Herziening van het adviesstelsel; Brief staatssecretaris met een voortgangsrapportage
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-12 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 23725, nr. 13

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum brief

31-07-1995

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1994-1995

23725 nr. 13

14-07-1995

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaam1. Inleiding2. Coördinatie bij de inrichting van het stelsel 2.1. De beoogde gang van zaken tot 1 januari 19972.2. Bewaking van het stelsel na 1 januari 19973. Aansturing 3.1. Inleidende opmerking3.2. Aansturing van het individuele adviescollege3.3. Aansturing van het stelsel als geheel3.4. Ongevraagde advisering4. Stand van zaken wetgeving5. Uitleiding, verdere planningOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 23725Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 41 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
23 725Herziening van het adviesstelselnr. 13BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN BINNENLANDSE ZAKENAan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 14 juli 1995 1. InleidingNa datgene wat is geschreven in mijn brief van 9 maart 19951 en wat naar aanleiding daarvan is besproken in het algemeen overleg
met de vaste commissie van Binnenlandse Zaken op 16 maart jl., is de uitwerking
van de nieuwe adviesstructuur inmiddels ter hand genomen. Zowel waar het de –
in de wandeling genoemde – «grote» adviescolleges betreft,
als waar het gaat om de «kleine» adviescolleges is inmiddels voortgang
bereikt. Op dit moment is echter nog niet een compleet beeld te geven van
het nieuwe adviesstelsel dat zich hiermee aandient. Omdat volledigheid een
belangrijke voorwaarde is voor een zinvolle bespreking van dit onderdeel van
de herzieningsoperatie, geef ik er de voorkeur aan dat punt in deze voortgangsrapportage
nog onbesproken te laten. Ik verwacht dat een dergelijk (nagenoeg) volledig
overzicht kort na het zomerreces wel beschikbaar zal zijn. Ik stel mij dan
ook voor u in oktober een overzicht te geven van het gehele spectrum. Dat
overzicht zal dan ook aansluiting vinden bij de wetgeving, zoals die binnen
de verschillende departementen wordt of zeer binnenkort zal worden voorbereid.In deze voortgangsrapportage wil ik twee aspecten van de herziening van
het adviesstelsel centraal stellen, die mede in het overleg met uw kamer een
voorname rol hebben gespeeld. Het betreft de politieke aansturing en coördinatie
van het nieuwe adviesstelsel en het punt van de ongevraagde advisering. In
beide gevallen zijn het elementen die in hoge mate zullen bepalen of het nieuwe
adviesstelsel zal functioneren zoals ons nu voor ogen staat. Tevens wordt
in deze voortgangsrapportage de stand van zaken weergegeven met betrekking
tot het wetgevingsprogramma. 2. Coördinatie bij de inrichting van het stelsel 2.1. De beoogde gang van zaken tot 1 januari 1997De herziening van het stelsel is in de fase beland van de feitelijke realisatie.
