezag van beide ouders zou komen te staan.
Voor paren van verschillend geslacht was en is er het huwelijk dat het bijzondere
kenmerk heeft dat het gezag ten aanzien van kinderen van rechtswege ontstaat.
Toen ontkende de regering nog de door de leden van de CDA-fractie gesignaleerde
problemen. Kan de regering aangeven waarom zij dat toen deed? Met de indiening
van dit wetsvoorstel wordt in feite het gelijk van deze leden aangetoond,
te weten dat de partnerschapsregeling niet in het belang van het kind is.De leden van de CDA-fractie zijn voorts van oordeel dat het personen-
en familierecht de laatste jaren veel te gefragmenteerd wordt gewijzigd. Sedert
het aantreden van het eerste Kabinet Kok is er sprake van een voortdurende
inconsistentie, want eerst wordt het huwelijk niet opengesteld voor paren
van gelijk geslacht, dan weer wel. Eerst wordt adoptie door paren van gelijk
geslacht niet mogelijk, dan weer wel. Eerst wordt een partnerschapsregistratie
ingevoerd zonder gezag van rechtswege, een paar jaar later komt het er alsnog.
Acht de regering de wijziging die thans wordt voorgesteld als het eindpunt
van de ontwikkeling van het geregistreerd partnerschap, of zullen er meer
wijzigingen volgen?De leden van de CDA-fractie merken op dat de rechtsfiguren van het huwelijk
en het geregistreerd partnerschap steeds meer op elkaar gaan lijken. Kan de
regering aangeven welke verschillen er nog zullen overblijven in geval het
een relatie tussen een man en een vrouw en eventueel daaruit geboren kinderen
betreft? Geeft de regering eigenlijk niet aan dat het wenselijker is, vanuit
het belang en de rechtspositie van het kind geredeneerd, dat de rechtspositie
van het kind in relatie tot diens ouders binnen het geregistreerd partnerschap
identiek wordt aan die binnen het huwelijk? Zo ja, welke (juridische) redenen
kan de regering dan aangeven om deze twee rechtsfiguren naast elkaar in stand
te houden voor paren van verschillend geslacht?De regering geeft in haar memorie van toelichting aan dat bij een geregistreerd
partnerschap van twee vrouwen vooral moet worden gedacht aan de situatie dat
één van hen door kunstmatige (donor)inseminatie zwanger is geworden.
De relatie die de vrouw heeft met de verwekker kan toch niet een rol spelen,
vragen de leden van de GroenLinks-fractie. De voorwaarde dat de vrouwen een
geregistreerd partnerschap hebben ten tijde van de geboorte van het kind is
toch de enige voorwaarde?3. Gezamenlijk gezag van rechtswege bij geregistreerd
partnerschapIn de memorie van toelichting deelt de regering mede dat zij de aanbeveling
van de commissie Kortmann, waar het gaat om de verkrijging van gezamenlijke
gezag door aantekening in het gezagsregister niet volgt. De regering is van
mening dat bij de toekenning van gezamenlijk gezag van rechtswege in de in
de toelichting geschetste situatie(s) te veel voorbij zou worden gegaan aan
de rechten en belangen van de moeder en het kind. De voorbeelden die de regering
in de toelichting hanteert ten spijt, achten de leden van deze fractie de
precieze motivatie van de regering met betrekking tot de aanbeveling van de
commissie Kortmann niet te volgen en onvoldoende. Graag vernemen de leden
van de PvdA-fractie een nader gemotiveerde onderbouwing bij het besluit van
de regering om op genoemd onderdeel af te wijken van de aanbeveling van de
commissie Kortmann.In de praktijk zal voorliggend wetsvoorstel slechts toepasbaar zijn binnen
een geregistreerd partnerschap van twee vrouwen of van een man en een vrouw.
De regering neemt de aanbeveling van de Commissie Kortmann en het advies van
de Raad van State in het geval het twee mannen betreft niet over. De leden
van de VVD-fractie hechten eraan daarover nog enige nadere vragen te stellen.Deze leden stellen stabiliteit in de gezinsverhouding voor het kind voorop,
alsmede een opvoedkundige inbreng van de ouders c.q. verzorgers van het gezin
waarin het kind verblijft. Om die reden ontkomen zij niet aan enige sympathie
voor het voorstel van de commissie Kortmann met betrekking tot een geregistreerd
partnerschap van twee mannen. Zij stellen zich daarbij de volgende
situatie voor. Indien de moeder van het kind is overleden bestaat de mogelijkheid
dat zowel haar partner overblijft alsmede de biologische man en diens partner.
Het ligt in de lijn dat deze partijen zich alledrie verantwoordelijk zullen
voelen voor het betrokken kind. De leden van de VVD-fractie zijn van mening
dat zij ook de gelegenheid moeten krijgen aan die verantwoordelijkheid invulling
te geven. Kan de regering de raakvlakken tussen verantwoordelijkheid en gezaguitoefening
nader toelichten? Deze leden denken daarbij onder meer aan de situatie dat
de overgebleven ouder c.q. verzorg(st)er waar het kind verblijft, de gelegenheid
moet hebben dagelijkse beslissingen te nemen met betrekking tot het wel en
wee van het kind. Dat dient uiteraard ook te gelden indien het kind bij de
biologische vader en diens partner zou verblijven. Hoe moet daaraan invulling
worden gegeven tijdens de procedure strekkende tot de definitieve gezagsvoorziening?In de praktijk zou de situatie zich kunnen voordoen dat zowel de biologische
moeder als de biologische vader tijdens de geboorte van het kind geregistreerd
staan als partner van derden. Het kind zou dan van rechtswege onder het gezag
van beide vrouwen staan. Hoe ziet de regering in dat geval de verantwoordelijkheid
van de derden partners ten opzichte van het kind. De leden van de VVD-fractie
achten het niet onaannemelijk dat betrokken partijen zich in de praktijk daadwerkelijk
medeverantwoordelijk zullen voelen. Dat kan voor het kind positief uitpakken,
het kind heeft dan immers in de praktijk vier ouders die zich over zijn/haar
lot bekommeren. Ziet de regering een mogelijkheid daar juridisch invulling
aan te geven?De leden van de CDA-fractie stellen dat het toekennen van het gezag altijd
om een gerechtelijk oordeel vraagt en niet van rechtswege moet worden toegekend
wanneer beide partners niet ook beide natuurlijke ouders van het kind zijn.
Bijvoorbeeld in geval de andere bekende biologische ouder een bekende donor
is. Indien één van beide natuurlijke ouders niet (langer) het
gezag heeft, zal de rechter moeten beslissen over het toekennen van het gezag
aan een ander. Deze leden zien dan ook geen verschil tussen het toekennen
van het gezag aan de partner van de natuurlijke moeder en het toekennen van
het gezag aan de partner van de natuurlijke vader.Daar waar het gaat om paren van gelijk geslacht stellen de leden van de
CDA-fractie vast dat het van rechtswege ontstaan van gezamenlijk gezag uitsluitend
de situatie van een geregistreerd partnerschap van twee vrouwen zal betreffen.
Hierbij stelt de regering dat vooral moet worden gedacht aan een situatie
waarbij een van hen tijdens het geregistreerd partnerschap door kunstmatige
(donor-) inseminatie zwanger is geworden. Zijn er situaties denkbaar waarbij
het gezamenlijk gezag niet van rechtswege toegekend zal worden aan twee partners
van het vrouwelijk geslacht?Hoe denkt de regering over het van rechtswege buitenspel zetten van een
bekende donor die in het leven van het kind een rol van betekenis kan spelen?
Niet zelden is het praktijk dat twee vrouwen een voor hen bekende relatie
vragen donor te zijn, zodat het kind (eventueel later) deze persoon kan leren
kennen. Hierbij kan gedacht worden aan een zwangerschap die ofwel via de kunstmatige
weg, ofwel op natuurlijke wijze tot stand is gekomen.Deze leden zien ook een inconsistentie daar waar de regering het niet
overnemen van de aanbeveling van de Commissie Kortmann motiveert. Dit betreft
het toekennen van het gezamenlijk gezag aan twee mannen binnen een geregistreerd
partnerschap over een kind dat geen moeder meer heeft, of waarvan de moeder
geen gezag meer heeft. De regering stelt namelijk dat in geval de moeder overleden
is en zij voordien samen met een van de mannen het gezamenlijk gezag had,
het niet vanzelfsprekend zo is dat het belang van het kind gediend is met
het overgaan van het gezag naar de partner van deze man door aantekening
in het gezagsregister. De regering stelt dat hier de rechtspositie en het
belang van het kind in het geding zijn en derhalve de rechter dient te beslissen
over een gezamenlijke gezagsuitoefening door de vader en zijn (nieuwe) partner.
De leden van de CDA-fractie merken, wellicht ten overvloede, op dat de rechtspositie
en het belang van het kind en van de tweede biologische ouder indien deze
in leven is en bekend is, altijd in het geding zijn bij het toekennen van
gezag, ook wanneer het een partnerschap van twee vrouwen betreft. Ziet de
regering dit anders, zo vragen deze leden.Het is de leden van de CDA-fractie onduidelijk waarom de regering, daar
waar het de toekenning van het gezag betreft aan de partner van de vader van
een kind dat geen moeder meer heeft, niet vasthoudt aan het argument dat gezamenlijk
gezag in het belang van het kind is. Vooral wanneer de ouder die het gezag
heeft iets mocht overkomen. De leden van de CDA-fractie merken op dat de regering,
door het niet consequent opvolgen van het advies van de Commissie Kortmann,
de argumentatie waarop het voorstel van wet is gebaseerd, namelijk dat het
in het belang van het kind is dat er geen hiaten mogen ontstaan in ouderlijk
gezag over kinderen en daarom gezamenlijk gezag van rechtswege moet worden
toegekend binnen geregistreerde partnerschappen, feitelijk ondergraaft door
dit gezamenlijk gezag wel automatisch te laten ontstaan bij een geregistreerd
partnerschap van twee vrouwen, maar niet bij een geregistreerd partnerschap
van twee mannen. Kan de regering hierop een nadere toelichting geven?De leden van de CDA-fractie menen te moeten concluderen dat de regering
het blijkbaar in bepaalde omstandigheden acceptabel vindt dat er slechts één
ouder tijdelijk met het gezag over het kind belast is ook al mocht hem iets
overkomen, in tegenstelling tot de situatie geschetst in de memorie van toelichting
waarin wordt gesteld dat het niet in het belang van het kind is dat er gedurende
een bepaalde periode na de geboorte geen gezag over dat kind wordt uitgeoefend
omdat de ouder die het gezag voert iets is overkomen. De leden van de CDA-fractie
menen hieruit op te maken dat die situatie blijkbaar alleen geldt voor het
geval de biologische moeder iets mocht overkomen. Bij een geregistreerd partnerschap
tussen twee mannen kan kennelijk de tussenkomst van een rechter wel worden
afgewacht, terwijl bij een geregistreerd partnerschap van twee vrouwen het
de bedoeling van de regering is dat het gezamenlijk gezag onmiddellijk van
rechtswege ontstaat. De leden van de CDA-fractie zijn van mening dat dit een
ongelijke behandeling van kinderen in identieke situaties is en tevens van
vaders en moeders in gelijke situaties. Kan de regering haar standpunt in
deze nader toelichten?Waarom wil de regering alleen in het geval van een geregistreerd partnerschap
tussen vrouwen het gezamenlijk gezag van rechtswege laten ontstaan? Kan de
moeder ook niet heel wel de enige van rechtswege met het gezag belaste persoon
zijn, zonder dat het belang van het kind wordt geschaad? Voorts vragen de
leden van de CDA-fractie waarom de regering bij het voorstel van wet, vanuit
het oogpunt van consistentie, niet ook de positie van kinderen van alleenstaande
ouders betrekt. Wanneer de regering blijkbaar het ontstaan van gezamenlijk
gezag van rechtswege binnen geregistreerde partnerschappen wenselijk acht
om de risico's met betrekking tot het gezag over kinderen te beperken, is
de regering dan tevens van mening dat kinderen van alleenstaande ouders in
dezelfde risicovolle positie verkeren mocht de ouders van die kinderen iets
overkomen? Acht de regering hun belang voldoende gewaarborgd?De leden van de CDA-fractie constateren dat de regering het blijkbaar
opportuun acht om middels tussenkomst van de rechter de positie van de moeder
van het kind te beschermen, wanneer de vader een geregistreerd partnerschap
met een man aangaat. Kan de regering aangeven hoe de positie van de vader
van een kind is, wanneer de moeder van het kind een geregistreerd partnerschap
met een vrouw aangaat? Wat heeft de ontbinding van het geregistreerd partnerschap (bij onderling
goedvinden buiten de rechter om) voor consequenties voor het gezag, zo vragen
de leden van de CDA-fractie. Wat zijn de gevolgen voor kinderen bij het aangaan
van een nieuw geregistreerd partnerschap van een of beide gezaghebbenden?
Het ontbreken van een beslissing inzake het gezag na scheiding impliceert
immers dat het gezag voortduurt? Is het wel wenselijk dat het geregistreerd
partnerschap zonder tussenkomst van de rechter beëindigd kan worden,
gezien het van rechtswege gevolgen krijgen voor de betrekking met kinderen?
De leden van de CDA-fractie vragen de regering of in artikel 80d (beëindigingovereenkomst)
niet een regeling ten aanzien van binnen het geregistreerd partnerschap geboren
kinderen dient te worden opgenomen?Wat zijn de gevolgen van het van rechtswege verkrijgen van gezamenlijk
gezag voor het fiscaal recht en het successierecht, zo vragen deze leden.
Kan de regering de gevolgen aangeven van het nieuwe belastingregiem voor geregistreerde
partners en hun kinderen? De leden van de CDA-fractie vernemen graag of er
binnen gezinnen verschillen kunnen ontstaan in de rechtspositie van kinderen
geboren binnen een geregistreerd partnerschap tijdens de huidige weten regelgeving
en kinderen die na inwerkingtreding van voorliggend voorstel geboren worden?
Kunnen kinderen die zijn geboren binnen een geregistreerd partnerschap van
voor de ingangsdatum van voorliggend wetsvoorstel, bij eerdere negatieve beschikking
van een rechter alsnog onder gezamenlijk gezag komen te vallen, zo vragen
deze leden.De leden van de CDA-fractie stellen vast dat met dit wetsvoorstel de automatische
relatie tussen «het zijn van biologische ouder» en «het
kunnen doen gelden van gezag» wordt verbroken. Zelfs het belang dat
het gezag van deze biologische ouder zou kunnen hebben bij de opvoeding van
het kind en het belang dat het kind bij de gezagsrelatie zou kunnen hebben,
worden niet meer in overweging genomen. Volgens de leden van de CDA-fractie
kan dit betekenen dat de tweede biologische ouder zich zonder meer aan zijn
verantwoordelijkheden kan onttrekken. Deze leden vragen onder welke omstandigheden
het kind aanspraak kan maken op levensonderhoud door de biologische vader.Ook vragen de leden van de CDA-fractie hoe de regering rekening denkt
te houden met de op afstand staande ouder. Is het mogelijk dat deze het kind
erkent en verzoekt om gezag? Is in het recht momenteel voorzien in erkenning
door donateurs van eicellen, sperma en embryo's? De leden van de CDA-fractie
zijn van mening dat beide biologische ouders altijd de verwekkers van het
kind zijn of de zwangerschap nu op natuurlijke wijze of kunstmatig tot stand
gekomen is en dat het in stand houden van de biologische band tussen ouders
en kind van wezenlijk belang is. Met de biologische ouders dient dan ook altijd
rekening gehouden te worden inzake familierechtelijke aangelegenheden die
het kind betreffen. Gezien de medische en technische ontwikkelingen achten
de leden van de CDA-fractie het wenselijk dat in het afstammingsrecht niet
alleen de erkenning van het vaderschap, maar ook de erkenning van het biologisch
moederschap wordt geregeld. Deelt de regering deze opvatting? Deze leden achten
het in het belang van het kind om bij kunstmatige bevruchting met gebruik
van donorgeslachtscellen of bij toepassing van embryodonatie, vast te kunnen
stellen tot wie het kind in familierechtelijke betrekking staat. Welke aanpassingen
in het personen- en familierecht zijn hier voor nodig?De situatie is mogelijk dat de biologische moeder zowel in leven is als
bij machte haar wil te verklaren, maar het gezamenlijk gezag wordt gevoerd
door de biologische vader en diens (mannelijke/vrouwelijke) partner. Indien
bijvoorbeeld de eicel of embryodonateur het kind wenst te erkennen heeft deze
dan daartoe het recht? Is het tevens mogelijk dat het kind erkenning krijgt
van zowel de biologische vader als de biologische moeder wanneer het verwekt
is middels IVF met geslachtscellen van twee bekende donoren en is geïmplanteerd
bij een draagmoeder? Deze draagmoeder is in dat geval niet de
biologische, maar wel de juridische ouder van het kind. Hebben de donoren
het recht om het gezag over het kind te verkrijgen op grond van hun biologisch
ouderschap? Is de regering van mening dat het recht, gezien de huidige ontwikkelingen
in de techniek van bevruchting, voldoende waarborg biedt aan het kind om kennis
te nemen van diens familierechtelijke betrekkingen? Acht de regering het wenselijk
kinderen zoveel mogelijk de kans te bieden kennis nemen van hun biologische
afkomst? De leden van de CDA-fractie vernemen graag welke stappen de regering
onderneemt om zulks te bevorderen.Kan de regering het begrip «verwekker» in het licht van deze
medische ontwikkelingen plaatsen en aangeven of het terecht is dat de verwekking
nog steeds enkel en alleen in weerwil van de realiteit van kunstmatige bevruchting,
in het recht als natuurlijke daad wordt aangemerkt? Wanneer de donor niet
de verwekker is, wie is dat bij kunstmatige bevruchting dan wèl, anders
dan de biologische ouder?De leden van de CDA-fractie vragen of in geval de biologische moeder komt
te overlijden en haar vrouwelijke partner van rechtswege het gezag over het
kind heeft gekregen, de andere ouder de bevoegdheid heeft te verzoeken om
zelf met het gezag belast te worden in plaats van de partner die niet de ouder
is?Worden aan het gezamenlijk gezag consequenties verbonden voor de nationaliteit
van het kind, de mogelijkheid tot naamswijziging en erfrechtelijke gevolgen?
Kent het voorliggend voorstel erkenning en bescherming door internationale
verdragen, bijvoorbeeld middels het EVRM? Verdragen die betrekking hebben
op het huwelijk hebben geen gelding ten aanzien van het geregistreerd partnerschap,
zo stellen de leden van de CDA-fractie. Kan de regering aangeven welke consequenties
de uitvoering van voorliggend wetsvoorstel heeft op het gebied van het (internationaal)
privaatrecht? Zijn er, zo vragen de leden, besprekingen in Europees verband
om te komen toe een uniforme Europese regelgeving inzake gezamenlijk gezag
en voogdij of is de regering voornemens hierin het voortouw te nemen?Met betrekking tot een geregistreerd partnerschap van twee mannen werd
door de commissie Kortmann voorgesteld om wanneer het kind geen moeder meer
heeft of de moeder geen gezag meer heeft, een regeling te overwegen analoog
aan die met betrekking tot de verkrijging van gezamenlijk gezag door aantekening
in het gezagsregister, zo stellen de leden van de D66-fractie.De regering is echter van mening dat nu de rechtspositie en het belang
van het kind in het geding zijn, het de rechter is die dient te beslissen
over gezamenlijke gezagsuitoefening door de vader en zijn nieuwe partner.
De leden van de fractie van D66 vragen de regering welke vereisten er zijn
voor aantekening in het gezagsregister. Voorts vragen zij wat de rol van de
Raad voor de Kinderbescherming in deze situatie is?De leden van de GroenLinks-fractie vragen of de commissie Kortmann met
betrekking tot een geregistreerd partnerschap tussen mannen in geval de moeder
overlijdt, alleen de situatie op het oog had waarin de moeder en één
van de mannen het gezamenlijk gezag hadden. Zou de situatie zich ook voor
kunnen doen dat een draagmoeder komt te overlijden, bij of kort na de bevalling
van het kind dat vervolgens bij de mannen zou opgroeien? Zou in zo'n situatie
toch nog een rechterlijke toetsing nodig zijn, indien de draagmoeder al een
verklaring omtrent het doen van afstand van het kind had getekend? Deze situatie
lijkt toch enigszins op die waarbij vrouwen met hulp van een donor een kind
krijgen. Zou het gezamenlijk gezag niet sowieso door een aantekening in het
gezagsregister gevestigd moeten kunnen worden als een draagmoeder een heldere
afstandsverklaring heeft getekend? De leden van de SGP-fractie stellen de vraag of de verschillende wegen
die moeten worden bewandeld tot verkrijging van het gezamenlijk gezag in onderscheiden
casusposities nog wel duidelijk en overzichtelijk genoemd kunnen worden. Deze
leden doelen dan op vragen als, wanneer moet wèl en wanneer behoeft
de rechter niet ingeschakeld te worden? Wanneer dient men zich tot het kantongerecht
en wanneer tot de rechtbank te wenden? Wanneer kan men volstaan met zich tot
de burgerlijke stand (gezagsregister) te wenden?Het is de leden van de SGP-fractie opgevallen dat in de memorie van toelichting
op het wetsvoorstel geen aandacht wordt besteed aan eventueel internationale
aspecten. Deze leden worden gaarne nader ingelicht over de erkenning in het
buitenland van het automatisch gezamenlijk gezag, in het bijzonder wanneer
het om gezamenlijk gezag van twee vrouwen of twee mannen gaat.De leden van de fracties van GPV en RPF hebben ervan kennisgenomen, dat
de voorgestelde regeling in de praktijk zal gelden voor kinderen geboren uit
een geregistreerd partnerschap van twee vrouwen dan wel van een man en een
vrouw. In het eerste geval zal er dus altijd sprake moeten zijn van een derde
partner, de biologische vader. Het van rechtswege toekennen van gezámenlijke
gezag aan anderen dan de vader suggereert ten onrechte dat er sprake is van
een normale situatie als een man een kind verwekt binnen een relatie waarvan
hij geen deel uitmaakt.De leden van de fracties van GPV en RPF kunnen zich wel verenigen met
de conclusie van de regering, dat de aanbeveling van de Commissie Kortmann
met betrekking tot een geregistreerd partnerschap van twee mannen niet moeten
worden overgenomen.ARTIKELSGEWIJZE TOELICHTINGArtikel 253aaUit het wetsvoorstel blijkt dat ingevolge het voorgestelde artikel 253aa
de bepalingen met betrekking tot het gezamenlijk gezag van ouders van toepassing
zijn, met uitzondering van artikel 251lid twee, drie en vier. In het tweede
artikellid wordt bepaald dat na ontbinding van het huwelijk anders dan door
de dood of na scheiding van tafel en bed, beide ouders die gezamenlijk het
gezag hebben, dit gezag blijven uitoefenen. De leden van de PvdA-fractie kunnen
zich vinden in de benadering van de regering om de regels omtrent huwelijk
gescheiden te houden van de bepalingen voor het geregistreerd partnerschap.In de memorie van toelichting bij artikel 253 aa wordt in de laatste alinea
door de regering opgemerkt dat wanneer de ouders het geregistreerd partnerschap
beëindigen, het gezamenlijk gezag analoog aan de bepaling van artikel
251 voortduurt. Kan de regering duidelijk aangeven hoe uit het wetsvoorstel
blijkt dat het gezamenlijk gezag, na beëindiging van het geregistreerd
partnerschap door de ouders voort blijft duren.De leden van de CDA-fractie vragen of gezamenlijk gezag over een kind
ook impliceert dat een niet-ouder over het vermogen van het kind kan beschikken.
Zo ja, geldt dit ook voor de eventuele erfenis van de inmiddels overleden
(natuurlijke) vader of moeder van het kind waarover die niet-ouder gezamenlijk
gezag uitoefent? Kan, voorts, een niet-ouder erfgenaam worden van een kind
waarover hij gezamenlijk gezag uitoefent? Kan de regering hierover duidelijkheid
verschaffen?De leden van de fracties van GPV en RPF vragen of uit het eerste lid voldoende
duidelijk blijkt, dat het gaat om een binnen een geregistreerd partnerschap
geboren kind. Nu moet uit vergelijking met artikel 253sa de reikwijdte van
artikel 253aa blijken. Artikel 253saZoals in de memorie van toelichting wordt medegedeeld betreft dit artikel
onder meer de situatie dat een kind wordt geboren tijdens een geregistreerd
partnerschap van twee vrouwen. In deze context wordt gesproken over kunstmatige
(donor)inseminatie. Indien er sprake is van een geregistreerd partnerschap
krijgen de ouder en de niet-ouder het gezamenlijk gezag over het kind. De
memorie van toelichting geeft een uitzondering op deze regel van gezamenlijk
gezag, waarbij het kind bij de geboorte reeds een andere ouder heeft tot wie
het in familierechtelijke betrekking staat. De regering gaat dus uit van de
situatie waarbij de donor een onbekende persoon is. De leden van de PvdA-fractie
vinden het voor zich spreken dat wanneer de donor onbekend is, er met hem
ook geen familierechtelijke betrekking kan ontstaan. Kan de regering echter
aangeven wat de positie van de donor is wanneer deze wel bekend is.Deze leden stellen bij de bespreking van onderhavig artikel dezelfde vraag
zoals die door deze leden in dit verslag is gesteld bij de laatste alinea
van de artikelsgewijze toelichting bij artikel 253 aa over het voortduren
van gezamenlijk gezag na beëindiging van het geregistreerd partnerschap
door beide ouders.Kan de regering aangeven of een vader in een familierechtelijke betrekking
zal staan tot zijn kind, wanneer dat kind binnen een geregistreerd partnerschap
wordt geboren en de vader niet de geregistreerde partner van de moeder is?
Hoe zal het ouderlijk gezag over het kind dan worden geregeld, zo vragen de
leden van de CDA-fractie. Wat zal dan de positie zijn van de vader van het
kind en van de partner van de moeder?Is de regering met de leden van de CDA-fractie van oordeel dat het juister
zou zijn om er in de wetgeving van uit te gaan, dat de natuurlijke ouders
van een kind het ouderlijk gezag over dat kind uitoefenen ongeacht of deze
ouders samen getrouwd zijn of een geregistreerd partnerschap zijn aangegaan
of dat zij met anderen zijn getrouwd of samenleven en gezamenlijk gezag dus
alleen aan een derde kan worden toegekend, omdat middels een gerechtelijke
uitspraak is komen vast te staan dat een natuurlijke ouder zijn taak als ouder
niet op zich kan of wil nemen? Is de regering van zins het wetsvoorstel conform
deze uitgangspunten te wijzigen? Kan de regering haar antwoord motiveren?De voorzitter van de vaste commissie voor Justitie,Van HeemstDe griffier voor dit verslag,FenijnXNoot11Samenstelling: Leden: Swildens-Rozendaal (PvdA), Van de Camp (CDA), Biesheuvel
(CDA), Scheltema-de Nie (D66), Zijlstra (PvdA), Kalsbeek-Jasperse (PvdA),
Apostolou (PvdA), Middel (PvdA), Van Heemst (PvdA), voorzitter, Rouvoet (RPF),
Rabbae (GroenLinks), Van Oven (PvdA), Dittrich (D66), ondervoorzitter, O.P.G.
Vos (VVD), Van Wijmen (CDA), De Wit (SP), Weekers (VVD), Wijn (CDA), Van der
Staaij (SGP), Ross-van Dorp (CDA), Patijn (VVD), Niederer (VVD), Nicolaï
(VVD), Halsema (GL), Vacature VVD. Plv. leden: Wagenaar (PvdA), Balkenende
(CDA), Verhagen (CDA), Van Vliet (D66), Duijkers (PvdA), Arib (PvdA), Kuijper
(PvdA), Albayrak (PvdA), Barth (PvdA), Schutte (GPV), Karimi (GroenLinks),
Santi (PvdA), Hoekema (D66), Van den Doel (VVD), Rietkerk (CDA), Marijnissen
(SP), De Vries (VVD), Eurlings (CDA), Van Walsem (D66), Buijs (CDA), Rijpstra
(VVD), Van Baalen (VVD), Van Blerck-Woerdman (VVD), Oedayraj Singh Varma (GroenLinks),
Kamp (VVD). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-27047-4.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl