Wijziging van de Werkloosheidswet in verband met afschaffing van de vervolguitkering; Nota n.a.v. het verslag
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-07 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 29268, nr. 6

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum indiening

19-11-2003

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2003-2004

29268 nr. 6

12-11-2003

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaam1. Inleiding2. AlgemeenTabel 1: Sectoren met veel WW-ers in de vervolguitkering
(aantallen betreffen de stand ultimo 2002)Tabel 2: Leeftijdsgroepen met een loongerelateerde uitkering
Gemiddeld duurrecht van de uitkeringTabel 3: Blijfkansen in de WW per leeftijdsgroep3. De gevolgen voor oudere werknemers4. Overgangsrecht5. Commentaren6. Financiële gevolgenTabel 4 Ontwikkeling besparingen afschaffing vervolguitkering
sinds SAToelichting op de cijfers:Artikelsgewijze toelichtingOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 29268Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 75 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
29 268Wijziging van de Werkloosheidswet in verband met afschaffing van de
vervolguitkeringnr. 6NOTA NAAR AANLEIDING VAN HET VERSLAGOntvangen 12 november 20031. InleidingDe regering heeft met waardering kennisgenomen van het verslag van de
vaste commissie voor Sociale Zaken en Werkgelegenheid bij het wetsvoorstel
dat ertoe strekt de vervolguitkering krachtens de Werkloosheidswet (WW) af
te schaffen. De regering stelt het op prijs dat het verslag in een korte tijdspanne
tot stand is gekomen. Uit het verslag leidt de regering af dat in de Tweede
Kamer wisselend wordt geoordeeld over de voorgestelde afschaffing van de vervolguitkering.
Bij de meeste fracties bestaat steun voor de doelstelling van de regering
om te komen tot een meer activerend stelsel van sociale zekerheid. De versterking
van de Nederlandse economie vergt zowel een structurele verbetering van die
activerende werking als lagere collectieve lasten. De afschaffing van de vervolguitkering
draagt bij aan beide doelstellingen. De voorgestelde bekorting van de uitkeringsduur
leidt tot lagere werkloosheidslasten en versterkt het activerende karakter
van de WW.In het verslag worden vragen gesteld over de uitwerking van deze doelstellingen
in het onderhavige wetsvoorstel. In het bijzonder zijn vragen gesteld over
de gevolgen van dit wetsvoorstel voor oudere werknemers en over het overgangsrecht.
Voorts is een aantal vragen gesteld over de inkomensgevolgen van werklozen
die te maken krijgen met bijstand of de Wet inkomensvoorziening oudere en
gedeeltelijk arbeidsongeschikte werkloze werknemers (IOAW). Daarnaast is verzocht
om een aantal aspecten van de regeling nader toe te lichten.De regering beoogt met deze nota deze vragen adequaat te beantwoorden,
teneinde de plenaire behandeling van het wetsvoorstel zo doelmatig mogelijk
te laten verlopen. Bij de beantwoording is de volgorde van het verslag tot
uitgangspunt genomen. In een enkel geval, waar samenvoeging van een aantal
vragen en antwoorden voor de hand lag, is hiervan afgeweken. Zo zijn alle
vragen over de vermeende terugwerkende kracht en over de invoeringsdatum beantwoord
in de paragraaf over het overgangsrecht (§ 4). De vragen over de
gevolgen van het voorstel voor werklozen die te maken krijgen met de vermogensen
partnertoets, zijn beantwoord in § 2. Hieronder worden de vragen
beantwoord over de totstandkoming van dit wetsvoorstel en de betrokkenheid
van sociale partners daarbij.De leden van de ChristenUnie verzoeken toe te lichten waarom het wetsvoorstel
op 21 oktober 2003 is ingediend, terwijl het advies van de Raad van State
dateert van 3 september 2003. De wijzigingen naar aanleiding van dit advies
waren niet ingrijpend, zo constateren deze leden.De vertraging die het wetsvoorstel heeft opgelopen heeft niet zozeer te
maken met wijzigingen ten opzichte van het oorspronkelijke wetsvoorstel, maar
met het Najaarsoverleg. In het Najaarsoverleg zijn afspraken gemaakt over
de WW, de Wet op de arbeidsongeschiktheidsverzekering (WAO), vut en pensioenregelingen.
Bij de voorbereidende besprekingen in het kader van het Najaarsakkoord is
met de sociale partners gesproken over de vormgeving van het overgangsrecht
in het voorliggende wetsvoorstel, hoewel dit uiteindelijk geen onderdeel vormt
van de maatregelen genoemd in de kabinetsverklaring. Het wetsvoorstel is direct
na de definitieve vaststelling van de kabinetsverklaring ingediend bij de
Tweede Kamer.De leden van de CDA-fractie constateren dat de kabinetsverklaring in het
kader van het Najaarsoverleg geen betrekking heeft op het voorliggende voorstel.
De leden van de PvdA-fractie vragen of de regering bereid is om, naast de
adviesaanvraag over de afschaffing van de kortdurende uitkering en de aanscherping
van de wekeneis, ook over dit wetsvoorstel advies aan de Sociaal-Economische
Raad (SER) te vragen. Ziet de regering mogelijkheden om de met het voorstel
beoogde besparing voor 2004, 20 mln. euro, op een andere wijze te realiseren,
zo vragen deze leden. Ook de leden van de fractie van de ChristenUnie vragen
waarom de afschaffing van de vervolguitkering niet is meegenomen bij de adviesaanvraag
aan de SER over diverse aspecten met betrekking tot de WW.De adviesaanvraag aan de SER over de afschaffing van de kortdurende uitkering
en de aanscherping van de wekeneis is onderdeel van het Najaarsakkoord. Bij
het overleg dat tot dit akkoord heeft geleid, was de afschaffing van de vervolguitkering
als zodanig niet aan de orde. Deze maatregel was daarvoor al in een te vergevorderd
stadium. Daar komt bij dat de besparingen die voortvloeien uit deze maatregel,
al zijn ingeboekt voor de jaren 2004 tot en met 2007. Latere invoering van
deze maatregel leidt niet alleen tot besparingsverliezen in 2004, maar werkt
ook door in verdere jaren. Op deze korte termijn is het niet mogelijk om voor
deze besparingen nog alternatieve maatregelen te realiseren. Dergelijke maatregelen
zouden immers ook wetswijziging vergen. Met de voorbereiding, besluitvorming
en implementatie van wijzigingen in de sociale verzekeringswetten is doorgaans
een periode van 12 à 18 maanden gemoeid.Ook om inhoudelijke redenen acht de regering een snelle afschaffing van
de vervolguitkering van belang. Handhaving van de vervolguitkering staat in
de weg aan een meer activerend stelsel van sociale zekerheid. De vervolguitkering
verlengt de duur van de WW met 2 jaar; voor werknemers die bij ontslag 57,5
jaar of ouder zijn, is dit maximaal zelfs 3,5 jaar. De prikkel tot werkhervatting
die uitgaat van een verlaging van het inkomen bij werkloosheid, komt in de
huidige WW daardoor op een te laat moment. Kortom, uitstel van de afschaffing
van de vervolguitkering is om budgettaire redenen niet mogelijk en onwenselijk
vanuit het belang van een meer activerend stelsel.De leden van de PvdA-fractie zijn verbaasd dat er geen reactie van sociale
partners is gevraagd op deze voorstellen. Zij vragen of de regering hiertoe
alsnog bereid is. De leden van de fractie van de ChristenUnie vragen in welke
mate de sociale partners bij de voorbereiding en totstandkoming van dit wetsvoorstel
zijn betrokken. Deze leden vragen of het juist is dat de regering overleg
met sociale partners over de onderhavige maatregel had toegezegd, maar dat
dit niet vóór 11 augustus was gelukt.Het voorstel tot afschaffing van de vervolguitkering is onderdeel van
het Hoofdlijnenakkoord. Bij de voorbereidingen van het regeerakkoord stonden alle economische en budgettaire seinen op rood. De situatie
is sindsdien alleen maar verslechterd. De regering heeft daarom met gezwinde
spoed maatregelen getroffen die gericht zijn op verhoging van de arbeidsparticipatie
en verbetering van de economische structuur. De afschaffing van de vervolguitkering
past in dit kader. Zoals in het vorige antwoord al is aangegeven, acht de
regering uitstel van deze maatregel om budgettaire en inhoudelijke redenen
niet wenselijk. Over de afschaffing van de vervolguitkering als zodanig is
niet met sociale partners overlegd. Wel is bij de voorbereidende besprekingen
in het kader van het Najaarsakkoord met de sociale partners gesproken over
de vormgeving van het overgangsrecht. Dit overgangsrecht maakt evenwel geen
onderdeel uit van het totaalpakket aan maatregelen die de regering heeft genomen
naar aanleiding van het Najaarsoverleg en zoals die zijn verwoord in de Kabinetsverklaring
hierover.De leden van de SGP-fractie steunen de afschaffing van de vervolguitkering
in hoofdlijnen, maar stellen de vraag of het niet meer voor de hand had gelegen
om een dergelijke maatregel te treffen in tijden dat het economisch gezien
goed gaat in plaats van tijdens een recessie.De regering onderschrijft deze stelling volledig. De activerende werking
van de verkorting van de uitkeringsduur komt in tijden van hoogconjunctuur
veel beter tot uitdrukking. Het is echter een bekend fenomeen dat in economisch
goede tijden onvoldoende draagvlak bestaat voor structurele maatregelen, als
die een versobering van de sociale zekerheid betekenen.Op dit moment moeten echter alle inspanningen gericht zijn op herstel
van de werkgelegenheid en beperking van de werkloosheid. Een activerend stelsel
van sociale verzekeringen en een vermindering van collectieve lasten zijn
hiervoor hoogst noodzakelijk. Een beperking van de collectieve lasten verbetert
immers de structuur van de Nederlandse economie en verbetert daarmee voor
iedereen het perspectief op werk.2. AlgemeenDe leden van de CDA-fractie vragen de regering om een overzicht van de
historische ontwikkeling van de uitkeringsduur bij de werkloosheidsverzekering.Tot 1987 kende de (oude) WW een maximale uitkeringsduur van 6 maanden1. De werknemer die na afloop van de WW-duur nog werkloos
was, kon aanspraak maken op een uitkering op grond van de Wet Werkloosheidsvoorziening
(WWV). De maximale duur van de WWV-uitkering was 2 jaar. De sterke toename
van de werkloosheid in de jaren '80 noopte de toenmalige kabinetten tot ingrijpen
in de werkloosheidsregelingen. Daarbij is de duur van de WWV-uitkering variabel
gemaakt, afhankelijkheid van de leeftijd van de werknemer. Laatstelijk vóór
1987 was de maximale gezamenlijke uitkeringsduur van de WW en WWV voor werknemers
tot 23 jaar 12 maanden (waarbij voor deze groep een verzwaarde referte-eis
voor de WWV gold); voor werknemers tussen de 30 en de 57,5 was de maximale
duur 2,5 jaar en voor werknemers vanaf 57,5 jaar 7,5 jaar. Bij de stelselherziening
van 1987 ging de WWV op in de nieuwe WW. Hierbij is gekozen voor een sterkere
koppeling van uitkeringsduur aan leeftijd c.q arbeidsverleden waarbij de gemiddelde
uitkeringsduur voor 1987 (van 2,5 jaar) is vertaald naar een grotere spreiding
naar leeftijdsgroepen. De duur van de uitkering bedroeg voor werknemers die
alleen aan de wekeneis voldeden 6 maanden. Voor werknemers die ook aan de
arbeidsverledeneis voldeden varieerde de duur van 1,5 jaar tot maximaal 7,5
jaar. Met de Wet aanscherping referte-eisen WW werd vervolgens per 1 maart
1995 de duur van de vervolguitkering verlengd tot 2 jaar.De leden van de CDA-fractie geven aan dat participatie van jong en oud
van belang is om in de toekomst de vergrijzing op te kunnen vangen, de maatschappij kan zich niet langer permitteren mensen langdurig in een
uitkeringssituatie te laten verkeren. In verband hiermee vragen deze leden
op welke termijn de regering verwacht een 100% sluitende aanpak te bereiken
voor WW-gerechtigden die niet in staat zijn zelf de weg naar de arbeidsmarkt
te vinden. De leden van de PvdA-fractie vragen in dit verband hoeveel extra
reïntegratiesubsidie gemeenten krijgen om werknemers die in 2004 in de
bijstandsuitkering terechtkomen door de afschaffing van de vervolguitkering.