Daartoe wordt binnen de diverse ministeries wetgeving voorbereid waarmee de
nieuwe adviescolleges worden ingesteld. In deze fase is een zekere rolverdeling
gewenst waarmee het met de herzieningsoperatie beoogde resultaat ook daadwerkelijk
kan worden bereikt. Die rolverdeling is als volgt te duiden.De verantwoordelijkheid voor de totstandkoming van nieuwe adviescolleges
ligt, overeenkomstig het Plan van aanpak, bij de vakdepartementen. De betreffende
minister draagt zorg voor de voorbereiding van instellingswetgeving. De verschillende
betrokken bewindslieden zijn degenen, die het betreffende beleidsterrein overzien
en kunnen aangeven, voor welke onderdelen daarvan welke typen van advisering
in welke mate het meest toegesneden zullen zijn.Ten aanzien van het stelsel als zodanig is er daarnaast mijn coördinerende
verantwoordelijkheid. Deze richt zich in hoofdzaak op de tijdige verwezenlijking
van de herziening, de beoogde samenhang en kwaliteit van het stelsel en de
harmonisatie van regelgeving en procedures. Dit impliceert de nodige afstemming,
met name waar het gaat om de noodzakelijke instellings- en aanpassingswetgeving,
alsmede om de bewaking van het tijdpad, dat voor de herzieningsoperatie is
opgesteld. Ten behoeve van de voortgang in de komende periode is tussen Binnenlandse
Zaken en enkele vakdepartementen een aantal werkafspraken gemaakt, teneinde
de verschillende verantwoordelijkheden op de juiste momenten met elkaar in
verband te brengen. Gegeven de primaire verantwoordelijkheid van de vakdepartementen
zijn deze inmiddels uitgenodigd aan te geven via welke stappen men tot de
beoogde adviescolleges en de daartoe strekkende wetgeving komt. Mede aan de
hand van deze stappenplannen kan worden bepaald of en op welke momenten de
coördinatie meer zal (moeten) inhouden dan procesbegeleiding. Primair
zal het van belang blijven goed zicht te hebben op de vraag of de instellingsprocessen
volgens schema verlopen, of de inhoudelijke criteria ten aanzien van de instelling
van nieuwe adviescolleges worden nagekomen en of er departementen zijn waar
sprake is van specifieke problemen.Bij de feitelijke uitvoering van de coördinatie is ook in deze eerste
bouwfase – conform het plan van aanpak – een belangrijke rol weggelegd
voor de interdepartementale Stuurgroep Herziening adviesstelsel. Sterk punt
hiervan is naar mijn oordeel, dat de «bedenkers» van het nieuwe
stelsel bij de totstandkoming ook de toetsers zijn. De Stuurgroep wordt dan
ook in een vroeg stadium betrokken bij de voorbereiding van nieuwe adviescolleges.
De facto leidt dat overigens niet tot nieuwe bureaucratische procedures. In
de regel kan worden voortgebouwd op de bestaande (en in praktijk ook: regelmatige)
contacten tussen het projectsecretariaat en de contactpersonen binnen elk
van de departementen. Eerst op het moment van feitelijk verschil van inzicht
zal inzet van de Stuurgroep zelve aan de orde zijn.In deze opzet is de rol van de Stuurgroep, die aanvankelijk figureerde
als ambtelijk voorportaal voor de Ministerraad, een wat andere dan tot voor
kort aan het worden. In de voor ons liggende fase zal zij veeleer voortdurend
een zijlicht werpen op de gaande ontwikkeling en optreden als adviseur en
procesbegeleider. De Stuurgroep zal in elk geval een «overall-blik»
houden op de voortgang bij de totstandkoming van het nieuwe adviesstelsel.
Vanwege die optiek zal zij vanzelfsprekend ook betrokken blijven bij de totstandkoming
van de halfjaarlijkse voortgangsbrieven aan de Tweede Kamer; zij rapporteert
haar bevindingen aan de verantwoordelijke bewindspersonen van Binnenlandse
Zaken.Bij het bewaken van de voortgang is het voorts nog van belang, te wijzen
op de min of meer natuurlijke coördinatie die plaatsvindt via de procedures
rond de afzonderlijke instellingswetten. De toetsing door achtereenvolgens
ministerraad, Raad van State en Parlement die daarmee verbonden is, completeert
de bewaking van het proces.Te zijner tijd zal ook de bemensing van de nieuwe adviescolleges aan de
orde komen. Alsdan zal bijvoorbeeld voorkomen moeten worden, dat één
persoon in meerdere adviescollege zitting krijgt. Dit is met name van belang
bij adviescolleges die regelmatig zullen samenwerken. Ook zal er aandacht
moeten zijn voor de beoogde participatie van vrouwen en leden van minderheidsgroepen.
Om dit samenstel van redenen zal het goed zijn om – conform eerdere
kabinetsafspraak – benoemingen op kabinetsniveau af te doen en –
anders dan bij benoemingen gebruikelijk – daarbij ook de onderraden
in te schakelen. 2.2. Bewaking van het stelsel na 1 januari 1997Er van uitgaande dat op 1 januari 1997 een adviesstelsel is ingericht
dat voldoet aan de daaraan te stellen criteria is het zaak, dat dat stelsel
er in grote trekken blijft uitzien zoals het is bedacht en vooral ook zal
functioneren zoals dat is bedoeld. Op deze laatste materie zal ik in paragraaf
4 van deze brief terugkomen. Wat betreft de inrichting van het stelsel heb
ik mij voorgenomen de volgende voorzieningen te treffen resp. de totstandkoming
daarvan te bevorderen. Na 1 januari 1997 is de Kaderwet adviescolleges van kracht. De algemene
regels die in die wet zijn opgenomen, zijn dan van toepassing op de adviescolleges
die onder het bereik van de wet vallen. Daarnaast heeft elk adviescollege
zijn eigen instellingswet waarin onder meer zal zijn vastgelegd wat de taak
is van het college en wat het aantal leden is.In de Kaderwet zal tevens worden geregeld in welk geval, voor welke maximale
periode en via welke procedure een tijdelijk adviescollege kan worden ingesteld.
Verantwoordelijkheid voor het adviesstelsel als bestuurlijke entiteit betekent
dan in eerste instantie een gericht zijn op het organisatorisch op orde houden
van het stelsel. Aandachtspunten daarbij zijn: blijven de colleges (klein
en) bestaan uit onafhankelijke deskundigen, is de samenstelling evenwichtig
(is de man/vrouw-verhouding en de verhouding tussen allochtonen en autochtonen
conform de Kaderwet), dekken de taakomschrijvingen van de adviescolleges de
adviesbehoefte van kabinet en parlement, groeien de secretariaten niet uit
tot meer dan waartoe zij zijn ingesteld en behouden zij wel hun onafhankelijke
positie ten aanzien van de departementen.Ten aanzien van tijdelijke commissies en ad hoc-commissies1 moet met name gelet worden op het tijdelijke dan wel eenmalige karakter
van beide soorten commissies; voorkomen moet worden dat ze (sluimerend) voortbestaan.
In de Kaderwet zal, wat betreft de tijdelijke commissies, worden voorzien
in een voorhangprocedure. Daarnaast zal binnen het Ministerie van Binnenlandse
Zaken worden bijgehouden welke tijdelijke commissies en ad hoc-commissies
er zijn, wat hun opdracht is en voor welke duur of voor welk specifiek advies
ze zijn ingesteld, hoe ze zijn samengesteld en wanneer ze hebben gerapporteerd
resp. wat hun rapportage heeft bewerkstelligd. Deze informatie zal aan het
kabinet worden gemeld. Aan de hand daarvan kan periodiek, maar in elk geval steeds voor een nieuwe kabinetsperiode, de balans opnieuw worden opgemaakt.
Ook hier geldt de eerder geschetste verantwoordelijkheidsverdeling tussen
vakministers en de positie van de coördinerende bewindspersoon. En het
zou ook hier voor de hand liggen om de Stuurgroep Herziening adviesstelsel
te betrekken bij de «bewaking». Die Stuurgroep zal na 1996 echter
niet meer bestaan. Ik stel mij daarom voor in die fase het SG-beraad meer
bij de materie te betrekken. Dit beraad speelt immers een belangrijke rol
op het gebied van het functioneren van de rijksdienst en kan «onthecht»
over grenzen van ministeries heen kijken. Essentieel is immers, dat met enige
afstand – maar met gezag – het dan bestaande stelsel bewaakt kan
worden.Het op orde houden van het nieuwe adviesstelsel houdt vanzelfsprekend
ook in dat gewaakt moet worden tegen wildgroei bij het laten ontstaan van
nieuwe adviescolleges. Daarin zal in zekere zin worden voorzien in de Kaderwet:
in geval van instelling van een nieuw adviescollege, zal er bij de betreffende
vakminister een (relatief zware) bewijslast komen te liggen. Hij zal moeten
aantonen dat dit nieuwe college noodzakelijk is. Immers, de gedachte is dat
door de per 1997 bestaande colleges het hele overheidsterrein waarop (in elk
geval: permanente) advisering nodig wordt geacht, gedekt zal zijn. Mocht de
wens tot uitbreiding van het stelsel zich voordoen, dan ligt het in de rede
de verantwoordelijke bewindspersoon voor het adviesstelsel daarvan zo vroeg
mogelijk in kennis te stellen. Tegen die achtergrond heeft het kabinet besloten
in de Aanwijzingen voor de regelgeving op te nemen, dat het over voornemen
tot instelling van een nieuw adviescollege dan ook direct met het Ministerie
van Binnenlandse Zaken contact moet worden opgenomen. Interdepartementaal
kan dan onderzocht worden of de taak van het voorgestelde nieuwe adviescollege
niet ondergebracht kan worden bij een bestaand college. Ook hierbij kan het
SG-beraad een adviserende rol spelen. 3. Aansturing 3.1. Inleidende opmerkingNaast een adviesstelsel dat bestuurlijk/organisatorisch moet blijven zoals
het bedoeld is, moet het ook blijven doen waarvoor het in het leven is geroepen:
het uitbrengen van adviezen met een strategische, integrale visie over hoofdlijnen
van beleid. Dit is vóór alles een kwestie van politieke aansturing.
Of het beoogde functioneren daadwerkelijk gerealiseerd wordt is immers voor
een groot deel afhankelijk van de vragen die gesteld worden aan een adviescollege
(de inputsturing) en van het inzicht in de output van het adviescollege (outputverantwoording).
Ook hierbij moet overigens een onderscheid gemaakt worden tussen de individuele
adviescolleges en het stelsel als geheel. 3.2. Aansturing van het individuele adviescollegeVoor inputsturing van een individueel adviescollege geeft de Kaderwet
adviescolleges – zoals als voorontwerp door de Ministerraad vastgesteld
en bekend gemaakt – enkele instrumenten. Zo kent de ontwerp-Kaderwet
de verplichting om een werkprogramma op te stellen, dat vastgesteld en zonodig
gewijzigd wordt door de betreffende minister. Dit werkprogramma is kaderstellend
voor het adviescollege en biedt ook de mogelijkheid om te toetsen in hoeverre
het adviescollege voornemens is om (structureel) te gaan samenwerken met andere
adviescolleges en zelfs om die samenwerking te bevorderen. Het programma zal
zijn gekoppeld aan de departementale begrotingstoelichting. Tevoren moeten
adviescolleges zelf dan ook eigen ontwerp-begrotingen opstellen, die de basis
zullen vormen voor de departementale begrotingsposten. In de memorie
van toelichting bij de begroting zal een speciale paragraaf worden opgenomen
met betrekking tot het desbetreffende adviescollege. Daarin kan, naast het
eigenlijke werkprogramma, aandacht worden besteed aan de uitgebrachte adviezen,
de effecten van de adviezen, wijzigingen in structuur of samenstelling van
het college, de gerealiseerde samenwerking en de «revenuen» daarvan
over het voorgaande jaar. Deze outputverantwoording vormt dan de basis voor
het nieuwe programma voor het adviescollege en de daarvoor geraamde post op
begroting. Door opneming van (in elk geval) het werkprogramma in of bij de
memorie van toelichting wordt bewerkstelligd dat het – zonder dat daartoe
een afzonderlijke procedure nodig is – alle relevante politieke organen
passeert.Op het werkprogramma en de begroting zullen primair de vakministers moeten
sturen. Het is immers hun verantwoordelijkheid en zij kunnen beschikken over
de nodige informatie. In de regel zal bespreking van het ontwerpprogramma
in een onderraad wenselijk zijn. De adviesaanvraag zelve moet een strategische
probleemstelling omvatten over hoofdlijnen van beleid: het stellen van de
vraag moet daarom met de nodige zorgvuldigheid gebeuren. Daarbij zal tevens
bekeken moeten worden of samenwerking tussen adviescolleges gewenst is. Deze
twee aspecten vergen in een aantal gevallen een min of meer onafhankelijk
oordeel over de adviesvraag. Daarmee wordt vermeden dat de werkdruk van de
penvoerder de inhoud van de adviesaanvraag bepaalt. Dit levert winst op met
betrekking tot de bruikbaarheid van het advies. Een toetsing van de vraag
door een instantie die over de grenzen van een ministerie heen kan kijken,
lijkt dan ook in dergelijke gevallen wenselijk. Bredere adviesaanvragen kunnen
bijvoorbeeld voorgelegd worden aan het in casu relevante ambtelijke voorportaal
van de Ministerraad. Alsdan kan ook de afweging worden gemaakt of de adviesaanvraag
voorgelegd moet worden aan één adviescollege of aan een samenwerkingsverband
van adviescolleges. Een indicatie, welke voorgenomen adviesaanvragen een dergelijke
procedure zouden moeten doorlopen, kan worden gegeven bij de behandeling van
de onderscheiden werkprogramma's in de Ministerraad.De verantwoording achteraf zal, naast passages in het betreffende hoofdstuk
van de begroting, ook geschieden door middel van de jaarverslagen en evaluaties
van de adviescolleges. Beide rapportages zullen een helder beeld over de werkzaamheden
van het college en de effectiviteit van de advisering op moeten leveren. In
een jaarverslag kunnen een aantal procedurele gegevens opgenomen worden, zoals
het aantal leden, de man/vrouw-verhouding en die tussen autochtonen en allochtonen
in het college, het aantal commissies, het aantal adviesaanvragen, het aantal
uitgebrachte adviezen, het aantal adviezen dat door samenwerking tot stand
is gekomen en de adviestermijnen die in acht zijn genomen. Moeilijker, maar
minstens zo relevant is een beschouwing over de vraag, waar de adviesarbeid
toe heeft geleid.De evaluaties zullen meer moeten omvatten dan de jaarverslagen in een
geaggregeerde vorm. Er zal tevens aandacht besteed moeten worden aan de verwachte
ontwikkelingen rond de advisering voor de komende jaren. Ook kan worden ingegaan
op problemen die het adviescollege bij advisering ondervindt en hoe men denkt
daaraan het hoofd te kunnen bieden.De totstandkoming en de inhoud van de jaarverslagen en de evaluatie van
een individueel adviescollege vallen primair onder de verantwoordelijkheid
van de betreffende vakminister. De evaluaties kunnen bovendien in
de Ministerraad aan de orde worden gesteld, alvorens ze aan de Tweede Kamer
te zenden. 3.3. Aansturing van het stelsel als geheelNaast de aansturing van individuele adviescolleges zal ook aansturing
van het stelsel als geheel nodig zijn. Daarbij gaat het primair over de werking
van het nieuwe stelsel. Met begrotingen, werkprogramma's, jaarverslagen en
evaluaties per adviescollege, dreigt het gevaar dat er een fragmentarisch
beeld ontstaat. Dit terwijl juist ook een integrale benadering de problemen
van de afgelopen jaren zal kunnen ondervangen.De inputsturing van het stelsel als geheel kan in voldoende mate worden
beïnvloed door het werk dat met de programmering en het voorbereiden
van adviesaanvragen geschiedt. De eerste evaluaties zullen moeten uitwijzen
of de werkprogramma's en begrotingen daartoe daadwerkelijk voldoende kunnen
zijn. Op dit moment is wel te voorzien dat de outputverantwoording over het
stelsel als geheel een noodzakelijke onderdeel van de coördinatie zal
moeten zijn. Dat wil zeggen dat naast de jaarverslagen en de evaluaties per
adviescollege, door de verantwoordelijke bewindspersoon van Binnenlandse Zaken
een vierjaarlijkse evaluatie van het stelsel als geheel zal plaatsvinden.
De voornaamste informatiebron daarvoor vormen de evaluaties van de diverse
colleges.Voorts overweeg ik na te gaan of de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid
na de eerste vier jaar – en wellicht ook om de vier jaar – een
onderzoek zou kunnen doen naar het functioneren van het nieuwe stelsel. Dit
onderzoek kan resulteren in een regeringsstandpunt daarover aan het parlement. 3.4. Ongevraagde adviseringVoor de inrichting van het nieuwe stelsel adviescolleges wordt uitgegaan
van strikt politiek bepaalde aansturing van de adviescolleges. Het zullen
niet meer de (in adviescolleges verenigde) belangengroepen zijn, die over
al hetgeen hun regardeert de regering bestoken met opvattingen inzake gewenste
beleidsrichtingen; het worden onafhankelijke deskundigen. Maar ook zij zullen
niet meer over al hetgeen zij zelf van belang achten de regering van advies
dienen. Uitsluitend via programma's en gerichte adviesaanvragen zal de agenda
van de nieuwe colleges worden gevuld. Ongevraagde – en zeker: onverwachte –
advisering is in het nieuwe stelsel niet langer zonder meer mogelijk. Omgekeerd
geredeneerd: de politieke agenda moet niet worden bepaald door hetgeen adviescolleges
naar voren brengen. Deze uitgangspunten zullen in de Kaderwet ook worden vastgelegd.Het gepubliceerde voorontwerp van de Kaderwet adviescolleges maakte ongevraagde
advisering feitelijk onmogelijk. Deze strikte benadering heeft de volgende
wordingsgeschiedenis. Aanbeveling 13 van Raad op Maat stelde: «ongevraagde
advisering blijft mogelijk, maar vormt geen substantieel onderdeel van het
advieswerk». Via de motie Van Heemst c.s. uit 19931 is deze stelling politiek onderschreven. Gaandeweg is bij de voorbereiding
van het nieuwe stelsel een verdere verstrakking van deze lijn zichtbaar geworden,
onder meer via de sterkere benadrukking van het «herstel van het politieke
primaat» onder het huidige kabinet. Een andere oorzaak lijkt de niet
zelden betrekkelijk geringe relevantie van ongevraagd advies: te laat of althans
op een verkeerd moment, nadat al andere keuzen gemaakt zijn. Noch in het algemeen overleg, noch in het daarop gehouden plenaire debat
van 4 april jl. is het vraagstuk als aandacht vragend probleem aan de orde
geweest. Maar in de (inmiddels aanvaarde) motie Van Heemst c.s. uit 19951 wordt onder meer wel gevraagd «(...) d. de spelregels
die gelden voor ongevraagde advisering (...) bij de Kaderwet te betrekken».
Daarmee werd de facto weer de positie, zoals verwoord in Raad op Maat, ingenomen.Ook de huidige adviescolleges koesteren een heldere opvatting op dit punt.
In grote meerderheid laken de op het voorontwerp van de Kaderwet ingekomen
adviezen de in dat voorontwerp vervatte volstrekte onmogelijkheid van ongevraagd
advies. Niet zelden overigens met begrip, waar men inziet dat de categorie
ongevraagde adviezen bij een aantal van de huidige colleges onevenredig is
gegroeid. Anderzijds wordt breed bepleit de mogelijkheid open te houden om
aandacht te vragen voor onderwerpen, waarvoor men dat vanuit de deskundigheid
van het college absoluut noodzakelijk vindt, ook zonder dat er een politiek
geformuleerde vraag is. In die opvatting houdt een absoluut verbod op ongevraagd
advies nieuwe inzichten tegen, die in een latere fase van het beleidsproces
wel degelijk van nut kunnen blijken te zijn. In aansluiting daarop is in een
aantal gevallen aangegeven dat het niet aangaat de vergelijking te maken met
(de soms vele) ongevraagde adviezen van de huidige adviescolleges. Onafhankelijke
deskundigheid binnen het nieuwe stelsel leidt immers tot een ander soort verantwoordelijkheid
dan inzichten van belangengroepen. Concluderend is vooral flexibiliteit gevraagd.Deze breed verwoorde argumentatie is overtuigend. Dat laat onverlet dat
er ook communis opinio lijkt te bestaan over het op zijn minst willen inkaderen
van het fenomeen «ongevraagd advies». Helder ideeëngoed moet
welkom zijn, maar een reagerend optreden moet in het nieuwe bestel worden
voorkomen. Dat betekent, dat er ruimte zou moeten worden gecreëerd voor
adviezen op initiatief van adviescolleges, zonder daarmee het politieke primaat
geweld aan te doen. Binnen deze grenzen heb ik bij de behandeling van de adviezen
over het voorontwerp voor de Kaderwet dan ook naar een modus willen zoeken,
die recht doet aan de oorspronkelijke doelstelling maar niettemin ook tegemoet
komt aan de daartegen geopperde bedenkingen. Ik meen dat de volgende systematiek
daaraan voldoet.Zeker waar het werkprogramma van een adviescollege gerelateerd zal worden
aan de voor de adviesarbeid beschikbare middelen komt mij voor, dat ook de
aansturing van het college primair zal geschieden op basis van het programma.
Dat maakt het mogelijk eenmaal per jaar werkafspraken te maken, binnen welke
het college vervolgens de eigen planning kan invullen. Op grond daarvan is
het wenselijk, dat niet het adviescollege zelve het programma vaststelt (zoals
in het voorontwerp voor de Kaderwet nog was verwoord), maar de betrokken bewindspersoon.
De adviescolleges zullen thema's benoemen bij het opstellen van hun (ontwerp-)programma
en die met de betrokken bewindslieden bespreken in de fase, die tot een definitief
programma leidt. De adviesprogramma's kunnen vervolgens een ruimte bevatten
voor ongevraagd advies en voor het geval actuele vraagstukken opkomen die
aanleiding kunnen geven voor advisering. Wil het college die «vrije
ruimte» benutten, zal het zaak zijn dat tevoren met de betrokken minister
te bespreken. Adviesarbeid, die in een rotsige bodem belandt, is immers zinledig.
Anderzijds zou een bewindspersoon benutting van «vrije ruimte»
door het college bij voorkeur niet moeten weigeren dan op zwaarwegende gronden.
Aldus wil mij voorkomen, dat er een verantwoord evenwicht ontstaat tussen
politiek bepaalde aansturing en de mogelijkheden van initiatief bij het college. 4. Stand van zaken wetgevingHet met de herzieningsoperatie samenhangende programma van wetgeving vordert
inmiddels gestaag en volgens plan. Nu voor vrijwel alle sectoren is besloten
welke adviescolleges tot stand zullen worden gebracht dan wel materieel in
stand zullen worden gelaten kan met de daadwerkelijke opbouw van het nieuwe
bestel worden begonnen. De daartoe benodigde wetgeving kon dan ook in voorbereiding
worden genomen. Voor het eind van dit kalenderjaar zullen de verschillende
wetsvoorstellen bij de Tweede Kamer moeten zijn ingediend, hetgeen inhoudt
dat de verschillende voorstellen in het vroege najaar aan de Raad van State
zullen moeten zijn voorgelegd. Bij dit proces is mij een coördinerende
functie toegedacht. Tegen die achtergrond zal in de eerstvolgende voortgangsrapportage
een integraal overzicht worden geboden van de tot dan bereikte voortgang op
dit onderdeel van het proces, in samenhang met het totaalbeeld van het nieuwe
stelsel.De stand van zaken met betrekking tot de algemene wetgeving is inmiddels
de volgende.Het wetsvoorstel Afschaffing adviesverplichtingen is op 4 juli
door de Eerste Kamer aangenomen.Het voorstel voor de Herzieningswet adviesstelsel is op 26
juni bij de Tweede Kamer ingediend (zie kamerstukken II 1994/95, 24 232,
nrs. 1–3).De adviezen op het voorontwerp voor de Kaderwet adviescolleges–
waaronder enkele zeer waardevolle – konden goeddeels worden verwerkt.
Ook de in dit voorjaar in de Kamer gemaakte opmerkingen ter zake heeft het
kabinet zich ter harte genomen. Het wetsvoorstel zal zeer binnenkort bij de
Raad van State aanhangig worden gemaakt. Naar ik hoop zal de Tweede Kamer
het definitieve wetsvoorstel kort na het zomerreces onder ogen kunnen krijgen.
Een voortvarende afhandeling is gewenst, omdat de verschillende voorstellen
voor instelling van adviescolleges bij dit voorstel beogen aan te sluiten.Naast instellingswetgeving is in vrijwel alle gevallen aanpassingswetgeving
nodig. Dat kan gaan om aanpassing van specifieke wetten, waarin een rol wordt
toegekend aan adviescolleges, terwijl de instelling daarvan weer elders zijn
regeling heeft gevonden. Ook die specifieke wetten zullen dan moeten worden
gewijzigd. Voor andere situaties geldt, dat een bestaand adviescollege op
zichzelf in stand kan blijven, maar nog uitsluitend belast zal worden met
overleg, toezicht, informatieverschaffing of anderszins.Van verschillende departementen heb ik reeds vernomen dat met de voorbereiding
van al deze vormen van aanpassingswetgeving is gestart. Zoals in het Plan
van aanpak ook was aangegeven ligt de primaire verantwoordelijkheid daartoe
ook bij de onderscheiden vakministers. Zoals ook in de memorie van toelichting
bij de Herzieningswet is aangegeven, zal vanuit het Ministerie van Binnenlandse
Zaken de totstandkoming van een algemeen aanpassingsvoorstel worden bevorderd,
waaraan de afzonderlijke departementen een bijdrage leveren. 5. Uitleiding, verdere planningDe eerstvolgende voortgangsrapportage zal voor een goed deel het vervolg
zijn op de in deze brief voorgestelde activiteiten: de nadere bepaling van
de invulling van «grote» adviescolleges, de vaststelling van de
«kleine» adviescolleges en de stand van zaken op het vlak van
wetgeving. Hierbij zal overigens ook een overzicht worden opgesteld, waarin wordt aangegegeven of de op te beëindigen adviestaak van
de op te heffen commissies en raden bij een nieuw in het leven te roepen college
zal worden ondergebracht of dat zij geheel zal verdwijnen. Een verzoek zo'n
overzicht te bieden is verwoord in het algemeen overleg met de vaste commissie
voor Binnenlandse Zaken van 16 maart jl.Voor zover mogelijk zullen bij die gelegenheid ook de personele en huisvestingsconsequenties
van de herziening van het adviesstelsel nader in kaart worden gebracht. Voorts
zal de eerstvolgende voortgangsrapportage de opmaat bevatten voor de inventarisatie
van de tijdelijke adviescolleges. Daarmee wordt een in eerdere instantie terzijde
gelegde activiteit uit het plan van aanpak alsnog uitgevoerd. De Staatssecretaris van Binnenlandse Zaken,J. Kohnstamm XNoot1TK 1994/95, 23 725, nr. 6.XNoot1Onder een ad hoc-commissie wordt verstaan een commissie die in het leven
wordt geroepen om een advies uit te brengen over een eenmalig specifiek vraagstuk
(bijvoorbeeld de adviescommissie bestuurscrisis RU Leiden of de commissie
Watersnood Maas).XNoot1TK 21 427, nr. 49.XNoot1TK 23 725, nr. 10. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-23725-13.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl