Vaststelling van de begrotingsstaten van het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (XV) voor het jaar 2010; Brief regering; Reactie op twee amendementen van Spekman c.s. m.b.t. de Arbeidsinspectie.
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2022-10-12 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


Tweede Kamer der Staten-Generaal
 2
 Vergaderjaar 2009-2010
 
 
 
 KST141692
 2009-2010
 
 32 123 XV
 Vaststelling van de begrotingsstaten van het Ministerie van Sociale
Zaken en Werkgelegenheid (XV) voor het jaar 2010
 
 
 
 
 Nr. 
 53
 BRIEF VAN DE MINISTER VAN SOCIALE ZAKEN EN WERKGELEGENHEID
 Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
 
 Den Haag, 10 maart 2010
 
 Bij de behandeling van de begroting van Sociale Zaken en Werkgelegenheid
voor 2010 zijn twee amendementen van Spekman c.s. aangenomen die betrekking
hebben op de Arbeidsinspectie. Met deze brief bied ik u een reactie aan op
deze amendementen.
 Amendement nr. 43: oprichting programmaproject
 Amendement 43 beoogt het oprichten van een programmaproject bij de Arbeidsinspectie
in 2010 ter verkenning van de aard en omvang van de problematiek van illegale
arbeid en daaraan verwante overtredingen. Op basis van de resultaten van de
verkenning bevat het programma tevens een tijdelijke intensivering van de
inzet van de Arbeidsinspectie in de strijd tegen uitbuiting van werknemers,
onveilige werksituaties en illegale arbeid. De thema’s die in het programmaproject
aan de orde komen zijn «het oneigenlijk verkrijgen van toegang tot de
arbeidsmarkt door zelfstandigen zonder personeel», «arbeidsgerelateerde
uitbuiting», «de aanpak van notoire overtreders», «onderbetaling
in het kader van de Wet minimumloon en minimum vakantiebijslag» en «huisvesting
van (buitenlandse) werknemers».
 Reactie:
 Conform het amendement zal ik in 2010 middelen ter grootte van € 2
mln vrijmaken, incidenteel ter laste van artikel 98 Algemeen, voor de inrichting
van een programmaproject. Het programmaproject zal in ieder geval de volgende
activiteiten omvatten:
 
 – Het inschakelen van een extern onderzoeksbureau dat onderzoek
doet naar (1) de huidige omvang, aard en sectorale verschuivingen van illegale
arbeid en dat (2) de relatief onbekende problematiek rond illegale arbeid
uitdiept. Bij dit laatste aspect kan gedacht worden aan onderzoek naar de
aard en omvang van illegale arbeid door zogenaamde zelfstandigen
zonder personeel en aan het maken van een analyse van ongevallen waar buitenlandse
werknemers bij zijn betrokken.
 – De Arbeidsinspectie verwerkt de genoemde thema’s zodanig
in elk inspectieproject dat wordt uitgevoerd in 2010 dat in februari 2011
een afzonderlijk verslag kan worden opgesteld waarin de resultaten over deze
thema’s worden weergegeven. De inzet op het thema «het verkrijgen
van oneigenlijke toegang tot de arbeidsmarkt door zzp’ers» wordt
door de AI met de SIOD afgestemd. De SIOD analyseert de gegevens van de Belastingdienst
over buitenlandse aanvragers van een Verklaring Arbeidsrelatie (op basis waarvan
iemand bij de Belastingdienst als zelfstandige wordt geregistreerd). De Arbeidsinspectie
stelt op basis van deze gegevens inspecties in bij werkgevers die zzp’ers
arbeid laten verrichten, waarbij de Arbeidsinspectie de feitelijke situatie
controleert. In het geval een werkgever een tewerkstellings-vergunning had
moeten hebben, omdat de buitenlandse zzp’er arbeid in het kader van
de Wav verricht, maakt de Arbeidsinspectie een boeterapport op tegen de werkgever.
Deze gegevens worden doorgegeven aan de Belasting-dienst. Waar grootschalige
fraude dan wel een georganiseerd verband wordt vermoed bij het inzetten van
pseudo-zzp’ers, met name in de bouw, de land- en tuinbouw en de uitzendsector,
zal de SIOD nader onderzoek verrichten.
 – Er zal een risicoanalyse worden gemaakt op (enkele van de) genoemde
thema’s, waardoor het effect van de inzet van de Arbeidsinspectie op
deze thema’s mogelijk kan worden vergroot. Tevens zullen verdere investeringen
plaatsvinden in de analysemethodiek zelf. Mogelijk dient hiervoor tijdelijk
analysecapaciteit te worden ingehuurd.
 – Andere activiteiten gerelateerd aan genoemde thema’s, die
gefinancierd kunnen worden uit de beschikbare € 2 mln en die zijn
gericht op de tijdelijke intensivering van de inzet van de Arbeidsinspectie,
zijn onder meer:
 – Het geven van voorlichting aan werknemers in het land van herkomst
(bijvoorbeeld spotjes op Poolse/Roemeense/Bulgaarse televisie, voorlichting
over de verificatieplicht);
 – Opleiding van inspecteurs bijvoorbeeld in het kader van arbeidsgerelateerde
uitbuiting en het rechercheren in administraties
 – Informatievoorziening/ICT: onder meer het mogelijk maken van registratie
van de nationaliteit van slachtoffers van ongevallen en van indieners van
klachten over arbeidsomstandigheden en het digitaal ondersteunen van complexe
onderzoeken en risico-analyse.
 In februari 2011 zal ik de Kamer informeren over de resultaten van de
uitvoering van het amendement; zowel betreffende het externe onderzoek als
de inzet van de Arbeidsinspectie op de genoemde thema’s. 
 Amendement nr. 42: uitbreiding Arbeidsinspectie met
30 fte inspecteurs
 Amendement 42 beoogt het aantal inspecteurs van de Arbeidsinspectie met
30 fte uit te breiden om de strijd tegen uitbuiting van werknemers, illegale
arbeid en onveilige werksituaties op te voeren. Dekking voor deze uitbreiding
(€ 3,9 mln per jaar, inclusief bijkomende kosten voor afhandeling
en ondersteuning) wordt in het amendement gevonden in extra te realiseren
boeteopbrengsten Wav, WML en Arbo.
 Reactie:
 De strijd tegen uitbuiting van werknemers, illegale arbeid en onveilige
werksituaties is voor mij een belangrijk onderwerp. Blijkens de bedoeling
van amendement 42, dat beoogt deze strijd op te voeren, dient de beoogde uitbreiding
van het aantal inspecteurs van de Arbeidsinspectie te worden bekostigd
uit de nieuwe boeteopbrengsten die als gevolg van de uitbreiding van de inspectiecapaciteit
ontstaan. In mijn brief van 14 december 2009, aan u gezonden naar aanleiding
van de plenaire behandeling van de begroting van Sociale Zaken en Werkgelegenheid,
ben ik reeds ingegaan op het dekken van kosten van extra inspecteurs uit boeteopbrengsten.
Daarbij heb ik opgemerkt dat het actuele beeld van de boeteopbrengsten niet
de verwachting rechtvaardigt dat deze opbrengsten op korte termijn substantieel
zullen toenemen. Elke toename van inspectiecapaciteit zal, wil deze zin hebben,
uiteindelijk zelfs leiden tot lagere meeropbrengsten aan boetes.
 
 Daarnaast zijn er op het moment geen aanwijzingen dat er sprake is van
een groot risico op onbestrafte overtredingen. Indien de uitvoering van amendement
43 wel tot dergelijke aanwijzingen leidt, dan kunnen daarmee ook extra boeteopbrengsten
worden voorzien en kan er gebruik worden gemaakt van amendement 42. Zolang
de uitvoering van amendement 43 niet in dergelijke aanwijzingen resulteert,
dan leidt de uitbreiding van de Arbeidsinspectie tot een overschrijding die
ik elders binnen mijn begroting moet dekken. Dit kan niet de bedoeling van
het amendement zijn.
 
 Hoewel het amendement dus formeel ruimte in de begroting heeft gecreëerd
voor de uitbreiding van het aantal inspecteurs van de Arbeidsinspectie met
30 fte, zal ik daar, om voorgenoemde reden, vooralsnog materieel geen gebruik
van maken en mij eerst richten op de uitvoering van amendement 43.
 
 De minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid,
 J. P. H. Donner