Deze leden vragen zich af hoe de regering tegenover het idee staat dat, indien
het Uitvoeringsinstituut werknemersverzekeringen (UWV) tijdens de eerste WW-periode
geen reïntegratiemiddelen op een werkloze heeft ingezet, de gemeenten
dan van het UWV, een reïntegratiebudget dient mee te krijgen, gefinancierd
vanuit het Algemeen werkloosheidsfonds (Awf).Voor 2004 is een sluitende aanpak WW van 95% overeengekomen met het UWV.
Hiertoe worden met het Centrum voor Werk en Inkomen (CWI), gemeenten en UWV
afspraken gemaakt over het verder aanscherpen van definities en aanlevermomenten
van reïntegratie-adviezen, rekening houdend met de aanzienlijke groei
van het aantal WW-gerechtigden als gevolg van de verslechterende arbeidsmarkt,
de diversiteit van de doelgroepen en nieuwe wetgeving zoals onder meer de
herinvoering van sollicitatieplicht van 57,5-jarigen en ouder.Het voorkomen van werkloosheid c.q. het begeleiden naar werk staat centraal
in de samenwerking tussen de ketenpartners, CWI, UWV en gemeenten. In het
programma ketenresultaten Werk en Inkomen 2003–2004 hebben de ketenpartners
afgesproken afspraken te maken over bijvoorbeeld de juistheid en tijdigheid
van reïntegratieadviezen die van invloed zijn op de snelheid waarmee
een cliënt op traject gezet kan worden. Rekening houdend met eerdergenoemde
condities zullen de ketenpartners onderling afspraken maken op welke termijn
de 100% sluitendheid bereikt moet zijn.In de Wet Structuur uitvoeringsorganisatie werk en inkomen (SUWI) is de
verantwoordelijkheidsverdeling voor reïntegratie vormgegeven. Zo is geregeld
dat mensen met een UWV-uitkering onder de verantwoordelijkheid van het UWV
vallen en mensen met een bijstandsuitkering onder de verantwoordelijk van
de gemeenten. Met de Wet SUWI is ook geregeld dat mensen met een gecombineerde
UWV- en bijstandsuitkering onder de verantwoordelijkheid van het UWV vallen
voor hun reïntegratietraject. Het UWV financiert hiermee al een deel
van de reïntegratie van de gemeentelijke cliënten. Voor 2004 is
met het UWV afgesproken dat hij 85% van zijn cliënten binnen 28 dagen
na overdracht door het CWI op een traject zet. Deze afspraak voorkomt dat
het UWV geen reïntegratiemiddelen inzet voor zijn cliënten die wellicht
op korte termijn tot de verantwoordelijkheid van de gemeenten behoren. Door
deze afspraak vindt de regering het niet nodig om reïntegratiebudgetten
van het UWV naar de gemeente over te maken. Het UWV kent zijn taak en doet
er alles aan om deze taak goed uit te voeren. Wanneer het UWV niet aan de
hem opgelegde taak zou voldoen, wordt het UWV hier bestuurlijk op aangesproken.De leden van de PvdA-fractie willen weten welke inkomensgevolgen het wetsvoorstel
heeft voor gedeeltelijk arbeidsongeschikte werklozen in het huidige WAO-systeem
en als naast deze wet ook het nieuwe arbeidsongeschiktheidssysteem ingevoerd
zal worden. Zij vragen zich af welke bezuinigingen hiervoor zijn ingeboekt?De gedeeltelijk arbeidsongeschikte die recht heeft op WAO-uitkering, behoudt
dit recht overeenkomstig de WAO-bepalingen. Afschaffing van de vervolguitkering
op grond van de WW brengt daarin geen verandering. Bij invoering van een nieuw
arbeidsongeschiktheidssysteem zal de verhouding tussen het nieuwe arbeidsongeschiktheidssysteem
en de WW opnieuw worden bepaald.Gedeeltelijk arbeidsongeschikte werklozen kunnen een beroep doen op een
WW-uitkering. De gevolgen van afschaffing van de WW-vervolguitkering pakken
voor gedeeltelijk arbeidsongeschikten gemiddeld genomen wat anders uit dan
voor gewone werklozen. Gedeeltelijk arbeidsongeschikte werklozen hebben een
lager dan gemiddelde uitstroomkans. Daar staat tegenover dat arbeidsongeschikten
gemiddeld een stuk ouder zijn dan werklozen en daardoor een langerdurende
loongerelateerd WW-recht hebben. Bovendien hebben gedeeltelijk arbeidsongeschikte
werklozen in de regel (afhankelijk van het inkomen van de partner) recht op
IOAW na afloop van de WW zodat eigen vermogen ook na afschaffing van de WW-vervolguitkering
buiten schot blijft.Concreet zijn netto bezuinigingen van € 50 miljoen ingeboekt
voor de gedeeltelijk arbeidsongeschikte werklozen als gevolg van het wegvallen
van de WW-vervolguitkering. Door strenger keuren in het nieuwe WAO-stelsel
zullen minder mensen volledig arbeidsongeschikt worden. Van het nieuwe WAO-stelsel
wordt echter een belangrijke verhoging van de arbeidsparticipatie van gedeeltelijk
arbeidsongeschikten verwacht. De precieze gevolgen van de afschaffing van
de WW-vervolguitkering in combinatie met het nieuwe arbeidsongeschiktheidsstelsel
hangen af van de vormgeving van dat stelsel.De leden van de PvdA-fractie vragen of de regering zicht heeft op de sectoren
en beroepsgroepen die meer dan gemiddeld getroffen worden door deze maatregel.
Zo ja, welke en in welke mate, zo vragen de leden van de PvdA-fractie. De
leden van de PvdA-fractie geven aan dat zij grote moeite hebben met het feit
dat mensen in sommige beroepsgroepen, waar bijvoorbeeld op arbeidscontracten
gewerkt wordt, zoals ICT-ers of mensen in de bouw, het eigen huis snel moeten
opeten. Zij vragen of de regering zich gerealiseerd heeft dat het afschaffen
van de WW-vervolguitkering dit tot gevolg zal hebben en wat hierbij de overwegingen
zijn.In onderstaande tabel zijn de sectoren opgenomen met de meeste vervolguitkeringen
in absolute zin.Tabel 1: Sectoren met veel WW-ers in de vervolguitkering
(aantallen betreffen de stand ultimo 2002)Omdat de grootte van de sectoren sterk kan verschillen geeft de verhouding
van het aantal werknemers met een vervolguitkering ten opzichte van het totaal
aantal WW-uitkeringen in een sector een beter zicht op het relatieve belang
van de vervolguitkering voor een sector. Het relatieve aandeel vervolguitkeringen
op het totaal aantal WW-uitkeringen is 20%. Voor ICT-ers is dit 4% en voor
mensen de sector bouw 12%. Hieruit blijkt dat ICT-ers en mensen in de bouw
minder dan gemiddeld getroffen worden door de afschaffing van
de vervolguitkering. Hoewel in deze beroepssectoren meer dan gemiddeld gebruik
gemaakt wordt van de werkloosheidsregelingen, gaat het hierbij in de meerderheid
van de gevallen om kortdurende werkloosheid tussen twee arbeidscontracten
in. Tegen de tijd dat de vervolguitkering in beeld komt, is over het algemeen
reeds een nieuw arbeidscontract aangegaan. Er is immers eerst recht op een
loongerelateerde uitkering (minimaal zes maanden, maximaal vijf jaar), alvorens
er recht op een vervolguitkering bestaat.De leden van de CDA-fractie vragen of de regering in kan gaan op de gevolgen
van het wetsvoorstel voor jongere werknemers. De leden van de PvdA-fractie
veronderstellen dat jongere werknemers, zeker de tweeverdieners die via deeltijd
arbeid en zorg verdelen, onevenredig getroffen worden door de afschaffing
van de vervolguitkering. Zij vragen of de regering overwogen heeft om compenserende
maatregelen te treffen waardoor deze categorie niet onevenredig getroffen
wordt en om een nadere motivering tegen de ongelijke behandeling van tweeverdieners
versus kostwinnaars. De leden van de SGP-fractie wijzen in dit kader op mogelijke
negatieve effecten. Deze leden vragen de regering of voor jongere werknemers
niet het risico bestaat dat zij hun vermogen «verbrassen» en of
werknemers met weinig kans op arbeid zich niet bewust gaan terugtrekken van
de arbeidsmarkt. Ook de leden van de ChristenUnie geven aan dat vakcentrales
wijzen op de mogelijkheid dat WW-gerechtigden zich gedurende de periode waarin
ze een loongerelateerde uitkering ontvangen weinig serieuze pogingen zullen
ondernemen om terug te keren op de arbeidsmarkt. Zij vragen zich tevens af
in hoeverre calculerend gedrag van WW-gerechtigden verdisconteerd is in de
berekening van de financiële gevolgen.De vervolguitkering in de WW volgt in de huidige situatie op de loongerelateerde
WW-uitkering. Bij voortdurende werkloosheid komen jongere werknemers eerder
toe aan een vervolguitkering dan oudere werknemers, omdat de duur van de loongerelateerde
uitkering van jongere werknemers korter is.Tabel 2: Leeftijdsgroepen met een loongerelateerde uitkering
Gemiddeld duurrecht van de uitkeringLeeftijdsgroepDuur loongerelateerde uitkering 18–22 jaar6 maanden 23–27 jaar9 maanden 28–32 jaar1 jaar 33–37 jaar1,5 jaar38–42 jaar2 jaar 43–47 jaar2,5 jaar 48–52 jaar3 jaar 53–57 jaar4 jaar 58–65 jaar5 jaarHier staat echter tegenover dat de gemiddelde verblijfsduur in de WW van
jongeren een stuk lager is dan van oudere werknemers. De vervolguitkering
is voor jongere werknemers van minder belang, omdat een groot deel van de
jongeren reeds is uitgestroomd voordat aan de vervolguitkering wordt toegekomen.
Dit blijkt ook uit onderstaande tabel met de kans om respectievelijk zes en
twaalf maanden na instroom nog in de WW te zitten per leeftijdscategorie.
Van alle WW-instroom onder de 45 jaar blijkt 80% binnen zes maanden te zijn
uitgestroomd. Na een jaar is dit zelfs 90%. De totale populatie van werklozen
met een vervolguitkering bestaat ultimo 2001 voor circa 35% (16 000 van
de in totaal 43 000) uit personen jonger dan 45 jaar.Tabel 3: Blijfkansen in de WW per leeftijdsgroepLeeftijdsgroepBlijfkans na 6 maandenBlijfkans na 12 maanden < 45 jaar20%10% 45–54 jaar30%20% > 54 jaar50%40%Bron: Lisv: Blijfkansen WW 1998–2000.De regering verwacht daarom niet dat er een verhoogd risico is dat jongere
werknemers hun vermogen gaan «verbrassen», zich bewust gaan terugtrekken
van de arbeidsmarkt of weinig serieuze pogingen zullen ondernemen om terug
te keren op de arbeidsmarkt. Eerder kan verwacht worden dat een dreigende
overgang naar de bijstand tot extra inspanningen leidt om werk te vinden voor
het zover is. Doel van de afschaffing van de vervolguitkering is de prikkel
tot werkhervatting te versterken. Gebleken is namelijk dat werklozen anticiperen
op een eventuele verlaging van hun uitkering in die zin dat werklozen die
een verlaging te wachten staat sneller uitstromen dan andere werklozen.Uitstroomcijfers tonen ook aan dat uitkeringsgerechtigden vlak voor het
einde van hun uitkering een uitstroompiek laten zien. Hiermee is bij de berekening
van de weglek naar het FWI rekening gehouden (40%).Jongere werknemers kunnen, bij voortdurende werkloosheid, een beroep doen
op een bijstandsuitkering. De regering is het niet eens met de stelling van
de leden van de PvdA-fractie dat door de afschaffing van de vervolguitkering
een ongelijke behandeling van tweeverdieners versus kostwinners ontstaat.
Ook vindt de regering de veronderstelling dat mensen die arbeid en zorg combineren
dubbel getroffen worden, niet juist. De vermogenstoets en de (partner)inkomenstoets
zijn inherent aan het complementaire karakter van de bijstand en hebben te
maken met de vangnetfunctie van de Algemene bijstandswet (Abw) c.q. de Wet
Werk en Bijstand (WWB).De leden van de PvdA-fractie vragen of de regering overwogen heeft om
de WW-vervolguitkering te beperken tot een jaar in plaats van af te schaffen.
Zij vragen wat de financiële effecten hiervan zouden zijn in 2004, 2005,
2006 en verdere jaren. Om hoeveel mensen gaat het dan?De regering heeft overwogen de afschaffing van de vervolguitkering voor
nieuwe instroom in te voeren in combinatie met de beperking van de vervolguitkering
tot één jaar voor lopende WW-uitkeringen. Het UWV had om uitvoeringstechnische
redenen bezwaar tegen de duurbeperking van de vervolguitkering voor alle WW-gerechtigden,
dus ook WW-gerechtigden met een reeds lopende loongerelateerde uitkering.
Ook de Raad van State was van oordeel dat ten aanzien van de beperking van
de vervolguitkering een ruimere toepassing van de eerbiedigende werking was
geboden. Naar aanleiding van de overwegingen van het UWV en de Raad van State
is afgezien van het beperken van de vervolguitkering voor lopende uitkeringen.Bij invoering van een beperking van de vervolguitkering tot één
jaar voor alleen de nieuwe instroom, ingaande 1 januari 2004 levert dat de
volgende netto besparingsreeks op: circa € 20 mln in 2005, circa € 60
mln in 2006 en circa € 100 mln in 2007. In 2004 treedt er geen besparing
op omdat iedereen dat jaar recht houdt op een vervolguitkering. Het gaat om
circa 2000 personen in 2005, 6000 personen in 2006 en 10 000 personen
in 2007. In de structurele situatie zal circa de helft van de geraamde besparing
optreden.De leden van de PvdA-fractie menen dat een zekere compensatie geboden
kan worden door mensen die aan het eind van een loongerelateerde WW-uitkering
de bijstand instromen een beperkte vermogenstoets te geven. Te denken valt
aan een vermogenstoets die gedurende 12 maanden gelijk is aan de vermogenstoets
uit de IOAW. Het gevolg zal zijn dat werkloosheid niet langer gepaard gaat
met het verlies van het eigen huis en het opbouwen van stevige schulden. Deze
leden vragen of de regering bereid is deze maatregel te accepteren en wat
de kosten zijn van deze maatregel.In de IOAW geldt geen vermogenstoets. De voorgestelde maatregel beoogt
derhalve dat er, in verband met de afschaffing van de vervolguitkering WW,
gedurende twaalf maanden na beëindiging van WW-uitkering bij de WWB geen
vermogenstoets plaatsvindt. De regering is van oordeel dat een dergelijke
maatregel leidt tot een ongerechtvaardigd onderscheid tussen groepen binnen
de WWB. De vermogenstoets zou op grond van het gelijkheidsbeginsel niet alleen
voor ex-WW-ers moeten worden uitgesteld, maar voor iedereen. Dit acht de regering
in strijd met het complementaire karakter van de bijstand. Het beschikken
over een bescheiden vermogen, al dan niet in de eigen woning, wordt bij de
verlening van algemene bijstand aanvaardbaar geacht. Het uitstellen van de
middelentoets gedurende twaalf maanden vormt echter een te grote inbreuk op
het complementaire karakter van de bijstand. Vermogen waarover wordt beschikt
of redelijkerwijs kan worden beschikt moet, met uitzondering van het eerdergenoemde
vermogensvrijlating, te gelde worden gemaakt ten behoeve van de voorziening
in de noodzakelijke kosten van het bestaan.Met uitzondering van de partnertoets houdt de, door de leden van de PvdA-fractie,
voorgestelde maatregel in feite voor twaalf maanden de vervolguitkering in
stand – alleen in een andere regeling – en ondergraaft daarmee
het doel van de afschaffing van de vervolguitkering, namelijk een meer activerende
werking van het stelsel en het terugdringen van de collectieve lasten. Dit
is naar het oordeel van de regering ongewenst. Gelet op het voorgaande is
de regering niet bereid deze maatregel te accepteren.Het inschatten van de kosten van de maatregel is zeer lastig. De regering
kan slechts indicaties geven. Globaal schat de regering in dat de maatregel
indicatief € 60 miljoen structureel op jaarbasis zal kosten. Vanwege
de (grotendeels) eerbiedigende werking van het voorliggende wetsvoorstel zal
het circa 7 jaar duren alvorens deze structurele kosten van de maatregel bereikt
wordt. In de tussenliggende periode geldt een ingroeipad.De leden van de VVD-fractie vragen of het niet zinvol zou zijn het vrije
bedrag (vrijstelling) met betrekking tot de eigen woning te heroverwegen.
Deze leden vragen dit met name om de situatie van ouderen en de noodzaak die
kan ontstaan het eigen huis te moeten «opeten». De VVD-fractie
vraagt naar de budgettaire gevolgen indien dit vrijstellingsbedrag met € 10 000,–, € 25 000,–, € 50 000,–
of € 100 000,– wordt verhoogd en voor hoeveel mensen
er bij deze vier varianten wordt voorkomen dat zij het eigen geld, gestoken
in het eigen huis, moeten gaan opmaken. De leden van de VVD-fractie vragen
in dit verband ook of de vrijstelling met betrekking tot het eigen huis niet
goed zou passen in het beleid dat aflossing van hypotheken wil bevorderen.
Zij wijzen hierbij op de herziening van het huurwaardeforfait bij gehele of
gedeeltelijke aflossing van de hypotheek.Allereerst merkt de regering op dat ouderen die werkloos zijn geworden
na het bereiken van de leeftijd van 50 jaar, na afloop van de WW-uitkering
in aanmerking komen voor IOAW en derhalve niet geconfronteerd worden met de
vermogenstoets.De regering acht het verder niet geboden de vermogensvrijlating in het
eigen huis in de bijstandswet te verhogen. Uitgangspunt van de Abw c.q. WWB
is dat de bijstand aanvult op de eigen middelen. De aanwezigheid van een bescheiden
vermogen wordt aanvaardbaar geacht en wordt niet in aanmerking
genomen bij de bepaling van het recht op bijstand. Ingeval sprake is van vermogen
in een eigen bewoonde woning geldt een vermogensvrijlating, omdat het bezwaarlijk
wordt geacht dat degene die door eigen inspanning zelfstandig in zijn huisvesting
voorziet altijd genoodzaakt zou zijn de zelfbewoonde woning te verkopen of
(verder) te bezwaren indien hij in bijstandsbehoevende omstandigheden komt
te verkeren. Een verhoging van de vermogensvrijlating van de eigen woning
zoals door de leden van de VVD-fractie wordt voorgesteld leidt naar het oordeel
van de regering tot een te grote inbreuk op het complementaire karakter van
de bijstand. De regering heeft daarbij mede in overweging genomen dat deze
vermogensvrijlating met de invoering van de WWB reeds met € 14 773,–
is verhoogd (door aanpassing aan de ontwikkeling van het algemene prijsindexcijfer)
naar € 42 000,–.Indien de vermogensvrijlating in de WWB zou worden verhoogd, zou de weglek
naar de bijstand wegens afschaffing van de vervolguitkering toenemen. Bij
een hogere vermogensvrijlating van € 10 000 wordt de toename
van het aantal uitkeringen geraamd op 500 uitkeringen structureel à
raison van € 6 mln per jaar. Zou het vermogen € 25 000
meer mogen bedragen, dan wordt de additionele weglek geraamd op € 14
mln structureel (1200 uitkeringen). Indien het vermogen € 50 000
hoger zou mogen zijn dan de vermogensvrijlating in de WWB, zou de geraamde
additionele weglek structureel € 28 mln bedragen (2350 uitkeringen),
en zou de vermogensvrijlating € 100 000 hoger zijn, dan gaat
het om een geraamde extra weglek van structureel € 49 mln (4200
uitkeringen). Hierdoor zouden de netto besparingen tengevolge van het afschaffen
van de vervolguitkering geringer zijn.Omdat in verband met het gelijkheidsbeginsel een hogere vermogensvrijlating
voor de eigen woning niet alleen van toepassing kan zijn op de instroom in
de bijstand wegens het afschaffen van de vervolguitkering, maar op alle aanvragen
voor bijstand, zullen de budgettaire gevolgen van het voorstel hoger zijn.
Bij een verhoging van de vermogensvrijlating met € 10 000, € 25 000, € 50 000
en € 100 000 bedragen de geraamde additionele uitkeringslasten
structureel respectievelijk € 21 mln, € 52 mln, € 102
mln en € 179 mln.De regering merkt op dat er in dit verband onderscheid moet worden gemaakt
naar de aard van de kosten waarmee de hypotheek verband houdt. Een hypotheek
is een zekerheidsovereenkomst bij een lening, waarbij de zekerheid berust
op een onroerende zaak. Dat laatste wil echter niet noodzakelijkerwijs zeggen
dat de betreffende lening ook is aangegaan ter zake van het verwerven c.q.
behouden van die onroerende zaak. Zo zijn bij de hypotheek die wordt afgesloten
in het kader van bijstandsverlening niet de kosten van de woning het doel
waarvoor de lening (voor de aflossing waarvan de eigen woning tot zekerheid
strekt) verstrekt wordt. Doel waarvoor de lening wordt verstrekt zijn de algemeen
noodzakelijke kosten van het bestaan. In fiscale zin betekent dit, dat de
rente en kosten van deze lening, als zijnde niet gerelateerd aan de woning,
niet aftrekbaar zijn en dat er geen band is met het huurwaardeforfait. Een
en ander impliceert dat niet het door de leden van de VVD-fractie gevraagde
verband is te leggen tussen de hypothecaire lening die is aangegaan ter zake
van het verkrijgen c.q. behouden van de eigen woning en die, welke is aangegaan
ter zake van bijstandsverlening.De leden van de PvdA-fractie vragen om een reactie op het voorstel van
de FNV om de vervolguitkering in 2004 te handhaven en de kosten hiervan te
bestrijden uit een tijdelijke verhoging van de WW-premie.De voorgestelde afschaffing van de vervolguitkering beoogt het sociale
zekerheidsstelsel meer activerend te maken. Het voorstel van de FNV om de
vervolguitkering – tijdelijk of structureel – te handhaven besteedt
aan dit aspect in het geheel geen aandacht. Handhaving van de
vervolguitkering zou voorts de uitgaven in de begrotingssector sociale zekerheid
en arbeidsmarkt verhogen. Op grond van de regels budgetdiscipline zouden in
dat geval compenserende ombuigingsmaatregelen aan de uitgavenkant nodig zijn.
Het voorstel van de FNV voorziet hier niet in. De regels schrijven verder
een strikte scheiding tussen de inkomsten en uitgaven op de begrotingen en
ook in de sociale zekerheid voor. Het voorstel van de FNV doorbreekt deze
scheiding; het achterwege blijven van een ombuigingsmaatregel wordt gecombineerd
met een lastenverzwaring voor burgers of werkgevers.Daarenboven zou de door de FNV voorgesteld premieverhoging leiden tot
een verhoging van de loonkosten (wig) hetgeen eveneens een negatief effect
op de werkgelegenheid zou hebben.De leden van de VVD-fractie vragen of het waar is dat in de gevallen dat
de WW-uitkering de opbouw van pensioenrechten waarborgt, bij de invoering
van de nieuwe wet voor deze mensen direct een pensioengat ontstaat. Verder
vragen zij of er mogelijkheden zijn om dat pensioengat te dichten en zo ja,
op welke wijze. Tot slot vragen zij of dat al meteen kan voor mensen die per
1 januari 2004 werkloos worden, aan het eind van hun WW-uitkering.De vraag van de leden van de VVD-fractie of de WW-uitkering de opbouw
van pensioenrechten waarborgt kan deels bevestigend worden beantwoord. De
bijdrageregeling van het Fonds Voorheffing Pensioenverzekering (FVP) die zorgt
voor voortzetting van de pensioenopbouw bij werkloosheid staat open voor werknemers
die op of na hun 40ste jaar werkloos worden gedurende de periode van de loongerelateerde
WW-uitkering.In afwijking hiervan wordt voor de werkloze werknemers die op de eerste
werkloosheidsdag 57,5 jaar of ouder zijn ook een voortzettingsbijdrage verstrekt
gedurende de vervolguitkering. Voor deze groep mensen die na de loongerelateerde
WW-uitkering pensioen willen blijven opbouwen, staan net als voor de groep
werklozen jonger dan 57,5 jaar mogelijkheden daartoe open in de derde pijler.
Deze mogelijkheden bestaan thans ook al en kunnen dus ook direct worden benut.
Binnen de doelstelling van de Wet privatisering FVP is het FVP overigens vrij
in het bepalen van de besteding van haar middelen.De leden van de SGP-fractie vragen of de regering kan aangeven hoeveel
werknemers jonger dan vijftig jaar gebruik maken van de vervolguitkering en
hoeveel werknemers ouder dan vijftig jaar. De leden van de CDA-fractie verzoeken
de regering aan te geven hoeveel uitkeringsgerechtigden verhoudingsgewijs
gebruik maken van de gehele hun ter beschikking staande uitkeringsperiode.UWV-cijfers ultimo 2001 laten zien dat van de totale populatie van werknemers
met een WW-vervolguitkering van 43 000 er ongeveer 24 000 ouder
zijn dan 50 jaar en 19 000 jonger dan 50 jaar.Van alle beëindigde WW-uitkeringen in de periode 1987–2002
blijkt 15% beëindigd te zijn vanwege het bereiken van de maximale WW-duur.
15% van de WW-uitkeringsgerechtigden heeft dus gebruik gemaakt van hun gehele
uitkeringsperiode.3. De gevolgen voor oudere werknemersDe regering heeft ter bevordering van de participatie van ouderen op de
arbeidsmarkt verschillende samenhangende voorstellen gedaan. De leden van
de CDA-fractie benadrukken in dit verband wederom dat er een cultuuromslag
bij werkgevers, werknemers en uitvoeringsinstanties noodzakelijk is. Zij vragen
hoe de regering deze omslag in het bijzonder bij deze uitvoeringsinstanties
wil bevorderen.De regering onderschrijft dat een cultuuromslag op het gebied van de participatie
van ouderen nodig is. Dit bewerkstelligen is geen kwestie van de korte termijn.
De cultuuromslag bij de uitvoeringsinstanties met betrekking tot ouderen past
binnen de omslag die als gevolg van SUWI al gaande is en waarbij werk boven
uitkering leidend is. Daarnaast is op 21 juni 2001 de Taskforce Ouderen
en Arbeid ingesteld door de minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid
om een gewenste mentaliteitsverandering bij zowel werkgevers als werknemers
te bewerkstelligen. De Taskforce is breed samengesteld en bestaat uit vertegenwoordigers
van werkgevers- en werknemersorganisaties, minderheden, ouderenbonden, wetenschap,
politiek en media. Het is te verwachten dat de Taskforce oplossingen zal voorstellen
voor het wegnemen van mogelijke belemmeringen voor ouderenarbeidsparticipatie.
De Taskforce doet 10 december 2003 aanbevelingen. Op basis hiervan zal een
kabinetsstandpunt aan de Tweede Kamer worden aangeboden, waarin de richting
voor de komende jaren zal worden aangegeven. In dit standpunt zal ook aandacht
worden gegeven aan de cultuuromslag bij de uitvoeringsinstellingen. De verwachting
is dat dit kabinetsstandpunt begin 2004 aan de Tweede Kamer kan worden aangeboden.Ten slotte maken ook voorlichtingsactiviteiten over meerdere jaren, gericht
op werkgevers, werknemers en uitvoeringsinstellingen een onderdeel uit van
maatregelen om een cultuuromslag te realiseren.De leden van de CDA-fractie vragen of oudere werkloze werknemers die na
afloop van de WW-uitkering een IOAW-uitkering ontvangen voortaan eerder worden
getoetst op het inkomen van de partner.In tegenstelling tot de vervolguitkering kent de IOAW een partnertoets.
Dit betekent dat ook het inkomen van de partner in aanmerking wordt genomen
bij de bepaling van het recht op en de hoogte van de IOAW-uitkering. Het afschaffen
van de vervolguitkering leidt ertoe dat de werknemer ouder dan 50 jaar bij
voortdurende werkloosheid eerder aangewezen is op een IOAW-uitkering en dus
ook eerder wordt geconfronteerd met de partnertoets. Door werkhervatting in
de loongerelateerde fase van de WW-uitkering kan de werknemer deze gevolgen
echter ontlopen.De leden van de PvdA-fractie vragen of de regering heeft overwogen om
de vervolguitkering te handhaven voor mensen die 57,5 jaar of ouder zijn dan
wel een verschil te maken tussen mensen onder de 57,5 jaar en boven de 57,5
jaar nu de regering bij de WWB ook onderkend heeft dat er een verschil in
arbeidsmarktkansen is naarmate iemand langer werkloos is en daar bij sollicitatieplicht
ook rekening mee gaat houden. Zo ja, wat zijn dan de argumenten om deze groep
toch te treffen? Daarbij hebben deze leden zich gerealiseerd dat de effecten
van deze maatregel oudere werknemers zwaar treffen. Immers, indien zij ouder
zijn dan 57,5 wacht hen de IOAW aan het eind van de WW-uitkering met daarin
besloten de partnertoets. Deze leden vragen of de regering deze effecten onder
ogen heeft gezien en hoe deze effecten worden gewogen.De regering heeft in haar overwegingen bewust aandacht besteed aan de
positie van oudere werknemers. Zoals ook in de memorie van toelichting is
vermeld brengt het beleid gericht op de bevordering van de arbeidsparticipatie
van ouderen met zich mee dat de positie van oudere werknemers steeds meer
genormaliseerd wordt. Hoewel dit niet als zodanig bedoeld is fungeert de WW
in de huidige vormgeving voor oudere werknemers als regeling voor vervroegde
uittreding. Het afschaffen van de vervolguitkering (en de herinvoering van
de sollicitatieplicht) zal de WW als afvloeiingsregeling minder aantrekkelijk
maken en zal werknemers stimuleren langer door te werken. Daarnaast zal het
werkloze ouderen stimuleren weer aan het arbeidsproces deel te nemen. In de
memorie van toelichting is vermeld welke maatregelen de regering wil nemen
om de kansen van ouderen op de arbeidsmarkt te vergroten.De werknemers die door het afschaffen van de vervolguitkering niet meer
tot 65 jaar in aanmerking komen voor WW-uitkering (werknemers die tussen 57,5
jaar en 60 jaar werkloos worden) kunnen in aanmerking komen voor IOAW-uitkering
en krijgen daarmee een vergelijkbare positie als werknemers die tussen de
50 jaar en 57,5 jaar werkloos worden.Deze werknemers blijven hierdoor gevrijwaard van de vermogenstoets waarmee
werknemers onder de 50 jaar wel geconfronteerd worden. Naar de mening van
de regering wordt hiermee voldoende rekening gehouden met de positie van oudere
werknemers.De regering ziet geen aanleiding om bij voorbaat af te zien van het afschaffen
van de vervolguitkering voor oudere werknemers. Het beleid is er immers op
gericht om de arbeidsparticipatie van ouderen te bevorderen en daarmee langdurige
werkloosheid te voorkomen.De leden van de PvdA-fractie vragen om hoeveel mensen met de leeftijd
van 57,5 jaar of ouder het gaat bij de berekening van de «winst»
van dit wetsvoorstel die geen uitkering meer krijgen. En om hoeveel mensen
gaat het die jonger dan 57,5 jaar zijn, maar wel een beroep kunnen doen op
de IOAW? Graag de cijfers over de jaren 2004, 2005, 2006, 2007, 2008. Daarnaast
vragen deze leden wat de kosten zijn van het handhaven van de lange WW-vervolguitkering
voor mensen die 57,5 jaar of ouder zijn in 2004, 2005 en verdere jaren.Als gevolg van het fictief arbeidsverleden, waarbij alle jaren vanaf het
jaar waarin men 18 wordt meetellen bij het berekenen van het arbeidsverleden,
zullen er tot 11 augustus 2007 geen mensen van 57,5 jaar of ouder als gevolg
van het afschaffen van de vervolguitkering in de IOAW stromen. Mensen die
bij aanvang van hun loongerelateerde uitkering 57 jaar waren kunnen op zijn
vroegst op 11 augustus 2007 in de IOAW terechtkomen. Voor mensen die bij aanvang
van hun loongerelateerde uitkering 58 jaar waren is dat een jaar later: vanaf 11
augustus 2008 kunnen zij in de bijstand of IOAW terechtkomen. Structureel
zullen oudere werknemers bijna 50% van de structurele besparing vormen (€ 250
mln).Bij de behandeling van de WWB in de Eerste Kamer heeft de regering toegezegd
dat na een eerste keuring en de overtuiging van de gemeenten dat er geen plaats
op de arbeidsmarkt is voor een sommige werknemers ouder dan 57,5 jaar de sollicitatieplicht
kan vervallen. De leden van de PvdA-fractie vragen of dat ook gaat gelden
voor het UWV.Het UWV heeft, in tegenstelling tot de gemeenten, geen bevoegdheid om
op basis van individuele omstandigheden ontheffing van de sollicitatieplicht
te verlenen. De WW kent alleen categorale ontheffingen. De reden voor dit
verschil is dat de gemeenten uitvoerend en risicodragend zijn voor de WWB.
Deze situatie is niet van toepassing op het UWV. Het UWV is de uitvoerende
instantie; werkgevers en werknemers zijn de risicodragende partijen.Omdat de WW geen mogelijkheden voor individuele ontheffingen kent is er
voor gekozen om in het overgangsrecht voor het zittende bestand in de WW de
sollicitatieplicht slechts in te voeren voor mensen met recente werkervaring.Werknemers in de bijstand hebben over het algemeen een grotere afstand
tot de arbeidsmarkt dan werknemers met een WW-uitkering. Werknemers die instromen
in de WW hebben recente werkervaring. Werknemers in de bijstand hebben ofwel
eerst gedurende een (lange) periode WW-uitkering ontvangen ofwel hebben geen
of onvoldoende arbeidsverleden om in aanmerking te komen voor een WW-uitkering.
Voor bijstandsgerechtigden is de vraag naar perspectief op werk daarom een
eerdere en logische vraag.De leden van de fractie van de ChristenUnie kunnen zich voorstellen dat
het afschaffen van de vervolguitkering oudere werknemers kan stimuleren langer door te werken. Deze leden zien de beoogde stimulering van
werkloze ouderen om weer aan het arbeidsproces te gaan deelnemen echter niet
meer dan als een theoretische mogelijkheid, zeker in de huidige economische
conjunctuur. Hiervoor is, in hun ogen, meer nodig dan het geven van financiële
prikkels aan de ouderen zelf. Zij vragen of de regering de opvatting deelt
dat het reëel is te verwachten dat deze maatregel meer zal bijdragen
aan het voorkomen van ontslag dan aan arbeidsinpassing van ouderen.De regering is het met de leden van de fractie van de ChristenUnie eens
dat de afschaffing van de vervolguitkering oudere werknemers stimuleert langer
door te werken. Ook is de regering het eens met de leden van de fractie van
de ChristenUnie dat voor de stimulering van werkloze ouderen om weer aan het
arbeidsproces te gaan deelnemen meer nodig is dan financiële prikkels.De regering is het met de leden van de fractie van de ChristenUnie eens
dat de verslechterende economische omstandigheden en de toenemende werkloosheid
de werkhervattingskansen negatief kunnen beïnvloeden. De WW kent echter
nu ook meer reïntegratie-instrumenten waardoor werknemers meer ondersteuning
op dit gebied krijgen en snellere reïntegratie verwacht kan worden.De regering vindt dat de bevordering van arbeidsparticipatie van oudere
werknemers een verantwoordelijkheid is van werkgevers, werknemers en overheid
en wil de arbeidsparticipatie van ouderen bevorderen langs meerdere sporen.In het Hoofdlijnenakkoord heeft de regering sociale partners dan ook opgeroepen
om onder meer aandacht te besteden aan scholing en leeftijdsbewust personeelsbeleid.
Ook is de Taskforce Ouderen en Arbeid ingesteld, waarover in een eerder antwoord
al uitgebreid is ingegaan. Daarnaast is het de verantwoordelijkheid van de
overheid om wet- en regelgeving te introduceren, waarbij zowel werkgevers
als werknemers gestimuleerd worden om de arbeidsparticipatie van oudere werknemers
te bevorderen. Naast de introductie van de werkgeversbijdrage en de herinvoering
van de sollicitatieplicht voor oudere werknemers zijn ook andere maatregelen
genomen. Zo kunnen werkgevers, die een werknemer van 57 jaar of ouder in dienst
hebben, een premiekorting ontvangen op de basispremie van de WAO. Op deze
manier worden loonkosten van de oudere werknemers lager. Daarnaast stimuleert
een heffingskorting voor ouderen, «de ouderenkorting», werknemers
om langer te blijven werken. Dit fiscale voordeel wordt groter naarmate de
leeftijd toeneemt.4. OvergangsrechtAlle fracties hebben vragen gesteld of opmerkingen gemaakt over het in
het wetsvoorstel opgenomen overgangsrecht. Zo vragen de leden van de CDA-fractie
in het kader van de totstandkoming van een zorgvuldig overgangsrecht in te
gaan op de weging van het gelijkheidbeginsel en het rechtszekerheids-/vertrouwensbeginsel.
De leden van de PvdA-fractie dringen er bij de regering op aan om het wetsvoorstel
niet met terugwerkende kracht in te voeren. Zij geven aan dat invoering met
terugwerkende kracht het beginsel van rechtszekerheid en het vertrouwen van
burgers in de overheid schaadt. Ook de leden van fracties van de VVD en de
ChristenUnie zetten vraagtekens bij het laten ingaan van het wetsvoorstel
op 11 augustus 2003. Zij vernemen graag van de regering waarom en op basis
van welke argumenten voor deze werkwijze is gekozen. De leden van de SP-fractie
verzetten zich tegen de wijze van afkondigen van het voorgenomen wetsvoorstel.
De invoering van het wetsvoorstel per 11 augustus 2003, zonder advies
van de Raad van State en parlementaire behandeling in beide Kamers, is naar
het oordeel van de SP-fractie een aantasting van de rechtsstaat. Naar het
oordeel van deze leden mag een wetsvoorstel met belastende consequenties
voor rechthebbenden nimmer met terugwerkende kracht worden ingevoerd.De regering concludeert uit deze vragen dat hetgeen in de memorie van
toelichting over het overgangsrecht is vermeld, niet voldoende duidelijk is.
Hieronder wordt daarom eerst een algemene toelichting gegeven op het overgangsrecht.
Een deel van de gestelde vragen wordt daarbij meegenomen. De resterende vragen
over het overgangsrecht worden vervolgens beantwoord.De regering wil allereerst de suggestie wegnemen dat de Raad van State
en het parlement door het gekozen overgangsrecht zijn gepasseerd. De Raad
van State is na de behandeling van het wetsvoorstel om advies gevraagd. De
Raad had geen overwegende bezwaren tegen de gedeeltelijke onmiddellijke werking,
maar pleitte wel voor een ruimere overgangsbepaling. Het wetsvoorstel ligt
thans, met inbegrip van het voorgestelde overgangsrecht, ter behandeling in
uw Kamer. De beoogde inwerkingtredingsdatum van het wetsvoorstel is 1 januari
2004.Er is eveneens geen sprake van het verlenen van terugwerkende kracht.
In dat geval zouden de in deze regeling voorziene rechtsgevolgen, te weten
het afschaffen van de vervolguitkering, reeds intreden op een tijdstip voorafgaand
aan de inwerkingtreding van de regeling. Geen enkele WW-gerechtigde verliest
voorafgaande aan de inwerkingtreding van deze regeling het recht op een vervolguitkering.
Het voorstel van de leden van de SP-fractie om WW-gerechtigden na 11 augustus
hun recht op vervolguitkering te laten behouden tot de inwerkingtreding van
deze maatregel, is derhalve overbodig.Het wetsvoorstel kent voor het overgrote deel van de WW-gerechtigden een eerbiedigende werking. Dit geldt ten aanzien van werknemers
die vóór 11 augustus 2003 recht op een WW-uitkering hebben gekregen,
alsmede ten aanzien van werknemers die na 11 augustus 2003 recht op een WW-uitkering
hebben gekregen, indien de datum van de aanzegging van de opzegging of de
ontbindingsbeschikking van de kantonrechter is gelegen vóór
11 augustus 2003. Deze werknemers behouden een WW-uitkering inclusief de aanspraak
op een vervolguitkering. De verwachtingen omtrent de duur van de WW-uitkering
die op de eerste WW-dag bestonden, worden niet aangetast.Ten aanzien van werknemers die op af na 11 augustus 2003 recht op een
WW-uitkering krijgen heeft het wetsvoorstel onmiddellijke
werking. Dat wil zeggen dat laatst genoemde categorie vanaf de datum
van inwerkingtreding van dit wetsvoorstel geen aanspraak meer heeft op een
vervolguitkering. Hun rechten worden niet met terugwerkende kracht aangetast.Bij het maken van deze keuze is rekening gehouden met het Toetsingskader
Overgangsrecht. Zonder een overgangsbepaling geldt overigens de hoofdregel
van overgangsrecht: onmiddellijke werking. Indien daarvoor zou worden gekozen,
zou de vervolguitkering voor iedereen, ook voor de bovenvermelde categorie
waarvoor thans eerbiedigende werking wordt voorgesteld, met ingang van de
datum van inwerkingtreding komen te vervallen.De leden van de CDA-fractie vragen of de regering kan ingaan op de weging
van het gelijkheidsbeginsel en het rechtszekerheids-/vertrouwensbeginsel zoals
overwogen in de Notitie Overgangsrecht.Indien bij de keuze van het overgangsrecht het gelijkheidsbeginsel doorslaggevend
zou zijn betekent dit, dat gekozen dient te worden voor onmiddellijke werking.
Immers, alleen in dat geval bestaat vanaf het moment van inwerkingtreding
voor geen enkele uitkeringsgerechtigde recht op een vervolguitkering.
De regering is van mening dat een dergelijk resultaat een te grote druk geeft
op het vertrouwensen rechtszekerheidsbeginsel. Om die reden is gekozen voor
een eerbiedigende werking ten aanzien van de categorie werknemers die vóór
11 augustus 2003 recht op een WW-uitkering hebben gekregen, alsmede ten aanzien
van werknemers die na 11 augustus 2003 recht op een WW-uitkering hebben gekregen,
indien de datum van de aanzegging van de opzegging of de ontbindingsbeschikking
van de kantonrechter is gelegen vóór 11 augustus 2003. Dit ligt
te meer voor de hand nu de uitkeringsperiode voor deze groep in tijd is beperkt
en de ongelijkheid zich derhalve slechts gedurende een beperkte periode voordoet.De leden van deze fractie maken voorts uit het betoog van de regering
op dat de toekenning van de vervolguitkering juridisch en overgangsrechtelijk
als opzichzelfstaande gebeurtenis moet worden gezien.Anders dan de leden van de CDA-fractie veronderstellen is bij de keuze
van het overgangsrecht niet aangesloten bij het al dan niet recht hebben op
een vervolguitkering op het moment van inwerkingtreding van dit voorstel van
wet of op het moment van het bekend worden van het beleid. Er is daarentegen
aangesloten bij het al dan niet recht hebben op een WW-uitkering op het moment
van het bekend worden van het beleid (door middel van een persbericht). De
vraag of de vervolguitkering juridisch en overgangsrechtelijk als opzichzelfstaande
gebeurtenis moet worden beschouwd is in deze dus niet van belang.De leden van de CDA-fractie vragen of het wetsvoorstel nog bijzondere
gevolgen heeft voor sociale plannen die rond deze datum hun werking hebben
en in hoeverre daar rekening mee gehouden is. De leden van de SP-fractie vinden
dat in alle gevallen het afsluiten van sociale plannen en afvloeiingsregelingen
bij reorganisaties en massa-ontslagen mogelijk moeten blijven.Het wetsvoorstel verhindert niet dat sociale plannen en afvloeiingsregelingen
bij reorganisaties en massa-ontslagen worden afgesloten. Werkgevers en werknemers
kunnen hierbij rekening houden met het feit dat er geen vervolguitkering in
de WW meer is.Het overgangsrecht is opgenomen voor die gevallen dat werkgever en werknemer
zich geen rekenschap konden geven van de gewijzigde situatie. Op het moment
dat werknemers na 11 augustus 2003 zijn ontslagen op basis van een sociaal
plan dat afgesproken is vóór 11 augustus 2003, geldt voor
hen niet meer de verwachting dat zij in aanmerking komen voor een vervolguitkering.
Ten aanzien van deze categorie werknemers is wel sprake van aankondigingseffecten.
Daar komt bij dat sociale plannen vaak een zeer lange looptijd kennen. Indien
rekening gehouden zou worden met bestaande sociale plannen, zullen de kosten
(besparingsverliezen) aanzienlijk zijn. Voor de langere termijn maakt het
overigens geen verschil, alleen het tijdspad om tot de structurele besparing
te komen wordt aanzienlijk langer. Daarnaast geldt dat hoe langer de periode
dat het UWV met uitzonderingssituaties te maken krijgt, hoe hoger ook de uitvoeringskosten
zullen uitvallen. De regering heeft daarom in het wetsvoorstel geen rekening
gehouden met bestaande sociale plannen.De leden van de fractie van de ChristenUnie vragen of de regering er zicht
op heeft in welke mate na 11 augustus 2003 in sociale plannen compensatieregelingen
zijn bedongen voor het vervallen van de vervolguitkering. Voorts merken deze
leden op, dat een en ander tot forse lastenverzwaringen kan leiden voor de
werkgever en per saldo tot minder werkgelegenheid. Zij vragen de regering
of zij deze taxatie deelt. Tot slot vragen zij of het de regering bekend is
of de aankondiging van het wetsvoorstel heeft geleid tot het stopzetten van
reorganisaties.Uit de na de genoemde datum bij de CWI gemelde collectieve ontslagen (dat
betreft ontslagen waarbij ten minste 20 werknemers zijn betrokken) is –
voor zover kon worden nagegaan – niet gebleken, dat in de sociale plannen
die hierop betrekking hebben, compensatieregelingen als hier bedoeld zijn
bedongen.Dat het vervallen van de vervolguitkering tot een lastenverzwaring leidt
voor werkgevers kan niet op voorhand worden gesteld, ook al zou dit in sociale
plannen worden gecompenseerd. Daarmee is immers nog niet gezegd, dat de totale
kosten voor de werkgever omhoog gaan. Wat betreft de effecten op de werkgelegenheid,
wordt opgemerkt dat een lastenverzwaring als hier bedoeld wellicht op de korte
termijn een negatief effect zal kunnen hebben, doch op langere termijn is
dat niet het geval. Uiteindelijk zullen de kosten voor werkgevers door een
lagere WW premie dalen, wat juist een gunstig effect heeft op de werkgelegenheid.Het is de regering niet bekend dat de afkondiging van het wetsvoorstel
heeft geleid tot het stopzetten van reorganisaties.De leden van de CDA-fractie vragen om een nadere uitleg over de verruiming
die in het overgangsrecht is aangebracht.In het oorspronkelijke voorstel was alleen de datum van de eerste werkloosheidsdag
bepalend voor de vraag of de werknemer al dan niet in aanmerking kwam voor
een vervolguitkering. Naar aanleiding van het advies van de Raad van State
is het overgangsrecht verruimd in die zin dat werknemers van wie de eerste
werkloosheidsdag op of na 11 augustus lag, maar het ontslag al vóór
die datum was aangezegd, ook nog aanspraak op een vervolguitkering kunnen
doen gelden. Daarvoor geldt bij de kantonrechtersprocedure als peildatum de
datum van de ontbindingsbeschikking van de kantonrechter. Als de eerste werkloosheidsdag
is gelegen na 11 augustus 2003, maar de datum van de ontbindingsbeschikking
is gelegen voor 11 augustus 2003, heeft de werknemer, bij voortdurende werkloosheid,
recht op een vervolguitkering. De omgekeerde situatie, waarbij de datum van
de ontbindingsbeschikking na 11 augustus 2003 ligt maar de datum met
ingang van wanneer de arbeidsovereenkomst wordt ontbonden nog daarvóór
ligt, kan zich niet voordoen. De kantonrechter kan een arbeidsovereenkomst
niet met terugwerkende kracht ontbinden.Bij beëindiging van de arbeidsovereenkomst na toestemming van CWI
is de verzenddatum van de aanzeggingsbrief waarin de arbeidsovereenkomst wordt
opgezegd de peildatum. Als de eerste werkloosheidsdag na 11 augustus 2003
ligt, maar de verzenddatum van de brief waarin de werkgever aan de werknemer
het ontslag aanzegt voor 11 augustus ligt, heeft de werknemer, bij voortdurende
werkloosheid, recht op een vervolguitkering.De leden van de CDA-fractie stellen de vraag of de regering nog handhavingsproblemen
voorziet ten aanzien van het overgangsrecht bij werkhervatting.Het wetsvoorstel bevat een bijzondere regeling voor uitkeringsgerechtigden
die vóór 11 augustus 2003 recht hebben gekregen op een WW-uitkering
(met daarbij behorende vervolguitkering) en werkzaamheden gaan verrichten.
Als op basis van deze werkzaamheden na 11 augustus 2003 een nieuw recht
op uitkering ontstaat (zonder vervolguitkering), zou deze werknemer slechter
af zijn dan een werknemer die voortdurend werkloos is gebleven. Om dit mogelijk
nadelige effect van werkhervatting te voorkomen, wordt na afloop van de nieuw
toegekende loongerelateerde uitkering voor deze werknemer alsnog een vervolguitkering
toegekend, die uiterlijk eindigt op het moment waarop het oorspronkelijke
uitkeringsrecht zou zijn geëindigd bij voortdurende werkloosheid. De
datum waarop de vervolguitkering eindigt, is exact te bepalen.
De regering voorziet hierbij dan ook geen handhavingsproblemen.De leden van de VVD-fractie vragen zich af welke dwingende redenen er
zijn voor het met terugwerkende kracht inwerkingtreden van het wetsvoorstel
en of terugwerkende kracht eerder toegepast is in de sociale wetgeving. De
leden van de ChristenUnie hebben begrepen dat de belangrijkste reden om te
kiezen voor terugwerkende kracht is het voorkomen van aankondigingseffecten
en calculerend gedrag. Daarnaast geven de leden van de PvdA-fractie aan dat
de geringe besparingen in 2004 de invoering met terugwerkende kracht niet
rechtvaardigt.De keuze om voor een beperkte groep WW-gerechtigden uit te gaan van onmiddellijke
werking heeft met name te maken met budgettaire overwegingen. De ingeboekte
besparingen voor deze maatregel zijn gebaseerd op beperking van de vervolguitkering
voor lopende gevallen en afschaffing van vervolguitkering voor nieuw instroom.
Het UWV had om uitvoeringstechnische redenen bezwaar tegen de duurbeperking
van de vervolguitkering voor alle WW-gerechtigden met een loongerelateerde
uitkering, overeenkomstig het voornemen van het vorige kabinet (Balkenende
1). Ook de Raad van State was van oordeel dat ten aanzien van de beperking
van de vervolguitkering een ruimere toepassing van de eerbiedigende werking
was geboden. Naar aanleiding van de overwegingen van het UWV en de Raad van
State is afgezien van het beperken van de vervolguitkering voor lopende uitkeringen.Alleen het afschaffen van de vervolguitkering voor nieuwe instroom per
1 januari 2004 zou echter een besparingsverlies opleveren. Met de afschaffing
van de vervolguitkering voor werknemers die werkloos zijn geworden vanaf 11
augustus 2003, in plaats van 1 januari 2004, wordt voldaan aan de budgettaire
taakstelling en geldt de afschaffing van de vervolguitkering slechts voor
werknemers die op de hoogte konden zijn van de voorgenomen maatregel.Het afschaffen van de vervolguitkering alleen voor nieuwe instroom vanaf 1
januari 2004 zou het risico kunnen meebrengen dat eventueel lopende ontslagprocedures
tussen 11 augustus en 1 januari versneld afgehandeld zouden worden. De keuze
voor gedeeltelijke onmiddellijke werking is echter, zoals boven aangegeven,
grotendeels gebaseerd op budgettaire overwegingen en slechts beperkt ingegeven
door het risico van calculerend gedrag en aankondigingseffecten.Een voorbeeld van sociale zekerheidswetgeving waarbij sprake was van onmiddellijke
werking was de Wet terugdringing beroep op de arbeidsongeschiktheidsregelingen
(Wet TBA). Daarbij werd ook voor reeds bestaande WAO-uitkeringsgerechtigden
een nieuw arbeidsongeschiktheidscriterium geïntroduceerd hetgeen kon
leiden tot een wijziging van het arbeidsongeschiktheidspercentage.5. CommentarenDe leden van de PvdA-fractie willen graag inzicht in het advies van het
UWV en de overwegingen van de regering om het advies om af te zien van het
beperken van de vervolguitkering voor het lopende bestand niet over te nemen.De regering heeft, in tegenstelling tot de veronderstelling van de leden
van de PvdA-fractie het advies van het UWV ter harte genomen. In lijn met
gedachten van de leden van de PvdA-fractie is de regering van mening dat het
niet wenselijk is de vervolguitkering voor het lopende bestand te beperken.
Het UWV heeft dit ook in hun oordeel over de uitvoerbaarheid van het conceptwetsvoorstel
opgenomen. Aan het UWV is een oordeel gevraagd op een variant van dit wetsvoorstel
waar nog sprake was van beperking van de duur van de vervolguitkering
voor het lopende bestand. De regering heeft op 8 augustus 2003 besloten de
beperking van de vervolguitkering niet te laten gelden voor het lopende bestand.
De afschaffing van de vervolguitkering treft de werknemers die op of na 11 augustus
2003 recht op een loongerelateerde WW-uitkering krijgen. Een nuancering is
hierop is aangebracht voor werknemers die na 11 augustus 2003 recht op een
WW-uitkering hebben gekregen, indien de aanzeggingsdatum van de opzegging
of de ontbindingsbeschikking van de kantonrechter is gelegen voor 11 augustus.
Ingrijpen in het lopende bestand is met dit wetsvoorstel dus niet aan de orde.6. Financiële gevolgenDe leden van de PvdA-fractie vragen of de besparing alleen voortkomt uit
de groep waarvoor geen bijstandsrecht bestaat. Hoeveel mensen zullen naar
verwachting in 2004 geen bijstand (dus niets) in plaats van een WW-vervolguitkering
krijgen? De leden van de PvdA-fractie vragen of er als gevolg van de afschaffing
van de vervolguitkering 40 000 mensen extra in de bijstand terechtkomen
in 2004. Bij hoeveel mensen is geraamd dat de oorzaak van het geen recht hebben
op bijstand ligt aan het hebben van een verdienende partner? Bij hoeveel mensen
gaat het om het hebben van een eigen vermogen? In hoeveel gevallen zit dat
vermogen in het eigen huis? Wat zijn de betreffende cijfers van de genoemde
groepen in de raming over 2005, 2006 en volgende jaren? Ook de leden van de
fractie van de ChristenUnie vragen de regering om meer inzicht in de berekeningen
die ten grondslag liggen van het verwachte weglekeffect van uitkeringslasten
naar het FWI. Deze leden vragen zich ook af hoeveel personen naar verwachting
worden geconfronteerd met de middelentoets.In een eerder antwoord is reeds aangegeven dat bij de berekening van de
weglek naar het FWI ook rekening gehouden wordt met het feit dat uitkeringsgerechtigden
vlak voor het einde van hun uitkering een uitstroompiek laten zien. Het geraamde
aantal mensen dat wegens afschaffing van de vervolguitkering in de bijstand
of IOAW komt, bedraagt circa 1300 in 2004.Het aantal personen dat geen recht heeft op bijstand bedraagt circa 2000
in 2004, 9000 in 2005, 19 000 in 2006 en 27 000 in 2007. Dit vormen
de netto besparingen. Echter, een deel van degenen die na hun vervolguitkering
niet in aanmerking komt voor bijstand zal het werk hervatten. Een globale
inschatting is dat partner- en vermogenstoets elk voor circa de helft van
het aantal afwijzigingen voor een bijstandsuitkering verantwoordelijk is.De leden van de PvdA-fractie willen weten wat het weglekeffect naar de
bijstand is.Geraamd is dat de weglek naar het FWI 40% van het aantal bespaarde WW-uitkeringsgerechtigden
zal bedragen.De leden van de CDA-fractie vragen de regering om een nadere toelichting
van de ramingen ten opzichte van het hoofdlijnenakkoord en het strategisch
akkoord.Tabel 4 Ontwikkeling besparingen afschaffing vervolguitkering
sinds SAToelichting op de cijfers:In het Strategisch Akkoord ging men uit van het beperken van de vervolguitkering
tot maximaal 1 jaar voor zowel nieuwe als lopende gevallen. Geplande invoeringsdatum
was oorspronkelijk 1 januari 2003, maar is later uitgesteld tot 1 januari
2004. Daarnaast is de raming in een later stadium nog bijgesteld, omdat in
de initiële raming nog geen rekening was gehouden met de te verwachten
toename van het WW-bestand vanwege de conjuncturele situatie.In het Hoofdlijnenakkoord werd uitgegaan van afschaffing van de vervolguitkering
voor alleen nieuwe gevallen, bovenop het verkorten tot 1 jaar. Omdat het afschaffen
alleen op nieuwe instroom betrekking heeft, is er sprake is van een veel langer
ingroeipad totdat de structurele besparing gerealiseerd wordt dan bij het
SA. Verder werd uitgegaan van invoering per 1-1-2005.In het voorliggende wetsvoorstel is ervoor gekozen om de vervolguitkering
voor iedereen die op of na 11 augustus 2003 werkloos wordt af te schaffen,
m.u.v. mensen die hun ontslag voor 11 augustus aangezegd hebben gekregen maar
wiens eerste werkloosheidsdag na 11 augustus valt; het zogenaamde overgangsrecht.De leden van de CDA-fractie vragen of er door dit voorstel nog effecten
te verwachten zijn ten aanzien van de doelstelling van administratieve lastenvermindering
en de doelstelling van vereenvoudiging van regelgeving.De afschaffing van de vervolguitkering zal voor wat betreft de administratieve
lastenvermindering naar verwachting geen invloed hebben op de hoogte van de
administratieve lasten. Werkgevers hebben immers weinig te maken met de vervolguitkering
in de WW. De door de werkgever bij een ontslagaanvraag aan te leveren gegevens
aan UWV of CWI zullen niet veranderen. Ook in de premieadministratie zal voor
de werkgever niets veranderen.De afschaffing van de vervolguitkering betekent vereenvoudiging van de
regelgeving. Het UWV heeft op termijn slechts te maken met twee soorten WW-uitkeringen:
de loongerelateerde uitkering en de kortdurende uitkering.De leden van de PvdA-fractie menen dat de afschaffing van de vervolguitkering
een zeer ingrijpend effect heeft op de ontwikkeling en de flexibiliteit van
de arbeidsmarkt. Deze leden stellen dat mensen minder snel een risico bij
baanverandering zullen nemen of bereid zijn kortdurende contracten aan te
gaan. Zij vragen de regering op welke wijze men denkt deze negatieve effecten
te gaan compenseren. De leden van de PvdA-fractie vragen of de regering zich
gerealiseerd heeft dat indien naar verwachting de economische
groei zich herstelt in 2005 de negatieve effecten van de voorgenomen maatregelen
de conjuncturele groei wel eens zouden kunnen remmen.De regering is het niet eens met de opvatting van de leden van de PvdA-fractie.
Effecten op de ontwikkeling en de flexibiliteit van de arbeidsmarkt zijn met
name een gevolg van de conjuncturele situatie. Bij elke conjuncturele neergang
is er een effect op baanverandering, maar ook op ziekteverzuim. De regering
verwacht juist dat de flexibiliteit op de arbeidsmarkt zal toenemen door de
afschaffing van de vervolguitkering. Door het wetsvoorstel worden uitkeringsgerechtigden
juist geprikkeld om sneller werk te aanvaarden. De regering is van mening
dat het afschaffen van de vervolguitkering een positief effect zal hebben
op het arbeidsaanbod en dus ook op de economische groei. De verwachting is
dat dit positieve effect op de werkgelegenheid het door de leden van de PvdA-fractie
genoemde negatieve effect zal overtreffen.Daarnaast is in het wetsvoorstel overgangsrecht opgenomen. Een onderdeel
hiervan is een regeling die er voor zorgt dat werkhervatters in de nieuwe
situatie geen kortere uitkeringsduur krijgen dan als zij niet uitgestroomd
waren tussentijds. Dit neemt de vrees die eventueel ontstaan zou kunnen zijn
om werk te hervatten weg en hoeft zodoende geen belemmering te vormen voor
het arbeidsaanbod.De leden van de PvdA-fractie vragen of er daadwerkelijk sprake is van
een besparing in de Toeslagenwet (TW). Deze leden veronderstellen dat indien
men met een WW-vervolguitkering een toeslag vanwege de TW krijgt, men in de
nieuwe situatie altijd een bijstandsuitkering zal krijgen.Als gevolg van het afschaffen van de vervolguitkering treden besparingen
op in de TW. Deze besparingen worden echter voor een deel tenietgedaan door
hogere uitgaven FWI.De stelling van de leden van de PvdA-fractie is in de ogen van de regering
te stellig. De TW kent geen vermogenstoets. Mensen die een vervolguitkering
krijgen en een uitkering krachtens de TW en die tevens jonger zijn dan 50
jaar, zullen bij doorstroom naar de bijstand wel te maken krijgen met een
vermogenstoets.De leden van de PvdA-fractie vragen of de vervolguitkering uit het Awf
gefinancierd worden, waarvoor werknemers en werkgevers premies betalen. Daarbij
stellen zij tevens de vraag of de hoogte van de premies afhankelijk zijn van
de conjuncturele ontwikkelen en met name of er in economisch rustiger tijden
hogere premies worden geheven, zodat in tijden dat het slecht gaat, een grotere
buffer ontstaat om de uitkeringslasten te financieren. Indien het laatste
het geval is, waarom wordt dan nu de opgebouwde buffer in stand gehouden?De vervolguitkeringen worden inderdaad uit het Awf gefinancierd. Werknemers
en werkgevers betalen een premie om de werkloosheidslasten in het Awf te financieren.
Bij de premievaststelling voor een toekomstig jaar houdt de regering rekening
met het algehele inkomens- en lastenbeeld. Hierdoor worden de premies niet
altijd lastendekkend vastgesteld en zijn er reserves ontstaan in het Awf.
De reserves hebben voor een deel mede ten doel een buffer te vormen in economisch
mindere tijden.De afschaffing van de vervolguitkering dient er mede toe om de collectieve
uitgaven te verminderen. De verwachting is echter dat de werkloosheidsuitgaven
zullen stijgen wegens de minder gunstige economische vooruitzichten. Naar
verwachting zal in 2004 worden ingeteerd op het vermogen van het Awf ten bedrage
van 0,8 miljard. Deze intering kan zonder premieverhoging worden opgevangen
gezien de overschotten bij dit fonds. Het aanhouden van een (buffer)vermogen
behoudt derhalve zijn functie om premieverhogingen in economische minder gunstige
jaren op te vangen.Artikelsgewijze toelichtingDe leden van de CDA-fractie vragen zich af of onderdeel E niet, evenals
onderdeel G, het overgangsrecht betreft.Onderdeel E betreft geen overgangsrecht. Dit onderdeel ziet op de situatie
waarin recht op een kortdurende uitkering zou kunnen ontstaan terwijl de werknemer
tevens nog recht heeft op een loongerelateerde uitkering omdat een oud recht
op uitkering herleeft. Het recht op loongerelateerde uitkering prevaleert
in dat geval omdat de hoogte van die uitkering even gunstig of gunstiger is
voor de werknemer. Doordat de vervolguitkering wordt afgeschaft kan het echter
voorkomen dat het restant van de herleefde uitkering qua duur korter is dan
de duur van de kortdurende uitkering die zou zijn ontstaan. Teneinde dit nadeel
op te heffen wordt voorgesteld om in dergelijke gevallen na afloop van het
herleefde recht op loongerelateerde uitkering een recht op kortdurende uitkering
te laten ontstaan. De totale duur van die rechten bedraagt zes maanden. Deze
situatie zal zich kunnen voordoen ten aanzien van alle WW-gerechtigden die
niet meer in aanmerking komen voor een vervolguitkering. De regeling betreft
derhalve geen overgangsregeling maar is van permanente aard.De leden van de CDA-fractie vragen waarom er voor gekozen is de bovengrens
van 57,5 jaar in artikel 2, onderdeel a, ten tweede, geheel te laten vervallen.
Bestaat er nu geen overlapping met artikel 2 onderdeel b? Waarom is de grens
van 57,5 jaar niet aangepast en gesteld op 60 jaar? Waarom is ervoor gekozen
de ondergrens van 50 jaar niet met de 57,5 jaar op te trekken?De regering heeft ervoor gekozen om de bovengrens van 57,5 jaar niet te
vervangen door een bovengrens van 60 jaar, om buiten twijfel te stellen dat
ook werknemers die na het 60ste jaar (wederom) werkloos worden waarna een
eerder (tussen 50 en 60 jaar) toegekende loongerelateerde WW-uitkering herleeft
en vervolgens de maximale duur bereikt, in aanmerking komen voor een IOAW-uitkering.
Ingeval de bovengrens op 60 jaar wordt gesteld, zou daar twijfel over kunnen
bestaan. Gezien de doelstelling van de IOAW, het treffen van een inkomensvoorziening
voor oudere werklozen van wie het recht op WW is geëindigd, ligt een
formulering zonder bovengrens meer voor de hand.In artikel 2, onder b van de IOAW is geregeld dat de werknemer die na
het bereiken van de leeftijd van 57,5 jaar werkloos wordt en nadien de volledige
uitkeringsduur van hoofdstuk IIb WW (kortdurende uitkering) heeft doorlopen
tot de doelgroep van de IOAW behoort. Artikel 2, onder a van de IOAW heeft
betrekking op de werkloze oudere werknemer die de volledige uitkeringsduur
van hoofdstuk IIa (loongerelateerde uitkering) heeft doorlopen. Op grond van
de WW ontstaat een kortdurende uitkering niet indien er een loongerelateerde
uitkering kan herleven. Er vindt dus geen overlapping plaats.Gelet op voornoemde doelstelling van de IOAW heeft de regering geen aanleiding
gezien om met het afschaffen van de vervolguitkering ook de ondergrens van
50 jaar op te trekken. In dat geval zouden meer oudere werknemers aangewezen
zijn op bijstand.De leden van de fractie van de ChristenUnie informeren naar de gevolgen
van inwerkingtreding van het wetsvoorstel ná 1 januari 2004.Voor de werknemers die vóór 11 augustus 2003 werkloos zijn
geworden alsmede voor de werknemers die na die datum recht op een WW-uitkering
hebben gekregen terwijl de datum van de aanzegging van de opzegging of de
ontbindingsbeschikking van de kantonrechter vóór die datum lag
heeft inwerkingtreding na 1 januari 2004 geen enkel effect.Voor de werknemers die niet onder de hiervoor genoemde categorieën
vallen is geregeld dat vanaf de datum van de inwerkingtreding van het wetsvoorstel geen recht op een vervolguitkering bestaat. Mocht het
wetsvoorstel pas in werking treden op een moment dat een deel van deze werknemers
reeds recht heeft op een vervolguitkering zal het recht op vervolguitkering
pas komen te vervallen vanaf het moment van inwerkingtreding. De tot aan dat
moment betaalde vervolguitkering blijft rechtsgeldig genoten en zal dus niet
van betrokkenen kunnen worden teruggevorderd. Nu de minimale duur van de loongerelateerde
WW-uitkering een half jaar bedraagt zullen de gevolgen van het afschaffen
van de vervolguitkering zich pas vanaf 11 februari 2004 kunnen voordoen.
Inwerkingtreding van het wetsvoorstel vóór die datum zal er
dus toe leiden dat geen enkele werknemer uit genoemde categorie in aanmerking
komt voor een vervolguitkering. Inwerkingtreding na die datum leidt er, zoals
hierboven aangegeven, toe dat voor hen over een beperkte periode (tot aan
inwerkingtreding van het wetsvoorstel) recht op een vervolguitkering ontstaat.De Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid,A. J. de GeusXNoot1Bij gedeeltelijke werkloosheid maximaal 78 weken. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-29268-6.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl